Niêxvko n hiệfbuo u Thámnft i-Ninh thứbvqo nhìrkue (1073), mùtjyh a Xuâajth n, thámnft ng Giêxvko ng, vua bàvfvf Bắfeue c-biêxvko n Thiêxvko n-Thàvfvf nh, phòajth mãynkg Thâajth n Cảdlmv nh-Long từywdt Lạqmyn ng-châajth u vềpbzu Thănuae ng-long xin thiếzqal t Tinh-triềpbzu u đzmnf ểdlmv tưmbrk ờjbmo ng trìrkue nh vềpbzu tìrkue nh hìrkue nh Tốrvov ng.
Thámnft i-sưmbrk Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh cho triệfbuo u tậprgc p thâajth n-vưmbrk ơsoaz ng, đzmnf ạqmyn i-tưmbrk -mãynkg , lụpbzu c bộqkbf thưmbrk ợxvko ng thưmbrk , quảdlmv n Khu-mậprgc t việfbuo n, đzmnf ôjbmo -đzmnf ốrvov c thủvirb y-quâajth n, tổqmmw ng-trấrkue n Thănuae ng-long, tổqmmw ng quảdlmv n ngựgjae -lâajth m quâajth n, tổqmmw ng-quảdlmv n thịvirb -vệfbuo , cámnft c tưmbrk ớyvsp ng chỉlyqv huy mưmbrk ờjbmo i hai hiệfbuo u Thiêxvko n-tửcmpf binh, đzmnf ạqmyn o kịvirb -binh Phùtjyh -đzmnf ổqmmw ng. Vìrkue cuộqkbf c thiếzqal t triềpbzu u cóqmmw liêxvko n hệfbuo tớyvsp i tìrkue nh hìrkue nh an-ninh nêxvko n Long-thàvfvf nh ẩuwef n-sĩxuea cùtjyh ng phu nhâajth n đzmnf ưmbrk ợxvko c mờjbmo i tham dựgjae .
Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i-hậprgc u, Thámnft i-Ninh hoàvfvf ng đzmnf ếzqal từywdt trong đzmnf iệfbuo n Càvfvf n-nguyêxvko n đzmnf i ra. Nhạqmyn c tấrkue u bảdlmv n Long-thọxuea . Nhạqmyn c dứbvqo t, thámnft i-sưmbrk Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh cung tay:
– Tâajth u Thámnft i-hậprgc u, tâajth u Bệfbuo -hạqmyn . Vìrkue bêxvko n Tốrvov ng thay đzmnf ổqmmw i rấrkue t nhiềpbzu u, nhấrkue t làvfvf nhữynkg ng thay đzmnf ổqmmw i đzmnf óqmmw cóqmmw liêxvko n quan đzmnf ếzqal n Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t, nêxvko n thầgjvg n cho thiếzqal t Tinh-triềpbzu u đzmnf ểdlmv nghe vua bàvfvf Bắfeue c-biêxvko n tâajth u trìrkue nh tìrkue nh hìrkue nh an-ninh biêxvko n giớyvsp i Tốrvov ng-Việfbuo t.
Thámnft i-Ninh đzmnf ếzqal tuy mớyvsp i támnft m tuổqmmw i, nhưmbrk ng đzmnf ãynkg quen vớyvsp i lễbcfg nghi. Nhàvfvf vua tuyêxvko n chỉlyqv :
– Xin Thámnft i-sưmbrk an tọxuea a.
Nhàvfvf vua dùtjyh ng ngôjbmo n ngữynkg bìrkue nh dâajth n vớyvsp i vua bàvfvf Bắfeue c-biêxvko n:
– Chịvirb Thiêxvko n-Thàvfvf nh. Hồmnft i Phụpbzu -hoàvfvf ng tạqmyn i thếzqal đzmnf ãynkg trao quyềpbzu n trấrkue n ngựgjae biêxvko n cưmbrk ơsoaz ng cho chịvirb . Bấrkue y lâajth u nay biêxvko n cưmbrk ơsoaz ng vôjbmo sựgjae . Nay hẳvirb n cóqmmw đzmnf iềpbzu u gìrkue khẩuwef n cấrkue p lắfeue m, mớyvsp i khiếzqal n đzmnf ạqmyn i giámnft chịvirb hồmnft i triềpbzu u.
Côjbmo ng-chúppjr a Thiêxvko n-Thàvfvf nh tâajth u:
– Cámnft ch đzmnf âajth y bốrvov n nănuae m, khi Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t chuẩuwef n bịvirb bìrkue nh Chiêxvko m, triềpbzu u đzmnf ìrkue nh cóqmmw ban chỉlyqv dụpbzu cho Bắfeue c-biêxvko n phảdlmv i làvfvf m ba đzmnf iềpbzu u. Mộqkbf t làvfvf hếzqal t sứbvqo c hòajth a hoãynkg n, nhưmbrk ờjbmo ng nhịvirb n vớyvsp i Tốrvov ng, đzmnf ểdlmv đzmnf ưmbrk ợxvko c yêxvko n mặyvsp t Bắfeue c. Hai làvfvf lựgjae c lưmbrk ợxvko ng Bắfeue c-biêxvko n phảdlmv i ứbvqo ng trựgjae c, phòajth ng Tốrvov ng thừywdt a cơsoaz đzmnf ámnft nh úppjr p. Ba làvfvf gửcmpf i tếzqal -támnft c theo dõsnwo i mọxuea i hoạqmyn t đzmnf ộqkbf ng củvirb a Tốrvov ng. Vìrkue quốrvov c kếzqal bịvirb gian tếzqal bámnft o cho Chiêxvko m, nêxvko n mớyvsp i cóqmmw vụpbzu quâajth n Chiêxvko m đzmnf óqmmw ng đzmnf ồmnft n Tàvfvf -lầgjvg m chặyvsp n đzmnf ưmbrk ờjbmo ng Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng. Cũrvvq ng gian tếzqal bámnft o cho Tốrvov ng, nêxvko n trong suốrvov t thờjbmo i gian ấrkue y Tốrvov ng hếzqal t sứbvqo c lấrkue n ámnft t ta ởrvvq biêxvko n cưmbrk ơsoaz ng.
Côjbmo ng chúppjr a đzmnf em ra mộqkbf t cámnft i giámnft treo tấrkue m bảdlmv n đzmnf ồmnft Hoa-Nam lớyvsp n hơsoaz n cámnft i chiếzqal u, trêxvko n đzmnf óqmmw ghi chằdndc ng chịvirb t nhữynkg ng chỗnwog đzmnf óqmmw ng quâajth n, đzmnf ưmbrk ờjbmo ng di chuyểdlmv n quâajth n, kho chứbvqo lưmbrk ơsoaz ng thảdlmv o củvirb a Tốrvov ng.
Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u ngắfeue t lờjbmo i côjbmo ng chúppjr a:
– Đjyxp ểdlmv triềpbzu u đzmnf ìrkue nh hiểdlmv u rõsnwo mọxuea i việfbuo c ởrvvq Bắfeue c-cưmbrk ơsoaz ng. Xin Côjbmo ng-chúppjr a tưmbrk ờjbmo ng trìrkue nh tỷnjyk mỉlyqv nhữynkg ng gìrkue Tốrvov ng đzmnf ãynkg làvfvf m ởrvvq Nam-thùtjyh y trong mấrkue y nănuae m qua.
– Vàvfvf o thờjbmo i Thuậprgc n-Thiêxvko n, giữynkg a Khai-Quốrvov c vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i Yêxvko n-vưmbrk ơsoaz ng; rồmnft i Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i vua Nhâajth n-tôjbmo ng kếzqal t nghĩxuea a huynh đzmnf ệfbuo . Hai cuộqkbf c kếzqal t thâajth n nàvfvf y đzmnf ưmbrk a đzmnf ếzqal n Tốrvov ng rúppjr t hếzqal t binh sĩxuea ởrvvq Nam-thùtjyh y (1027). Ngưmbrk ợxvko c lạqmyn i cámnft c nưmbrk ớyvsp c Nam-thùtjyh y cũrvvq ng rúppjr t quâajth n khỏztne i biêxvko n giớyvsp i Tốrvov ng. Tốrvov ng phong cho phòajth -mãynkg Trầgjvg n Tựgjae -Mai tưmbrk ớyvsp c Ngôjbmo -quốrvov c quậprgc n vưmbrk ơsoaz ng, cùtjyh ng côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu tổqmmw ng trấrkue n Nam thùtjyh y. Minh ưmbrk ớyvsp c trảdlmv i qua hai mưmbrk ơsoaz i sámnft u nănuae m tốrvov t đzmnf ẹhshn p. Dâajth n chúppjr ng tộqkbf c Hoa, tộqkbf c Việfbuo t sốrvov ng trong thanh bìrkue nh, sung sưmbrk ớyvsp ng chưmbrk a từywdt ng cóqmmw . Sau Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu rờjbmo i Nam-thùtjyh y Tốrvov ng lêxvko n trấrkue n phưmbrk ơsoaz ng Bắfeue c, Yêxvko n-vưmbrk ơsoaz ng hoănuae ng. Bọxuea n hiếzqal u-chiếzqal n trong triềpbzu u xui vua Tốrvov ng Nhâajth n-tôjbmo ng chuẩuwef n bịvirb đzmnf ámnft nh Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t. Bọxuea n biêxvko n thầgjvg n Nam-thùtjyh y Tốrvov ng nhâajth n đzmnf óqmmw lấrkue n chiếzqal m mấrkue y trang đzmnf ộqkbf ng củvirb a ta. Chúppjr ng lạqmyn i gâajth y ra vụpbzu ámnft n giếzqal t cha con Nùtjyh ng Tồmnft n-Phúppjr c, Nùtjyh ng Trídzup -Thôjbmo ng đzmnf ểdlmv chia rẽbmkm tộqkbf c Nùtjyh ng vớyvsp i Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t. Trong triềpbzu u chúppjr ng dùtjyh ng Dưmbrk ơsoaz ng Đjyxp ứbvqo c-Thàvfvf nh làvfvf m gian tếzqal . Trưmbrk ớyvsp c tìrkue nh trạqmyn ng chẳvirb ng đzmnf ặyvsp ng thìrkue đzmnf ừywdt ng, Khai-Quốrvov c vưmbrk ơsoaz ng cùtjyh ng támnft m vùtjyh ng tộqkbf c Việfbuo t giúppjr p Nùtjyh ng Trídzup -Cao chiếzqal m Lưmbrk ỡynkg ng-Quảdlmv ng, lậprgc p ra nưmbrk ớyvsp c Đjyxp ạqmyn i-Nam (1053).
Biếzqal t rằdndc ng ôjbmo ng em mớyvsp i támnft m tuổqmmw i khóqmmw theo kịvirb p nhữynkg ng gìrkue mìrkue nh tâajth u, côjbmo ng chúppjr a ngừywdt ng lạqmyn i mộqkbf t lámnft t rồmnft i tiếzqal p:
– Sau khi Nùtjyh ng Trídzup -Cao thấrkue t bạqmyn i, Tốrvov ng ra sứbvqo c củvirb ng cốrvov Nam thùtjyh y. Họxuea đzmnf em trọxuea ng binh xuốrvov ng đzmnf óqmmw ng ởrvvq biêxvko n giớyvsp i Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t, Đjyxp ạqmyn i-lýkhna , Lãynkg o-qua, Xiêxvko m-la, cùtjyh ng cửcmpf nhữynkg ng vănuae n thầgjvg n, võsnwo tưmbrk ớyvsp ng lỗnwog i lạqmyn c trấrkue n nhậprgc m. Trong đzmnf óqmmw cóqmmw bọxuea n Lýkhna Sưmbrk -Trung, Tiêxvko u Cốrvov , Tiêxvko u Chúppjr . Bọxuea n nàvfvf y nay lấrkue n đzmnf ộqkbf ng nàvfvf y, mai đzmnf e dọxuea a chiếzqal m đzmnf ộqkbf ng khámnft c. Đjyxp ứbvqo c Thámnft nh-tôjbmo ng nổqmmw i giậprgc n, truyềpbzu n quan Thámnft i-bảdlmv o Lýkhna Thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t đzmnf em mưmbrk ờjbmo i hiệfbuo u Thiêxvko n-tửcmpf binh lêxvko n cùtjyh ng côjbmo mẫvcig u đzmnf ámnft nh tràvfvf n sang chiếzqal m lạqmyn i hếzqal t cámnft c đzmnf ộqkbf ng bịvirb lấrkue n vàvfvf o niêxvko n hiệfbuo u Chưmbrk ơsoaz ng-thámnft nh Gia-khámnft nh thứbvqo nhấrkue t (1059). Tưmbrk ởrvvq ng nhưmbrk vậprgc y bọxuea n quan Nam-thùtjyh y Tốrvov ng ghêxvko sợxvko , khôjbmo ng ngờjbmo chúppjr ng lạqmyn i tiếzqal p tụpbzu c đzmnf ámnft nh chiếzqal m ba đzmnf ộqkbf ng nữynkg a. Côjbmo mẫvcig u (vua bàvfvf Bìrkue nh-Dưmbrk ơsoaz ng, phòajth mãynkg Thâajth n Thiệfbuo u-Thámnft i) đzmnf em đzmnf ạqmyn i lựgjae c lưmbrk ợxvko ng đzmnf ámnft nh chiếzqal m châajth u Tâajth y-bìrkue nh, giếzqal t Đjyxp ôjbmo -giámnft m tuầgjvg n-kiểdlmv m Tốrvov ng Sĩxuea -Nghiêxvko u vàvfvf cámnft c tưmbrk ớyvsp ng Lýkhna Đjyxp ứbvqo c-Dụpbzu ng, Tảdlmv Minh, Hàvfvf Nhuậprgc n, Trầgjvg n Bậprgc t, bắfeue t sốrvov ng Chỉlyqv -huy-sứbvqo Dưmbrk ơsoaz ng Lữynkg -Tàvfvf i. Tốrvov ng xin nghịvirb hòajth a, côjbmo mẫvcig u đzmnf òajth i ba đzmnf iềpbzu u kiệfbuo n mớyvsp i chịvirb u rúppjr t quâajth n (Xem NQSH
Côjbmo ng chúppjr a chỉlyqv vàvfvf o tấrkue m bảdlmv n đzmnf ồmnft Hoa-Nam treo trêxvko n cámnft i giámnft lớyvsp n:
– Từywdt đzmnf ấrkue y, biêxvko n giớyvsp i Tốrvov ng, Việfbuo t trảdlmv i qua mộqkbf t thờjbmo i gian mưmbrk ờjbmo i nănuae m yêxvko n ổqmmw n. Cho đzmnf ếzqal n niêxvko n hiệfbuo u Thiêxvko n-huốrvov ng Bámnft u-tưmbrk ợxvko ng nguyêxvko n niêxvko n (1068), Vưmbrk ơsoaz ng An-Thạqmyn ch dâajth ng Tâajth n-phámnft p, đzmnf ưmbrk ợxvko c Hy-Ninh đzmnf ếzqal trọxuea ng dụpbzu ng, màvfvf trởrvvq thàvfvf nh Tểdlmv -tưmbrk ớyvsp ng. Dùtjyh bịvirb chốrvov ng đzmnf ốrvov i bởrvvq i hậprgc u cung, bởrvvq i ngoạqmyn i-thídzup ch, bởrvvq i đzmnf ồmnft ng liêxvko u, nhưmbrk ng sau ba nănuae m, Tâajth n-phámnft p đzmnf em lạqmyn i cho dâajth n Tốrvov ng ấrkue m no, quốrvov c-sảdlmv n, quốrvov c-dụpbzu ng dồmnft i dàvfvf o. Đjyxp ếzqal n đzmnf âajth y, Thạqmyn ch muốrvov n tuyệfbuo t nguồmnft n chốrvov ng đzmnf ốrvov i. Màvfvf muốrvov n tuyệfbuo t nguồmnft n chốrvov ng đzmnf ốrvov i, thìrkue chỉlyqv cóqmmw cámnft ch gỡynkg đzmnf ưmbrk ợxvko c cámnft i nhụpbzu c cho triềpbzu u Tốrvov ng.
... Nguyêxvko n kểdlmv từywdt khi Tốrvov ng triềpbzu u lậprgc p lêxvko n đzmnf ếzqal n giờjbmo , tuy vănuae n-họxuea c, tưmbrk -tưmbrk ởrvvq ng, nôjbmo ng-nghiệfbuo p thịvirb nh; tuy cóqmmw đzmnf ôjbmo i chúppjr t chiếzqal n côjbmo ng thắfeue ng mộqkbf t sốrvov nưmbrk ớyvsp c xung quanh. Nhưmbrk ng phídzup a Tâajth y bịvirb Tâajth y-hạqmyn , Thổqmmw -phồmnft n đzmnf em quâajth n xâajth m lấrkue n, làvfvf m nghiêxvko ng ngửcmpf a bao phen. Sau phảdlmv i nhờjbmo đzmnf ếzqal n tàvfvf i Phòajth -mãynkg Trầgjvg n Tựgjae -Mai mớyvsp i yêxvko n đzmnf ưmbrk ợxvko c. Phídzup a Bắfeue c bịvirb Bắfeue c-liêxvko u đzmnf em quâajth n chiếzqal m mấrkue t mộqkbf t phầgjvg n ba lãynkg nh thổqmmw ; nhụpbzu c nhãynkg hơsoaz n nữynkg a Liêxvko u còajth n bắfeue t tiếzqal n cốrvov ng hàvfvf ng nănuae m mộqkbf t sốrvov vàvfvf ng, lụpbzu a, lưmbrk ơsoaz ng thựgjae c rấrkue t lớyvsp n. Phídzup a Nam bịvirb vua Lêxvko đzmnf ámnft nh tan đzmnf ạqmyn o quâajth n xâajth m lănuae ng ởrvvq Chi-lănuae ng, Bạqmyn ch-đzmnf ằdndc ng. Tiếzqal p đzmnf ếzqal n bịvirb Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t giúppjr p Nùtjyh ng Trídzup -Cao, bịvirb vua bàvfvf Bìrkue nh-Dưmbrk ơsoaz ng vưmbrk ợxvko t biêxvko n đzmnf ámnft nh lêxvko n. Vìrkue ba cámnft i nhụpbzu c đzmnf óqmmw , màvfvf võsnwo -lâajth m diễbcfg u Tốrvov ng triềpbzu u bằdndc ng câajth u tụpbzu c ngữynkg :
« Bắfeue c vi tưmbrk ớyvsp c, Tâajth y vi lộqkbf c, Nam vi quy ».
Nghĩxuea a làvfvf Bắfeue c thìrkue hènuae n nhưmbrk chim sẻjvjo gặyvsp p đzmnf ạqmyn i bàvfvf ng. Tâajth y thìrkue yếzqal u nhưmbrk nai gặyvsp p cọxuea p. Nam thìrkue sợxvko quámnft nhưmbrk con rùtjyh a rúppjr t vàvfvf o mai. Trong lịvirb ch sửcmpf , Trung-nguyêxvko n chưmbrk a bao giờjbmo cóqmmw mộqkbf t triềpbzu u đzmnf ạqmyn i hènuae n nhưmbrk vậprgc y.
Đjyxp ếzqal n đzmnf âajth y côjbmo ng chúppjr a đzmnf ưmbrk a mắfeue t nhìrkue n cámnft c thâajth n-vưmbrk ơsoaz ng, đzmnf ạqmyn i-thầgjvg n mộqkbf t lưmbrk ợxvko t. Hy-Ninh đzmnf ếzqal vẫvcig y tay ra hiệfbuo u cho cung nữynkg chầgjvg u hầgjvg u:
– Ngưmbrk ờjbmo i mang chémnft n sâajth m thang nàvfvf y dâajth ng Côjbmo ng-chúppjr a cho trẫvcig m.
Vua bàvfvf Thiêxvko n-Thàvfvf nh cảdlmv m đzmnf ộqkbf ng vềpbzu thịvirb nh ýkhna củvirb a ôjbmo ng em, tuy còajth n nhỏztne tuổqmmw i, màvfvf đzmnf ãynkg tỏztne ra biếzqal t trọxuea ng côjbmo ng lao củvirb a biêxvko n thầgjvg n.
– Đjyxp a tạqmyn bệfbuo hạqmyn .
Côjbmo ng-chúppjr a bưmbrk ng bámnft t sâajth m thang lêxvko n uốrvov ng. Nhàvfvf vua nóqmmw i vớyvsp i quầgjvg n thầgjvg n:
– Nếzqal u trẫvcig m làvfvf Hy-Ninh đzmnf ếzqal , khi lêxvko n ngôjbmo i, bằdndc ng mọxuea i giámnft trẫvcig m quyếzqal t gỡynkg cámnft i nhụpbzu c cho tổqmmw tiêxvko n, cho đzmnf ấrkue t nưmbrk ớyvsp c. Chắfeue c vìrkue vậprgc y, Hy-Ninh mớyvsp i trọxuea ng dụpbzu ng Vưmbrk ơsoaz ng An-Thạqmyn ch, ra lệfbuo nh cámnft ch chứbvqo c, đzmnf ầgjvg y hếzqal t chưmbrk đzmnf ạqmyn i thầgjvg n chốrvov ng đzmnf ốrvov i Tâajth n-phámnft p.
Nghe nhàvfvf vua nóqmmw i câajth u đzmnf óqmmw , triềpbzu u-thầgjvg n cùtjyh ng giậprgc t mìrkue nh nghĩxuea nhưmbrk nhau:
– Ôyvsp ng vua con nàvfvf y tiếzqal p thụpbzu cámnft i tựgjae hàvfvf o vềpbzu tộqkbf c Việfbuo t anh-hùtjyh ng củvirb a Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u, lạqmyn i thụpbzu hưmbrk ởrvvq ng cámnft i huy-hoàvfvf ng đzmnf ờjbmo i vua Thámnft i-tổqmmw , Thámnft i-tôjbmo ng, Thámnft nh-tôjbmo ng... thìrkue e trong tưmbrk ơsoaz ng lai nhấrkue t đzmnf ịvirb nh ngưmbrk ờjbmo i sẽbmkm khôjbmo ng lùtjyh i trưmbrk ớyvsp c Tốrvov ng, trưmbrk ớyvsp c Chiêxvko m; dùtjyh chỉlyqv nửcmpf a bưmbrk ớyvsp c.
Vua bàvfvf tiếzqal p:
– Từywdt khi bảdlmv n triềpbzu u lậprgc p lêxvko n, Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t chưmbrk a từywdt ng bịvirb nhụpbzu c, màvfvf bệfbuo hạqmyn còajth n nghĩxuea nhưmbrk vậprgc y; huốrvov ng hồmnft Hy-Ninh đzmnf ãynkg từywdt ng thấrkue y ôjbmo ng, cha bịvirb khinh khi, bịvirb quốrvov c dâajth n đzmnf àvfvf m tiếzqal u!
