Thábjoj ng 6, ngàgzxx y mưtjeq ờonvm i bẩllki y, niêlyfy n hiệjrso u Thábjoj i-Ninh thứfrru tưtjeq đhtlh ờonvm i vua Lýsomr Nhâlaqd n-tôyzia ng củmsdc a Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t (Ấeggj t-Mãrhqc o, 1075) bêlyfy n Trung-nguyêlyfy n nhằvjyd m niêlyfy n hiệjrso u Hy-Ninh thứfrru tábjoj m đhtlh ờonvm i vua Thầevtu n-tôyzia ng nhàgzxx Tốpbmx ng.
Trêlyfy n bếosqf n Tiềmzkl m-long bêlyfy n bờonvm sôyzia ng Hồvwfs ng, hoa phưtjeq ợqyol ng nởlyfy đhtlh ỏzngt rựiqjo c bầevtu u trờonvm i. Giòogfy ng sôyzia ng nưtjeq ớhhcv c đhtlh ụaqhf c ngầevtu u chảlaqd y siếosqf t vềmzkl hạnbcx lưtjeq u, trêlyfy n mặertz t nưtjeq ớhhcv c lềmzkl nh bềmzkl nh nhữqulo ng khúmhln c củmsdc i mụaqhf c nhấjjuk p nhôyzia xuôyzia i giòogfy ng. Buổtohy i sábjoj ng Thăsxac ng-long vềmzkl mùlnwm a hèbrgg , bầevtu u trờonvm i xanh ngắxiui t, khôyzia ng gợqyol n chúmhln t mâlaqd y tơbywi . Tiếosqf ng ve rêlyfy n rỉgfxo nhữqulo ng bảlaqd n nhạnbcx c u sầevtu u dàgzxx i liêlyfy n miêlyfy n bấjjuk t tuyệjrso t. Mặertz t trờonvm i đhtlh ãrhqc lêlyfy n cao, vưtjeq ợqyol t khỏzngt i nhữqulo ng lũtvip y tre giàgzxx . Mộertz t chiếosqf n hạnbcx m lớhhcv n thuộertz c hạnbcx m đhtlh ộertz i Đrdyx ộertz ng-đhtlh ìeggj nh đhtlh ậonvm u tạnbcx i đhtlh ógpis từbrgg bao giờonvm . Chiếosqf n thuyềmzkl n cógpis hai cábjoj i cầevtu u gỗfrru bắxiui c từbrgg cửxiui a đhtlh ếosqf n bờonvm . Mỗfrru i cửxiui a đhtlh ềmzkl u cógpis hai thủmsdc y binh đhtlh ứfrru ng gábjoj c.
Hai chiếosqf c xe song mãrhqc bịtohy t kíertz n từbrgg cửxiui a Đrdyx ạnbcx i-hưtjeq ng tiếosqf n vềmzkl phíertz a bếosqf n Tiềmzkl m-long. Bấjjuk t cứfrru ai liếosqf c qua cũtvip ng biếosqf t đhtlh âlaqd y làgzxx hai chiếosqf c xe rấjjuk t lớhhcv n, thuộertz c loạnbcx i chởlyfy lưtjeq ơbywi ng thựiqjo c. Mấjjuk y viêlyfy n thủmsdc y thủmsdc cógpis nhiệjrso m vụaqhf tưtjeq ớhhcv i hoa trong vưtjeq ờonvm n cảlaqd nh bếosqf n Tiềmzkl m-long ngơbywi ngábjoj c nhìeggj n chiếosqf c xe, rồvwfs i nógpis i vớhhcv i nhau:
– Kìeggj a xe chởlyfy lưtjeq ơbywi ng thựiqjo c xuốpbmx ng chiếosqf n thuyềmzkl n kìeggj a. Chắxiui c chiếosqf n thuyềmzkl n nàgzxx y lạnbcx i sắxiui p ra khơbywi i hẳldbd n!
Hai chiếosqf c xe tớhhcv i đhtlh ầevtu u cầevtu u chiếosqf n thuyềmzkl n thìeggj dừbrgg ng lạnbcx i. Cửxiui a xe mởlyfy ra, lậonvm p tứfrru c cógpis rấjjuk t nhiềmzkl u ngưtjeq ờonvm i từbrgg trong tung mìeggj nh ra, rồvwfs i vưtjeq ợqyol t cầevtu u vàgzxx o trong chiếosqf n thuyềmzkl n. Hếosqf t hai xe nàgzxx y, lạnbcx i cógpis hai chiếosqf c khábjoj c. Cứfrru nhưtjeq vậonvm y, khi trờonvm i gầevtu n trưtjeq a thìeggj đhtlh ãrhqc cógpis tớhhcv i mưtjeq ờonvm i chiếosqf c xe đhtlh ếosqf n rồvwfs i ra đhtlh i.
Bâlaqd y giờonvm thuyềmzkl n mớhhcv i rúmhln t cầevtu u, nhổtohy neo, xuôyzia i giòogfy ng.
Trong khoang lớhhcv n nhấjjuk t củmsdc a thuyềmzkl n, đhtlh èbrgg n nếosqf n sábjoj ng trưtjeq ng. Hơbywi n trăsxac m ngưtjeq ờonvm i ngồvwfs i im lặertz ng, chia thàgzxx nh bốpbmx n hàgzxx ng hìeggj nh chữqulo U. Nhữqulo ng ngưtjeq ờonvm i đhtlh ógpis , kểlrdi từbrgg cao xuốpbmx ng thấjjuk p cógpis Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u, Thábjoj i-Ninh đhtlh ếosqf , Đrdyx ạnbcx i-tưtjeq mãrhqc Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t, Thábjoj i-úmhln y Hoàgzxx ng Kiệjrso n, Đrdyx ạnbcx i-đhtlh ôyzia -đhtlh ốpbmx c Lýsomr Kếosqf -Nguyêlyfy n, quảlaqd n Khu-mậonvm t việjrso n kiêlyfy m tổtohy ng-trấjjuk n Thăsxac ng-long Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng, Tổtohy ng-lĩgpis nh Thiêlyfy n-tửxiui binh Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng.... thấjjuk p nhấjjuk t làgzxx mưtjeq ờonvm i hai Đrdyx ôyzia -thốpbmx ng chỉgfxo huy mưtjeq ờonvm i hai hiệjrso u Thiêlyfy n-tửxiui binh.
Lễbync tấjjuk t.
Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u mởlyfy đhtlh ầevtu u:
– Tìeggj nh hìeggj nh biêlyfy n cưtjeq ơbywi ng cựiqjo c kỳgfxo khẩllki n trưtjeq ơbywi ng. Tốpbmx ng đhtlh ang chuyểlrdi n đhtlh ạnbcx i binh từbrgg Tâlaqd y-thùlnwm y, Bắxiui c-thùlnwm y vềmzkl Nam-thùlnwm y đhtlh ábjoj nh ta, cho nêlyfy n côyzia -phụaqhf phảlaqd i tổtohy chứfrru c buổtohy i hộertz i mậonvm t nàgzxx y đhtlh ểlrdi đhtlh ốpbmx i phógpis . Hơbywi n lúmhln c nàgzxx o hếosqf t, lúmhln c nàgzxx y làgzxx lúmhln c ta phảlaqd i bỏzngt hếosqf t tỵyiab hiềmzkl m mớhhcv i mong tồvwfs n tạnbcx i. Chíertz nh vìeggj vậonvm y, Hoàgzxx ng-thưtjeq ợqyol ng ban chỉgfxo âlaqd n xábjoj cho Thábjoj i-sưtjeq Lýsomr Đrdyx ạnbcx o-Thàgzxx nh, phụaqhf c hồvwfs i chứfrru c tưtjeq ớhhcv c đhtlh ểlrdi ngưtjeq ờonvm i cógpis thểlrdi tham dựiqjo vàgzxx o côyzia ng việjrso c hộertz quốpbmx c. Nàgzxx o mờonvm i Thábjoj i-sưtjeq ra.
Thábjoj i-sưtjeq Lýsomr Đrdyx ạnbcx o-Thàgzxx nh từbrgg trong bưtjeq ớhhcv c ra chắxiui p tay vábjoj i Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u vớhhcv i Thábjoj i-Ninh đhtlh ếosqf , sồvwfs i ngồvwfs i vàgzxx o ghếosqf .
Thábjoj i-hậonvm u tiếosqf p:
– Trong buổtohy i triềmzkl u hộertz i nàgzxx y, lễbync nghi đhtlh ưtjeq ợqyol c giảlaqd n tiệjrso n hếosqf t sứfrru c. Cábjoj c vógpis đhtlh ạnbcx i thầevtu n khi tâlaqd u trìeggj nh khôyzia ng cầevtu n xưtjeq ng têlyfy n, cứfrru ngồvwfs i nguyêlyfy n tạnbcx i vịtohy khôyzia ng phảlaqd i quỳgfxo gốpbmx i hàgzxx nh lễbync .
Thábjoj i-hậonvm u hưtjeq ớhhcv ng mắxiui t vàgzxx o Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng:
– Hoàgzxx ng-thúmhln c! Hoàgzxx ng-thúmhln c chưtjeq ởlyfy ng quảlaqd n Khu-mậonvm t việjrso n, xin hoàgzxx ng-thúmhln c cho biếosqf t tìeggj nh hìeggj nh chuyểlrdi n quâlaqd n bêlyfy n Tốpbmx ng đhtlh ãrhqc .
Nguyêlyfy n tuổtohy i củmsdc a Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng, Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng tưtjeq ơbywi ng đhtlh ưtjeq ơbywi ng vớhhcv i tuổtohy i củmsdc a Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u. Hậonvm u lấjjuk y nghĩgpis a: vua Thábjoj nh-tôyzia ng làgzxx con nuôyzia i củmsdc a Khai-Quốpbmx c vưtjeq ơbywi ng, thìeggj hai vưtjeq ơbywi ng làgzxx chúmhln củmsdc a Thábjoj i-Ninh hoàgzxx ng đhtlh ếosqf , nêlyfy n bàgzxx gọfgcx i hai vưtjeq ơbywi ng bằvjyd ng hoàgzxx ng-thúmhln c, vàgzxx ban chỉgfxo cho hai vưtjeq ơbywi ng vàgzxx o triềmzkl u đhtlh ưtjeq ợqyol c đhtlh eo kiếosqf m, khi tâlaqd u khôyzia ng phảlaqd i xưtjeq ng têlyfy n.
Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng tâlaqd u:
– Tốpbmx ng đhtlh ãrhqc chuẩllki n bịtohy đhtlh ểlrdi tiếosqf n đhtlh ábjoj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t suốpbmx t mấjjuk y năsxac m qua. Gầevtu n đhtlh âlaqd y, họfgcx chuyểlrdi n mộertz t sốpbmx quâlaqd n rấjjuk t lớhhcv n từbrgg vùlnwm ng Trưtjeq ờonvm ng-sa, Kinh-châlaqd u vềmzkl Quảlaqd ng-đhtlh ôyzia ng, Quảlaqd ng-tâlaqd y. Trong khi đhtlh ógpis , cábjoj c biêlyfy n thầevtu n Nam-phưtjeq ơbywi ng ra sứfrru c tuyểlrdi n mộertz tâlaqd n binh, tổtohy chứfrru c thổtohy binh thàgzxx nh bảlaqd o-giábjoj p. Dọfgcx c bờonvm biểlrdi n họfgcx đhtlh ógpis ng chiếosqf n thuyềmzkl n, thao diễbync n thủmsdc y quâlaqd n. Mấjjuk y chụaqhf c năsxac m qua cábjoj c châlaqd u Nam-thùlnwm y Tốpbmx ng phảlaqd i thu gógpis p lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o, vàgzxx ng bạnbcx c chuyểlrdi n lệjrso n cho mặertz t trậonvm n Tâlaqd y, Bắxiui c. Nhưtjeq ng năsxac m năsxac m gầevtu n đhtlh âlaqd y, họfgcx đhtlh ưtjeq ợqyol c chỉgfxo dụaqhf khôyzia ng nhữqulo ng giữqulo lưtjeq ơbywi ng tiềmzkl n lạnbcx i, màgzxx còogfy n nhậonvm n đhtlh ưtjeq ợqyol c lưtjeq ơbywi ng tiềmzkl n củmsdc a vùlnwm ng Kinh-hồvwfs . Thầevtu n thấjjuk y rõtjeq ràgzxx ng họfgcx đhtlh ang chuẩllki n bịtohy đhtlh ábjoj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t.
Đrdyx ạnbcx i-tưtjeq mãrhqc Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t hỏzngt i:
– Xin vưtjeq ơbywi ng gia cho biếosqf t tổtohy chứfrru c lựiqjo c-lưtjeq ợqyol ng Tốpbmx ng tạnbcx i Nam thùlnwm y ra sao?
Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng đhtlh em cuốpbmx n trựiqjo c lớhhcv n, trêlyfy n vẽvhoe bảlaqd n đhtlh ồvwfs Hoa-nam treo trưtjeq ớhhcv c cửxiui tọfgcx a, rồvwfs i trìeggj nh bầevtu y:
– Phiábjoj Bắxiui c Trưtjeq ờonvm ng-giang làgzxx Kinh-châlaqd u. Trưtjeq ớhhcv c kia Tốpbmx ng cógpis hai mưtjeq ơbywi i vạnbcx n quâlaqd n. Sau khi Đrdyx ịtohy ch Thanh đhtlh em xuốpbmx ng đhtlh ábjoj nh nhau vớhhcv i quâlaqd n tábjoj m vùlnwm ng tộertz c Việjrso t trong cuộertz c khởlyfy i binh củmsdc a Nùlnwm ng Tríertz -Cao, cábjoj c đhtlh ạnbcx o quâlaqd n nàgzxx y bịtohy diệjrso t. Đrdyx ịtohy ch Thanh bịtohy côyzia ng-chúmhln a Bảlaqd o-Hòogfy a đhtlh ábjoj nh bạnbcx i, y tổtohy chứfrru c lạnbcx i cábjoj c đhtlh ạnbcx o quâlaqd n nàgzxx y, rồvwfs i đhtlh em thêlyfy m quâlaqd n ởlyfy Tâlaqd y-thùlnwm y vềmzkl đhtlh ábjoj nh Nùlnwm ng Tríertz -Cao. Thàgzxx nh côyzia ng rồvwfs i, y lạnbcx i mang cábjoj c đhtlh ạnbcx o quâlaqd n ấjjuk y trởlyfy vềmzkl chỗfrru cũtvip . Tạnbcx i phíertz a Nam sôyzia ng Trưtjeq ờonvm ng-giang, hiệjrso n cógpis quâlaqd n củmsdc a Đrdyx àgzxx m-châlaqd u, Quýsomr -châlaqd u, Quảlaqd ng-đhtlh ôyzia ng, Quảlaqd ng-tâlaqd y. Nhưtjeq ng quâlaqd n ởlyfy Đrdyx àgzxx m, Quýsomr khôyzia ng nhiềmzkl u, vảlaqd khi hữqulo u sựiqjo họfgcx cũtvip ng khôyzia ng thểlrdi đhtlh iềmzkl u đhtlh i nơbywi i khábjoj c, vìeggj phảlaqd i phòogfy ng Đrdyx ạnbcx i-lýsomr .
Nhàgzxx vua đhtlh ưtjeq a mắxiui t nhìeggj n Côyzia i-sơbywi n tam anh:
– Tam vịtohy sưtjeq phụaqhf ! Bâlaqd y giờonvm trẫxnbe m mớhhcv i hiểlrdi u tạnbcx i sao U-bon vưtjeq ơbywi ng Lêlyfy Văsxac n cứfrru luôyzia n thao luyệjrso n quâlaqd n sĩgpis ởlyfy Bắxiui c-thábjoj i. Thìeggj ra ngưtjeq ờonvm i « hùlnwm » Tốpbmx ng hẳldbd n?
Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng cúmhln i đhtlh ầevtu u:
– Đrdyx úmhln ng nhưtjeq bệjrso -hạnbcx phábjoj n! Rúmhln t lạnbcx i chỉgfxo cógpis quâlaqd n lưtjeq ỡyiab ng Quảlaqd ng làgzxx đhtlh ábjoj ng đhtlh ểlrdi cho ta phảlaqd i quan tâlaqd m. Trưtjeq ớhhcv c kia lưtjeq ỡyiab ng Quảlaqd ng chưtjeq a cógpis quâlaqd n triềmzkl u. Gầevtu n đhtlh âlaqd y họfgcx đhtlh iềmzkl u tábjoj m đhtlh ạnbcx o rấjjuk t thiệjrso n chiếosqf n ởlyfy vùlnwm ng Tâlaqd y-biêlyfy n. Mỗfrru i đhtlh ạnbcx o mộertz t vạnbcx n ngưtjeq ờonvm i. Trong năsxac m đhtlh ạnbcx o đhtlh ógpis , mộertz t đhtlh ạnbcx o đhtlh ógpis ng ởlyfy Quảlaqd ng-châlaqd u, hai đhtlh ạnbcx o đhtlh ógpis ng ởlyfy Ung-châlaqd u, mộertz t đhtlh ạnbcx o đhtlh ógpis ng ởlyfy Liêlyfy m-châlaqd u, mộertz t đhtlh ạnbcx o đhtlh ógpis ng ởlyfy Khâlaqd m-châlaqd u, ba đhtlh ạnbcx o đhtlh ógpis ng ởlyfy Quếosqf -châlaqd u. Kịtohy binh trưtjeq ớhhcv c kia khôyzia ng cógpis , nay họfgcx đhtlh iềmzkl u vềmzkl hai đhtlh ạnbcx o, đhtlh ógpis làgzxx đhtlh ạnbcx o Thiểlrdi m-tâlaqd y vàgzxx đhtlh ạnbcx o Kýsomr -bắxiui c. Đrdyx ạnbcx o Thiểlrdi m-tâlaqd y chia ra, mộertz t lữqulo (ghi chúmhln : 3 nghìeggj n) đhtlh ógpis ng ởlyfy Liêlyfy m-châlaqd u, mộertz t lữqulo đhtlh ógpis ng ởlyfy Khâlaqd m-châlaqd u, mộertz t lữqulo đhtlh ógpis ng ởlyfy Ung-châlaqd u. Đrdyx ạnbcx o Kýsomr -bắxiui c đhtlh ógpis ng ởlyfy Quếosqf -châlaqd u. Thủmsdc y quâlaqd n cógpis mộertz t hạnbcx m đhtlh ộertz i đhtlh ógpis ng ởlyfy Quảlaqd ng-châlaqd u. Quâlaqd n củmsdc a lưtjeq ỡyiab ng Quảlaqd ng thìeggj cógpis đhtlh ạnbcx o đhtlh ệjrso nhấjjuk t chia ra nửxiui a đhtlh ógpis ng ởlyfy Hoàgzxx nh-sơbywi n, nửxiui a đhtlh ógpis ng ởlyfy Thábjoj i-bìeggj nh. Đrdyx ạnbcx o đhtlh ệjrso nhịtohy mộertz t nửxiui a đhtlh ógpis ng ởlyfy Vĩgpis nh-bìeggj nh, mộertz t nửxiui a đhtlh ógpis ng ởlyfy Tâlaqd y-bìeggj nh. Đrdyx ạnbcx o đhtlh ệjrso tam mộertz t nửxiui a đhtlh ógpis ng ởlyfy Lộertz c-châlaqd u, mộertz t nửxiui a đhtlh ógpis ng ởlyfy Cổtohy -vạnbcx n. Ngoàgzxx i ra còogfy n quâlaqd n bảlaqd o-giábjoj p, quâlaqd n khêlyfy -đhtlh ộertz ng nhiềmzkl u íertz t khábjoj c nhau.
Thấjjuk y chưtjeq tưtjeq ớhhcv ng chưtjeq a hơbywi i cógpis vẻlaqd ngơbywi ngábjoj c, vưtjeq ơbywi ng trìeggj nh bầevtu y rấjjuk t khoan thai:
– Tógpis m lạnbcx i, tạnbcx i Quảlaqd ng-Tâlaqd y lộertz cógpis tábjoj m vạnbcx n bộertz , hai vạnbcx n kỵyiab , chia ra nhưtjeq sau: Đrdyx ồvwfs n trúmhln giữqulo thủmsdc phủmsdc Ung-châlaqd u cógpis hai vạnbcx n quâlaqd n triềmzkl u, mộertz t vạnbcx n kỵyiab binh. Đrdyx ồvwfs n trúmhln tạnbcx i Quếosqf -châlaqd u cógpis ba vạnbcx n bộertz , mộertz t vạnbcx n kỵyiab . Cábjoj c ảlaqd i thốpbmx ng thuộertz c Ung-châlaqd u, còogfy n cógpis ba đhtlh ạnbcx o quâlaqd n Quảlaqd ng, chia ra đhtlh ógpis ng ởlyfy Hoàgzxx nh-sơbywi n, Thábjoj i-bìeggj nh, Vĩgpis nh-bìeggj nh, Tâlaqd y-bìeggj nh, Lộertz c-châlaqd u, Cổtohy -vạnbcx n. Tổtohy ng cộertz ng chíertz n vạnbcx n ngưtjeq ờonvm i. Còogfy n quâlaqd n bảlaqd o-giábjoj p củmsdc a khêlyfy -đhtlh ộertz ng thìeggj nhiềmzkl u íertz t thấjjuk t thưtjeq ờonvm ng, khi khởlyfy i sựiqjo cábjoj c đhtlh ộertz ng chủmsdc trấjjuk n thủmsdc củmsdc a ta sẽvhoe trìeggj nh sau.
Vưtjeq ơbywi ng chỉgfxo vàgzxx o vùlnwm ng Quảlaqd ng-đhtlh ôyzia ng lộertz :
– Tạnbcx i đhtlh âlaqd y cógpis ba vạnbcx n quâlaqd n triềmzkl u, mộertz t vạnbcx n thủmsdc y binh, mộertz t vạnbcx n kịtohy , chia ra nhưtjeq sau: Quảlaqd ng-châlaqd u hai vạnbcx n bộertz , mộertz t vạnbcx n thủmsdc y binh, ba nghìeggj n kịtohy ; tạnbcx i Liêlyfy m-châlaqd u, cógpis mộertz t vạnbcx n bộertz , ba nghìeggj n kịtohy binh. Tạnbcx i Khâlaqd m-châlaqd u cógpis mộertz t vạnbcx n quâlaqd n triềmzkl u, ba nghìeggj n. Tổtohy ng cộertz ng thủmsdc y bộertz sábjoj u vạnbcx n. Còogfy n quâlaqd n bảlaqd o-giábjoj p, khêlyfy -đhtlh ộertz ng rấjjuk t íertz t.
Vưtjeq ơbywi ng kếosqf t luậonvm n:
– Nhưtjeq vậonvm y tổtohy ng quâlaqd n Tốpbmx ng ởlyfy lưtjeq ỡyiab ng Quảlaqd ng cógpis mưtjeq ờonvm i sábjoj u vạnbcx n, khôyzia ng kểlrdi quâlaqd n bảlaqd o-giábjoj p, khêlyfy đhtlh ộertz ng. Trong tưtjeq ơbywi ng lai, khi đhtlh ábjoj nh ta, họfgcx sẽvhoe đhtlh em hai mưtjeq ơbywi i đhtlh ạnbcx o quâlaqd n triềmzkl u thiệjrso n chiếosqf n, vớhhcv i năsxac m đhtlh ạnbcx o kịtohy binh từbrgg biêlyfy n giớhhcv i Tâlaqd y-hạnbcx vềmzkl . Hai hạnbcx m đhtlh ộertz i từbrgg Mâlaqd n-Triếosqf t xuốpbmx ng. Ngay từbrgg bâlaqd y giờonvm ta phảlaqd i chuẩllki n bịtohy đhtlh ốpbmx i đhtlh ầevtu u vớhhcv i năsxac m mưtjeq ơbywi i vạnbcx n quâlaqd n bộertz thủmsdc y bộertz , vớhhcv i khoảlaqd ng mưtjeq ờonvm i vạnbcx n quâlaqd n bảlaqd o-giábjoj p, khêlyfy đhtlh ộertz ng vàgzxx năsxac m mưtjeq ơbywi i vạnbcx n dâlaqd n phu. Tổtohy ng cộertz ng mộertz t trăsxac m vạnbcx n ngưtjeq ờonvm i ngựiqjo a.
Ghi chúmhln ,
Thờonvm i Tốpbmx ng giờonvm chưtjeq a phâlaqd n chia ra Quảlaqd ng-đhtlh ôyzia ng, Quảlaqd ng-tâlaqd y nhưtjeq bâlaqd y giờonvm , màgzxx gọfgcx i chung làgzxx Quảlaqd ng-nam lộertz , màgzxx thủmsdc phủmsdc làgzxx Quếosqf -châlaqd u. Đrdyx ôyzia i khi chia ra Quảlaqd ng-đhtlh ôyzia ng Nam-lộertz vàgzxx Quảlaqd ng-Tâlaqd y Nam lộertz . Vềmzkl quâlaqd n sốpbmx củmsdc a Tốpbmx ng, tôyzia i theo QTNC vàgzxx TTCTGCK, TTCTBK, chứfrru khôyzia ng theo TS, VSL, Đrdyx VSKTT, TTTTGTB.
Nghe vưtjeq ơbywi ng tâlaqd u trìeggj nh, ngưtjeq ờonvm i ngưtjeq ờonvm i nhìeggj n nhau tỏzngt vẻlaqd lo lắxiui ng.
Đrdyx ạnbcx i-tưtjeq mãrhqc Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t đhtlh ứfrru ng dậonvm y nógpis i lớhhcv n:
– Binh-phábjoj p nógpis i: « Quâlaqd n quýsomr hồvwfs tinh, bấjjuk t quýsomr hồvwfs đhtlh a » nghĩgpis a làgzxx quâlaqd n quýsomr ởlyfy chỗfrru tinh-luyệjrso n, chứfrru khôyzia ng quýsomr ởlyfy đhtlh ôyzia ng. Cábjoj c vịtohy hãrhqc y nhớhhcv thờonvm i vua Lêlyfy , Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t chỉgfxo cógpis mưtjeq ờonvm i vạnbcx n, màgzxx thắxiui ng ba mưtjeq ơbywi i vạnbcx n quâlaqd n Tốpbmx ng ởlyfy Chi-lăsxac ng, Bạnbcx ch-đhtlh ằvjyd ng. Hồvwfs i tiêlyfy n-nưtjeq ơbywi ng Bảlaqd o-Hòogfy a, Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t chỉgfxo cógpis mưtjeq ờonvm i lăsxac m vạnbcx n, màgzxx thắxiui ng năsxac m mưtjeq ơbywi i vạnbcx n quâlaqd n Tốpbmx ng. Mớhhcv i đhtlh âlaqd y, vua bàgzxx Bìeggj nh-Dưtjeq ơbywi ng chỉgfxo cógpis năsxac m vạnbcx n binh màgzxx thắxiui ng mưtjeq ờonvm i vạnbcx n quâlaqd n củmsdc a bọfgcx n Lýsomr Sưtjeq -Trung, Tiêlyfy u Cốpbmx , Tiêlyfy u Chúmhln .
