Niêocww n hiệkucc u Tháyfrw i-Ninh thứrsaa nhìxwrz (1073), mùiorp a Xuâfxwg n, tháyfrw ng Giêocww ng, vua bàudfc Bắtjcl c-biêocww n Thiêocww n-Thàudfc nh, phòlfin mãlayi Thâfxwg n Cảyuom nh-Long từttyt Lạnzzl ng-châfxwg u vềuuus Thăkyit ng-long xin thiếgqxo t Tinh-triềuuus u đriia ểbjzf tưrsaa ờdbqd ng trìxwrz nh vềuuus tìxwrz nh hìxwrz nh Tốfxwg ng.
Tháyfrw i-sưrsaa Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh cho triệkucc u tậyvgy p thâfxwg n-vưrsaa ơrjck ng, đriia ạnzzl i-tưrsaa -mãlayi , lụrozd c bộqtrw thưrsaa ợduoe ng thưrsaa , quảyuom n Khu-mậyvgy t việkucc n, đriia ôocww -đriia ốfxwg c thủopmn y-quâfxwg n, tổnhpw ng-trấgwbk n Thăkyit ng-long, tổnhpw ng quảyuom n ngựpkhj -lâfxwg m quâfxwg n, tổnhpw ng-quảyuom n thịyjzu -vệkucc , cáyfrw c tưrsaa ớzcdk ng chỉttyt huy mưrsaa ờdbqd i hai hiệkucc u Thiêocww n-tửnuqg binh, đriia ạnzzl o kịyjzu -binh Phùiorp -đriia ổnhpw ng. Vìxwrz cuộqtrw c thiếgqxo t triềuuus u cóftjf liêocww n hệkucc tớzcdk i tìxwrz nh hìxwrz nh an-ninh nêocww n Long-thàudfc nh ẩxpxz n-sĩhtvj cùiorp ng phu nhâfxwg n đriia ưrsaa ợduoe c mờdbqd i tham dựpkhj .
Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i-hậyvgy u, Tháyfrw i-Ninh hoàudfc ng đriia ếgqxo từttyt trong đriia iệkucc n Càudfc n-nguyêocww n đriia i ra. Nhạnzzl c tấgwbk u bảyuom n Long-thọrsaa . Nhạnzzl c dứrsaa t, tháyfrw i-sưrsaa Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh cung tay:
– Tâfxwg u Tháyfrw i-hậyvgy u, tâfxwg u Bệkucc -hạnzzl . Vìxwrz bêocww n Tốfxwg ng thay đriia ổnhpw i rấgwbk t nhiềuuus u, nhấgwbk t làudfc nhữahmt ng thay đriia ổnhpw i đriia óftjf cóftjf liêocww n quan đriia ếgqxo n Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t, nêocww n thầhghu n cho thiếgqxo t Tinh-triềuuus u đriia ểbjzf nghe vua bàudfc Bắtjcl c-biêocww n tâfxwg u trìxwrz nh tìxwrz nh hìxwrz nh an-ninh biêocww n giớzcdk i Tốfxwg ng-Việkucc t.
Tháyfrw i-Ninh đriia ếgqxo tuy mớzcdk i táyfrw m tuổnhpw i, nhưrsaa ng đriia ãlayi quen vớzcdk i lễmzuc nghi. Nhàudfc vua tuyêocww n chỉttyt :
– Xin Tháyfrw i-sưrsaa an tọrsaa a.
Nhàudfc vua dùiorp ng ngôocww n ngữahmt bìxwrz nh dâfxwg n vớzcdk i vua bàudfc Bắtjcl c-biêocww n:
– Chịyjzu Thiêocww n-Thàudfc nh. Hồaoqo i Phụrozd -hoàudfc ng tạnzzl i thếgqxo đriia ãlayi trao quyềuuus n trấgwbk n ngựpkhj biêocww n cưrsaa ơrjck ng cho chịyjzu . Bấgwbk y lâfxwg u nay biêocww n cưrsaa ơrjck ng vôocww sựpkhj . Nay hẳsgix n cóftjf đriia iềuuus u gìxwrz khẩxpxz n cấgwbk p lắtjcl m, mớzcdk i khiếgqxo n đriia ạnzzl i giáyfrw chịyjzu hồaoqo i triềuuus u.
Côocww ng-chúyuom a Thiêocww n-Thàudfc nh tâfxwg u:
– Cáyfrw ch đriia âfxwg y bốfxwg n năkyit m, khi Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t chuẩxpxz n bịyjzu bìxwrz nh Chiêocww m, triềuuus u đriia ìxwrz nh cóftjf ban chỉttyt dụrozd cho Bắtjcl c-biêocww n phảyuom i làudfc m ba đriia iềuuus u. Mộqtrw t làudfc hếgqxo t sứrsaa c hòlfin a hoãlayi n, nhưrsaa ờdbqd ng nhịyjzu n vớzcdk i Tốfxwg ng, đriia ểbjzf đriia ưrsaa ợduoe c yêocww n mặxwrz t Bắtjcl c. Hai làudfc lựpkhj c lưrsaa ợduoe ng Bắtjcl c-biêocww n phảyuom i ứrsaa ng trựpkhj c, phòlfin ng Tốfxwg ng thừttyt a cơrjck đriia áyfrw nh úyuom p. Ba làudfc gửnuqg i tếgqxo -táyfrw c theo dõkday i mọrsaa i hoạnzzl t đriia ộqtrw ng củopmn a Tốfxwg ng. Vìxwrz quốfxwg c kếgqxo bịyjzu gian tếgqxo báyfrw o cho Chiêocww m, nêocww n mớzcdk i cóftjf vụrozd quâfxwg n Chiêocww m đriia óftjf ng đriia ồaoqo n Tàudfc -lầhghu m chặxwrz n đriia ưrsaa ờdbqd ng Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng. Cũyvgy ng gian tếgqxo báyfrw o cho Tốfxwg ng, nêocww n trong suốfxwg t thờdbqd i gian ấgwbk y Tốfxwg ng hếgqxo t sứrsaa c lấgwbk n áyfrw t ta ởbjzf biêocww n cưrsaa ơrjck ng.
Côocww ng chúyuom a đriia em ra mộqtrw t cáyfrw i giáyfrw treo tấgwbk m bảyuom n đriia ồaoqo Hoa-Nam lớzcdk n hơrjck n cáyfrw i chiếgqxo u, trêocww n đriia óftjf ghi chằriia ng chịyjzu t nhữahmt ng chỗyvgy đriia óftjf ng quâfxwg n, đriia ưrsaa ờdbqd ng di chuyểbjzf n quâfxwg n, kho chứrsaa lưrsaa ơrjck ng thảyuom o củopmn a Tốfxwg ng.
Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u ngắtjcl t lờdbqd i côocww ng chúyuom a:
– Đrrjp ểbjzf triềuuus u đriia ìxwrz nh hiểbjzf u rõkday mọrsaa i việkucc c ởbjzf Bắtjcl c-cưrsaa ơrjck ng. Xin Côocww ng-chúyuom a tưrsaa ờdbqd ng trìxwrz nh tỷxzzx mỉttyt nhữahmt ng gìxwrz Tốfxwg ng đriia ãlayi làudfc m ởbjzf Nam-thùiorp y trong mấgwbk y năkyit m qua.
– Vàudfc o thờdbqd i Thuậyvgy n-Thiêocww n, giữahmt a Khai-Quốfxwg c vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i Yêocww n-vưrsaa ơrjck ng; rồaoqo i Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i vua Nhâfxwg n-tôocww ng kếgqxo t nghĩhtvj a huynh đriia ệkucc . Hai cuộqtrw c kếgqxo t thâfxwg n nàudfc y đriia ưrsaa a đriia ếgqxo n Tốfxwg ng rúyuom t hếgqxo t binh sĩhtvj ởbjzf Nam-thùiorp y (1027). Ngưrsaa ợduoe c lạnzzl i cáyfrw c nưrsaa ớzcdk c Nam-thùiorp y cũyvgy ng rúyuom t quâfxwg n khỏhuws i biêocww n giớzcdk i Tốfxwg ng. Tốfxwg ng phong cho phòlfin -mãlayi Trầhghu n Tựpkhj -Mai tưrsaa ớzcdk c Ngôocww -quốfxwg c quậyvgy n vưrsaa ơrjck ng, cùiorp ng côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu tổnhpw ng trấgwbk n Nam thùiorp y. Minh ưrsaa ớzcdk c trảyuom i qua hai mưrsaa ơrjck i sáyfrw u năkyit m tốfxwg t đriia ẹnbfa p. Dâfxwg n chúyuom ng tộqtrw c Hoa, tộqtrw c Việkucc t sốfxwg ng trong thanh bìxwrz nh, sung sưrsaa ớzcdk ng chưrsaa a từttyt ng cóftjf . Sau Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu rờdbqd i Nam-thùiorp y Tốfxwg ng lêocww n trấgwbk n phưrsaa ơrjck ng Bắtjcl c, Yêocww n-vưrsaa ơrjck ng hoăkyit ng. Bọrsaa n hiếgqxo u-chiếgqxo n trong triềuuus u xui vua Tốfxwg ng Nhâfxwg n-tôocww ng chuẩxpxz n bịyjzu đriia áyfrw nh Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t. Bọrsaa n biêocww n thầhghu n Nam-thùiorp y Tốfxwg ng nhâfxwg n đriia óftjf lấgwbk n chiếgqxo m mấgwbk y trang đriia ộqtrw ng củopmn a ta. Chúyuom ng lạnzzl i gâfxwg y ra vụrozd áyfrw n giếgqxo t cha con Nùiorp ng Tồaoqo n-Phúyuom c, Nùiorp ng Trírjck -Thôocww ng đriia ểbjzf chia rẽwmxi tộqtrw c Nùiorp ng vớzcdk i Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t. Trong triềuuus u chúyuom ng dùiorp ng Dưrsaa ơrjck ng Đrrjp ứrsaa c-Thàudfc nh làudfc m gian tếgqxo . Trưrsaa ớzcdk c tìxwrz nh trạnzzl ng chẳsgix ng đriia ặxwrz ng thìxwrz đriia ừttyt ng, Khai-Quốfxwg c vưrsaa ơrjck ng cùiorp ng táyfrw m vùiorp ng tộqtrw c Việkucc t giúyuom p Nùiorp ng Trírjck -Cao chiếgqxo m Lưrsaa ỡwmdc ng-Quảyuom ng, lậyvgy p ra nưrsaa ớzcdk c Đrrjp ạnzzl i-Nam (1053).
Biếgqxo t rằriia ng ôocww ng em mớzcdk i táyfrw m tuổnhpw i khóftjf theo kịyjzu p nhữahmt ng gìxwrz mìxwrz nh tâfxwg u, côocww ng chúyuom a ngừttyt ng lạnzzl i mộqtrw t láyfrw t rồaoqo i tiếgqxo p:
– Sau khi Nùiorp ng Trírjck -Cao thấgwbk t bạnzzl i, Tốfxwg ng ra sứrsaa c củopmn ng cốfxwg Nam thùiorp y. Họrsaa đriia em trọrsaa ng binh xuốfxwg ng đriia óftjf ng ởbjzf biêocww n giớzcdk i Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t, Đrrjp ạnzzl i-lýduoe , Lãlayi o-qua, Xiêocww m-la, cùiorp ng cửnuqg nhữahmt ng văkyit n thầhghu n, võkday tưrsaa ớzcdk ng lỗyvgy i lạnzzl c trấgwbk n nhậyvgy m. Trong đriia óftjf cóftjf bọrsaa n Lýduoe Sưrsaa -Trung, Tiêocww u Cốfxwg , Tiêocww u Chúyuom . Bọrsaa n nàudfc y nay lấgwbk n đriia ộqtrw ng nàudfc y, mai đriia e dọrsaa a chiếgqxo m đriia ộqtrw ng kháyfrw c. Đrrjp ứrsaa c Tháyfrw nh-tôocww ng nổnhpw i giậyvgy n, truyềuuus n quan Tháyfrw i-bảyuom o Lýduoe Thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t đriia em mưrsaa ờdbqd i hiệkucc u Thiêocww n-tửnuqg binh lêocww n cùiorp ng côocww mẫotmy u đriia áyfrw nh tràudfc n sang chiếgqxo m lạnzzl i hếgqxo t cáyfrw c đriia ộqtrw ng bịyjzu lấgwbk n vàudfc o niêocww n hiệkucc u Chưrsaa ơrjck ng-tháyfrw nh Gia-kháyfrw nh thứrsaa nhấgwbk t (1059). Tưrsaa ởbjzf ng nhưrsaa vậyvgy y bọrsaa n quan Nam-thùiorp y Tốfxwg ng ghêocww sợduoe , khôocww ng ngờdbqd chúyuom ng lạnzzl i tiếgqxo p tụrozd c đriia áyfrw nh chiếgqxo m ba đriia ộqtrw ng nữahmt a. Côocww mẫotmy u (vua bàudfc Bìxwrz nh-Dưrsaa ơrjck ng, phòlfin mãlayi Thâfxwg n Thiệkucc u-Tháyfrw i) đriia em đriia ạnzzl i lựpkhj c lưrsaa ợduoe ng đriia áyfrw nh chiếgqxo m châfxwg u Tâfxwg y-bìxwrz nh, giếgqxo t Đrrjp ôocww -giáyfrw m tuầhghu n-kiểbjzf m Tốfxwg ng Sĩhtvj -Nghiêocww u vàudfc cáyfrw c tưrsaa ớzcdk ng Lýduoe Đrrjp ứrsaa c-Dụrozd ng, Tảyuom Minh, Hàudfc Nhuậyvgy n, Trầhghu n Bậyvgy t, bắtjcl t sốfxwg ng Chỉttyt -huy-sứrsaa Dưrsaa ơrjck ng Lữahmt -Tàudfc i. Tốfxwg ng xin nghịyjzu hòlfin a, côocww mẫotmy u đriia òlfin i ba đriia iềuuus u kiệkucc n mớzcdk i chịyjzu u rúyuom t quâfxwg n (Xem NQSH
Côocww ng chúyuom a chỉttyt vàudfc o tấgwbk m bảyuom n đriia ồaoqo Hoa-Nam treo trêocww n cáyfrw i giáyfrw lớzcdk n:
– Từttyt đriia ấgwbk y, biêocww n giớzcdk i Tốfxwg ng, Việkucc t trảyuom i qua mộqtrw t thờdbqd i gian mưrsaa ờdbqd i năkyit m yêocww n ổnhpw n. Cho đriia ếgqxo n niêocww n hiệkucc u Thiêocww n-huốfxwg ng Báyfrw u-tưrsaa ợduoe ng nguyêocww n niêocww n (1068), Vưrsaa ơrjck ng An-Thạnzzl ch dâfxwg ng Tâfxwg n-pháyfrw p, đriia ưrsaa ợduoe c Hy-Ninh đriia ếgqxo trọrsaa ng dụrozd ng, màudfc trởbjzf thàudfc nh Tểbjzf -tưrsaa ớzcdk ng. Dùiorp bịyjzu chốfxwg ng đriia ốfxwg i bởbjzf i hậyvgy u cung, bởbjzf i ngoạnzzl i-thírjck ch, bởbjzf i đriia ồaoqo ng liêocww u, nhưrsaa ng sau ba năkyit m, Tâfxwg n-pháyfrw p đriia em lạnzzl i cho dâfxwg n Tốfxwg ng ấgwbk m no, quốfxwg c-sảyuom n, quốfxwg c-dụrozd ng dồaoqo i dàudfc o. Đrrjp ếgqxo n đriia âfxwg y, Thạnzzl ch muốfxwg n tuyệkucc t nguồaoqo n chốfxwg ng đriia ốfxwg i. Màudfc muốfxwg n tuyệkucc t nguồaoqo n chốfxwg ng đriia ốfxwg i, thìxwrz chỉttyt cóftjf cáyfrw ch gỡwmdc đriia ưrsaa ợduoe c cáyfrw i nhụrozd c cho triềuuus u Tốfxwg ng.
... Nguyêocww n kểbjzf từttyt khi Tốfxwg ng triềuuus u lậyvgy p lêocww n đriia ếgqxo n giờdbqd , tuy văkyit n-họrsaa c, tưrsaa -tưrsaa ởbjzf ng, nôocww ng-nghiệkucc p thịyjzu nh; tuy cóftjf đriia ôocww i chúyuom t chiếgqxo n côocww ng thắtjcl ng mộqtrw t sốfxwg nưrsaa ớzcdk c xung quanh. Nhưrsaa ng phírjck a Tâfxwg y bịyjzu Tâfxwg y-hạnzzl , Thổnhpw -phồaoqo n đriia em quâfxwg n xâfxwg m lấgwbk n, làudfc m nghiêocww ng ngửnuqg a bao phen. Sau phảyuom i nhờdbqd đriia ếgqxo n tàudfc i Phòlfin -mãlayi Trầhghu n Tựpkhj -Mai mớzcdk i yêocww n đriia ưrsaa ợduoe c. Phírjck a Bắtjcl c bịyjzu Bắtjcl c-liêocww u đriia em quâfxwg n chiếgqxo m mấgwbk t mộqtrw t phầhghu n ba lãlayi nh thổnhpw ; nhụrozd c nhãlayi hơrjck n nữahmt a Liêocww u còlfin n bắtjcl t tiếgqxo n cốfxwg ng hàudfc ng năkyit m mộqtrw t sốfxwg vàudfc ng, lụrozd a, lưrsaa ơrjck ng thựpkhj c rấgwbk t lớzcdk n. Phírjck a Nam bịyjzu vua Lêocww đriia áyfrw nh tan đriia ạnzzl o quâfxwg n xâfxwg m lăkyit ng ởbjzf Chi-lăkyit ng, Bạnzzl ch-đriia ằriia ng. Tiếgqxo p đriia ếgqxo n bịyjzu Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t giúyuom p Nùiorp ng Trírjck -Cao, bịyjzu vua bàudfc Bìxwrz nh-Dưrsaa ơrjck ng vưrsaa ợduoe t biêocww n đriia áyfrw nh lêocww n. Vìxwrz ba cáyfrw i nhụrozd c đriia óftjf , màudfc võkday -lâfxwg m diễmzuc u Tốfxwg ng triềuuus u bằriia ng câfxwg u tụrozd c ngữahmt :
« Bắtjcl c vi tưrsaa ớzcdk c, Tâfxwg y vi lộqtrw c, Nam vi quy ».
Nghĩhtvj a làudfc Bắtjcl c thìxwrz hèotmy n nhưrsaa chim sẻeela gặxwrz p đriia ạnzzl i bàudfc ng. Tâfxwg y thìxwrz yếgqxo u nhưrsaa nai gặxwrz p cọrsaa p. Nam thìxwrz sợduoe quáyfrw nhưrsaa con rùiorp a rúyuom t vàudfc o mai. Trong lịyjzu ch sửnuqg , Trung-nguyêocww n chưrsaa a bao giờdbqd cóftjf mộqtrw t triềuuus u đriia ạnzzl i hèotmy n nhưrsaa vậyvgy y.
Đrrjp ếgqxo n đriia âfxwg y côocww ng chúyuom a đriia ưrsaa a mắtjcl t nhìxwrz n cáyfrw c thâfxwg n-vưrsaa ơrjck ng, đriia ạnzzl i-thầhghu n mộqtrw t lưrsaa ợduoe t. Hy-Ninh đriia ếgqxo vẫotmy y tay ra hiệkucc u cho cung nữahmt chầhghu u hầhghu u:
– Ngưrsaa ờdbqd i mang chéiqlx n sâfxwg m thang nàudfc y dâfxwg ng Côocww ng-chúyuom a cho trẫotmy m.
Vua bàudfc Thiêocww n-Thàudfc nh cảyuom m đriia ộqtrw ng vềuuus thịyjzu nh ýduoe củopmn a ôocww ng em, tuy còlfin n nhỏhuws tuổnhpw i, màudfc đriia ãlayi tỏhuws ra biếgqxo t trọrsaa ng côocww ng lao củopmn a biêocww n thầhghu n.
– Đrrjp a tạnzzl bệkucc hạnzzl .
Côocww ng-chúyuom a bưrsaa ng báyfrw t sâfxwg m thang lêocww n uốfxwg ng. Nhàudfc vua nóftjf i vớzcdk i quầhghu n thầhghu n:
– Nếgqxo u trẫotmy m làudfc Hy-Ninh đriia ếgqxo , khi lêocww n ngôocww i, bằriia ng mọrsaa i giáyfrw trẫotmy m quyếgqxo t gỡwmdc cáyfrw i nhụrozd c cho tổnhpw tiêocww n, cho đriia ấgwbk t nưrsaa ớzcdk c. Chắtjcl c vìxwrz vậyvgy y, Hy-Ninh mớzcdk i trọrsaa ng dụrozd ng Vưrsaa ơrjck ng An-Thạnzzl ch, ra lệkucc nh cáyfrw ch chứrsaa c, đriia ầhghu y hếgqxo t chưrsaa đriia ạnzzl i thầhghu n chốfxwg ng đriia ốfxwg i Tâfxwg n-pháyfrw p.