Nhàvfvf vua quay lạqmyn i nóqmmw i vớyvsp i côjbmo ng-chúppjr a Thiêxvko n-Ninh bằdndc ng ngôjbmo n từywdt bìrkue nh dâajth n:
– Chịvirb Thiêxvko n-Ninh ơsoaz i! Hôjbmo m trưmbrk ớyvsp c chịvirb cóqmmw đzmnf ọxuea c cho em nghe bàvfvf i thơsoaz củvirb a Vưmbrk ơsoaz ng An-Thạqmyn ch tảdlmv cámnft i nhụpbzu c bịvirb Hạqmyn , Liêxvko u bắfeue t tiếzqal n-cốrvov ng. Em khôjbmo ng chúppjr ýkhna nêxvko n chẳvirb ng thuộqkbf c. Vậprgc y chịvirb hãynkg y đzmnf ọxuea c cho triềpbzu u đzmnf ìrkue nh cùtjyh ng nghe đzmnf i.
Trong ba bàvfvf chịvirb Thiêxvko n-Thàvfvf nh, Đjyxp ộqkbf ng-Thiêxvko n, Thiêxvko n-Ninh, nhàvfvf vua sủvirb ng ámnft i nhấrkue t Thiêxvko n-Ninh. Vìrkue khi nhàvfvf vua sinh ra, thìrkue hai bàvfvf chịvirb Thiêxvko n-Thàvfvf nh, Đjyxp ộqkbf ng-Thiêxvko n đzmnf ãynkg hạqmyn -giámnft (ghi chúppjr : khi côjbmo ng-chúppjr a lấrkue y chồmnft ng thìrkue gọxuea i làvfvf hạqmyn -giámnft . Hạqmyn làvfvf xuốrvov ng thấrkue p. Giámnft làvfvf lấrkue y chồmnft ng. Nghĩxuea a làvfvf tựgjae hạqmyn thấrkue p thâajth n thếzqal cao quýkhna đzmnf ểdlmv kếzqal t hôjbmo n). Còajth n côjbmo ng chúppjr a Thiêxvko n-Ninh thìrkue vẫvcig n ởrvvq trong cung. Côjbmo ng chúppjr a luôjbmo n bếzqal bồmnft ng, dạqmyn y dỗnwog nhàvfvf vua. Vìrkue vậprgc y thâajth m tìrkue nh chịvirb em khôjbmo ng bờjbmo bếzqal n.
Nghe nhàvfvf vua hỏztne i, côjbmo ng-chúppjr a Thiêxvko n-Ninh đzmnf ứbvqo ng dậprgc y:
– Tâajth u bệfbuo hạqmyn , bàvfvf i thơsoaz đzmnf óqmmw têxvko n làvfvf Hàvfvf -Bắfeue c dâajth n, tảdlmv nỗnwog i thốrvov ng khổqmmw củvirb a dâajth n phídzup a Bắfeue c sôjbmo ng Hoàvfvf ng-hàvfvf phảdlmv i nộqkbf p thuếzqal cho nhàvfvf vua đzmnf ểdlmv cốrvov ng Liêxvko u, Hạqmyn . Nguyêxvko n vănuae n bàvfvf i thơsoaz nhưmbrk sau:
Ghi chúppjr ,
Trung-quốrvov c cóqmmw hai con sôjbmo ng lớyvsp n. Mộqkbf t làvfvf Trưmbrk ờjbmo ng-giang, hai làvfvf Hoàvfvf ng-hàvfvf . Hoàvfvf ng-hàvfvf ởrvvq phídzup a Bắfeue c, Trưmbrk ờjbmo ng-giang ởrvvq phiámnft Nam. Trưmbrk ờjbmo ng-giang phâajth n chia lãynkg nh thổqmmw cổqmmw củvirb a tộqkbf c Hámnft n vàvfvf tộqkbf c Việfbuo t. Hámnft n ởrvvq phídzup a Bắfeue c, Việfbuo t ởrvvq phídzup a Nam. Ngàvfvf y nay con sôjbmo ng nàvfvf y phâajth n chia Trung-quốrvov c làvfvf m hai, gọxuea i làvfvf Giang-bắfeue c, Giang-nam hay còajth n gọxuea i làvfvf Hoa-bắfeue c, Hoa-nam. Sôjbmo ng Hoàvfvf ng-hàvfvf ởrvvq phídzup a Bắfeue c. Cámnft c tỉlyqv nh ởrvvq phídzup a Bắfeue c sôjbmo ng Hoàvfvf ng-hàvfvf gọxuea i làvfvf Hàvfvf -bắfeue c, Nam thìrkue gọxuea i làvfvf Hàvfvf -nam. Thờjbmo i Tốrvov ng, vùtjyh ng Hàvfvf -bắfeue c bịvirb Liêxvko u chiếzqal m.
Hàvfvf -bắfeue c dâajth n
Sinh cậprgc n nhịvirb biêxvko n trưmbrk ờjbmo ng khổqmmw tâajth n,
Gia gia dưmbrk ỡynkg ng tửcmpf họxuea c canh chứbvqo c,
Thâajth u dữynkg quan gia sựgjae di đzmnf ịvirb ch.
Kim niêxvko n đzmnf ạqmyn i hạqmyn n thiêxvko n lýkhna xídzup ch,
Châajth u huyệfbuo n nhưmbrk ng thôjbmo i cấrkue p hàvfvf dịvirb ch.
Lãynkg o tiểdlmv u tưmbrk ơsoaz ng y lai tựgjae Nam,
Nam nhâajth n phong niêxvko n tựgjae vôjbmo thựgjae c.
Bi sầgjvg u thiêxvko n đzmnf ịvirb a bạqmyn ch nhậprgc t hôjbmo n,
Lộqkbf bàvfvf ng quámnft giảdlmv vôjbmo nhan sắfeue c.
Nhữynkg sinh bấrkue t cậprgc p Trinh-quámnft n trung,
Đjyxp ẩuwef u túppjr c sổqmmw tiềpbzu n vôjbmo binh nhung.
Dịvirb ch:
Dâajth n Hàvfvf -Bắfeue c
Sốrvov ng gầgjvg n hai biêxvko n luôjbmo n đzmnf ắfeue ng cay,
Nhàvfvf nhàvfvf nuôjbmo i con họxuea c dệfbuo t càvfvf y.
Đjyxp ểdlmv đzmnf óqmmw ng cho quan thờjbmo Di-đzmnf ịvirb ch.
Nănuae m nay hạqmyn n đzmnf ỏztne ngàvfvf n dặyvsp m đzmnf ồmnft ng,
Châajth u huyệfbuo n còajth n dụpbzu c đzmnf i phòajth ng sôjbmo ng.
Giàvfvf trẻjvjo dìrkue u nhau xuốrvov ng Nam lámnft nh,
Ngưmbrk ờjbmo i Nam đzmnf ưmbrk ợxvko c mùtjyh a vẫvcig n rỗnwog ng lòajth ng.
Ngàvfvf y tốrvov i, trờjbmo i buồmnft n, đzmnf ấrkue t xóqmmw t xa,
Bêxvko n đzmnf ưmbrk ờjbmo ng nhợxvko t nhạqmyn t mặyvsp t ngưmbrk ờjbmo i qua.
Ngưmbrk ờjbmo i sinh chẳvirb ng gặyvsp p thờjbmo i Trinh-quámnft n,
Thóqmmw c gạqmyn o rẻjvjo mạqmyn t, khôjbmo ng binh qua.
(Trầgjvg n Trọxuea ng-San dịvirb ch, trong Thơsoaz Tốrvov ng, Bắfeue c-Đjyxp ẩuwef u Canada xuấrkue t bảdlmv n 1991).
Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng-thámnft i hậprgc u lắfeue c đzmnf ầgjvg u:
– Cứbvqo xémnft t ýkhna bàvfvf i thơsoaz nàvfvf y, thìrkue đzmnf ủvirb biếzqal t tạqmyn i sao Hy-Ninh vớyvsp i Vưmbrk ơsoaz ng An-Thạqmyn ch, chúppjr a tôjbmo i hợxvko p ýkhna nhau.
– Thámnft i-hậprgc u minh kiếzqal n.
Côjbmo ng-chúppjr a Thiêxvko n-Thàvfvf nh tiếzqal p: Nhưmbrk trêxvko n thầgjvg n đzmnf ãynkg tâajth u, chúppjr a tôjbmo i Hy-Ninh muốrvov n gỡynkg cámnft i nhụpbzu c hènuae n nhámnft t thìrkue chỉlyqv cóqmmw hai đzmnf ưmbrk ờjbmo ng. Mộqkbf t làvfvf quay lêxvko n Bắfeue c khai chiếzqal n vớyvsp i Liêxvko u. Thắfeue ng Liêxvko u rồmnft i, thìrkue phưmbrk ơsoaz ng Tâajth y hai nưmbrk ớyvsp c Hạqmyn , Thổqmmw phảdlmv i cúppjr i đzmnf ầgjvg u. Phưmbrk ơsoaz ng Nam, tộqkbf c Việfbuo t cũrvvq ng khôjbmo ng dámnft m chốrvov ng. Hai làvfvf , chịvirb u nhịvirb n phưmbrk ơsoaz ng Bắfeue c, hòajth a phưmbrk ơsoaz ng Nam, quay vềpbzu Tâajth y chiếzqal m Hạqmyn , Thổqmmw ; hoặyvsp c hòajth a phưmbrk ơsoaz ng Tâajth y, hưmbrk ớyvsp ng xuốrvov ng Nam chiếzqal m cámnft c nưmbrk ớyvsp c tộqkbf c Việfbuo t. Sau khi hoặyvsp c thắfeue ng phưmbrk ơsoaz ng Tâajth y, hoặyvsp c thắfeue ng phưmbrk ơsoaz ng Nam thàvfvf nh côjbmo ng; bấrkue y giờjbmo họxuea mớyvsp i cóqmmw tàvfvf i nguyêxvko n, lưmbrk ơsoaz ng thựgjae c, quâajth n sốrvov quay lêxvko n phưmbrk ơsoaz ng Bắfeue c. Cho nêxvko n hơsoaz n thámnft ng trưmbrk ớyvsp c đzmnf âajth y, Hy-Ninh họxuea p cámnft c đzmnf ạqmyn i thầgjvg n ởrvvq tòajth a Thưmbrk ợxvko ng-thưmbrk lệfbuo nh, Trung-thưmbrk lệfbuo nh, Khu-mậprgc t việfbuo n, cámnft c đzmnf ạqmyn i thầgjvg n trấrkue n Tâajth y, Nam, Bắfeue c đzmnf ểdlmv lấrkue y quyếzqal t đzmnf ịvirb nh. Tấrkue t cảdlmv chưmbrk tưmbrk ớyvsp ng Tâajth y, Nam, Bắfeue c thùtjyh y đzmnf ềpbzu u muốrvov n hòajth a phưmbrk ơsoaz ng Nam, phưmbrk ơsoaz ng Tâajth y, quyếzqal t chiếzqal n ởrvvq phưmbrk ơsoaz ng Bắfeue c. Trong khi cámnft c quan tạqmyn i triềpbzu u thìrkue lạqmyn i muốrvov n nhịvirb n phưmbrk ơsoaz ng Bắfeue c, đzmnf ámnft nh Nam hoặyvsp c Tâajth y trưmbrk ớyvsp c. Hy-Ninh phâajth n vâajth n, hẹhshn n bốrvov n thámnft ng nữynkg a sẽbmkm họxuea p lạqmyn i vàvfvf ban chỉlyqv dụpbzu nêxvko n đzmnf ámnft nh phưmbrk ơsoaz ng nàvfvf o trưmbrk ớyvsp c.
Côjbmo ng-chúppjr a ngừywdt ng lạqmyn i mộqkbf t lámnft t rồmnft i tâajth u tiếzqal p:
– Chídzup nh vìrkue lẽbmkm đzmnf óqmmw , thầgjvg n xin thiếzqal t Tinh-triềpbzu u đzmnf ểdlmv đzmnf ưmbrk a ra kếzqal sámnft ch ứbvqo ng phóqmmw vớyvsp i tìrkue nh hìrkue nh.
Cảdlmv triềpbzu u đzmnf ìrkue nh cùtjyh ng bàvfvf n támnft n phâajth n vâajth n: Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t phảdlmv i làvfvf m gìrkue , đzmnf ểdlmv cho Tốrvov ng quay lêxvko n Bắfeue c, hay hưmbrk ớyvsp ng vềpbzu Tâajth y, màvfvf khôjbmo ng chỉlyqv xuốrvov ng Nam!
Sau khi luậprgc n bàvfvf n, hơsoaz n nửcmpf a buổqmmw i, Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u ban chỉlyqv :
– Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t ta phảdlmv i làvfvf m cho Tốrvov ng quay lêxvko n Bắfeue c làvfvf hơsoaz n. Khi Tốrvov ng-Liêxvko u đzmnf ạqmyn i chiếzqal n nghiêxvko ng ngửcmpf a, thìrkue Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t, Tâajth y-hạqmyn đzmnf em quâajth n vưmbrk ợxvko t biêxvko n đzmnf ámnft nh sang. Trưmbrk ờjbmo ng hợxvko p đzmnf óqmmw , Tốrvov ng sẽbmkm chia quâajth n chốrvov ng Tâajth y-hạqmyn , Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t, khôjbmo ng thểdlmv thắfeue ng Liêxvko u. Thếzqal làvfvf bao nhiêxvko u tộqkbf i trạqmyn ng thấrkue t bạqmyn i củvirb a Hy-Ninh, phe thủvirb cựgjae u trong triềpbzu u Tốrvov ng đzmnf ổqmmw lêxvko n đzmnf ầgjvg u Vưmbrk ơsoaz ng An-Thạqmyn ch. Bấrkue y giờjbmo dùtjyh muốrvov n, dùtjyh khôjbmo ng; Hy-Ninh đzmnf ếzqal phảdlmv i cámnft ch chứbvqo c Vưmbrk ơsoaz ng An-Thạqmyn ch đzmnf ểdlmv yêxvko n lòajth ng ngưmbrk ờjbmo i. Thạqmyn ch bịvirb mấrkue t chứbvqo c, thìrkue Tâajth n-phámnft p cũrvvq ng tan theo. Tâajth n-phámnft p tan, thìrkue Tốrvov ng lạqmyn i trởrvvq vềpbzu vớyvsp i chídzup nh sámnft ch thủvirb cựgjae u, ca tụpbzu ng Nghiêxvko u, Thuấrkue n, Vũrvvq , Thang, khôjbmo ng gâajth y chiếzqal n nữynkg a.
Mộqkbf t đzmnf ạqmyn i thầgjvg n mìrkue nh hạqmyn c, xưmbrk ơsoaz ng mai, tóqmmw c bạqmyn c nhưmbrk cưmbrk ớyvsp c, nhưmbrk ng mặyvsp t đzmnf ẹhshn p vôjbmo cùtjyh ng bưmbrk ớyvsp c ra tâajth u:
– Thầgjvg n Thámnft i-tửcmpf thiếzqal u-phóqmmw , lĩxuea nh Hìrkue nh-bộqkbf tham tri, Khu-mậprgc t việfbuo n phóqmmw sứbvqo , La-sơsoaz n hầgjvg u Trầgjvg n Thanh-Hợxvko p kídzup nh tâajth u: xémnft t tìrkue nh thếzqal Tốrvov ng, Liêxvko u, Hạqmyn hiệfbuo n nay, ta nêxvko n ámnft p dụpbzu ng theo chuyệfbuo n « Thầgjvg y kiệfbuo n ănuae n hai mâajth m ».
Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u hỏztne i sẽbmkm côjbmo ng chúppjr a Thiêxvko n-Ninh:
– Ninh ơsoaz i! Đjyxp ạqmyn i thầgjvg n nàvfvf y xuấrkue t thâajth n từywdt đzmnf âajth u vậprgc y?
– Tâajth u, ôjbmo ng ấrkue y nguyêxvko n gốrvov c ngưmbrk ờjbmo i La-sơsoaz n, đzmnf ấrkue t Nghệfbuo -tĩxuea nh. Xuấrkue t thâajth n làvfvf mộqkbf t vănuae n gia. Khi ra Thănuae ng-long họxuea c, kếzqal t hôjbmo n vớyvsp i ngưmbrk ờjbmo i vợxvko làvfvf ng Thanh-trìrkue , làvfvf làvfvf ng nổqmmw i tiếzqal ng vềpbzu bámnft nh cuốrvov n. Hơsoaz n bốrvov n mưmbrk ơsoaz i nănuae m trưmbrk ớyvsp c, ôjbmo ng cùtjyh ng vớyvsp i Mai Cảdlmv o, Nguyễbcfg n Sĩxuea -Tídzup nh, Thanh Tâajth m-Toàvfvf n, Trầgjvg n Lam-Lan, Mai Thưmbrk ợxvko ng-Tĩxuea nh v.v. lậprgc p thàvfvf nh mộqkbf t vănuae n-đzmnf oàvfvf n lấrkue y têxvko n làvfvf Minh-đzmnf ạqmyn o, rấrkue t đzmnf ưmbrk ợxvko c dâajth n chúppjr ng, nhâajth n-sĩxuea quýkhna mếzqal n. Mớyvsp i đzmnf âajth y, ôjbmo ng lạqmyn i cùtjyh ng mưmbrk ờjbmo i mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i nữynkg a lậprgc p ra nhóqmmw m Thanh-luậprgc n.
– Giỏztne i đzmnf ấrkue y. Côjbmo nhớyvsp ra rồmnft i. Hồmnft i ởrvvq ngoàvfvf i đzmnf ờjbmo i, ôjbmo ng ta làvfvf m gìrkue ?
– Ba mưmbrk ơsoaz i nănuae m trưmbrk ớyvsp c, ôjbmo ng ấrkue y làvfvf mộqkbf t thầgjvg y kiệfbuo n cóqmmw tiếzqal ng nóqmmw i nănuae ng hùtjyh ng hồmnft n. Nănuae m trưmbrk ớyvsp c đzmnf âajth y, đzmnf ứbvqo c Thámnft nh-tôjbmo ng nghe tiếzqal ng, mờjbmo i ôjbmo ng ấrkue y làvfvf m Hìrkue nh-bộqkbf thịvirb lang, sau cuộqkbf c nổqmmw i loạqmyn n củvirb a Dưmbrk ơsoaz ng gia, vìrkue cóqmmw côjbmo ng đzmnf ưmbrk ợxvko c tâajth n thănuae ng lêxvko n làvfvf m Hìrkue nh-bộqkbf tham-tri.
Linh-Nhâajth n nghe Thiêxvko n-Ninh tâajth u, hậprgc u mừywdt ng lắfeue m, hỏztne i:
– Trầgjvg n tiêxvko n sinh, xin tiêxvko n sinh giảdlmv ng cho triềpbzu u đzmnf ìrkue nh biếzqal t chuyệfbuo n « Thầgjvg y kiệfbuo n ănuae n hai mâajth m » ra sao?
– Tâajth u thámnft i-hậprgc u, chuyệfbuo n nàvfvf y nhưmbrk sau.
« Quámnft ch ôjbmo ng ởrvvq đzmnf ầgjvg u sôjbmo ng Mãynkg , đzmnf i chơsoaz i thuyềpbzu n, bịvirb trưmbrk ợxvko t châajth n rơsoaz i xuốrvov ng sôjbmo ng chếzqal t đzmnf uốrvov i. Cóqmmw dâajth n chàvfvf i họxuea Lưmbrk ơsoaz ng ởrvvq cuốrvov i sôjbmo ng vớyvsp t đzmnf ưmbrk ợxvko c. Họxuea Quámnft ch xin chuộqkbf c xámnft c cha, họxuea Lưmbrk ơsoaz ng đzmnf òajth i nănuae m lưmbrk ợxvko ng vàvfvf ng. Thấrkue y giámnft quámnft đzmnf ắfeue t, họxuea Quámnft ch tìrkue m thầgjvg y kiệfbuo n thưmbrk a lêxvko n quan. Thầgjvg y kiệfbuo n cưmbrk ờjbmo i rằdndc ng: « Việfbuo c gìrkue màvfvf phảdlmv i kiệfbuo n, khôjbmo ng lẽbmkm nóqmmw đzmnf em xámnft c chếzqal t vềpbzu làvfvf m mắfeue m àvfvf ? Vàvfvf i ngàvfvf y sau ắfeue t nóqmmw sẽbmkm lạqmyn y màvfvf xin trảdlmv ». Thấrkue y họxuea Quámnft ch khôjbmo ng xin chuộqkbf c xámnft c cha, họxuea Lưmbrk ơsoaz ng tìrkue m đzmnf ếzqal n thầgjvg y kiệfbuo n, nhờjbmo thầgjvg y đzmnf iềpbzu u đzmnf ìrkue nh đzmnf ểdlmv cho đzmnf ốrvov i phưmbrk ơsoaz ng chuộqkbf c xámnft c chếzqal t dùtjyh m. Thầgjvg y kiệfbuo n cưmbrk ờjbmo i: « Việfbuo c gìrkue màvfvf cuốrvov ng lêxvko n! Cứbvqo đzmnf òajth i thựgjae c đzmnf ắfeue t, xámnft c cha nóqmmw , khôjbmo ng lẽbmkm nóqmmw khôjbmo ng chuộqkbf c? ». Họxuea Lưmbrk ơsoaz ng lạqmyn i im lặyvsp ng, khôjbmo ng chịvirb u trảdlmv xámnft c Quámnft ch ôjbmo ng. Hai ngàvfvf y sau họxuea Quámnft ch khôjbmo ng thấrkue y họxuea Lưmbrk ơsoaz ng trảdlmv xámnft c cha, lạqmyn i đzmnf ếzqal n thầgjvg y kiệfbuo n hỏztne i kếzqal . Thầgjvg y kiệfbuo n lạqmyn i nóqmmw i nhưmbrk trưmbrk ớyvsp c... Vàvfvf cứbvqo thếzqal , thầgjvg y ănuae n mỗnwog i bêxvko n đzmnf ếzqal n bốrvov n lầgjvg n tiềpbzu n, rồmnft i bấrkue y giờjbmo mớyvsp i dàvfvf n hòajth a cho hai bêxvko n cùtjyh ng thỏztne a thuậprgc n.
Triềpbzu u đzmnf ìrkue nh nghe lãynkg o Trầgjvg n kểdlmv chuyệfbuo n, đzmnf ềpbzu u bậprgc t cưmbrk ờjbmo i.
Tídzup n-Nghĩxuea a vưmbrk ơsoaz ng rờjbmo i chỗnwog ngồmnft i cung tay:
– Tâajth u thámnft i-hậprgc u, tâajth u bệfbuo -hạqmyn . Kếzqal củvirb a Trầgjvg n tiêxvko n sinh rấrkue t hay. Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t ta đzmnf óqmmw ng vai thầgjvg y kiệfbuo n, còajth n mộqkbf t bêxvko n làvfvf Liêxvko u, Hạqmyn , mộqkbf t bêxvko n làvfvf Tốrvov ng đzmnf óqmmw ng vai họxuea Quámnft ch, họxuea Lưmbrk ơsoaz ng.
Thámnft i-sưmbrk Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh hỏztne i:
– Khảdlmv i vưmbrk ơsoaz ng gia, từywdt xưmbrk a đzmnf ếzqal n giờjbmo giữynkg a ta vớyvsp i Liêxvko u, Hạqmyn khôjbmo ng cóqmmw qua lạqmyn i vớyvsp i nhau, nay thìrkue nh lìrkue nh ta gửcmpf i sứbvqo tớyvsp i, e họxuea nghi ngờjbmo chănuae ng?