Ôguwy ng chỉgfxo vàgzxx o Tâlaqd y-hồvwfs thấjjuk t kiệjrso t, Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng:
– Từbrgg bẩllki y năsxac m nay, Thiêlyfy n-tửxiui binh đhtlh ưtjeq ợqyol c trao cho cábjoj c Đrdyx ôyzia -thốpbmx ng nàgzxx y, hầevtu u nhưtjeq đhtlh ãrhqc thay đhtlh ổtohy i hoàgzxx n toàgzxx n. Bâlaqd y giờonvm tôyzia i đhtlh ểlrdi cho Đrdyx ôyzia -thốpbmx ng Phạnbcx m Dậonvm t, phu nhâlaqd n Lêlyfy Kim-Loan trìeggj nh bầevtu y vềmzkl phưtjeq ơbywi ng cábjoj ch huấjjuk n luyệjrso n binh đhtlh ểlrdi cábjoj c vịtohy thấjjuk y tạnbcx i sao ngưtjeq ờonvm i Tốpbmx ng nghe đhtlh ếosqf n Thiêlyfy n-tửxiui binh đhtlh ềmzkl u tỏzngt vẻlaqd kinh sợqyol .
Phạnbcx m Dậonvm t đhtlh ứfrru ng lêlyfy n cung tay:
– Quâlaqd n mạnbcx nh hay khôyzia ng làgzxx do uy, lựiqjo c, thếosqf , trang. Uy tứfrru c kỷyiab luậonvm t phảlaqd i nghiêlyfy m. Kỷyiab luậonvm t nghiêlyfy m thìeggj khi lệjrso nh ban ra ngưtjeq ờonvm i ngưtjeq ờonvm i đhtlh ềmzkl u răsxac m rắxiui p thi hàgzxx nh, lúmhln c đhtlh ốpbmx i diệjrso n vớhhcv i giặertz c khi tiếosqf n, lúmhln c lùlnwm i, nhấjjuk t nhấjjuk t vạnbcx n ngưtjeq ờonvm i nhưtjeq mộertz t. Vìeggj vậonvm y mỗfrru i đhtlh ộertz i quâlaqd n, khi đhtlh ốpbmx i diệjrso n vớhhcv i đhtlh ịtohy ch thìeggj phíertz a sau đhtlh ềmzkl u cógpis ba võtjeq sĩgpis đhtlh ao phủmsdc ; mộertz t lệjrso nh tiếosqf n ban ra, màgzxx binh nàgzxx o chầevtu n chờonvm , lui lạnbcx i, hay quay đhtlh ầevtu u lạnbcx i thìeggj chébyhg m tạnbcx i chỗfrru . Cho nêlyfy n chúmhln ng tôyzia i tựiqjo hàgzxx o làgzxx Thiêlyfy n-tửxiui binh chỉgfxo biếosqf t chếosqf t, chứfrru khôyzia ng biếosqf t lùlnwm i. Thứfrru hai làgzxx lựiqjo c. Lựiqjo c làgzxx sứfrru c manh, cho nêlyfy n tấjjuk t cảlaqd tưtjeq ớhhcv ng sĩgpis , mỗfrru i ngàgzxx y đhtlh ềmzkl u phảlaqd i luyệjrso n tậonvm p bốpbmx n giờonvm (8 giờonvm ngàgzxx y nay),chia ra: Mộertz t giờonvm luyệjrso n tậonvm p võtjeq nghệjrso , mộertz t giờonvm bắxiui n cung, mộertz t giờonvm xung phong hãrhqc m trậonvm n, mộertz t giờonvm họfgcx c tậonvm p binh phábjoj p. Vìeggj vậonvm y, mộertz t Thiêlyfy n-tửxiui binh, sau mộertz t năsxac m tạnbcx i ngũtvip , vềmzkl võtjeq nghệjrso đhtlh ãrhqc cógpis thểlrdi tay khôyzia ng đhtlh ábjoj nh thắxiui ng bốpbmx n năsxac m ngưtjeq ờonvm i, hoặertz c khi đhtlh ốpbmx i đhtlh ịtohy ch vớhhcv i kẻlaqd dùlnwm ng cùlnwm ng mộertz t thứfrru vũtvip khíertz , cógpis thểlrdi thắxiui ng ba đhtlh ếosqf n mưtjeq ờonvm i ngưtjeq ờonvm i. Hógpis a cho nêlyfy n sau bẩllki y năsxac m, nhữqulo ng Thiêlyfy n-tửxiui binh củmsdc a ta đhtlh ãrhqc cógpis trìeggj nh đhtlh ộertz võtjeq côyzia ng nhưtjeq mộertz t võtjeq sĩgpis . Vềmzkl hàgzxx nh binh, thìeggj cứfrru mộertz t ngàgzxx y tậonvm p trậonvm n giảlaqd đhtlh ábjoj nh trong đhtlh ồvwfs ng cỏzngt , mộertz t ngàgzxx y tậonvm p đhtlh ábjoj nh trong rừbrgg ng, mộertz t ngàgzxx y tậonvm p đhtlh ábjoj nh ởlyfy đhtlh ồvwfs ng lầevtu y, mộertz t ngàgzxx y tậonvm p côyzia ng thàgzxx nh.
Cábjoj c quan cùlnwm ng gậonvm t đhtlh ầevtu u tỏzngt ýsomr tin tưtjeq ởlyfy ng.
– Thứfrru ba làgzxx thếosqf . Thếosqf tứfrru c làgzxx sựiqjo phốpbmx i hợqyol p giữqulo a cábjoj c đhtlh ộertz i quâlaqd n bộertz , nhưtjeq khi nàgzxx o thìeggj dùlnwm ng Thầevtu n-nỏzngt , khi nàgzxx o thìeggj dùlnwm ng Thạnbcx ch-xa, khi nàgzxx o thìeggj phógpis ng lao, khi nàgzxx o thìeggj bắxiui n têlyfy n, khi nàgzxx o thìeggj xung sábjoj t chébyhg m giếosqf t. Lạnbcx i huấjjuk n luyệjrso n khốpbmx i hợqyol p giữqulo a bộertz binh, kịtohy binh, thủmsdc y binh, Thầevtu n-nỏzngt , Thạnbcx ch-xa, thúmhln binh. Tỷyiab nhưtjeq hiệjrso u Ngựiqjo -long đhtlh ốpbmx i trậonvm n vớhhcv i mộertz t đhtlh ạnbcx o kịtohy binh Tốpbmx ng, tôyzia i chỉgfxo việjrso c ra lệjrso nh cho lữqulo nàgzxx o đhtlh ábjoj nh mặertz t phảlaqd i, lữqulo nàgzxx o đhtlh ábjoj nh mặertz t trábjoj i, lữqulo nàgzxx o đhtlh ábjoj nh trựiqjo c diệjrso n, lữqulo nàgzxx o trừbrgg bịtohy . Cábjoj c lữqulo trưtjeq ởlyfy ng thấjjuk y binh đhtlh ịtohy ch còogfy n ởlyfy xa, thìeggj ra lệjrso nh cho Thạnbcx ch-xa bắxiui n ngay vàgzxx o hàgzxx ng đhtlh ầevtu u củmsdc a đhtlh ịtohy ch. Khi đhtlh ịtohy ch lạnbcx i gầevtu n, thìeggj cho Thầevtu n-nỏzngt bắxiui n. Khi hai bêlyfy n giábjoj p nhau rồvwfs i, thìeggj đhtlh ộertz i đhtlh ao thủmsdc xung lêlyfy n chébyhg m châlaqd n ngựiqjo a, đhtlh ộertz i cung thủmsdc thìeggj bắxiui n kịtohy mãrhqc .
Phạnbcx m Dậonvm t ngừbrgg ng lạnbcx i, đhtlh ưtjeq a mắxiui t cho Lêlyfy Kim-Loan. Kim-Loan biếosqf t ýsomr chồvwfs ng, nàgzxx ng trìeggj nh bầevtu y:
– Thứfrru tưtjeq làgzxx trang. Nhưtjeq cábjoj c vịtohy thấjjuk y, Thiêlyfy n-tửxiui binh đhtlh ưtjeq ợqyol c trang bịtohy giầevtu y bằvjyd ng vảlaqd i thựiqjo c dai, thựiqjo c dầevtu y, đhtlh ếosqf bằvjyd ng da, đhtlh ểlrdi khi dẵqulo m phảlaqd i đhtlh ábjoj , phảlaqd i sỏzngt i thìeggj khôyzia ng đhtlh au. Ngựiqjo c, lưtjeq ng đhtlh ưtjeq ợqyol c che bởlyfy i miếosqf ng hộertz tâlaqd m kíertz nh bằvjyd ng thébyhg p, đhtlh ầevtu u đhtlh ộertz i chiếosqf c mũtvip bằvjyd ng thébyhg p mỏzngt ng. Vềmzkl vũtvip khíertz , thìeggj mỗfrru i Thiêlyfy n-tửxiui binh đhtlh ềmzkl u đhtlh ưtjeq ợqyol c phábjoj t cho hai thứfrru ; mộertz t làgzxx vũtvip khíertz chíertz nh nhưtjeq đhtlh ao, giábjoj o; hai làgzxx vũtvip khíertz phụaqhf nhưtjeq cung têlyfy n, mũtvip i lao, dao ngắxiui n.
Vũtvip Quang chỉgfxo vàgzxx o Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng, Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng:
– Từbrgg sau cuộertz c bìeggj nh Chiêlyfy m trởlyfy vềmzkl , Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng, Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng nghiệjrso m thấjjuk y rằvjyd ng trong cuộertz c Nam chinh, nhữqulo ng trậonvm n thắxiui ng dễbync dàgzxx ng làgzxx nhờonvm chưtjeq tưtjeq ớhhcv ng kếosqf t thâlaqd n vớhhcv i nhau, mộertz t lầevtu n suýsomr t thấjjuk t bạnbcx i vìeggj têlyfy n Trầevtu n Thanh-Nhiêlyfy n ghen tỵyiab vớhhcv i Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng. Cho nêlyfy n nhịtohy vưtjeq ơbywi ng đhtlh ãrhqc ban lệjrso nh đhtlh i cábjoj c trấjjuk n, cábjoj c hạnbcx m đhtlh ộertz i, bắxiui t bưtjeq ợqyol c mộertz t thábjoj ng, chưtjeq tưtjeq ớhhcv ng từbrgg cấjjuk p lữqulo phảlaqd i hộertz i họfgcx p ba ngàgzxx y vớhhcv i nhau đhtlh ểlrdi cógpis dịtohy p họfgcx c tậonvm p binh phábjoj p, ăsxac n ởlyfy cùlnwm ng nhau, vui đhtlh ùlnwm a cógpis nhau, thắxiui t thêlyfy m tìeggj nh bạnbcx n.
Hoàgzxx ng-Nghi tiếosqf p lờonvm i Vũtvip Quang:
– Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng đhtlh ãrhqc nghiêlyfy n cứfrru u phưtjeq ơbywi ng thứfrru c huấjjuk n luyệjrso n binh líertz nh củmsdc a Tốpbmx ng, rồvwfs i soạnbcx n mộertz t tậonvm p binh phábjoj p mớhhcv i đhtlh ểlrdi phábjoj binh phábjoj p Tốpbmx ng. Nếosqf u nay mai khi giao chiếosqf n vớhhcv i Tốpbmx ng, chỉgfxo thoábjoj ng thấjjuk y đhtlh ộertz i hìeggj nh củmsdc a họfgcx , làgzxx chúmhln ng tôyzia i đhtlh ãrhqc biếosqf t họfgcx đhtlh ịtohy nh làgzxx m gìeggj , ta muốpbmx n phábjoj họfgcx thìeggj phảlaqd i làgzxx m gìeggj .
Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t vàgzxx o côyzia ng chúmhln a Thiêlyfy n-Ninh:
– Thêlyfy m vàgzxx o đhtlh ógpis , Bàgzxx -chúmhln a-kho cho tổtohy chứfrru c nhiềmzkl u ao nuôyzia i cábjoj , nhiềmzkl u cábjoj nh đhtlh ồvwfs ng nuôyzia i gàgzxx vịtohy t, nhiềmzkl u nhàgzxx nuôyzia i lợqyol n, cógpis lưtjeq ơbywi ng thựiqjo c cho binh tưtjeq ớhhcv ng ăsxac n thêlyfy m trong nhữqulo ng ngàgzxx y luyệjrso n tậonvm p đhtlh ểlrdi lấjjuk y sứfrru c. Cho nêlyfy n binh tưtjeq ớhhcv ng đhtlh ềmzkl u vui lòogfy ng vìeggj đhtlh ưtjeq ợqyol c hậonvm u đhtlh ãrhqc i. Hiệjrso n lưtjeq ơbywi ng bổtohy ng củmsdc a quâlaqd n ta cao gấjjuk p ba quâlaqd n Chiêlyfy m, gấjjuk p đhtlh ôyzia i quâlaqd n Tốpbmx ng, lạnbcx i đhtlh ưtjeq ợqyol c đhtlh ốpbmx i đhtlh ãrhqc i nhưtjeq châlaqd n tay, nêlyfy n giữqulo binh vớhhcv i tưtjeq ớhhcv ng cógpis mốpbmx i thâlaqd m tìeggj nh nhưtjeq cha con, anh em.
Thábjoj i-úmhln y Hoàgzxx ng Kiệjrso n hỏzngt i Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng:
– Theo ưtjeq ớhhcv c tíertz nh củmsdc a vưtjeq ơbywi ng gia, thìeggj bao giờonvm họfgcx đhtlh ábjoj nh mìeggj nh?
– Trong năsxac m tớhhcv i.
Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng khẳldbd ng đhtlh ịtohy nh: Ba sứfrru đhtlh oàgzxx n mậonvm t củmsdc a ta cửxiui sang Tốpbmx ng, Liêlyfy u, Hạnbcx thàgzxx nh côyzia ng mỹqpet -mãrhqc n. Nhưtjeq ng dùlnwm Hạnbcx , Liêlyfy u đhtlh òogfy i đhtlh iềmzkl u kiệjrso n gìeggj Hy-Ninh đhtlh ếosqf vớhhcv i Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch cũtvip ng chịtohy u. Tốpbmx ng mớhhcv i cắxiui t dâlaqd ng cho Liêlyfy u 700 dặertz m ởlyfy vùlnwm ng Liêlyfy u-đhtlh ôyzia ng, dùlnwm phe thâlaqd n mìeggj nh ra sứfrru c côyzia ng kíertz ch. Nguyêlyfy n trong triềmzkl u Tốpbmx ng, phe chủmsdc đhtlh ábjoj nh Bắxiui c hòogfy a Nam đhtlh a sốpbmx làgzxx cábjoj c tưtjeq ớhhcv ng do Kinh-Nam vưtjeq ơbywi ng đhtlh àgzxx o tạnbcx o. Nhưtjeq ng mấjjuk y năsxac m trưtjeq ớhhcv c, Kinh-Nam vưtjeq ơbywi ng, côyzia ng chúmhln a Huệjrso -Nhu khôyzia ng đhtlh ồvwfs ng chíertz nh kiếosqf n vớhhcv i Hy-Ninh đhtlh ếosqf vàgzxx Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch, hai vịtohy cábjoj o quan vềmzkl triềmzkl u, rồvwfs i ngao du sơbywi n thủmsdc y. Vìeggj vậonvm y phe chủmsdc đhtlh ábjoj nh Nam phưtjeq ơbywi ng mạnbcx nh lêlyfy n.
Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u tuyêlyfy n chỉgfxo :
– Trưtjeq ớhhcv c khi nghịtohy sựiqjo , xin vua bàgzxx Bắxiui c-biêlyfy n lưtjeq ợqyol c tấjjuk u vềmzkl tấjjuk t cảlaqd chíertz nh sábjoj ch Nam-thùlnwm y củmsdc a Tốpbmx ng từbrgg thờonvm i vua thábjoj i-tổtohy làgzxx Triệjrso u Khuôyzia ng-Duẫxnbe n đhtlh ếosqf n giờonvm .
Côyzia ng chúmhln a Thiêlyfy n-Thàgzxx nh đhtlh ứfrru ng dậonvm y ra tâlaqd u:
– Chíertz nh sábjoj ch củmsdc a Tốpbmx ng đhtlh ốpbmx i vớhhcv i Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t ta từbrgg trưtjeq ớhhcv c đhtlh ếosqf n nay khôyzia ng bao giờonvm nhấjjuk t đhtlh ịtohy nh. Nógpis thay đhtlh ổtohy i tùlnwm y vàgzxx o sứfrru c mạnbcx nh củmsdc a ta, vàgzxx tùlnwm y vàgzxx o triềmzkl u đhtlh ìeggj nh củmsdc a Tốpbmx ng. Triềmzkl u đhtlh ìeggj nh màgzxx thầevtu n muốpbmx n tâlaqd u ởlyfy đhtlh âlaqd y bao gồvwfs m nhàgzxx vua vàgzxx cábjoj c quan. Tuy vậonvm y chíertz nh sábjoj ch củmsdc a họfgcx cógpis thểlrdi chia làgzxx m bốpbmx n. Mộertz t làgzxx ưtjeq ớhhcv c thúmhln c, hai làgzxx hoàgzxx hoãrhqc n, ba làgzxx co rúmhln t, bốpbmx n làgzxx hung hăsxac ng.
Côyzia ng-chúmhln a ngừbrgg ng lạnbcx i, đhtlh ưtjeq a mắxiui t quan sábjoj t triềmzkl u đhtlh ìeggj nh mộertz t lưtjeq ợqyol t rồvwfs i tiếosqf p:
– Thờonvm i kỳgfxo ưtjeq ớhhcv c thúmhln c làgzxx thờonvm i kỳgfxo vua Tốpbmx ng Thábjoj i-tôyzia ng, Châlaqd n-tôyzia ng. Sau khi bịtohy bạnbcx i ởlyfy Chi-lăsxac ng vàgzxx o thờonvm i Lêlyfy bêlyfy n Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t, Tốpbmx ng còogfy n bịtohy Liêlyfy u đhtlh ábjoj nh phảlaqd i bỏzngt Thábjoj i-nguyêlyfy n, U-tôyzia . Vìeggj phảlaqd i lo đhtlh ốpbmx i phógpis vớhhcv i Liêlyfy u, vua Thábjoj i-tôyzia ng, vua Châlaqd n-Tôyzia ng ưtjeq ớhhcv c thúmhln c bọfgcx n đhtlh ạnbcx i thầevtu n Nam thùlnwm y phảlaqd i mềmzkl m mỏzngt ng, trábjoj nh gâlaqd y chiếosqf n vớhhcv i cábjoj c nưtjeq ớhhcv c phưtjeq ơbywi ng Nam, đhtlh ểlrdi dồvwfs n nỗfrru lựiqjo c đhtlh ábjoj nh vớhhcv i Liêlyfy u. Thờonvm i vua Châlaqd n-tôyzia ng họfgcx bịtohy Liêlyfy u chiếosqf m mấjjuk t mấjjuk y châlaqd u phíertz a Bắxiui c, còogfy n bắxiui t triềmzkl u cốpbmx ng mỗfrru i năsxac m mấjjuk y vạnbcx n lạnbcx ng vàgzxx ng, hàgzxx ng triệjrso u hộertz c lúmhln a, cựiqjo c kỳgfxo nhụaqhf c nhãrhqc . Lúmhln c vua Châlaqd n-tôyzia ng băsxac ng hàgzxx , Lưtjeq u thábjoj i hậonvm u nhiếosqf p chíertz nh. Bàgzxx cùlnwm ng Tểlrdi -tưtjeq ớhhcv ng Lãrhqc Di-Giảlaqd n, Tàgzxx o Lợqyol i-Dụaqhf ng chủmsdc trưtjeq ơbywi ng nhúmhln n mìeggj nh vớhhcv i phưtjeq ơbywi ng Bắxiui c, đhtlh ểlrdi đhtlh ábjoj nh phưtjeq ơbywi ng Nam. Sau khi đhtlh ábjoj nh đhtlh ưtjeq ợqyol c cábjoj c nưtjeq ớhhcv c phưtjeq ơbywi ng Nam, Tốpbmx ng sẽvhoe cógpis thêlyfy m lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o, nhâlaqd n lựiqjo c. Bấjjuk y giờonvm họfgcx mớhhcv i quay lêlyfy n Bắxiui c đhtlh ốpbmx i phógpis vớhhcv i Liêlyfy u. Biếosqf t đhtlh ưtjeq ợqyol c chủmsdc trưtjeq ơbywi ng nàgzxx y, Khai-Quốpbmx c vưtjeq ơbywi ng đhtlh em mộertz t sứfrru đhtlh oàgzxx n sang Tốpbmx ng, giúmhln p Yêlyfy n-vưtjeq ơbywi ng Triệjrso u Nguyêlyfy n-Nghiễbync m lậonvm t Lưtjeq u thábjoj i hậonvm u, cùlnwm ng phe chủmsdc chiếosqf n trong triềmzkl u. Vưtjeq ơbywi ng kếosqf t thâlaqd n vớhhcv i Yêlyfy n-vưtjeq ơbywi ng. Rồvwfs i thiếosqf u hiệjrso p Trầevtu n Tựiqjo -Mai kếosqf t thâlaqd n vớhhcv i vua Nhâlaqd n-Tôyzia ng, thàgzxx nh phòogfy mãrhqc Tốpbmx ng, đhtlh ưtjeq ợqyol c phong làgzxx m Ngôyzia -quốpbmx c quậonvm n vưtjeq ơbywi ng. Vua Nhâlaqd n-Tôyzia ng quyếosqf t đhtlh ịtohy nh giữqulo yêlyfy n mặertz t Nam, quay lêlyfy n Bắxiui c đhtlh ốpbmx i phógpis vớhhcv i Liêlyfy u. Ngôyzia -quốpbmx c quậonvm n vưtjeq ơbywi ng Trầevtu n Tựiqjo -Mai vớhhcv i côyzia ng-chúmhln a Huệjrso -Nhu đhtlh ưtjeq ợqyol c trao nhiệjrso m vụaqhf tổtohy ng trấjjuk n Nam thùlnwm y. Nhờonvm uy củmsdc a hai vịtohy màgzxx trong hơbywi n hai chụaqhf c năsxac m Tốpbmx ng-Việjrso t vôyzia sựiqjo (1027-1046) (Xin xem Anh-linh thầevtu n võtjeq tộertz c Việjrso t, cùlnwm ng tábjoj c giảlaqd do Xuâlaqd n-thu Hoa-kỳgfxo xuấjjuk t bảlaqd n).
Côyzia ng-chúmhln a đhtlh em ra mộertz t cábjoj i trụaqhf c lớhhcv n treo lêlyfy n. Trêlyfy n trụaqhf c vẽvhoe bảlaqd n đhtlh ồvwfs Trung-quốpbmx c vàgzxx Tâlaqd y-hạnbcx , rồvwfs i tiếosqf p:
– Trong thờonvm i gian hai mưtjeq ơbywi i năsxac m ấjjuk y, Tâlaqd y-hạnbcx đhtlh ưtjeq ợqyol c cai trịtohy bởlyfy i mộertz t vịtohy vua trẻlaqd , cógpis hùlnwm ng tâlaqd m, đhtlh ạnbcx i lưtjeq ợqyol c. Chỉgfxo sau mưtjeq ờonvm i năsxac m, Hạnbcx trởlyfy thàgzxx nh mộertz t nưtjeq ớhhcv c binh hùlnwm ng, tưtjeq ớhhcv ng mạnbcx nh. Hạnbcx -vưtjeq ơbywi ng khôyzia ng chịtohy u thầevtu n phụaqhf c Tốpbmx ng, mang quâlaqd n chiếosqf m mộertz t vùlnwm ng đhtlh ấjjuk t lớhhcv n. Tốpbmx ng sai bọfgcx n Đrdyx ịtohy ch Thanh, Tôyzia n Tiếosqf t, Trưtjeq ơbywi ng Ngọfgcx c đhtlh em quâlaqd n chốpbmx ng cựiqjo , nhưtjeq ng bịtohy bạnbcx i liêlyfy n tiếosqf p. Vua Nhâlaqd n-tôyzia ng triệjrso u Ngôyzia -quốpbmx c quậonvm n vưtjeq ơbywi ng vềmzkl kinh cảlaqd i phong làgzxx Tầevtu n-vưtjeq ơbywi ng, chuyểlrdi n lêlyfy n Tâlaqd y-thùlnwm y đhtlh ábjoj nh nhau vớhhcv i Hạnbcx . Thếosqf làgzxx vấjjuk n đhtlh ềmzkl ưtjeq ớhhcv c-thúmhln c Nam-biêlyfy n mấjjuk t ngưtjeq ờonvm i chủmsdc trưtjeq ơbywi ng. Bọfgcx n biêlyfy n thầevtu n Nam phưtjeq ơbywi ng nhưtjeq Dưtjeq Tĩgpis nh, Tiêlyfy u Chúmhln hăsxac m he muốpbmx n gâlaqd y chiếosqf n. Chúmhln ng luyệjrso n binh sĩgpis , đhtlh ồvwfs n chứfrru a lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o, ébyhg p cábjoj c trang đhtlh ộertz ng Bắxiui c-biêlyfy n, xui Chiêlyfy m đhtlh ábjoj nh phíertz a sau ta. Đrdyx ứfrru ng trưtjeq ớhhcv c tìeggj nh trạnbcx ng đhtlh ógpis , Khai-Quốpbmx c vưtjeq ơbywi ng quyếosqf t đhtlh ịtohy nh ra tay trưtjeq ớhhcv c. Mộertz t mặertz t ngưtjeq ờonvm i ra quâlaqd n thìeggj nh lìeggj nh đhtlh ábjoj nh Chiêlyfy m. Sau khi bìeggj nh Chiêlyfy m, ngưtjeq ờonvm i huy đhtlh ộertz ng quâlaqd n tábjoj m vùlnwm ng tộertz c Việjrso t đhtlh ábjoj nh chiếosqf m Lưtjeq ỡyiab ng-quảlaqd ng, thiếosqf t lậonvm p nưtjeq ớhhcv c Đrdyx ạnbcx i-Nam, trao cho Nùlnwm ng Tríertz -Cao làgzxx m vua. Khôyzia ng may cho ta, Nùlnwm ng Tríertz -Cao lêlyfy n làgzxx m vua rồvwfs i, ôyzia ng ỷyiab nưtjeq ớhhcv c mìeggj nh lớhhcv n, khôyzia ng thầevtu n phụaqhf c Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t, muốpbmx n lấjjuk n ábjoj p Đrdyx ạnbcx i-lýsomr . Gặertz p lúmhln c Khai-Quốpbmx cvưtjeq ơbywi ng vâlaqd n du Châlaqd n-lạnbcx p, Tốpbmx ng dồvwfs n hếosqf t quâlaqd n Tâlaqd y-thùlnwm y, Bắxiui c-thùlnwm y trao cho Đrdyx ịtohy ch Thanh đhtlh ábjoj nh Nùlnwm ng Tríertz -Cao. Tríertz -Cao khôyzia ng đhtlh ưtjeq ợqyol c Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t, Đrdyx ạnbcx i-lýsomr chi việjrso n, nêlyfy n Đrdyx ạnbcx i-Nam bịtohy Tốpbmx ng chiếosqf m mấjjuk t. Từbrgg đhtlh ấjjuk y Tốpbmx ng bỏzngt chíertz nh sábjoj ch ưtjeq ớhhcv c thúmhln c ởlyfy Nam-thùlnwm y; đhtlh ổtohy i sang chíertz nh sábjoj ch hoàgzxx -hoãrhqc n. (xin đhtlh ọfgcx c Anh-linh thầevtu n-võtjeq tộertz c Việjrso t củmsdc a Yêlyfy n-tửxiui cưtjeq -sĩgpis do Xuâlaqd n-thu Hoa-kỳgfxo xuấjjuk t bảlaqd n).