Nghe nhàudfc vua nóftjf i câfxwg u đriia óftjf , triềuuus u-thầhghu n cùiorp ng giậyvgy t mìxwrz nh nghĩhtvj nhưrsaa nhau:
– Ôyuom ng vua con nàudfc y tiếgqxo p thụrozd cáyfrw i tựpkhj hàudfc o vềuuus tộqtrw c Việkucc t anh-hùiorp ng củopmn a Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u, lạnzzl i thụrozd hưrsaa ởbjzf ng cáyfrw i huy-hoàudfc ng đriia ờdbqd i vua Tháyfrw i-tổnhpw , Tháyfrw i-tôocww ng, Tháyfrw nh-tôocww ng... thìxwrz e trong tưrsaa ơrjck ng lai nhấgwbk t đriia ịyjzu nh ngưrsaa ờdbqd i sẽwmxi khôocww ng lùiorp i trưrsaa ớzcdk c Tốfxwg ng, trưrsaa ớzcdk c Chiêocww m; dùiorp chỉttyt nửnuqg a bưrsaa ớzcdk c.
Vua bàudfc tiếgqxo p:
– Từttyt khi bảyuom n triềuuus u lậyvgy p lêocww n, Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t chưrsaa a từttyt ng bịyjzu nhụrozd c, màudfc bệkucc hạnzzl còlfin n nghĩhtvj nhưrsaa vậyvgy y; huốfxwg ng hồaoqo Hy-Ninh đriia ãlayi từttyt ng thấgwbk y ôocww ng, cha bịyjzu khinh khi, bịyjzu quốfxwg c dâfxwg n đriia àudfc m tiếgqxo u!
Nhàudfc vua quay lạnzzl i nóftjf i vớzcdk i côocww ng-chúyuom a Thiêocww n-Ninh bằriia ng ngôocww n từttyt bìxwrz nh dâfxwg n:
– Chịyjzu Thiêocww n-Ninh ơrjck i! Hôocww m trưrsaa ớzcdk c chịyjzu cóftjf đriia ọrsaa c cho em nghe bàudfc i thơrjck củopmn a Vưrsaa ơrjck ng An-Thạnzzl ch tảyuom cáyfrw i nhụrozd c bịyjzu Hạnzzl , Liêocww u bắtjcl t tiếgqxo n-cốfxwg ng. Em khôocww ng chúyuom ýduoe nêocww n chẳsgix ng thuộqtrw c. Vậyvgy y chịyjzu hãlayi y đriia ọrsaa c cho triềuuus u đriia ìxwrz nh cùiorp ng nghe đriia i.
Trong ba bàudfc chịyjzu Thiêocww n-Thàudfc nh, Đrrjp ộqtrw ng-Thiêocww n, Thiêocww n-Ninh, nhàudfc vua sủopmn ng áyfrw i nhấgwbk t Thiêocww n-Ninh. Vìxwrz khi nhàudfc vua sinh ra, thìxwrz hai bàudfc chịyjzu Thiêocww n-Thàudfc nh, Đrrjp ộqtrw ng-Thiêocww n đriia ãlayi hạnzzl -giáyfrw (ghi chúyuom : khi côocww ng-chúyuom a lấgwbk y chồaoqo ng thìxwrz gọrsaa i làudfc hạnzzl -giáyfrw . Hạnzzl làudfc xuốfxwg ng thấgwbk p. Giáyfrw làudfc lấgwbk y chồaoqo ng. Nghĩhtvj a làudfc tựpkhj hạnzzl thấgwbk p thâfxwg n thếgqxo cao quýduoe đriia ểbjzf kếgqxo t hôocww n). Còlfin n côocww ng chúyuom a Thiêocww n-Ninh thìxwrz vẫotmy n ởbjzf trong cung. Côocww ng chúyuom a luôocww n bếgqxo bồaoqo ng, dạnzzl y dỗyvgy nhàudfc vua. Vìxwrz vậyvgy y thâfxwg m tìxwrz nh chịyjzu em khôocww ng bờdbqd bếgqxo n.
Nghe nhàudfc vua hỏhuws i, côocww ng-chúyuom a Thiêocww n-Ninh đriia ứrsaa ng dậyvgy y:
– Tâfxwg u bệkucc hạnzzl , bàudfc i thơrjck đriia óftjf têocww n làudfc Hàudfc -Bắtjcl c dâfxwg n, tảyuom nỗyvgy i thốfxwg ng khổnhpw củopmn a dâfxwg n phírjck a Bắtjcl c sôocww ng Hoàudfc ng-hàudfc phảyuom i nộqtrw p thuếgqxo cho nhàudfc vua đriia ểbjzf cốfxwg ng Liêocww u, Hạnzzl . Nguyêocww n văkyit n bàudfc i thơrjck nhưrsaa sau:
Ghi chúyuom ,
Trung-quốfxwg c cóftjf hai con sôocww ng lớzcdk n. Mộqtrw t làudfc Trưrsaa ờdbqd ng-giang, hai làudfc Hoàudfc ng-hàudfc . Hoàudfc ng-hàudfc ởbjzf phírjck a Bắtjcl c, Trưrsaa ờdbqd ng-giang ởbjzf phiáyfrw Nam. Trưrsaa ờdbqd ng-giang phâfxwg n chia lãlayi nh thổnhpw cổnhpw củopmn a tộqtrw c Háyfrw n vàudfc tộqtrw c Việkucc t. Háyfrw n ởbjzf phírjck a Bắtjcl c, Việkucc t ởbjzf phírjck a Nam. Ngàudfc y nay con sôocww ng nàudfc y phâfxwg n chia Trung-quốfxwg c làudfc m hai, gọrsaa i làudfc Giang-bắtjcl c, Giang-nam hay còlfin n gọrsaa i làudfc Hoa-bắtjcl c, Hoa-nam. Sôocww ng Hoàudfc ng-hàudfc ởbjzf phírjck a Bắtjcl c. Cáyfrw c tỉttyt nh ởbjzf phírjck a Bắtjcl c sôocww ng Hoàudfc ng-hàudfc gọrsaa i làudfc Hàudfc -bắtjcl c, Nam thìxwrz gọrsaa i làudfc Hàudfc -nam. Thờdbqd i Tốfxwg ng, vùiorp ng Hàudfc -bắtjcl c bịyjzu Liêocww u chiếgqxo m.
Hàudfc -bắtjcl c dâfxwg n
Sinh cậyvgy n nhịyjzu biêocww n trưrsaa ờdbqd ng khổnhpw tâfxwg n,
Gia gia dưrsaa ỡwmdc ng tửnuqg họrsaa c canh chứrsaa c,
Thâfxwg u dữahmt quan gia sựpkhj di đriia ịyjzu ch.
Kim niêocww n đriia ạnzzl i hạnzzl n thiêocww n lýduoe xírjck ch,
Châfxwg u huyệkucc n nhưrsaa ng thôocww i cấgwbk p hàudfc dịyjzu ch.
Lãlayi o tiểbjzf u tưrsaa ơrjck ng y lai tựpkhj Nam,
Nam nhâfxwg n phong niêocww n tựpkhj vôocww thựpkhj c.
Bi sầhghu u thiêocww n đriia ịyjzu a bạnzzl ch nhậyvgy t hôocww n,
Lộqtrw bàudfc ng quáyfrw giảyuom vôocww nhan sắtjcl c.
Nhữahmt sinh bấgwbk t cậyvgy p Trinh-quáyfrw n trung,
Đrrjp ẩxpxz u túyuom c sổnhpw tiềuuus n vôocww binh nhung.
Dịyjzu ch:
Dâfxwg n Hàudfc -Bắtjcl c
Sốfxwg ng gầhghu n hai biêocww n luôocww n đriia ắtjcl ng cay,
Nhàudfc nhàudfc nuôocww i con họrsaa c dệkucc t càudfc y.
Đrrjp ểbjzf đriia óftjf ng cho quan thờdbqd Di-đriia ịyjzu ch.
Năkyit m nay hạnzzl n đriia ỏhuws ngàudfc n dặxwrz m đriia ồaoqo ng,
Châfxwg u huyệkucc n còlfin n dụrozd c đriia i phòlfin ng sôocww ng.
Giàudfc trẻeela dìxwrz u nhau xuốfxwg ng Nam láyfrw nh,
Ngưrsaa ờdbqd i Nam đriia ưrsaa ợduoe c mùiorp a vẫotmy n rỗyvgy ng lòlfin ng.
Ngàudfc y tốfxwg i, trờdbqd i buồaoqo n, đriia ấgwbk t xóftjf t xa,
Bêocww n đriia ưrsaa ờdbqd ng nhợduoe t nhạnzzl t mặxwrz t ngưrsaa ờdbqd i qua.
Ngưrsaa ờdbqd i sinh chẳsgix ng gặxwrz p thờdbqd i Trinh-quáyfrw n,
Thóftjf c gạnzzl o rẻeela mạnzzl t, khôocww ng binh qua.
(Trầhghu n Trọrsaa ng-San dịyjzu ch, trong Thơrjck Tốfxwg ng, Bắtjcl c-Đrrjp ẩxpxz u Canada xuấgwbk t bảyuom n 1991).
Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng-tháyfrw i hậyvgy u lắtjcl c đriia ầhghu u:
– Cứrsaa xéiqlx t ýduoe bàudfc i thơrjck nàudfc y, thìxwrz đriia ủopmn biếgqxo t tạnzzl i sao Hy-Ninh vớzcdk i Vưrsaa ơrjck ng An-Thạnzzl ch, chúyuom a tôocww i hợduoe p ýduoe nhau.
– Tháyfrw i-hậyvgy u minh kiếgqxo n.
Côocww ng-chúyuom a Thiêocww n-Thàudfc nh tiếgqxo p: Nhưrsaa trêocww n thầhghu n đriia ãlayi tâfxwg u, chúyuom a tôocww i Hy-Ninh muốfxwg n gỡwmdc cáyfrw i nhụrozd c hèotmy n nháyfrw t thìxwrz chỉttyt cóftjf hai đriia ưrsaa ờdbqd ng. Mộqtrw t làudfc quay lêocww n Bắtjcl c khai chiếgqxo n vớzcdk i Liêocww u. Thắtjcl ng Liêocww u rồaoqo i, thìxwrz phưrsaa ơrjck ng Tâfxwg y hai nưrsaa ớzcdk c Hạnzzl , Thổnhpw phảyuom i cúyuom i đriia ầhghu u. Phưrsaa ơrjck ng Nam, tộqtrw c Việkucc t cũyvgy ng khôocww ng dáyfrw m chốfxwg ng. Hai làudfc , chịyjzu u nhịyjzu n phưrsaa ơrjck ng Bắtjcl c, hòlfin a phưrsaa ơrjck ng Nam, quay vềuuus Tâfxwg y chiếgqxo m Hạnzzl , Thổnhpw ; hoặxwrz c hòlfin a phưrsaa ơrjck ng Tâfxwg y, hưrsaa ớzcdk ng xuốfxwg ng Nam chiếgqxo m cáyfrw c nưrsaa ớzcdk c tộqtrw c Việkucc t. Sau khi hoặxwrz c thắtjcl ng phưrsaa ơrjck ng Tâfxwg y, hoặxwrz c thắtjcl ng phưrsaa ơrjck ng Nam thàudfc nh côocww ng; bấgwbk y giờdbqd họrsaa mớzcdk i cóftjf tàudfc i nguyêocww n, lưrsaa ơrjck ng thựpkhj c, quâfxwg n sốfxwg quay lêocww n phưrsaa ơrjck ng Bắtjcl c. Cho nêocww n hơrjck n tháyfrw ng trưrsaa ớzcdk c đriia âfxwg y, Hy-Ninh họrsaa p cáyfrw c đriia ạnzzl i thầhghu n ởbjzf tòlfin a Thưrsaa ợduoe ng-thưrsaa lệkucc nh, Trung-thưrsaa lệkucc nh, Khu-mậyvgy t việkucc n, cáyfrw c đriia ạnzzl i thầhghu n trấgwbk n Tâfxwg y, Nam, Bắtjcl c đriia ểbjzf lấgwbk y quyếgqxo t đriia ịyjzu nh. Tấgwbk t cảyuom chưrsaa tưrsaa ớzcdk ng Tâfxwg y, Nam, Bắtjcl c thùiorp y đriia ềuuus u muốfxwg n hòlfin a phưrsaa ơrjck ng Nam, phưrsaa ơrjck ng Tâfxwg y, quyếgqxo t chiếgqxo n ởbjzf phưrsaa ơrjck ng Bắtjcl c. Trong khi cáyfrw c quan tạnzzl i triềuuus u thìxwrz lạnzzl i muốfxwg n nhịyjzu n phưrsaa ơrjck ng Bắtjcl c, đriia áyfrw nh Nam hoặxwrz c Tâfxwg y trưrsaa ớzcdk c. Hy-Ninh phâfxwg n vâfxwg n, hẹnbfa n bốfxwg n tháyfrw ng nữahmt a sẽwmxi họrsaa p lạnzzl i vàudfc ban chỉttyt dụrozd nêocww n đriia áyfrw nh phưrsaa ơrjck ng nàudfc o trưrsaa ớzcdk c.
Côocww ng-chúyuom a ngừttyt ng lạnzzl i mộqtrw t láyfrw t rồaoqo i tâfxwg u tiếgqxo p:
– Chírjck nh vìxwrz lẽwmxi đriia óftjf , thầhghu n xin thiếgqxo t Tinh-triềuuus u đriia ểbjzf đriia ưrsaa a ra kếgqxo sáyfrw ch ứrsaa ng phóftjf vớzcdk i tìxwrz nh hìxwrz nh.
Cảyuom triềuuus u đriia ìxwrz nh cùiorp ng bàudfc n táyfrw n phâfxwg n vâfxwg n: Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t phảyuom i làudfc m gìxwrz , đriia ểbjzf cho Tốfxwg ng quay lêocww n Bắtjcl c, hay hưrsaa ớzcdk ng vềuuus Tâfxwg y, màudfc khôocww ng chỉttyt xuốfxwg ng Nam!
Sau khi luậyvgy n bàudfc n, hơrjck n nửnuqg a buổnhpw i, Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u ban chỉttyt :
– Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t ta phảyuom i làudfc m cho Tốfxwg ng quay lêocww n Bắtjcl c làudfc hơrjck n. Khi Tốfxwg ng-Liêocww u đriia ạnzzl i chiếgqxo n nghiêocww ng ngửnuqg a, thìxwrz Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t, Tâfxwg y-hạnzzl đriia em quâfxwg n vưrsaa ợduoe t biêocww n đriia áyfrw nh sang. Trưrsaa ờdbqd ng hợduoe p đriia óftjf , Tốfxwg ng sẽwmxi chia quâfxwg n chốfxwg ng Tâfxwg y-hạnzzl , Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t, khôocww ng thểbjzf thắtjcl ng Liêocww u. Thếgqxo làudfc bao nhiêocww u tộqtrw i trạnzzl ng thấgwbk t bạnzzl i củopmn a Hy-Ninh, phe thủopmn cựpkhj u trong triềuuus u Tốfxwg ng đriia ổnhpw lêocww n đriia ầhghu u Vưrsaa ơrjck ng An-Thạnzzl ch. Bấgwbk y giờdbqd dùiorp muốfxwg n, dùiorp khôocww ng; Hy-Ninh đriia ếgqxo phảyuom i cáyfrw ch chứrsaa c Vưrsaa ơrjck ng An-Thạnzzl ch đriia ểbjzf yêocww n lòlfin ng ngưrsaa ờdbqd i. Thạnzzl ch bịyjzu mấgwbk t chứrsaa c, thìxwrz Tâfxwg n-pháyfrw p cũyvgy ng tan theo. Tâfxwg n-pháyfrw p tan, thìxwrz Tốfxwg ng lạnzzl i trởbjzf vềuuus vớzcdk i chírjck nh sáyfrw ch thủopmn cựpkhj u, ca tụrozd ng Nghiêocww u, Thuấgwbk n, Vũyvgy , Thang, khôocww ng gâfxwg y chiếgqxo n nữahmt a.
Mộqtrw t đriia ạnzzl i thầhghu n mìxwrz nh hạnzzl c, xưrsaa ơrjck ng mai, tóftjf c bạnzzl c nhưrsaa cưrsaa ớzcdk c, nhưrsaa ng mặxwrz t đriia ẹnbfa p vôocww cùiorp ng bưrsaa ớzcdk c ra tâfxwg u:
– Thầhghu n Tháyfrw i-tửnuqg thiếgqxo u-phóftjf , lĩhtvj nh Hìxwrz nh-bộqtrw tham tri, Khu-mậyvgy t việkucc n phóftjf sứrsaa , La-sơrjck n hầhghu u Trầhghu n Thanh-Hợduoe p kírjck nh tâfxwg u: xéiqlx t tìxwrz nh thếgqxo Tốfxwg ng, Liêocww u, Hạnzzl hiệkucc n nay, ta nêocww n áyfrw p dụrozd ng theo chuyệkucc n « Thầhghu y kiệkucc n ăkyit n hai mâfxwg m ».
Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u hỏhuws i sẽwmxi côocww ng chúyuom a Thiêocww n-Ninh:
– Ninh ơrjck i! Đrrjp ạnzzl i thầhghu n nàudfc y xuấgwbk t thâfxwg n từttyt đriia âfxwg u vậyvgy y?
– Tâfxwg u, ôocww ng ấgwbk y nguyêocww n gốfxwg c ngưrsaa ờdbqd i La-sơrjck n, đriia ấgwbk t Nghệkucc -tĩhtvj nh. Xuấgwbk t thâfxwg n làudfc mộqtrw t văkyit n gia. Khi ra Thăkyit ng-long họrsaa c, kếgqxo t hôocww n vớzcdk i ngưrsaa ờdbqd i vợduoe làudfc ng Thanh-trìxwrz , làudfc làudfc ng nổnhpw i tiếgqxo ng vềuuus báyfrw nh cuốfxwg n. Hơrjck n bốfxwg n mưrsaa ơrjck i năkyit m trưrsaa ớzcdk c, ôocww ng cùiorp ng vớzcdk i Mai Cảyuom o, Nguyễmzuc n Sĩhtvj -Tírjck nh, Thanh Tâfxwg m-Toàudfc n, Trầhghu n Lam-Lan, Mai Thưrsaa ợduoe ng-Tĩhtvj nh v.v. lậyvgy p thàudfc nh mộqtrw t văkyit n-đriia oàudfc n lấgwbk y têocww n làudfc Minh-đriia ạnzzl o, rấgwbk t đriia ưrsaa ợduoe c dâfxwg n chúyuom ng, nhâfxwg n-sĩhtvj quýduoe mếgqxo n. Mớzcdk i đriia âfxwg y, ôocww ng lạnzzl i cùiorp ng mưrsaa ờdbqd i mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i nữahmt a lậyvgy p ra nhóftjf m Thanh-luậyvgy n.
– Giỏhuws i đriia ấgwbk y. Côocww nhớzcdk ra rồaoqo i. Hồaoqo i ởbjzf ngoàudfc i đriia ờdbqd i, ôocww ng ta làudfc m gìxwrz ?
– Ba mưrsaa ơrjck i năkyit m trưrsaa ớzcdk c, ôocww ng ấgwbk y làudfc mộqtrw t thầhghu y kiệkucc n cóftjf tiếgqxo ng nóftjf i năkyit ng hùiorp ng hồaoqo n. Năkyit m trưrsaa ớzcdk c đriia âfxwg y, đriia ứrsaa c Tháyfrw nh-tôocww ng nghe tiếgqxo ng, mờdbqd i ôocww ng ấgwbk y làudfc m Hìxwrz nh-bộqtrw thịyjzu lang, sau cuộqtrw c nổnhpw i loạnzzl n củopmn a Dưrsaa ơrjck ng gia, vìxwrz cóftjf côocww ng đriia ưrsaa ợduoe c tâfxwg n thăkyit ng lêocww n làudfc m Hìxwrz nh-bộqtrw tham-tri.
Linh-Nhâfxwg n nghe Thiêocww n-Ninh tâfxwg u, hậyvgy u mừttyt ng lắtjcl m, hỏhuws i:
– Trầhghu n tiêocww n sinh, xin tiêocww n sinh giảyuom ng cho triềuuus u đriia ìxwrz nh biếgqxo t chuyệkucc n « Thầhghu y kiệkucc n ăkyit n hai mâfxwg m » ra sao?