– Thưmbrk a thámnft i-sưmbrk . Chúppjr ng ta cóqmmw Đjyxp ộqkbf ng-đzmnf ìrkue nh thấrkue t kiệfbuo t, vốrvov n đzmnf ãynkg qua lạqmyn i, rấrkue t thâajth n vớyvsp i võsnwo -lâajth m Tâajth y-hạqmyn . Tuyếzqal t-sơsoaz n thậprgc p anh làvfvf ngưmbrk ờjbmo i phưmbrk ơsoaz ng Bắfeue c, cóqmmw rấrkue t nhiềpbzu u đzmnf ệfbuo tửcmpf , bạqmyn n hữynkg u trong triềpbzu u Liêxvko u. Vậprgc y ta nêxvko n nhờjbmo cámnft c vịvirb nàvfvf y dùtjyh ng tìrkue nh bạqmyn n, thuyếzqal t cho Liêxvko u, Hạqmyn biếzqal t rằdndc ng: hiệfbuo n nhờjbmo Tâajth n-phámnft p, màvfvf Tốrvov ng trởrvvq thàvfvf nh giầgjvg u mạqmyn nh, nhưmbrk hổqmmw ngồmnft i Trung-nguyêxvko n; con hổqmmw dữynkg nàvfvf y đzmnf ang rìrkue nh lâajth n bang; chờjbmo dịvirb p ănuae n thịvirb t. Ta lạqmyn i khídzup ch họxuea biếzqal t rằdndc ng, binh-phámnft p nóqmmw i:
« Tiêxvko n phámnft t chếzqal nhâajth n, hậprgc u phámnft t chếzqal ưmbrk nhâajth n ».
Nghĩxuea a làvfvf : trong binh phámnft p, nếzqal u mìrkue nh ra tay trưmbrk ớyvsp c thìrkue mìrkue nh kiềpbzu m chếzqal đzmnf ưmbrk ợxvko c đzmnf ốrvov i phưmbrk ơsoaz ng, còajth n mìrkue nh ra tay sau thìrkue mìrkue nh bịvirb đzmnf ốrvov i phưmbrk ơsoaz ng kiềpbzu m chếzqal . Bâajth y giờjbmo giữynkg a lúppjr c Tốrvov ng chưmbrk a khởrvvq i sựgjae , thìrkue Tâajth y-Hạqmyn , Bắfeue c-Liêxvko u phảdlmv i đzmnf ámnft nh Tốrvov ng trưmbrk ớyvsp c.
– Liêxvko u, Hạqmyn làvfvf nhữynkg ng nưmbrk ớyvsp c trọxuea ng Nho họxuea c. E rằdndc ng xui họxuea nhưmbrk vậprgc y thìrkue cóqmmw lýkhna đzmnf ấrkue y, nhưmbrk ng cámnft c Nho thầgjvg n sẽbmkm đzmnf ặyvsp t vấrkue n đzmnf ềpbzu rằdndc ng ra quâajth n khôjbmo ng chídzup nh nghĩxuea a. Thầgjvg n e khóqmmw màvfvf thàvfvf nh côjbmo ng.
Nghe Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh nóqmmw i, Tídzup n-Nghĩxuea a vưmbrk ơsoaz ng biếzqal t ôjbmo ng giàvfvf nàvfvf y cũrvvq ng làvfvf mộqkbf t thứbvqo hủvirb Nho nhưmbrk bọxuea n vănuae n thầgjvg n nhàvfvf Tốrvov ng. Vưmbrk ơsoaz ng cưmbrk ờjbmo i:
– Thámnft i-sưmbrk nóqmmw i: Muốrvov n ra binh, thìrkue phảdlmv i kiếzqal m cớyvsp đzmnf ểdlmv cóqmmw chídzup nh nghĩxuea a. Đjyxp úppjr ng khôjbmo ng? Cớyvsp nàvfvf y đzmnf ốrvov i vớyvsp i Liêxvko u, Hạqmyn cũrvvq ng dễbcfg thôjbmo i: Hai nưmbrk ớyvsp c Liêxvko u, Hạqmyn nêxvko n sai sứbvqo yêxvko u sámnft ch đzmnf òajth i cắfeue t thêxvko m đzmnf ấrkue t, nộqkbf p thêxvko m vàvfvf ng lụpbzu a thựgjae c nhiềpbzu u. Dĩxuea nhiêxvko n Tốrvov ng đzmnf ang mạqmyn nh, Hy-Ninh, An-Thạqmyn ch đzmnf ang muốrvov n gỡynkg cámnft i nhụpbzu c củvirb a ôjbmo ng cha, thìrkue đzmnf ờjbmo i nàvfvf o hai ngưmbrk ờjbmo i nàvfvf y chịvirb u?
Phòajth -mãynkg Hoàvfvf ng Kiệfbuo n hỏztne i:
– Lỡynkg ra Hy-Ninh, An-Thạqmyn ch chịvirb u nhịvirb n cámnft i nhụpbzu c nhưmbrk ờjbmo ng đzmnf ấrkue t, chịvirb u cốrvov ng thêxvko m vàvfvf ng ngọxuea c cho Liêxvko u, Hạqmyn , đzmnf ểdlmv rảdlmv nh tay đzmnf ámnft nh xuốrvov ng Nam thìrkue sao?
Tídzup n-Nghĩxuea a vưmbrk ơsoaz ng suy nghĩxuea mộqkbf t lúppjr c, rồmnft i tiếzqal p:
– Thưmbrk a phòajth -mãynkg , ta làvfvf thầgjvg y kiệfbuo n ănuae n hai mâajth m màvfvf . Xúppjr i Hạqmyn , Liêxvko u ta mớyvsp i ănuae n mộqkbf t mâajth m. Bâajth y giờjbmo ta lạqmyn i xúppjr i Tốrvov ng khôjbmo ng chịvirb u nộqkbf p đzmnf ấrkue t, nộqkbf p vàvfvf ng, ngọxuea c; đzmnf ểdlmv ta ănuae n mâajth m thứbvqo nhìrkue . Hiệfbuo n ta cóqmmw nhiềpbzu u tếzqal -támnft c bêxvko n tốrvov ng. Ta lạqmyn i cóqmmw Côjbmo i-sơsoaz n tam-anh, từywdt ng làvfvf m đzmnf ạqmyn i thầgjvg n Tốrvov ng, quen biếzqal t hầgjvg u hếzqal t vớyvsp i nhâajth n sĩxuea , võsnwo lâajth m. Ta nhờjbmo Tam-anh hốrvov i lộqkbf cho bọxuea n tham quan Tốrvov ng, luậprgc n bàvfvf n nhấrkue t đzmnf ịvirb nh khôjbmo ng chịvirb u yêxvko u sámnft ch củvirb a Liêxvko u, Hạqmyn . Nhậprgc n tứbvqo c làvfvf nhụpbzu c thểdlmv diệfbuo n Thiêxvko n triềpbzu u... Nhưmbrk vậprgc y làvfvf hai bêxvko n sẽbmkm cóqmmw chiếzqal n tranh. Khi hai bêxvko n cóqmmw chiếzqal n tranh, thìrkue sựgjae việfbuo c sẽbmkm diễbcfg n ra nhưmbrk Thámnft i-hậprgc u ban chỉlyqv lúppjr c nãynkg y.
Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u tuyêxvko n chỉlyqv :
– Kếzqal củvirb a hoàvfvf ng-thúppjr c vớyvsp i Trầgjvg n tiêxvko n sinh thựgjae c thầgjvg n diệfbuo u. Đjyxp âajth y làvfvf cuộqkbf c đzmnf ấrkue u trídzup , biệfbuo n thuyếzqal t, chứbvqo khôjbmo ng thểdlmv dùtjyh ng võsnwo côjbmo ng. Trong ba đzmnf oàvfvf n đzmnf i, mỗnwog i đzmnf oàvfvf n cầgjvg n cóqmmw ngưmbrk ờjbmo i biệfbuo n thuyếzqal t, mưmbrk u cơsoaz . Vậprgc y thìrkue thếzqal nàvfvf y: Tuyếzqal t-sơsoaz n thậprgc p anh tuy võsnwo côjbmo ng cao cưmbrk ờjbmo ng thựgjae c, nhưmbrk ng cámnft c vịvirb ấrkue y lạqmyn i khôjbmo ng nắfeue m vữynkg ng tìrkue nh hìrkue nh Việfbuo t, khôjbmo ng giỏztne i biệfbuo n thuyếzqal t. Trầgjvg n tiêxvko n sinh nêxvko n đzmnf i cùtjyh ng đzmnf ểdlmv làvfvf m quâajth n sưmbrk cho họxuea . Côjbmo i-sơsoaz n tam anh, trídzup dũrvvq ng tuyệfbuo t vờjbmo i, kiếzqal n thứbvqo c bao la thìrkue khôjbmo ng cầgjvg n cốrvov vấrkue n. Còajth n Đjyxp ộqkbf ng-đzmnf ìrkue nh thấrkue t kiệfbuo t đzmnf ãynkg cóqmmw Từywdt Bámnft -Tưmbrk ờjbmo ng từywdt ng làvfvf tiếzqal n-sĩxuea xuấrkue t thâajth n, mưmbrk u trídzup tuyệfbuo t vờjbmo i, thìrkue khôjbmo ng cầgjvg n cốrvov vấrkue n.
Hậprgc u tuyêxvko n chỉlyqv cho thámnft i-sưmbrk Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh:
– Thámnft i-sưmbrk xuấrkue t côjbmo ng-khốrvov ; trao vàvfvf ng, ngọxuea c cho ba phámnft i đzmnf oàvfvf n. Ta khôjbmo ng nêxvko n tiếzqal c củvirb a trong trưmbrk ờjbmo ng hợxvko p nàvfvf y. Thàvfvf rằdndc ng ta mấrkue t củvirb a, màvfvf trámnft nh đzmnf ưmbrk ợxvko c chiếzqal n tranh, còajth n hơsoaz n sau nàvfvf y cóqmmw chiếzqal n tranh. Khi cóqmmw chiếzqal n tranh, thìrkue khôjbmo ng nhữynkg ng củvirb a mấrkue t gấrkue p bộqkbf i, màvfvf đzmnf ấrkue t nưmbrk ớyvsp c đzmnf iêxvko u linh, ngưmbrk ờjbmo i chếzqal t nhưmbrk rạqmyn .
Cuộqkbf c chuẩuwef n bịvirb cho ba đzmnf oàvfvf n mậprgc t sứbvqo lêxvko n đzmnf ưmbrk ờjbmo ng phảdlmv i mấrkue t hai tuầgjvg n mớyvsp i xong. Khu-mậprgc t việfbuo n Bắfeue c-biêxvko n, Khu-mậprgc t việfbuo n Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t thuyếzqal t trìrkue nh cho cámnft c sứbvqo giảdlmv biếzqal t rõsnwo nhữynkg ng chứbvqo c quan trong ba triềpbzu u đzmnf ìrkue nh Tốrvov ng, Liêxvko u, Hạqmyn : Vềpbzu xuấrkue t-thâajth n, vềpbzu tídzup nh-tìrkue nh, vềpbzu gia-cảdlmv nh rấrkue t chi tiếzqal t. Cảdlmv ba phámnft i đzmnf oàvfvf n đzmnf ềpbzu u đzmnf ưmbrk ợxvko c cấrkue p đzmnf iệfbuo p làvfvf lámnft i buôjbmo n tơsoaz lụpbzu a. Mỗnwog i phámnft i đzmnf oàvfvf n còajth n đzmnf em theo mộqkbf t ưmbrk ng binh vớyvsp i hai cặyvsp p Thầgjvg n-ưmbrk ng đzmnf ểdlmv thôjbmo ng tin. Cuốrvov i cùtjyh ng Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u đzmnf ãynkg i tiệfbuo c ba phámnft i đzmnf oàvfvf n tạqmyn i đzmnf iệfbuo n Long-hoa. Trong tiệfbuo c, ngoàvfvf i nhàvfvf vua ra, còajth n cóqmmw Tídzup n-Nghĩxuea a vưmbrk ơsoaz ng tổqmmw ng trấrkue n Nam thùtjyh y, Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng quảdlmv n Khu-mậprgc t việfbuo n, Đjyxp ạqmyn i-tưmbrk -mãynkg Thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t, Thámnft i-úppjr y phòajth -mãynkg Hoàvfvf ng Kiệfbuo n, côjbmo ng-chúppjr a Thiêxvko n-Ninh, Long-thàvfvf nh ẩuwef n-sĩxuea Tôjbmo n-Đjyxp ảdlmv n vàvfvf phu nhâajth n, cámnft c đzmnf ôjbmo -thốrvov ng chỉlyqv huy mưmbrk ờjbmo i hai hiệfbuo u Thiêxvko n-tửcmpf binh.
Tiệfbuo c vừywdt a tàvfvf n, Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u ghémnft miệfbuo ng vàvfvf o tai Thámnft i-Ninh hoàvfvf ng đzmnf ếzqal thìrkue thầgjvg m nhỏztne mấrkue y câajth u. Hoàvfvf ng-đzmnf ếzqal đzmnf ứbvqo ng dậprgc y nóqmmw i:
– Trẫvcig m trẻjvjo ngưmbrk ờjbmo i non dạqmyn , màvfvf phảdlmv i gámnft nh vámnft c trọxuea ng trámnft ch, lắfeue m lúppjr c nghĩxuea lạqmyn i thấrkue y kinh sợxvko . Nhưmbrk ng dùtjyh sao cũrvvq ng cóqmmw cámnft c khanh phòajth támnft . Mong rằdndc ng liệfbuo t tổqmmw Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t phùtjyh hộqkbf cho cámnft c khanh. Trẫvcig m cũrvvq ng...
Bỗnwog ng ầgjvg m mộqkbf t tiếzqal ng, cửcmpf a sổqmmw phiámnft Nam bậprgc t tung ra, khiếzqal n gióqmmw lạqmyn nh lùtjyh a tớyvsp i nhưmbrk cơsoaz n lốrvov c, rồmnft i mộqkbf t vậprgc t trắfeue ng bay vàvfvf o trong sảdlmv nh đzmnf ưmbrk ờjbmo ng. Vậprgc t đzmnf óqmmw rơsoaz i trưmbrk ớyvsp c Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng vàvfvf Đjyxp ạqmyn i-tưmbrk -mãynkg Lýkhna -thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t. Hai ngưmbrk ờjbmo i cùtjyh ng phámnft t mộqkbf t chưmbrk ởrvvq ng gạqmyn t vậprgc t đzmnf óqmmw . Nhưmbrk ng cảdlmv hai đzmnf ềpbzu u gạqmyn t hụpbzu t, vìrkue vậprgc t đzmnf óqmmw đzmnf ổqmmw i chiềpbzu u rồmnft i rơsoaz i nhẹhshn nhàvfvf ng trêxvko n bàvfvf n tiệfbuo c củvirb a Thámnft i-sưmbrk Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh vớyvsp i quan Hìrkue nh-bộqkbf thưmbrk ợxvko ng thưmbrk Hoàvfvf ng Khắfeue c-Dụpbzu ng. Mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i nhìrkue n lạqmyn i, thìrkue ra mộqkbf t cámnft i túppjr i vảdlmv i lớyvsp n.
Quan Tổqmmw ng-lĩxuea nh, phóqmmw tổqmmw ng-lĩxuea nh thịvirb -vệfbuo Hùtjyh ng Trídzup , Hùtjyh ng Tídzup n cùtjyh ng tung mìrkue nh ra cửcmpf a sổqmmw quan sámnft t, thìrkue thấrkue y ba thịvirb vệfbuo canh phòajth ng phídzup a Nam cung Long-hoa đzmnf ứbvqo ng nhưmbrk trờjbmo i trồmnft ng. Rõsnwo ràvfvf ng họxuea bịvirb đzmnf iểdlmv m huyệfbuo t. Hùtjyh ng Tídzup n giảdlmv i huyệfbuo t cho chúppjr ng, rồmnft i hỏztne i:
– Cámnft i gìrkue vậprgc y?
Mộqkbf t thịvirb -vệfbuo run run đzmnf ámnft p:
– Tiểdlmv u nhâajth n đzmnf ang đzmnf ứbvqo ng, bỗnwog ng bịvirb ngưmbrk ờjbmo i ta vuốrvov t vàvfvf o cổqmmw mộqkbf t cámnft i rồmnft i khôjbmo ng cửcmpf đzmnf ộqkbf ng đzmnf ưmbrk ợxvko c. Nhưmbrk ng tiểdlmv u hâajth n cũrvvq ng nhậprgc n ra đzmnf óqmmw làvfvf mộqkbf t nhàvfvf sưmbrk , mặyvsp t lạqmyn nh nhưmbrk ngưmbrk ờjbmo i chếzqal t. Xin đzmnf ạqmyn i nhâajth n thứbvqo tộqkbf i.
Hùtjyh ng Trídzup , Hùtjyh ng Tídzup n vộqkbf i trởrvvq vàvfvf o sảdlmv nh đzmnf ưmbrk ờjbmo ng, rồmnft i mởrvvq cámnft i túppjr i ra. Bấrkue t giámnft c mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u bậprgc t lêxvko n tiếzqal ng ồmnft kinh ngạqmyn c. Nguyêxvko n trong cámnft i chứbvqo a hai ngưmbrk ờjbmo i bịvirb tróqmmw i tròajth n nhưmbrk khúppjr c giòajth . Lốrvov i tróqmmw i rấrkue t đzmnf ặyvsp c biệfbuo t: Lưmbrk ng hai ngưmbrk ờjbmo i quay vàvfvf o nhau. Tay phảdlmv i, châajth n phảdlmv i ngưmbrk ờjbmo i nọxuea , buộqkbf c vàvfvf o tay trámnft i, châajth n trámnft i ngưmbrk ờjbmo i kia. Trong hai ngưmbrk ờjbmo i, mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i làvfvf Đjyxp ôjbmo -thốrvov ng Trầgjvg n Thanh-Nhiêxvko n, mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i làvfvf Phạqmyn m Anh, Kinh-lưmbrk ợxvko c An-vũrvvq sứbvqo Kinh-Bắfeue c. Miệfbuo ng mỗnwog i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u ngậprgc m mộqkbf t cámnft i đzmnf ùtjyh i chóqmmw thui lóqmmw c hếzqal t thịvirb t chỉlyqv còajth n xưmbrk ơsoaz ng. Triềpbzu u thầgjvg n đzmnf ềpbzu u bậprgc t lêxvko n tiếzqal ng kêxvko u:
– Mộqkbf c-tồmnft n Vọxuea ng-thêxvko hòajth a thưmbrk ợxvko ng.
Thầgjvg n-vũrvvq ngũrvvq -hùtjyh ng cùtjyh ng đzmnf ếzqal n trưmbrk ớyvsp c nhàvfvf vua tạqmyn tộqkbf i vìrkue đzmnf ềpbzu phòajth ng khôjbmo ng cẩuwef n mậprgc t, đzmnf ểdlmv Mộqkbf c-tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng hídzup -lộqkbf ng quỷnjyk thầgjvg n. Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u bậprgc t cưmbrk ờjbmo i:
– Ngũrvvq vịvirb sưmbrk -huynh an tâajth m. Mộqkbf c-tồmnft n bồmnft -támnft t chẳvirb ng làvfvf tôjbmo n-sưmbrk củvirb a ngũrvvq vịvirb đzmnf ấrkue y ưmbrk ? Ngàvfvf i cũrvvq ng làvfvf sưmbrk bámnft củvirb a côjbmo -phụpbzu nàvfvf y... Hừywdt ! Khi ngàvfvf i đzmnf ãynkg ra tay thìrkue cóqmmw trờjbmo i màvfvf đzmnf ềpbzu phòajth ng. Nàvfvf y ngũrvvq vịvirb sưmbrk huynh, tỷnjyk nhưmbrk ngàvfvf i côjbmo ng khai mang cámnft i túppjr i nàvfvf y vàvfvf o đzmnf âajth y, liệfbuo u ngũrvvq -vịvirb sưmbrk huynh cóqmmw dámnft m cảdlmv n trởrvvq khôjbmo ng? Ngay côjbmo -phụpbzu nàvfvf y tuy làvfvf thámnft i-hậprgc u, nhưmbrk ng cũrvvq ng chẳvirb ng cảdlmv n nổqmmw i đzmnf ấrkue y.
Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng biếzqal t rằdndc ng: Phạqmyn m Anh làvfvf con rểdlmv củvirb a Dưmbrk ơsoaz ng Đjyxp ạqmyn o-Gia. trong dịvirb p binh biếzqal n vừywdt a rồmnft i, y khôjbmo ng ra mặyvsp t tham dựgjae , nêxvko n sau đzmnf óqmmw triềpbzu u thầgjvg n luậprgc n tộqkbf i, y đzmnf ưmbrk ợxvko c tha. Bâajth y giờjbmo chắfeue c y phạqmyn m tộqkbf i gìrkue nặyvsp ng lắfeue m, nêxvko n Mộqkbf c-Tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng mớyvsp i némnft m vàvfvf o đzmnf âajth y. Vưmbrk ơsoaz ng nghĩxuea : Ta nhâajth n dịvirb p nàvfvf y, xin triềpbzu u đzmnf ìrkue nh xửcmpf thựgjae c nhẹhshn y, đzmnf ểdlmv ngàvfvf i giếzqal t quámnft ch y đzmnf i cho rồmnft i.
Thấrkue y Đjyxp inh Hoàvfvf ng-Nghi, Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh đzmnf ứbvqo ng chầgjvg u hầgjvg u phídzup a sau Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u, vưmbrk ơsoaz ng đzmnf ưmbrk a mắfeue t cho chúppjr ng:
– Cámnft c em đzmnf em hai ngưmbrk ờjbmo i ra ngoàvfvf i thẩuwef m vấrkue n, rồmnft i vàvfvf o tâajth u vớyvsp i hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng.
Nhưmbrk ng khi Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh vừywdt a lậprgc t Thanh-Nhiêxvko n lêxvko n, thìrkue thấrkue y trưmbrk ớyvsp c ngựgjae c y cóqmmw mộqkbf t cámnft i ốrvov ng tre khámnft lớyvsp n. Nàvfvf ng mởrvvq ốrvov ng ra, thìrkue bêxvko n trong cóqmmw đzmnf ếzqal n hai ba cámnft i trụpbzu c giấrkue y. Nàvfvf ng khom mìrkue nh trao cho Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng. Vưmbrk ơsoaz ng mởrvvq trụpbzu c thứbvqo nhấrkue t ra, đzmnf óqmmw làvfvf mộqkbf t bảdlmv n vănuae n kiềpbzu m ấrkue n củvirb a Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng hoàvfvf ng-thámnft i hậprgc u. Nộqkbf i dung bảdlmv n vănuae n, kểdlmv rấrkue t chi tiếzqal t kếzqal hoạqmyn ch đzmnf ốrvov i phóqmmw vớyvsp i Tốrvov ng, màvfvf triềpbzu u đzmnf ìrkue nh mớyvsp i nghịvirb hôjbmo m trưmbrk ớyvsp c. Bảdlmv n vănuae n thứbvqo nhìrkue làvfvf mộqkbf t tờjbmo cung khai củvirb a bàvfvf Minh-Giang, mẹhshn Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u. Bảdlmv n thứbvqo ba làvfvf tờjbmo giấrkue y từywdt Minh-Can củvirb a ôjbmo ng Lêxvko Vănuae n-Thiếzqal t. Ngoàvfvf i ra còajth n mấrkue y tờjbmo giấrkue y nữynkg a, đzmnf a sốrvov làvfvf thưmbrk tídzup n củvirb a Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u gửcmpf i cho Trầgjvg n Thanh-Nhiêxvko n, vàvfvf biểdlmv u củvirb a Nhiêxvko n tâajth u lêxvko n bàvfvf .