... Hòogfy a hoãrhqc n cógpis nghĩgpis a làgzxx khôyzia ng đhtlh em quâlaqd n xâlaqd m lấjjuk n, nhưtjeq ng cábjoj i gưtjeq ơbywi ng Nùlnwm ng Tríertz -Cao, khiếosqf n Tốpbmx ng đhtlh em trọfgcx ng binh xuốpbmx ng Nan-thùlnwm y, mộertz thêlyfy m quâlaqd n, huấjjuk n luyệjrso n thổtohy -binh, lậonvm p nhiềmzkl u đhtlh ồvwfs n, tíertz ch trữqulo lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o. Sau mấjjuk y năsxac m, binh lựiqjo c Tốpbmx ng ởlyfy Nam-thùlnwm y trởlyfy thàgzxx nh hùlnwm ng mạnbcx nh. Bọfgcx n biêlyfy n-thầevtu n đhtlh ưtjeq ợqyol c mậonvm t chỉgfxo củmsdc a vua Nhâlaqd n-Tôyzia ng, chiêlyfy u mộertz , đhtlh e dọfgcx a, ébyhg p cábjoj c trang-đhtlh ộertz ng Bắxiui c-biêlyfy n. Thấjjuk y rằvjyd ng nếosqf u cứfrru đhtlh ểlrdi Tốpbmx ng ábjoj p dụaqhf ng chíertz nh sábjoj ch tằvjyd m ăsxac n dâlaqd u mãrhqc i, thìeggj Bắxiui c-biêlyfy n sẽvhoe khôyzia ng còogfy n khêlyfy đhtlh ộertz ng nàgzxx o nữqulo a. Đrdyx ứfrru c Thábjoj nh-tôyzia ng hộertz i vớhhcv i côyzia -mẫxnbe u (côyzia ng-chúmhln a Bìeggj nh-Dưtjeq ơbywi ng), rồvwfs i đhtlh em quâlaqd n vưtjeq ợqyol t biêlyfy n đhtlh ábjoj nh chiếosqf m lạnbcx i hếosqf t cábjoj c trang đhtlh ộertz ng đhtlh ãrhqc mấjjuk t. Tốpbmx ng mang quâlaqd n phảlaqd n côyzia ng, bịtohy thua, đhtlh àgzxx nh xin hoàgzxx , cábjoj ch chứfrru c hếosqf t bọfgcx n biêlyfy n thầevtu n Nam-thùlnwm y nhưtjeq Lýsomr Sưtjeq -Trung, Tiêlyfy u Cốpbmx , Tiêlyfy u Chúmhln , Dưtjeq Tĩgpis nh. (Xem
... Sau thờonvm i gian nàgzxx y, vua Nhâlaqd n-Tôyzia ng băsxac ng, Anh-Tôyzia ng lêlyfy n kếosqf vịtohy . Vìeggj hồvwfs i còogfy n làgzxx Thábjoj i-tửxiui , Anh-Tôyzia ng chủmsdc đhtlh ábjoj nh Nam-thùlnwm y; ôyzia ng sang Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t nghiêlyfy n cứfrru u, bịtohy võtjeq -lâlaqd m triềmzkl u đhtlh ìeggj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t làgzxx m cho kinh hồvwfs n tábjoj ng đhtlh ởlyfy m. Nêlyfy n khi lêlyfy n ngôyzia i vua, ôyzia ng ábjoj p dụaqhf ng chíertz nh sábjoj ch co rúmhln t. Nghĩgpis a làgzxx binh lựiqjo c Nam-thùlnwm y vẫxnbe n giữqulo nguyêlyfy n, nhưtjeq ng tuyệjrso t đhtlh ốpbmx i khôyzia ng lấjjuk n cábjoj c nưtjeq ớhhcv c lâlaqd n bang (1064-1067).
... Nhưtjeq ng vua Anh-Tôyzia ng trịtohy vìeggj khôyzia ng đhtlh ưtjeq ợqyol c lâlaqd u dàgzxx i. Sau khi ngưtjeq ờonvm i băsxac ng hàgzxx , Thábjoj i-tửxiui lêlyfy n nốpbmx i ngôyzia i hiệjrso u làgzxx Hy-Ninh. Thờonvm i gian làgzxx m thábjoj i-tửxiui Hy-Ninh từbrgg ng nghe ôyzia ng cha, thábjoj i-phógpis nógpis i nhiềmzkl u vềmzkl cábjoj i nhụaqhf c phưtjeq ơbywi ng Bắxiui c, Tâlaqd y, Nam, nêlyfy n ôyzia ng nảlaqd y ra hùlnwm ng tâlaqd m muốpbmx n thoábjoj t ra khỏzngt i tìeggj nh trạnbcx ng đhtlh ógpis . Ôguwy ng dùlnwm ng Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch, ábjoj p dụaqhf ng Tâlaqd n-phábjoj p. Sau sábjoj u năsxac m, dâlaqd n trởlyfy thàgzxx nh giầevtu u, binh lựiqjo c hùlnwm ng mạnbcx nh, quốpbmx c sảlaqd n dồvwfs i dàgzxx o. Nêlyfy n ba năsxac m trưtjeq ớhhcv c, Hy-Ninh vớhhcv i An-Thạnbcx ch muốpbmx n dụaqhf ng binh rửxiui a nhụaqhf c. Ôguwy ng hộertz i cábjoj c đhtlh ạnbcx i thầevtu n nghịtohy kếosqf , nêlyfy n đhtlh ábjoj nh Liêlyfy u trưtjeq ớhhcv c hay đhtlh ábjoj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t trưtjeq ớhhcv c. Cábjoj c văsxac n quan muốpbmx n đhtlh ábjoj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t trưtjeq ớhhcv c. Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t bạnbcx i, thìeggj Chiêlyfy m, Châlaqd n, Làgzxx o phảlaqd i đhtlh ầevtu u hàgzxx ng. Bấjjuk y giờonvm chỉgfxo ngọfgcx n cờonvm vềmzkl Tâlaqd y làgzxx chiếosqf m đhtlh ưtjeq ợqyol c Đrdyx ạnbcx i-lýsomr , Xiêlyfy m. Còogfy n cábjoj c võtjeq tưtjeq ớhhcv ng thìeggj lạnbcx i chủmsdc trưtjeq ơbywi ng đhtlh ábjoj nh Liêlyfy u trưtjeq ớhhcv c, chiếosqf m lạnbcx i phầevtu n đhtlh ấjjuk t đhtlh ãrhqc mấjjuk t, rửxiui a nhụaqhf c bịtohy tiếosqf n cốpbmx ng. Sau khi Liêlyfy u bạnbcx i, thìeggj cábjoj c nưtjeq ớhhcv c phưtjeq ơbywi ng Nam khôyzia ng cầevtu n đhtlh ábjoj nh cũtvip ng phảlaqd i quy phụaqhf c.
... Khi đhtlh ưtjeq ợqyol c tin nàgzxx y, ta cửxiui ba sứfrru đhtlh oàgzxx n mậonvm t sang Tốpbmx ng, Liêlyfy u, Hạnbcx . Cảlaqd ba sứfrru đhtlh oàgzxx n đhtlh ềmzkl u thàgzxx nh côyzia ng. Nhưtjeq ng từbrgg khi Kinh-Nam vưtjeq ơbywi ng cábjoj o lãrhqc o vềmzkl ngao du sơbywi n thủmsdc y, thìeggj phe chủmsdc đhtlh ábjoj nh Nam phưtjeq ơbywi ng thắxiui ng thếosqf , Tốpbmx ng triềmzkl u thay đhtlh ổtohy i chíertz nh sábjoj ch nhưtjeq Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng tâlaqd u. Từbrgg chíertz nh sábjoj ch co rúmhln t, họfgcx đhtlh ổtohy i sang chíertz nh sábjoj ch hung hăsxac ng, khiêlyfy u khíertz ch. (1067-1075)
Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i-hậonvm u đhtlh ứfrru ng dậonvm y hưtjeq ớhhcv ng Côyzia i-sơbywi n tam anh:
– Tam vịtohy sưtjeq bábjoj . Xin cábjoj c sưtjeq bábjoj cho biếosqf t chi tiếosqf t vềmzkl cuộertz c tranh luậonvm n củmsdc a cábjoj c đhtlh ạnbcx i thầevtu n Tốpbmx ng vềmzkl việjrso c đhtlh ábjoj nh Nam hay đhtlh ábjoj nh Bắxiui c. Cógpis nhưtjeq vậonvm y ta mớhhcv i cógpis thểlrdi quyếosqf t đhtlh ịtohy nh đhtlh ưtjeq ợqyol c đhtlh ưtjeq ờonvm ng lốpbmx i.
Trầevtu n Trung-Đrdyx ạnbcx o đhtlh ứfrru ng lêlyfy n trìeggj nh bầevtu y:
– Tâlaqd u thábjoj i-hậonvm u, tâlaqd u hoàgzxx ng-thưtjeq ợqyol ng, thầevtu n xin bắxiui t đhtlh ầevtu u khi Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch lêlyfy n chấjjuk p chíertz nh. Từbrgg tiềmzkl n cổtohy đhtlh ếosqf n thờonvm i vua Thábjoj i-tôyzia ng nhàgzxx Tốpbmx ng, nhữqulo ng tểlrdi -thầevtu n phầevtu n đhtlh ôyzia ng làgzxx võtjeq -quan cógpis huâlaqd n côyzia ng, rồvwfs i lêlyfy n làgzxx m tểlrdi -tưtjeq ớhhcv ng, hoặertz c cũtvip ng cógpis thểlrdi làgzxx thábjoj i-giábjoj m, làgzxx văsxac n quan. Kểlrdi từbrgg thờonvm i vua Châlaqd n-tôyzia ng đhtlh ếosqf n giờonvm (997-1075) hầevtu u hếosqf t nhữqulo ng ngưtjeq ờonvm i nắxiui m chứfrru c tảlaqd bộertz c-xạnbcx , hữqulo u bộertz c-xạnbcx (Tảlaqd tểlrdi -tưtjeq ớhhcv ng hữqulo u tểlrdi -tưtjeq ớhhcv ng) hay tham-tri chíertz nh-sựiqjo (phógpis tểlrdi -tưtjeq ớhhcv ng) đhtlh ềmzkl u làgzxx nhữqulo ng văsxac n-gia, thi-sĩgpis , tưtjeq -tưtjeq ởlyfy ng gia nứfrru c tiếosqf ng thiêlyfy n-hạnbcx , cógpis nhiềmzkl u tábjoj c phẩllki m danh tiếosqf ng. Dĩgpis nhiêlyfy n họfgcx đhtlh ềmzkl u làgzxx nho-gia. Màgzxx khi làgzxx nho gia, thìeggj thủmsdc cựiqjo u. Việjrso c cai trịtohy dâlaqd n luôyzia n luôyzia n phảlaqd i theo Tam-hoàgzxx ng, Ngũtvip -đhtlh ếosqf . Mỗfrru i luậonvm t lệjrso đhtlh ềmzkl u phảlaqd i phỏzngt ng theo Nghiêlyfy u, Thuấjjuk n, Vũtvip , Thang. Mỗfrru i chếosqf , chiếosqf u, biểlrdi u đhtlh ềmzkl u phảlaqd i dẫxnbe n Tứfrru -thưtjeq , Ngũtvip -kinh. Trong khi ta, Liêlyfy u, Hạnbcx lạnbcx i vưtjeq ợqyol t qua nhữqulo ng đhtlh iềmzkl u hủmsdc lậonvm u, miễbync n sao làgzxx m cho dâlaqd n hạnbcx nh phúmhln c làgzxx đhtlh ưtjeq ợqyol c rồvwfs i. Việjrso c cảlaqd i cábjoj ch củmsdc a Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch, bìeggj nh tâlaqd m màgzxx bàgzxx n, quảlaqd làgzxx thựiqjo c tếosqf . Nộertz i dung cảlaqd i cábjoj ch đhtlh ógpis đhtlh ốpbmx i vớhhcv i ta thìeggj thua xa, trong khi đhtlh ốpbmx i vớhhcv i cábjoj c nho thầevtu n Tốpbmx ng thìeggj quábjoj tábjoj o bạnbcx o. Ngay nhữqulo ng năsxac m đhtlh ầevtu u cảlaqd i cábjoj ch, hầevtu u hếosqf t cábjoj c tểlrdi thầevtu n đhtlh ềmzkl u chốpbmx ng đhtlh ốpbmx i. Hy-Ninh đhtlh ếosqf thẳldbd ng tay cábjoj ch chứfrru c nhữqulo ng tểlrdi -thầevtu n đhtlh ógpis , đhtlh ổtohy i ra cábjoj c châlaqd u. Đrdyx ógpis làgzxx đhtlh iểlrdi m vừbrgg a yếosqf u, vừbrgg a dạnbcx i.
Đrdyx ôyzia -thốpbmx ng Vũtvip Quang hỏzngt i:
– Thưtjeq a sưtjeq -bábjoj (ghi chúmhln : Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng làgzxx đhtlh ệjrso tửxiui củmsdc a Khai-Quốpbmx c vưtjeq ơbywi ng vàgzxx vưtjeq ơbywi ng phi Thanh-Mai. Màgzxx vưtjeq ơbywi ng phi Thanh-Mai làgzxx sưtjeq muộertz i củmsdc a Trung-Đrdyx ạnbcx o, nêlyfy n ôyzia ng gọfgcx i Trung-Đrdyx ạnbcx o làgzxx sưtjeq bábjoj ), xin sưtjeq bábjoj giảlaqd i rõtjeq đhtlh ôyzia i chúmhln t, rằvjyd ng tạnbcx i sao Hy-Ninh đhtlh ưtjeq a cábjoj c tểlrdi thầevtu n ra cábjoj c châlaqd u làgzxx đhtlh iềmzkl u vừbrgg a yếosqf u, vừbrgg a dạnbcx i?
– Giảlaqd n-dịtohy thôyzia i. Nhưtjeq trêlyfy n đhtlh ãrhqc tâlaqd u, cábjoj c tểlrdi thầevtu n đhtlh ềmzkl u làgzxx văsxac n gia, tưtjeq tưtjeq ởlyfy ng gia cógpis nhữqulo ng danh tábjoj c, rấjjuk t đhtlh ưtjeq ợqyol c quầevtu n chúmhln ng hâlaqd m mộertz . Nay cábjoj ch chứfrru c họfgcx , thìeggj dâlaqd n chúmhln ng bấjjuk t phụaqhf c, đhtlh ógpis cógpis phảlaqd i làgzxx đhtlh iềmzkl u làgzxx m suy yếosqf u lòogfy ng tin củmsdc a dâlaqd n chúmhln ng vềmzkl Tâlaqd n-phábjoj p khôyzia ng? Khi đhtlh ưtjeq a họfgcx ra cábjoj c châlaqd u làgzxx m quan, họfgcx gầevtu n dâlaqd n chúmhln ng hơbywi n, gầevtu n sĩgpis dâlaqd n hơbywi n, họfgcx cógpis dịtohy p nógpis i vớhhcv i mọfgcx i ngưtjeq ờonvm i rằvjyd ng họfgcx cógpis lýsomr . Họfgcx đhtlh em nhữqulo ng cábjoj i dởlyfy , cábjoj i bấjjuk t lợqyol i củmsdc a Tâlaqd n-phábjoj p phơbywi i ra vớhhcv i quầevtu n chúmhln ng. Đrdyx ógpis cógpis phảlaqd i làgzxx đhtlh iềmzkl u dạnbcx i khôyzia ng?
Ôguwy ng tiếosqf p:
– Nay sau chíertz n năsxac m ábjoj p dụaqhf ng Tâlaqd n-phábjoj p, thàgzxx nh côyzia ng nhiềmzkl u vềmzkl quốpbmx c-sảlaqd n, vềmzkl binh-bịtohy , nhưtjeq ng thấjjuk t bạnbcx i vềmzkl nhâlaqd n tâlaqd m. Ngàgzxx y 13 thábjoj ng 7 niêlyfy n hiệjrso u Thầevtu n-vũtvip thứfrru nhìeggj (Tốpbmx ng Hy-Ninh thứfrru nhìeggj , Canh-Tuấjjuk t 1070),An-Thạnbcx ch tâlaqd u vớhhcv i nhàgzxx vua rằvjyd ng: « Trưtjeq ớhhcv c đhtlh âlaqd y triềmzkl u đhtlh ìeggj nh chỉgfxo chúmhln trọfgcx ng vàgzxx o mộertz -binh (binh triềmzkl u), thàgzxx nh ra binh khôyzia ng nhiềmzkl u lạnbcx i rấjjuk t tốpbmx n kébyhg m, màgzxx khi hữqulo u sựiqjo phảlaqd i đhtlh iềmzkl u đhtlh ộertz ng. Ta phảlaqd i bắxiui t chưtjeq ớhhcv c Giao-chỉgfxo huấjjuk n luyệjrso n dâlaqd n binh, gọfgcx i làgzxx bảlaqd o-giábjoj p (tứfrru c Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t làgzxx hoàgzxx ng-nam). Khi cógpis biếosqf n, bảlaqd o-giábjoj p tựiqjo chốpbmx ng cựiqjo cầevtu m châlaqd n giặertz c, rồvwfs i ta cứfrru u việjrso n bằvjyd ng chíertz nh binh sau ». Vua thuậonvm n. Thếosqf làgzxx Tốpbmx ng cửxiui Tôyzia Giàgzxx m, mộertz t biêlyfy n thầevtu n cógpis côyzia ng chốpbmx ng Nùlnwm ng Tríertz -Cao vềmzkl coi Ung-châlaqd u, lo việjrso c luyệjrso n dâlaqd n binh, lậonvm p thêlyfy m mộertz t đhtlh ạnbcx o binh (ghi chúmhln : đhtlh ạnbcx o củmsdc a Tốpbmx ng khoảlaqd ng 10 nghìeggj n ngưtjeq ờonvm i, tưtjeq ơbywi ng đhtlh ưtjeq ơbywi ng vớhhcv i ngàgzxx y nay làgzxx mộertz t sưtjeq đhtlh oàgzxx n).Cuốpbmx i năsxac m nàgzxx y, viêlyfy n chuyểlrdi n vậonvm n sứfrru Quảlaqd ng-Tâlaqd y làgzxx Đrdyx ỗfrru Kỷyiab sưtjeq u tầevtu m đhtlh ầevtu y đhtlh ủmsdc vềmzkl tìeggj nh hìeggj nh nưtjeq ớhhcv c ta: dâlaqd n sốpbmx , tổtohy chứfrru c quâlaqd n đhtlh ộertz i, đhtlh ịtohy a thếosqf . Bấjjuk y giờonvm ta mớhhcv i thắxiui ng Chiêlyfy m, thanh thếosqf lừbrgg ng lẫxnbe y nêlyfy n Tốpbmx ng chưtjeq a dábjoj m đhtlh ábjoj nh. Nhàgzxx vua chuyểlrdi n nhữqulo ng chi tiếosqf t đhtlh ógpis cho Khu-mậonvm t việjrso n làgzxx m tàgzxx i liệjrso u. (TB, Hy-Ninh 3, 11– Canh-Tuấjjuk t 1070).
Côyzia ng-chúmhln a Thiêlyfy n-Ninh gógpis p ýsomr :
– Nhưtjeq vậonvm y ta cũtvip ng biếosqf t rõtjeq tâlaqd m-tưtjeq Hy-Ninh vàgzxx Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch: Họfgcx gờonvm m ta. Khi họfgcx đhtlh ãrhqc gờonvm m, thìeggj lúmhln c đhtlh ábjoj nh ta họfgcx phảlaqd i dùlnwm ng hếosqf t lựiqjo c.
Trung-Đrdyx ạnbcx o tiếosqf p:
– Đrdyx iệjrso n hạnbcx luậonvm n đhtlh úmhln ng. Thábjoj ng giêlyfy ng niêlyfy n hiệjrso u Thầevtu n-vũtvip thứfrru ba (Tốpbmx ng Hy-Ninh thứfrru tưtjeq , Tâlaqd n-Hợqyol i 1071), Hy-Ninh phụaqhf c chứfrru c cho Tiêlyfy u Chúmhln . Nguyêlyfy n niêlyfy n hiệjrso u Chưtjeq ơbywi ng-thábjoj nh Gia-khábjoj nh thứfrru nhìeggj đhtlh ờonvm i vua Thábjoj nh-tôyzia ng (Tốpbmx ng Gia-Hựiqjo u thứfrru năsxac m đhtlh ờonvm i vua Nhâlaqd n-Tôyzia ng, Canh-Týsomr 1060), Tiêlyfy u Chúmhln tuâlaqd n mậonvm t chỉgfxo củmsdc a nhàgzxx vua lấjjuk n chiếosqf m cábjoj c trang, đhtlh ộertz ng củmsdc a Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t, bịtohy vua bàgzxx Bìeggj nh-Dưtjeq ơbywi ng, phòogfy mãrhqc Thâlaqd n Thiệjrso u-Thábjoj i mang quâlaqd n đhtlh ábjoj nh tràgzxx n qua. Quâlaqd n Tốpbmx ng đhtlh ạnbcx i bạnbcx i xin hòogfy a. Vua bàgzxx đhtlh òogfy i cábjoj ch chứfrru c hếosqf t bọfgcx n biêlyfy n thầevtu n. Vua Nhâlaqd n-tôyzia ng phảlaqd i giảlaqd cábjoj ch chứfrru c bọfgcx n biêlyfy n thầevtu n Nam-phưtjeq ơbywi ng, rồvwfs i phong cho chứfrru c tưtjeq ớhhcv c lớhhcv n hơbywi n, đhtlh ổtohy i đhtlh i nhữqulo ng vùlnwm ng bébyhg o bởlyfy hơbywi n. Thábjoj ng giêlyfy ng niêlyfy n hiệjrso u Thầevtu n-vũtvip thứfrru ba (Tốpbmx ng Hy-Ninh thứfrru tưtjeq , Tâlaqd n-Hợqyol i 1072), đhtlh ểlrdi chuẩllki n bịtohy đhtlh ábjoj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t, Hy-Ninh vộertz i triệjrso u Tiêlyfy u Chúmhln vềmzkl hỏzngt i ýsomr kiếosqf n. Tiêlyfy u Chúmhln tâlaqd u « Trưtjeq ớhhcv c đhtlh âlaqd y tôyzia i đhtlh ãrhqc ởlyfy Ung-châlaqd u lâlaqd u, tôyzia i biếosqf t rằvjyd ng Giao-chỉgfxo cógpis thểlrdi lấjjuk y đhtlh ưtjeq ợqyol c ». Hy-Ninh cửxiui Chúmhln coi Quếosqf -châlaqd u, kiêlyfy m luôyzia n Kinh-lưtjeq ợqyol c an-phủmsdc -sứfrru Quảlaqd ng-Tâlaqd y. Chúmhln trởlyfy vềmzkl đhtlh ấjjuk t cũtvip , vớhhcv i thábjoj i đhtlh ộertz hung hăsxac ng. Y cho ngưtjeq ờonvm i liêlyfy n lạnbcx c vớhhcv i cábjoj c chúmhln a khêlyfy đhtlh ộertz ng Bắxiui c-biêlyfy n xưtjeq a, thanh thếosqf Tốpbmx ng trởlyfy thàgzxx nh mạnbcx nh. Mỗfrru i hoạnbcx t đhtlh ộertz ng củmsdc a ta, Tốpbmx ng đhtlh ềmzkl u biếosqf t hếosqf t. Thábjoj ng 11, tin đhtlh ógpis vềmzkl triềmzkl u, đhtlh ứfrru c Thábjoj nh-tôyzia ng sai đhtlh ộertz ng trưtjeq ởlyfy ng Quảlaqd ng-nguyêlyfy n làgzxx Lưtjeq u Kỷyiab đhtlh em quâlaqd n chiếosqf m lạnbcx i châlaqd u Quy-hógpis a làgzxx châlaqd u Nùlnwm ng Tôyzia ng-Đrdyx ábjoj n theo Tốpbmx ng, nộertz p cho Tốpbmx ng. Tiêlyfy u Chúmhln xin chỉgfxo dụaqhf củmsdc a triềmzkl u đhtlh ìeggj nh bắxiui t buộertz c cábjoj c tri-châlaqd u khi thấjjuk y cógpis giặertz c qua đhtlh ịtohy a hạnbcx t mìeggj nh, thìeggj phảlaqd i đhtlh em quâlaqd n tiếosqf p cứfrru u cábjoj c khêlyfy đhtlh ộertz ng. Ai khôyzia ng tuâlaqd n thìeggj giếosqf t. Nhưtjeq ng vua Tốpbmx ng lạnbcx i ban chỉgfxo : « Khi bábjoj o cógpis giặertz c, chưtjeq a biếosqf t thựiqjo c hưtjeq , nhiềmzkl u íertz t màgzxx bắxiui t đhtlh em quâlaqd n chốpbmx ng thìeggj sao thắxiui ng đhtlh ưtjeq ợqyol c, màgzxx đhtlh òogfy i trịtohy tộertz i? ». Vìeggj vậonvm y Chúmhln ởlyfy hai năsxac m, màgzxx chẳldbd ng làgzxx m nêlyfy n cơbywi m chábjoj o gìeggj .(TS 334).
Nhàgzxx vua cưtjeq ờonvm i:
– Giábjoj nhưtjeq bấjjuk y giờonvm Hy-Ninh thuậonvm n cho Chúmhln dùlnwm ng nghiêlyfy m luậonvm t, thìeggj chắxiui c y đhtlh ãrhqc tiếosqf n quâlaqd n vàgzxx o Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t giữqulo a lúmhln c Dưtjeq ơbywi ng hậonvm u làgzxx m binh biếosqf n rồvwfs i.
Mọfgcx i ngưtjeq ờonvm i đhtlh ềmzkl u kinh ngạnbcx c vềmzkl nhậonvm n xébyhg t củmsdc a ôyzia ng vua con.