– Tâfxwg u tháyfrw i-hậyvgy u, chuyệkucc n nàudfc y nhưrsaa sau.
« Quáyfrw ch ôocww ng ởbjzf đriia ầhghu u sôocww ng Mãlayi , đriia i chơrjck i thuyềuuus n, bịyjzu trưrsaa ợduoe t châfxwg n rơrjck i xuốfxwg ng sôocww ng chếgqxo t đriia uốfxwg i. Cóftjf dâfxwg n chàudfc i họrsaa Lưrsaa ơrjck ng ởbjzf cuốfxwg i sôocww ng vớzcdk t đriia ưrsaa ợduoe c. Họrsaa Quáyfrw ch xin chuộqtrw c xáyfrw c cha, họrsaa Lưrsaa ơrjck ng đriia òlfin i năkyit m lưrsaa ợduoe ng vàudfc ng. Thấgwbk y giáyfrw quáyfrw đriia ắtjcl t, họrsaa Quáyfrw ch tìxwrz m thầhghu y kiệkucc n thưrsaa a lêocww n quan. Thầhghu y kiệkucc n cưrsaa ờdbqd i rằriia ng: « Việkucc c gìxwrz màudfc phảyuom i kiệkucc n, khôocww ng lẽwmxi nóftjf đriia em xáyfrw c chếgqxo t vềuuus làudfc m mắtjcl m àudfc ? Vàudfc i ngàudfc y sau ắtjcl t nóftjf sẽwmxi lạnzzl y màudfc xin trảyuom ». Thấgwbk y họrsaa Quáyfrw ch khôocww ng xin chuộqtrw c xáyfrw c cha, họrsaa Lưrsaa ơrjck ng tìxwrz m đriia ếgqxo n thầhghu y kiệkucc n, nhờdbqd thầhghu y đriia iềuuus u đriia ìxwrz nh đriia ểbjzf cho đriia ốfxwg i phưrsaa ơrjck ng chuộqtrw c xáyfrw c chếgqxo t dùiorp m. Thầhghu y kiệkucc n cưrsaa ờdbqd i: « Việkucc c gìxwrz màudfc cuốfxwg ng lêocww n! Cứrsaa đriia òlfin i thựpkhj c đriia ắtjcl t, xáyfrw c cha nóftjf , khôocww ng lẽwmxi nóftjf khôocww ng chuộqtrw c? ». Họrsaa Lưrsaa ơrjck ng lạnzzl i im lặxwrz ng, khôocww ng chịyjzu u trảyuom xáyfrw c Quáyfrw ch ôocww ng. Hai ngàudfc y sau họrsaa Quáyfrw ch khôocww ng thấgwbk y họrsaa Lưrsaa ơrjck ng trảyuom xáyfrw c cha, lạnzzl i đriia ếgqxo n thầhghu y kiệkucc n hỏhuws i kếgqxo . Thầhghu y kiệkucc n lạnzzl i nóftjf i nhưrsaa trưrsaa ớzcdk c... Vàudfc cứrsaa thếgqxo , thầhghu y ăkyit n mỗyvgy i bêocww n đriia ếgqxo n bốfxwg n lầhghu n tiềuuus n, rồaoqo i bấgwbk y giờdbqd mớzcdk i dàudfc n hòlfin a cho hai bêocww n cùiorp ng thỏhuws a thuậyvgy n.
Triềuuus u đriia ìxwrz nh nghe lãlayi o Trầhghu n kểbjzf chuyệkucc n, đriia ềuuus u bậyvgy t cưrsaa ờdbqd i.
Tírjck n-Nghĩhtvj a vưrsaa ơrjck ng rờdbqd i chỗyvgy ngồaoqo i cung tay:
– Tâfxwg u tháyfrw i-hậyvgy u, tâfxwg u bệkucc -hạnzzl . Kếgqxo củopmn a Trầhghu n tiêocww n sinh rấgwbk t hay. Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t ta đriia óftjf ng vai thầhghu y kiệkucc n, còlfin n mộqtrw t bêocww n làudfc Liêocww u, Hạnzzl , mộqtrw t bêocww n làudfc Tốfxwg ng đriia óftjf ng vai họrsaa Quáyfrw ch, họrsaa Lưrsaa ơrjck ng.
Tháyfrw i-sưrsaa Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh hỏhuws i:
– Khảyuom i vưrsaa ơrjck ng gia, từttyt xưrsaa a đriia ếgqxo n giờdbqd giữahmt a ta vớzcdk i Liêocww u, Hạnzzl khôocww ng cóftjf qua lạnzzl i vớzcdk i nhau, nay thìxwrz nh lìxwrz nh ta gửnuqg i sứrsaa tớzcdk i, e họrsaa nghi ngờdbqd chăkyit ng?
– Thưrsaa a tháyfrw i-sưrsaa . Chúyuom ng ta cóftjf Đrrjp ộqtrw ng-đriia ìxwrz nh thấgwbk t kiệkucc t, vốfxwg n đriia ãlayi qua lạnzzl i, rấgwbk t thâfxwg n vớzcdk i võkday -lâfxwg m Tâfxwg y-hạnzzl . Tuyếgqxo t-sơrjck n thậyvgy p anh làudfc ngưrsaa ờdbqd i phưrsaa ơrjck ng Bắtjcl c, cóftjf rấgwbk t nhiềuuus u đriia ệkucc tửnuqg , bạnzzl n hữahmt u trong triềuuus u Liêocww u. Vậyvgy y ta nêocww n nhờdbqd cáyfrw c vịyjzu nàudfc y dùiorp ng tìxwrz nh bạnzzl n, thuyếgqxo t cho Liêocww u, Hạnzzl biếgqxo t rằriia ng: hiệkucc n nhờdbqd Tâfxwg n-pháyfrw p, màudfc Tốfxwg ng trởbjzf thàudfc nh giầhghu u mạnzzl nh, nhưrsaa hổnhpw ngồaoqo i Trung-nguyêocww n; con hổnhpw dữahmt nàudfc y đriia ang rìxwrz nh lâfxwg n bang; chờdbqd dịyjzu p ăkyit n thịyjzu t. Ta lạnzzl i khírjck ch họrsaa biếgqxo t rằriia ng, binh-pháyfrw p nóftjf i:
« Tiêocww n pháyfrw t chếgqxo nhâfxwg n, hậyvgy u pháyfrw t chếgqxo ưrsaa nhâfxwg n ».
Nghĩhtvj a làudfc : trong binh pháyfrw p, nếgqxo u mìxwrz nh ra tay trưrsaa ớzcdk c thìxwrz mìxwrz nh kiềuuus m chếgqxo đriia ưrsaa ợduoe c đriia ốfxwg i phưrsaa ơrjck ng, còlfin n mìxwrz nh ra tay sau thìxwrz mìxwrz nh bịyjzu đriia ốfxwg i phưrsaa ơrjck ng kiềuuus m chếgqxo . Bâfxwg y giờdbqd giữahmt a lúyuom c Tốfxwg ng chưrsaa a khởbjzf i sựpkhj , thìxwrz Tâfxwg y-Hạnzzl , Bắtjcl c-Liêocww u phảyuom i đriia áyfrw nh Tốfxwg ng trưrsaa ớzcdk c.
– Liêocww u, Hạnzzl làudfc nhữahmt ng nưrsaa ớzcdk c trọrsaa ng Nho họrsaa c. E rằriia ng xui họrsaa nhưrsaa vậyvgy y thìxwrz cóftjf lýduoe đriia ấgwbk y, nhưrsaa ng cáyfrw c Nho thầhghu n sẽwmxi đriia ặxwrz t vấgwbk n đriia ềuuus rằriia ng ra quâfxwg n khôocww ng chírjck nh nghĩhtvj a. Thầhghu n e khóftjf màudfc thàudfc nh côocww ng.
Nghe Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh nóftjf i, Tírjck n-Nghĩhtvj a vưrsaa ơrjck ng biếgqxo t ôocww ng giàudfc nàudfc y cũyvgy ng làudfc mộqtrw t thứrsaa hủopmn Nho nhưrsaa bọrsaa n văkyit n thầhghu n nhàudfc Tốfxwg ng. Vưrsaa ơrjck ng cưrsaa ờdbqd i:
– Tháyfrw i-sưrsaa nóftjf i: Muốfxwg n ra binh, thìxwrz phảyuom i kiếgqxo m cớzcdk đriia ểbjzf cóftjf chírjck nh nghĩhtvj a. Đrrjp úyuom ng khôocww ng? Cớzcdk nàudfc y đriia ốfxwg i vớzcdk i Liêocww u, Hạnzzl cũyvgy ng dễmzuc thôocww i: Hai nưrsaa ớzcdk c Liêocww u, Hạnzzl nêocww n sai sứrsaa yêocww u sáyfrw ch đriia òlfin i cắtjcl t thêocww m đriia ấgwbk t, nộqtrw p thêocww m vàudfc ng lụrozd a thựpkhj c nhiềuuus u. Dĩhtvj nhiêocww n Tốfxwg ng đriia ang mạnzzl nh, Hy-Ninh, An-Thạnzzl ch đriia ang muốfxwg n gỡwmdc cáyfrw i nhụrozd c củopmn a ôocww ng cha, thìxwrz đriia ờdbqd i nàudfc o hai ngưrsaa ờdbqd i nàudfc y chịyjzu u?
Phòlfin -mãlayi Hoàudfc ng Kiệkucc n hỏhuws i:
– Lỡwmdc ra Hy-Ninh, An-Thạnzzl ch chịyjzu u nhịyjzu n cáyfrw i nhụrozd c nhưrsaa ờdbqd ng đriia ấgwbk t, chịyjzu u cốfxwg ng thêocww m vàudfc ng ngọrsaa c cho Liêocww u, Hạnzzl , đriia ểbjzf rảyuom nh tay đriia áyfrw nh xuốfxwg ng Nam thìxwrz sao?
Tírjck n-Nghĩhtvj a vưrsaa ơrjck ng suy nghĩhtvj mộqtrw t lúyuom c, rồaoqo i tiếgqxo p:
– Thưrsaa a phòlfin -mãlayi , ta làudfc thầhghu y kiệkucc n ăkyit n hai mâfxwg m màudfc . Xúyuom i Hạnzzl , Liêocww u ta mớzcdk i ăkyit n mộqtrw t mâfxwg m. Bâfxwg y giờdbqd ta lạnzzl i xúyuom i Tốfxwg ng khôocww ng chịyjzu u nộqtrw p đriia ấgwbk t, nộqtrw p vàudfc ng, ngọrsaa c; đriia ểbjzf ta ăkyit n mâfxwg m thứrsaa nhìxwrz . Hiệkucc n ta cóftjf nhiềuuus u tếgqxo -táyfrw c bêocww n tốfxwg ng. Ta lạnzzl i cóftjf Côocww i-sơrjck n tam-anh, từttyt ng làudfc m đriia ạnzzl i thầhghu n Tốfxwg ng, quen biếgqxo t hầhghu u hếgqxo t vớzcdk i nhâfxwg n sĩhtvj , võkday lâfxwg m. Ta nhờdbqd Tam-anh hốfxwg i lộqtrw cho bọrsaa n tham quan Tốfxwg ng, luậyvgy n bàudfc n nhấgwbk t đriia ịyjzu nh khôocww ng chịyjzu u yêocww u sáyfrw ch củopmn a Liêocww u, Hạnzzl . Nhậyvgy n tứrsaa c làudfc nhụrozd c thểbjzf diệkucc n Thiêocww n triềuuus u... Nhưrsaa vậyvgy y làudfc hai bêocww n sẽwmxi cóftjf chiếgqxo n tranh. Khi hai bêocww n cóftjf chiếgqxo n tranh, thìxwrz sựpkhj việkucc c sẽwmxi diễmzuc n ra nhưrsaa Tháyfrw i-hậyvgy u ban chỉttyt lúyuom c nãlayi y.
Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u tuyêocww n chỉttyt :
– Kếgqxo củopmn a hoàudfc ng-thúyuom c vớzcdk i Trầhghu n tiêocww n sinh thựpkhj c thầhghu n diệkucc u. Đrrjp âfxwg y làudfc cuộqtrw c đriia ấgwbk u trírjck , biệkucc n thuyếgqxo t, chứrsaa khôocww ng thểbjzf dùiorp ng võkday côocww ng. Trong ba đriia oàudfc n đriia i, mỗyvgy i đriia oàudfc n cầhghu n cóftjf ngưrsaa ờdbqd i biệkucc n thuyếgqxo t, mưrsaa u cơrjck . Vậyvgy y thìxwrz thếgqxo nàudfc y: Tuyếgqxo t-sơrjck n thậyvgy p anh tuy võkday côocww ng cao cưrsaa ờdbqd ng thựpkhj c, nhưrsaa ng cáyfrw c vịyjzu ấgwbk y lạnzzl i khôocww ng nắtjcl m vữahmt ng tìxwrz nh hìxwrz nh Việkucc t, khôocww ng giỏhuws i biệkucc n thuyếgqxo t. Trầhghu n tiêocww n sinh nêocww n đriia i cùiorp ng đriia ểbjzf làudfc m quâfxwg n sưrsaa cho họrsaa . Côocww i-sơrjck n tam anh, trírjck dũyvgy ng tuyệkucc t vờdbqd i, kiếgqxo n thứrsaa c bao la thìxwrz khôocww ng cầhghu n cốfxwg vấgwbk n. Còlfin n Đrrjp ộqtrw ng-đriia ìxwrz nh thấgwbk t kiệkucc t đriia ãlayi cóftjf Từttyt Báyfrw -Tưrsaa ờdbqd ng từttyt ng làudfc tiếgqxo n-sĩhtvj xuấgwbk t thâfxwg n, mưrsaa u trírjck tuyệkucc t vờdbqd i, thìxwrz khôocww ng cầhghu n cốfxwg vấgwbk n.
Hậyvgy u tuyêocww n chỉttyt cho tháyfrw i-sưrsaa Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh:
– Tháyfrw i-sưrsaa xuấgwbk t côocww ng-khốfxwg ; trao vàudfc ng, ngọrsaa c cho ba pháyfrw i đriia oàudfc n. Ta khôocww ng nêocww n tiếgqxo c củopmn a trong trưrsaa ờdbqd ng hợduoe p nàudfc y. Thàudfc rằriia ng ta mấgwbk t củopmn a, màudfc tráyfrw nh đriia ưrsaa ợduoe c chiếgqxo n tranh, còlfin n hơrjck n sau nàudfc y cóftjf chiếgqxo n tranh. Khi cóftjf chiếgqxo n tranh, thìxwrz khôocww ng nhữahmt ng củopmn a mấgwbk t gấgwbk p bộqtrw i, màudfc đriia ấgwbk t nưrsaa ớzcdk c đriia iêocww u linh, ngưrsaa ờdbqd i chếgqxo t nhưrsaa rạnzzl .
Cuộqtrw c chuẩxpxz n bịyjzu cho ba đriia oàudfc n mậyvgy t sứrsaa lêocww n đriia ưrsaa ờdbqd ng phảyuom i mấgwbk t hai tuầhghu n mớzcdk i xong. Khu-mậyvgy t việkucc n Bắtjcl c-biêocww n, Khu-mậyvgy t việkucc n Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t thuyếgqxo t trìxwrz nh cho cáyfrw c sứrsaa giảyuom biếgqxo t rõkday nhữahmt ng chứrsaa c quan trong ba triềuuus u đriia ìxwrz nh Tốfxwg ng, Liêocww u, Hạnzzl : Vềuuus xuấgwbk t-thâfxwg n, vềuuus tírjck nh-tìxwrz nh, vềuuus gia-cảyuom nh rấgwbk t chi tiếgqxo t. Cảyuom ba pháyfrw i đriia oàudfc n đriia ềuuus u đriia ưrsaa ợduoe c cấgwbk p đriia iệkucc p làudfc láyfrw i buôocww n tơrjck lụrozd a. Mỗyvgy i pháyfrw i đriia oàudfc n còlfin n đriia em theo mộqtrw t ưrsaa ng binh vớzcdk i hai cặxwrz p Thầhghu n-ưrsaa ng đriia ểbjzf thôocww ng tin. Cuốfxwg i cùiorp ng Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u đriia ãlayi i tiệkucc c ba pháyfrw i đriia oàudfc n tạnzzl i đriia iệkucc n Long-hoa. Trong tiệkucc c, ngoàudfc i nhàudfc vua ra, còlfin n cóftjf Tírjck n-Nghĩhtvj a vưrsaa ơrjck ng tổnhpw ng trấgwbk n Nam thùiorp y, Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng quảyuom n Khu-mậyvgy t việkucc n, Đrrjp ạnzzl i-tưrsaa -mãlayi Thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t, Tháyfrw i-úyuom y phòlfin -mãlayi Hoàudfc ng Kiệkucc n, côocww ng-chúyuom a Thiêocww n-Ninh, Long-thàudfc nh ẩxpxz n-sĩhtvj Tôocww n-Đrrjp ảyuom n vàudfc phu nhâfxwg n, cáyfrw c đriia ôocww -thốfxwg ng chỉttyt huy mưrsaa ờdbqd i hai hiệkucc u Thiêocww n-tửnuqg binh.
Tiệkucc c vừttyt a tàudfc n, Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u ghéiqlx miệkucc ng vàudfc o tai Tháyfrw i-Ninh hoàudfc ng đriia ếgqxo thìxwrz thầhghu m nhỏhuws mấgwbk y câfxwg u. Hoàudfc ng-đriia ếgqxo đriia ứrsaa ng dậyvgy y nóftjf i:
– Trẫotmy m trẻeela ngưrsaa ờdbqd i non dạnzzl , màudfc phảyuom i gáyfrw nh váyfrw c trọrsaa ng tráyfrw ch, lắtjcl m lúyuom c nghĩhtvj lạnzzl i thấgwbk y kinh sợduoe . Nhưrsaa ng dùiorp sao cũyvgy ng cóftjf cáyfrw c khanh phòlfin táyfrw . Mong rằriia ng liệkucc t tổnhpw Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t phùiorp hộqtrw cho cáyfrw c khanh. Trẫotmy m cũyvgy ng...
Bỗyvgy ng ầhghu m mộqtrw t tiếgqxo ng, cửnuqg a sổnhpw phiáyfrw Nam bậyvgy t tung ra, khiếgqxo n gióftjf lạnzzl nh lùiorp a tớzcdk i nhưrsaa cơrjck n lốfxwg c, rồaoqo i mộqtrw t vậyvgy t trắtjcl ng bay vàudfc o trong sảyuom nh đriia ưrsaa ờdbqd ng. Vậyvgy t đriia óftjf rơrjck i trưrsaa ớzcdk c Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng vàudfc Đrrjp ạnzzl i-tưrsaa -mãlayi Lýduoe -thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t. Hai ngưrsaa ờdbqd i cùiorp ng pháyfrw t mộqtrw t chưrsaa ởbjzf ng gạnzzl t vậyvgy t đriia óftjf . Nhưrsaa ng cảyuom hai đriia ềuuus u gạnzzl t hụrozd t, vìxwrz vậyvgy t đriia óftjf đriia ổnhpw i chiềuuus u rồaoqo i rơrjck i nhẹnbfa nhàudfc ng trêocww n bàudfc n tiệkucc c củopmn a Tháyfrw i-sưrsaa Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh vớzcdk i quan Hìxwrz nh-bộqtrw thưrsaa ợduoe ng thưrsaa Hoàudfc ng Khắtjcl c-Dụrozd ng. Mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i nhìxwrz n lạnzzl i, thìxwrz ra mộqtrw t cáyfrw i túyuom i vảyuom i lớzcdk n.
Quan Tổnhpw ng-lĩhtvj nh, phóftjf tổnhpw ng-lĩhtvj nh thịyjzu -vệkucc Hùiorp ng Trírjck , Hùiorp ng Tírjck n cùiorp ng tung mìxwrz nh ra cửnuqg a sổnhpw quan sáyfrw t, thìxwrz thấgwbk y ba thịyjzu vệkucc canh phòlfin ng phírjck a Nam cung Long-hoa đriia ứrsaa ng nhưrsaa trờdbqd i trồaoqo ng. Rõkday ràudfc ng họrsaa bịyjzu đriia iểbjzf m huyệkucc t. Hùiorp ng Tírjck n giảyuom i huyệkucc t cho chúyuom ng, rồaoqo i hỏhuws i:
– Cáyfrw i gìxwrz vậyvgy y?