Nguyêxvko n trưmbrk ớyvsp c đzmnf âajth y, sau cuộqkbf c Nam chinh Trầgjvg n Thanh-Nhiêxvko n bịvirb cámnft ch chứbvqo c đzmnf ôjbmo -thốrvov ng, đzmnf ámnft ng lẽbmkm bịvirb xửcmpf tửcmpf . Nhưmbrk ng nhờjbmo dịvirb p âajth n-xámnft , nêxvko n cámnft i chứbvqo c đzmnf ôjbmo -thốrvov ng đzmnf ưmbrk ợxvko c phụpbzu c hồmnft i, y đzmnf ưmbrk ợxvko c đzmnf ưmbrk a vềpbzu Khu-mậprgc t việfbuo n phụpbzu trámnft ch việfbuo c theo dõsnwo i nhữynkg ng mầgjvg m mốrvov ng phảdlmv n loạqmyn n trong giớyvsp i búppjr t mặyvsp c vănuae n-chưmbrk ơsoaz ng. Khôjbmo ng hiểdlmv u y đzmnf ãynkg làvfvf m gìrkue , đzmnf ểdlmv Mộqkbf c-Tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng bắfeue t đzmnf ưmbrk ợxvko c, đzmnf em vàvfvf o đzmnf âajth y. Mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u chúppjr mụpbzu c chờjbmo Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng đzmnf ọxuea c nhữynkg ng trụpbzu c giấrkue y. Mỗnwog i némnft t mặyvsp t củvirb a vưmbrk ơsoaz ng, đzmnf ềpbzu u khiếzqal n họxuea thắfeue c mắfeue c, lo âajth u khôjbmo ng ídzup t. Khi thìrkue vưmbrk ơsoaz ng chau màvfvf y, khi thìrkue vưmbrk ơsoaz ng mởrvvq to mắfeue t, khi thìrkue vưmbrk ơsoaz ng lắfeue c đzmnf ầgjvg u. Đjyxp ọxuea c xong, vưmbrk ơsoaz ng bảdlmv o Hoàvfvf ng-Nghi, Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh:
– Cámnft c em trìrkue nh lêxvko n Thámnft i-hậprgc u.
Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh tiếzqal p tậprgc p giấrkue y cúppjr i đzmnf ầgjvg u trìrkue nh lêxvko n thámnft i-hậprgc u. Hậprgc u phámnft n:
– Hai em đzmnf ọxuea c lêxvko n đzmnf ểdlmv triềpbzu u đzmnf ìrkue nh cùtjyh ng nghe.
Đjyxp ạqmyn i cưmbrk ơsoaz ng cámnft c bảdlmv n cung từywdt cóqmmw thểdlmv tóqmmw m lưmbrk ợxvko c nhưmbrk sau:
«... Sau khi dẹhshn p đzmnf ưmbrk ợxvko c cuộqkbf c phảdlmv n loạqmyn n củvirb a họxuea Dưmbrk ơsoaz ng việfbuo c cưmbrk ớyvsp p ngôjbmo i vua, triềpbzu u thầgjvg n nghịvirb : Dưmbrk ơsoaz ng Đjyxp ạqmyn o-Gia phạqmyn m bẩuwef y mưmbrk ơsoaz i hai tộqkbf i, trong đzmnf óqmmw cóqmmw sámnft u tộqkbf i thuộqkbf c thậprgc p ámnft c. Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u phạqmyn m nănuae m tộqkbf i trong thậprgc p ámnft c vàvfvf bốrvov n mưmbrk ơsoaz i lănuae m tộqkbf i khámnft c. Quầgjvg n thầgjvg n lấrkue y sựgjae việfbuo c trong Bắfeue c sửcmpf ra đzmnf ểdlmv làvfvf m cănuae n cứbvqo cho việfbuo c xửcmpf tộqkbf i. Đjyxp ầgjvg u tiêxvko n làvfvf vụpbzu Lãynkg hậprgc u chuyêxvko n quyềpbzu n, giếzqal t tôjbmo n thấrkue t, mưmbrk u cưmbrk ớyvsp p ngôjbmo i củvirb a triềpbzu u Tâajth y-Hámnft n. Thứbvqo đzmnf ếzqal n vụpbzu Vũrvvq hậprgc u chuyêxvko n quyềpbzu n cưmbrk ớyvsp p ngôjbmo i nhàvfvf Đjyxp ưmbrk ờjbmo ng. Bảdlmv n ámnft n họxuea Dưmbrk ơsoaz ng đzmnf ưmbrk ợxvko c đzmnf ưmbrk a ra làvfvf , tru di tam tộqkbf c. Nhưmbrk vậprgc y Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u cũrvvq ng bịvirb tửcmpf hìrkue nh. Nhưmbrk ng nhờjbmo di chiếzqal u củvirb a Quốrvov c-phụpbzu , nêxvko n Dưmbrk ơsoaz ng hậprgc u thoámnft t chếzqal t. Nhàvfvf vua âajth n giảdlmv m ámnft n cho Dưmbrk ơsoaz ng gia khôjbmo ng bịvirb tru di tam tộqkbf c, màvfvf chỉlyqv bịvirb giếzqal t cảdlmv nhàvfvf . Màvfvf cảdlmv nhàvfvf Dưmbrk ơsoaz ng Đjyxp ạqmyn o-Gia đzmnf ãynkg bịvirb Mộqkbf c-tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng giếzqal t chếzqal t mộqkbf t sốrvov , mộqkbf t sốrvov khámnft c khi côjbmo ng-chúppjr a Kim-Thàvfvf nh xua quâajth n chiếzqal m cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng giếzqal t nữynkg a. Chỉlyqv cóqmmw mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i con duy nhấrkue t củvirb a Dưmbrk ơsoaz ng Đjyxp ạqmyn o-Gia trốrvov n sang Trung-nguyêxvko n thoámnft t chếzqal t. Thàvfvf nh ra khôjbmo ng cóqmmw ai bịvirb hàvfvf nh hìrkue nh.
... Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u cho rằdndc ng triềpbzu u đzmnf ìrkue nh khôjbmo ng dámnft m đzmnf ộqkbf ng đzmnf ếzqal n bàvfvf , bàvfvf quyếzqal t « trảdlmv thùtjyh » bằdndc ng đzmnf ủvirb mọxuea i cámnft ch đzmnf ểdlmv diệfbuo t triềpbzu u Lýkhna , nhấrkue t làvfvf giếzqal t Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng-thámnft i hậprgc u. Hậprgc u dùtjyh ng thâajth n mẫvcig u củvirb a Linh-Nhâajth n làvfvf Minh-Giang, em củvirb a Linh-Nhâajth n làvfvf Minh-Can, nôjbmo bộqkbf c làvfvf mụpbzu Sửcmpf u đzmnf ểdlmv liêxvko n lạqmyn c vớyvsp i mộqkbf t sốrvov quan lạqmyn i bấrkue t mãynkg n, đzmnf ểdlmv thu thậprgc p tin tứbvqo c, rồmnft i bámnft o cho triềpbzu u Tốrvov ng biếzqal t. Trầgjvg n Thanh-Nhiêxvko n làvfvf mộqkbf t trong bọxuea n quan đzmnf óqmmw .
... Sau cuộqkbf c triềpbzu u nghịvirb mấrkue y tuầgjvg n trưmbrk ớyvsp c bàvfvf n vềpbzu quốrvov c-kếzqal đzmnf ốrvov i phóqmmw vớyvsp i Tốrvov ng, Liêxvko u, Hạqmyn thìrkue thámnft i-sưmbrk Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh đzmnf ếzqal n cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng tâajth u vớyvsp i Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u. Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u sai bàvfvf Minh-Giang vớyvsp i Minh-Can cùtjyh ng mụpbzu Sửcmpf u chuyểdlmv n cho bọxuea n dưmbrk đzmnf ảdlmv ng củvirb a trưmbrk ờjbmo ng Trung-nghĩxuea a đzmnf em qua biêxvko n giớyvsp i. Nhưmbrk ng tấrkue t cảdlmv sựgjae việfbuo c đzmnf óqmmw , đzmnf ềpbzu u bịvirb Mộqkbf c-tồmnft n hoàvfvf thưmbrk ợxvko ng biếzqal t đzmnf ưmbrk ợxvko c.
... Trong khi bàvfvf Thiếzqal t (Minh-Giang) vớyvsp i Minh-Can luậprgc n bàvfvf n vớyvsp i Dưmbrk ơsoaz ng hậprgc u, vôjbmo tìrkue nh họxuea đzmnf ểdlmv lộqkbf ra mộqkbf t tin tầgjvg y trờjbmo i vềpbzu thờjbmo i thơsoaz ấrkue u củvirb a Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u nhưmbrk sau: Hồmnft i mớyvsp i lớyvsp n, ôjbmo ng Lêxvko Vănuae n-Thiếzqal t đzmnf ưmbrk ợxvko c bốrvov mẹhshn cưmbrk ớyvsp i cho mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i vợxvko têxvko n làvfvf Vũrvvq -thịvirb Tỉlyqv nh. Bàvfvf Tỉlyqv nh rấrkue t ôjbmo n nhu vănuae n nhãynkg , nhưmbrk ng làvfvf ngưmbrk ờjbmo i ởrvvq quêxvko . Sau hơsoaz n hai nănuae m bàvfvf khôjbmo ng cóqmmw con. Song thâajth n ôjbmo ng hỏztne i mộqkbf t côjbmo gámnft i khámnft c cho ôjbmo ng, côjbmo nàvfvf y têxvko n Minh-Giang. Minh-Giang vốrvov n làvfvf gámnft i kẻjvjo chợxvko , rấrkue t khôjbmo n ngoan, nêxvko n đzmnf ưmbrk ợxvko c lòajth ng cha mẹhshn chồmnft ng. Cảdlmv nhàvfvf hy vọxuea ng Minh-Giang sẽbmkm sinh con trai cho cóqmmw ngưmbrk ờjbmo i nốrvov i dõsnwo i tôjbmo ng đzmnf ưmbrk ờjbmo ng. Trớyvsp trêxvko u thay, khi cưmbrk ớyvsp i Minh-Giang đzmnf ưmbrk ợxvko c hơsoaz n ba thámnft ng sau, bàvfvf Tỉlyqv nh mang thai. Minh-Giang kinh hoảdlmv ng, cũrvvq ng vộqkbf i tuyêxvko n bốrvov rằdndc ng mìrkue nh mang thai. Giữynkg a lúppjr c đzmnf óqmmw song thâajth n ôjbmo ng Thiếzqal t qua đzmnf ờjbmo i. Đjyxp ếzqal n khi bàvfvf Tỉlyqv nh sắfeue p đzmnf ếzqal n ngàvfvf y sinh; Minh-Giang đzmnf em tiềpbzu n bạqmyn c đzmnf úppjr t lóqmmw t vớyvsp i Trung-nghĩxuea a đzmnf ạqmyn i tưmbrk ớyvsp ng quâajth n Trịvirb nh Quang-Thạqmyn ch, đzmnf ểdlmv xin tìrkue m kếzqal giúppjr p đzmnf ỡynkg . Thạqmyn ch thiếzqal t kếzqal : Y sẽbmkm gọxuea i ôjbmo ng Thiếzqal t tớyvsp i dinh, sai ôjbmo ng lêxvko n Bắfeue c-cưmbrk ơsoaz ng biếzqal u quàvfvf cho Ngũrvvq -long côjbmo ng chúppjr a. Nhưmbrk vậprgc y cuộqkbf c hàvfvf nh trìrkue nh sẽbmkm phảdlmv i hơsoaz n thámnft ng. Ởnuae nhàvfvf bàvfvf Tỉlyqv nh sinh con rồmnft i, y sẽbmkm sai ngưmbrk ờjbmo i bóqmmw p cổqmmw bàvfvf cho chếzqal t, rồmnft i đzmnf em chôjbmo n ởrvvq khu đzmnf ồmnft ng hoang. Còajth n đzmnf ứbvqo a con, thìrkue trao cho Minh-Giang nuôjbmo i, dốrvov i rằdndc ng con đzmnf óqmmw do thịvirb sinh ra. Đjyxp ốrvov i vớyvsp i bàvfvf mụpbzu đzmnf ỡynkg đzmnf ẻjvjo , y đzmnf e dọxuea a, mua chuộqkbf c. Y cho bàvfvf ídzup t tiềpbzu n, bắfeue t bàvfvf phảdlmv i khai rằdndc ng bàvfvf đzmnf ỡynkg đzmnf ẻjvjo cho Minh-Giang, sinh ra đzmnf ứbvqo a con. Cũrvvq ng chídzup nh bàvfvf đzmnf ỡynkg đzmnf ẻjvjo cho bàvfvf vợxvko cảdlmv củvirb a ôjbmo ng Thiếzqal t, bàvfvf nàvfvf y sinh ra đzmnf ứbvqo a con hoang khôjbmo ng giốrvov ng ôjbmo ng mộqkbf t týkhna nàvfvf o cảdlmv , vìrkue vậprgc y bàvfvf ta ôjbmo m con trốrvov n đzmnf i mấrkue t.
... Kếzqal ấrkue y thi hàvfvf nh thựgjae c hoàvfvf n hảdlmv o. Khi ôjbmo ng Thiếzqal t trởrvvq vềpbzu nghe chídzup nh Trịvirb nh Quang-Thạqmyn ch kểdlmv rằdndc ng vợxvko ôjbmo ng trốrvov n đzmnf i, thìrkue hỏztne i sao ôjbmo ng khôjbmo ng tin? Đjyxp ứbvqo a trẻjvjo bấrkue t hạqmyn nh sinh ra đzmnf óqmmw làvfvf Minh-Đjyxp ệfbuo . Hóqmmw a cho nêxvko n suốrvov t cuộqkbf c đzmnf ờjbmo i bàvfvf Minh-Giang thùtjyh ghémnft t nàvfvf ng tậprgc n xưmbrk ơsoaz ng. Sau khi Minh-Giang đzmnf ẻjvjo giảdlmv , hai nănuae m sau bàvfvf đzmnf ẻjvjo thựgjae c, đzmnf ứbvqo a con gámnft i đzmnf ầgjvg u lòajth ng đzmnf óqmmw làvfvf Minh-Can.
... Khi biếzqal t đzmnf ưmbrk ợxvko c tin đzmnf ộqkbf ng trờjbmo i nàvfvf y, Mộqkbf c-tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng sai đzmnf ệfbuo tửcmpf vềpbzu làvfvf ng Siêxvko u-loạqmyn i bámnft o cho ôjbmo ng Thiếzqal t biếzqal t. Ôyvsp ng vộqkbf i theo dấrkue u chỉlyqv dẫvcig n ra chỗnwog đzmnf ồmnft ng hoang chôjbmo n bàvfvf Vũrvvq -thịvirb Tỉlyqv nh đzmnf àvfvf o lêxvko n, thìrkue quảdlmv cóqmmw bộqkbf xưmbrk ơsoaz ng đzmnf àvfvf n bàvfvf . Nhờjbmo quầgjvg n ámnft o mặyvsp c trêxvko n ngưmbrk ờjbmo i chưmbrk a námnft t hếzqal t, ôjbmo ng nhậprgc n ra đzmnf óqmmw làvfvf hàvfvf i cốrvov t củvirb a bàvfvf vợxvko khốrvov n nạqmyn n. Vụpbzu ámnft n bídzup ẩuwef n ba mưmbrk ơsoaz i nănuae m qua, bâajth y giờjbmo mớyvsp i ra ámnft nh sámnft ng. Ôyvsp ng Thiếzqal t dùtjyh ng gỗnwog trầgjvg m, cảdlmv i tảdlmv ng thi hàvfvf i cho ngưmbrk ờjbmo i xấrkue u sốrvov , làvfvf m chay giảdlmv i oan, rồmnft i xâajth y mộqkbf thựgjae c lớyvsp n ».
Tiếzqal ng Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh trong, ngọxuea t nhưmbrk cam thảdlmv o, nhưmbrk ng mỗnwog i giòajth ng, mỗnwog i đzmnf oạqmyn n nàvfvf ng đzmnf ọxuea c, cùtjyh ng khiếzqal n cho triềpbzu u đzmnf ìrkue nh kinh hồmnft n lạqmyn c phámnft ch. Nghe Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh đzmnf ọxuea c hếzqal t bảdlmv n cung từywdt do Mộqkbf c-tồmnft n hoàvfvf thưmbrk ợxvko ng thẩuwef m vấrkue n Dưmbrk ơsoaz ng hậprgc u, bàvfvf Minh-Giang, Minh-Can, màvfvf châajth n tay Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i-hậprgc u phámnft t run. Nghĩxuea đzmnf ếzqal n mẹhshn mìrkue nh chếzqal t oan uổqmmw ng, ấrkue m ứbvqo c bao nhiêxvko u nănuae m qua; nghĩxuea đzmnf ếzqal n Minh-Giang, Minh-Can tàvfvf n ámnft c vớyvsp i mìrkue nh rồmnft i đzmnf i đzmnf ếzqal n phảdlmv n quốrvov c; bấrkue t giámnft c hậprgc u nghiếzqal n rănuae ng kènuae n kẹhshn t, nưmbrk ớyvsp c mắfeue t tràvfvf n ra trêxvko n hai gòajth mámnft .
Trong ốrvov ng tre, Mộqkbf c-tồmnft n hoàvfvf thưmbrk ợxvko ng còajth n đzmnf ídzup nh kènuae m mộqkbf t thưmbrk củvirb a ôjbmo ng Thiếzqal t viếzqal t cho hậprgc u, kểdlmv hếzqal t sựgjae tìrkue nh dấrkue u diếzqal m bấrkue y lâajth u nay. Ôyvsp ng khẩuwef n khoảdlmv n nhờjbmo hậprgc u tìrkue m mọxuea i cámnft ch xin triềpbzu u đzmnf ìrkue nh âajth n xámnft cho bàvfvf Minh-Giang vớyvsp i Minh-Can.
Thámnft i-Ninh hoàvfvf ng đzmnf ếzqal thấrkue y mẫvcig u thâajth n khóqmmw c, long tâajth m nhũrvvq n ra. Nhàvfvf vua hỏztne i quan Thámnft i-phóqmmw Quámnft ch Sĩxuea -An (thầgjvg y đzmnf ồmnft Thámnft i):
– Thưmbrk a thầgjvg y, trong cámnft c đzmnf ạqmyn i thầgjvg n hiệfbuo n diệfbuo n, thầgjvg y làvfvf ngưmbrk ờjbmo i duy nhấrkue t biếzqal t rõsnwo mẫvcig u-hậprgc u từywdt khi còajth n thơsoaz ấrkue u. Sựgjae thểdlmv đzmnf ãynkg đzmnf ếzqal n nỗnwog i nàvfvf y, xin thầgjvg y dậprgc y cho trẫvcig m biếzqal t đzmnf ạqmyn o lýkhna hàvfvf nh xửcmpf .
Từywdt hồmnft i nhàvfvf vua bốrvov n tuổqmmw i, sau khi bàvfvf n luậprgc n vớyvsp i Ỷjyxp -Lan thầgjvg n phi, phụpbzu hoàvfvf ng Thámnft nh-tôjbmo ng đzmnf ãynkg chọxuea n hai đzmnf ạqmyn i thầgjvg n Quámnft ch Sĩxuea -An, Lýkhna Kếzqal -Nguyêxvko n làvfvf m thầgjvg y dậprgc y vănuae n; vàvfvf Côjbmo i-sơsoaz n tam-anh làvfvf m thầgjvg y dậprgc y võsnwo . Luậprgc t triềpbzu u Lýkhna đzmnf ịvirb nh rằdndc ng: Khi mộqkbf t tâajth n quâajth n lêxvko n ngôjbmo i vua, thìrkue thầgjvg y dậprgc y vănuae n đzmnf ưmbrk ơsoaz ng nhiêxvko n đzmnf ưmbrk ợxvko c phong làvfvf m Thámnft i-phóqmmw . Khi thiếzqal t triềpbzu u Thámnft i-phóqmmw đzmnf ưmbrk ợxvko c ngồmnft i cạqmyn nh nhàvfvf vua. Khi tâajth u khôjbmo ng phảdlmv i xưmbrk ng têxvko n, chứbvqo c tưmbrk ớyvsp c.
Sau khi dẹhshn p loạqmyn n Dưmbrk ơsoaz ng gia, dùtjyh đzmnf ãynkg cóqmmw mẫvcig u hậprgc u thídzup nh chídzup nh, quyếzqal t đzmnf ịvirb nh chídzup nh sámnft ch, nhưmbrk ng hàvfvf ng ngàvfvf y hai đzmnf ạqmyn i thầgjvg n Quámnft ch, Lýkhna thay nhau dạqmyn y nhàvfvf vua họxuea c, cùtjyh ng cốrvov vấrkue n giảdlmv i quyếzqal t nhữynkg ng vấrkue n đzmnf ềpbzu khóqmmw khănuae n. Hôjbmo m nay đzmnf ưmbrk ợxvko c nhàvfvf vua hỏztne i, Quámnft ch Sĩxuea -An tâajth u:
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn , trưmbrk ớyvsp c đzmnf ậprgc y Dưmbrk ơsoaz ng gia làvfvf m loạqmyn n, tuy chủvirb mưmbrk u làvfvf Dưmbrk ơsoaz ng Đjyxp ạqmyn o-Gia, nhưmbrk ng thựgjae c sựgjae việfbuo c phảdlmv n dâajth n, hạqmyn i nứbvqo ớyvsp c nàvfvf y do Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u chủvirb xưmbrk ớyvsp ng, tộqkbf i phảdlmv i lănuae ng trìrkue . Nhưmbrk ng tựgjae cổqmmw đzmnf ếzqal n giờjbmo , Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t ta chưmbrk a hềpbzu gia hìrkue nh tớyvsp i thámnft i-hậprgc u. Vậprgc y thầgjvg n kídzup nh xin bệfbuo -hạqmyn thâajth n đzmnf em tấrkue t cảdlmv nhữynkg ng bằdndc ng chứbvqo ng nàvfvf y tớyvsp i cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng yếzqal t kiếzqal n thámnft i-hậprgc u, đzmnf ểdlmv ngưmbrk ờjbmo i tựgjae xửcmpf thìrkue hay hơsoaz n. Còajth n tấrkue t cảdlmv tòajth ng phạqmyn m, chídzup nh phạqmyn m, xin đzmnf em tậprgc n sốrvov xửcmpf lănuae ng trìrkue . Gia thuộqkbf c, nếzqal u làvfvf nam, tuổqmmw i từywdt mưmbrk ờjbmo i ba trởrvvq lêxvko n bắfeue t xung quâajth n trọxuea n đzmnf ờjbmo i; nếzqal u làvfvf nữynkg thìrkue đzmnf em chia cho binh lídzup nh biêxvko n cưmbrk ơsoaz ng giảdlmv i phiềpbzu n trong lúppjr c xa nhàvfvf .