– Thábjoj ng hai niêlyfy n hiệjrso u Thábjoj i-Ninh thứfrru nhìeggj (Tốpbmx ng Hy-Ninh thứfrru sábjoj u, Quýsomr -Sửxiui u, 1073), nhàgzxx vua triệjrso u Tiêlyfy u Chúmhln vềmzkl bàgzxx n sábjoj ch lưtjeq ợqyol c đhtlh ábjoj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t. Chúmhln tâlaqd u rằvjyd ng sau cuộertz c binh biếosqf n củmsdc a Dưtjeq ơbywi ng hậonvm u, tổtohy chứfrru c cai trịtohy củmsdc a ta vữqulo ng, binh lựiqjo c hùlnwm ng hậonvm u, khógpis cógpis thểlrdi đhtlh ábjoj nh. Hy-Ninh, An-Thạnbcx ch khôyzia ng vui lòogfy ng, cấjjuk t chứfrru c y, cửxiui Thẩllki m Khởlyfy i thay thếosqf . Thẩllki m Khởlyfy i đhtlh ang lĩgpis nh chứfrru c Hìeggj nh-bộertz lang-trung, châlaqd n tay củmsdc a Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch. Thẩllki m tâlaqd u: « Giao-chỉgfxo làgzxx đhtlh ồvwfs hèbrgg n hạnbcx , đhtlh ábjoj nh làgzxx thắxiui ng ». Thẩllki m Khởlyfy i coi Quếosqf -châlaqd u, lĩgpis nh Kinh-lưtjeq ợqyol c an-phủmsdc -sứfrru Quảlaqd ng-Tâlaqd y, kiêlyfy m luôyzia n chứfrru c chuyểlrdi n-vậonvm n sứfrru (coi vềmzkl lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o), tứfrru c làgzxx toàgzxx n quyềmzkl n vềmzkl hàgzxx nh-chíertz nh, quâlaqd n-sựiqjo vàgzxx o thábjoj ng hai. Khởlyfy i nhậonvm n mậonvm t chỉgfxo rằvjyd ng: « Phảlaqd i chuẩllki n bịtohy binh, lưtjeq ơbywi ng sẵqulo n sàgzxx ng đhtlh ểlrdi đhtlh ábjoj nh Giao-chỉgfxo . Cầevtu n nhấjjuk t làgzxx m cho khébyhg o, cho kíertz n, bằvjyd ng khôyzia ng Giao-chỉgfxo biếosqf t trưtjeq ớhhcv c, đhtlh ềmzkl phòogfy ng thìeggj hỏzngt ng việjrso c ». Thẩllki m Khởlyfy i cậonvm y đhtlh ưtjeq ợqyol c tíertz n nhiệjrso m nêlyfy n vừbrgg a tớhhcv i Quảlaqd ng-Tâlaqd y, ra mặertz t khiêlyfy u khíertz ch ta. Lậonvm p tứfrru c y tổtohy chứfrru c đhtlh ưtjeq ờonvm ng vậonvm n chuyểlrdi n lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o, huấjjuk n luyệjrso n binh sĩgpis , đhtlh ặertz t thêlyfy m doanh trạnbcx i ởlyfy châlaqd u Dung, Nghi, rồvwfs i đhtlh em quâlaqd n đhtlh ábjoj nh Vưtjeq ơbywi ng-khẩllki u củmsdc a ta đhtlh ểlrdi dòogfy dẫxnbe m vàgzxx o thábjoj ng ba. Khôyzia ng ngờonvm Khởlyfy i ra binh bấjjuk t thầevtu n, vớhhcv i ba vạnbcx n quâlaqd n triềmzkl u, màgzxx đhtlh ábjoj nh mộertz t đhtlh ồvwfs n ba trăsxac m quâlaqd n khêlyfy đhtlh ộertz ng củmsdc a ta lạnbcx i khôyzia ng thắxiui ng, binh sĩgpis chếosqf t hơbywi n vạnbcx n. (TB, Hy-Ninh 6, Quýsomr -Sửxiui u 1073).
Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng hỏzngt i côyzia ng chúmhln a Thiêlyfy n-Thàgzxx nh:
– Vua bàgzxx ! Làgzxx m thếosqf nàgzxx o màgzxx ba trăsxac m quâlaqd n củmsdc a vua Bàgzxx lạnbcx i chốpbmx ng nổtohy i ba vạnbcx n quâlaqd n Tốpbmx ng?
– Khảlaqd i hoàgzxx ng-thúmhln c, khôyzia ng cógpis gìeggj lạnbcx . Nhấjjuk t cửxiui nhấjjuk t đhtlh ộertz ng củmsdc a Khởlyfy i, Bắxiui c-biêlyfy n biếosqf t hếosqf t. Cho nêlyfy n trêlyfy n bầevtu u trờonvm i cábjoj c đhtlh ồvwfs n biêlyfy n phòogfy ng lúmhln c nàgzxx o cũtvip ng cógpis chim ưtjeq ng tuầevtu n tiễbync u. Do đhtlh ógpis khi quâlaqd n Khởlyfy i bắxiui t đhtlh ầevtu u chuyểlrdi n đhtlh ộertz ng, đhtlh ồvwfs n Vưtjeq ơbywi ng-khẩllki u đhtlh ãrhqc biếosqf t màgzxx đhtlh ềmzkl phòogfy ng. Tưtjeq ớhhcv ng Tốpbmx ng kébyhg o quâlaqd n tớhhcv i, thấjjuk y đhtlh ồvwfs n binh ta phòogfy ng vệjrso nghiêlyfy m mậonvm t, y xua quâlaqd n tấjjuk n côyzia ng àgzxx o ạnbcx t. Quâlaqd n trong đhtlh ồvwfs n dùlnwm ng têlyfy n liêlyfy n châlaqd u bắxiui n ra. Binh Tốpbmx ng chếosqf t hàgzxx ng hàgzxx ng lớhhcv p lớhhcv p, họfgcx đhtlh àgzxx nh rúmhln t ra đhtlh ểlrdi nhặertz t xábjoj c chếosqf t. Giữqulo a lúmhln c đhtlh ógpis , ta cho đhtlh ộertz i voi, hổtohy từbrgg trong rừbrgg ng đhtlh ábjoj nh tậonvm p hậonvm u. Binh Tốpbmx ng bỏzngt chạnbcx y tábjoj n loạnbcx n. Ta dùlnwm ng thúmhln binh đhtlh uổtohy i theo tớhhcv i biêlyfy n giớhhcv i rồvwfs i mớhhcv i rúmhln t vềmzkl .
Côyzia ng chúmhln a đhtlh ưtjeq a mắxiui t cho Trung-Đrdyx ạnbcx o:
– Xin sưtjeq bábjoj tiếosqf p tụaqhf c.
– Binh tưtjeq ớhhcv ng chếosqf t nhiềmzkl u, màgzxx Thẩllki m Khởlyfy i bắxiui t phu đhtlh ắxiui p đhtlh ồvwfs n lũtvip y ởlyfy châlaqd u Dung, Nghi. Dâlaqd n chúmhln ng tứfrru c giậonvm n nổtohy i loạnbcx n, chébyhg m giếosqf t quan lạnbcx i. Thábjoj ng tưtjeq (vẫxnbe n 1073) Khởlyfy i dấjjuk y đhtlh ộertz ng binh năsxac m mưtjeq ơbywi i mốpbmx t đhtlh ộertz ng thuộertz c Ung-châlaqd u đhtlh ểlrdi kếosqf t thàgzxx nh quâlaqd n bảlaqd o-giábjoj p. Hy-Ninh cựiqjo c hoan hỉgfxo , cấjjuk p thêlyfy m lưtjeq ơbywi ng tiềmzkl n. Y lạnbcx i sai tưtjeq ớhhcv ng vàgzxx o cábjoj c khêlyfy -đhtlh ộertz ng kiểlrdi m đhtlh iểlrdi m dâlaqd n đhtlh inh dạnbcx y trậonvm n đhtlh ồvwfs , kếosqf t thàgzxx nh bảlaqd o-ngũtvip . Vềmzkl mặertz t biểlrdi n, y bắxiui t hếosqf t trábjoj ng đhtlh inh củmsdc a nhữqulo ng thưtjeq ơbywi ng thuyềmzkl n luyệjrso n tậonvm p luyệjrso n. Vìeggj sợqyol tếosqf tábjoj c ta biếosqf t, y cấjjuk m cábjoj c thuyềmzkl n buôyzia n khôyzia ng đhtlh ưtjeq ợqyol c sang ta (TS.334). Đrdyx ếosqf n đhtlh âlaqd y Khởlyfy i tiếosqf n thêlyfy m mộertz t bưtjeq ớhhcv c làgzxx dụaqhf dỗfrru , ábjoj p lựiqjo c cábjoj c châlaqd u đhtlh ộertz ng củmsdc a ta theo họfgcx . Y làgzxx m việjrso c quábjoj ồvwfs n àgzxx o, trong khi Hy-Ninh ban chỉgfxo cho y phảlaqd i làgzxx m thựiqjo c kíertz n. Việjrso c nàgzxx y xin đhtlh ểlrdi vua bàgzxx Bắxiui c-biêlyfy n tâlaqd u trìeggj nh.
Côyzia ng-chúmhln a Thiêlyfy n-Thàgzxx nh tâlaqd u:
– Thábjoj ng tưtjeq năsxac m đhtlh ógpis (1073), Tốpbmx ng ban chứfrru c tưtjeq ớhhcv c cho bọfgcx n trang đhtlh ộertz ng Việjrso t dâlaqd ng đhtlh ấjjuk t theo họfgcx . Nùlnwm ng Tôyzia ng Đrdyx ábjoj n đhtlh ưtjeq ợqyol c giữqulo chứfrru c Đrdyx ôyzia -giábjoj m Quếosqf -châlaqd u, Nùlnwm ng Tríertz -Hộertz i đhtlh ưtjeq ợqyol c coi châlaqd u Quy-hógpis a. Cảlaqd hai đhtlh ưtjeq ợqyol c phong tưtjeq ớhhcv c Cung-bịtohy khốpbmx phógpis sứfrru . Khởlyfy i lạnbcx i sai ngưtjeq ờonvm i dụaqhf Lưtjeq u-Kỷyiab ởlyfy Quảlaqd ng-nguyêlyfy n. Nhưtjeq ng Kỷyiab khôyzia ng theo. Cuốpbmx i năsxac m, bọfgcx n Nùlnwm ng Thiệjrso n-Mỹqpet đhtlh em châlaqd u Âzcez n-tìeggj nh, vàgzxx 600 gia thuộertz c theo Tốpbmx ng. Tốpbmx ng nhậonvm n. Thầevtu n vộertz i mậonvm t tấjjuk u vềmzkl triềmzkl u. Thábjoj i-hậonvm u ban chỉgfxo : Tốpbmx ng khôyzia ng e dèbrgg mìeggj nh, thìeggj mìeggj nh phảlaqd i tỏzngt ra mạnbcx nh, chúmhln ng mớhhcv i sợqyol . Mộertz t mặertz t Bắxiui c-cưtjeq ơbywi ng truyềmzkl n lệjrso nh đhtlh i khắxiui p cábjoj c châlaqd u đhtlh ộertz ng chuẩllki n bịtohy lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o, binh líertz nh đhtlh ểlrdi làgzxx m lạnbcx i chuyệjrso n côyzia mẫxnbe u Bìeggj nh-Dưtjeq ơbywi ng đhtlh ãrhqc làgzxx m năsxac m Chưtjeq ơbywi ng-thábjoj nh Gia-khábjoj nh (Canh-Týsomr , 1060). Quảlaqd nhiêlyfy n tin đhtlh ồvwfs n ra, tếosqf tábjoj c Tốpbmx ng vộertz i tấjjuk u vềmzkl Biệjrso n-kinh, làgzxx m cho Hy-Ninh đhtlh ếosqf lo sợqyol hồvwfs i hộertz p. Mộertz t mặertz t Thábjoj i-hậonvm u sai sứfrru sang triềmzkl u Tốpbmx ng cábjoj o nhữqulo ng việjrso c làgzxx m củmsdc a Khởlyfy i vàgzxx đhtlh ặertz t vấjjuk n đhtlh ềmzkl : Nếosqf u quảlaqd Khởlyfy i tuâlaqd n chỉgfxo củmsdc a triềmzkl u đhtlh ìeggj nh, thìeggj Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t xin đhtlh em quâlaqd n qua đhtlh òogfy i lạnbcx i. Còogfy n nhưtjeq tựiqjo ýsomr Khởlyfy i, thìeggj xin trịtohy tộertz i y cho an lòogfy ng cábjoj c nưtjeq ớhhcv c Nam biêlyfy n. Hy-Ninh thấjjuk y Khởlyfy i làgzxx m việjrso c lộertz liễbync u quábjoj rồvwfs i, sợqyol Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t tiếosqf n binh, trong khi họfgcx chưtjeq a chuẩllki n bịtohy xong. Hy-Ninh vộertz i họfgcx p đhtlh ạnbcx i thầevtu n nghịtohy sựiqjo .
Thábjoj i-úmhln y Hoàgzxx ng Kiệjrso n hỏzngt i Trung-Đrdyx ạnbcx o:
– Xin sưtjeq thúmhln c tâlaqd u tiếosqf p vềmzkl tìeggj nh hìeggj nh Tốpbmx ng triềmzkl u.
– Lúmhln c ấjjuk y anh em thầevtu n đhtlh ang ởlyfy Biệjrso n-kinh. Nghe tin nàgzxx y, thầevtu n đhtlh em vàgzxx ng bạnbcx c đhtlh úmhln t lógpis t cho bọfgcx n văsxac n quan chốpbmx ng Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch nhưtjeq Hàgzxx n Kỳgfxo , Tôyzia n Giábjoj c, Lãrhqc Côyzia ng-Trứfrru , Trìeggj nh Hiệjrso u, Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng, Tôyzia Thứfrru c, Tôyzia Triệjrso t... cung cấjjuk p tin tứfrru c cho họfgcx . Họfgcx xúmhln m vábjoj o hạnbcx ch tộertz i Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch dung dưtjeq ỡyiab ng Thẩllki m Khởlyfy i. Anh em thầevtu n lạnbcx i dùlnwm ng chim ưtjeq ng bábjoj o tin cho sứfrru đhtlh oàgzxx n ta ởlyfy Liêlyfy u, Tâlaqd y-hạnbcx . Trầevtu n Thanh-Hợqyol p cùlnwm ng Tuyếosqf t-sơbywi n thậonvm p anh khíertz ch Liêlyfy u đhtlh òogfy i Tốpbmx ng cắxiui t đhtlh ấjjuk t vùlnwm ng Phầevtu n-thủmsdc y-lĩgpis nh cho. Đrdyx ộertz ng-đhtlh ìeggj nh thấjjuk t kiệjrso t xui Hạnbcx đhtlh em quâlaqd n vàgzxx o Tâlaqd y thùlnwm y lấjjuk n chiếosqf m hai châlaqd u. Bỗfrru ng chốpbmx c Tốpbmx ng thấjjuk y Bắxiui c, Tâlaqd y, Nam cùlnwm ng chuẩllki n bịtohy đhtlh ábjoj nh mìeggj nh. Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch gỡyiab sứfrru c ébyhg p củmsdc a Liêlyfy u bằvjyd ng cábjoj ch tâlaqd u Hy-Ninh cắxiui t đhtlh ấjjuk t, nhưtjeq họfgcx đhtlh òogfy i. Phíertz a Tâlaqd y chịtohy u giảlaqd ng hòogfy a. Còogfy n phíertz a Nam thìeggj chịtohy u nhúmhln n bằvjyd ng cábjoj ch bãrhqc i Thẩllki m Khởlyfy i. Lệjrso nh bãrhqc i ban ra ngàgzxx y 1 thábjoj ng ba, niêlyfy n hiệjrso u Thábjoj i-Ninh thứfrru ba (Tốpbmx ng Hy-Ninh thứfrru 7, Giábjoj p-Dầevtu n 1074), vàgzxx cửxiui Lưtjeq u Di thay Khởlyfy i. Anh em thầevtu n lạnbcx i cung cấjjuk p tin tứfrru c Nam thùlnwm y cho cábjoj c văsxac n thầevtu n Tốpbmx ng. Họfgcx xúmhln m vàgzxx o đhtlh àgzxx n hạnbcx ch Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch rằvjyd ng chỉgfxo vìeggj ham gâlaqd y sựiqjo ởlyfy Nam thùlnwm y, màgzxx triềmzkl u đhtlh ìeggj nh bịtohy nhụaqhf c ởlyfy Nam, mấjjuk t đhtlh ấjjuk t ởlyfy Bắxiui c, mấjjuk t hai châlaqd u ởlyfy Tâlaqd y. Hy-Ninh đhtlh ếosqf truyềmzkl n cho Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch rúmhln t lui, lấjjuk y đhtlh àgzxx n em Thạnbcx ch làgzxx Lãrhqc Huệjrso -Khanh thay thếosqf vàgzxx o ngàgzxx y 6 thábjoj ng tưtjeq cùlnwm ng năsxac m (1074). Còogfy n Lưtjeq u Di làgzxx m nhữqulo ng gìeggj ởlyfy Nam biêlyfy n từbrgg hồvwfs i đhtlh ógpis đhtlh ếosqf n giờonvm , xin đhtlh ểlrdi vua bàgzxx Bắxiui c-biêlyfy n tâlaqd u trìeggj nh.
– Tâlaqd u Thábjoj i-hậonvm u, tâlaqd u Hoàgzxx ng-thưtjeq ợqyol ng.
Côyzia ng-chúmhln a Thiêlyfy n-Thàgzxx nh đhtlh ứfrru ng dậonvm y trìeggj nh bầevtu y: Lưtjeq u Di vẫxnbe n theo đhtlh ưtjeq ờonvm ng lốpbmx i củmsdc a Thẩllki m Khởlyfy i. Y tiếosqf p tụaqhf c sai quan lạnbcx i vàgzxx o cábjoj c khêlyfy đhtlh ộertz ng kiểlrdi m đhtlh iểlrdi m thổtohy -dâlaqd n, bắxiui t tậonvm p trậonvm n. Mặertz t thủmsdc y y đhtlh ógpis ng chiếosqf n thuyềmzkl n, dùlnwm ng thuyềmzkl n muốpbmx i luyệjrso n thủmsdc y quâlaqd n. Thábjoj ng giêlyfy ng năsxac m nay thầevtu n tâlaqd u chưtjeq sựiqjo vềmzkl triềmzkl u (Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t Thábjoj i-Ninh năsxac m thứfrru tưtjeq , Tốpbmx ng Hy-Ninh năsxac m thứfrru 8, Ấeggj t-Mãrhqc o 1075). Thábjoj i hậonvm u ban chỉgfxo : Nhưtjeq vậonvm y đhtlh ủmsdc thấjjuk y rõtjeq chíertz nh Hy-Ninh chuẩllki n bịtohy đhtlh ábjoj nh ta chứfrru khôyzia ng phảlaqd i bọfgcx n biêlyfy n thầevtu n. Ngưtjeq ờonvm i sai sứfrru sang Tốpbmx ng đhtlh òogfy i phảlaqd i trảlaqd bọfgcx n Nùlnwm ng Thiệjrso n-Mỹqpet , mụaqhf c đhtlh íertz ch dòogfy thábjoj i đhtlh ộertz củmsdc a Hy-Ninh. Tốpbmx ng khôyzia ng trảlaqd lờonvm i. Thábjoj i-hậonvm u lạnbcx i đhtlh òogfy i đhtlh ấjjuk t vàgzxx dâlaqd n đhtlh ộertz ng Âzcez n-tìeggj nh, Tốpbmx ng khôyzia ng bằvjyd ng lòogfy ng trảlaqd . Nhưtjeq vậonvm y rõtjeq ràgzxx ng Tốpbmx ng chuẩllki n bịtohy đhtlh ábjoj nh ta đhtlh ãrhqc xong, nêlyfy n mớhhcv i cógpis thábjoj i đhtlh ộertz cứfrru ng rắxiui n. Đrdyx ểlrdi tỏzngt ýsomr sẵqulo n sàgzxx ng gâlaqd y chiếosqf n vớhhcv i ta, thábjoj ng hai vừbrgg a qua, Hy-Ninh lạnbcx i triệjrso u Vưtjeq ơbywi ng An-Thạnbcx ch vềmzkl triềmzkl u. Vừbrgg a vềmzkl tớhhcv i triềmzkl u, An-Thạnbcx ch sai sứfrru sang giảlaqd ng hòogfy a vớhhcv i Liêlyfy u, cắxiui t thêlyfy m 700 dặertz m vùlnwm ng Hàgzxx -đhtlh ôyzia ng dâlaqd ng cho Liêlyfy u đhtlh ểlrdi an mặertz t Bắxiui c. (TS 334).
Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u đhtlh ứfrru ng dậonvm y, nébyhg t mặertz t bàgzxx cựiqjo c kỳgfxo nghiêlyfy m trọfgcx ng, đhtlh ôyzia i mắxiui t sắxiui c nhưtjeq dao cau lưtjeq ớhhcv t nhìeggj n triềmzkl u đhtlh ìeggj nh mộertz t lưtjeq ợqyol t, rồvwfs i ban chỉgfxo :
– Tốpbmx ng chuẩllki n bịtohy đhtlh ábjoj nh ta từbrgg lâlaqd u, nay mọfgcx i sựiqjo cụaqhf bịtohy rồvwfs i. Cábjoj i ngàgzxx y quâlaqd n Tốpbmx ng nhậonvm p Việjrso t thựiqjo c khôyzia ng xa. Vậonvm y ýsomr kiếosqf n chưtjeq khanh thếosqf nàgzxx o, xin cứfrru thàgzxx nh thựiqjo c trìeggj nh bầevtu y?
Thábjoj i-sưtjeq Lýsomr Đrdyx ạnbcx o-Thàgzxx nh cung tay:
– Thầevtu n xin tâlaqd u: Sábjoj ch Mạnbcx nh-Tửxiui cógpis câlaqd u: « Ta hồvwfs binh đhtlh ao chi sựiqjo , thábjoj nh nhâlaqd n bấjjuk t đhtlh ắxiui c dĩgpis dụaqhf ng chi ».
Nghĩgpis a làgzxx : Than ôyzia i! Binh đhtlh ao làgzxx nhữqulo ng thứfrru hung ábjoj c, bậonvm c thábjoj nh nhâlaqd n bấjjuk t đhtlh ắxiui c dĩgpis mớhhcv i phảlaqd i dùlnwm ng đhtlh ếosqf n. Cábjoj c chúmhln a thábjoj nh nhưtjeq Nghiêlyfy u, Thuấjjuk n, Vũtvip , Thang đhtlh âlaqd u cógpis dùlnwm ng chiếosqf n tranh, màgzxx vẫxnbe n an đhtlh ưtjeq ợqyol c thiêlyfy n hạnbcx ? Đrdyx ốpbmx i vớhhcv i Chiêlyfy m, ta đhtlh em quâlaqd n đhtlh ábjoj nh họfgcx , nêlyfy n nay họfgcx cấjjuk t quâlaqd n bábjoj o thùlnwm , mai họfgcx cấjjuk t quâlaqd n đhtlh òogfy i đhtlh ấjjuk t, cábjoj i khốpbmx n khổtohy nàgzxx y thựiqjo c khôyzia ng biếosqf t bao giờonvm mớhhcv i hếosqf t. Còogfy n Trung-quốpbmx c làgzxx gốpbmx c văsxac n minh thiêlyfy n hạnbcx , trêlyfy n cao cógpis thiêlyfy n-tửxiui trịtohy vìeggj , nhữqulo ng sắxiui c dâlaqd n Di, Đrdyx ịtohy ch phảlaqd i hưtjeq ớhhcv ng vềmzkl màgzxx quy phụaqhf c. Xưtjeq a kia vua Trưtjeq ng cùlnwm ng 162 tưtjeq ớhhcv ng, lậonvm p lêlyfy n Lĩgpis nh-Nam mạnbcx nh biếosqf t làgzxx chừbrgg ng nàgzxx o! Nhưtjeq ng chỉgfxo vìeggj cứfrru ng quábjoj màgzxx bịtohy gẫxnbe y. Giábjoj nhưtjeq hồvwfs i đhtlh ógpis , ta hậonvm u lễbync , hạnbcx thểlrdi tiếosqf n cốpbmx ng xưtjeq ng thầevtu n vớhhcv i Hábjoj n, cógpis phảlaqd i Lĩgpis nh-Nam yêlyfy n khôyzia ng? Chỉgfxo vìeggj chưtjeq tưtjeq ớhhcv ng hồvwfs i đhtlh ógpis quábjoj tựiqjo ábjoj i, nhấjjuk t đhtlh ịtohy nh chốpbmx ng Hábjoj n màgzxx đhtlh i đhtlh ếosqf n nưtjeq ớhhcv c mấjjuk t, tộertz c Việjrso t bịtohy diệjrso t. Vậonvm y, thầevtu n nghĩgpis , ta nêlyfy n cửxiui mộertz t văsxac n thầevtu n giỏzngt i biệjrso n thuyếosqf t, mang châlaqd u ngọfgcx c sang Biệjrso n-kinh nhúmhln n nhưtjeq ờonvm ng xin Tốpbmx ng bãrhqc i binh. Nhưtjeq vậonvm y trábjoj nh đhtlh ưtjeq ợqyol c chiếosqf n tranh.
Lậonvm p tứfrru c trong khoang thuyềmzkl n cùlnwm ng bậonvm t lêlyfy n mộertz t loạnbcx t tiếosqf ng « khôyzia ng ». Lýsomr thábjoj i sưtjeq rùlnwm ng mìeggj nh kinh hãrhqc i, ngơbywi ngábjoj c nhìeggj n cửxiui tọfgcx a.
Mộertz t thiếosqf u-phụaqhf ngồvwfs i trong hàgzxx ng võtjeq tưtjeq ớhhcv ng nữqulo đhtlh ứfrru ng dậonvm y cung tay:
– Tâlaqd u thábjoj i-hậonvm u, tâlaqd u hoàgzxx ng-thưtjeq ợqyol ng, thầevtu n Trầevtu n Ngọfgcx c-Liêlyfy n tưtjeq ớhhcv c phong nhấjjuk t phẩllki m phu nhâlaqd n, vợqyol củmsdc a Đrdyx ôyzia -thốpbmx ng Trầevtu n Ninh thốpbmx ng lĩgpis nh hiệjrso u Thiêlyfy n-tửxiui binh Đrdyx ằvjyd ng-hảlaqd i, xin đhtlh ưtjeq ợqyol c phébyhg p đhtlh ốpbmx i thoạnbcx i vớhhcv i Thábjoj i-sưtjeq íertz t đhtlh iềmzkl u.
– Tấjjuk t cảlaqd nhữqulo ng vịtohy đhtlh ưtjeq ợqyol c mờonvm i hộertz i hôyzia m nay đhtlh ềmzkl u cógpis quyềmzkl n thảlaqd o luậonvm n, tâlaqd u trìeggj nh, khôyzia ng phâlaqd n biệjrso t chứfrru c tưtjeq ớhhcv c, nam nữqulo , văsxac n võtjeq . Phu-nhâlaqd n cứfrru hỏzngt i.
Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u phâlaqd n giảlaqd i: Huốpbmx ng chi phu nhâlaqd n làgzxx nữqulo tưtjeq ớhhcv ng phógpis thốpbmx ng lĩgpis nh hiệjrso u Đrdyx ằvjyd ng-hảlaqd i.
– Thưtjeq a thábjoj i-sưtjeq . Thábjoj i-sưtjeq dạnbcx y rằvjyd ng vìeggj ta đhtlh em quâlaqd n đhtlh ábjoj nh Chiêlyfy m, mớhhcv i khiếosqf n Chiêlyfy m đhtlh em quâlaqd n bábjoj o thùlnwm , thựiqjo c khôyzia ng đhtlh úmhln ng. Kểlrdi từbrgg đhtlh ờonvm i đhtlh ứfrru c Thábjoj i-tổtohy nhàgzxx ta lêlyfy n ngốpbmx i, lúmhln c nàgzxx o ngưtjeq ờonvm i cũtvip ng muốpbmx n cábjoj c vùlnwm ng tộertz c Việjrso t sốpbmx ng hòogfy a hoãrhqc n vớhhcv i nhau trong thếosqf tưtjeq ơbywi ng thâlaqd n, tưtjeq ơbywi ng ábjoj i nhưtjeq môyzia i vớhhcv i răsxac ng. Nhưtjeq ng chíertz nh cábjoj c vua Chiêlyfy m thuộertz c gốpbmx c Mãrhqc -lịtohy -ábjoj cuồvwfs ng bạnbcx o đhtlh em quâlaqd n xâlaqd m lấjjuk n biêlyfy n cãrhqc nh, cho nêlyfy n ngưtjeq ờonvm i mớhhcv i phábjoj i đhtlh ứfrru c Thábjoj i-tôyzia ng đhtlh em quâlaqd o chinh phạnbcx t. Nhưtjeq vậonvm y ta đhtlh ábjoj nh Chiêlyfy m đhtlh úmhln ng nhưtjeq Mạnbcx nh-Tửxiui nógpis i « Thábjoj nh nhâlaqd n bấjjuk t đhtlh ắxiui c dĩgpis dụaqhf ng chi ».
Cửxiui tọfgcx a vỗfrru tay hoan hôyzia nhiệjrso t liệjrso t, trong đhtlh ógpis cógpis cảlaqd Thábjoj i-Ninh hoàgzxx ng đhtlh ếosqf . Ngọfgcx c-Liêlyfy n tiếosqf p:
– Còogfy n nhưtjeq thábjoj i-sưtjeq dạnbcx y: Trung-quốpbmx c làgzxx gốpbmx c văsxac n minh thiêlyfy n hạnbcx , cábjoj c sứfrru c dâlaqd n Di, Đrdyx ịtohy ch phảlaqd i qui phụaqhf c, lạnbcx i càgzxx ng khôyzia ng đhtlh úmhln ng. Từbrgg cổtohy , văsxac n minh tộertz c Hoa, tộertz c Việjrso t cógpis hai vẻlaqd rựiqjo c rỡyiab khábjoj c nhau. Nếosqf u tộertz c Hoa giỏzngt i vềmzkl săsxac n bắxiui n, thìeggj tộertz c Việjrso t giỏzngt i vềmzkl canh nôyzia ng. Tộertz c Hoa tìeggj m ra lýsomr âlaqd m dưtjeq ơbywi ng, ngũtvip hàgzxx nh, thìeggj tộertz c Việjrso t lạnbcx i đhtlh i tiêlyfy n phong trong thuậonvm t luyệjrso n kim. Bằvjyd ng cớhhcv , ta đhtlh úmhln c đhtlh ưtjeq ợqyol c trốpbmx ng đhtlh ồvwfs ng từbrgg khi tộertz c Hoa chưtjeq a biếosqf t dùlnwm ng kim loạnbcx i làgzxx m vũtvip khíertz . Vềmzkl y-họfgcx c, tộertz c Hoa soạnbcx n ra Nộertz i-kinh thìeggj tộertz c Việjrso t soạnbcx n ra Nạnbcx n-kinh. Mộertz t đhtlh ặertz c thábjoj i khábjoj c làgzxx tộertz c Việjrso t đhtlh i tiêlyfy n phong trong khoa thiêlyfy n-văsxac n, lịtohy ch-sốpbmx ; đhtlh ờonvm i vua Hùlnwm ng ta soạnbcx n ra lịtohy ch, chébyhg p vàgzxx o lưtjeq ng con rùlnwm a đhtlh em tặertz ng Trung-quốpbmx c. Vua Nghiêlyfy u truyềmzkl n chébyhg p lạnbcx i gọfgcx i làgzxx Quy-lịtohy ch; từbrgg đhtlh ấjjuk y Trung-quốpbmx c nghiêlyfy n cứfrru u thêlyfy m vềmzkl lịtohy ch sốpbmx , nhưtjeq ng căsxac n bảlaqd n vẫxnbe n từbrgg Qui lịtohy ch.
Tấjjuk t cảlaqd cửxiui tọfgcx a đhtlh ềmzkl u gậonvm t đhtlh ầevtu u tỏzngt vẻlaqd tábjoj n thàgzxx nh. Ngọfgcx c-Liêlyfy n vẫxnbe n khoan thai:
– Vấjjuk n đhtlh ềmzkl thábjoj i-sưtjeq dạnbcx y rằvjyd ng cábjoj c dâlaqd n Di, Đrdyx ịtohy ch phảlaqd i quy phụaqhf c Trung-quốpbmx c, thìeggj tiểlrdi u nữqulo khôyzia ng phụaqhf c. Nhữqulo ng đhtlh iềmzkl u màgzxx Thábjoj i-sưtjeq nógpis i đhtlh ềmzkl u phábjoj t xuấjjuk t từbrgg kinh Thưtjeq , màgzxx kinh Thưtjeq do văsxac n nhâlaqd n cổtohy thờonvm i viếosqf t ra, chứfrru đhtlh âlaqd u phảlaqd i trờonvm i đhtlh ấjjuk t viếosqf t? Nếosqf u nhưtjeq bâlaqd y giờonvm tiểlrdi u nữqulo cũtvip ng viếosqf t bộertz kinh Việjrso t, rồvwfs i nógpis i rằvjyd ng Việjrso t làgzxx gốpbmx c văsxac n minh thiêlyfy n hạnbcx , cábjoj c sắxiui c dâlaqd n khábjoj c phảlaqd i cúmhln i đhtlh ầevtu u tuâlaqd n phụaqhf c thìeggj thábjoj i-sưtjeq nghĩgpis sao? Thábjoj i-sưtjeq việjrso n dẫxnbe n cábjoj i thấjjuk t bạnbcx i củmsdc a anh hùlnwm ng Linh-Nam làgzxx do khôyzia ng biếosqf t nhúmhln n mìeggj nh vớhhcv i Hábjoj n. Đrdyx iềmzkl u nàgzxx y hoàgzxx n toàgzxx n sai. Bởlyfy i sửxiui sábjoj ch còogfy n ghi: Vìeggj Lĩgpis nh-Nam tổtohy chứfrru c cai trịtohy hoàgzxx n hảlaqd o, vua đhtlh ưtjeq ợqyol c đhtlh ưtjeq a lêlyfy n do lốpbmx i cửxiui hiềmzkl n, chứfrru khôyzia ng do cha truyềmzkl n con nốpbmx i. Dâlaqd n Hábjoj n nổtohy i lêlyfy n khắxiui p nơbywi i, muốpbmx n thay đhtlh ổtohy i lốpbmx i cai trịtohy sao cho giốpbmx ng Lĩgpis nh-Nam. Chíertz nh vìeggj vậonvm y, bằvjyd ng mọfgcx i giábjoj Quang-Vũtvip phảlaqd i diệjrso t Lĩgpis nh-Nam. Giảlaqd nhưtjeq hồvwfs i đhtlh ógpis vua Trưtjeq ng cógpis nhúmhln n đhtlh ếosqf n mấjjuk y Hábjoj n cũtvip ng phảlaqd i đhtlh ábjoj nh Lĩgpis nh-Nam đhtlh ểlrdi tựiqjo tồvwfs n.
Cửxiui tọfgcx a đhtlh ềmzkl u gậonvm t đhtlh ầevtu u côyzia ng nhậonvm n lýsomr luậonvm n củmsdc a Ngọfgcx c-Liêlyfy n. Từbrgg trưtjeq ớhhcv c đhtlh ếosqf n giờonvm triềmzkl u đhtlh ìeggj nh đhtlh ềmzkl u nghe đhtlh ồvwfs n rằvjyd ng trong bốpbmx n thiếosqf u nữqulo Việjrso t kiềmzkl u kếosqf t hôyzia n vớhhcv i bốpbmx n trong Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng, thìeggj Trầevtu n Ngọfgcx c-Liêlyfy n làgzxx ngưtjeq ờonvm i cógpis cábjoj i họfgcx c rấjjuk t uyêlyfy n thâlaqd m, nhưtjeq ng íertz t ai tin. Bâlaqd y giờonvm giữqulo a buổtohy i triềmzkl u hộertz i, nàgzxx ng dùlnwm ng sửxiui sábjoj ch bẻlaqd gẫxnbe y tấjjuk t cảlaqd lýsomr luậonvm n củmsdc a mộertz t đhtlh ạnbcx i nho nhưtjeq thábjoj i-sưtjeq Lýsomr Đrdyx ạnbcx o-Thàgzxx nh, khiếosqf n mọfgcx i ngưtjeq ờonvm i đhtlh ềmzkl u khâlaqd m phụaqhf c.
Ngọfgcx c-Liêlyfy n đhtlh ọfgcx c đhtlh ưtjeq ợqyol c trêlyfy n nébyhg t mặertz t mọfgcx i ngưtjeq ờonvm i sựiqjo đhtlh ồvwfs ng ýsomr vớhhcv i mìeggj nh. Nàgzxx ng thêlyfy m can đhtlh ảlaqd m, nógpis i tiếosqf p:
– Kinh Thưtjeq gọfgcx i cábjoj c dâlaqd n tộertz c phíertz a Đrdyx ôyzia ng Trung-quốpbmx c làgzxx Di, phíertz a Nam làgzxx man, phíertz a Tâlaqd y làgzxx Nhung, phíertz a Bắxiui c làgzxx đhtlh ịtohy ch. Khi viếosqf t têlyfy n cábjoj c nưtjeq ớhhcv c xung quanh, thìeggj họfgcx khôyzia ng cógpis bộertz trùlnwm ng, thìeggj cũtvip ng bi thúmhln , bộertz khuyểlrdi n. Thếosqf sao Liêlyfy u làgzxx nưtjeq ớhhcv c thuộertz c Bắxiui c đhtlh ịtohy ch, màgzxx họfgcx bắxiui t Tốpbmx ng tiếosqf n cốpbmx ng xưtjeq ng thầevtu n, họfgcx còogfy n tiếosqf n sâlaqd u vàgzxx o chiếosqf m mấjjuk t mộertz t phầevtu n ba lãrhqc nh thổtohy Trung-quốpbmx c?
Nàgzxx ng đhtlh ưtjeq a mắxiui t nhìeggj n nhàgzxx vua:
– Tâlaqd u bệjrso hạnbcx . Thầevtu n nghĩgpis khôyzia ng nhữqulo ng mìeggj nh nêlyfy n đhtlh ábjoj nh lạnbcx i Tốpbmx ng, màgzxx còogfy n nêlyfy n hợqyol p vớhhcv i Liêlyfy u, Hạnbcx bắxiui t Tốpbmx ng tiếosqf n cốpbmx ng xưtjeq ng thầevtu n. Hàgzxx ng năsxac m bệjrso -hạnbcx gửxiui i sứfrru sang phong cho Hy-Ninh làgzxx Tốpbmx ng-vưtjeq ơbywi ng nữqulo a.
Đrdyx ábjoj m võtjeq quan nghe Ngọfgcx c-Liêlyfy n tâlaqd u, họfgcx cùlnwm ng cưtjeq ờonvm i ồvwfs lêlyfy n.
Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng tâlaqd u:
– Lờonvm i củmsdc a côyzia em dâlaqd u thầevtu n khíertz quábjoj đhtlh ábjoj ng, nhưtjeq ng khôyzia ng phảlaqd i làgzxx khôyzia ng cógpis lýsomr . Tâlaqd u thábjoj i-hậonvm u, nếosqf u nhưtjeq dùlnwm ng lễbync màgzxx khỏzngt i đhtlh ưtjeq ợqyol c chiếosqf n tranh, thìeggj ta nêlyfy n nghe lờonvm i thábjoj i-sưtjeq . Nhưtjeq ng đhtlh âlaqd y Tốpbmx ng chủmsdc trưtjeq ơbywi ng chiếosqf m cábjoj c nưtjeq ớhhcv c Nam phưtjeq ơbywi ng làgzxx m quậonvm n huyệjrso n đhtlh ểlrdi lấjjuk y nhâlaqd n lựiqjo c, vậonvm t lựiqjo c đhtlh ábjoj nh Liêlyfy u, thìeggj ta cógpis nhúmhln n nhưtjeq ờonvm ng cũtvip ng vôyzia íertz ch.
Đrdyx ạnbcx i đhtlh ôyzia đhtlh ốpbmx c Lýsomr Kếosqf -Nguyêlyfy n tâlaqd u:
– Tốpbmx t hơbywi n hếosqf t, ngay bâlaqd y giờonvm ta chỉgfxo nh bịtohy binh mãrhqc , chuẩllki n bịtohy thếosqf thủmsdc cho chắxiui c. Nhưtjeq vậonvm y Tốpbmx ng kébyhg o quâlaqd n sang, đhtlh ábjoj nh tỉgfxo a từbrgg ng đhtlh ồvwfs n thìeggj sẽvhoe mấjjuk t thờonvm i gian mấjjuk y năsxac m. Trong khi đhtlh ógpis , ta lạnbcx i sai sứfrru sang vậonvm n đhtlh ộertz ng vớhhcv i Tâlaqd y-hạnbcx , Liêlyfy u đhtlh ábjoj nh vàgzxx o mặertz t Bắxiui c, mặertz t Tâlaqd y, nhưtjeq thếosqf ắxiui t Tốpbmx ng phảlaqd i rúmhln t lui.
Đrdyx ạnbcx i tưtjeq -mãrhqc Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t tâlaqd u:
– Khi Tốpbmx ng đhtlh ábjoj nh ta, ắxiui t họfgcx phảlaqd i đhtlh em đhtlh ạnbcx i quâlaqd n, íertz t ra làgzxx ba mưtjeq ơbywi i vạnbcx n quâlaqd n triềmzkl u, hai mưtjeq ơbywi i vạnbcx n bảlaqd o-giábjoj p, năsxac m mưtjeq ơbywi i vạnbcx n dâlaqd n binh dâlaqd n phu. Vớhhcv i mộertz t lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng nhưtjeq thếosqf màgzxx ta đhtlh ógpis ng đhtlh ồvwfs n cốpbmx thủmsdc thìeggj họfgcx sẵqulo n sàgzxx ng chia quâlaqd n ra đhtlh ábjoj nh cábjoj c đhtlh ồvwfs n. Việjrso c phòogfy ng ngựiqjo e khógpis thựiqjo c hiệjrso n đhtlh ưtjeq ợqyol c.
Triềmzkl u đhtlh ìeggj nh phâlaqd n vâlaqd n bàgzxx n lui, bàgzxx n tớhhcv i, vẫxnbe n chưtjeq a tìeggj m đhtlh ưtjeq ợqyol c quốpbmx c sábjoj ch giữqulo nưtjeq ớhhcv c. Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u vẫxnbe y tay cho cửxiui tọfgcx a im lặertz ng, rồvwfs i đhtlh ậonvm p tay xuốpbmx ng ábjoj n thưtjeq . Vìeggj nộertz i côyzia ng củmsdc a Hậonvm ïu làgzxx nộertz i côyzia ng âlaqd m nhu niêlyfy n tiếosqf ng đhtlh ộertz ng vang đhtlh i khábjoj xa. Hậonvm u tuyêlyfy n chỉgfxo :
-– Côyzia -phụaqhf nàgzxx y nghĩgpis : Ngồvwfs i yêlyfy n đhtlh ợqyol i giặertz c, sao bằvjyd ng tìeggj m giặertz c màgzxx đhtlh ábjoj nh trưtjeq ớhhcv c! Tốpbmx ng muốpbmx n chiếosqf n tranh, thìeggj đhtlh ưtjeq ợqyol c chiếosqf n tranh. Ta hábjoj sợqyol Tốpbmx ng sao?
Cábjoj c võtjeq tưtjeq ớhhcv ng vỗfrru tay hoan hôyzia , đhtlh ầevtu u cúmhln i xuốpbmx ng tỏzngt vẻlaqd khâlaqd m phụaqhf c ýsomr kiếosqf n củmsdc a Thábjoj i-hậonvm u. Bấjjuk t giábjoj c họfgcx cùlnwm ng đhtlh ưtjeq a mắxiui t liếosqf c trộertz m Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u. Họfgcx chỉgfxo thấjjuk y ởlyfy bàgzxx mộertz t thiếosqf u phụaqhf trêlyfy n ba chụaqhf c tuổtohy i, nhan sắxiui c dễbync m lệjrso , màgzxx khôyzia ng ngờonvm hùlnwm ng tâlaqd m cógpis thểlrdi làgzxx m rung đhtlh ộertz ng giang sơbywi n nhàgzxx Tốpbmx ng.
– Côyzia phụaqhf quyếosqf t đhtlh ịtohy nh: Cứfrru tìeggj nh hìeggj nh nàgzxx y, Tốpbmx ng xuấjjuk t binh ra đhtlh ưtjeq ợqyol c cũtvip ng phảlaqd i hơbywi n năsxac m nữqulo a. Trong khi ta cógpis thểlrdi ra quâlaqd n trong vòogfy ng ba thábjoj ng. Vềmzkl binh phábjoj p, ai ra tay trưtjeq ớhhcv c thìeggj nắxiui m đhtlh ưtjeq ợqyol c thắxiui ng lợqyol i. Bâlaqd y giờonvm ta vưtjeq ợqyol t biêlyfy n đhtlh ábjoj nh sang, cưtjeq ớhhcv p lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o, tiêlyfy u diệjrso t cábjoj c đhtlh ạnbcx o quâlaqd n triềmzkl u, bảlaqd o-binh, dâlaqd n binh, hủmsdc y thàgzxx nh trìeggj , rồvwfs i rúmhln t vềmzkl . Chiếosqf n tranh sẽvhoe xẩllki y ra trêlyfy n đhtlh ấjjuk t Tốpbmx ng. Dâlaqd n Tốpbmx ng bịtohy hạnbcx i; còogfy n hơbywi n ngồvwfs i chờonvm họfgcx đhtlh em quâlaqd n vàgzxx o đhtlh ấjjuk t mìeggj nh, dâlaqd n mìeggj nh bịtohy cábjoj i vạnbcx chiếosqf n tranh. Sau khi ta thàgzxx nh côyzia ng, Tốpbmx ng khôyzia ng còogfy n đhtlh ủmsdc sứfrru c đhtlh ábjoj nh sang ta nữqulo a. Màgzxx dùlnwm họfgcx cógpis cốpbmx đhtlh ábjoj nh, thìeggj tinh lựiqjo c khôyzia ng còogfy n đhtlh ầevtu y đhtlh ủmsdc , ta khôyzia ng sợqyol .
Hìeggj nh-bộertz thưtjeq ợqyol ng thưtjeq Hoàgzxx ng Khắxiui c-Dụaqhf ng tâlaqd u:
– Tâlaqd u thábjoj i-hậonvm u, việjrso c ta vưtjeq ợqyol t biêlyfy n bấjjuk t thìeggj nh lìeggj nh, ắxiui t thàgzxx nh côyzia ng rồvwfs i. Nếosqf u nhưtjeq Tốpbmx ng thấjjuk y mấjjuk t thểlrdi diệjrso n quábjoj , họfgcx đhtlh em quâlaqd n từbrgg mặertz t Tâlaqd y, mặertz t Bắxiui c vềmzkl Nam đhtlh ábjoj nh ta thìeggj ta khógpis màgzxx đhtlh ưtjeq ơbywi ng nổtohy i.
Côyzia ng-chúmhln a Thiêlyfy n-Ninh vẫxnbe y tay:
– Hoàgzxx ng thưtjeq ợqyol ng-thưtjeq tíertz nh xa nhưtjeq vậonvm y làgzxx phảlaqd i. Nhưtjeq ng nếosqf u nhưtjeq Tốpbmx ng bạnbcx i rồvwfs i màgzxx còogfy n giữqulo ýsomr đhtlh ịtohy nh đhtlh ábjoj nh ta, thìeggj phảlaqd i đhtlh iềmzkl u quâlaqd n từbrgg Bắxiui c, Tâlaqd y vềmzkl Nam. Bấjjuk y giờonvm hai mặertz t nàgzxx y Tốpbmx ng khôyzia ng còogfy n binh, ta khôyzia ng cầevtu n xui, thìeggj Liêlyfy u, Hạnbcx cũtvip ng thừbrgg a cơbywi đhtlh em quâlaqd n đhtlh ábjoj nh Tốpbmx ng. Tốpbmx ng bịtohy ba mặertz t giábjoj p côyzia ng, sẽvhoe phảlaqd i đhtlh ábjoj nh ta chớhhcv p nhoábjoj ng, trong khi ta ábjoj p dụaqhf ng chíertz nh sábjoj ch phòogfy ng ngựiqjo củmsdc a Lýsomr đhtlh ạnbcx i đhtlh ôyzia đhtlh ốpbmx c, kébyhg o dàgzxx i cuộertz c chiếosqf n. Tựiqjo nhiêlyfy n Tốpbmx ng sẽvhoe phảlaqd i rúmhln t quâlaqd n. Ta nhâlaqd n đhtlh ógpis phảlaqd n côyzia ng nhưtjeq thờonvm i vua Lêlyfy . Dĩgpis nhiêlyfy n, sau đhtlh ógpis Tốpbmx ng quábjoj mấjjuk t thểlrdi diệjrso n, ta sai sứfrru sang hậonvm u lễbync , lờonvm i nhúmhln n nhưtjeq ờonvm ng; tựiqjo ábjoj i đhtlh ưtjeq ợqyol c xoa dịtohy u, ắxiui t Tốpbmx ng bỏzngt ýsomr đhtlh ịtohy nh Nam xâlaqd m. Thếosqf làgzxx tựiqjo hậonvm u, khi bàgzxx n đhtlh ếosqf n Nam xâlaqd m, từbrgg vua tớhhcv i quan Tốpbmx ng đhtlh ềmzkl u kinh hồvwfs n tábjoj ng đhtlh ởlyfy m. Màgzxx víertz dùlnwm họfgcx cógpis muốpbmx n đhtlh ábjoj nh nữqulo a, thìeggj binh líertz nh khôyzia ng còogfy n, kho đhtlh ụaqhf n trốpbmx ng rỗfrru ng, rồvwfs i cũtvip ng phảlaqd i ngồvwfs i ôyzia m hậonvm n màgzxx thôyzia i.
Sau khi nghịtohy luậonvm n mộertz t lábjoj t, triềmzkl u đhtlh ìeggj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t cùlnwm ng đhtlh ồvwfs ng ýsomr đhtlh ábjoj nh sang Tốpbmx ng. Việjrso c tổtohy ng chỉgfxo huy trao cho đhtlh ạnbcx i-tưtjeq -mãrhqc Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t.
Ghi chúmhln ,
Từbrgg xưtjeq a đhtlh ếosqf n giờonvm , tấjjuk t cảlaqd sửxiui sábjoj ch cổtohy củmsdc a Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t nhưtjeq Đrdyx VSKTT, VSL, KĐrdyx VSTGCM, đhtlh ềmzkl u chébyhg p làgzxx Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t vớhhcv i Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n đhtlh ábjoj nh Tốpbmx ng. Khôyzia ng ai chốpbmx i cãrhqc i rằvjyd ng chiếosqf n côyzia ng đhtlh ábjoj nh Ung, Liêlyfy m, cùlnwm ng cuộertz c khábjoj ng Tốpbmx ng làgzxx củmsdc a Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n, Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t, Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng, Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng, Lýsomr Kếosqf -Nguyêlyfy n. Nhưtjeq ng cábjoj c sửxiui gia cổtohy bỏzngt quêlyfy n khôyzia ng chébyhg p rõtjeq rằvjyd ng ngưtjeq ờonvm i quyếosqf t đhtlh ịtohy nh đhtlh ábjoj nh hay hòogfy a, ngồvwfs i chờonvm giặertz c hay ra tay trưtjeq ớhhcv c, cùlnwm ng tổtohy chứfrru c cai trịtohy giữqulo vữqulo ng hậonvm u phưtjeq ơbywi ng, tiếosqf p vậonvm n lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o, bổtohy xung tổtohy n thấjjuk t v.v. làgzxx Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u. Hoặertz c cógpis ngưtjeq ờonvm i cho rằvjyd ng chíertz nh vua Nhâlaqd n-tôyzia ng quyếosqf t đhtlh ịtohy nh, càgzxx ng hàgzxx m hồvwfs hơbywi n nữqulo a. Bởlyfy i bấjjuk y giờonvm nhàgzxx vua mớhhcv i mưtjeq ờonvm i tuổtohy i, chưtjeq a đhtlh ủmsdc tríertz khôyzia n, kiếosqf n thứfrru c đhtlh ểlrdi cógpis thểlrdi đhtlh ưtjeq a ra quyếosqf t đhtlh ịtohy nh. Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u đhtlh ang nắxiui m tấjjuk t cảlaqd mọfgcx i quyềmzkl n hàgzxx nh. Khi viếosqf t nhữqulo ng giòogfy ng nàgzxx y, tôyzia i theo cábjoj c tưtjeq liệjrso u sau: Mộertz t làgzxx gia phảlaqd củmsdc a hai giòogfy ng họfgcx Lýsomr tạnbcx i Hãrhqc n quốpbmx c, vốpbmx n làgzxx miêlyfy u duệjrso củmsdc a Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u. Hai làgzxx bộertz Tốpbmx ng-sửxiui củmsdc a Thoábjoj t-Thoábjoj t, Tụaqhf c tưtjeq -trịtohy thôyzia ng giábjoj m trưtjeq ờonvm ng biêlyfy n củmsdc a Lýsomr Đrdyx àgzxx o. Ba làgzxx bộertz Quábjoj ch-thịtohy Nam chinh, Triệjrso u thịtohy chinh tiễbync u Giao-chỉgfxo kýsomr , mộertz t loạnbcx i nhậonvm t kýsomr hàgzxx nh quâlaqd n củmsdc a hai tưtjeq ớhhcv ng Tốpbmx ng đhtlh em quâlaqd n đhtlh ábjoj nh Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t làgzxx Quábjoj ch Quỳgfxo , Triệjrso u Tiếosqf t. Bốpbmx n làgzxx bộertz Tốpbmx ng triềmzkl u côyzia ng thầevtu n bi kýsomr , chébyhg p tấjjuk t cảlaqd văsxac n bia, mộertz chíertz củmsdc a nhữqulo ng côyzia ng thầevtu n nhàgzxx Tốpbmx ng, trong tớhhcv i mưtjeq ờonvm i tábjoj m ngưtjeq ờonvm i cógpis tham dựiqjo vàgzxx o mặertz t trậonvm n Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t. Năsxac m làgzxx nhữqulo ng cuốpbmx n phổtohy , bia đhtlh ábjoj tạnbcx i đhtlh ềmzkl n thờonvm cábjoj c anh hùlnwm ng đhtlh ờonvm i Lýsomr : Lýsomr Thábjoj nh-tôyzia ng, Linh-nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u, Lýsomr Nhâlaqd n-Tôyzia ng, Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t, Lýsomr Hoằvjyd ng-Châlaqd n, Lýsomr Chiêlyfy u-Văsxac n, côyzia ng chúmhln a Thiêlyfy n-Ninh, Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng, Tâlaqd y-hồvwfs thấjjuk t kiệjrso t.