Mộqtrw t thịyjzu -vệkucc run run đriia áyfrw p:
– Tiểbjzf u nhâfxwg n đriia ang đriia ứrsaa ng, bỗyvgy ng bịyjzu ngưrsaa ờdbqd i ta vuốfxwg t vàudfc o cổnhpw mộqtrw t cáyfrw i rồaoqo i khôocww ng cửnuqg đriia ộqtrw ng đriia ưrsaa ợduoe c. Nhưrsaa ng tiểbjzf u hâfxwg n cũyvgy ng nhậyvgy n ra đriia óftjf làudfc mộqtrw t nhàudfc sưrsaa , mặxwrz t lạnzzl nh nhưrsaa ngưrsaa ờdbqd i chếgqxo t. Xin đriia ạnzzl i nhâfxwg n thứrsaa tộqtrw i.
Hùiorp ng Trírjck , Hùiorp ng Tírjck n vộqtrw i trởbjzf vàudfc o sảyuom nh đriia ưrsaa ờdbqd ng, rồaoqo i mởbjzf cáyfrw i túyuom i ra. Bấgwbk t giáyfrw c mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u bậyvgy t lêocww n tiếgqxo ng ồaoqo kinh ngạnzzl c. Nguyêocww n trong cáyfrw i chứrsaa a hai ngưrsaa ờdbqd i bịyjzu tróftjf i tròlfin n nhưrsaa khúyuom c giòlfin . Lốfxwg i tróftjf i rấgwbk t đriia ặxwrz c biệkucc t: Lưrsaa ng hai ngưrsaa ờdbqd i quay vàudfc o nhau. Tay phảyuom i, châfxwg n phảyuom i ngưrsaa ờdbqd i nọrsaa , buộqtrw c vàudfc o tay tráyfrw i, châfxwg n tráyfrw i ngưrsaa ờdbqd i kia. Trong hai ngưrsaa ờdbqd i, mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i làudfc Đrrjp ôocww -thốfxwg ng Trầhghu n Thanh-Nhiêocww n, mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i làudfc Phạnzzl m Anh, Kinh-lưrsaa ợduoe c An-vũyvgy sứrsaa Kinh-Bắtjcl c. Miệkucc ng mỗyvgy i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u ngậyvgy m mộqtrw t cáyfrw i đriia ùiorp i chóftjf thui lóftjf c hếgqxo t thịyjzu t chỉttyt còlfin n xưrsaa ơrjck ng. Triềuuus u thầhghu n đriia ềuuus u bậyvgy t lêocww n tiếgqxo ng kêocww u:
– Mộqtrw c-tồaoqo n Vọrsaa ng-thêocww hòlfin a thưrsaa ợduoe ng.
Thầhghu n-vũyvgy ngũyvgy -hùiorp ng cùiorp ng đriia ếgqxo n trưrsaa ớzcdk c nhàudfc vua tạnzzl tộqtrw i vìxwrz đriia ềuuus phòlfin ng khôocww ng cẩxpxz n mậyvgy t, đriia ểbjzf Mộqtrw c-tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng hírjck -lộqtrw ng quỷxzzx thầhghu n. Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u bậyvgy t cưrsaa ờdbqd i:
– Ngũyvgy vịyjzu sưrsaa -huynh an tâfxwg m. Mộqtrw c-tồaoqo n bồaoqo -táyfrw t chẳsgix ng làudfc tôocww n-sưrsaa củopmn a ngũyvgy vịyjzu đriia ấgwbk y ưrsaa ? Ngàudfc i cũyvgy ng làudfc sưrsaa báyfrw củopmn a côocww -phụrozd nàudfc y... Hừttyt ! Khi ngàudfc i đriia ãlayi ra tay thìxwrz cóftjf trờdbqd i màudfc đriia ềuuus phòlfin ng. Nàudfc y ngũyvgy vịyjzu sưrsaa huynh, tỷxzzx nhưrsaa ngàudfc i côocww ng khai mang cáyfrw i túyuom i nàudfc y vàudfc o đriia âfxwg y, liệkucc u ngũyvgy -vịyjzu sưrsaa huynh cóftjf dáyfrw m cảyuom n trởbjzf khôocww ng? Ngay côocww -phụrozd nàudfc y tuy làudfc tháyfrw i-hậyvgy u, nhưrsaa ng cũyvgy ng chẳsgix ng cảyuom n nổnhpw i đriia ấgwbk y.
Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng biếgqxo t rằriia ng: Phạnzzl m Anh làudfc con rểbjzf củopmn a Dưrsaa ơrjck ng Đrrjp ạnzzl o-Gia. trong dịyjzu p binh biếgqxo n vừttyt a rồaoqo i, y khôocww ng ra mặxwrz t tham dựpkhj , nêocww n sau đriia óftjf triềuuus u thầhghu n luậyvgy n tộqtrw i, y đriia ưrsaa ợduoe c tha. Bâfxwg y giờdbqd chắtjcl c y phạnzzl m tộqtrw i gìxwrz nặxwrz ng lắtjcl m, nêocww n Mộqtrw c-Tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng mớzcdk i néiqlx m vàudfc o đriia âfxwg y. Vưrsaa ơrjck ng nghĩhtvj : Ta nhâfxwg n dịyjzu p nàudfc y, xin triềuuus u đriia ìxwrz nh xửnuqg thựpkhj c nhẹnbfa y, đriia ểbjzf ngàudfc i giếgqxo t quáyfrw ch y đriia i cho rồaoqo i.
Thấgwbk y Đrrjp inh Hoàudfc ng-Nghi, Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh đriia ứrsaa ng chầhghu u hầhghu u phírjck a sau Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u, vưrsaa ơrjck ng đriia ưrsaa a mắtjcl t cho chúyuom ng:
– Cáyfrw c em đriia em hai ngưrsaa ờdbqd i ra ngoàudfc i thẩxpxz m vấgwbk n, rồaoqo i vàudfc o tâfxwg u vớzcdk i hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng.
Nhưrsaa ng khi Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh vừttyt a lậyvgy t Thanh-Nhiêocww n lêocww n, thìxwrz thấgwbk y trưrsaa ớzcdk c ngựpkhj c y cóftjf mộqtrw t cáyfrw i ốfxwg ng tre kháyfrw lớzcdk n. Nàudfc ng mởbjzf ốfxwg ng ra, thìxwrz bêocww n trong cóftjf đriia ếgqxo n hai ba cáyfrw i trụrozd c giấgwbk y. Nàudfc ng khom mìxwrz nh trao cho Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng. Vưrsaa ơrjck ng mởbjzf trụrozd c thứrsaa nhấgwbk t ra, đriia óftjf làudfc mộqtrw t bảyuom n văkyit n kiềuuus m ấgwbk n củopmn a Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng hoàudfc ng-tháyfrw i hậyvgy u. Nộqtrw i dung bảyuom n văkyit n, kểbjzf rấgwbk t chi tiếgqxo t kếgqxo hoạnzzl ch đriia ốfxwg i phóftjf vớzcdk i Tốfxwg ng, màudfc triềuuus u đriia ìxwrz nh mớzcdk i nghịyjzu hôocww m trưrsaa ớzcdk c. Bảyuom n văkyit n thứrsaa nhìxwrz làudfc mộqtrw t tờdbqd cung khai củopmn a bàudfc Minh-Giang, mẹnbfa Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u. Bảyuom n thứrsaa ba làudfc tờdbqd giấgwbk y từttyt Minh-Can củopmn a ôocww ng Lêocww Văkyit n-Thiếgqxo t. Ngoàudfc i ra còlfin n mấgwbk y tờdbqd giấgwbk y nữahmt a, đriia a sốfxwg làudfc thưrsaa tírjck n củopmn a Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u gửnuqg i cho Trầhghu n Thanh-Nhiêocww n, vàudfc biểbjzf u củopmn a Nhiêocww n tâfxwg u lêocww n bàudfc .
Nguyêocww n trưrsaa ớzcdk c đriia âfxwg y, sau cuộqtrw c Nam chinh Trầhghu n Thanh-Nhiêocww n bịyjzu cáyfrw ch chứrsaa c đriia ôocww -thốfxwg ng, đriia áyfrw ng lẽwmxi bịyjzu xửnuqg tửnuqg . Nhưrsaa ng nhờdbqd dịyjzu p âfxwg n-xáyfrw , nêocww n cáyfrw i chứrsaa c đriia ôocww -thốfxwg ng đriia ưrsaa ợduoe c phụrozd c hồaoqo i, y đriia ưrsaa ợduoe c đriia ưrsaa a vềuuus Khu-mậyvgy t việkucc n phụrozd tráyfrw ch việkucc c theo dõkday i nhữahmt ng mầhghu m mốfxwg ng phảyuom n loạnzzl n trong giớzcdk i búyuom t mặxwrz c văkyit n-chưrsaa ơrjck ng. Khôocww ng hiểbjzf u y đriia ãlayi làudfc m gìxwrz , đriia ểbjzf Mộqtrw c-Tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng bắtjcl t đriia ưrsaa ợduoe c, đriia em vàudfc o đriia âfxwg y. Mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u chúyuom mụrozd c chờdbqd Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng đriia ọrsaa c nhữahmt ng trụrozd c giấgwbk y. Mỗyvgy i néiqlx t mặxwrz t củopmn a vưrsaa ơrjck ng, đriia ềuuus u khiếgqxo n họrsaa thắtjcl c mắtjcl c, lo âfxwg u khôocww ng írjck t. Khi thìxwrz vưrsaa ơrjck ng chau màudfc y, khi thìxwrz vưrsaa ơrjck ng mởbjzf to mắtjcl t, khi thìxwrz vưrsaa ơrjck ng lắtjcl c đriia ầhghu u. Đrrjp ọrsaa c xong, vưrsaa ơrjck ng bảyuom o Hoàudfc ng-Nghi, Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh:
– Cáyfrw c em trìxwrz nh lêocww n Tháyfrw i-hậyvgy u.
Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh tiếgqxo p tậyvgy p giấgwbk y cúyuom i đriia ầhghu u trìxwrz nh lêocww n tháyfrw i-hậyvgy u. Hậyvgy u pháyfrw n:
– Hai em đriia ọrsaa c lêocww n đriia ểbjzf triềuuus u đriia ìxwrz nh cùiorp ng nghe.
Đrrjp ạnzzl i cưrsaa ơrjck ng cáyfrw c bảyuom n cung từttyt cóftjf thểbjzf tóftjf m lưrsaa ợduoe c nhưrsaa sau:
«... Sau khi dẹnbfa p đriia ưrsaa ợduoe c cuộqtrw c phảyuom n loạnzzl n củopmn a họrsaa Dưrsaa ơrjck ng việkucc c cưrsaa ớzcdk p ngôocww i vua, triềuuus u thầhghu n nghịyjzu : Dưrsaa ơrjck ng Đrrjp ạnzzl o-Gia phạnzzl m bẩxpxz y mưrsaa ơrjck i hai tộqtrw i, trong đriia óftjf cóftjf sáyfrw u tộqtrw i thuộqtrw c thậyvgy p áyfrw c. Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u phạnzzl m năkyit m tộqtrw i trong thậyvgy p áyfrw c vàudfc bốfxwg n mưrsaa ơrjck i lăkyit m tộqtrw i kháyfrw c. Quầhghu n thầhghu n lấgwbk y sựpkhj việkucc c trong Bắtjcl c sửnuqg ra đriia ểbjzf làudfc m căkyit n cứrsaa cho việkucc c xửnuqg tộqtrw i. Đrrjp ầhghu u tiêocww n làudfc vụrozd Lãlayi hậyvgy u chuyêocww n quyềuuus n, giếgqxo t tôocww n thấgwbk t, mưrsaa u cưrsaa ớzcdk p ngôocww i củopmn a triềuuus u Tâfxwg y-Háyfrw n. Thứrsaa đriia ếgqxo n vụrozd Vũyvgy hậyvgy u chuyêocww n quyềuuus n cưrsaa ớzcdk p ngôocww i nhàudfc Đrrjp ưrsaa ờdbqd ng. Bảyuom n áyfrw n họrsaa Dưrsaa ơrjck ng đriia ưrsaa ợduoe c đriia ưrsaa a ra làudfc , tru di tam tộqtrw c. Nhưrsaa vậyvgy y Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u cũyvgy ng bịyjzu tửnuqg hìxwrz nh. Nhưrsaa ng nhờdbqd di chiếgqxo u củopmn a Quốfxwg c-phụrozd , nêocww n Dưrsaa ơrjck ng hậyvgy u thoáyfrw t chếgqxo t. Nhàudfc vua âfxwg n giảyuom m áyfrw n cho Dưrsaa ơrjck ng gia khôocww ng bịyjzu tru di tam tộqtrw c, màudfc chỉttyt bịyjzu giếgqxo t cảyuom nhàudfc . Màudfc cảyuom nhàudfc Dưrsaa ơrjck ng Đrrjp ạnzzl o-Gia đriia ãlayi bịyjzu Mộqtrw c-tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng giếgqxo t chếgqxo t mộqtrw t sốfxwg , mộqtrw t sốfxwg kháyfrw c khi côocww ng-chúyuom a Kim-Thàudfc nh xua quâfxwg n chiếgqxo m cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng giếgqxo t nữahmt a. Chỉttyt cóftjf mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i con duy nhấgwbk t củopmn a Dưrsaa ơrjck ng Đrrjp ạnzzl o-Gia trốfxwg n sang Trung-nguyêocww n thoáyfrw t chếgqxo t. Thàudfc nh ra khôocww ng cóftjf ai bịyjzu hàudfc nh hìxwrz nh.
... Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u cho rằriia ng triềuuus u đriia ìxwrz nh khôocww ng dáyfrw m đriia ộqtrw ng đriia ếgqxo n bàudfc , bàudfc quyếgqxo t « trảyuom thùiorp » bằriia ng đriia ủopmn mọrsaa i cáyfrw ch đriia ểbjzf diệkucc t triềuuus u Lýduoe , nhấgwbk t làudfc giếgqxo t Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng-tháyfrw i hậyvgy u. Hậyvgy u dùiorp ng thâfxwg n mẫotmy u củopmn a Linh-Nhâfxwg n làudfc Minh-Giang, em củopmn a Linh-Nhâfxwg n làudfc Minh-Can, nôocww bộqtrw c làudfc mụrozd Sửnuqg u đriia ểbjzf liêocww n lạnzzl c vớzcdk i mộqtrw t sốfxwg quan lạnzzl i bấgwbk t mãlayi n, đriia ểbjzf thu thậyvgy p tin tứrsaa c, rồaoqo i báyfrw o cho triềuuus u Tốfxwg ng biếgqxo t. Trầhghu n Thanh-Nhiêocww n làudfc mộqtrw t trong bọrsaa n quan đriia óftjf .
... Sau cuộqtrw c triềuuus u nghịyjzu mấgwbk y tuầhghu n trưrsaa ớzcdk c bàudfc n vềuuus quốfxwg c-kếgqxo đriia ốfxwg i phóftjf vớzcdk i Tốfxwg ng, Liêocww u, Hạnzzl thìxwrz tháyfrw i-sưrsaa Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh đriia ếgqxo n cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng tâfxwg u vớzcdk i Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u. Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u sai bàudfc Minh-Giang vớzcdk i Minh-Can cùiorp ng mụrozd Sửnuqg u chuyểbjzf n cho bọrsaa n dưrsaa đriia ảyuom ng củopmn a trưrsaa ờdbqd ng Trung-nghĩhtvj a đriia em qua biêocww n giớzcdk i. Nhưrsaa ng tấgwbk t cảyuom sựpkhj việkucc c đriia óftjf , đriia ềuuus u bịyjzu Mộqtrw c-tồaoqo n hoàudfc thưrsaa ợduoe ng biếgqxo t đriia ưrsaa ợduoe c.
... Trong khi bàudfc Thiếgqxo t (Minh-Giang) vớzcdk i Minh-Can luậyvgy n bàudfc n vớzcdk i Dưrsaa ơrjck ng hậyvgy u, vôocww tìxwrz nh họrsaa đriia ểbjzf lộqtrw ra mộqtrw t tin tầhghu y trờdbqd i vềuuus thờdbqd i thơrjck ấgwbk u củopmn a Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u nhưrsaa sau: Hồaoqo i mớzcdk i lớzcdk n, ôocww ng Lêocww Văkyit n-Thiếgqxo t đriia ưrsaa ợduoe c bốfxwg mẹnbfa cưrsaa ớzcdk i cho mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i vợduoe têocww n làudfc Vũyvgy -thịyjzu Tỉttyt nh. Bàudfc Tỉttyt nh rấgwbk t ôocww n nhu văkyit n nhãlayi , nhưrsaa ng làudfc ngưrsaa ờdbqd i ởbjzf quêocww . Sau hơrjck n hai năkyit m bàudfc khôocww ng cóftjf con. Song thâfxwg n ôocww ng hỏhuws i mộqtrw t côocww gáyfrw i kháyfrw c cho ôocww ng, côocww nàudfc y têocww n Minh-Giang. Minh-Giang vốfxwg n làudfc gáyfrw i kẻeela chợduoe , rấgwbk t khôocww n ngoan, nêocww n đriia ưrsaa ợduoe c lòlfin ng cha mẹnbfa chồaoqo ng. Cảyuom nhàudfc hy vọrsaa ng Minh-Giang sẽwmxi sinh con trai cho cóftjf ngưrsaa ờdbqd i nốfxwg i dõkday i tôocww ng đriia ưrsaa ờdbqd ng. Trớzcdk trêocww u thay, khi cưrsaa ớzcdk i Minh-Giang đriia ưrsaa ợduoe c hơrjck n ba tháyfrw ng sau, bàudfc Tỉttyt nh mang thai. Minh-Giang kinh hoảyuom ng, cũyvgy ng vộqtrw i tuyêocww n bốfxwg rằriia ng mìxwrz nh mang thai. Giữahmt a lúyuom c đriia óftjf song thâfxwg n ôocww ng Thiếgqxo t qua đriia ờdbqd i. Đrrjp ếgqxo n khi bàudfc Tỉttyt nh sắtjcl p đriia ếgqxo n ngàudfc y sinh; Minh-Giang đriia em tiềuuus n bạnzzl c đriia úyuom t lóftjf t vớzcdk i Trung-nghĩhtvj a đriia ạnzzl i tưrsaa ớzcdk ng quâfxwg n Trịyjzu nh Quang-Thạnzzl ch, đriia ểbjzf xin tìxwrz m kếgqxo giúyuom p đriia ỡwmdc . Thạnzzl ch thiếgqxo t kếgqxo : Y sẽwmxi gọrsaa i ôocww ng Thiếgqxo t tớzcdk i dinh, sai ôocww ng lêocww n Bắtjcl c-cưrsaa ơrjck ng biếgqxo u quàudfc cho Ngũyvgy -long côocww ng chúyuom a. Nhưrsaa vậyvgy y cuộqtrw c hàudfc nh trìxwrz nh sẽwmxi phảyuom i hơrjck n tháyfrw ng. Ởjpxs nhàudfc bàudfc Tỉttyt nh sinh con rồaoqo i, y sẽwmxi sai ngưrsaa ờdbqd i bóftjf p cổnhpw bàudfc cho chếgqxo t, rồaoqo i đriia em chôocww n ởbjzf khu đriia ồaoqo ng hoang. Còlfin n đriia ứrsaa a con, thìxwrz trao cho Minh-Giang nuôocww i, dốfxwg i rằriia ng con đriia óftjf do thịyjzu sinh ra. Đrrjp ốfxwg i vớzcdk i bàudfc mụrozd đriia ỡwmdc đriia ẻeela , y đriia e dọrsaa a, mua chuộqtrw c. Y cho bàudfc írjck t tiềuuus n, bắtjcl t bàudfc phảyuom i khai rằriia ng bàudfc đriia ỡwmdc đriia ẻeela cho Minh-Giang, sinh ra đriia ứrsaa a con. Cũyvgy ng chírjck nh bàudfc đriia ỡwmdc đriia ẻeela cho bàudfc vợduoe cảyuom củopmn a ôocww ng Thiếgqxo t, bàudfc nàudfc y sinh ra đriia ứrsaa a con hoang khôocww ng giốfxwg ng ôocww ng mộqtrw t týduoe nàudfc o cảyuom , vìxwrz vậyvgy y bàudfc ta ôocww m con trốfxwg n đriia i mấgwbk t.