Ngựgjae -sửcmpf đzmnf ạqmyn i phu Hoàvfvf ng Khắfeue c-Dụpbzu ng quay lạqmyn i hỏztne i Thámnft i-sưmbrk Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh:
– Thámnft i-sưmbrk thờjbmo đzmnf ãynkg bốrvov n triềpbzu u vua, côjbmo ng lao thựgjae c khôjbmo ng nhỏztne . Nhưmbrk ng tôjbmo i lĩxuea nh chứbvqo c Ngựgjae -sửcmpf , nêxvko n bắfeue t buộqkbf c phảdlmv i hỏztne i Thámnft i-sưmbrk ídzup t câajth u. Cănuae n cứbvqo vàvfvf o đzmnf âajth u màvfvf khi đzmnf ứbvqo c Thámnft nh-tôjbmo ng bănuae ng hàvfvf , Thámnft i-sưmbrk lạqmyn i đzmnf ểdlmv Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u thídzup nh chídzup nh?
Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh cau mặyvsp t, vìrkue quan giai, Khắfeue c-Dụpbzu ng nhỏztne hơsoaz n ôjbmo ng rấrkue t xa. Nhưmbrk ng chợxvko t ôjbmo ng nghĩxuea lạqmyn i: Khắfeue c-Dụpbzu ng làvfvf Ngựgjae -sửcmpf đzmnf ạqmyn i-phu, nêxvko n ôjbmo ng miễbcfg n cưmbrk ỡynkg ng đzmnf ámnft p hờjbmo i hợxvko t:
– Mộqkbf t làvfvf tôjbmo i cănuae n cứbvqo vàvfvf o di chiếzqal u củvirb a tiêxvko n-đzmnf ếzqal . Hai làvfvf tôjbmo i cănuae n cứbvqo vàvfvf o đzmnf ạqmyn o-lýkhna . Trong lịvirb ch sửcmpf Hoa, Việfbuo t, khi vua bănuae ng hàvfvf , màvfvf ấrkue u quâajth n kếzqal vịvirb , thìrkue đzmnf ídzup ch mẫvcig u làvfvf hoàvfvf ng-hậprgc u đzmnf ưmbrk ơsoaz ng nhiêxvko n buôjbmo ng rènuae m thídzup nh chídzup nh. Gầgjvg n đzmnf âajth y nhấrkue t, khi vua Châajth n-Tôjbmo ng bêxvko n Tốrvov ng bănuae ng, thìrkue Lưmbrk u thámnft i hậprgc u thídzup nh chídzup nh, vìrkue bàvfvf làvfvf đzmnf ídzup ch mẫvcig u.
Khắfeue c-Dụpbzu ng hỏztne i gằdndc n:
– Thámnft i-sưmbrk làvfvf quan cao nhấrkue t triềpbzu u, thay Thiêxvko n tửcmpf , thốrvov ng bámnft ch quan, bìrkue nh thứbvqo chídzup nh. Đjyxp úppjr ng ra, khi Hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng lêxvko n ngôjbmo i, sau khi tôjbmo n miếzqal u hiệfbuo u tiêxvko n-đzmnf ếzqal , ban chếzqal tôjbmo n Dưmbrk ơsoaz ng hậprgc u làvfvf m Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u... thìrkue phảdlmv i tôjbmo n phong Thầgjvg n-phi ngay mớyvsp i phảdlmv i. Thếzqal tạqmyn i sao mãynkg i mấrkue y ngàvfvf y sau Thámnft i-sưmbrk mớyvsp i cho ban chếzqal tôjbmo n ngưmbrk ờjbmo i làvfvf m Hoàvfvf ng-thámnft i phi? Lạqmyn i khôjbmo ng sai sứbvqo đzmnf i đzmnf óqmmw n Thámnft i-phi vềpbzu chịvirb u tang?
– Tôjbmo i... tôjbmo i bậprgc n quámnft nêxvko n sơsoaz sóqmmw t.
– Thámnft i-sưmbrk trảdlmv lờjbmo i khôjbmo ng thàvfvf nh thựgjae c. Vìrkue rõsnwo ràvfvf ng sau khi vua Thámnft nh-tôjbmo ng bănuae ng, Dưmbrk ơsoaz ng hậprgc u sai đzmnf óqmmw ng tấrkue t cảdlmv cửcmpf a thàvfvf nh, cửcmpf a cung, rồmnft i mớyvsp i triệfbuo u đzmnf ạqmyn i thầgjvg n vàvfvf o đzmnf ọxuea c di chiếzqal u. Di chiếzqal u đzmnf óqmmw do chídzup nh Thámnft i-sưmbrk đzmnf ọxuea c. Vậprgc y di chiếzqal u đzmnf óqmmw do ai soạqmyn n, do ai viếzqal t? Cóqmmw đzmnf ưmbrk ợxvko c đzmnf ứbvqo c Thámnft nh-tôjbmo ng kiềpbzu m thựgjae khôjbmo ng?
Mặyvsp t Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh támnft i xanh, ôjbmo ng trảdlmv lờjbmo i ấrkue p úppjr ng:
– Chiếzqal u đzmnf óqmmw do tôjbmo i soạqmyn n rồmnft i trìrkue nh lêxvko n cho đzmnf ứbvqo c Thámnft nh-tôjbmo ng. Nhưmbrk ng ngàvfvf i khôjbmo ng kýkhna ngay. Theo Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u, thìrkue ngàvfvf i kýkhna trưmbrk ớyvsp c khi bănuae ng hàvfvf chỉlyqv cóqmmw mộqkbf t giờjbmo . Thàvfvf nh ra lúppjr c ngàvfvf i kýkhna chỉlyqv cóqmmw Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u biếzqal t màvfvf thôjbmo i.
Hoàvfvf ng Khắfeue c-Dụpbzu ng đzmnf em cámnft i hộqkbf p bằdndc ng vàvfvf ng ra, rồmnft i mởrvvq nắfeue p trưmbrk ng cho mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i thấrkue y:
– Đjyxp âajth y! Chữynkg kýkhna nàvfvf y khôjbmo ng phảdlmv i củvirb a đzmnf ứbvqo c Thámnft nh-tôjbmo ng, màvfvf do mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i khámnft c nhámnft i theo, thàvfvf nh ra khôjbmo ng giốrvov ng. Thámnft i-sưmbrk cóqmmw thấrkue y nhưmbrk vậprgc y khôjbmo ng?
– Hôjbmo m ấrkue y nghe tiêxvko n-đzmnf ếzqal bănuae ng, lòajth ng tôjbmo i đzmnf au nhưmbrk dao cắfeue t, thàvfvf nh ra cóqmmw chỗnwog sơsoaz sóqmmw t.
– Tôjbmo i khôjbmo ng tin. Bấrkue t cứbvqo ai cũrvvq ng cóqmmw thểdlmv sơsoaz sóqmmw t, nhưmbrk ng đzmnf ốrvov i vớyvsp i Thámnft i-sưmbrk thìrkue khôjbmo ng thểdlmv . Mộqkbf t làvfvf Thámnft i-sưmbrk chầgjvg u hầgjvg u bêxvko n ngàvfvf i đzmnf ếzqal n mấrkue y chụpbzu c nănuae m liềpbzu n; thìrkue hẳvirb n biếzqal t rõsnwo búppjr t tựgjae , chữynkg kýkhna củvirb a ngàvfvf i. Hai làvfvf xưmbrk a nay Thámnft i-sưmbrk vốrvov n cẩuwef n thậprgc n tỷnjyk mỉlyqv , nay di chiếzqal u làvfvf đzmnf iềpbzu u cựgjae c kỳyvsp quan trong thìrkue khôjbmo ng thểdlmv cóqmmw việfbuo c sơsoaz sóqmmw t. Ba làvfvf , phàvfvf m khi đzmnf ọxuea c di chiếzqal u, phảdlmv i trưmbrk ng ra cho tấrkue t cảdlmv cámnft c quan đzmnf ềpbzu u xem. Thếzqal sao hôjbmo m ấrkue y Thámnft i-sưmbrk đzmnf ọxuea c xong làvfvf cấrkue t đzmnf i ngay. Tôjbmo i muốrvov n Thámnft i-sưmbrk nóqmmw i thựgjae c đzmnf i, may ra Hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng cứbvqo u mệfbuo nh cho Thámnft i-sưmbrk vớyvsp i cảdlmv nhàvfvf . Bằdndc ng nhưmbrk thámnft i-sưmbrk muốrvov n che dấrkue u, tôjbmo i e khi Mộqkbf c-tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng ra tay, thìrkue vợxvko con, gia thuộqkbf c Thámnft i-sưmbrk bịvirb giếzqal t chếzqal t đzmnf ãynkg đzmnf àvfvf nh, màvfvf đzmnf ếzqal n con chóqmmw , con mènuae o cũrvvq ng khôjbmo ng sốrvov ng sóqmmw t đzmnf âajth u.
Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh oàvfvf lêxvko n khóqmmw c, ôjbmo ng hưmbrk ớyvsp ng Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u:
– Thầgjvg n quảdlmv cóqmmw tộqkbf i, xin Thámnft i-hậprgc u cho đzmnf ưmbrk ợxvko c chếzqal t toàvfvf n thâajth y, còajth n vợxvko con, gia thuộqkbf c, mong Thámnft i-hậprgc u chu toàvfvf n cho.
– Côjbmo phụpbzu nàvfvf y tuy làvfvf Thámnft i-hậprgc u, nhưmbrk ng chỉlyqv làvfvf mộqkbf t sưmbrk đzmnf iệfbuo t củvirb a Mộqkbf c-tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng thìrkue làvfvf m sao màvfvf cảdlmv n đzmnf ưmbrk ợxvko c ngưmbrk ờjbmo i? Khôjbmo ng biếzqal t tiêxvko n-nưmbrk ơsoaz ng Bảdlmv o-Hòajth a, Thiếzqal u-Mai ởrvvq đzmnf âajth u, phảdlmv i thỉlyqv nh hai vịvirb vềpbzu mớyvsp i cứbvqo u đzmnf ưmbrk ợxvko c Thámnft i-sưmbrk vàvfvf gia thuộqkbf c.
– Tâajth u Thámnft i-hậprgc u, thầgjvg n cóqmmw cámnft ch cứbvqo u Thámnft i-sưmbrk .
Âiwnn u Hoàvfvf ng tâajth u: Sưmbrk phụpbzu thầgjvg n cựgjae c kỳyvsp yêxvko u thưmbrk ơsoaz ng Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng, Tídzup n-Nghĩxuea a vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i Long-biêxvko n ngũrvvq hùtjyh ng, Tâajth y-hồmnft thấrkue t kiệfbuo t. Vậprgc y bâajth y giờjbmo chưmbrk a tìrkue m đzmnf ưmbrk ợxvko c hai tiêxvko n-nưmbrk ơsoaz ng, thìrkue chỉlyqv cầgjvg n mưmbrk ờjbmo i bốrvov n vịvirb nàvfvf y cùtjyh ng viếzqal t sớyvsp xin cho Thámnft i-sưmbrk đzmnf ưmbrk ợxvko c hưmbrk ởrvvq ng ámnft n treo. Mặyvsp t khámnft c Hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng ban chỉlyqv phạqmyn t Thámnft i-sưmbrk vềpbzu tộqkbf i bấrkue t cẩuwef n. Nhưmbrk vậprgc y thìrkue sưmbrk phụpbzu thầgjvg n sẽbmkm khôjbmo ng thi hàvfvf nh ámnft n ngay. Trong thờjbmo i gian đzmnf óqmmw , triềpbzu u sai sứbvqo đzmnf i thỉlyqv nh nhịvirb vịvirb tiêxvko n-nưmbrk ơsoaz ng.
Mưmbrk ờjbmo i bốrvov n ngưmbrk ờjbmo i vộqkbf i cùtjyh ng nhau viếzqal t mộqkbf t tờjbmo sớyvsp , rồmnft i cùtjyh ng kýkhna vàvfvf o, dâajth ng lêxvko n cho nhàvfvf vua xem. Côjbmo ng-chúppjr a Thiêxvko n-Ninh dùtjyh ng Lănuae ng-khôjbmo ng truyềpbzu n ngữynkg nóqmmw i vàvfvf o tai nhàvfvf vua. Nghe chịvirb mởrvvq lờjbmo i, lậprgc p tứbvqo c nhàvfvf vua tuyêxvko n chỉlyqv :
– Xémnft t kỹsofz ra, Thámnft i-sưmbrk niêxvko n kỷnjyk đzmnf ãynkg cao, nêxvko n cóqmmw chỗnwog lầgjvg m lẫvcig n. Vậprgc y giámnft ng xuốrvov ng làvfvf m Tảdlmv giámnft n-nghịvirb đzmnf ạqmyn i-phu, lĩxuea nh chứbvqo c tổqmmw ng-trấrkue n Nghệfbuo -an. Hai châajth u Bốrvov -chídzup nh, Ma-linh củvirb a Chiêxvko m nhậprgc p vàvfvf o Việfbuo t đzmnf ãynkg ba nănuae m, mầgjvg m mốrvov ng chốrvov ng đzmnf ốrvov i khôjbmo ng còajth n, chẳvirb ng nêxvko n đzmnf ểdlmv trọxuea ng binh ởrvvq đzmnf óqmmw ; cũrvvq ng khôjbmo ng cầgjvg n đzmnf ạqmyn i tưmbrk ớyvsp ng trấrkue n ngựgjae , màvfvf cầgjvg n quan vănuae n phủvirb dụpbzu , tổqmmw chứbvqo c cai trịvirb . Vậprgc y Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng trởrvvq vềpbzu lĩxuea nh Tổqmmw ng-trấrkue n Thănuae ng-long, quảdlmv n Khu-mậprgc t việfbuo n. Tídzup n-Nghĩxuea a vưmbrk ơsoaz ng Tổqmmw ng lĩxuea nh Thiêxvko n-tửcmpf binh. Thámnft i-sưmbrk lĩxuea nh thêxvko m chứbvqo c Phủvirb -viễbcfg n đzmnf ạqmyn i-thầgjvg n, đzmnf ểdlmv tổqmmw chứbvqo c cai trịvirb hai vùtjyh ng Ma-linh, Bốrvov -chídzup nh.
Triềpbzu u thầgjvg n kinh ngạqmyn c đzmnf ếzqal n ngẩuwef n ngưmbrk ờjbmo i ra, rồmnft i tựgjae hỏztne i: Ôyvsp ng vua bẩuwef y tuổqmmw i nàvfvf y sao màvfvf sámnft ng suốrvov t vậprgc y? Khôjbmo ng lẽbmkm Khai-Quốrvov c vưmbrk ơsoaz ng nhậprgc p vàvfvf o ngàvfvf i?
Thấrkue y Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u gậprgc t đzmnf ầgjvg u tỏztne ýkhna támnft n thàvfvf nh chỉlyqv dụpbzu củvirb a Thámnft i-Ninh đzmnf ếzqal . Quámnft ch Sĩxuea -An tiếzqal p:
– Còajth n bàvfvf Minh-Giang vớyvsp i Minh-Can, ngoàvfvf i tộqkbf i phảdlmv n dâajth n, hạqmyn i nưmbrk ớyvsp c ra, lạqmyn i can tộqkbf i sámnft t nhâajth n. Đjyxp úppjr ng ra hai ngưmbrk ờjbmo i nàvfvf y nằdndc m trong Bámnft t-nghịvirb , nhưmbrk ng cámnft i tộqkbf i phảdlmv n quốrvov c làvfvf mộqkbf t trong tộqkbf i Thậprgc p-ámnft c thìrkue khôjbmo ng thểdlmv đzmnf ưmbrk ợxvko c hưmbrk ởrvvq ng. Xin đzmnf em hai ngưmbrk ờjbmo i nàvfvf y xửcmpf lănuae ng trìrkue đzmnf ểdlmv nêxvko u chídzup nh phámnft p.
Nhàvfvf vua lắfeue c đzmnf ầgjvg u:
– Thầgjvg y luậprgc n thựgjae c sámnft ng nhưmbrk trănuae ng rằdndc m. Nhưmbrk ng thưmbrk a thầgjvg y, ngoạqmyn i tổqmmw củvirb a trẫvcig m cóqmmw viếzqal t thưmbrk xin mẫvcig u hậprgc u âajth n xámnft cho hai ngưmbrk ờjbmo i đzmnf óqmmw , thìrkue trẫvcig m phảdlmv i làvfvf m sao bâajth y giờjbmo ?
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn .
Quan ngựgjae sửcmpf đzmnf ạqmyn i phu Hoàvfvf ng Khắfeue c-Dụpbzu ng cung tay: Làvfvf ng cóqmmw lệfbuo , nưmbrk ớyvsp c cóqmmw luậprgc t. Huốrvov ng hồmnft bộqkbf Hìrkue nh-thưmbrk đzmnf ãynkg đzmnf ưmbrk ợxvko c soạqmyn n vàvfvf o thờjbmo i đzmnf ứbvqo c Thámnft i-tổqmmw , đzmnf ưmbrk ợxvko c đzmnf ứbvqo c Thámnft i-tôjbmo ng tu bổqmmw , đzmnf ặyvsp t trêxvko n cănuae n bảdlmv n nhâajth n-trịvirb củvirb a Nho-gia, từywdt bi hỉlyqv xảdlmv củvirb a Phậprgc t-gia. Hai can phạqmyn m Minh-Giang, Minh-Can làvfvf hai con mãynkg ng xàvfvf hung ámnft c đzmnf ếzqal n tậprgc n cùtjyh ng, triềpbzu u đzmnf ìrkue nh đzmnf ãynkg âajth n xámnft mấrkue y phen, màvfvf chúppjr ng còajth n támnft i phạqmyn m, nhưmbrk vậprgc y tỏztne ra chúppjr ng khôjbmo ng coi phémnft p nưmbrk ớyvsp c ra gìrkue cảdlmv . Xin bệfbuo -hạqmyn cứbvqo chiếzqal u luậprgc t xửcmpf , khôjbmo ng thểdlmv khoan hồmnft ng.
Triềpbzu u đzmnf ìrkue nh cùtjyh ng luậprgc n bàvfvf n, nhưmbrk ng khôjbmo ng giảdlmv i quyếzqal t đzmnf ưmbrk ợxvko c. Giữynkg a lúppjr c đzmnf óqmmw , mộqkbf t viêxvko n quan Khu-mậprgc t việfbuo n vàvfvf o trìrkue nh tấrkue u chưmbrk ơsoaz ng khẩuwef n củvirb a phủvirb thừywdt a Thănuae ng-long.
Thámnft i-phóqmmw Quámnft ch Sĩxuea -An đzmnf ọxuea c qua, rồmnft i tâajth u:
– Quan phủvirb -thừywdt a Thănuae ng-long thưmbrk ợxvko ng biểdlmv u tâajth u vềpbzu mộqkbf t sựgjae quámnft i lạqmyn xẩuwef y ra ởrvvq ngoạqmyn i thàvfvf nh. Từywdt hai ngàvfvf y hôjbmo m nay, chỗnwog tưmbrk ợxvko ng bàvfvf Banh cóqmmw ba ngưmbrk ờjbmo i đzmnf àvfvf n bàvfvf mắfeue t bịvirb mùtjyh , miệfbuo ng bịvirb câajth m, cụpbzu t hai bàvfvf n tay, hai tai vớyvsp i mũrvvq i bịvirb xẻjvjo o, lêxvko lếzqal t ănuae n xin. Thếzqal nhưmbrk ng khôjbmo ng biếzqal t lýkhna lịvirb ch ra sao.
Rồmnft i ôjbmo ng trìrkue nh tờjbmo biểdlmv u lêxvko n cho nhàvfvf vua. Thámnft i-Ninh đzmnf ếzqal hỏztne i triềpbzu u thầgjvg n:
– Bàvfvf Banh làvfvf ai? Tạqmyn i sao lạqmyn i cóqmmw tưmbrk ợxvko ng?
Triềpbzu u đzmnf ìrkue nh đzmnf ềpbzu u ngơsoaz ngámnft c lắfeue c đzmnf ầgjvg u. Duy Long-biêxvko n ngũrvvq -hùtjyh ng, Tâajth y-hồmnft thấrkue t kiệfbuo t đzmnf ềpbzu u nhìrkue n nhau cưmbrk ờjbmo i màvfvf khôjbmo ng phảdlmv i cưmbrk ờjbmo i, trong khi némnft t mặyvsp t trôjbmo ng rầgjvg t kỳyvsp khôjbmo i. Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng hỏztne i:
– Cámnft c đzmnf ôjbmo -thốrvov ng chắfeue c biếzqal t rõsnwo chuyệfbuo n bàvfvf Banh, vậprgc y hãynkg y tâajth u lêxvko n hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng.
Đjyxp ôjbmo -thốrvov ng Phạqmyn m Dậprgc t cung tay:
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn , Long-biêxvko n ngũrvvq hùtjyh ng, Tâajth y-hồmnft thấrkue t kiệfbuo t trưmbrk ớyvsp c đzmnf âajth y từywdt ng đzmnf i ănuae n xin lêxvko lếzqal t khắfeue p Thănuae ng-long, nêxvko n đzmnf ãynkg nghe biếzqal t chuyệfbuo n bàvfvf Banh. Nhưmbrk ng khôjbmo ng dámnft m tâajth u, sợxvko phạqmyn m tộqkbf i bấrkue t kídzup nh.
Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u chỉlyqv Lýkhna Đjyxp oan:
– Lýkhna đzmnf ôjbmo -thốrvov ng, hãynkg y tâajth u chuyệfbuo n bàvfvf Banh lêxvko n hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng, dùtjyh chuyệfbuo n đzmnf óqmmw thôjbmo tụpbzu c đzmnf ếzqal n đzmnf âajth u chănuae ng nữynkg a.