Chỉgfxo đhtlh ộertz c giảlaqd Nam-quốpbmx c sơbywi n hàgzxx mớhhcv i biếosqf t tậonvm n tưtjeq ờonvm ng vềmzkl trang sửxiui huy hoàgzxx ng nhấjjuk t Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t do ai quyếosqf t đhtlh ịtohy nh màgzxx thôyzia i.
Đrdyx ạnbcx i-tưtjeq -mãrhqc Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t hỏzngt i Long-thàgzxx nh ẩllki n-sĩgpis Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n Ngôyzia Cẩllki m-Thi:
– Thưtjeq a nhịtohy vịtohy sưtjeq thúmhln c, khôyzia ng hiểlrdi u tạnbcx i sao trong buổtohy i họfgcx p quan trọfgcx ng nhưtjeq thếosqf nàgzxx y, màgzxx sưtjeq thúmhln c lạnbcx i im lặertz ng, khôyzia ng lêlyfy n tiếosqf ng chỉgfxo dạnbcx y cho hậonvm u bốpbmx i?
Từbrgg lúmhln c nhậonvm p chiếosqf n thuyềmzkl n triềmzkl u hộertz i, Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n, Cẩllki m-Thi đhtlh ưtjeq ợqyol c xếosqf p ngồvwfs i cạnbcx nh nhàgzxx vua, tứfrru c ngôyzia i vịtohy cao nhấjjuk t. Hai vịtohy im lặertz ng hoàgzxx n toàgzxx n. Bâlaqd y giờonvm nghe sưtjeq đhtlh iệjrso t hỏzngt i, ôyzia ng đhtlh ábjoj p:
– Tre giàgzxx , măsxac ng mọfgcx c. Ta ngồvwfs i im đhtlh ểlrdi nghe nhữqulo ng câlaqd y măsxac ng cứfrru ng hơbywi n tre giàgzxx . Ta thấjjuk y cógpis gógpis p ýsomr chưtjeq a chắxiui c đhtlh ãrhqc hơbywi n bọfgcx n trẻlaqd .
Ôguwy ng đhtlh ưtjeq a mắxiui t nhìeggj n nhàgzxx vua, rồvwfs i tiếosqf p:
– Tâlaqd u Thábjoj i-hậonvm u, tâlaqd u Hoàgzxx ng-thưtjeq ợqyol ng. Phàgzxx m ra quâlaqd n phảlaqd i cógpis chíertz nh nghĩgpis a. Đrdyx ốpbmx i vớhhcv i dâlaqd n Việjrso t, ta đhtlh ãrhqc cógpis chíertz nh nghĩgpis a rồvwfs i. Chíertz nh nghĩgpis a đhtlh ógpis làgzxx Tốpbmx ng chuẩllki n bịtohy đhtlh ábjoj nh ta, thìeggj ta đhtlh ábjoj nh trưtjeq ớhhcv c. Nhưtjeq ng đhtlh ốpbmx i vớhhcv i sĩgpis dâlaqd n Tốpbmx ng thìeggj chíertz nh nghĩgpis a củmsdc a ta làgzxx gìeggj ? Xin thábjoj i-hậonvm u ban chỉgfxo cho rõtjeq . Từbrgg đhtlh ógpis , Đrdyx ạnbcx i-tưtjeq -mãrhqc Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t mớhhcv i giớhhcv i hạnbcx n cho cábjoj c tưtjeq ớhhcv ng làgzxx ta tiếosqf n đhtlh ếosqf n đhtlh âlaqd u thìeggj ngừbrgg ng? Nhữqulo ng thàgzxx nh nàgzxx o nêlyfy n phábjoj ? Nhữqulo ng lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng nàgzxx o củmsdc a Tốpbmx ng nêlyfy n diệjrso t. Nhữqulo ng kho lưtjeq ơbywi ng nàgzxx o nêlyfy n cưtjeq ớhhcv p, hay chởlyfy vềmzkl ?
Khôyzia ng nghĩgpis ngợqyol i, Hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u ban chỉgfxo ngay:
– Nhổtohy cỏzngt phảlaqd i nhổtohy tậonvm n rễbync . Sởlyfy dĩgpis Tốpbmx ng muốpbmx n đhtlh em quâlaqd n chiếosqf m Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t vìeggj Tốpbmx ng mạnbcx nh. Tốpbmx ng mạnbcx nh làgzxx nhờonvm Tâlaqd n-phábjoj p củmsdc a Vưtjeq ơbywi ng A-an-Thạnbcx ch. Mộertz t sốpbmx lớhhcv n đhtlh ạnbcx i thầevtu n, sĩgpis dâlaqd n cựiqjo c lựiqjo c chốpbmx ng y, đhtlh ếosqf n nỗfrru i Hy-Ninh phảlaqd i tạnbcx m cấjjuk t chứfrru c y. Trong triềmzkl u, ngoàgzxx i dâlaqd n cábjoj i nạnbcx n chia rẽvhoe đhtlh ang nhưtjeq ngọfgcx n lửxiui a đhtlh ốpbmx t chábjoj y căsxac n nhàgzxx củmsdc a họfgcx Triệjrso u. Nay vìeggj tìeggj nh hìeggj nh nghiêlyfy m trọfgcx ng, Thạnbcx ch mớhhcv i đhtlh ưtjeq ợqyol c gọfgcx i vềmzkl triềmzkl u nắxiui m quyềmzkl n, thìeggj cábjoj i ngọfgcx n lửxiui a chốpbmx ng đhtlh ốpbmx i càgzxx ng bốpbmx c cao. Ta nhâlaqd n đhtlh ógpis đhtlh ổtohy thêlyfy m dầevtu u vàgzxx o cho ngọfgcx n lửxiui a bốpbmx c cao đhtlh ểlrdi đhtlh ốpbmx t chábjoj y vĩgpis nh viễbync n Tâlaqd n-phábjoj p củmsdc a y. Tâlaqd n-phábjoj p khôyzia ng còogfy n, Tốpbmx ng sẽvhoe trởlyfy lạnbcx i vớhhcv i nhữqulo ng gìeggj làgzxx Nghiêlyfy u, Thuấjjuk n, Vũtvip , Thang xưtjeq a, thìeggj khôyzia ng bao giờonvm cógpis thểlrdi đhtlh ủmsdc sứfrru c đhtlh ábjoj nh ta nữqulo a. Muốpbmx n đhtlh ổtohy thêlyfy m dầevtu u vàgzxx o, ta phảlaqd i làgzxx m nhưtjeq cuộertz c xuấjjuk t quâlaqd n nàgzxx y làgzxx do Tâlaqd n-phábjoj p củmsdc a Thạnbcx ch gâlaqd y ra. Vậonvm y khi tiếosqf n quâlaqd n, ta phảlaqd i làgzxx m mộertz t tờonvm hịtohy ch, in ra thựiqjo c nhiềmzkl u, rồvwfs i côyzia ng bốpbmx cho sĩgpis dâlaqd n Tốpbmx ng. Nộertz i dung hịtohy ch nógpis i rằvjyd ng Tâlaqd n-phábjoj p làgzxx m khổtohy dâlaqd n. Chúmhln ng ta ra quâlaqd n chỉgfxo vớhhcv i mụaqhf c đhtlh íertz ch cứfrru u dâlaqd n vùlnwm ng Lĩgpis nh-Nam, vốpbmx n gốpbmx c Việjrso t. Đrdyx ấjjuk y làgzxx chíertz nh nghĩgpis a ra quâlaqd n củmsdc a ta. Vậonvm y ta chỉgfxo tiếosqf n đhtlh ếosqf n châlaqd n númhln i Ngũtvip -lĩgpis nh rồvwfs i rúmhln t vềmzkl .
Thábjoj i-hậonvm u ngừbrgg ng lạnbcx i mộertz t lábjoj t rồvwfs i tiếosqf p:
– Nhưtjeq ng sựiqjo thựiqjo c ta ra quâlaqd n làgzxx tựiqjo vệjrso kia màgzxx ! Tựiqjo vệjrso bằvjyd ng cábjoj ch tiêlyfy n hạnbcx thủmsdc vi cưtjeq ờonvm ng. Ta phảlaqd i thựiqjo c hiệjrso n đhtlh ưtjeq ợqyol c ba đhtlh iềmzkl u. Mộertz t làgzxx chiếosqf m lạnbcx i cábjoj c trang đhtlh ộertz ng đhtlh ãrhqc theo Tốpbmx ng, hay bịtohy Tốpbmx ng lấjjuk n. Hai làgzxx đhtlh ábjoj nh tan hếosqf t hệjrso thốpbmx ng Tâlaqd n-phábjoj p đhtlh ãrhqc tạnbcx o ra nhưtjeq Thanh-miêlyfy u, Trợqyol -dịtohy ch, Thủmsdc y-lợqyol i, Quâlaqd n-đhtlh iềmzkl n, Bảlaqd o-giábjoj p, Bảlaqd o-mãrhqc . Nghĩgpis a làgzxx bắxiui t hếosqf t ngựiqjo a, đhtlh ábjoj nh tan cábjoj c đhtlh ộertz i Bảlaqd o-giábjoj p, lấjjuk y hếosqf t củmsdc a lưtjeq ơbywi ng tiềmzkl n trong côyzia ng khốpbmx màgzxx Tốpbmx ng tíertz ch lũtvip y đhtlh ểlrdi chuẩllki n bịtohy đhtlh ábjoj nh ta. Ta đhtlh em củmsdc a ấjjuk y chia cho dâlaqd n chúmhln ng. Ba làgzxx nhữqulo ng thàgzxx nh trìeggj , xưtjeq ởlyfy ng chếosqf vũtvip khíertz , xưtjeq ởlyfy ng đhtlh ógpis ng chiếosqf n huyềmzkl n, quâlaqd n cảlaqd ng, cầevtu u đhtlh ưtjeq ờonvm ng... nhấjjuk t nhấjjuk t phábjoj sạnbcx ch.
Hậonvm u đhtlh ưtjeq a mắxiui t nhìeggj n Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n, Cẩllki m-Thi:
– Nhưtjeq ng cógpis ba đhtlh iềmzkl u khôyzia ng nêlyfy n vàgzxx khôyzia ng thểlrdi phạnbcx m đhtlh ếosqf n. Mộertz t làgzxx nghiêlyfy m lệjrso nh chưtjeq quâlaqd n, khôyzia ng đhtlh ưtjeq ợqyol c xâlaqd m phạnbcx m đhtlh ếosqf n tàgzxx i sảlaqd n, tíertz nh mệjrso nh dâlaqd n chúmhln ng. Hai làgzxx tuyệjrso t đhtlh ốpbmx i cấjjuk m đhtlh ốpbmx t phábjoj cábjoj c cơbywi sởlyfy tôyzia n giábjoj o nhưtjeq đhtlh ềmzkl n thờonvm , chùlnwm a am, miếosqf u mạnbcx o, nhàgzxx từbrgg , mồvwfs mảlaqd củmsdc a dâlaqd n chúmhln ng. Ba làgzxx đhtlh ốpbmx i vớhhcv i tùlnwm binh, hàgzxx ng binh, nêlyfy n cho ăsxac n uốpbmx ng tửxiui tếosqf , rồvwfs i đhtlh em vềmzkl Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t. Ai phạnbcx m vàgzxx o mộertz t trong ba đhtlh iềmzkl u đhtlh ógpis , thìeggj đhtlh em ra trưtjeq ớhhcv c dâlaqd n chúmhln ng xửxiui tửxiui , bêlyfy u đhtlh ầevtu u làgzxx m hiệjrso u lệjrso nh. Lệjrso nh xửxiui tửxiui còogfy n gửxiui i vềmzkl làgzxx ng xãrhqc , đhtlh ểlrdi truấjjuk t côyzia ng đhtlh iềmzkl n màgzxx làgzxx ng cấjjuk p cho chinh nhâlaqd n.
Hậonvm u đhtlh ứfrru ng dậonvm y hưtjeq ớhhcv ng Tôyzia Đrdyx ảlaqd n, Cẩllki m-Thi:
– Thưtjeq a nhịtohy vịtohy sưtjeq thúmhln c! Trong Thuậonvm n-Thiêlyfy n thậonvm p hùlnwm ng, thìeggj Quốpbmx c-phụaqhf đhtlh ãrhqc băsxac ng hàgzxx ; Cổtohy -loa quốpbmx c côyzia ng Tạnbcx Sơbywi n nay tuổtohy i cao sứfrru c yếosqf u, mấjjuk y năsxac m qua bệjrso nh tậonvm t liêlyfy n miêlyfy n; Quốpbmx c-mẫxnbe u, thábjoj i côyzia ng chúmhln a Bìeggj nh-Dưtjeq ơbywi ng, Kinh-Nam vưtjeq ơbywi ng, U-bon vưtjeq ơbywi ng ngao du sơbywi n thủmsdc y khôyzia ng lýsomr đhtlh ếosqf n thếosqf sựiqjo ; cábjoj c phòogfy mãrhqc Lêlyfy Thuậonvm n-Tôyzia ng, Hàgzxx Thiệjrso n-Lãrhqc m đhtlh ãrhqc qui tiêlyfy n; nay chỉgfxo còogfy n mìeggj nh sưtjeq thúmhln c vớhhcv i côyzia ng-chúmhln a Côyzia i-sơbywi n Trầevtu n Thanh-Nguyêlyfy n. Vậonvm y côyzia -phụaqhf nàgzxx y lớhhcv n mậonvm t xin thỉgfxo nh sưtjeq thúmhln c, sưtjeq thẩllki m vớhhcv i Côyzia i-sơbywi n côyzia ng chúmhln a tham dựiqjo vàgzxx o trậonvm n đhtlh ábjoj nh nàgzxx y.
Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n đhtlh ịtohy nh từbrgg chốpbmx i, thìeggj Cẩllki m-Thi đhtlh ãrhqc trảlaqd lờonvm i:
– Quốpbmx c-gia hưtjeq ng vong, thấjjuk t-phu hữqulo u trábjoj ch. Nay cuộertz c tiếosqf n quâlaqd n phòogfy ng thủmsdc nàgzxx y cưtjeq c kỳgfxo trọfgcx ng đhtlh ạnbcx i, màgzxx thábjoj i-hậonvm u đhtlh ãrhqc ban chỉgfxo , thìeggj chúmhln ng tôyzia i đhtlh âlaqd u dábjoj m từbrgg nan?
Bàgzxx hỏzngt i côyzia ng chúmhln a Côyzia i-sơbywi n:
– Thanh-Nguyêlyfy n, em nghĩgpis sao?
– Em chảlaqd cógpis quyềmzkl n nghĩgpis hay khôyzia ng nghĩgpis màgzxx phạnbcx m quốpbmx c phábjoj p.
Côyzia i-sơbywi n côyzia ng chúmhln a giảlaqd ng giảlaqd i: Trưtjeq ợqyol ng-phu em hiệjrso n lĩgpis nh chứfrru c đhtlh ạnbcx i tưtjeq ớhhcv ng quâlaqd n, tưtjeq ớhhcv c quốpbmx c-côyzia ng. Còogfy n em làgzxx Côyzia i-sơbywi n côyzia ng chúmhln a kia màgzxx ! Đrdyx ãrhqc làgzxx côyzia ng-chúmhln a, quốpbmx c-côyzia ng, khi Thábjoj i-hậonvm u ban chỉgfxo thìeggj chỉgfxo việjrso c hoan-hỉgfxo tuâlaqd n thủmsdc màgzxx thôyzia i.
Cửxiui tọfgcx a vỗfrru tay hoan hôyzia nhiệjrso t liệjrso t.
Thábjoj i-hậonvm u ban chỉgfxo tiếosqf p:
– Bâlaqd y giờonvm côyzia -phụaqhf nàgzxx y xin mờonvm i chưtjeq vịtohy sưtjeq thúmhln c sưtjeq thẩllki m, sưtjeq huynh Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t, nhịtohy vịtohy hoàgzxx ng thúmhln c Hoằvjyd ng-Châlaqd n, Chiêlyfy u-Văsxac n đhtlh iềmzkl u quâlaqd n.
Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n hỏzngt i Hoàgzxx ng Kiệjrso n:
– Phòogfy -mãrhqc ! Phòogfy -mãrhqc làgzxx Binh-bộertz thưtjeq ợqyol ng thưtjeq . Phòogfy -mãrhqc cho biếosqf t tìeggj nh hìeggj nh tưtjeq ớhhcv ng-sĩgpis củmsdc a ta ra sao? Trưtjeq ớhhcv c hếosqf t làgzxx quâlaqd n cógpis thểlrdi tham chiếosqf n bêlyfy n Tốpbmx ng. Sau tớhhcv i quâlaqd n phòogfy ng thủmsdc .
Ghi chúmhln .
Trong suốpbmx t cuộertz c đhtlh ờonvm i, chưtjeq a bao giờonvm Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n nhậonvm n mộertz t chứfrru c, mộertz t tưtjeq ớhhcv c, lĩgpis nh mộertz t đhtlh ấjjuk u gạnbcx o, mộertz t đhtlh ồvwfs ng tiềmzkl n củmsdc a Lýsomr triềmzkl u. Thếosqf nhưtjeq ng trong khi đhtlh ốpbmx i đhtlh ábjoj p vớhhcv i đhtlh ệjrso tửxiui , con chábjoj u vìeggj côyzia ng vụaqhf , ôyzia ng luôyzia n trịtohy nh trọfgcx ng gọfgcx i họfgcx bằvjyd ng chứfrru c tưtjeq ớhhcv c.
– Trìeggj nh sưtjeq -phụaqhf .
Phòogfy -mãrhqc Hoàgzxx ng Kiệjrso n lễbync phébyhg p cung tay hưtjeq ớhhcv ng Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n: Quâlaqd n ta hiệjrso n chia làgzxx m hai loạnbcx i. Mộertz t làgzxx quâlaqd n triềmzkl u, hai làgzxx quâlaqd n Bắxiui c-biêlyfy n. Quâlaqd n triềmzkl u chủmsdc lựiqjo c chíertz nh gồvwfs m mưtjeq ờonvm i hai hiệjrso u Thiêlyfy n-tửxiui binh. Mỗfrru i hiệjrso u phâlaqd n ra hai đhtlh ạnbcx o tảlaqd , hữqulo u. Quâlaqd n sốpbmx mỗfrru i đhtlh ạnbcx o năsxac m nghìeggj n ngưtjeq ờonvm i. Trong mộertz t đhtlh ạnbcx o cógpis ba sưtjeq bộertz , mộertz t sưtjeq kỵyiab , mộertz t sưtjeq trợqyol . Mỗfrru i sưtjeq trợqyol cógpis mộertz t lữqulo Thầevtu n-ưtjeq ng đhtlh ểlrdi thôyzia ng tin, chiếosqf n đhtlh ấjjuk u; mộertz t lữqulo nỏzngt liêlyfy n châlaqd u; mộertz t lữqulo Thạnbcx ch-xa tứfrru c xe bắxiui n đhtlh ábjoj . Đrdyx ấjjuk y làgzxx bộertz -binh. Vềmzkl kịtohy binh, thìeggj cógpis hiệjrso u Phùlnwm -đhtlh ổtohy ng gồvwfs m hơbywi n vạnbcx n ngựiqjo a. Vềmzkl thủmsdc y-quâlaqd n, ta rấjjuk t mạnbcx nh, gồvwfs m bốpbmx n hạnbcx m đhtlh ộertz i làgzxx Đrdyx ộertz ng-đhtlh ìeggj nh, Âzcez u-cơbywi , Thầevtu n-phùlnwm , Bạnbcx ch-đhtlh ằvjyd ng. Mộertz t hiệjrso u trợqyol chiếosqf n, trong hiệjrso u nàgzxx y cógpis mộertz t đhtlh ạnbcx o Thạnbcx ch-xa, mộertz t đhtlh ạnbcx o nỏzngt liêlyfy n châlaqd u, đhtlh ộertz i Thầevtu n-tiễbync n Long-biêlyfy n, đhtlh ộertz i Thủmsdc y-thầevtu n Giao-long. Vềmzkl quâlaqd n Bắxiui c-biêlyfy n thìeggj cógpis ba đhtlh ạnbcx o bộertz binh, mộertz t đhtlh ạnbcx o kịtohy -binh, mộertz t đhtlh ạnbcx o thúmhln .
Phòogfy -mãrhqc hỏzngt i phòogfy -mãrhqc Thâlaqd n Cảlaqd nh-Long:
– Anh trìeggj nh sưtjeq phụaqhf em vềmzkl quâlaqd n sốpbmx đhtlh ạnbcx o binh thúmhln , thựiqjo c chi tiếosqf t.
Ghi chúmhln ,
Phòogfy -mãrhqc Thâlaqd n Cảlaqd nh-Long kếosqf t hôyzia n vớhhcv i côyzia ng chúmhln a Thiêlyfy n-Thàgzxx nh. Phòogfy -mãrhqc Hoàgzxx ng Kiệjrso n kếosqf t hôyzia n vớhhcv i côyzia ng chúmhln a Đrdyx ộertz ng-Thiêlyfy n. Côyzia ng chúmhln a Thiêlyfy n-Thàgzxx nh làgzxx chịtohy côyzia ng chúmhln a Đrdyx ộertz ng-Thiêlyfy n vìeggj vậonvm y phòogfy -mãrhqc Hoàgzxx ng Kiệjrso n mớhhcv i gọfgcx i phòogfy -mãrhqc Thâlaqd n Cảlaqd nh-Long bằvjyd ng anh.
Phòogfy -mãrhqc Thâlaqd n Cảlaqd nh-Long đhtlh ứfrru ng dậonvm y:
– Trìeggj nh sưtjeq thúmhln c, đhtlh ạnbcx o binh thúmhln cógpis tábjoj m lữqulo . Lữqulo tưtjeq ợqyol ng, hổtohy , bábjoj o, ngao, ưtjeq ng, hầevtu u, mỗfrru i lữqulo từbrgg năsxac m trăsxac m tớhhcv i mộertz t nghìeggj n con. Lữqulo phong, xàgzxx cógpis mưtjeq ờonvm i xe.
Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n gậonvm t đhtlh ầevtu u rồvwfs i hỏzngt i tiếosqf p:
– Bâlaqd y giờonvm tớhhcv i quâlaqd n phòogfy ng thủmsdc .
– Thưtjeq a sưtjeq phụaqhf ! Quâlaqd n phòogfy ng thủmsdc thìeggj ta cógpis mưtjeq ờonvm i hai hiệjrso u củmsdc a mưtjeq ờonvm i hai trấjjuk n hay phủmsdc . Mỗfrru i phủmsdc , trấjjuk n còogfy n cógpis mộertz t thủmsdc y-đhtlh ộertz i. Còogfy n cábjoj c làgzxx ng xãrhqc thìeggj cógpis đhtlh ộertz i hoàgzxx ng-nam. Tógpis m lạnbcx i, khi quâlaqd n triềmzkl u phảlaqd i chinh chiếosqf n xa, lỡyiab giặertz c tớhhcv i thìeggj quâlaqd n trấjjuk n, phủmsdc cỏzngt thểlrdi tựiqjo vệjrso . Khi giặertz c tớhhcv i xãrhqc nàgzxx o, thìeggj mỗfrru i xãrhqc làgzxx mộertz t đhtlh ồvwfs n binh, Hoàgzxx ng-nam trấjjuk n thủmsdc bêlyfy n trong.
Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n đhtlh ưtjeq a mắxiui t nhìeggj n Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t:
– Đrdyx ạnbcx i-tưtjeq -mãrhqc đhtlh iềmzkl u quâlaqd n.
Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t cầevtu m kiếosqf m lệjrso nh đhtlh ểlrdi lêlyfy n trưtjeq ớhhcv c mặertz t, rồvwfs i ban lệjrso nh:
– Trong cuộertz c chiếosqf n nàgzxx y, ta chia lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng làgzxx m hai. Mộertz t làgzxx lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng xung kíertz ch đhtlh ábjoj nh sang Tốpbmx ng. Hai làgzxx lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng phòogfy ng thủmsdc . Lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng đhtlh ábjoj nh Tốpbmx ng bao gồvwfs m toàgzxx n thểlrdi quâlaqd n triềmzkl u, quâlaqd n Bắxiui c-biêlyfy n. Lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng phòogfy ng thủmsdc gồvwfs m quâlaqd n cábjoj c trấjjuk n, hoàgzxx ng-nam cábjoj c xãrhqc , vàgzxx thổtohy -binh cábjoj c trang đhtlh ộertz ng. Việjrso c phòogfy ng thủmsdc thìeggj do Binh-bộertz thưtjeq ợqyol ng-thưtjeq , Phụaqhf -quốpbmx c thábjoj i-úmhln y Hoàgzxx ng Kiệjrso n thốpbmx ng lĩgpis nh.
Phòogfy -mãrhqc Hoàgzxx ng Kiệjrso n đhtlh ứfrru ng lêlyfy n nhậonvm n lệjrso nh.
– Phòogfy ng thủmsdc từbrgg Thanh-hógpis a cho đhtlh ếosqf n Hảlaqd i-vâlaqd n thìeggj do hoàgzxx ng-tửxiui Chiêlyfy u-Văsxac n làgzxx m chábjoj nh tưtjeq ớhhcv ng. Phógpis thìeggj do Trấjjuk n-viễbync n thưtjeq ợqyol ng-tưtjeq ớhhcv ng quâlaqd n Gia-viễbync n hầevtu u Dưtjeq Phi đhtlh ảlaqd m trábjoj ch. Phòogfy ng thủmsdc từbrgg Thanh-hógpis a đhtlh ếosqf n Kinh-bắxiui c thìeggj do hoàgzxx ng-tửxiui Hoằvjyd ng-Châlaqd n đhtlh ảlaqd m trábjoj ch, phógpis thìeggj do Trấjjuk n-Bắxiui c thưtjeq ợqyol ng-tưtjeq ớhhcv ng quâlaqd n Đrdyx inh-sơbywi n hầevtu u Nguyễbync n Căsxac n đhtlh ảlaqd m trábjoj ch.