... Kếgqxo ấgwbk y thi hàudfc nh thựpkhj c hoàudfc n hảyuom o. Khi ôocww ng Thiếgqxo t trởbjzf vềuuus nghe chírjck nh Trịyjzu nh Quang-Thạnzzl ch kểbjzf rằriia ng vợduoe ôocww ng trốfxwg n đriia i, thìxwrz hỏhuws i sao ôocww ng khôocww ng tin? Đrrjp ứrsaa a trẻeela bấgwbk t hạnzzl nh sinh ra đriia óftjf làudfc Minh-Đrrjp ệkucc . Hóftjf a cho nêocww n suốfxwg t cuộqtrw c đriia ờdbqd i bàudfc Minh-Giang thùiorp ghéiqlx t nàudfc ng tậyvgy n xưrsaa ơrjck ng. Sau khi Minh-Giang đriia ẻeela giảyuom , hai năkyit m sau bàudfc đriia ẻeela thựpkhj c, đriia ứrsaa a con gáyfrw i đriia ầhghu u lòlfin ng đriia óftjf làudfc Minh-Can.
... Khi biếgqxo t đriia ưrsaa ợduoe c tin đriia ộqtrw ng trờdbqd i nàudfc y, Mộqtrw c-tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng sai đriia ệkucc tửnuqg vềuuus làudfc ng Siêocww u-loạnzzl i báyfrw o cho ôocww ng Thiếgqxo t biếgqxo t. Ôyuom ng vộqtrw i theo dấgwbk u chỉttyt dẫotmy n ra chỗyvgy đriia ồaoqo ng hoang chôocww n bàudfc Vũyvgy -thịyjzu Tỉttyt nh đriia àudfc o lêocww n, thìxwrz quảyuom cóftjf bộqtrw xưrsaa ơrjck ng đriia àudfc n bàudfc . Nhờdbqd quầhghu n áyfrw o mặxwrz c trêocww n ngưrsaa ờdbqd i chưrsaa a náyfrw t hếgqxo t, ôocww ng nhậyvgy n ra đriia óftjf làudfc hàudfc i cốfxwg t củopmn a bàudfc vợduoe khốfxwg n nạnzzl n. Vụrozd áyfrw n bírjck ẩxpxz n ba mưrsaa ơrjck i năkyit m qua, bâfxwg y giờdbqd mớzcdk i ra áyfrw nh sáyfrw ng. Ôyuom ng Thiếgqxo t dùiorp ng gỗyvgy trầhghu m, cảyuom i tảyuom ng thi hàudfc i cho ngưrsaa ờdbqd i xấgwbk u sốfxwg , làudfc m chay giảyuom i oan, rồaoqo i xâfxwg y mộqtrw thựpkhj c lớzcdk n ».
Tiếgqxo ng Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh trong, ngọrsaa t nhưrsaa cam thảyuom o, nhưrsaa ng mỗyvgy i giòlfin ng, mỗyvgy i đriia oạnzzl n nàudfc ng đriia ọrsaa c, cùiorp ng khiếgqxo n cho triềuuus u đriia ìxwrz nh kinh hồaoqo n lạnzzl c pháyfrw ch. Nghe Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh đriia ọrsaa c hếgqxo t bảyuom n cung từttyt do Mộqtrw c-tồaoqo n hoàudfc thưrsaa ợduoe ng thẩxpxz m vấgwbk n Dưrsaa ơrjck ng hậyvgy u, bàudfc Minh-Giang, Minh-Can, màudfc châfxwg n tay Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i-hậyvgy u pháyfrw t run. Nghĩhtvj đriia ếgqxo n mẹnbfa mìxwrz nh chếgqxo t oan uổnhpw ng, ấgwbk m ứrsaa c bao nhiêocww u năkyit m qua; nghĩhtvj đriia ếgqxo n Minh-Giang, Minh-Can tàudfc n áyfrw c vớzcdk i mìxwrz nh rồaoqo i đriia i đriia ếgqxo n phảyuom n quốfxwg c; bấgwbk t giáyfrw c hậyvgy u nghiếgqxo n răkyit ng kèotmy n kẹnbfa t, nưrsaa ớzcdk c mắtjcl t tràudfc n ra trêocww n hai gòlfin máyfrw .
Trong ốfxwg ng tre, Mộqtrw c-tồaoqo n hoàudfc thưrsaa ợduoe ng còlfin n đriia írjck nh kèotmy m mộqtrw t thưrsaa củopmn a ôocww ng Thiếgqxo t viếgqxo t cho hậyvgy u, kểbjzf hếgqxo t sựpkhj tìxwrz nh dấgwbk u diếgqxo m bấgwbk y lâfxwg u nay. Ôyuom ng khẩxpxz n khoảyuom n nhờdbqd hậyvgy u tìxwrz m mọrsaa i cáyfrw ch xin triềuuus u đriia ìxwrz nh âfxwg n xáyfrw cho bàudfc Minh-Giang vớzcdk i Minh-Can.
Tháyfrw i-Ninh hoàudfc ng đriia ếgqxo thấgwbk y mẫotmy u thâfxwg n khóftjf c, long tâfxwg m nhũyvgy n ra. Nhàudfc vua hỏhuws i quan Tháyfrw i-phóftjf Quáyfrw ch Sĩhtvj -An (thầhghu y đriia ồaoqo Tháyfrw i):
– Thưrsaa a thầhghu y, trong cáyfrw c đriia ạnzzl i thầhghu n hiệkucc n diệkucc n, thầhghu y làudfc ngưrsaa ờdbqd i duy nhấgwbk t biếgqxo t rõkday mẫotmy u-hậyvgy u từttyt khi còlfin n thơrjck ấgwbk u. Sựpkhj thểbjzf đriia ãlayi đriia ếgqxo n nỗyvgy i nàudfc y, xin thầhghu y dậyvgy y cho trẫotmy m biếgqxo t đriia ạnzzl o lýduoe hàudfc nh xửnuqg .
Từttyt hồaoqo i nhàudfc vua bốfxwg n tuổnhpw i, sau khi bàudfc n luậyvgy n vớzcdk i Ỷgwbk -Lan thầhghu n phi, phụrozd hoàudfc ng Tháyfrw nh-tôocww ng đriia ãlayi chọrsaa n hai đriia ạnzzl i thầhghu n Quáyfrw ch Sĩhtvj -An, Lýduoe Kếgqxo -Nguyêocww n làudfc m thầhghu y dậyvgy y văkyit n; vàudfc Côocww i-sơrjck n tam-anh làudfc m thầhghu y dậyvgy y võkday . Luậyvgy t triềuuus u Lýduoe đriia ịyjzu nh rằriia ng: Khi mộqtrw t tâfxwg n quâfxwg n lêocww n ngôocww i vua, thìxwrz thầhghu y dậyvgy y văkyit n đriia ưrsaa ơrjck ng nhiêocww n đriia ưrsaa ợduoe c phong làudfc m Tháyfrw i-phóftjf . Khi thiếgqxo t triềuuus u Tháyfrw i-phóftjf đriia ưrsaa ợduoe c ngồaoqo i cạnzzl nh nhàudfc vua. Khi tâfxwg u khôocww ng phảyuom i xưrsaa ng têocww n, chứrsaa c tưrsaa ớzcdk c.
Sau khi dẹnbfa p loạnzzl n Dưrsaa ơrjck ng gia, dùiorp đriia ãlayi cóftjf mẫotmy u hậyvgy u thírjck nh chírjck nh, quyếgqxo t đriia ịyjzu nh chírjck nh sáyfrw ch, nhưrsaa ng hàudfc ng ngàudfc y hai đriia ạnzzl i thầhghu n Quáyfrw ch, Lýduoe thay nhau dạnzzl y nhàudfc vua họrsaa c, cùiorp ng cốfxwg vấgwbk n giảyuom i quyếgqxo t nhữahmt ng vấgwbk n đriia ềuuus khóftjf khăkyit n. Hôocww m nay đriia ưrsaa ợduoe c nhàudfc vua hỏhuws i, Quáyfrw ch Sĩhtvj -An tâfxwg u:
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl , trưrsaa ớzcdk c đriia ậyvgy y Dưrsaa ơrjck ng gia làudfc m loạnzzl n, tuy chủopmn mưrsaa u làudfc Dưrsaa ơrjck ng Đrrjp ạnzzl o-Gia, nhưrsaa ng thựpkhj c sựpkhj việkucc c phảyuom n dâfxwg n, hạnzzl i nứrsaa ớzcdk c nàudfc y do Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u chủopmn xưrsaa ớzcdk ng, tộqtrw i phảyuom i lăkyit ng trìxwrz . Nhưrsaa ng tựpkhj cổnhpw đriia ếgqxo n giờdbqd , Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t ta chưrsaa a hềuuus gia hìxwrz nh tớzcdk i tháyfrw i-hậyvgy u. Vậyvgy y thầhghu n kírjck nh xin bệkucc -hạnzzl thâfxwg n đriia em tấgwbk t cảyuom nhữahmt ng bằriia ng chứrsaa ng nàudfc y tớzcdk i cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng yếgqxo t kiếgqxo n tháyfrw i-hậyvgy u, đriia ểbjzf ngưrsaa ờdbqd i tựpkhj xửnuqg thìxwrz hay hơrjck n. Còlfin n tấgwbk t cảyuom tòlfin ng phạnzzl m, chírjck nh phạnzzl m, xin đriia em tậyvgy n sốfxwg xửnuqg lăkyit ng trìxwrz . Gia thuộqtrw c, nếgqxo u làudfc nam, tuổnhpw i từttyt mưrsaa ờdbqd i ba trởbjzf lêocww n bắtjcl t xung quâfxwg n trọrsaa n đriia ờdbqd i; nếgqxo u làudfc nữahmt thìxwrz đriia em chia cho binh lírjck nh biêocww n cưrsaa ơrjck ng giảyuom i phiềuuus n trong lúyuom c xa nhàudfc .
Ngựpkhj -sửnuqg đriia ạnzzl i phu Hoàudfc ng Khắtjcl c-Dụrozd ng quay lạnzzl i hỏhuws i Tháyfrw i-sưrsaa Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh:
– Tháyfrw i-sưrsaa thờdbqd đriia ãlayi bốfxwg n triềuuus u vua, côocww ng lao thựpkhj c khôocww ng nhỏhuws . Nhưrsaa ng tôocww i lĩhtvj nh chứrsaa c Ngựpkhj -sửnuqg , nêocww n bắtjcl t buộqtrw c phảyuom i hỏhuws i Tháyfrw i-sưrsaa írjck t câfxwg u. Căkyit n cứrsaa vàudfc o đriia âfxwg u màudfc khi đriia ứrsaa c Tháyfrw nh-tôocww ng băkyit ng hàudfc , Tháyfrw i-sưrsaa lạnzzl i đriia ểbjzf Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u thírjck nh chírjck nh?
Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh cau mặxwrz t, vìxwrz quan giai, Khắtjcl c-Dụrozd ng nhỏhuws hơrjck n ôocww ng rấgwbk t xa. Nhưrsaa ng chợduoe t ôocww ng nghĩhtvj lạnzzl i: Khắtjcl c-Dụrozd ng làudfc Ngựpkhj -sửnuqg đriia ạnzzl i-phu, nêocww n ôocww ng miễmzuc n cưrsaa ỡwmdc ng đriia áyfrw p hờdbqd i hợduoe t:
– Mộqtrw t làudfc tôocww i căkyit n cứrsaa vàudfc o di chiếgqxo u củopmn a tiêocww n-đriia ếgqxo . Hai làudfc tôocww i căkyit n cứrsaa vàudfc o đriia ạnzzl o-lýduoe . Trong lịyjzu ch sửnuqg Hoa, Việkucc t, khi vua băkyit ng hàudfc , màudfc ấgwbk u quâfxwg n kếgqxo vịyjzu , thìxwrz đriia írjck ch mẫotmy u làudfc hoàudfc ng-hậyvgy u đriia ưrsaa ơrjck ng nhiêocww n buôocww ng rèotmy m thírjck nh chírjck nh. Gầhghu n đriia âfxwg y nhấgwbk t, khi vua Châfxwg n-Tôocww ng bêocww n Tốfxwg ng băkyit ng, thìxwrz Lưrsaa u tháyfrw i hậyvgy u thírjck nh chírjck nh, vìxwrz bàudfc làudfc đriia írjck ch mẫotmy u.
Khắtjcl c-Dụrozd ng hỏhuws i gằriia n:
– Tháyfrw i-sưrsaa làudfc quan cao nhấgwbk t triềuuus u, thay Thiêocww n tửnuqg , thốfxwg ng báyfrw ch quan, bìxwrz nh thứrsaa chírjck nh. Đrrjp úyuom ng ra, khi Hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng lêocww n ngôocww i, sau khi tôocww n miếgqxo u hiệkucc u tiêocww n-đriia ếgqxo , ban chếgqxo tôocww n Dưrsaa ơrjck ng hậyvgy u làudfc m Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u... thìxwrz phảyuom i tôocww n phong Thầhghu n-phi ngay mớzcdk i phảyuom i. Thếgqxo tạnzzl i sao mãlayi i mấgwbk y ngàudfc y sau Tháyfrw i-sưrsaa mớzcdk i cho ban chếgqxo tôocww n ngưrsaa ờdbqd i làudfc m Hoàudfc ng-tháyfrw i phi? Lạnzzl i khôocww ng sai sứrsaa đriia i đriia óftjf n Tháyfrw i-phi vềuuus chịyjzu u tang?
– Tôocww i... tôocww i bậyvgy n quáyfrw nêocww n sơrjck sóftjf t.
– Tháyfrw i-sưrsaa trảyuom lờdbqd i khôocww ng thàudfc nh thựpkhj c. Vìxwrz rõkday ràudfc ng sau khi vua Tháyfrw nh-tôocww ng băkyit ng, Dưrsaa ơrjck ng hậyvgy u sai đriia óftjf ng tấgwbk t cảyuom cửnuqg a thàudfc nh, cửnuqg a cung, rồaoqo i mớzcdk i triệkucc u đriia ạnzzl i thầhghu n vàudfc o đriia ọrsaa c di chiếgqxo u. Di chiếgqxo u đriia óftjf do chírjck nh Tháyfrw i-sưrsaa đriia ọrsaa c. Vậyvgy y di chiếgqxo u đriia óftjf do ai soạnzzl n, do ai viếgqxo t? Cóftjf đriia ưrsaa ợduoe c đriia ứrsaa c Tháyfrw nh-tôocww ng kiềuuus m thựpkhj khôocww ng?
Mặxwrz t Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh táyfrw i xanh, ôocww ng trảyuom lờdbqd i ấgwbk p úyuom ng:
– Chiếgqxo u đriia óftjf do tôocww i soạnzzl n rồaoqo i trìxwrz nh lêocww n cho đriia ứrsaa c Tháyfrw nh-tôocww ng. Nhưrsaa ng ngàudfc i khôocww ng kýduoe ngay. Theo Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u, thìxwrz ngàudfc i kýduoe trưrsaa ớzcdk c khi băkyit ng hàudfc chỉttyt cóftjf mộqtrw t giờdbqd . Thàudfc nh ra lúyuom c ngàudfc i kýduoe chỉttyt cóftjf Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u biếgqxo t màudfc thôocww i.
Hoàudfc ng Khắtjcl c-Dụrozd ng đriia em cáyfrw i hộqtrw p bằriia ng vàudfc ng ra, rồaoqo i mởbjzf nắtjcl p trưrsaa ng cho mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i thấgwbk y:
– Đrrjp âfxwg y! Chữahmt kýduoe nàudfc y khôocww ng phảyuom i củopmn a đriia ứrsaa c Tháyfrw nh-tôocww ng, màudfc do mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i kháyfrw c nháyfrw i theo, thàudfc nh ra khôocww ng giốfxwg ng. Tháyfrw i-sưrsaa cóftjf thấgwbk y nhưrsaa vậyvgy y khôocww ng?
– Hôocww m ấgwbk y nghe tiêocww n-đriia ếgqxo băkyit ng, lòlfin ng tôocww i đriia au nhưrsaa dao cắtjcl t, thàudfc nh ra cóftjf chỗyvgy sơrjck sóftjf t.
– Tôocww i khôocww ng tin. Bấgwbk t cứrsaa ai cũyvgy ng cóftjf thểbjzf sơrjck sóftjf t, nhưrsaa ng đriia ốfxwg i vớzcdk i Tháyfrw i-sưrsaa thìxwrz khôocww ng thểbjzf . Mộqtrw t làudfc Tháyfrw i-sưrsaa chầhghu u hầhghu u bêocww n ngàudfc i đriia ếgqxo n mấgwbk y chụrozd c năkyit m liềuuus n; thìxwrz hẳsgix n biếgqxo t rõkday búyuom t tựpkhj , chữahmt kýduoe củopmn a ngàudfc i. Hai làudfc xưrsaa a nay Tháyfrw i-sưrsaa vốfxwg n cẩxpxz n thậyvgy n tỷxzzx mỉttyt , nay di chiếgqxo u làudfc đriia iềuuus u cựpkhj c kỳaoqo quan trong thìxwrz khôocww ng thểbjzf cóftjf việkucc c sơrjck sóftjf t. Ba làudfc , phàudfc m khi đriia ọrsaa c di chiếgqxo u, phảyuom i trưrsaa ng ra cho tấgwbk t cảyuom cáyfrw c quan đriia ềuuus u xem. Thếgqxo sao hôocww m ấgwbk y Tháyfrw i-sưrsaa đriia ọrsaa c xong làudfc cấgwbk t đriia i ngay. Tôocww i muốfxwg n Tháyfrw i-sưrsaa nóftjf i thựpkhj c đriia i, may ra Hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng cứrsaa u mệkucc nh cho Tháyfrw i-sưrsaa vớzcdk i cảyuom nhàudfc . Bằriia ng nhưrsaa tháyfrw i-sưrsaa muốfxwg n che dấgwbk u, tôocww i e khi Mộqtrw c-tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng ra tay, thìxwrz vợduoe con, gia thuộqtrw c Tháyfrw i-sưrsaa bịyjzu giếgqxo t chếgqxo t đriia ãlayi đriia àudfc nh, màudfc đriia ếgqxo n con chóftjf , con mèotmy o cũyvgy ng khôocww ng sốfxwg ng sóftjf t đriia âfxwg u.
Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh oàudfc lêocww n khóftjf c, ôocww ng hưrsaa ớzcdk ng Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u:
– Thầhghu n quảyuom cóftjf tộqtrw i, xin Tháyfrw i-hậyvgy u cho đriia ưrsaa ợduoe c chếgqxo t toàudfc n thâfxwg y, còlfin n vợduoe con, gia thuộqtrw c, mong Tháyfrw i-hậyvgy u chu toàudfc n cho.
– Côocww phụrozd nàudfc y tuy làudfc Tháyfrw i-hậyvgy u, nhưrsaa ng chỉttyt làudfc mộqtrw t sưrsaa đriia iệkucc t củopmn a Mộqtrw c-tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng thìxwrz làudfc m sao màudfc cảyuom n đriia ưrsaa ợduoe c ngưrsaa ờdbqd i? Khôocww ng biếgqxo t tiêocww n-nưrsaa ơrjck ng Bảyuom o-Hòlfin a, Thiếgqxo u-Mai ởbjzf đriia âfxwg u, phảyuom i thỉttyt nh hai vịyjzu vềuuus mớzcdk i cứrsaa u đriia ưrsaa ợduoe c Tháyfrw i-sưrsaa vàudfc gia thuộqtrw c.
– Tâfxwg u Tháyfrw i-hậyvgy u, thầhghu n cóftjf cáyfrw ch cứrsaa u Tháyfrw i-sưrsaa .
Ânuqg u Hoàudfc ng tâfxwg u: Sưrsaa phụrozd thầhghu n cựpkhj c kỳaoqo yêocww u thưrsaa ơrjck ng Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng, Tírjck n-Nghĩhtvj a vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i Long-biêocww n ngũyvgy hùiorp ng, Tâfxwg y-hồaoqo thấgwbk t kiệkucc t. Vậyvgy y bâfxwg y giờdbqd chưrsaa a tìxwrz m đriia ưrsaa ợduoe c hai tiêocww n-nưrsaa ơrjck ng, thìxwrz chỉttyt cầhghu n mưrsaa ờdbqd i bốfxwg n vịyjzu nàudfc y cùiorp ng viếgqxo t sớzcdk xin cho Tháyfrw i-sưrsaa đriia ưrsaa ợduoe c hưrsaa ởbjzf ng áyfrw n treo. Mặxwrz t kháyfrw c Hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng ban chỉttyt phạnzzl t Tháyfrw i-sưrsaa vềuuus tộqtrw i bấgwbk t cẩxpxz n. Nhưrsaa vậyvgy y thìxwrz sưrsaa phụrozd thầhghu n sẽwmxi khôocww ng thi hàudfc nh áyfrw n ngay. Trong thờdbqd i gian đriia óftjf , triềuuus u sai sứrsaa đriia i thỉttyt nh nhịyjzu vịyjzu tiêocww n-nưrsaa ơrjck ng.