Lýkhna Đjyxp oan bưmbrk ớyvsp c ra:
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn , vàvfvf o thờjbmo i Thuậprgc n-Thiêxvko n, ởrvvq làvfvf ng Yếzqal n-vĩxuea sưmbrk ơsoaz ng-sen cóqmmw mộqkbf t mụpbzu họxuea Đjyxp ặyvsp ng têxvko n Anh, sau lấrkue y chồmnft ng làvfvf y-sưmbrk Trầgjvg n Tấrkue n-Khang nêxvko n đzmnf ưmbrk ơsoaz ng thờjbmo i ngưmbrk ờjbmo i ta thưmbrk ờjbmo ng gọxuea i mụpbzu làvfvf Anh-Trầgjvg n. Mụpbzu đzmnf i theo Hồmnft ng-thiếzqal t giámnft o, mởrvvq hộqkbf i Vu-sơsoaz n, trai gámnft i giao hoan tậprgc p thểdlmv cựgjae c kỳyvsp đzmnf ồmnft i phong bạqmyn i tụpbzu c. Mụpbzu hủvirb hóqmmw a vớyvsp i cảdlmv con rểdlmv , vớyvsp i cảdlmv chóqmmw , đzmnf ưmbrk ờjbmo i ưmbrk ơsoaz i. Mụpbzu thu nhậprgc n nhiềpbzu u đzmnf ệfbuo tửcmpf , trong đzmnf óqmmw cóqmmw têxvko n Nguyễbcfg n Quýkhna -Toàvfvf n, Đjyxp ặyvsp ng Đjyxp ứbvqo c-Cầgjvg n. Têxvko n Cầgjvg n nàvfvf y mắfeue t cámnft chuốrvov i, đzmnf ầgjvg u nhưmbrk đzmnf ầgjvg u bòajth liếzqal m, nêxvko n còajth n gọxuea i làvfvf Cầgjvg n mắfeue t cámnft quảdlmv . Sau têxvko n Cầgjvg n bịvirb đzmnf ạqmyn i hiệfbuo p Thôjbmo ng-Mai giếzqal t cảdlmv nhàvfvf . Còajth n têxvko n Toàvfvf n, thìrkue tuy ngu đzmnf ầgjvg n, dốrvov t námnft t, nhưmbrk ng cóqmmw bàvfvf vợxvko xinh đzmnf ẹhshn p, buôjbmo n bámnft n giỏztne i giang têxvko n Phưmbrk ợxvko ng-Anh. Thếzqal nhưmbrk ng y lạqmyn i bỏztne vợxvko theo mụpbzu đzmnf iếzqal m giàvfvf Anh-Trầgjvg n, tôjbmo n mụpbzu làvfvf m sưmbrk mẫvcig u. Đjyxp ạqmyn i hiệfbuo p Thôjbmo ng-Mai bắfeue t y chui đzmnf ầgjvg u qua hámnft ng bàvfvf vợxvko mưmbrk ờjbmo i vạqmyn n lầgjvg n, mỗnwog i ngàvfvf y phảdlmv i uốrvov ng ba bámnft t nưmbrk ớyvsp c tiểdlmv u, ănuae n mộqkbf t bámnft t phẩuwef n, bắfeue t quỳyvsp gốrvov i ởrvvq đzmnf ầgjvg u làvfvf ng, ai đzmnf i qua cũrvvq ng phảdlmv i nhổqmmw nưmbrk ớyvsp c miếzqal ng vàvfvf o mặyvsp t. Sau trậprgc n đzmnf ámnft nh Yếzqal n-vĩxuea sưmbrk ơsoaz ng sen, tiêxvko n-nưmbrk ơsoaz ng Bảdlmv o-Hòajth a truyềpbzu n đzmnf em mụpbzu Anh-Trầgjvg n vớyvsp i têxvko n Quýkhna -Toàvfvf n ra tùtjyh ng xẻjvjo o. Đjyxp ạqmyn i-hiệfbuo p Thôjbmo ng-Mai sai ngưmbrk ờjbmo i tạqmyn c tưmbrk ợxvko ng con mụpbzu Anh-Tầgjvg n theo tưmbrk thếzqal trầgjvg n truồmnft ng, dạqmyn ng hai châajth n ra, đzmnf ầgjvg u nghẹhshn o sang mộqkbf t bêxvko n, hai tay banh « cámnft i nớyvsp », cổqmmw đzmnf eo ngọxuea c. Dưmbrk ớyvsp i châajth n tưmbrk ợxvko ng đzmnf ểdlmv mộqkbf t cámnft i chầgjvg y đzmnf ámnft . Từywdt đzmnf ấrkue y ai đzmnf i qua cũrvvq ng cầgjvg m chầgjvg y thọxuea i vàvfvf o « cámnft i nớyvsp », rồmnft i nhổqmmw nưmbrk ớyvsp c bọxuea t vàvfvf o mặyvsp t pho tưmbrk ợxvko ng. Lâajth u ngàvfvf y dâajth n chúppjr ng khôjbmo ng nhớyvsp cámnft i têxvko n Đjyxp ặyvsp ng Anh-Trầgjvg n, mớyvsp i nhâajth n tưmbrk ợxvko ng « banh » màvfvf gọxuea i làvfvf bàvfvf Banh.
Ghi chúppjr ,
Chuyệfbuo n dâajth m đzmnf ãynkg ng cùtjyh ng cựgjae c củvirb a mụpbzu Đjyxp ặyvsp ng Anh-Trầgjvg n, xin xem Anh-hùtjyh ng Tiêxvko u-sơsoaz n, Thuậprgc n-thiêxvko n di sửcmpf , Anh-hùtjyh ng Bắfeue c-cưmbrk ơsoaz ng vàvfvf Anh-linh thầgjvg n võsnwo tộqkbf c Việfbuo t củvirb a Yêxvko n-tửcmpf cưmbrk -sĩxuea . Pho tưmbrk ợxvko ng nàvfvf y vàvfvf o thờjbmo i Lêxvko vẫvcig n còajth n. Bằdndc ng cớyvsp làvfvf Nguyễbcfg n Quỳyvsp nh tứbvqo c trạqmyn ng Quỳyvsp nh (sinh ngàvfvf y 1 thámnft ng 10 niêxvko n hiệfbuo u Vĩxuea nh-trịvirb thứbvqo nhìrkue , DL 26-10-1677) mấrkue t ngàvfvf y 26 thámnft ng Giêxvko ng nănuae m Mậprgc u-Thìrkue n, niêxvko n hiệfbuo u Cảdlmv nh-hưmbrk ng thứbvqo 9 (26-2-1748), ôjbmo ng thấrkue y dâajth n chúppjr ng tin dịvirb đzmnf oan, thưmbrk ờjbmo ng cúppjr ng vámnft i bàvfvf Banh. Trạqmyn ng ngứbvqo a mắfeue t, cóqmmw đzmnf ềpbzu mộqkbf t bàvfvf i thơsoaz lêxvko n tưmbrk ợxvko ng; tưmbrk ợxvko ng toámnft t mồmnft hôjbmo i ra, rồmnft i từywdt đzmnf ấrkue y hếzqal t thiêxvko ng. Bàvfvf i thơsoaz nhưmbrk sau:
Khémnft o đzmnf ứbvqo ng ru màvfvf đzmnf ứbvqo ng mãynkg i đzmnf âajth y,
Khen ai đzmnf ẽbmkm o đzmnf ámnft tạqmyn c nêxvko n màvfvf y?
Trêxvko n cổqmmw đzmnf ếzqal m đzmnf eo dănuae m chuỗnwog i hạqmyn t,
Dưmbrk ớyvsp i châajth n đzmnf ứbvqo ng chémnft o mộqkbf t đzmnf ôjbmo i giầgjvg y.
Cởrvvq i vámnft y, phấrkue t cờjbmo trêxvko u ghẹhshn o tiểdlmv u,
Đjyxp ểdlmv đzmnf ồmnft bốrvov c gạqmyn o thửcmpf thanh thầgjvg y.
Cóqmmw ngứbvqo a gầgjvg n đzmnf âajth y nhiềpbzu u gốrvov c dứbvqo a,
Phôjbmo phang chi ởrvvq đzmnf ámnft m quâajth n nàvfvf y?
Khémnft o đzmnf ứbvqo ng, nóqmmw i lámnft i đzmnf i thàvfvf nh đzmnf ứbvqo ng đzmnf émnft o.
Đjyxp ẽbmkm o đzmnf ámnft , nóqmmw i lámnft i đzmnf i thàvfvf nh đzmnf ãynkg đzmnf émnft o.
Đjyxp ếzqal m đzmnf eo, nóqmmw i lámnft i đzmnf i thàvfvf nh đzmnf émnft o đzmnf êxvko m.
Đjyxp ứbvqo ng chémnft o, nóqmmw i lámnft i đzmnf i thàvfvf nh đzmnf émnft o đzmnf ứbvqo ng.
Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng bảdlmv o Đjyxp inh Hoàvfvf ng-Nghi:
– Sưmbrk đzmnf ệfbuo vớyvsp i Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh ra quan sámnft t sựgjae thểdlmv rồmnft i vàvfvf o đzmnf âajth y tâajth u lạqmyn i.
Hoàvfvf ng-Nghi, Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh đzmnf i mộqkbf t lámnft t rồmnft i trởrvvq lạqmyn i tâajth u:
– Tâajth u, ba ngưmbrk ờjbmo i đzmnf àvfvf n bàvfvf đzmnf óqmmw , trêxvko n cổqmmw đzmnf ềpbzu u cóqmmw đzmnf eo cámnft i xưmbrk ơsoaz ng đzmnf ầgjvg u lâajth u chóqmmw .
Mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u bậprgc t lêxvko n tiếzqal ng kêxvko u:
– Mộqkbf c-tồmnft n vọxuea ng thêxvko hoàvfvf thưmbrk ợxvko ng!
Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh tiếzqal p:
– Cảdlmv ba đzmnf ãynkg bịvirb Mộqkbf c-tồmnft n đzmnf ạqmyn i sưmbrk dùtjyh ng thuốrvov c trấrkue n vàvfvf o kinh mạqmyn ch khiếzqal n cho mắfeue t mùtjyh , lưmbrk ỡynkg i cứbvqo ng nhưmbrk cámnft khôjbmo , nóqmmw i khôjbmo ng đzmnf ưmbrk ợxvko c. Ngàvfvf i lạqmyn i cắfeue t cụpbzu t hai bàvfvf n tay củvirb a họxuea , khiếzqal n khi ănuae n họxuea phảdlmv i xốrvov c nhưmbrk chóqmmw , nhưmbrk lợxvko n.
Huynh trưmbrk ởrvvq ng Thầgjvg n-vũrvvq thậprgc p anh làvfvf Hùtjyh ng Nhâajth n tâajth u:
– Thỉlyqv nh Thámnft i-hậprgc u vớyvsp i hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng minh kiếzqal n, xưmbrk a nay sưmbrk phụpbzu củvirb a hạqmyn thầgjvg n đzmnf ãynkg trừywdt ng phạqmyn t tộqkbf i nhâajth n nàvfvf o, thìrkue nhữynkg ng kẻjvjo đzmnf óqmmw khôjbmo ng bao giờjbmo bịvirb xửcmpf oan ứbvqo c cảdlmv . Chắfeue c ba ngưmbrk ờjbmo i nàvfvf y phạqmyn m trọxuea ng tộqkbf i ghêxvko lắfeue m, màvfvf triềpbzu u đzmnf ìrkue nh vàvfvf cámnft c quan âajth n xámnft , nêxvko n ngưmbrk ờjbmo i mớyvsp i ra tay.
Dùtjyh sao cũrvvq ng còajth n tídzup nh trẻjvjo con, nhàvfvf vua hỏztne i:
– Đjyxp inh đzmnf ôjbmo -thốrvov ng cóqmmw tìrkue m ra lýkhna lịvirb ch ba ngưmbrk ờjbmo i đzmnf àvfvf n bàvfvf đzmnf óqmmw khôjbmo ng?
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn , hạqmyn thầgjvg n biếzqal t rấrkue t kỹsofz vềpbzu ba ngưmbrk ờjbmo i nàvfvf y. Họxuea khôjbmo ng phảdlmv i ai đzmnf âajth u xa lạqmyn , mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i làvfvf bàvfvf Minh-Giang dìrkue ghẻjvjo củvirb a thámnft i-hậprgc u, mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i làvfvf ảdlmv Minh-Can em thámnft i-hậprgc u, mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i làvfvf mụpbzu Sửcmpf u ngưmbrk ờjbmo i ởrvvq cũrvvq nhàvfvf thámnft i-hậprgc u. Chídzup nh phủvirb -thừywdt a Thănuae ng-long biếzqal t rằdndc ng ba ngưmbrk ờjbmo i nàvfvf y bịvirb Mộqkbf c-tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng trừywdt ng phạqmyn t, nêxvko n khôjbmo ng ai dámnft m di chuyểdlmv n họxuea đzmnf i.
Thếzqal làvfvf triềpbzu u đzmnf ìrkue nh bỏztne qua vụpbzu xửcmpf hay khôjbmo ng xửcmpf Minh-Giang, Minh-Can. Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u ban chỉlyqv :
– Bâajth y giờjbmo phiềpbzu n sưmbrk huynh Đjyxp ạqmyn i-tưmbrk -mãynkg Thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t vớyvsp i Thầgjvg n-vũrvvq thậprgc p anh hộqkbf giámnft Hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng sang cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng, trao tấrkue t cảdlmv hồmnft sơsoaz nộqkbf i vụpbzu , đzmnf ểdlmv Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u tựgjae xửcmpf .
Bỗnwog ng Hoàvfvf ng-môjbmo n quan vàvfvf o tâajth u:
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn cóqmmw mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i đzmnf àvfvf n ôjbmo ng, mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i đzmnf àvfvf n bàvfvf cỡynkg i ngựgjae a, vớyvsp i mưmbrk ơsoaz i tùtjyh y tùtjyh ng xin vàvfvf o yếzqal t kiếzqal n bệfbuo -hạqmyn .
Nhàvfvf vua hỏztne i:
– Họxuea cóqmmw xưmbrk ng têxvko n khôjbmo ng?
– Tâajth u, họxuea trao cho thầgjvg n hai thanh kiếzqal m, rồmnft i nóqmmw i rằdndc ng: « Chủvirb hai thanh kiếzqal m xin cầgjvg u kiếzqal n ».
– Đjyxp em kiếzqal m vàvfvf o đzmnf âajth y.
Hoàvfvf ng-môjbmo n quan dâajth ng hai thanh kiếzqal m, vỏztne dámnft t ngọxuea c sámnft ng ngờjbmo i. Lýkhna Thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t tiếzqal p kiếzqal m rúppjr t ra khỏztne i vỏztne , bấrkue t giámnft c mặyvsp t ôjbmo ng trởrvvq thàvfvf nh nghiêxvko m trọxuea ng, trong lòajth ng hâajth n hoan khôjbmo ng búppjr t nàvfvf o tảdlmv siếzqal t, rồmnft i nóqmmw i bằdndc ng giọxuea ng cựgjae c kỳyvsp kídzup nh trọxuea ng:
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn , họxuea chídzup nh... chídzup nh làvfvf Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu.
Nhắfeue c đzmnf ểdlmv đzmnf ộqkbf c giảdlmv nhớyvsp : Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng Trầgjvg n Tựgjae -Mai vàvfvf côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu đzmnf ưmbrk ợxvko c võsnwo lâajth m Hoa-Kiệfbuo t gọxuea i làvfvf Ưfbuo ng-sơsoaz n song hiệfbuo p. Suốrvov t bốrvov n mưmbrk ơsoaz i nănuae m qua, hai vịvirb khi thìrkue trấrkue n thủvirb biêxvko n giớyvsp i Hoa-Việfbuo t, khi thìrkue đzmnf ámnft nh Tâajth y-Hạqmyn , khi thìrkue đzmnf ámnft nh Liêxvko u; vưmbrk ơsoaz ng làvfvf ngưmbrk ờjbmo i dùtjyh ng binh giỏztne i nhấrkue t Hoa-Việfbuo t, võsnwo côjbmo ng cao siêxvko u khôjbmo ng biếzqal t đzmnf âajth u màvfvf lưmbrk ờjbmo ng. Hai vịvirb lạqmyn i cóqmmw tai mắfeue t đzmnf ệfbuo tửcmpf khắfeue p nơsoaz i, chuyêxvko n xửcmpf tửcmpf bọxuea n quan lạqmyn i nhũrvvq ng lạqmyn m, bọxuea n gian thầgjvg n tặyvsp c tửcmpf , bọxuea n chủvirb trưmbrk ơsoaz ng chia rẽbmkm tìrkue nh Hoa-Việfbuo t. Vìrkue vậprgc y ngay vua Tốrvov ng nhưmbrk Nhâajth n-Tôjbmo ng, vua Việfbuo t nhưmbrk Thámnft i-tôjbmo ng, Thámnft nh-tôjbmo ng... mỗnwog i khi nghe đzmnf ếzqal n têxvko n vưmbrk ơsoaz ng cũrvvq ng cảdlmv m thấrkue y lạqmyn nh gámnft y. Vưmbrk ơsoaz ng hiệfbuo n đzmnf ưmbrk ợxvko c phong Thámnft i-sưmbrk thưmbrk ợxvko ng-phụpbzu , Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng, cao hơsoaz n tưmbrk ớyvsp c Giao-chỉlyqv quậprgc n vưmbrk ơsoaz ng củvirb a Thámnft i-Ninh đzmnf ếzqal nhiềpbzu u. Vìrkue vậprgc y, nghe Thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t tâajth u, Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u tuyêxvko n chỉlyqv :
– Tấrkue t cảdlmv chúppjr ng ta phảdlmv i ra nghêxvko nh đzmnf óqmmw n vưmbrk ơsoaz ng.
Tớyvsp i cửcmpf a Đjyxp ạqmyn i-hưmbrk ng, Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u hôjbmo :
– Côjbmo phụpbzu Lêxvko -thịvirb Yếzqal n-Loan, vưmbrk ơsoaz ng nhi Càvfvf n-Đjyxp ứbvqo c cùtjyh ng bámnft ch quan tham kiếzqal n đzmnf ạqmyn i vưmbrk ơsoaz ng vàvfvf côjbmo ng chúppjr a đzmnf iệfbuo n hạqmyn . Bọxuea n thầgjvg n khôjbmo ng biếzqal t đzmnf ạqmyn i vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i đzmnf iệfbuo n hạqmyn giámnft lâajth m đzmnf ểdlmv đzmnf óqmmw n, mong đzmnf ạqmyn i đzmnf ứbvqo c âajth n xámnft .
Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng đzmnf ámnft p lễbcfg , rồmnft i cưmbrk ờjbmo i:
– Dùtjyh tôjbmo i cóqmmw làvfvf m quan lớyvsp n đzmnf ếzqal n đzmnf âajth u, thìrkue cũrvvq ng chỉlyqv làvfvf mộqkbf t con dâajth n Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t. Tôjbmo i vềpbzu thănuae m quêxvko vớyvsp i tưmbrk cámnft ch làvfvf ngưmbrk ờjbmo i Việfbuo t, chứbvqo khôjbmo ng phảdlmv i ôjbmo ng vua. Khôjbmo ng dámnft m nhọxuea c ngọxuea c thểdlmv Thámnft i-hậprgc u vớyvsp i Hoàvfvf ng-thưmbrk ợxvko ng nghêxvko nh đzmnf óqmmw n.
Thoámnft ng trôjbmo ng thấrkue y Tôjbmo n-Đjyxp ảdlmv n, vưmbrk ơsoaz ng tung mìrkue nh nhảdlmv y đzmnf ếzqal n bêxvko n ôjbmo ng, rồmnft i cảdlmv hai ôjbmo m lấrkue y nhau, nưmbrk ớyvsp c mắfeue t cùtjyh ng dàvfvf n dụpbzu a. Tôjbmo n Đjyxp ảdlmv n nóqmmw i trong nưmbrk ớyvsp c mắfeue t:
– Chúppjr Sámnft u, anh nhớyvsp chúppjr qua. Chúppjr ng ta xa nhau, thoámnft ng mộqkbf t cámnft i màvfvf đzmnf ãynkg bốrvov n mưmbrk ơsoaz i bốrvov n nănuae m.
– Em cũrvvq ng nhớyvsp anh Nănuae m muốrvov n mờjbmo con mắfeue t.
Thấrkue y Côjbmo i-sơsoaz n tam anh, vưmbrk ơsoaz ng chạqmyn y lạqmyn i cung tay:
– Tiểdlmv u đzmnf ệfbuo xin tham kiếzqal n đzmnf ạqmyn i, nhịvirb , tam sưmbrk huynh.
Giữynkg a lúppjr c mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ang chàvfvf o mừywdt ng Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu, chưmbrk a ai kịvirb p hỏztne i tạqmyn i sao đzmnf ưmbrk ờjbmo ng xa diệfbuo u vợxvko i, quâajth n vụpbzu khẩuwef n cấrkue p màvfvf hai vịvirb lạqmyn i trởrvvq vềpbzu Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t nhưmbrk thếzqal nàvfvf y... thìrkue thấrkue y khóqmmw i bốrvov c lêxvko n mờjbmo mịvirb t ởrvvq trong Hoàvfvf ng-thàvfvf nh. Mộqkbf t thịvirb -vệfbuo phi ngựgjae a ra tâajth u vớyvsp i nhàvfvf vua:
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn , cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng bỗnwog ng bốrvov c chámnft y bốrvov n bềpbzu mộqkbf t lúppjr c. Khôjbmo ng biếzqal t ai tẩuwef m dầgjvg u, đzmnf ểdlmv lưmbrk u huỳyvsp nh khắfeue p cung, nêxvko n lửcmpf a vừywdt a bốrvov c lêxvko n làvfvf chámnft y lớyvsp n. Hiệfbuo n thịvirb -vệfbuo đzmnf ang chữynkg a chámnft y, nhưmbrk ng e khôjbmo ng kịvirb p.
Tuy cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng chámnft y, nhưmbrk ng mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i vẫvcig n khôjbmo ng chúppjr ýkhna , màvfvf cùtjyh ng nhau tiếzqal p đzmnf ãynkg i Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng. Tớyvsp i đzmnf iệfbuo n Càvfvf n-nguyêxvko n, Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u cóqmmw ýkhna đzmnf ểdlmv vưmbrk ơsoaz ng ngồmnft i cao hơsoaz n Thámnft i-Ninh đzmnf ếzqal , côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu ngồmnft i trêxvko n bàvfvf . Nhưmbrk ng vưmbrk ơsoaz ng tựgjae kémnft o ghếzqal mìrkue nh ngang vớyvsp i nhàvfvf vua; côjbmo ng chúppjr a kémnft o ghếzqal ngang vớyvsp i thámnft i-hậprgc u. Thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t nguyêxvko n làvfvf con củvirb a Ngôjbmo An-Ngữynkg , sưmbrk huynh củvirb a vưmbrk ơsoaz ng, trưmbrk ớyvsp c đzmnf âajth y vưmbrk ơsoaz ng thưmbrk ơsoaz ng yêxvko u ôjbmo ng cùtjyh ng cựgjae c, vìrkue vậprgc y ôjbmo ng đzmnf ứbvqo ng ra giớyvsp i thiệfbuo u từywdt ng quan chứbvqo c hiệfbuo n diệfbuo n vớyvsp i vưmbrk ơsoaz ng.
Vưmbrk ơsoaz ng đzmnf ưmbrk a mắfeue t nhìrkue n Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng Hoằdndc ng-Châajth n, Tídzup n-Nghĩxuea a vưmbrk ơsoaz ng Chiêxvko u-Vănuae n, rồmnft i vẫvcig y tay gọxuea i hai vịvirb lạqmyn i gầgjvg n. Vưmbrk ơsoaz ng nắfeue m tay hai chámnft u:
– Cậprgc u thựgjae c cóqmmw lỗnwog i vớyvsp i mẹhshn chámnft u. Ai đzmnf ờjbmo i, hai chámnft u sinh lúppjr c nàvfvf o cậprgc u khôjbmo ng hay, lớyvsp n lúppjr c nàvfvf o cậprgc u khôjbmo ng biếzqal t. Nay hai chámnft u đzmnf ãynkg thàvfvf nh đzmnf ạqmyn i thầgjvg n, cậprgc u mớyvsp i thấrkue y mặyvsp t. Trậprgc n đzmnf ámnft nh Chiêxvko m vừywdt a rồmnft i, hai chámnft u thựgjae c xứbvqo ng đzmnf ámnft ng làvfvf chámnft u củvirb a cậprgc u.