Trung-Thàgzxx nh vưtjeq ơbywi ng, Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng, cùlnwm ng hai tưtjeq ớhhcv ng Dưtjeq Phi, Nguyễbync n Căsxac n đhtlh ứfrru ng dậonvm y nhậonvm n lệjrso nh.
– Từbrgg ngàgzxx y Nam chinh vềmzkl , ta mang theo cábjoj c hàgzxx o kiệjrso t Trung-nguyêlyfy n đhtlh ầevtu u hàgzxx ng. Ta trọfgcx ng đhtlh ãrhqc i nhưtjeq thưtjeq ợqyol ng khábjoj ch, lạnbcx i đhtlh em gia quyếosqf n từbrgg Tốpbmx ng sang, cấjjuk p đhtlh ấjjuk t cho ởlyfy Tâlaqd y-hồvwfs . Năsxac m trưtjeq ớhhcv c ta đhtlh ãrhqc nhờonvm họfgcx theo sứfrru đhtlh oàgzxx n sang Liêlyfy u, sang Hạnbcx . Vềmzkl lòogfy ng dạnbcx họfgcx tỏzngt ra tậonvm n tâlaqd m, vềmzkl tàgzxx i tríertz họfgcx tỏzngt ra siêlyfy u việjrso t. Tuyếosqf t-sơbywi n thậonvm p anh đhtlh ãrhqc kếosqf t bạnbcx n vớhhcv i Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng. Đrdyx ộertz ng-đhtlh ìeggj nh thấjjuk t kiệjrso t đhtlh ãrhqc kếosqf t bạnbcx n vớhhcv i Tâlaqd y-hồvwfs thấjjuk t kiệjrso t. Vậonvm y nay ta cửxiui Đrdyx ộertz ng-đhtlh ìeggj nh thấjjuk t kiệjrso t theo giúmhln p hoàgzxx ng tửxiui Chiêlyfy u-Văsxac n. Lạnbcx i cho Tuyếosqf t-sơbywi n thậonvm p anh theo giúmhln p Tôyzia n sưtjeq thúmhln c.
Ghi chúmhln ,
Vềmzkl chứfrru c vụaqhf (fonction) thìeggj Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t làgzxx Đrdyx ạnbcx i-tưtjeq -mãrhqc , tứfrru c tổtohy ng tưtjeq lệjrso nh, cao hơbywi n chứfrru c Thưtjeq ợqyol ng-tưtjeq ớhhcv ng quâlaqd n củmsdc a hai vưtjeq ơbywi ng nhiềmzkl u. Nhưtjeq ng vềmzkl tưtjeq ớhhcv c thìeggj ôyzia ng chỉgfxo làgzxx côyzia ng, thấjjuk p hơbywi n Hoằvjyd ng-Châlaqd n, Chiêlyfy u-Văsxac n. Vìeggj vậonvm y ôyzia ng khôyzia ng thểlrdi « hạnbcx lệjrso nh» cho chưtjeq vưtjeq ơbywi ng; màgzxx ôyzia ng lấjjuk y cábjoj i nghĩgpis a: ôyzia ng làgzxx con nuôyzia i Khai-Quốpbmx c vưtjeq ơbywi ng, lớhhcv n tuổtohy i hơbywi n nêlyfy n làgzxx m anh. Ôguwy ng cógpis quyềmzkl n « hạnbcx lệjrso nh » cho em, nêlyfy n ôyzia ng gọfgcx i hai vưtjeq ơbywi ng làgzxx hoàgzxx ng-tửxiui .
Ôguwy ng ban lệjrso nh tiếosqf p:
– Từbrgg trưtjeq ớhhcv c đhtlh ếosqf n nay, cógpis năsxac m đhtlh ôyzia -thốpbmx ng, cùlnwm ng năsxac m phu nhâlaqd n, văsxac n môyzia , vũtvip -lưtjeq ợqyol c, võtjeq côyzia ng cao cưtjeq ờonvm ng, xuấjjuk t thâlaqd n đhtlh ệjrso tửxiui danh gia đhtlh ógpis làgzxx Thầevtu n-vũtvip thậonvm p anh; mưtjeq ờonvm i vịtohy hằvjyd ng ưtjeq ớhhcv c mong đhtlh ưtjeq ợqyol c đhtlh em tàgzxx i ra giúmhln p nưtjeq ớhhcv c, màgzxx chưtjeq a cógpis dịtohy p. Mưtjeq ờonvm i vịtohy đhtlh ang giữqulo trọfgcx ng trábjoj ch chỉgfxo -huy ngựiqjo -lâlaqd m quâlaqd n cùlnwm ng thịtohy -vệjrso . Vậonvm y năsxac m sưtjeq đhtlh ệjrso , sưtjeq -muộertz i hãrhqc y trao nhiệjrso m vũtvip đhtlh ógpis cho ngưtjeq ờonvm i khábjoj c, đhtlh ểlrdi tham dựiqjo vàgzxx o cuộertz c hàgzxx nh quâlaqd n nàgzxx y.
Thầevtu n-vũtvip thậonvm p anh đhtlh ứfrru ng dậonvm y nhậonvm n lệjrso nh.
Từbrgg trưtjeq ớhhcv c đhtlh ếosqf n nay, triềmzkl u-đhtlh ìeggj nh cũtvip ng nhưtjeq võtjeq -lâlaqd m chỉgfxo biếosqf t Thậonvm p-anh theo họfgcx c Đrdyx ôyzia ng-Thiêlyfy n, sau đhtlh ưtjeq ợqyol c Mộertz c-tồvwfs n hòogfy a thưtjeq ợqyol ng thu làgzxx m đhtlh ệjrso tửxiui . Màgzxx Mộertz c-tồvwfs n hoàgzxx thưtjeq ợqyol ng làgzxx sưtjeq huynh củmsdc a Đrdyx ạnbcx i-từbrgg Liêlyfy n-hoa hòogfy a thưtjeq ợqyol ng (Viêlyfy n-Chiếosqf u). Trong khi Đrdyx ạnbcx i-từbrgg liêlyfy n hoa làgzxx bảlaqd n sưtjeq củmsdc a Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u vớhhcv i Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng. Thậonvm p-anh cógpis đhtlh ạnbcx i côyzia ng trong việjrso c dẹsomr p loan Dưtjeq ơbywi ng gia... vìeggj nhữqulo ng liêlyfy n hệjrso đhtlh ógpis , nêlyfy n thábjoj i-hậonvm u luôyzia n gọfgcx i mưtjeq ờonvm i ngưtjeq ờonvm i làgzxx sưtjeq huynh, sưtjeq đhtlh ệjrso . Bâlaqd y giờonvm mọfgcx i ngưtjeq ờonvm i thấjjuk y Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t gọfgcx i Thậonvm p-anh làgzxx sưtjeq -đhtlh ệjrso , sưtjeq -muộertz i, chứfrru ng tỏzngt ôyzia ng vớhhcv i Mộertz c-tồvwfs n hòogfy a thưtjeq ợqyol ng cógpis liêlyfy n hệjrso môyzia n phábjoj i. Màgzxx Mộertz c-tồvwfs n hòogfy a thưtjeq ợqyol ng phảlaqd i làgzxx sưtjeq đhtlh ệjrso củmsdc a thâlaqd n phụaqhf Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t, đhtlh ưtjeq ơbywi ng nhiêlyfy n ngàgzxx i thuộertz c phábjoj i Đrdyx ôyzia ng-a mớhhcv i phảlaqd i. Hoặertz c giảlaqd hoàgzxx -thưtjeq ợqyol ng làgzxx sưtjeq đhtlh ệjrso củmsdc a tiêlyfy n-nưtjeq ơbywi ng Bảlaqd o-Hòogfy a, thìeggj ngàgzxx i lạnbcx i thuộertz c phábjoj i Tảlaqd n-viêlyfy n. Thếosqf sao võtjeq côyzia ng củmsdc a Thậonvm p-anh lạnbcx i thuộertz c phábjoj i Sàgzxx i-sơbywi n? Khôyzia ng ai đhtlh oábjoj n ra tôyzia ng tíertz ch ngàgzxx i!
Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t tiếosqf p:
– Vậonvm y Lâlaqd m-môyzia n thưtjeq ợqyol ng tưtjeq ớhhcv ng quâlaqd n, Yêlyfy n-phong hầevtu u Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng-Hiếosqf n thay Đrdyx ôyzia -thốpbmx ng Hùlnwm ng Nhâlaqd n, Hùlnwm ng Nghĩgpis a làgzxx m Tổtohy ng-lĩgpis nh Ngựiqjo -lâlaqd m quâlaqd n. Côyzia ng chúmhln a Đrdyx ộertz ng-Thiêlyfy n thay đhtlh ôyzia -thốpbmx ng Hùlnwm ng Lễbync , Hùlnwm ng Tríertz thủmsdc Hoàgzxx ng-thàgzxx nh. Chứfrru c đhtlh iệjrso n-súmhln y trưtjeq ớhhcv c do sưtjeq -đhtlh ệjrso Hùlnwm ng Tíertz n chỉgfxo -huy, nay cũtvip ng do côyzia ng chúmhln a Đrdyx ộertz ng-Thiêlyfy n đhtlh ảlaqd m trábjoj ch.
Côyzia ng-chúmhln a Đrdyx ộertz ng-Thiêlyfy n, Thưtjeq ờonvm ng-Hiếosqf n đhtlh ứfrru ng dậonvm y nhậonvm n lệjrso nh.
Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t hỏzngt i thưtjeq ợqyol ng-thưtjeq bộertz hộertz làgzxx Mai Đrdyx ìeggj nh:
– Xin thưtjeq ợqyol ng thưtjeq cho biếosqf t tìeggj nh hìeggj nh lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o, quâlaqd n dụaqhf ng củmsdc a ta.
Mai Đrdyx ìeggj nh đhtlh ábjoj p:
– Trìeggj nh nguyêlyfy n-soábjoj i từbrgg hồvwfs i Nam-chinh đhtlh ếosqf n giờonvm vấjjuk n đhtlh ềmzkl lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o đhtlh ưtjeq ợqyol c phâlaqd n ra nhưtjeq sau: Thu thuếosqf , quảlaqd n trịtohy côyzia ng nho, mua quốpbmx c dụaqhf ng, chi tiêlyfy u trêlyfy n toàgzxx n quốpbmx c thìeggj thiểlrdi m bộertz đhtlh ảlaqd m trábjoj ch. Nhưtjeq ng mua sắxiui m quâlaqd n dụaqhf ng, tíertz ch trữqulo lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o dùlnwm ng vàgzxx o việjrso c binh, thìeggj do côyzia ng chúmhln a Thiêlyfy n-Ninh.
Ghi chúmhln ,
Nhưtjeq vậonvm y nhiệjrso m vụaqhf củmsdc a Mai Đrdyx ìeggj nh tưtjeq ơbywi ng đhtlh ưtjeq ơbywi ng vớhhcv i ngàgzxx y nay làgzxx bộertz Tàgzxx i-chábjoj nh, còogfy n nhiệjrso m vụaqhf củmsdc a côyzia ng-chúmhln a Thiêlyfy n-Ninh giốpbmx ng nhưtjeq Tổtohy ng-cụaqhf c trưtjeq ởlyfy ng tổtohy ng cụaqhf c Tiếosqf p-vậonvm n.
Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u hỏzngt i:
– Bàgzxx -chúmhln a-kho! Thếosqf nàgzxx o, lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o ra sao?
Côyzia ng-chúmhln a Thiêlyfy n-Ninh mởlyfy mộertz t tậonvm p sábjoj ch dàgzxx y ra, rồvwfs i tâlaqd u:
– Tâlaqd u thábjoj i-hậonvm u, hiệjrso n lưtjeq ơbywi ng thảlaqd o củmsdc a ta đhtlh ủmsdc đhtlh ểlrdi nuôyzia i toàgzxx n quâlaqd n trong ba năsxac m. Vũtvip khíertz nhưtjeq đhtlh ao, kiếosqf m, kíertz ch, lao, cung, têlyfy n, y phụaqhf c, thuốpbmx c men cógpis cógpis thểlrdi trang bịtohy cho hai mưtjeq ơbywi i vạnbcx n quâlaqd n. Xưtjeq ởlyfy ng đhtlh ógpis ng chiếosqf n thuyềmzkl n ởlyfy Sơbywi n-Nam hiệjrso n đhtlh ãrhqc đhtlh ógpis ng xong ba trăsxac m chiếosqf c dùlnwm ng bổtohy xung cho cábjoj c chiếosqf n thuyềmzkl n tổtohy n thấjjuk t trong chiếosqf n tranh.
Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t hưtjeq ớhhcv ng vàgzxx o chưtjeq tưtjeq ớhhcv ng:
– Lưtjeq ơbywi ng thựiqjo c đhtlh ãrhqc cụaqhf bịtohy . Ta yêlyfy n tâlaqd m. Bâlaqd y giờonvm đhtlh ếosqf n lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng đhtlh ábjoj nh Tốpbmx ng. Ta đhtlh ábjoj nh Tốpbmx ng bằvjyd ng hai đhtlh ưtjeq ờonvm ng tiếosqf n quâlaqd n. Mộertz t làgzxx đhtlh ưtjeq ờonvm ng bộertz , hai làgzxx đhtlh ưtjeq ờonvm ng thủmsdc y. Đrdyx ưtjeq ờonvm ng thủmsdc y lựiqjo c lưtjeq ợqyol ng bao gồvwfs m bốpbmx n hạnbcx m đhtlh ộertz i, bẩllki y hiệjrso u Thiêlyfy n-tửxiui binh củmsdc a Tâlaqd y-hồvwfs thấjjuk t kiệjrso t, sẽvhoe vưtjeq ợqyol t biểlrdi n đhtlh ábjoj nh vàgzxx o Khâlaqd m-châlaqd u, Liêlyfy m-châlaqd u, sau đhtlh ógpis tiếosqf n vềmzkl Ung-châlaqd u. Đrdyx âlaqd y làgzxx đhtlh ạnbcx o kỳgfxo binh. Đrdyx ưtjeq ờonvm ng tiếosqf n quâlaqd n nàgzxx y bảlaqd n soábjoj i thâlaqd n chỉgfxo huy.
Chưtjeq tưtjeq ớhhcv ng vỗfrru tay hoan hôyzia .
– Hai làgzxx tiếosqf n quâlaqd n trêlyfy n bộertz . Quâlaqd n trêlyfy n bộertz sẽvhoe đhtlh ábjoj nh tràgzxx n qua biêlyfy n giớhhcv i, rồvwfs i hưtjeq ớhhcv ng vềmzkl Ung-châlaqd u. Quâlaqd n trêlyfy n bộertz gồvwfs m toàgzxx n thểlrdi quâlaqd n Bắxiui c-biêlyfy n, năsxac m hiệjrso u Thiêlyfy n-tửxiui binh củmsdc a Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng.
Ôguwy ng hưtjeq ớhhcv ng vàgzxx o Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n:
– Quâlaqd n triềmzkl u, quâlaqd n Bắxiui c-biêlyfy n rấjjuk t phứfrru c tạnbcx p. Phảlaqd i cógpis mộertz t ngưtjeq ờonvm i màgzxx uy tíertz n trùlnwm m Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t mớhhcv i đhtlh iềmzkl u khiểlrdi n nổtohy i. Vậonvm y theo đhtlh iệjrso t nhi nghĩgpis ngoàgzxx i sưtjeq thúmhln c, sưtjeq thẩllki m khôyzia ng ai cógpis thểlrdi thốpbmx ng lĩgpis nh.
Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n đhtlh ứfrru ng dậonvm y cung tay:
– Xin tuâlaqd n lệjrso nh Nguyêlyfy n-soábjoj i.
Uy tíertz n Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n cựiqjo c lớhhcv n. Từbrgg xưtjeq a đhtlh ếosqf n giờonvm ôyzia ng bàgzxx đhtlh ốpbmx i vớhhcv i Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t nhưtjeq đhtlh ốpbmx i vớhhcv i con ruộertz t, nay ôyzia ng nógpis i « xin tuâlaqd n lệjrso nh nguyêlyfy n soábjoj i» làgzxx nógpis i đhtlh úmhln ng theo nghi lễbync . Nhưtjeq ng cũtvip ng gâlaqd y cho chưtjeq tưtjeq ớhhcv ng bậonvm t cưtjeq ờonvm i, rồvwfs i vỗfrru tay hoan hôyzia .
Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t lạnbcx i hưtjeq ớhhcv ng Côyzia i-sơbywi n tam anh:
– Ba sưtjeq -bábjoj từbrgg ng ởlyfy bêlyfy n Tốpbmx ng lâlaqd u. Xin ba sưtjeq bábjoj cho nhữqulo ng lờonvm i dạnbcx y dỗfrru .
Trầevtu n Bảlaqd o-Dâlaqd n xua tay:
– Nhịtohy sưtjeq bábjoj chỉgfxo biếosqf t đhtlh ábjoj nh đhtlh àgzxx n, thổtohy i tiêlyfy u, chứfrru cógpis biếosqf t gìeggj vềmzkl quâlaqd n sựiqjo đhtlh âlaqd u. Biếosqf t việjrso c quâlaqd n, họfgcx a cógpis tam sưtjeq bábjoj . Vìeggj ngưtjeq ờonvm i từbrgg ng làgzxx tưtjeq mãrhqc Kinh-châlaqd u, từbrgg ng làgzxx Tảlaqd -kim ngôyzia thưtjeq ợqyol ng tưtjeq ớhhcv ng quâlaqd n củmsdc a Tốpbmx ng.
Trầevtu n Trung-Đrdyx ạnbcx o đhtlh ứfrru ng dậonvm y phábjoj t biểlrdi u:
– Lưtjeq u Di đhtlh ógpis ng tổtohy ng hàgzxx nh doanh ởlyfy Quếosqf -châlaqd u. Hiệjrso n Tốpbmx ng đhtlh ang ởlyfy thờonvm i bìeggj nh, chưtjeq a thiếosqf t lậonvm p ngựiqjo a chạnbcx y chạnbcx m, tứfrru c ngựiqjo a Lưtjeq u-tinh. Nhưtjeq vậonvm y đhtlh ưtjeq ờonvm ng đhtlh i ngựiqjo a thưtjeq ờonvm ng đhtlh ưtjeq a tin từbrgg biêlyfy n giớhhcv i Tốpbmx ng-Việjrso t đhtlh ếosqf n Quếosqf -châlaqd u mấjjuk t nửxiui a thábjoj ng. Từbrgg Quếosqf -châlaqd u tớhhcv i Biệjrso n-kinh mấjjuk t mộertz t thábjoj ng. Víertz thửxiui ta đhtlh ábjoj nh cábjoj c trạnbcx i biêlyfy n giớhhcv i; íertz t ra hai ngàgzxx y sau bọfgcx n biêlyfy n thầevtu n mớhhcv i gửxiui i tin tứfrru c vềmzkl Quếosqf -châlaqd u. Lưtjeq u Di vốpbmx n tíertz nh cẩllki n thậonvm n, y chờonvm vàgzxx i ngàgzxx y nữqulo a đhtlh ểlrdi cógpis tin chíertz nh xábjoj c rồvwfs i mớhhcv i gửxiui i tấjjuk u chưtjeq ơbywi ng vềmzkl . Nhưtjeq vậonvm y kểlrdi từbrgg lúmhln c ta đhtlh ábjoj nh sang, phảlaqd i mấjjuk t íertz t nhấjjuk t mộertz t thábjoj ng hai mưtjeq ơbywi i ngàgzxx y triềmzkl u Tốpbmx ng mớhhcv i biếosqf t.
Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t hưtjeq ớhhcv ng Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u:
– Xin thábjoj i-hậonvm u ban chỉgfxo dụaqhf .
Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u sai cung-nga bưtjeq ng ba chébyhg n sâlaqd m thang lạnbcx i cho Tôyzia n Đrdyx ảlaqd n, Cẩllki m-Thi vàgzxx Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t. Ba ngưtjeq ờonvm i tạnbcx ơbywi n uốpbmx ng xong, thábjoj i-hậonvm u ban chỉgfxo :
– Tuy ta ra quâlaqd n bấjjuk t thầevtu n, hàgzxx nh sựiqjo cựiqjo c kỳgfxo bíertz mậonvm t, thầevtu n tốpbmx c nhưtjeq ng cũtvip ng phảlaqd i lợqyol i dụaqhf ng ba đhtlh iềmzkl u. Mộertz t làgzxx tin tứfrru c bêlyfy n Tốpbmx ng, cùlnwm ng phảlaqd n ứfrru ng củmsdc a họfgcx chậonvm m, ta đhtlh ábjoj nh thựiqjo c mau, hàgzxx nh sựiqjo thựiqjo c mau, khôyzia ng cho việjrso n binh đhtlh ủmsdc thờonvm i giờonvm cứfrru u ứfrru ng. Hai làgzxx , ta lợqyol i dụaqhf ng nhữqulo ng đhtlh ụaqhf ng chạnbcx m ởlyfy biêlyfy n giớhhcv i gầevtu n đhtlh âlaqd y, đhtlh ểlrdi khi ta tấjjuk n-côyzia ng thìeggj Lưtjeq u Di, Tốpbmx ng triềmzkl u tưtjeq ởlyfy ng đhtlh ógpis cũtvip ng chỉgfxo làgzxx đhtlh ụaqhf ng chạnbcx m nhỏzngt , khôyzia ng cầevtu n tiếosqf p cứfrru u. Ta kébyhg o dàgzxx i thêlyfy m thờonvm i gian cứfrru u binh củmsdc a họfgcx . Đrdyx ếosqf n khi họfgcx biếosqf t sựiqjo thựiqjo c thìeggj đhtlh ạnbcx i thếosqf đhtlh ãrhqc tan nábjoj t. Nghĩgpis a làgzxx ta phảlaqd i làgzxx m sao hàgzxx nh sựiqjo xong, màgzxx việjrso n quâlaqd n Tốpbmx ng chưtjeq a tớhhcv i cứfrru u kịtohy p. Cógpis nhưtjeq thếosqf , ta mớhhcv i khôyzia ng bịtohy giao chiếosqf n vớhhcv i toàgzxx n quâlaqd n Tốpbmx ng. Ba làgzxx hiệjrso n ởlyfy Quảlaqd ng-châlaqd u, Ung-châlaqd u, Quếosqf -châlaqd u làgzxx ba nơbywi i Tốpbmx ng đhtlh ógpis ng đhtlh ạnbcx i quâlaqd n. Vậonvm y chưtjeq vịtohy cógpis ýsomr kiếosqf n gìeggj ?
Phòogfy -mãrhqc Thâlaqd n Cảlaqd nh-Long nghịtohy :
– Hiệjrso n Tốpbmx ng cógpis mộertz t loạnbcx t cửxiui a ảlaqd i Nam phòogfy ng đhtlh ógpis ng dọfgcx c bêlyfy n giớhhcv i ta từbrgg Tâlaqd y sang Đrdyx ôyzia ng làgzxx Hoàgzxx nh-sơbywi n, Thábjoj i-bìeggj nh, Vĩgpis nh-bìeggj nh, Tâlaqd y-bìeggj nh, Lộertz c-châlaqd u, Cổtohy -vạnbcx n, Nhưtjeq -tíertz ch, Đrdyx ểlrdi -trạnbcx o, Thiêlyfy n-long. Nếosqf u ta phábjoj đhtlh ưtjeq ợqyol c cábjoj c cửxiui a ảlaqd i, thìeggj cógpis thểlrdi thẳldbd ng tiếosqf n vềmzkl Ung-châlaqd u. Nhưtjeq ng hiềmzkl m mộertz t nỗfrru i, khi ta tiếosqf n quâlaqd n thìeggj mặertz t bộertz dùlnwm khógpis đhtlh ábjoj nh, chúmhln ng cốpbmx thủmsdc ta vẫxnbe n vâlaqd y rồvwfs i tấjjuk n côyzia ng, trưtjeq ớhhcv c sau gìeggj rồvwfs i cũtvip ng hạnbcx đhtlh ưtjeq ợqyol c. Duy đhtlh ạnbcx o binh thủmsdc y củmsdc a đhtlh ạnbcx i-tưtjeq -mãrhqc Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t đhtlh ábjoj nh vàgzxx o Khâlaqd m-châlaqd u, Liêlyfy m-châlaqd u, thìeggj cógpis vấjjuk n đhtlh ềmzkl . Bởlyfy i Khâlaqd m-Liêlyfy m làgzxx nơbywi i cógpis trọfgcx ng binh Tốpbmx ng, ta từbrgg mặertz t thủmsdc y đhtlh ổtohy bộertz lêlyfy n, màgzxx khôyzia ng hạnbcx đhtlh ưtjeq ợqyol c ngay, thìeggj bịtohy đhtlh ábjoj nh bậonvm t ra biểlrdi n. Vậonvm y ta phảlaqd i làgzxx m thếosqf nàgzxx o đhtlh ểlrdi quâlaqd n Ung, Liêlyfy m, Khâlaqd m cùlnwm ng kébyhg o vềmzkl Tâlaqd y-Nam, bấjjuk y giờonvm Khâlaqd m, Liêlyfy m khôyzia ng còogfy n quâlaqd n phòogfy ng thủmsdc . Ta từbrgg mặertz t biểlrdi n đhtlh ổtohy lêlyfy n đhtlh ábjoj nh úmhln p làgzxx đhtlh ưtjeq ợqyol c. Đrdyx ábjoj nh úmhln p Khâlaqd m, Liêlyfy m rồvwfs i, ta tiếosqf n lêlyfy n đhtlh ábjoj nh Ung cùlnwm ng vớhhcv i đhtlh ạnbcx o bộertz binh.
Triềmzkl u đhtlh ìeggj nh cùlnwm ng nghịtohy luậonvm n phâlaqd n vâlaqd n. Đrdyx ôyzia -thốpbmx ng Đrdyx inh Hoàgzxx ng-Nghi xin phábjoj t biểlrdi u:
– Tâlaqd u thábjoj i-hậonvm u, việjrso c đhtlh em quâlaqd n Tốpbmx ng từbrgg Bắxiui c, Đrdyx ôyzia ng xuốpbmx ng Tâlaqd y-Nam thựiqjo c khôyzia ng khógpis .
Linh-Nhâlaqd n hỏzngt i:
– Đrdyx inh đhtlh ôyzia -thốpbmx ng nổtohy i tiếosqf ng mưtjeq u thầevtu n, chưtjeq ớhhcv c thábjoj nh, ắxiui t cógpis diệjrso u kềmzkl .
– Tâlaqd u thábjoj i hậonvm u.