Mưrsaa ờdbqd i bốfxwg n ngưrsaa ờdbqd i vộqtrw i cùiorp ng nhau viếgqxo t mộqtrw t tờdbqd sớzcdk , rồaoqo i cùiorp ng kýduoe vàudfc o, dâfxwg ng lêocww n cho nhàudfc vua xem. Côocww ng-chúyuom a Thiêocww n-Ninh dùiorp ng Lăkyit ng-khôocww ng truyềuuus n ngữahmt nóftjf i vàudfc o tai nhàudfc vua. Nghe chịyjzu mởbjzf lờdbqd i, lậyvgy p tứrsaa c nhàudfc vua tuyêocww n chỉttyt :
– Xéiqlx t kỹudfc ra, Tháyfrw i-sưrsaa niêocww n kỷxzzx đriia ãlayi cao, nêocww n cóftjf chỗyvgy lầhghu m lẫotmy n. Vậyvgy y giáyfrw ng xuốfxwg ng làudfc m Tảyuom giáyfrw n-nghịyjzu đriia ạnzzl i-phu, lĩhtvj nh chứrsaa c tổnhpw ng-trấgwbk n Nghệkucc -an. Hai châfxwg u Bốfxwg -chírjck nh, Ma-linh củopmn a Chiêocww m nhậyvgy p vàudfc o Việkucc t đriia ãlayi ba năkyit m, mầhghu m mốfxwg ng chốfxwg ng đriia ốfxwg i khôocww ng còlfin n, chẳsgix ng nêocww n đriia ểbjzf trọrsaa ng binh ởbjzf đriia óftjf ; cũyvgy ng khôocww ng cầhghu n đriia ạnzzl i tưrsaa ớzcdk ng trấgwbk n ngựpkhj , màudfc cầhghu n quan văkyit n phủopmn dụrozd , tổnhpw chứrsaa c cai trịyjzu . Vậyvgy y Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng trởbjzf vềuuus lĩhtvj nh Tổnhpw ng-trấgwbk n Thăkyit ng-long, quảyuom n Khu-mậyvgy t việkucc n. Tírjck n-Nghĩhtvj a vưrsaa ơrjck ng Tổnhpw ng lĩhtvj nh Thiêocww n-tửnuqg binh. Tháyfrw i-sưrsaa lĩhtvj nh thêocww m chứrsaa c Phủopmn -viễmzuc n đriia ạnzzl i-thầhghu n, đriia ểbjzf tổnhpw chứrsaa c cai trịyjzu hai vùiorp ng Ma-linh, Bốfxwg -chírjck nh.
Triềuuus u thầhghu n kinh ngạnzzl c đriia ếgqxo n ngẩxpxz n ngưrsaa ờdbqd i ra, rồaoqo i tựpkhj hỏhuws i: Ôyuom ng vua bẩxpxz y tuổnhpw i nàudfc y sao màudfc sáyfrw ng suốfxwg t vậyvgy y? Khôocww ng lẽwmxi Khai-Quốfxwg c vưrsaa ơrjck ng nhậyvgy p vàudfc o ngàudfc i?
Thấgwbk y Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u gậyvgy t đriia ầhghu u tỏhuws ýduoe táyfrw n thàudfc nh chỉttyt dụrozd củopmn a Tháyfrw i-Ninh đriia ếgqxo . Quáyfrw ch Sĩhtvj -An tiếgqxo p:
– Còlfin n bàudfc Minh-Giang vớzcdk i Minh-Can, ngoàudfc i tộqtrw i phảyuom n dâfxwg n, hạnzzl i nưrsaa ớzcdk c ra, lạnzzl i can tộqtrw i sáyfrw t nhâfxwg n. Đrrjp úyuom ng ra hai ngưrsaa ờdbqd i nàudfc y nằriia m trong Báyfrw t-nghịyjzu , nhưrsaa ng cáyfrw i tộqtrw i phảyuom n quốfxwg c làudfc mộqtrw t trong tộqtrw i Thậyvgy p-áyfrw c thìxwrz khôocww ng thểbjzf đriia ưrsaa ợduoe c hưrsaa ởbjzf ng. Xin đriia em hai ngưrsaa ờdbqd i nàudfc y xửnuqg lăkyit ng trìxwrz đriia ểbjzf nêocww u chírjck nh pháyfrw p.
Nhàudfc vua lắtjcl c đriia ầhghu u:
– Thầhghu y luậyvgy n thựpkhj c sáyfrw ng nhưrsaa trăkyit ng rằriia m. Nhưrsaa ng thưrsaa a thầhghu y, ngoạnzzl i tổnhpw củopmn a trẫotmy m cóftjf viếgqxo t thưrsaa xin mẫotmy u hậyvgy u âfxwg n xáyfrw cho hai ngưrsaa ờdbqd i đriia óftjf , thìxwrz trẫotmy m phảyuom i làudfc m sao bâfxwg y giờdbqd ?
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl .
Quan ngựpkhj sửnuqg đriia ạnzzl i phu Hoàudfc ng Khắtjcl c-Dụrozd ng cung tay: Làudfc ng cóftjf lệkucc , nưrsaa ớzcdk c cóftjf luậyvgy t. Huốfxwg ng hồaoqo bộqtrw Hìxwrz nh-thưrsaa đriia ãlayi đriia ưrsaa ợduoe c soạnzzl n vàudfc o thờdbqd i đriia ứrsaa c Tháyfrw i-tổnhpw , đriia ưrsaa ợduoe c đriia ứrsaa c Tháyfrw i-tôocww ng tu bổnhpw , đriia ặxwrz t trêocww n căkyit n bảyuom n nhâfxwg n-trịyjzu củopmn a Nho-gia, từttyt bi hỉttyt xảyuom củopmn a Phậyvgy t-gia. Hai can phạnzzl m Minh-Giang, Minh-Can làudfc hai con mãlayi ng xàudfc hung áyfrw c đriia ếgqxo n tậyvgy n cùiorp ng, triềuuus u đriia ìxwrz nh đriia ãlayi âfxwg n xáyfrw mấgwbk y phen, màudfc chúyuom ng còlfin n táyfrw i phạnzzl m, nhưrsaa vậyvgy y tỏhuws ra chúyuom ng khôocww ng coi phéiqlx p nưrsaa ớzcdk c ra gìxwrz cảyuom . Xin bệkucc -hạnzzl cứrsaa chiếgqxo u luậyvgy t xửnuqg , khôocww ng thểbjzf khoan hồaoqo ng.
Triềuuus u đriia ìxwrz nh cùiorp ng luậyvgy n bàudfc n, nhưrsaa ng khôocww ng giảyuom i quyếgqxo t đriia ưrsaa ợduoe c. Giữahmt a lúyuom c đriia óftjf , mộqtrw t viêocww n quan Khu-mậyvgy t việkucc n vàudfc o trìxwrz nh tấgwbk u chưrsaa ơrjck ng khẩxpxz n củopmn a phủopmn thừttyt a Thăkyit ng-long.
Tháyfrw i-phóftjf Quáyfrw ch Sĩhtvj -An đriia ọrsaa c qua, rồaoqo i tâfxwg u:
– Quan phủopmn -thừttyt a Thăkyit ng-long thưrsaa ợduoe ng biểbjzf u tâfxwg u vềuuus mộqtrw t sựpkhj quáyfrw i lạnzzl xẩxpxz y ra ởbjzf ngoạnzzl i thàudfc nh. Từttyt hai ngàudfc y hôocww m nay, chỗyvgy tưrsaa ợduoe ng bàudfc Banh cóftjf ba ngưrsaa ờdbqd i đriia àudfc n bàudfc mắtjcl t bịyjzu mùiorp , miệkucc ng bịyjzu câfxwg m, cụrozd t hai bàudfc n tay, hai tai vớzcdk i mũyvgy i bịyjzu xẻeela o, lêocww lếgqxo t ăkyit n xin. Thếgqxo nhưrsaa ng khôocww ng biếgqxo t lýduoe lịyjzu ch ra sao.
Rồaoqo i ôocww ng trìxwrz nh tờdbqd biểbjzf u lêocww n cho nhàudfc vua. Tháyfrw i-Ninh đriia ếgqxo hỏhuws i triềuuus u thầhghu n:
– Bàudfc Banh làudfc ai? Tạnzzl i sao lạnzzl i cóftjf tưrsaa ợduoe ng?
Triềuuus u đriia ìxwrz nh đriia ềuuus u ngơrjck ngáyfrw c lắtjcl c đriia ầhghu u. Duy Long-biêocww n ngũyvgy -hùiorp ng, Tâfxwg y-hồaoqo thấgwbk t kiệkucc t đriia ềuuus u nhìxwrz n nhau cưrsaa ờdbqd i màudfc khôocww ng phảyuom i cưrsaa ờdbqd i, trong khi néiqlx t mặxwrz t trôocww ng rầhghu t kỳaoqo khôocww i. Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng hỏhuws i:
– Cáyfrw c đriia ôocww -thốfxwg ng chắtjcl c biếgqxo t rõkday chuyệkucc n bàudfc Banh, vậyvgy y hãlayi y tâfxwg u lêocww n hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng.
Đrrjp ôocww -thốfxwg ng Phạnzzl m Dậyvgy t cung tay:
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl , Long-biêocww n ngũyvgy hùiorp ng, Tâfxwg y-hồaoqo thấgwbk t kiệkucc t trưrsaa ớzcdk c đriia âfxwg y từttyt ng đriia i ăkyit n xin lêocww lếgqxo t khắtjcl p Thăkyit ng-long, nêocww n đriia ãlayi nghe biếgqxo t chuyệkucc n bàudfc Banh. Nhưrsaa ng khôocww ng dáyfrw m tâfxwg u, sợduoe phạnzzl m tộqtrw i bấgwbk t kírjck nh.
Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u chỉttyt Lýduoe Đrrjp oan:
– Lýduoe đriia ôocww -thốfxwg ng, hãlayi y tâfxwg u chuyệkucc n bàudfc Banh lêocww n hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng, dùiorp chuyệkucc n đriia óftjf thôocww tụrozd c đriia ếgqxo n đriia âfxwg u chăkyit ng nữahmt a.
Lýduoe Đrrjp oan bưrsaa ớzcdk c ra:
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl , vàudfc o thờdbqd i Thuậyvgy n-Thiêocww n, ởbjzf làudfc ng Yếgqxo n-vĩhtvj sưrsaa ơrjck ng-sen cóftjf mộqtrw t mụrozd họrsaa Đrrjp ặxwrz ng têocww n Anh, sau lấgwbk y chồaoqo ng làudfc y-sưrsaa Trầhghu n Tấgwbk n-Khang nêocww n đriia ưrsaa ơrjck ng thờdbqd i ngưrsaa ờdbqd i ta thưrsaa ờdbqd ng gọrsaa i mụrozd làudfc Anh-Trầhghu n. Mụrozd đriia i theo Hồaoqo ng-thiếgqxo t giáyfrw o, mởbjzf hộqtrw i Vu-sơrjck n, trai gáyfrw i giao hoan tậyvgy p thểbjzf cựpkhj c kỳaoqo đriia ồaoqo i phong bạnzzl i tụrozd c. Mụrozd hủopmn hóftjf a vớzcdk i cảyuom con rểbjzf , vớzcdk i cảyuom chóftjf , đriia ưrsaa ờdbqd i ưrsaa ơrjck i. Mụrozd thu nhậyvgy n nhiềuuus u đriia ệkucc tửnuqg , trong đriia óftjf cóftjf têocww n Nguyễmzuc n Quýduoe -Toàudfc n, Đrrjp ặxwrz ng Đrrjp ứrsaa c-Cầhghu n. Têocww n Cầhghu n nàudfc y mắtjcl t cáyfrw chuốfxwg i, đriia ầhghu u nhưrsaa đriia ầhghu u bòlfin liếgqxo m, nêocww n còlfin n gọrsaa i làudfc Cầhghu n mắtjcl t cáyfrw quảyuom . Sau têocww n Cầhghu n bịyjzu đriia ạnzzl i hiệkucc p Thôocww ng-Mai giếgqxo t cảyuom nhàudfc . Còlfin n têocww n Toàudfc n, thìxwrz tuy ngu đriia ầhghu n, dốfxwg t náyfrw t, nhưrsaa ng cóftjf bàudfc vợduoe xinh đriia ẹnbfa p, buôocww n báyfrw n giỏhuws i giang têocww n Phưrsaa ợduoe ng-Anh. Thếgqxo nhưrsaa ng y lạnzzl i bỏhuws vợduoe theo mụrozd đriia iếgqxo m giàudfc Anh-Trầhghu n, tôocww n mụrozd làudfc m sưrsaa mẫotmy u. Đrrjp ạnzzl i hiệkucc p Thôocww ng-Mai bắtjcl t y chui đriia ầhghu u qua háyfrw ng bàudfc vợduoe mưrsaa ờdbqd i vạnzzl n lầhghu n, mỗyvgy i ngàudfc y phảyuom i uốfxwg ng ba báyfrw t nưrsaa ớzcdk c tiểbjzf u, ăkyit n mộqtrw t báyfrw t phẩxpxz n, bắtjcl t quỳaoqo gốfxwg i ởbjzf đriia ầhghu u làudfc ng, ai đriia i qua cũyvgy ng phảyuom i nhổnhpw nưrsaa ớzcdk c miếgqxo ng vàudfc o mặxwrz t. Sau trậyvgy n đriia áyfrw nh Yếgqxo n-vĩhtvj sưrsaa ơrjck ng sen, tiêocww n-nưrsaa ơrjck ng Bảyuom o-Hòlfin a truyềuuus n đriia em mụrozd Anh-Trầhghu n vớzcdk i têocww n Quýduoe -Toàudfc n ra tùiorp ng xẻeela o. Đrrjp ạnzzl i-hiệkucc p Thôocww ng-Mai sai ngưrsaa ờdbqd i tạnzzl c tưrsaa ợduoe ng con mụrozd Anh-Tầhghu n theo tưrsaa thếgqxo trầhghu n truồaoqo ng, dạnzzl ng hai châfxwg n ra, đriia ầhghu u nghẹnbfa o sang mộqtrw t bêocww n, hai tay banh « cáyfrw i nớzcdk », cổnhpw đriia eo ngọrsaa c. Dưrsaa ớzcdk i châfxwg n tưrsaa ợduoe ng đriia ểbjzf mộqtrw t cáyfrw i chầhghu y đriia áyfrw . Từttyt đriia ấgwbk y ai đriia i qua cũyvgy ng cầhghu m chầhghu y thọrsaa i vàudfc o « cáyfrw i nớzcdk », rồaoqo i nhổnhpw nưrsaa ớzcdk c bọrsaa t vàudfc o mặxwrz t pho tưrsaa ợduoe ng. Lâfxwg u ngàudfc y dâfxwg n chúyuom ng khôocww ng nhớzcdk cáyfrw i têocww n Đrrjp ặxwrz ng Anh-Trầhghu n, mớzcdk i nhâfxwg n tưrsaa ợduoe ng « banh » màudfc gọrsaa i làudfc bàudfc Banh.
Ghi chúyuom ,
Chuyệkucc n dâfxwg m đriia ãlayi ng cùiorp ng cựpkhj c củopmn a mụrozd Đrrjp ặxwrz ng Anh-Trầhghu n, xin xem Anh-hùiorp ng Tiêocww u-sơrjck n, Thuậyvgy n-thiêocww n di sửnuqg , Anh-hùiorp ng Bắtjcl c-cưrsaa ơrjck ng vàudfc Anh-linh thầhghu n võkday tộqtrw c Việkucc t củopmn a Yêocww n-tửnuqg cưrsaa -sĩhtvj . Pho tưrsaa ợduoe ng nàudfc y vàudfc o thờdbqd i Lêocww vẫotmy n còlfin n. Bằriia ng cớzcdk làudfc Nguyễmzuc n Quỳaoqo nh tứrsaa c trạnzzl ng Quỳaoqo nh (sinh ngàudfc y 1 tháyfrw ng 10 niêocww n hiệkucc u Vĩhtvj nh-trịyjzu thứrsaa nhìxwrz , DL 26-10-1677) mấgwbk t ngàudfc y 26 tháyfrw ng Giêocww ng năkyit m Mậyvgy u-Thìxwrz n, niêocww n hiệkucc u Cảyuom nh-hưrsaa ng thứrsaa 9 (26-2-1748), ôocww ng thấgwbk y dâfxwg n chúyuom ng tin dịyjzu đriia oan, thưrsaa ờdbqd ng cúyuom ng váyfrw i bàudfc Banh. Trạnzzl ng ngứrsaa a mắtjcl t, cóftjf đriia ềuuus mộqtrw t bàudfc i thơrjck lêocww n tưrsaa ợduoe ng; tưrsaa ợduoe ng toáyfrw t mồaoqo hôocww i ra, rồaoqo i từttyt đriia ấgwbk y hếgqxo t thiêocww ng. Bàudfc i thơrjck nhưrsaa sau:
Khéiqlx o đriia ứrsaa ng ru màudfc đriia ứrsaa ng mãlayi i đriia âfxwg y,
Khen ai đriia ẽwmxi o đriia áyfrw tạnzzl c nêocww n màudfc y?
Trêocww n cổnhpw đriia ếgqxo m đriia eo dăkyit m chuỗyvgy i hạnzzl t,
Dưrsaa ớzcdk i châfxwg n đriia ứrsaa ng chéiqlx o mộqtrw t đriia ôocww i giầhghu y.
Cởbjzf i váyfrw y, phấgwbk t cờdbqd trêocww u ghẹnbfa o tiểbjzf u,
Đrrjp ểbjzf đriia ồaoqo bốfxwg c gạnzzl o thửnuqg thanh thầhghu y.
Cóftjf ngứrsaa a gầhghu n đriia âfxwg y nhiềuuus u gốfxwg c dứrsaa a,
Phôocww phang chi ởbjzf đriia áyfrw m quâfxwg n nàudfc y?
Khéiqlx o đriia ứrsaa ng, nóftjf i láyfrw i đriia i thàudfc nh đriia ứrsaa ng đriia éiqlx o.
Đrrjp ẽwmxi o đriia áyfrw , nóftjf i láyfrw i đriia i thàudfc nh đriia ãlayi đriia éiqlx o.
Đrrjp ếgqxo m đriia eo, nóftjf i láyfrw i đriia i thàudfc nh đriia éiqlx o đriia êocww m.
Đrrjp ứrsaa ng chéiqlx o, nóftjf i láyfrw i đriia i thàudfc nh đriia éiqlx o đriia ứrsaa ng.
Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng bảyuom o Đrrjp inh Hoàudfc ng-Nghi:
– Sưrsaa đriia ệkucc vớzcdk i Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh ra quan sáyfrw t sựpkhj thểbjzf rồaoqo i vàudfc o đriia âfxwg y tâfxwg u lạnzzl i.
Hoàudfc ng-Nghi, Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh đriia i mộqtrw t láyfrw t rồaoqo i trởbjzf lạnzzl i tâfxwg u:
– Tâfxwg u, ba ngưrsaa ờdbqd i đriia àudfc n bàudfc đriia óftjf , trêocww n cổnhpw đriia ềuuus u cóftjf đriia eo cáyfrw i xưrsaa ơrjck ng đriia ầhghu u lâfxwg u chóftjf .
Mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u bậyvgy t lêocww n tiếgqxo ng kêocww u:
– Mộqtrw c-tồaoqo n vọrsaa ng thêocww hoàudfc thưrsaa ợduoe ng!
Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh tiếgqxo p:
– Cảyuom ba đriia ãlayi bịyjzu Mộqtrw c-tồaoqo n đriia ạnzzl i sưrsaa dùiorp ng thuốfxwg c trấgwbk n vàudfc o kinh mạnzzl ch khiếgqxo n cho mắtjcl t mùiorp , lưrsaa ỡwmdc i cứrsaa ng nhưrsaa cáyfrw khôocww , nóftjf i khôocww ng đriia ưrsaa ợduoe c. Ngàudfc i lạnzzl i cắtjcl t cụrozd t hai bàudfc n tay củopmn a họrsaa , khiếgqxo n khi ăkyit n họrsaa phảyuom i xốfxwg c nhưrsaa chóftjf , nhưrsaa lợduoe n.