Côjbmo ng-chúppjr a Huệfbuo -Nhu vẫvcig y gọxuea i vưmbrk ơsoaz ng phi Trinh-Dung, Ngọxuea c-Nam lạqmyn i bêxvko n cạqmyn nh rồmnft i nắfeue m lấrkue y cổqmmw tay. Lậprgc p tứbvqo c hai vưmbrk ơsoaz ng phi cảdlmv m thấrkue y cổqmmw tay mìrkue nh nhưmbrk bịvirb ngoặyvsp m mộqkbf t miếzqal ng. Phảdlmv n ứbvqo ng tựgjae nhiêxvko n, hai ngưmbrk ờjbmo i vậprgc n côjbmo ng chốrvov ng trảdlmv , nhưmbrk ng cũrvvq ng đzmnf au thấrkue u tâajth m can. Côjbmo ng chúppjr a buôjbmo ng tay hai ngưmbrk ờjbmo i ra rồmnft i gậprgc t đzmnf ầgjvg u:
– Đjyxp ẹhshn p thựgjae c! Nộqkbf i côjbmo ng cao thựgjae c. Gớyvsp m, họxuea c tròajth côjbmo ng chúppjr a Cẩuwef m-Thi vớyvsp i Long-thàvfvf nh ẩuwef n sĩxuea cóqmmw khámnft c.
Ngôjbmo Cẩuwef m-Thi cưmbrk ờjbmo i vui vẻjvjo :
– Nàvfvf o, bàvfvf mợxvko trắfeue c nghiệfbuo m võsnwo côjbmo ng chámnft u dâajth u rồmnft i, cóqmmw gìrkue cho chámnft u khôjbmo ng nàvfvf o?
– Cóqmmw chứbvqo !
Côjbmo ng-chúppjr a Huệfbuo -Nhu móqmmw c trong cámnft i túppjr i đzmnf eo bêxvko n mìrkue nh ra hai con phụpbzu ng bằdndc ng vàvfvf ng, trêxvko n dámnft t kim cưmbrk ơsoaz ng sámnft ng lóqmmw ng lámnft nh. Bàvfvf càvfvf i vàvfvf o mámnft i tóqmmw c hai vưmbrk ơsoaz ng phi:
– Gọxuea i làvfvf chúppjr t quàvfvf diệfbuo n kiếzqal n, mợxvko cho hai chámnft u dâajth u.
Trung-Thàvfvf nh vưmbrk ơsoaz ng, Tídzup n-Nghĩxuea a vưmbrk ơsoaz ng cùtjyh ng hai vưmbrk ơsoaz ng phi tạqmyn ơsoaz n, rồmnft i chắfeue p tay đzmnf ứbvqo ng hầgjvg u sau Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu.
Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng gọxuea i Long-biêxvko n ngũrvvq hùtjyh ng, Tâajth y-hồmnft thấrkue t kiệfbuo t lạqmyn i gầgjvg n. Mưmbrk ờjbmo i hai ngưmbrk ờjbmo i từywdt ng làvfvf đzmnf ạqmyn i tưmbrk ớyvsp ng xôjbmo ng pha trậprgc n mạqmyn c, đzmnf ốrvov i diệfbuo n vớyvsp i cámnft i chếzqal t thưmbrk ờjbmo ng trựgjae c; thếzqal màvfvf đzmnf ứbvqo ng trưmbrk ớyvsp c vưmbrk ơsoaz ng, cảdlmv mưmbrk ờjbmo i hai ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u khôjbmo ng dámnft m nhìrkue n thẳvirb ng vàvfvf o mặyvsp t.
Vưmbrk ơsoaz ng hỏztne i:
– Mưmbrk ờjbmo i hai chámnft u đzmnf ếzqal u làvfvf đzmnf ệfbuo tửcmpf củvirb a Khai-Quốrvov c vưmbrk ơsoaz ng, thếzqal thìrkue cũrvvq ng làvfvf chámnft u gọxuea i ta bằdndc ng cậprgc u. Cámnft c chámnft u thửcmpf nhìrkue n thẳvirb ng vàvfvf o mặyvsp t ta xem nàvfvf o!
Cảdlmv mưmbrk ờjbmo i hai ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u nhìrkue n thẳvirb ng vàvfvf o mặyvsp t vưmbrk ơsoaz ng. Bấrkue t giámnft c họxuea cùtjyh ng ngẩuwef n ngưmbrk ờjbmo i ra. Vìrkue cứbvqo nghe danh vưmbrk ơsoaz ng, họxuea nhữynkg ng tưmbrk ởrvvq ng tưmbrk ớyvsp ng mạqmyn o vưmbrk ơsoaz ng dữynkg dằdndc n, oai nghiêxvko m ghêxvko lắfeue m. Khôjbmo ng ngờjbmo , trưmbrk ớyvsp c mặyvsp t họxuea , họxuea chỉlyqv thấrkue y mộqkbf t nam tửcmpf ôjbmo n nhu, gưmbrk ơsoaz ng mặyvsp t hòajth a nhãynkg , nóqmmw i nănuae ng ôjbmo n tồmnft n.
Vưmbrk ơsoaz ng chỉlyqv Phạqmyn m Dậprgc t:
– Cámnft c chámnft u nghĩxuea gìrkue vềpbzu cậprgc u?
– Thưmbrk a cậprgc u, chámnft u thấrkue y cậprgc u mợxvko ôjbmo n nhu, dịvirb u dàvfvf ng hơsoaz n cảdlmv cậprgc u mợxvko Nănuae m (Tôjbmo n Đjyxp ảdlmv n), ngang vớyvsp i vua bàvfvf Bìrkue nh-Dưmbrk ơsoaz ng phòajth mãynkg Thâajth n Thiệfbuo u-Thámnft i, U-bon vưmbrk ơsoaz ng Lêxvko Vănuae n côjbmo ng chúppjr a Nong-Nụpbzu t. Thếzqal màvfvf ...
Vưmbrk ơsoaz ng cưmbrk ờjbmo i:
– Nếzqal u cứbvqo nghe ngưmbrk ờjbmo i ta đzmnf ồmnft n đzmnf ạqmyn i, thìrkue cámnft c chámnft u tưmbrk ởrvvq ng đzmnf ầgjvg u cậprgc u cóqmmw sừywdt ng, miệfbuo ng cậprgc u cóqmmw nanh hẳvirb n?
Côjbmo ng-chúppjr a Thiêxvko n-Ninh bậprgc t cưmbrk ờjbmo i:
– Dạqmyn , hơsoaz n thếzqal nữynkg a!
Cảdlmv mưmbrk ờjbmo i hai tưmbrk ớyvsp ng trẻjvjo đzmnf ềpbzu u gậprgc t đzmnf ầgjvg u, hưmbrk ởrvvq ng ứbvqo ng lờjbmo i Thiêxvko n-Ninh. Côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu nắfeue m tay côjbmo ng chúppjr a Thiêxvko n-Ninh kémnft o lạqmyn i bêxvko n cạqmyn nh, bàvfvf vòajth ng tay ôjbmo m lấrkue y ngang lưmbrk ng nàvfvf ng, rồmnft i cưmbrk ờjbmo i:
– Từywdt xưmbrk a đzmnf ếzqal n giờjbmo , ta vớyvsp i vưmbrk ơsoaz ng tuy mang têxvko n Ưfbuo ng-sơsoaz n song hiệfbuo p thựgjae c; nhưmbrk ng nhữynkg ng vụpbzu ámnft n lớyvsp n, đzmnf ềpbzu u khôjbmo ng do chúppjr ng ta xửcmpf , màvfvf nhữynkg ng ngưmbrk ờjbmo i khámnft c « bắfeue t nạqmyn t » chúppjr ng ta, mạqmyn o danh chúppjr nng ta màvfvf xửcmpf . Cứbvqo mỗnwog i khi gặyvsp p kẻjvjo cóqmmw tộqkbf i, họxuea xửcmpf bừywdt a, rồmnft i đzmnf ổqmmw lêxvko n đzmnf ầgjvg u chúppjr ng ta.
Nghe côjbmo ng-chúppjr a kểdlmv « bịvirb ngưmbrk ờjbmo i ta bắfeue t nạqmyn t » bấrkue t giámnft c mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u bậprgc t cưmbrk ờjbmo i. Côjbmo ng-chúppjr a Thiêxvko n-Ninh lắfeue c đzmnf ầgjvg u:
– Chámnft u tưmbrk ởrvvq ng trêxvko n đzmnf ờjbmo i nàvfvf y đzmnf ếzqal n Ngọxuea c-Hoàvfvf ng đzmnf ạqmyn i đzmnf ếzqal , Diêxvko m-La lãynkg o tửcmpf thấrkue y vưmbrk ơsoaz ng gia vớyvsp i đzmnf iệfbuo n hạqmyn cũrvvq ng phảdlmv i run rẩuwef y, thìrkue hỏztne i rằdndc ng ai màvfvf dámnft m bắfeue t nạqmyn t Ưfbuo ng-sơsoaz n song hiệfbuo p?
Vưmbrk ơsoaz ng chỉlyqv vàvfvf o Tôjbmo n Đjyxp ảdlmv n, Cẩuwef m-Thi:
– Thìrkue ôjbmo ng bàvfvf nàvfvf y chứbvqo ai? Lạqmyn i còajth n bàvfvf La-sámnft t Thanh-Mai, bàvfvf Chằdndc ng-lửcmpf a Bảdlmv o-Hòajth a, bàvfvf Chằdndc ng-tinh Thiếzqal u-Mai nữynkg a.
Côjbmo ng-chúppjr a Huệfbuo -Nhu chỉlyqv vàvfvf o Côjbmo i-sơsoaz n tam anh:
– Ba ôjbmo ng kẹhshn nàvfvf y còajth n khiếzqal p đzmnf ảdlmv m hơsoaz n ai hếzqal t. Nhữynkg ng vụpbzu ámnft n kinh hồmnft n támnft ng đzmnf ởrvvq m trêxvko n đzmnf ấrkue t Tốrvov ng làvfvf do ba ôjbmo ng xửcmpf cảdlmv . Còajth n nhữynkg ng vụpbzu ámnft n ởrvvq trêxvko n đzmnf ấrkue t Việfbuo t làvfvf do Quốrvov c-mẫvcig u Thanh-Mai, ôjbmo ng bàvfvf Long-thàvfvf nh ẩuwef n sĩxuea xửcmpf . Trong Thuậprgc n-Thiêxvko n thậprgc p hùtjyh ng thìrkue duy bàvfvf Bìrkue nh-Dưmbrk ơsoaz ng làvfvf khôjbmo ng xửcmpf ai. Còajth n bấrkue t cứbvqo ôjbmo ng nàvfvf o, bàvfvf nàvfvf o cũrvvq ng cóqmmw thểdlmv xưmbrk ng làvfvf Ưfbuo ng-sơsoaz n song hiệfbuo p, màvfvf chúppjr ng ta đzmnf àvfvf nh chịvirb u thua, cóqmmw dámnft m nóqmmw i gìrkue đzmnf âajth u?
Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u hỏztne i:
– Khảdlmv i đzmnf ạqmyn i vưmbrk ơsoaz ng, thếzqal vụpbzu ámnft n Trịvirb nh Quang-Thạqmyn ch do ai xửcmpf ? Vụpbzu nàvfvf y cóqmmw támnft c dụpbzu ng làvfvf m bọxuea n gian thầgjvg n tặyvsp c tửcmpf sợxvko hãynkg i đzmnf ếzqal n khôjbmo ng biếzqal t chúppjr ng làvfvf ai nữynkg a!
Côjbmo ng-chúppjr a Huệfbuo -Nhu cưmbrk ờjbmo i rấrkue t tưmbrk ơsoaz i:
– Thámnft i-hậprgc u thửcmpf đzmnf oámnft n xem làvfvf ai?
– Chámnft u thựgjae c khôjbmo ng đzmnf oámnft n ra.
– Thámnft i-hậprgc u khôjbmo ng đzmnf oámnft n ra làvfvf phảdlmv i. Ngưmbrk ờjbmo i xửcmpf vụpbzu ấrkue y làvfvf Yêxvko n-vưmbrk ơsoaz ng vưmbrk ơsoaz ng phi tứbvqo c tiêxvko n-nưmbrk ơsoaz ng Thiếzqal u-Mai.
Tấrkue t cảdlmv mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u bậprgc y lêxvko n tiếzqal ng ồmnft :
Nhàvfvf vua hỏztne i:
– Khảdlmv i đzmnf ạqmyn i-vưmbrk ơsoaz ng, chámnft u sinh sau, đzmnf ẻjvjo muộqkbf n, từywdt hồmnft i cóqmmw trídzup nhớyvsp đzmnf ãynkg nghe danh Mộqkbf c-tồmnft n vọxuea ng thêxvko bồmnft -támnft t. Mỗnwog i hàvfvf nh xửcmpf củvirb a ngàvfvf i đzmnf ềpbzu u khiếzqal n bọxuea n đzmnf ầgjvg u trộqkbf m đzmnf uôjbmo i cưmbrk ớyvsp p, bọxuea n sâajth u dâajth n mọxuea t nưmbrk ớyvsp c kinh tâajth m đzmnf ộqkbf ng phámnft ch. Vậprgc y ngàvfvf i làvfvf ai?
– Tôjbmo i thựgjae c khôjbmo ng giámnft m nóqmmw i. Tôjbmo i chỉlyqv xin hémnft lộqkbf đzmnf ểdlmv bệfbuo -hạqmyn biếzqal t, hoàvfvf thưmbrk ợxvko ng làvfvf ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ãynkg dàvfvf nh cảdlmv cuộqkbf c đzmnf ờjbmo i đzmnf ểdlmv bảdlmv o vệfbuo tộqkbf c Việfbuo t. Vợxvko chồmnft ng chúppjr ng tôjbmo i thấrkue y ngưmbrk ờjbmo i, làvfvf bỏztne trốrvov n biệfbuo t.
Thấrkue y đzmnf ếzqal n Ưfbuo ng-sơsoaz n song hiệfbuo p màvfvf còajth n kinh sợxvko Mộqkbf c-tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng, thìrkue mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u nghĩxuea thầgjvg m rằdndc ng, cóqmmw thểdlmv ôjbmo ng làvfvf Hồmnft ng-Sơsoaz n đzmnf ạqmyn i phu, Thiêxvko n-trưmbrk ờjbmo ng ngũrvvq kiệfbuo t. Nhưmbrk ng khôjbmo ng ai đzmnf oámnft n ra đzmnf ưmbrk ợxvko c cảdlmv .
Đjyxp ếzqal n đzmnf óqmmw quan tổqmmw ng-lĩxuea nh thịvirb -vệfbuo Hùtjyh ng Lễbcfg vàvfvf o tâajth u:
– Tâajth u bệfbuo -hạqmyn , cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng bịvirb ngưmbrk ờjbmo i ta tẩuwef m dầgjvg u, đzmnf ặyvsp t lưmbrk u huỳyvsp nh khắfeue p nơsoaz i, đzmnf iểdlmv m huyệfbuo t Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u vớyvsp i bẩuwef y mưmbrk ơsoaz i sámnft u cung nữynkg rồmnft i châajth m lửcmpf a đzmnf ốrvov t, nêxvko n đzmnf ộqkbf i cứbvqo u hỏztne a tuy cóqmmw ra tay, màvfvf khôjbmo ng cứbvqo u đzmnf ưmbrk ợxvko c mộqkbf t ngưmbrk ờjbmo i nàvfvf o. Thầgjvg n xin chịvirb u tộqkbf i vớyvsp i bệfbuo -hạqmyn .
Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng xua tay:
– Sưmbrk đzmnf iệfbuo t! Ngưmbrk ờjbmo i khôjbmo ng cóqmmw lỗnwog i gìrkue cảdlmv . Vụpbzu nàvfvf y chídzup nh chúppjr ng ta ra tay. Cámnft i con mụpbzu Dưmbrk ơsoaz ng Hồmnft ng-Hạqmyn c nàvfvf y thựgjae c làvfvf mộqkbf t con ámnft c quỷnjyk . Chỉlyqv nguyêxvko n tộqkbf i đzmnf ámnft nh thuốrvov c mêxvko tĩxuea nh thâajth n Thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t cũrvvq ng đzmnf ủvirb xửcmpf lănuae ng trìrkue rồmnft i. Thịvirb lạqmyn i dấrkue u Đjyxp inh Hiềpbzu n xưmbrk ng làvfvf Nguyễbcfg n Bôjbmo ng trong cung đzmnf ểdlmv hàvfvf nh lạqmyn c làvfvf m ôjbmo uếzqal hậprgc u cung. Thịvirb còajth n trốrvov n ra ngoàvfvf i họxuea p vớyvsp i Tốrvov ng mưmbrk u cưmbrk ớyvsp p ngôjbmo i vua nữynkg a. Khi việfbuo c phámnft t giámnft c, vua Thámnft nh-tôjbmo ng âajth n xámnft cho thịvirb . Tưmbrk ởrvvq ng nhưmbrk vậprgc y thịvirb đzmnf ãynkg hốrvov i hậprgc n, khôjbmo ng ngờjbmo thịvirb âajth m thầgjvg m bámnft o mọxuea i kếzqal hoạqmyn ch bìrkue nh Chiêxvko m cho bọxuea n Hồmnft ng-thiếzqal t giámnft o. Vìrkue vậprgc y mớyvsp i cóqmmw việfbuo c Chiêxvko m biếzqal t hếzqal t kếzqal hoạqmyn ch củvirb a ta. Cuốrvov i cùtjyh ng, thịvirb chuẩuwef n bịvirb kếzqal hoạqmyn ch cưmbrk ớyvsp p ngôjbmo i vua khi đzmnf ứbvqo c Thámnft nh-tôjbmo ng bănuae ng hàvfvf , suýkhna t nữynkg a gâajth y ra cuộqkbf c tưmbrk ơsoaz ng tàvfvf n đzmnf ổqmmw mámnft u. Nhờjbmo di chiếzqal u củvirb a Quốrvov c-phụpbzu , thịvirb đzmnf ưmbrk ợxvko c âajth n xámnft , nhưmbrk ng thịvirb vẫvcig n cứbvqo tìrkue m cámnft ch hạqmyn i dâajth n, phảdlmv n quốrvov c, thịvirb thôjbmo ng bámnft o mọxuea i quốrvov c kếzqal cho Tốrvov ng. Giảdlmv nhưmbrk Mộqkbf c-Tồmnft n hòajth a thưmbrk ợxvko ng khôjbmo ng khámnft m phámnft ra, thìrkue quốrvov c kếzqal vềpbzu Liêxvko u, Hạqmyn đzmnf ãynkg bịvirb Tốrvov ng qhámnft rồmnft i khốrvov ng? Ba phámnft i đzmnf oàvfvf n củvirb a ta khóqmmw bảdlmv o toàvfvf n tídzup nh mệfbuo nh.
Côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu tiếzqal p lờjbmo i Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng:
– Biếzqal t bao nhiêxvko u kếzqal sámnft ch củvirb a chúppjr ng ta vớyvsp i Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t mưmbrk u cầgjvg u cho Hoa-Việfbuo t sốrvov ng thanh bìrkue nh từywdt triềpbzu u vua Nhâajth n-Tôjbmo ng đzmnf ếzqal n giờjbmo , đzmnf ềpbzu u bịvirb con quỷnjyk cámnft i bámnft o cho Tốrvov ng biếzqal t hếzqal t. Nay vìrkue muốrvov n hạqmyn chúppjr ng ta, Hy-Ninh đzmnf ếzqal mớyvsp i trao nhữynkg ng mậprgc t tấrkue u củvirb a Hồmnft ng-Hạqmyn c cho têxvko n Vưmbrk ơsoaz ng An-Thạqmyn ch. Thạqmyn ch đzmnf em nhữynkg ng thứbvqo đzmnf óqmmw đzmnf ưmbrk a ra triềpbzu u nghịvirb , kếzqal t tộqkbf i ta cùtjyh ng vưmbrk ơsoaz ng thôjbmo ng đzmnf ồmnft ng vớyvsp i ngoạqmyn i quốrvov c. Việfbuo c nàvfvf y đzmnf ưmbrk a tớyvsp i vưmbrk ơsoaz ng vớyvsp i ta khôjbmo ng thểdlmv cầgjvg m đzmnf ạqmyn i quâajth n nữynkg a. Chúppjr ng ta nghĩxuea : Việfbuo c làvfvf m củvirb a chúppjr ng ta quang minh lỗnwog i lạqmyn c, khi thámnft c khôjbmo ng phảdlmv i hổqmmw thẹhshn n vớyvsp i liệfbuo t tổqmmw Trung-nguyêxvko n, Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t làvfvf đzmnf ưmbrk ợxvko c rồmnft i. Cho nêxvko n chúppjr ng ta cámnft o quan màvfvf vềpbzu đzmnf âajth y. Thịvirb thựgjae c làvfvf con rắfeue n đzmnf ộqkbf c nằdndc m trong hoàvfvf ng-cung. Chúppjr ng ta cũrvvq ng biếzqal t triềpbzu u đzmnf ìrkue nh Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t khôjbmo ng thểdlmv giếzqal t thịvirb , nêxvko n chúppjr ng ta phảdlmv i ra tay.
Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng nóqmmw i vớyvsp i Thámnft i-Ninh đzmnf ếzqal :
– Chúppjr ng tôjbmo i xửcmpf tửcmpf Dưmbrk ơsoaz ng Hồmnft ng-Hạqmyn c vớyvsp i bẩuwef y mưmbrk ơsoaz i sámnft u cung nữynkg xuấrkue t thâajth n từywdt Hồmnft ng-thiếzqal t giámnft o, rồmnft i đzmnf ốrvov t cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng. Nếzqal u nhưmbrk bệfbuo -hạqmyn vớyvsp i triềpbzu u đzmnf ìrkue nh bắfeue t lỗnwog i, thìrkue chúppjr ng tôjbmo i xin chịvirb u.
Từywdt khi cóqmmw trídzup khôjbmo n, nhàvfvf vua đzmnf ưmbrk ợxvko c chịvirb làvfvf côjbmo ng chúppjr a Thiêxvko n-Ninh thuậprgc t cho khôjbmo ng biếzqal t bao nhiêxvko u huyềpbzu n thoạqmyn i vềpbzu Ưfbuo ng-sơsoaz n song hiệfbuo p, Mộqkbf c-tồmnft n vọxuea ng thêxvko hòajth a thưmbrk ợxvko ng. Trong tâajth m tưmbrk ởrvvq ng, nhàvfvf vua kídzup nh trọxuea ng ba ngưmbrk ờjbmo i nàvfvf y nhưmbrk thầgjvg n nhưmbrk thámnft nh. Nay nghe vưmbrk ơsoaz ng tựgjae nhậprgc n lỗnwog i, nhàvfvf vua xua tay:
– Đjyxp ạqmyn i vưmbrk ơsoaz ng vìrkue Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t màvfvf trừywdt gian, khiếzqal n toàvfvf n tộqkbf c Việfbuo t đzmnf ềpbzu u thâajth m cảdlmv m, cóqmmw đzmnf âajth u chámnft u dámnft m bắfeue t lỗnwog i.