Hoàgzxx ng-Nghi phâlaqd n giảlaqd i: Ta phảlaqd i thựiqjo c hiệjrso n hai đhtlh iềmzkl u. Mộertz t làgzxx mặertz t bộertz phảlaqd i hàgzxx nh sựiqjo sao cho Tốpbmx ng tưtjeq ởlyfy ng làgzxx xung đhtlh ộertz t giữqulo a cábjoj c đhtlh ộertz ng chủmsdc củmsdc a ta vớhhcv i khêlyfy -đhtlh ộertz ng Tốpbmx ng, đhtlh ểlrdi họfgcx khôyzia ng cứfrru u ứfrru ng kịtohy p thờonvm i. Hai làgzxx khi ta tấjjuk n côyzia ng toàgzxx n diệjrso n mặertz t bộertz , thìeggj mặertz t thủmsdc y vẫxnbe n ébyhg m quâlaqd n. Chúmhln ng tưtjeq ởlyfy ng ta tấjjuk n côyzia ng nhưtjeq hồvwfs i vua bàgzxx Bìeggj nh-Dưtjeq ơbywi ng đhtlh ãrhqc làgzxx m. Nghĩgpis a làgzxx chỉgfxo cógpis mặertz t bộertz , màgzxx khôyzia ng cógpis mặertz t thủmsdc y; ắxiui t chúmhln ng đhtlh em quâlaqd n Khâlaqd m, Liêlyfy m, Ung vềmzkl Tâlaqd y-Nam cứfrru u việjrso n. Bấjjuk y giờonvm ta mớhhcv i cho quâlaqd n mặertz t thủmsdc y đhtlh ổtohy bộertz lêlyfy n đhtlh ábjoj nh Khâlaqd m, Liêlyfy m.
Triềmzkl u đhtlh ìeggj nh cùlnwm ng tábjoj n thàgzxx nh đhtlh ềmzkl nghịtohy củmsdc a Hoàgzxx ng-Nghi. Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng hỏzngt i:
– Theo ýsomr hiềmzkl n đhtlh ệjrso , bâlaqd y giờonvm ta phảlaqd i làgzxx m thếosqf nàgzxx o khi mặertz t bộertz khởlyfy i sựiqjo tấjjuk n côyzia ng, màgzxx Tốpbmx ng lạnbcx i tưtjeq ởlyfy ng làgzxx xung đhtlh ộertz t giữqulo a cábjoj c khêlyfy -đhtlh ộertz ng vớhhcv i nhau?
Hoàgzxx ng-Nghi đhtlh ưtjeq a mắxiui t nhìeggj n Thâlaqd n Cảlaqd nh-Long:
– Khôyzia ng khógpis ! Khi cábjoj c trang đhtlh ộertz ng Tốpbmx ng-Việjrso t giábjoj p nhau cógpis sựiqjo , cábjoj c trang đhtlh ộertz ng thưtjeq ờonvm ng đhtlh em quâlaqd n đhtlh ábjoj nh lẫxnbe n nhau. Vậonvm y trưtjeq ớhhcv c khi ta khởlyfy i sựiqjo , thìeggj phòogfy -mãrhqc Thâlaqd n Cảlaqd nh-Long ra lệjrso nh cho mộertz t trang đhtlh ộertz ng nàgzxx o đhtlh ógpis , nhâlaqd n cógpis hiềmzkl m khíertz ch vớhhcv i mộertz t khêlyfy đhtlh ộertz ng bêlyfy n Tốpbmx ng, đhtlh ểlrdi Tốpbmx ng đhtlh em quâlaqd n đhtlh ábjoj nh sang, nhâlaqd n đhtlh ógpis ta phảlaqd n côyzia ng. Tin nàgzxx y đhtlh ưtjeq a tớhhcv i Quếosqf -châlaqd u, Lưtjeq u Di cho rằvjyd ng đhtlh âlaqd y làgzxx sựiqjo hiềmzkl m khíertz ch giữqulo a man dâlaqd n. Y tâlaqd u vềmzkl triềmzkl u. Trong triềmzkl u triềmzkl u, Hy-Ninh, An-Thạnbcx ch coi làgzxx loạnbcx i man-dâlaqd n trộertz m cưtjeq ớhhcv p vặertz t. Sau đhtlh ógpis ta tiếosqf n đhtlh ạnbcx i binh sang. Tin đhtlh ưtjeq a vềmzkl triềmzkl u, lúmhln c đhtlh ầevtu u Hy-Ninh vớhhcv i An-Thạnbcx ch cũtvip ng tưtjeq ởlyfy ng chuyệjrso n cưtjeq ớhhcv p bógpis c diễbync n ra màgzxx thôyzia i, chưtjeq a cógpis phảlaqd n ứfrru ng.
Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng khen:
– Mưtjeq u củmsdc a Đrdyx inh đhtlh ệjrso hay thựiqjo c. Nhưtjeq ng nếosqf u nhưtjeq giữqulo a cábjoj c trang đhtlh ộertz ng khôyzia ng cógpis hiềmzkl m khíertz ch gìeggj , thìeggj sao ta cógpis cớhhcv màgzxx đhtlh em quâlaqd n sang?
Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng, Tâlaqd y-hồvwfs thấjjuk t kiệjrso t đhtlh ềmzkl u nhìeggj n nhau cưtjeq ờonvm i tủmsdc m tỉgfxo m. Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng hỏzngt i:
– Anh hỏzngt i vậonvm y khôyzia ng đhtlh úmhln ng sao màgzxx cábjoj c chúmhln cưtjeq ờonvm i?
Ngôyzia Ứdobc c lắxiui c đhtlh ầevtu u:
– Anh hai ơbywi i! Anh làgzxx mộertz t thâlaqd n vưtjeq ơbywi ng, lạnbcx i sốpbmx ng trong đhtlh ạnbcx o đhtlh ứfrru c đhtlh ãrhqc quen nêlyfy n anh tìeggj m khôyzia ng ra cớhhcv . Chứfrru mưtjeq ờonvm i hai đhtlh ứfrru a chúmhln ng em từbrgg ng ăsxac n màgzxx y, từbrgg ng mógpis c túmhln i, từbrgg ng ăsxac n cắxiui p vặertz t, dưtjeq thừbrgg a thógpis i lưtjeq u manh dâlaqd n dãrhqc . Việjrso c kiếosqf m cábjoj ch gâlaqd y sựiqjo đhtlh âlaqd u cógpis khógpis . Nàgzxx y nhébyhg , ởlyfy Bắxiui c-biêlyfy n cógpis lệjrso , hễbync đhtlh ểlrdi trâlaqd u ăsxac n lúmhln a củmsdc a nhàgzxx ngưtjeq ờonvm i ta, thìeggj ngưtjeq ờonvm i ta cógpis quyềmzkl n giữqulo trâlaqd u lạnbcx i. Cógpis đhtlh úmhln ng thếosqf khôyzia ng?
Tíertz n-Nghĩgpis a vưtjeq ơbywi ng lắxiui c đhtlh ầevtu u khôyzia ng hiểlrdi u.
Đrdyx ếosqf n lưtjeq ợqyol t Trầevtu n Di cưtjeq ờonvm i:
– Anh ơbywi i! Chỉgfxo cầevtu n mộertz t trang đhtlh ộertz ng củmsdc a ta vờonvm thảlaqd trâlaqd u ăsxac n lúmhln a củmsdc a khêlyfy -đhtlh ộertz ng Tốpbmx ng. Nhưtjeq vậonvm y ắxiui t họfgcx giữqulo trâlaqd u lạnbcx i bắxiui t chuộertz c. Ta khôyzia ng chuộertz c, còogfy n kébyhg o nhau sang đhtlh ábjoj nh cưtjeq ớhhcv p trâlaqd u vềmzkl . Dĩgpis nhiêlyfy n bêlyfy n kia khôyzia ng chịtohy u, thếosqf làgzxx đhtlh ábjoj nh nhau to. Khi đhtlh ábjoj nh nhau, họfgcx khôyzia ng dựiqjo bịtohy , trong khi ta đhtlh ãrhqc chuẩllki n bịtohy hếosqf t. Ta xua quâlaqd n đhtlh ábjoj nh tràgzxx n sang chiếosqf m khêlyfy -đhtlh ộertz ng củmsdc a Tốpbmx ng, nhưtjeq ng cốpbmx ýsomr khôyzia ng bắxiui t bọfgcx n thủmsdc lĩgpis nh. Bọfgcx n thủmsdc lĩgpis nh chạnbcx y đhtlh ếosqf n quan huyệjrso n tốpbmx cábjoj o. Quan huyệjrso n cábjoj o vềmzkl cho Lưtjeq u Di. Lưtjeq u Di sẽvhoe tâlaqd u vềmzkl triềmzkl u chi tiếosqf t nàgzxx y. Thếosqf làgzxx trong triềmzkl u Tốpbmx ng cho đhtlh ếosqf n Lưtjeq u Di đhtlh ềmzkl u tưtjeq ởlyfy ng cuộertz c tiếosqf n quâlaqd n củmsdc a ta chỉgfxo làgzxx đhtlh ụaqhf ng chạnbcx m giữqulo a man dâlaqd n. Trong lúmhln c đhtlh ógpis ta xua quâlaqd n đhtlh ábjoj nh tràgzxx n sang. Đrdyx ếosqf n khi ta hạnbcx hếosqf t cábjoj c khêlyfy -đhtlh ộertz ng, đhtlh ồvwfs n trạnbcx i biêlyfy n giớhhcv i, bấjjuk y giờonvm Tốpbmx ng mớhhcv i phảlaqd n ứfrru ng thìeggj đhtlh ãrhqc trễbync .
Trong triềmzkl u đhtlh ìeggj nh, thìeggj văsxac n quan đhtlh a sốpbmx làgzxx nho gia, đhtlh ạnbcx o đhtlh ứfrru c cógpis thừbrgg a. Võtjeq quan đhtlh a sốpbmx xuấjjuk t thâlaqd n từbrgg cábjoj c danh môyzia n chíertz nh phábjoj i, nêlyfy n khôyzia ng ai cógpis thểlrdi tưtjeq ởlyfy ng tưtjeq ợqyol ng ra đhtlh ưtjeq ợqyol c cớhhcv gâlaqd y sựiqjo . Nay nghe Trầevtu n-Di thiếosqf t kếosqf , họfgcx đhtlh ềmzkl u bậonvm t cưtjeq ờonvm i.
Đrdyx inh Hoàgzxx ng-Nghi tiếosqf p:
– Khi biếosqf t rõtjeq chủmsdc ýsomr cuộertz c tiếosqf n quâlaqd n củmsdc a ta, phảlaqd n ứfrru ng tứfrru c thờonvm i củmsdc a Lưtjeq u Di, củmsdc a Tốpbmx ng triềmzkl u làgzxx gìeggj ? Cứfrru u binh nhưtjeq cứfrru u lửxiui a, ắxiui t họfgcx dùlnwm ng quâlaqd n Khâlaqd m, Liêlyfy m, Ung cứfrru u vùlnwm ng Tâlaqd y-Nam. Thếosqf làgzxx họfgcx mắxiui c mưtjeq u ta. Khi quâlaqd n ba nơbywi i kia đhtlh ổtohy vềmzkl Tâlaqd y-Nam, bấjjuk y giờonvm ta mớhhcv i cho đhtlh ạnbcx o thủmsdc y-quâlaqd n đhtlh ổtohy lêlyfy n đhtlh ábjoj nh Khâlaqd m, Liêlyfy m.
Ghi chúmhln ,
Hồvwfs i nàgzxx y thuậonvm t rõtjeq :
– Nguyêlyfy n do nàgzxx o, Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t phảlaqd i đhtlh em quâlaqd n Bắxiui c phạnbcx t?
– Ai làgzxx ngưtjeq ờonvm i chủmsdc trưtjeq ơbywi ng?
– Chủmsdc đhtlh íertz ch cuộertz c Bắxiui c-phạnbcx t nhưtjeq thếosqf nàgzxx o?
Nhưtjeq phầevtu n tựiqjo a đhtlh ãrhqc trìeggj nh bầevtu y: Ngưtjeq ờonvm i chủmsdc trưtjeq ơbywi ng, lãrhqc nh đhtlh ạnbcx o làgzxx Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u. Nhưtjeq ng tạnbcx i sao, sau nàgzxx y chíertz nh sửxiui Đrdyx ạnbcx i-Việjrso t lạnbcx i cốpbmx tìeggj nh làgzxx m mờonvm nhạnbcx t huâlaqd n côyzia ng củmsdc a ngàgzxx i? Lạnbcx i nữqulo a, bấjjuk y giờonvm cábjoj c côyzia ng chúmhln a Bìeggj nh-Dưtjeq ơbywi ng, Bảlaqd o-Hòogfy a, Thiêlyfy n-Thàgzxx nh, Đrdyx ộertz ng-Thiêlyfy n,Thiêlyfy n-Ninh đhtlh ãrhqc lậonvm p khôyzia ng biếosqf t bao nhiêlyfy u côyzia ng lao, màgzxx sau sửxiui khôyzia ng nhắxiui c tớhhcv i? Cábjoj c bàgzxx Trinh-Dung, Ngọfgcx c-Huệjrso , Ngọfgcx c-Nam, Thanh-Thảlaqd o, vớhhcv i phu nhâlaqd n Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng, Tâlaqd y-hồvwfs thấjjuk t kiệjrso t... đhtlh ềmzkl u làgzxx danh tưtjeq ớhhcv ng, rồvwfs i tuẫxnbe n quốpbmx c. Thếosqf sao ngàgzxx y nay chỉgfxo thấjjuk y bốpbmx n bàgzxx Dung, Huệjrso , Nam, Thảlaqd o đhtlh ưtjeq ợqyol c phốpbmx i thờonvm ởlyfy đhtlh ềmzkl n thờonvm Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u; còogfy n mưtjeq ờonvm i hai bàgzxx làgzxx phu nhâlaqd n củmsdc a Long-biêlyfy n ngũtvip hùlnwm ng, Tâlaqd y-hồvwfs thấjjuk t kiệjrso t tạnbcx i sao khôyzia ng thờonvm ? Dùlnwm làgzxx thờonvm chung vớhhcv i chồvwfs ng?
Tôyzia i giảlaqd i đhtlh oábjoj n nhưtjeq thếosqf nàgzxx y:
Mộertz t làgzxx , sau thịtohy nh thờonvm i củmsdc a triềmzkl u Lýsomr , cógpis tớhhcv i ba bàgzxx thábjoj i hậonvm u (vợqyol vua Thầevtu n-tôyzia ng, Anh-tôyzia ng, Huệjrso -tôyzia ng) nhâlaqd n con thơbywi , nhiếosqf p chíertz nh nhưtjeq Linh-Nhâlaqd n hoàgzxx ng thábjoj i hậonvm u rồvwfs i làgzxx m cho nưtjeq ớhhcv c loạnbcx n, làgzxx m nhữqulo ng truyệjrso n dâlaqd m ôyzia . Nêlyfy n chi sửxiui gia đhtlh ờonvm i sau vớhhcv i quan niệjrso m sửxiui nhưtjeq tấjjuk m gưtjeq ơbywi ng dạnbcx y hậonvm u thếosqf , đhtlh ãrhqc bỏzngt khôyzia ng nógpis i đhtlh ếosqf n huâlaqd n côyzia ng củmsdc a ngàgzxx i, vìeggj sợqyol việjrso c cũtvip tábjoj i diễbync n.
Hai làgzxx , cógpis thểlrdi thờonvm i Lýsomr cábjoj c bàgzxx đhtlh ưtjeq ợqyol c thờonvm chung vớhhcv i cábjoj c ôyzia ng. Nhưtjeq ng đhtlh ếosqf n thờonvm i Lêlyfy , vua Lêlyfy Thábjoj i-tổtohy đhtlh ábjoj nh đhtlh uổtohy i ngoạnbcx i xâlaqd m rồvwfs i dựiqjo ng lạnbcx i kỷyiab cưtjeq ơbywi ng. Nhữqulo ng cuốpbmx n phổtohy bịtohy Trưtjeq ơbywi ng Phụaqhf , Mộertz c Thạnbcx ch lấjjuk y đhtlh i đhtlh ưtjeq ợqyol c viếosqf t lạnbcx i, tâlaqd u lêlyfy n triềmzkl u đhtlh ìeggj nh xin phong thầevtu n. Triềmzkl u đhtlh ìeggj nh nhâlaqd n đhtlh ógpis tưtjeq ớhhcv c bỏzngt sắxiui c phong củmsdc a cábjoj c bàgzxx , tưtjeq ớhhcv c bỏzngt việjrso c thờonvm cúmhln ng cábjoj c bàgzxx , vìeggj sợqyol phụaqhf nữqulo lạnbcx i đhtlh ưtjeq ợqyol c trọfgcx ng?. Nêlyfy n sau nàgzxx y trong đhtlh ềmzkl n chỉgfxo thấjjuk y thờonvm cábjoj c ôyzia ng màgzxx thôyzia i.
Ba làgzxx vàgzxx o giữqulo a thờonvm i Lêlyfy , thờonvm i Nguyễbync n, Nho họfgcx c cựiqjo c thịtohy nh. Nho họfgcx c coi cábjoj c bàgzxx nhiếosqf p chíertz nh, cầevtu m quâlaqd n làgzxx hiệjrso n tưtjeq ợqyol ng gàgzxx mábjoj i gábjoj y. Vìeggj vậonvm y mộertz t lầevtu n nữqulo a thầevtu n tíertz ch, sắxiui c phong đhtlh ãrhqc bỏzngt cábjoj c bàgzxx ra ngoàgzxx i.
Cũtvip ng may, tôyzia i lầevtu n mòogfy tìeggj m ởlyfy nhữqulo ng tậonvm p sábjoj ch nhỏzngt (sẽvhoe trìeggj nh bầevtu y ởlyfy hồvwfs i thứfrru 34, trong quyểlrdi n thứfrru tưtjeq nàgzxx y), danh tíertz nh, huâlaqd n nghiệjrso p củmsdc a cábjoj c bàgzxx . Khôyzia ng biếosqf t đhtlh ếosqf n bao giờonvm đhtlh ạnbcx i côyzia ng củmsdc a cábjoj c bàgzxx mớhhcv i đhtlh ưtjeq ợqyol c phụaqhf c hồvwfs i? Bao giờonvm lạnbcx i đhtlh em tưtjeq ợqyol ng cábjoj c bàgzxx thờonvm chung vớhhcv i cábjoj c ôyzia ng?
Việjrso c nàgzxx y xin đhtlh ểlrdi hậonvm u thếosqf giảlaqd i quyếosqf t.
Thábjoj i-úmhln y Lýsomr Thưtjeq ờonvm ng-Kiệjrso t làgzxx nhâlaqd n vậonvm t tàgzxx i tríertz bậonvm c nhấjjuk t thờonvm i Thầevtu n-vũtvip (Lýsomr Thábjoj nh-tôyzia ng) vàgzxx Anh-vũtvip Chiêlyfy u-thắxiui ng (Lýsomr Nhâlaqd n-tôyzia ng). Ngàgzxx i làgzxx mộertz t anh hùlnwm ng đhtlh ãrhqc lậonvm p đhtlh ưtjeq ợqyol c huâlaqd n côyzia ng vĩgpis đhtlh ạnbcx i cho tộertz c Việjrso t. Hiệjrso n còogfy n nhiềmzkl u đhtlh ềmzkl n thờonvm ngàgzxx i. Tôyzia i đhtlh ãrhqc đhtlh ưtjeq ợqyol c viếosqf ng thăsxac m đhtlh ềmzkl n thờonvm tạnbcx i xãrhqc Ngọfgcx -xábjoj , huyệjrso n Vĩgpis nh-lộertz c, tỉgfxo nh Thanh-hógpis a hai lầevtu n. Hiệjrso n hầevtu u hếosqf t cábjoj c đhtlh ềmzkl n thờonvm anh hùlnwm ng dâlaqd n tộertz c trong nưtjeq ớhhcv c đhtlh ềmzkl u đhtlh ưtjeq ợqyol c dâlaqd n đhtlh ịtohy a phưtjeq ơbywi ng trùlnwm ng tu rấjjuk t khang trang. Nhưtjeq ng dâlaqd n Ngọfgcx -xábjoj quábjoj nghèbrgg o, vìeggj vậonvm y đhtlh ềmzkl n tiêlyfy u đhtlh iềmzkl u...
Trêlyfy n giữqulo a cổtohy ng chíertz nh làgzxx ba chữqulo Lýsomr Đrdyx ạnbcx i Vưtjeq ơbywi ng (chữqulo Lýsomr ởlyfy giữqulo a. Bêlyfy n phảlaqd i làgzxx chữqulo Đrdyx ạnbcx i, bêlyfy n trábjoj i làgzxx chữqulo Vưtjeq ơbywi ng).
Đrdyx ôyzia i câlaqd u đhtlh ốpbmx i cổtohy ng chíertz nh:
Phạnbcx t Tốpbmx ng, bìeggj nh Chiêlyfy m vạnbcx n cổtohy danh phưtjeq ơbywi ng thùlnwm y vũtvip trụaqhf ,
Hộertz dâlaqd n bảlaqd o quốpbmx c thiêlyfy n thu côyzia ng đhtlh ứfrru c quábjoj n sơbywi n hàgzxx .
(Phạnbcx t Tốpbmx ng, bìeggj nh Chiêlyfy m tiếosqf ng thơbywi m vạnbcx n cổtohy tràgzxx n vũtvip trụaqhf .
Giúmhln p dâlaqd n, giữqulo nưtjeq ớhhcv c, côyzia ng đhtlh ứfrru c nghìeggj n thu khắxiui p non sôyzia ng).
Hìeggj nh dưtjeq ớhhcv i làgzxx cổtohy ng phụaqhf bêlyfy n trábjoj i, đhtlh ôyzia i câlaqd u đhtlh ốpbmx i làgzxx :
Anh hùlnwm ng chíertz khíertz sinh dũtvip ng tưtjeq ớhhcv ng,
Hàgzxx o kiệjrso t uy phong hógpis a phúmhln c thầevtu n.
(Chíertz khíertz anh hùlnwm ng sinh tưtjeq ớhhcv ng mạnbcx nh,
Oai phong hàgzxx o kiệjrso t hógpis a phúmhln c thầevtu n)
Còogfy n cổtohy ng bêlyfy n phảlaqd i cógpis đhtlh ôyzia i câlaqd u đhtlh ốpbmx i:
Hábjoj ch hábjoj ch uy phong trừbrgg nộertz i nghịtohy ch,
Đrdyx ưtjeq ờonvm ng đhtlh ưtjeq ờonvm ng kíertz nh khíertz diệjrso t ngoạnbcx i xâlaqd m.
(Uy phong hábjoj ch hábjoj ch trừbrgg phảlaqd n tặertz c,
Khíertz cứfrru ng đhtlh ưtjeq ờonvm ng đhtlh ưtjeq ờonvm ng diệjrso t ngoạnbcx i xâlaqd m)
Hìeggj nh cổtohy ng phụaqhf bêlyfy n phảlaqd i khôyzia ng còogfy n cábjoj nh, tưtjeq ờonvm ng, vábjoj ch thủmsdc ng, nghiêlyfy ng gầevtu n muốpbmx n đhtlh ổtohy .
Đrdyx ềmzkl n thờonvm chíertz nh
Mábjoj i ngógpis i lâlaqd u ngàgzxx y đhtlh ãrhqc mụaqhf c hếosqf t.
Cábjoj c đhtlh ồvwfs thờonvm bêlyfy n trong còogfy n mụaqhf c hơbywi n nữqulo a.
Dâlaqd n xãrhqc nghèbrgg o quábjoj , ăsxac n khôyzia ng đhtlh ủmsdc , lấjjuk y tiềmzkl n đhtlh âlaqd u màgzxx cúmhln ng, màgzxx trùlnwm ng tu?
Trê
Hai chiế
– Kì
Hai chiế
Bâ
Trong khoang lớ
Lễ
Linh-Nhâ
– Tì
Thá
Thá
– Trong buổ
Thá
– Hoà
Nguyê
Trung-Thà
– Tố
Đ
– Xin vư
Trung-Thà
– Phiá
Nhà
– Tam vị
Trung-Thà
– Đ
Thấ
– Tó
Vư
– Tạ
Vư
– Như
Ghi chú
Thờ
Nghe vư
Đ
– Binh-phá
Ô
– Từ
Phạ
– Quâ
Cá
– Thứ
Phạ
– Thứ
Vũ
– Từ
Hoà
– Trung-Thà
Thư
– Thê
Thá
– Theo ư
– Trong nă
Trung-Thà
Linh-Nhâ
– Trư
Cô
– Chí
Cô
– Thờ
Cô
– Trong thờ
... Hò
... Sau thờ
... Như
... Khi đ
Linh-Nhâ
– Tam vị
Trầ
– Tâ
Đ
– Thư
– Giả
Ô
– Nay sau chí
Cô
– Như
Trung-Đ
– Đ
Nhà
– Giá
Mọ
– Thá
Tí
– Vua bà
– Khả
Cô
– Xin sư
– Binh tư
Cô
– Thá
Thá
– Xin sư
– Lú
– Tâ
Cô
Linh-Nhâ
– Tố
Thá
– Thầ
Nghĩ
Lậ
Mộ
– Tâ
– Tấ
Linh-Nhâ
– Thư
Cử
– Cò
Tấ
– Vấ
Cử
Ngọ
– Kinh Thư
Nà
– Tâ
Đ
Trung-Thà
– Lờ
Đ
– Tố
Đ
– Khi Tố
Triề
-– Cô
Cá
– Cô
Hì
– Tâ
Cô
– Hoà
Sau khi nghị
Ghi chú
Từ
Chỉ
Đ
– Thư
Từ
– Tre già
Ô
– Tâ
Khô
– Nhổ
Thá
– Như
Hậ
– Như
Hậ
– Thư
Tô
– Quố
Bà
– Thanh-Nguyê
– Em chả
Cô
Cử
Thá
– Bâ
Tô
– Phò
Ghi chú
Trong suố
– Trì
Phò
Phò
– Anh trì
Ghi chú
Phò
Phò
– Trì
Tô
– Bâ
– Thư
Tô
– Đ
Thư
– Trong cuộ
Phò
– Phò
Trung-Thà
– Từ
Ghi chú
Về
Ô
– Từ
Thầ
Từ
Thư
– Vậ
Cô
Thư
– Xin thư
Mai Đ
– Trì
Ghi chú
Như
Linh-Nhâ
– Bà
Cô
– Tâ
Thư
– Lư
Chư
– Hai là
Ô
– Quâ
Tô
– Xin tuâ
Uy tí
Thư
– Ba sư
Trầ
– Nhị
Trầ
– Lư
Thư
– Xin thá
Linh-Nhâ
– Tuy ta ra quâ
Phò
– Hiệ
Triề
– Tâ
Linh-Nhâ
– Đ
– Tâ
Hoà
Triề
– Theo ý
Hoà
– Khô
Tí
– Mư
Long-biê
– Anh hỏ
Ngô
– Anh hai ơ
Tí
Đ
– Anh ơ
Trong triề
Đ
– Khi biế
Ghi chú
Hồ
– Nguyê
– Ai là
– Chủ
Như
Tô
Mộ
Hai là
Ba là
Cũ
Việ
Thá
Trê
Đ
Phạ
Hộ
(Phạ
Giú
Hì
Anh hù
Hà
(Chí
Oai phong hà
Cò
Há
Đ
(Uy phong há
Khí
Hì
Đ
Má
Cá
Dâ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