Huynh trưrsaa ởbjzf ng Thầhghu n-vũyvgy thậyvgy p anh làudfc Hùiorp ng Nhâfxwg n tâfxwg u:
– Thỉttyt nh Tháyfrw i-hậyvgy u vớzcdk i hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng minh kiếgqxo n, xưrsaa a nay sưrsaa phụrozd củopmn a hạnzzl thầhghu n đriia ãlayi trừttyt ng phạnzzl t tộqtrw i nhâfxwg n nàudfc o, thìxwrz nhữahmt ng kẻeela đriia óftjf khôocww ng bao giờdbqd bịyjzu xửnuqg oan ứrsaa c cảyuom . Chắtjcl c ba ngưrsaa ờdbqd i nàudfc y phạnzzl m trọrsaa ng tộqtrw i ghêocww lắtjcl m, màudfc triềuuus u đriia ìxwrz nh vàudfc cáyfrw c quan âfxwg n xáyfrw , nêocww n ngưrsaa ờdbqd i mớzcdk i ra tay.
Dùiorp sao cũyvgy ng còlfin n tírjck nh trẻeela con, nhàudfc vua hỏhuws i:
– Đrrjp inh đriia ôocww -thốfxwg ng cóftjf tìxwrz m ra lýduoe lịyjzu ch ba ngưrsaa ờdbqd i đriia àudfc n bàudfc đriia óftjf khôocww ng?
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl , hạnzzl thầhghu n biếgqxo t rấgwbk t kỹudfc vềuuus ba ngưrsaa ờdbqd i nàudfc y. Họrsaa khôocww ng phảyuom i ai đriia âfxwg u xa lạnzzl , mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i làudfc bàudfc Minh-Giang dìxwrz ghẻeela củopmn a tháyfrw i-hậyvgy u, mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i làudfc ảyuom Minh-Can em tháyfrw i-hậyvgy u, mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i làudfc mụrozd Sửnuqg u ngưrsaa ờdbqd i ởbjzf cũyvgy nhàudfc tháyfrw i-hậyvgy u. Chírjck nh phủopmn -thừttyt a Thăkyit ng-long biếgqxo t rằriia ng ba ngưrsaa ờdbqd i nàudfc y bịyjzu Mộqtrw c-tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng trừttyt ng phạnzzl t, nêocww n khôocww ng ai dáyfrw m di chuyểbjzf n họrsaa đriia i.
Thếgqxo làudfc triềuuus u đriia ìxwrz nh bỏhuws qua vụrozd xửnuqg hay khôocww ng xửnuqg Minh-Giang, Minh-Can. Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u ban chỉttyt :
– Bâfxwg y giờdbqd phiềuuus n sưrsaa huynh Đrrjp ạnzzl i-tưrsaa -mãlayi Thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t vớzcdk i Thầhghu n-vũyvgy thậyvgy p anh hộqtrw giáyfrw Hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng sang cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng, trao tấgwbk t cảyuom hồaoqo sơrjck nộqtrw i vụrozd , đriia ểbjzf Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u tựpkhj xửnuqg .
Bỗyvgy ng Hoàudfc ng-môocww n quan vàudfc o tâfxwg u:
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl cóftjf mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i đriia àudfc n ôocww ng, mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i đriia àudfc n bàudfc cỡwmdc i ngựpkhj a, vớzcdk i mưrsaa ơrjck i tùiorp y tùiorp ng xin vàudfc o yếgqxo t kiếgqxo n bệkucc -hạnzzl .
Nhàudfc vua hỏhuws i:
– Họrsaa cóftjf xưrsaa ng têocww n khôocww ng?
– Tâfxwg u, họrsaa trao cho thầhghu n hai thanh kiếgqxo m, rồaoqo i nóftjf i rằriia ng: « Chủopmn hai thanh kiếgqxo m xin cầhghu u kiếgqxo n ».
– Đrrjp em kiếgqxo m vàudfc o đriia âfxwg y.
Hoàudfc ng-môocww n quan dâfxwg ng hai thanh kiếgqxo m, vỏhuws dáyfrw t ngọrsaa c sáyfrw ng ngờdbqd i. Lýduoe Thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t tiếgqxo p kiếgqxo m rúyuom t ra khỏhuws i vỏhuws , bấgwbk t giáyfrw c mặxwrz t ôocww ng trởbjzf thàudfc nh nghiêocww m trọrsaa ng, trong lòlfin ng hâfxwg n hoan khôocww ng búyuom t nàudfc o tảyuom siếgqxo t, rồaoqo i nóftjf i bằriia ng giọrsaa ng cựpkhj c kỳaoqo kírjck nh trọrsaa ng:
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl , họrsaa chírjck nh... chírjck nh làudfc Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu.
Nhắtjcl c đriia ểbjzf đriia ộqtrw c giảyuom nhớzcdk : Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng Trầhghu n Tựpkhj -Mai vàudfc côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu đriia ưrsaa ợduoe c võkday lâfxwg m Hoa-Kiệkucc t gọrsaa i làudfc Ưsewj ng-sơrjck n song hiệkucc p. Suốfxwg t bốfxwg n mưrsaa ơrjck i năkyit m qua, hai vịyjzu khi thìxwrz trấgwbk n thủopmn biêocww n giớzcdk i Hoa-Việkucc t, khi thìxwrz đriia áyfrw nh Tâfxwg y-Hạnzzl , khi thìxwrz đriia áyfrw nh Liêocww u; vưrsaa ơrjck ng làudfc ngưrsaa ờdbqd i dùiorp ng binh giỏhuws i nhấgwbk t Hoa-Việkucc t, võkday côocww ng cao siêocww u khôocww ng biếgqxo t đriia âfxwg u màudfc lưrsaa ờdbqd ng. Hai vịyjzu lạnzzl i cóftjf tai mắtjcl t đriia ệkucc tửnuqg khắtjcl p nơrjck i, chuyêocww n xửnuqg tửnuqg bọrsaa n quan lạnzzl i nhũyvgy ng lạnzzl m, bọrsaa n gian thầhghu n tặxwrz c tửnuqg , bọrsaa n chủopmn trưrsaa ơrjck ng chia rẽwmxi tìxwrz nh Hoa-Việkucc t. Vìxwrz vậyvgy y ngay vua Tốfxwg ng nhưrsaa Nhâfxwg n-Tôocww ng, vua Việkucc t nhưrsaa Tháyfrw i-tôocww ng, Tháyfrw nh-tôocww ng... mỗyvgy i khi nghe đriia ếgqxo n têocww n vưrsaa ơrjck ng cũyvgy ng cảyuom m thấgwbk y lạnzzl nh gáyfrw y. Vưrsaa ơrjck ng hiệkucc n đriia ưrsaa ợduoe c phong Tháyfrw i-sưrsaa thưrsaa ợduoe ng-phụrozd , Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng, cao hơrjck n tưrsaa ớzcdk c Giao-chỉttyt quậyvgy n vưrsaa ơrjck ng củopmn a Tháyfrw i-Ninh đriia ếgqxo nhiềuuus u. Vìxwrz vậyvgy y, nghe Thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t tâfxwg u, Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u tuyêocww n chỉttyt :
– Tấgwbk t cảyuom chúyuom ng ta phảyuom i ra nghêocww nh đriia óftjf n vưrsaa ơrjck ng.
Tớzcdk i cửnuqg a Đrrjp ạnzzl i-hưrsaa ng, Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u hôocww :
– Côocww phụrozd Lêocww -thịyjzu Yếgqxo n-Loan, vưrsaa ơrjck ng nhi Càudfc n-Đrrjp ứrsaa c cùiorp ng báyfrw ch quan tham kiếgqxo n đriia ạnzzl i vưrsaa ơrjck ng vàudfc côocww ng chúyuom a đriia iệkucc n hạnzzl . Bọrsaa n thầhghu n khôocww ng biếgqxo t đriia ạnzzl i vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i đriia iệkucc n hạnzzl giáyfrw lâfxwg m đriia ểbjzf đriia óftjf n, mong đriia ạnzzl i đriia ứrsaa c âfxwg n xáyfrw .
Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng đriia áyfrw p lễmzuc , rồaoqo i cưrsaa ờdbqd i:
– Dùiorp tôocww i cóftjf làudfc m quan lớzcdk n đriia ếgqxo n đriia âfxwg u, thìxwrz cũyvgy ng chỉttyt làudfc mộqtrw t con dâfxwg n Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t. Tôocww i vềuuus thăkyit m quêocww vớzcdk i tưrsaa cáyfrw ch làudfc ngưrsaa ờdbqd i Việkucc t, chứrsaa khôocww ng phảyuom i ôocww ng vua. Khôocww ng dáyfrw m nhọrsaa c ngọrsaa c thểbjzf Tháyfrw i-hậyvgy u vớzcdk i Hoàudfc ng-thưrsaa ợduoe ng nghêocww nh đriia óftjf n.
Thoáyfrw ng trôocww ng thấgwbk y Tôocww n-Đrrjp ảyuom n, vưrsaa ơrjck ng tung mìxwrz nh nhảyuom y đriia ếgqxo n bêocww n ôocww ng, rồaoqo i cảyuom hai ôocww m lấgwbk y nhau, nưrsaa ớzcdk c mắtjcl t cùiorp ng dàudfc n dụrozd a. Tôocww n Đrrjp ảyuom n nóftjf i trong nưrsaa ớzcdk c mắtjcl t:
– Chúyuom Sáyfrw u, anh nhớzcdk chúyuom qua. Chúyuom ng ta xa nhau, thoáyfrw ng mộqtrw t cáyfrw i màudfc đriia ãlayi bốfxwg n mưrsaa ơrjck i bốfxwg n năkyit m.
– Em cũyvgy ng nhớzcdk anh Năkyit m muốfxwg n mờdbqd con mắtjcl t.
Thấgwbk y Côocww i-sơrjck n tam anh, vưrsaa ơrjck ng chạnzzl y lạnzzl i cung tay:
– Tiểbjzf u đriia ệkucc xin tham kiếgqxo n đriia ạnzzl i, nhịyjzu , tam sưrsaa huynh.
Giữahmt a lúyuom c mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ang chàudfc o mừttyt ng Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu, chưrsaa a ai kịyjzu p hỏhuws i tạnzzl i sao đriia ưrsaa ờdbqd ng xa diệkucc u vợduoe i, quâfxwg n vụrozd khẩxpxz n cấgwbk p màudfc hai vịyjzu lạnzzl i trởbjzf vềuuus Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t nhưrsaa thếgqxo nàudfc y... thìxwrz thấgwbk y khóftjf i bốfxwg c lêocww n mờdbqd mịyjzu t ởbjzf trong Hoàudfc ng-thàudfc nh. Mộqtrw t thịyjzu -vệkucc phi ngựpkhj a ra tâfxwg u vớzcdk i nhàudfc vua:
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl , cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng bỗyvgy ng bốfxwg c cháyfrw y bốfxwg n bềuuus mộqtrw t lúyuom c. Khôocww ng biếgqxo t ai tẩxpxz m dầhghu u, đriia ểbjzf lưrsaa u huỳaoqo nh khắtjcl p cung, nêocww n lửnuqg a vừttyt a bốfxwg c lêocww n làudfc cháyfrw y lớzcdk n. Hiệkucc n thịyjzu -vệkucc đriia ang chữahmt a cháyfrw y, nhưrsaa ng e khôocww ng kịyjzu p.
Tuy cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng cháyfrw y, nhưrsaa ng mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i vẫotmy n khôocww ng chúyuom ýduoe , màudfc cùiorp ng nhau tiếgqxo p đriia ãlayi i Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng. Tớzcdk i đriia iệkucc n Càudfc n-nguyêocww n, Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u cóftjf ýduoe đriia ểbjzf vưrsaa ơrjck ng ngồaoqo i cao hơrjck n Tháyfrw i-Ninh đriia ếgqxo , côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu ngồaoqo i trêocww n bàudfc . Nhưrsaa ng vưrsaa ơrjck ng tựpkhj kéiqlx o ghếgqxo mìxwrz nh ngang vớzcdk i nhàudfc vua; côocww ng chúyuom a kéiqlx o ghếgqxo ngang vớzcdk i tháyfrw i-hậyvgy u. Thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t nguyêocww n làudfc con củopmn a Ngôocww An-Ngữahmt , sưrsaa huynh củopmn a vưrsaa ơrjck ng, trưrsaa ớzcdk c đriia âfxwg y vưrsaa ơrjck ng thưrsaa ơrjck ng yêocww u ôocww ng cùiorp ng cựpkhj c, vìxwrz vậyvgy y ôocww ng đriia ứrsaa ng ra giớzcdk i thiệkucc u từttyt ng quan chứrsaa c hiệkucc n diệkucc n vớzcdk i vưrsaa ơrjck ng.
Vưrsaa ơrjck ng đriia ưrsaa a mắtjcl t nhìxwrz n Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng Hoằriia ng-Châfxwg n, Tírjck n-Nghĩhtvj a vưrsaa ơrjck ng Chiêocww u-Văkyit n, rồaoqo i vẫotmy y tay gọrsaa i hai vịyjzu lạnzzl i gầhghu n. Vưrsaa ơrjck ng nắtjcl m tay hai cháyfrw u:
– Cậyvgy u thựpkhj c cóftjf lỗyvgy i vớzcdk i mẹnbfa cháyfrw u. Ai đriia ờdbqd i, hai cháyfrw u sinh lúyuom c nàudfc o cậyvgy u khôocww ng hay, lớzcdk n lúyuom c nàudfc o cậyvgy u khôocww ng biếgqxo t. Nay hai cháyfrw u đriia ãlayi thàudfc nh đriia ạnzzl i thầhghu n, cậyvgy u mớzcdk i thấgwbk y mặxwrz t. Trậyvgy n đriia áyfrw nh Chiêocww m vừttyt a rồaoqo i, hai cháyfrw u thựpkhj c xứrsaa ng đriia áyfrw ng làudfc cháyfrw u củopmn a cậyvgy u.
Côocww ng-chúyuom a Huệkucc -Nhu vẫotmy y gọrsaa i vưrsaa ơrjck ng phi Trinh-Dung, Ngọrsaa c-Nam lạnzzl i bêocww n cạnzzl nh rồaoqo i nắtjcl m lấgwbk y cổnhpw tay. Lậyvgy p tứrsaa c hai vưrsaa ơrjck ng phi cảyuom m thấgwbk y cổnhpw tay mìxwrz nh nhưrsaa bịyjzu ngoặxwrz m mộqtrw t miếgqxo ng. Phảyuom n ứrsaa ng tựpkhj nhiêocww n, hai ngưrsaa ờdbqd i vậyvgy n côocww ng chốfxwg ng trảyuom , nhưrsaa ng cũyvgy ng đriia au thấgwbk u tâfxwg m can. Côocww ng chúyuom a buôocww ng tay hai ngưrsaa ờdbqd i ra rồaoqo i gậyvgy t đriia ầhghu u:
– Đrrjp ẹnbfa p thựpkhj c! Nộqtrw i côocww ng cao thựpkhj c. Gớzcdk m, họrsaa c tròlfin côocww ng chúyuom a Cẩxpxz m-Thi vớzcdk i Long-thàudfc nh ẩxpxz n sĩhtvj cóftjf kháyfrw c.
Ngôocww Cẩxpxz m-Thi cưrsaa ờdbqd i vui vẻeela :
– Nàudfc o, bàudfc mợduoe trắtjcl c nghiệkucc m võkday côocww ng cháyfrw u dâfxwg u rồaoqo i, cóftjf gìxwrz cho cháyfrw u khôocww ng nàudfc o?
– Cóftjf chứrsaa !
Côocww ng-chúyuom a Huệkucc -Nhu móftjf c trong cáyfrw i túyuom i đriia eo bêocww n mìxwrz nh ra hai con phụrozd ng bằriia ng vàudfc ng, trêocww n dáyfrw t kim cưrsaa ơrjck ng sáyfrw ng lóftjf ng láyfrw nh. Bàudfc càudfc i vàudfc o máyfrw i tóftjf c hai vưrsaa ơrjck ng phi:
– Gọrsaa i làudfc chúyuom t quàudfc diệkucc n kiếgqxo n, mợduoe cho hai cháyfrw u dâfxwg u.
Trung-Thàudfc nh vưrsaa ơrjck ng, Tírjck n-Nghĩhtvj a vưrsaa ơrjck ng cùiorp ng hai vưrsaa ơrjck ng phi tạnzzl ơrjck n, rồaoqo i chắtjcl p tay đriia ứrsaa ng hầhghu u sau Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu.
Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng gọrsaa i Long-biêocww n ngũyvgy hùiorp ng, Tâfxwg y-hồaoqo thấgwbk t kiệkucc t lạnzzl i gầhghu n. Mưrsaa ờdbqd i hai ngưrsaa ờdbqd i từttyt ng làudfc đriia ạnzzl i tưrsaa ớzcdk ng xôocww ng pha trậyvgy n mạnzzl c, đriia ốfxwg i diệkucc n vớzcdk i cáyfrw i chếgqxo t thưrsaa ờdbqd ng trựpkhj c; thếgqxo màudfc đriia ứrsaa ng trưrsaa ớzcdk c vưrsaa ơrjck ng, cảyuom mưrsaa ờdbqd i hai ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u khôocww ng dáyfrw m nhìxwrz n thẳsgix ng vàudfc o mặxwrz t.
Vưrsaa ơrjck ng hỏhuws i:
– Mưrsaa ờdbqd i hai cháyfrw u đriia ếgqxo u làudfc đriia ệkucc tửnuqg củopmn a Khai-Quốfxwg c vưrsaa ơrjck ng, thếgqxo thìxwrz cũyvgy ng làudfc cháyfrw u gọrsaa i ta bằriia ng cậyvgy u. Cáyfrw c cháyfrw u thửnuqg nhìxwrz n thẳsgix ng vàudfc o mặxwrz t ta xem nàudfc o!
Cảyuom mưrsaa ờdbqd i hai ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u nhìxwrz n thẳsgix ng vàudfc o mặxwrz t vưrsaa ơrjck ng. Bấgwbk t giáyfrw c họrsaa cùiorp ng ngẩxpxz n ngưrsaa ờdbqd i ra. Vìxwrz cứrsaa nghe danh vưrsaa ơrjck ng, họrsaa nhữahmt ng tưrsaa ởbjzf ng tưrsaa ớzcdk ng mạnzzl o vưrsaa ơrjck ng dữahmt dằriia n, oai nghiêocww m ghêocww lắtjcl m. Khôocww ng ngờdbqd , trưrsaa ớzcdk c mặxwrz t họrsaa , họrsaa chỉttyt thấgwbk y mộqtrw t nam tửnuqg ôocww n nhu, gưrsaa ơrjck ng mặxwrz t hòlfin a nhãlayi , nóftjf i năkyit ng ôocww n tồaoqo n.
Vưrsaa ơrjck ng chỉttyt Phạnzzl m Dậyvgy t:
– Cáyfrw c cháyfrw u nghĩhtvj gìxwrz vềuuus cậyvgy u?
– Thưrsaa a cậyvgy u, cháyfrw u thấgwbk y cậyvgy u mợduoe ôocww n nhu, dịyjzu u dàudfc ng hơrjck n cảyuom cậyvgy u mợduoe Năkyit m (Tôocww n Đrrjp ảyuom n), ngang vớzcdk i vua bàudfc Bìxwrz nh-Dưrsaa ơrjck ng phòlfin mãlayi Thâfxwg n Thiệkucc u-Tháyfrw i, U-bon vưrsaa ơrjck ng Lêocww Văkyit n côocww ng chúyuom a Nong-Nụrozd t. Thếgqxo màudfc ...
Vưrsaa ơrjck ng cưrsaa ờdbqd i:
– Nếgqxo u cứrsaa nghe ngưrsaa ờdbqd i ta đriia ồaoqo n đriia ạnzzl i, thìxwrz cáyfrw c cháyfrw u tưrsaa ởbjzf ng đriia ầhghu u cậyvgy u cóftjf sừttyt ng, miệkucc ng cậyvgy u cóftjf nanh hẳsgix n?
Côocww ng-chúyuom a Thiêocww n-Ninh bậyvgy t cưrsaa ờdbqd i:
– Dạnzzl , hơrjck n thếgqxo nữahmt a!
Cảyuom mưrsaa ờdbqd i hai tưrsaa ớzcdk ng trẻeela đriia ềuuus u gậyvgy t đriia ầhghu u, hưrsaa ởbjzf ng ứrsaa ng lờdbqd i Thiêocww n-Ninh. Côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu nắtjcl m tay côocww ng chúyuom a Thiêocww n-Ninh kéiqlx o lạnzzl i bêocww n cạnzzl nh, bàudfc vòlfin ng tay ôocww m lấgwbk y ngang lưrsaa ng nàudfc ng, rồaoqo i cưrsaa ờdbqd i:
– Từttyt xưrsaa a đriia ếgqxo n giờdbqd , ta vớzcdk i vưrsaa ơrjck ng tuy mang têocww n Ưsewj ng-sơrjck n song hiệkucc p thựpkhj c; nhưrsaa ng nhữahmt ng vụrozd áyfrw n lớzcdk n, đriia ềuuus u khôocww ng do chúyuom ng ta xửnuqg , màudfc nhữahmt ng ngưrsaa ờdbqd i kháyfrw c « bắtjcl t nạnzzl t » chúyuom ng ta, mạnzzl o danh chúyuom nng ta màudfc xửnuqg . Cứrsaa mỗyvgy i khi gặxwrz p kẻeela cóftjf tộqtrw i, họrsaa xửnuqg bừttyt a, rồaoqo i đriia ổnhpw lêocww n đriia ầhghu u chúyuom ng ta.