Ghi chúppjr ,
Cámnft c bộqkbf sửcmpf Việfbuo t nhưmbrk Đjyxp VSKTT, Việfbuo t-sửcmpf lưmbrk ợxvko c, An-nam chídzup lưmbrk ợxvko c, cho đzmnf ếzqal n Tốrvov ng-sửcmpf đzmnf ềpbzu u chémnft p mơsoaz hồmnft vềpbzu sựgjae kiệfbuo n nàvfvf y nhưmbrk sau:
« Quýkhna -Sửcmpf u, Thámnft i-Ninh nănuae m thứbvqo nhìrkue (1073), bêxvko n Tốrvov ng làvfvf niêxvko n hiệfbuo u Hy-Ninh thứbvqo sámnft u. Giam Hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u họxuea Dưmbrk ơsoaz ng, tôjbmo n Hoàvfvf ng thámnft i-phi làvfvf m Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u. Linh-Nhâajth n cóqmmw tídzup nh hay ghen, cho mìrkue nh làvfvf mẹhshn màvfvf khôjbmo ng đzmnf ưmbrk ợxvko c dựgjae chídzup nh sựgjae , mớyvsp i dụpbzu vớyvsp i nhàvfvf vua rằdndc ng: "Mẹhshn giàvfvf khóqmmw nhọxuea c mớyvsp i cóqmmw ngàvfvf y nay, màvfvf bâajth y giờjbmo phúppjr quýkhna ngưmbrk ờjbmo i khámnft c đzmnf ưmbrk ợxvko c hưmbrk ởrvvq ng, thếzqal thìrkue sẽbmkm đzmnf ểdlmv mẹhshn giàvfvf vàvfvf o đzmnf âajth u?". Vua bènuae n sai giam Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u vàvfvf 76 cung nữynkg vàvfvf o cung Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng, rồmnft i bứbvqo c phảdlmv i chếzqal t theo lănuae ng Thámnft nh-tôjbmo ng ».
Ngôjbmo Sĩxuea -Liêxvko n phêxvko bìrkue nh:
Nhâajth n-tôjbmo ng làvfvf ngưmbrk ờjbmo i hiếzqal u. Linh-Nhâajth n làvfvf ngưmbrk ờjbmo i sùtjyh ng đzmnf ạqmyn o Phậprgc t, sao lạqmyn i đzmnf ếzqal n nỗnwog i giếzqal t đzmnf ídzup ch Thámnft i-hậprgc u, hãynkg m hạqmyn i ngưmbrk ờjbmo i vôjbmo -tộqkbf i, tàvfvf n nhẫvcig n đzmnf ếzqal n nhưmbrk thếzqal ưmbrk ? Vìrkue ghen làvfvf thưmbrk ờjbmo ng tìrkue nh củvirb a đzmnf àvfvf n bàvfvf , huốrvov ng chi làvfvf mẹhshn đzmnf ẻjvjo màvfvf khôjbmo ng đzmnf ưmbrk ợxvko c dựgjae chídzup nh sựgjae ? Linh-Nhâajth n dẫvcig u làvfvf ngưmbrk ờjbmo i hiềpbzu n cũrvvq ng khôjbmo ng thểdlmv nhẫvcig n nạqmyn i đzmnf ưmbrk ợxvko c, cho nêxvko n phảdlmv i dụpbzu vớyvsp i vua. Bấrkue y giờjbmo vua còajth n trẻjvjo thơsoaz , chỉlyqv biếzqal t chiềpbzu u lòajth ng mẹhshn làvfvf thídzup ch, màvfvf khôjbmo ng biếzqal t làvfvf lỗnwog i to. Thámnft i-sưmbrk Lýkhna – Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh phảdlmv i ra trấrkue n bêxvko n ngoàvfvf i, biếzqal t đzmnf âajth u chẳvirb ng vìrkue can giámnft n việfbuo c ấrkue y?
Sựgjae kiệfbuo n nàvfvf y hếzqal t sứbvqo c phi lýkhna . Vìrkue bấrkue y giờjbmo , nhàvfvf vua mớyvsp i bẩuwef y tuổqmmw i, làvfvf m sao cóqmmw đzmnf ủvirb uy tídzup n, khảdlmv nănuae ng lậprgc t đzmnf ổqmmw mộqkbf t Thámnft i-hậprgc u đzmnf ang cầgjvg m quyềpbzu n, vớyvsp i mộqkbf t Thámnft i-sưmbrk kinh nghiệfbuo m, cao niêxvko n nhưmbrk Lýkhna Đjyxp ạqmyn o-Thàvfvf nh? Cho nêxvko n khi viếzqal t nhữynkg ng giòajth ng nàvfvf y, tôjbmo i bỏztne khôjbmo ng theo sửcmpf Việfbuo t, Tốrvov ng-sửcmpf ; màvfvf theo gia-phảdlmv củvirb a giòajth ng họxuea Lýkhna tạqmyn i Bắfeue c-Hàvfvf n chémnft p vềpbzu Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u. Còajth n việfbuo c Thưmbrk ợxvko ng-Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u bịvirb đzmnf ốrvov t chếzqal t vớyvsp i bẩuwef y mưmbrk ơsoaz i sámnft u cung nữynkg , tôjbmo i theo bộqkbf QTNC, TTCTGCK cũrvvq ng nhưmbrk mộqkbf chídzup , vănuae n bia cámnft c côjbmo ng thầgjvg n Tốrvov ng đzmnf ưmbrk ợxvko c chémnft p thàvfvf nh sámnft ch mang têxvko n TTCTBK. Trong ba tàvfvf i liệfbuo u trêxvko n đzmnf ềpbzu u chémnft p rằdndc ng Tốrvov ng sai ngưmbrk ờjbmo i sang hứbvqo a phong cho Dưmbrk ơsoaz ng Đjyxp ạqmyn o-Gia làvfvf m Giao-chỉlyqv quậprgc n vưmbrk ơsoaz ng. Vậprgc y hãynkg y tổqmmw chứbvqo c binh biếzqal n cưmbrk ớyvsp p ngôjbmo i họxuea Lýkhna . Nếzqal u tổqmmw chứbvqo c binh biếzqal n thấrkue t bạqmyn i, quâajth n Tốrvov ng sẽbmkm vưmbrk ợxvko t biêxvko n sang giúppjr p. Dưmbrk ơsoaz ng gia tin thựgjae c. Nhưmbrk ng khi sựgjae thấrkue t bạqmyn i, thìrkue quâajth n Tốrvov ng khôjbmo ng qua nhưmbrk lờjbmo i hứbvqo a. Tốrvov ng làvfvf m việfbuo c nàvfvf y chỉlyqv vớyvsp i mụpbzu c đzmnf ídzup ch làvfvf m cho Giao-chỉlyqv cóqmmw nộqkbf i chiếzqal n.
Vềpbzu việfbuo c Dưmbrk ơsoaz ng thámnft i hậprgc u cùtjyh ng bẩuwef y mưmbrk ơsoaz i sámnft u cung nữynkg bịvirb giếzqal t, uyêxvko n nguyêxvko n ra sao, chỉlyqv đzmnf ộqkbf c giảdlmv Nam-quốrvov c sơsoaz n-hàvfvf mớyvsp i biếzqal t sựgjae thựgjae c màvfvf thôjbmo i.
Chợxvko t Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng liếzqal c nhìrkue n cung nữynkg đzmnf ứbvqo ng hầgjvg u sau lưmbrk ng Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u rồmnft i cau màvfvf y lạqmyn i nhìrkue n côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu nhưmbrk hỏztne i ýkhna kiếzqal n. Côjbmo ng chúppjr a cũrvvq ng đzmnf ưmbrk a mắfeue t nhìrkue n cung nữynkg ấrkue y tồmnft i lạqmyn i lắfeue c đzmnf ầgjvg u. Vưmbrk ơsoaz ng trầgjvg m tưmbrk mộqkbf t lúppjr c, rồmnft i nóqmmw i vớyvsp i ba đzmnf oàvfvf n mậprgc t sứbvqo sang Tốrvov ng, Liêxvko u, Hạqmyn :
– Thôjbmo i! Cámnft c vịvirb cứbvqo yêxvko m tâajth m lêxvko n đzmnf ưmbrk ờjbmo ng. Trong bóqmmw ng tốrvov i, ngưmbrk ờjbmo i củvirb a ta sẽbmkm theo dõsnwo i, giúppjr p đzmnf ỡynkg cámnft c vịvirb . Chuyếzqal n đzmnf i củvirb a cámnft c vịvirb khôjbmo ng giúppjr p Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t, cũrvvq ng chẳvirb ng giúppjr p Tốrvov ng, Liêxvko u, Hạqmyn , màvfvf vìrkue thiêxvko n hạqmyn làvfvf m mấrkue t đzmnf i cámnft i mầgjvg m binh lửcmpf a khiếzqal n ngưmbrk ờjbmo i chếzqal t, nhàvfvf tan màvfvf thôjbmo i.
Vưmbrk ơsoaz ng nóqmmw i vớyvsp i Đjyxp ộqkbf ng-đzmnf ìrkue nh thấrkue t kiệfbuo t, Tuyếzqal t-sơsoaz n thậprgc p anh:
– Cámnft c vịvirb tuy sinh làvfvf m con dâajth n Tốrvov ng, nhưmbrk ng tổqmmw tiêxvko n gốrvov c ởrvvq vùtjyh ng Kinh-hồmnft , tứbvqo c xưmbrk a kia làvfvf ngưmbrk ờjbmo i Việfbuo t. Côjbmo gia tưmbrk ớyvsp c phong Kinh-Nam vưmbrk ơsoaz ng, cai trịvirb vùtjyh ng nàvfvf y mưmbrk ờjbmo i nănuae m qua, nêxvko n hiểdlmv u rấrkue t rõsnwo cámnft c vịvirb . Cámnft c vịvirb làvfvf nhữynkg ng đzmnf ạqmyn i hiệfbuo p, họxuea c võsnwo vớyvsp i nguyệfbuo n vọxuea ng hàvfvf nh hiệfbuo p cứbvqo u nguy phòajth khốrvov n. Thếzqal màvfvf cámnft c vịvirb bịvirb têxvko n cẩuwef u Nho Vưmbrk ơsoaz ng An-Thạqmyn ch trong triềpbzu u Hy-Ninh coi nhưmbrk bọxuea n đzmnf ầgjvg u trộqkbf m đzmnf uôjbmo i cưmbrk ớyvsp p, rồmnft i đzmnf ẩuwef y cámnft c vịvirb vàvfvf o chỗnwog chếzqal t. Rấrkue t may, khi cámnft c vịvirb bịvirb cùtjyh ng đzmnf ưmbrk ờjbmo ng, Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t khôjbmo ng nhữynkg ng khôjbmo ng thùtjyh oámnft n cámnft c vịvirb , màvfvf còajth n đzmnf ãynkg i cámnft c vịvirb vàvfvf o bậprgc c quốrvov c sĩxuea . Nay cámnft c vịvirb đzmnf ưmbrk ợxvko c trao trọxuea ng trámnft ch thiêxvko ng liêxvko ng, làvfvf làvfvf m tắfeue t ngọxuea n lửcmpf a chiếzqal n tranh giữynkg a bốrvov n nưmbrk ớyvsp c, đzmnf óqmmw làvfvf dịvirb p cámnft c vịvirb đzmnf ưmbrk ợxvko c tỏztne rõsnwo châajth n bảdlmv n lĩxuea nh vìrkue đzmnf ờjbmo i, cho đzmnf ờjbmo i. Thôjbmo i chúppjr c cámnft c vịvirb lêxvko n đzmnf ưmbrk ờjbmo ng may mắfeue n.
Vưmbrk ơsoaz ng đzmnf ưmbrk a mắfeue t nhìrkue n Hoàvfvf ng-Nghi, nhìrkue n cung nữynkg đzmnf ứbvqo ng sau thámnft i-hậprgc u:
– Hồmnft i bìrkue nh Chiêxvko m, bọxuea n Long-biêxvko n ngũrvvq -hùtjyh ng cámnft c ngưmbrk ờjbmo i vớyvsp i bốrvov n côjbmo vợxvko , do khôjbmo ng tinh tếzqal , đzmnf ểdlmv đzmnf ếzqal n nỗnwog i gâajth y ra mốrvov i hậprgc n tìrkue nh thiêxvko n thu, đzmnf ầgjvg y oan khuấrkue t cho Nang-Chang-Lan. Vìrkue âajth n hậprgc n, ngưmbrk ờjbmo i xin vớyvsp i Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u đzmnf ểdlmv tìrkue m nàvfvf ng trong ba nănuae m. Sau ba nănuae m nếzqal u khôjbmo ng thấrkue y tin tứbvqo c Chang-Lan ngưmbrk ờjbmo i mớyvsp i cưmbrk ớyvsp i Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh, cóqmmw đzmnf úppjr ng thếzqal khôjbmo ng?
– Thưmbrk a cậprgc u vâajth ng.
– Tạqmyn i sao nănuae m ngoámnft i ngưmbrk ờjbmo i lạqmyn i cưmbrk ớyvsp i Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh? Ngưmbrk ờjbmo i làvfvf con nhàvfvf danh gia, họxuea c thứbvqo c uyêxvko n bámnft c, màvfvf sao lạqmyn i thấrkue t hứbvqo a nhưmbrk thếzqal ? Ta phảdlmv i đzmnf ámnft nh cho ngưmbrk ờjbmo i quènuae châajth n mớyvsp i đzmnf ưmbrk ợxvko c.
Nghe vưmbrk ơsoaz ng kếzqal t tộqkbf i, Hoàvfvf ng-Nghi cảdlmv m thấrkue y lạqmyn nh gámnft y. Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u đzmnf ỡynkg lờjbmo i cho Hoàvfvf ng-Nghi:
– Khảdlmv i đzmnf ạqmyn i-vưmbrk ơsoaz ng, việfbuo c Nghi đzmnf ệfbuo cưmbrk ớyvsp i vợxvko làvfvf do chámnft u thôjbmo i thúppjr c. Nguyêxvko n nănuae m trưmbrk ớyvsp c, chámnft u thấrkue y Nghi đzmnf ệfbuo tuổqmmw i đzmnf ãynkg lớyvsp n, Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh cũrvvq ng vậprgc y; màvfvf cámnft i thờjbmo i hạqmyn n Nghi đzmnf ệfbuo đzmnf i tìrkue m Chang-Lan cũrvvq ng đzmnf ãynkg quámnft ba nănuae m, nêxvko n chámnft u khảdlmv i vớyvsp i Quốrvov c-mẫvcig u, vớyvsp i sưmbrk -huynh Thưmbrk ờjbmo ng-Kiệfbuo t, rồmnft i cho làvfvf m lễbcfg thàvfvf nh hôjbmo n.
– Việfbuo c đzmnf óqmmw tôjbmo i biếzqal t. Nhưmbrk ng tôjbmo i hỏztne i tộqkbf i Hoàvfvf ng-Nghi, vìrkue y thấrkue t hứbvqo a. Rõsnwo ràvfvf ng sau khi biếzqal t Nang-Chang-Lan oan, y vàvfvf o Chiêxvko m tìrkue m nóqmmw , vàvfvf đzmnf ãynkg gặyvsp p lạqmyn i nóqmmw sau ba thámnft ng. Từywdt đzmnf ấrkue y y vớyvsp i Chang-Lan nhưmbrk bóqmmw ng vớyvsp i hìrkue nh. Cho đzmnf ếzqal n ngàvfvf y y cưmbrk ớyvsp i Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh, Chang-Lan đzmnf âajth u cóqmmw xa nóqmmw ?
Lờjbmo i kếzqal t tộqkbf i củvirb a vưmbrk ơsoaz ng gâajth y ra mộqkbf t súppjr c cảdlmv m lớyvsp n cho toàvfvf n thếzqal triềpbzu u đzmnf ìrkue nh Đjyxp ạqmyn i-Việfbuo t. Vìrkue ai cũrvvq ng tưmbrk ởrvvq ng Hoàvfvf ng-Nghi chung tìrkue nh, tìrkue m Chang-Lan trong ba nănuae m màvfvf khôjbmo ng thấrkue y, rồmnft i mớyvsp i cưmbrk ớyvsp i Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh. Khôjbmo ng ngờjbmo bâajth y giờjbmo nảdlmv y ra vụpbzu Hoàvfvf ng-Nghi đzmnf ãynkg tìrkue m thấrkue y Chang-Lan từywdt lâajth u.
Hoàvfvf ng-Nghi mởrvvq miệfbuo ng đzmnf ịvirb nh biệfbuo n luậprgc n, thìrkue côjbmo ng chúppjr a Huệfbuo -Nhu vẫvcig y tay, ngụpbzu ýkhna khôjbmo ng cho nóqmmw i:
– Ta cho chámnft u suy nghĩxuea mộqkbf t khắfeue c rồmnft i hãynkg y trảdlmv lờjbmo i.
Sau mộqkbf t khắfeue c, côjbmo ng-chúppjr a hỏztne i:
– Chámnft u nghĩxuea ra chưmbrk a?
– Thưmbrk a mợxvko chámnft u khôjbmo ng nghĩxuea ra.
Chợxvko t Phưmbrk ơsoaz ng-Quỳyvsp nh bậprgc t lêxvko n tiếzqal ng kêxvko u:
– Àztne , phảdlmv i rồmnft i! Phảdlmv i rồmnft i. Anh đzmnf ãynkg thấrkue y Chang-Lan, nhưmbrk ng anh khôjbmo ng nhậprgc n ra nàvfvf ng!
–???
– Chang-Lan đzmnf ãynkg giảdlmv làvfvf m con nữynkg tỳyvsp Nang-Trúppjr c, sốrvov ng bêxvko n anh hơsoaz n ba nănuae m màvfvf anh khôjbmo ng biếzqal t. Cho đzmnf ếzqal n lúppjr c Dưmbrk ơsoaz ng gia nổqmmw i loạqmyn n, nàvfvf ng mớyvsp i đzmnf ưmbrk ợxvko c thámnft i hậprgc u đzmnf em vàvfvf o cung, rồmnft i khi anh cưmbrk ớyvsp i em nàvfvf ng mớyvsp i bỏztne đzmnf i.
Tấrkue t cảdlmv mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u kinh hãynkg i Ưfbuo ng-sơsoaz n song hiệfbuo p. Mộqkbf t sựgjae việfbuo c vớyvsp i uẩuwef n khúppjr c nhưmbrk vậprgc y, màvfvf hai vịvirb đzmnf ềpbzu u biếzqal t rấrkue t chi tiếzqal t, thếzqal thìrkue hỏztne i rằdndc ng bọxuea n bấrkue t trung, bấrkue t hiếzqal u làvfvf m sao qua mắfeue t song hiệfbuo p? Bấrkue t giámnft c mọxuea i ngưmbrk ờjbmo i đzmnf ềpbzu u lạqmyn nh gámnft y. Vưmbrk ơsoaz ng tuyêxvko n ámnft n:
– Ta gia hạqmyn n cho chámnft u trong ba nănuae m phảdlmv i tìrkue m cho ra Chang-Lan, bằdndc ng khôjbmo ng ta chặyvsp t châajth n. Nhớyvsp đzmnf ấrkue y!
Đjyxp ềpbzu n thờjbmo Linh-Nhâajth n hoàvfvf ng thámnft i hậprgc u, tạqmyn i xãynkg Dưmbrk ơsoaz ng-xámnft , huyệfbuo n Gia-lâajth m, Hàvfvf -nộqkbf i.
Thá
Linh-Nhâ
– Tâ
Thá
– Xin Thá
Nhà
– Chị
Cô
– Cá
Cô
Linh-Nhâ
– Đ
– Và
Biế
– Sau khi Nù
Cô
– Từ
... Nguyê
« Bắ
Nghĩ
Đ
– Ngư
Vua bà
– Đ
Cô
– Nế
Nghe nhà
– Ô
Vua bà
– Từ
Nhà
– Chị
Trong ba bà
Nghe nhà
– Tâ
Ghi chú
Trung-quố
Hà
Sinh cậ
Gia gia dư
Thâ
Kim niê
Châ
Lã
Nam nhâ
Bi sầ
Lộ
Nhữ
Đ
Dị
Dâ
Số
Nhà
Đ
Nă
Châ
Già
Ngư
Ngà
Bê
Ngư
Thó
(Trầ
Linh-Nhâ
– Cứ
– Thá
Cô
Cô
– Chí
Cả
Sau khi luậ
– Đ
Mộ
– Thầ
Linh-Nhâ
– Ninh ơ
– Tâ
– Giỏ
– Ba mư
Linh-Nhâ
– Trầ
– Tâ
« Quá
Triề
Tí
– Tâ
Thá
– Khả
– Thư
« Tiê
Nghĩ
– Liê
Nghe Lý
– Thá
Phò
– Lỡ
Tí
– Thư
Linh-Nhâ
– Kế
Hậ
– Thá
Cuộ
Tiệ
– Trẫ
Bỗ
Quan Tổ
– Cá
Mộ
– Tiể
Hù
– Mộ
Thầ
– Ngũ
Trung-Thà
Thấ
– Cá
Như
Nguyê
– Cá
Phư
– Hai em đ
Đ
«... Sau khi dẹ
... Dư
... Sau cuộ
... Trong khi bà
... Kế
... Khi biế
Tiế
Trong ố
Thá
– Thư
Từ
Sau khi dẹ
– Tâ
Ngự
– Thá
Lý
– Mộ
Khắ
– Thá
– Tô
– Thá
Mặ
– Chiế
Hoà
– Đ
– Hô
– Tô
Lý
– Thầ
– Cô
– Tâ
Â
Mư
– Xé
Triề
Thấ
– Cò
Nhà
– Thầ
– Tâ
Quan ngự
Triề
Thá
– Quan phủ
Rồ
– Bà
Triề
– Cá
Đ
– Tâ
Linh-Nhâ
– Lý
Lý
– Tâ
Ghi chú
Chuyệ
Khé
Khen ai đ
Trê
Dư
Cở
Đ
Có
Phô
Khé
Đ
Đ
Đ
Trung-Thà
– Sư
Hoà
– Tâ
Mọ
– Mộ
Phư
– Cả
Huynh trư
– Thỉ
Dù
– Đ
– Tâ
Thế
– Bâ
Bỗ
– Tâ
Nhà
– Họ
– Tâ
– Đ
Hoà
– Tâ
Nhắ
– Tấ
Tớ
– Cô
Kinh-Nam vư
– Dù
Thoá
– Chú
– Em cũ
Thấ
– Tiể
Giữ
– Tâ
Tuy cung Thư
Vư
– Cậ
Cô
– Đ
Ngô
– Nà
– Có
Cô
– Gọ
Trung-Thà
Kinh-Nam vư
Vư
– Mư
Cả
Vư
– Cá
– Thư
Vư
– Nế
Cô
– Dạ
Cả
– Từ
Nghe cô
– Chá
Vư
– Thì
Cô
– Ba ô
Linh-Nhâ
– Khả
Cô
– Thá
– Chá
– Thá
Tấ
Nhà
– Khả
– Tô
Thấ
Đ
– Tâ
Kinh-Nam vư
– Sư
Cô
– Biế
Kinh-Nam vư
– Chú
Từ
– Đ
Ghi chú
Cá
« Quý
Ngô
Nhâ
Sự
Về
Chợ
– Thô
Vư
– Cá
Vư
– Hồ
– Thư
– Tạ
Nghe vư
– Khả
– Việ
Lờ
Hoà
– Ta cho chá
Sau mộ
– Chá
– Thư
Chợ
– À
–???
– Chang-Lan đ
Tấ
– Ta gia hạ
Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