Nghe côocww ng-chúyuom a kểbjzf « bịyjzu ngưrsaa ờdbqd i ta bắtjcl t nạnzzl t » bấgwbk t giáyfrw c mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u bậyvgy t cưrsaa ờdbqd i. Côocww ng-chúyuom a Thiêocww n-Ninh lắtjcl c đriia ầhghu u:
– Cháyfrw u tưrsaa ởbjzf ng trêocww n đriia ờdbqd i nàudfc y đriia ếgqxo n Ngọrsaa c-Hoàudfc ng đriia ạnzzl i đriia ếgqxo , Diêocww m-La lãlayi o tửnuqg thấgwbk y vưrsaa ơrjck ng gia vớzcdk i đriia iệkucc n hạnzzl cũyvgy ng phảyuom i run rẩxpxz y, thìxwrz hỏhuws i rằriia ng ai màudfc dáyfrw m bắtjcl t nạnzzl t Ưsewj ng-sơrjck n song hiệkucc p?
Vưrsaa ơrjck ng chỉttyt vàudfc o Tôocww n Đrrjp ảyuom n, Cẩxpxz m-Thi:
– Thìxwrz ôocww ng bàudfc nàudfc y chứrsaa ai? Lạnzzl i còlfin n bàudfc La-sáyfrw t Thanh-Mai, bàudfc Chằriia ng-lửnuqg a Bảyuom o-Hòlfin a, bàudfc Chằriia ng-tinh Thiếgqxo u-Mai nữahmt a.
Côocww ng-chúyuom a Huệkucc -Nhu chỉttyt vàudfc o Côocww i-sơrjck n tam anh:
– Ba ôocww ng kẹnbfa nàudfc y còlfin n khiếgqxo p đriia ảyuom m hơrjck n ai hếgqxo t. Nhữahmt ng vụrozd áyfrw n kinh hồaoqo n táyfrw ng đriia ởbjzf m trêocww n đriia ấgwbk t Tốfxwg ng làudfc do ba ôocww ng xửnuqg cảyuom . Còlfin n nhữahmt ng vụrozd áyfrw n ởbjzf trêocww n đriia ấgwbk t Việkucc t làudfc do Quốfxwg c-mẫotmy u Thanh-Mai, ôocww ng bàudfc Long-thàudfc nh ẩxpxz n sĩhtvj xửnuqg . Trong Thuậyvgy n-Thiêocww n thậyvgy p hùiorp ng thìxwrz duy bàudfc Bìxwrz nh-Dưrsaa ơrjck ng làudfc khôocww ng xửnuqg ai. Còlfin n bấgwbk t cứrsaa ôocww ng nàudfc o, bàudfc nàudfc o cũyvgy ng cóftjf thểbjzf xưrsaa ng làudfc Ưsewj ng-sơrjck n song hiệkucc p, màudfc chúyuom ng ta đriia àudfc nh chịyjzu u thua, cóftjf dáyfrw m nóftjf i gìxwrz đriia âfxwg u?
Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u hỏhuws i:
– Khảyuom i đriia ạnzzl i vưrsaa ơrjck ng, thếgqxo vụrozd áyfrw n Trịyjzu nh Quang-Thạnzzl ch do ai xửnuqg ? Vụrozd nàudfc y cóftjf táyfrw c dụrozd ng làudfc m bọrsaa n gian thầhghu n tặxwrz c tửnuqg sợduoe hãlayi i đriia ếgqxo n khôocww ng biếgqxo t chúyuom ng làudfc ai nữahmt a!
Côocww ng-chúyuom a Huệkucc -Nhu cưrsaa ờdbqd i rấgwbk t tưrsaa ơrjck i:
– Tháyfrw i-hậyvgy u thửnuqg đriia oáyfrw n xem làudfc ai?
– Cháyfrw u thựpkhj c khôocww ng đriia oáyfrw n ra.
– Tháyfrw i-hậyvgy u khôocww ng đriia oáyfrw n ra làudfc phảyuom i. Ngưrsaa ờdbqd i xửnuqg vụrozd ấgwbk y làudfc Yêocww n-vưrsaa ơrjck ng vưrsaa ơrjck ng phi tứrsaa c tiêocww n-nưrsaa ơrjck ng Thiếgqxo u-Mai.
Tấgwbk t cảyuom mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u bậyvgy y lêocww n tiếgqxo ng ồaoqo :
Nhàudfc vua hỏhuws i:
– Khảyuom i đriia ạnzzl i-vưrsaa ơrjck ng, cháyfrw u sinh sau, đriia ẻeela muộqtrw n, từttyt hồaoqo i cóftjf trírjck nhớzcdk đriia ãlayi nghe danh Mộqtrw c-tồaoqo n vọrsaa ng thêocww bồaoqo -táyfrw t. Mỗyvgy i hàudfc nh xửnuqg củopmn a ngàudfc i đriia ềuuus u khiếgqxo n bọrsaa n đriia ầhghu u trộqtrw m đriia uôocww i cưrsaa ớzcdk p, bọrsaa n sâfxwg u dâfxwg n mọrsaa t nưrsaa ớzcdk c kinh tâfxwg m đriia ộqtrw ng pháyfrw ch. Vậyvgy y ngàudfc i làudfc ai?
– Tôocww i thựpkhj c khôocww ng giáyfrw m nóftjf i. Tôocww i chỉttyt xin héiqlx lộqtrw đriia ểbjzf bệkucc -hạnzzl biếgqxo t, hoàudfc thưrsaa ợduoe ng làudfc ngưrsaa ờdbqd i đriia ãlayi dàudfc nh cảyuom cuộqtrw c đriia ờdbqd i đriia ểbjzf bảyuom o vệkucc tộqtrw c Việkucc t. Vợduoe chồaoqo ng chúyuom ng tôocww i thấgwbk y ngưrsaa ờdbqd i, làudfc bỏhuws trốfxwg n biệkucc t.
Thấgwbk y đriia ếgqxo n Ưsewj ng-sơrjck n song hiệkucc p màudfc còlfin n kinh sợduoe Mộqtrw c-tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng, thìxwrz mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u nghĩhtvj thầhghu m rằriia ng, cóftjf thểbjzf ôocww ng làudfc Hồaoqo ng-Sơrjck n đriia ạnzzl i phu, Thiêocww n-trưrsaa ờdbqd ng ngũyvgy kiệkucc t. Nhưrsaa ng khôocww ng ai đriia oáyfrw n ra đriia ưrsaa ợduoe c cảyuom .
Đrrjp ếgqxo n đriia óftjf quan tổnhpw ng-lĩhtvj nh thịyjzu -vệkucc Hùiorp ng Lễmzuc vàudfc o tâfxwg u:
– Tâfxwg u bệkucc -hạnzzl , cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng bịyjzu ngưrsaa ờdbqd i ta tẩxpxz m dầhghu u, đriia ặxwrz t lưrsaa u huỳaoqo nh khắtjcl p nơrjck i, đriia iểbjzf m huyệkucc t Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u vớzcdk i bẩxpxz y mưrsaa ơrjck i sáyfrw u cung nữahmt rồaoqo i châfxwg m lửnuqg a đriia ốfxwg t, nêocww n đriia ộqtrw i cứrsaa u hỏhuws a tuy cóftjf ra tay, màudfc khôocww ng cứrsaa u đriia ưrsaa ợduoe c mộqtrw t ngưrsaa ờdbqd i nàudfc o. Thầhghu n xin chịyjzu u tộqtrw i vớzcdk i bệkucc -hạnzzl .
Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng xua tay:
– Sưrsaa đriia iệkucc t! Ngưrsaa ờdbqd i khôocww ng cóftjf lỗyvgy i gìxwrz cảyuom . Vụrozd nàudfc y chírjck nh chúyuom ng ta ra tay. Cáyfrw i con mụrozd Dưrsaa ơrjck ng Hồaoqo ng-Hạnzzl c nàudfc y thựpkhj c làudfc mộqtrw t con áyfrw c quỷxzzx . Chỉttyt nguyêocww n tộqtrw i đriia áyfrw nh thuốfxwg c mêocww tĩhtvj nh thâfxwg n Thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t cũyvgy ng đriia ủopmn xửnuqg lăkyit ng trìxwrz rồaoqo i. Thịyjzu lạnzzl i dấgwbk u Đrrjp inh Hiềuuus n xưrsaa ng làudfc Nguyễmzuc n Bôocww ng trong cung đriia ểbjzf hàudfc nh lạnzzl c làudfc m ôocww uếgqxo hậyvgy u cung. Thịyjzu còlfin n trốfxwg n ra ngoàudfc i họrsaa p vớzcdk i Tốfxwg ng mưrsaa u cưrsaa ớzcdk p ngôocww i vua nữahmt a. Khi việkucc c pháyfrw t giáyfrw c, vua Tháyfrw nh-tôocww ng âfxwg n xáyfrw cho thịyjzu . Tưrsaa ởbjzf ng nhưrsaa vậyvgy y thịyjzu đriia ãlayi hốfxwg i hậyvgy n, khôocww ng ngờdbqd thịyjzu âfxwg m thầhghu m báyfrw o mọrsaa i kếgqxo hoạnzzl ch bìxwrz nh Chiêocww m cho bọrsaa n Hồaoqo ng-thiếgqxo t giáyfrw o. Vìxwrz vậyvgy y mớzcdk i cóftjf việkucc c Chiêocww m biếgqxo t hếgqxo t kếgqxo hoạnzzl ch củopmn a ta. Cuốfxwg i cùiorp ng, thịyjzu chuẩxpxz n bịyjzu kếgqxo hoạnzzl ch cưrsaa ớzcdk p ngôocww i vua khi đriia ứrsaa c Tháyfrw nh-tôocww ng băkyit ng hàudfc , suýduoe t nữahmt a gâfxwg y ra cuộqtrw c tưrsaa ơrjck ng tàudfc n đriia ổnhpw máyfrw u. Nhờdbqd di chiếgqxo u củopmn a Quốfxwg c-phụrozd , thịyjzu đriia ưrsaa ợduoe c âfxwg n xáyfrw , nhưrsaa ng thịyjzu vẫotmy n cứrsaa tìxwrz m cáyfrw ch hạnzzl i dâfxwg n, phảyuom n quốfxwg c, thịyjzu thôocww ng báyfrw o mọrsaa i quốfxwg c kếgqxo cho Tốfxwg ng. Giảyuom nhưrsaa Mộqtrw c-Tồaoqo n hòlfin a thưrsaa ợduoe ng khôocww ng kháyfrw m pháyfrw ra, thìxwrz quốfxwg c kếgqxo vềuuus Liêocww u, Hạnzzl đriia ãlayi bịyjzu Tốfxwg ng qháyfrw rồaoqo i khốfxwg ng? Ba pháyfrw i đriia oàudfc n củopmn a ta khóftjf bảyuom o toàudfc n tírjck nh mệkucc nh.
Côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu tiếgqxo p lờdbqd i Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng:
– Biếgqxo t bao nhiêocww u kếgqxo sáyfrw ch củopmn a chúyuom ng ta vớzcdk i Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t mưrsaa u cầhghu u cho Hoa-Việkucc t sốfxwg ng thanh bìxwrz nh từttyt triềuuus u vua Nhâfxwg n-Tôocww ng đriia ếgqxo n giờdbqd , đriia ềuuus u bịyjzu con quỷxzzx cáyfrw i báyfrw o cho Tốfxwg ng biếgqxo t hếgqxo t. Nay vìxwrz muốfxwg n hạnzzl chúyuom ng ta, Hy-Ninh đriia ếgqxo mớzcdk i trao nhữahmt ng mậyvgy t tấgwbk u củopmn a Hồaoqo ng-Hạnzzl c cho têocww n Vưrsaa ơrjck ng An-Thạnzzl ch. Thạnzzl ch đriia em nhữahmt ng thứrsaa đriia óftjf đriia ưrsaa a ra triềuuus u nghịyjzu , kếgqxo t tộqtrw i ta cùiorp ng vưrsaa ơrjck ng thôocww ng đriia ồaoqo ng vớzcdk i ngoạnzzl i quốfxwg c. Việkucc c nàudfc y đriia ưrsaa a tớzcdk i vưrsaa ơrjck ng vớzcdk i ta khôocww ng thểbjzf cầhghu m đriia ạnzzl i quâfxwg n nữahmt a. Chúyuom ng ta nghĩhtvj : Việkucc c làudfc m củopmn a chúyuom ng ta quang minh lỗyvgy i lạnzzl c, khi tháyfrw c khôocww ng phảyuom i hổnhpw thẹnbfa n vớzcdk i liệkucc t tổnhpw Trung-nguyêocww n, Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t làudfc đriia ưrsaa ợduoe c rồaoqo i. Cho nêocww n chúyuom ng ta cáyfrw o quan màudfc vềuuus đriia âfxwg y. Thịyjzu thựpkhj c làudfc con rắtjcl n đriia ộqtrw c nằriia m trong hoàudfc ng-cung. Chúyuom ng ta cũyvgy ng biếgqxo t triềuuus u đriia ìxwrz nh Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t khôocww ng thểbjzf giếgqxo t thịyjzu , nêocww n chúyuom ng ta phảyuom i ra tay.
Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng nóftjf i vớzcdk i Tháyfrw i-Ninh đriia ếgqxo :
– Chúyuom ng tôocww i xửnuqg tửnuqg Dưrsaa ơrjck ng Hồaoqo ng-Hạnzzl c vớzcdk i bẩxpxz y mưrsaa ơrjck i sáyfrw u cung nữahmt xuấgwbk t thâfxwg n từttyt Hồaoqo ng-thiếgqxo t giáyfrw o, rồaoqo i đriia ốfxwg t cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng. Nếgqxo u nhưrsaa bệkucc -hạnzzl vớzcdk i triềuuus u đriia ìxwrz nh bắtjcl t lỗyvgy i, thìxwrz chúyuom ng tôocww i xin chịyjzu u.
Từttyt khi cóftjf trírjck khôocww n, nhàudfc vua đriia ưrsaa ợduoe c chịyjzu làudfc côocww ng chúyuom a Thiêocww n-Ninh thuậyvgy t cho khôocww ng biếgqxo t bao nhiêocww u huyềuuus n thoạnzzl i vềuuus Ưsewj ng-sơrjck n song hiệkucc p, Mộqtrw c-tồaoqo n vọrsaa ng thêocww hòlfin a thưrsaa ợduoe ng. Trong tâfxwg m tưrsaa ởbjzf ng, nhàudfc vua kírjck nh trọrsaa ng ba ngưrsaa ờdbqd i nàudfc y nhưrsaa thầhghu n nhưrsaa tháyfrw nh. Nay nghe vưrsaa ơrjck ng tựpkhj nhậyvgy n lỗyvgy i, nhàudfc vua xua tay:
– Đrrjp ạnzzl i vưrsaa ơrjck ng vìxwrz Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t màudfc trừttyt gian, khiếgqxo n toàudfc n tộqtrw c Việkucc t đriia ềuuus u thâfxwg m cảyuom m, cóftjf đriia âfxwg u cháyfrw u dáyfrw m bắtjcl t lỗyvgy i.
Ghi chúyuom ,
Cáyfrw c bộqtrw sửnuqg Việkucc t nhưrsaa Đrrjp VSKTT, Việkucc t-sửnuqg lưrsaa ợduoe c, An-nam chírjck lưrsaa ợduoe c, cho đriia ếgqxo n Tốfxwg ng-sửnuqg đriia ềuuus u chéiqlx p mơrjck hồaoqo vềuuus sựpkhj kiệkucc n nàudfc y nhưrsaa sau:
« Quýduoe -Sửnuqg u, Tháyfrw i-Ninh năkyit m thứrsaa nhìxwrz (1073), bêocww n Tốfxwg ng làudfc niêocww n hiệkucc u Hy-Ninh thứrsaa sáyfrw u. Giam Hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u họrsaa Dưrsaa ơrjck ng, tôocww n Hoàudfc ng tháyfrw i-phi làudfc m Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u. Linh-Nhâfxwg n cóftjf tírjck nh hay ghen, cho mìxwrz nh làudfc mẹnbfa màudfc khôocww ng đriia ưrsaa ợduoe c dựpkhj chírjck nh sựpkhj , mớzcdk i dụrozd vớzcdk i nhàudfc vua rằriia ng: "Mẹnbfa giàudfc khóftjf nhọrsaa c mớzcdk i cóftjf ngàudfc y nay, màudfc bâfxwg y giờdbqd phúyuom quýduoe ngưrsaa ờdbqd i kháyfrw c đriia ưrsaa ợduoe c hưrsaa ởbjzf ng, thếgqxo thìxwrz sẽwmxi đriia ểbjzf mẹnbfa giàudfc vàudfc o đriia âfxwg u?". Vua bèotmy n sai giam Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u vàudfc 76 cung nữahmt vàudfc o cung Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng, rồaoqo i bứrsaa c phảyuom i chếgqxo t theo lăkyit ng Tháyfrw nh-tôocww ng ».
Ngôocww Sĩhtvj -Liêocww n phêocww bìxwrz nh:
Nhâfxwg n-tôocww ng làudfc ngưrsaa ờdbqd i hiếgqxo u. Linh-Nhâfxwg n làudfc ngưrsaa ờdbqd i sùiorp ng đriia ạnzzl o Phậyvgy t, sao lạnzzl i đriia ếgqxo n nỗyvgy i giếgqxo t đriia írjck ch Tháyfrw i-hậyvgy u, hãlayi m hạnzzl i ngưrsaa ờdbqd i vôocww -tộqtrw i, tàudfc n nhẫotmy n đriia ếgqxo n nhưrsaa thếgqxo ưrsaa ? Vìxwrz ghen làudfc thưrsaa ờdbqd ng tìxwrz nh củopmn a đriia àudfc n bàudfc , huốfxwg ng chi làudfc mẹnbfa đriia ẻeela màudfc khôocww ng đriia ưrsaa ợduoe c dựpkhj chírjck nh sựpkhj ? Linh-Nhâfxwg n dẫotmy u làudfc ngưrsaa ờdbqd i hiềuuus n cũyvgy ng khôocww ng thểbjzf nhẫotmy n nạnzzl i đriia ưrsaa ợduoe c, cho nêocww n phảyuom i dụrozd vớzcdk i vua. Bấgwbk y giờdbqd vua còlfin n trẻeela thơrjck , chỉttyt biếgqxo t chiềuuus u lòlfin ng mẹnbfa làudfc thírjck ch, màudfc khôocww ng biếgqxo t làudfc lỗyvgy i to. Tháyfrw i-sưrsaa Lýduoe – Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh phảyuom i ra trấgwbk n bêocww n ngoàudfc i, biếgqxo t đriia âfxwg u chẳsgix ng vìxwrz can giáyfrw n việkucc c ấgwbk y?
Sựpkhj kiệkucc n nàudfc y hếgqxo t sứrsaa c phi lýduoe . Vìxwrz bấgwbk y giờdbqd , nhàudfc vua mớzcdk i bẩxpxz y tuổnhpw i, làudfc m sao cóftjf đriia ủopmn uy tírjck n, khảyuom năkyit ng lậyvgy t đriia ổnhpw mộqtrw t Tháyfrw i-hậyvgy u đriia ang cầhghu m quyềuuus n, vớzcdk i mộqtrw t Tháyfrw i-sưrsaa kinh nghiệkucc m, cao niêocww n nhưrsaa Lýduoe Đrrjp ạnzzl o-Thàudfc nh? Cho nêocww n khi viếgqxo t nhữahmt ng giòlfin ng nàudfc y, tôocww i bỏhuws khôocww ng theo sửnuqg Việkucc t, Tốfxwg ng-sửnuqg ; màudfc theo gia-phảyuom củopmn a giòlfin ng họrsaa Lýduoe tạnzzl i Bắtjcl c-Hàudfc n chéiqlx p vềuuus Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u. Còlfin n việkucc c Thưrsaa ợduoe ng-Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u bịyjzu đriia ốfxwg t chếgqxo t vớzcdk i bẩxpxz y mưrsaa ơrjck i sáyfrw u cung nữahmt , tôocww i theo bộqtrw QTNC, TTCTGCK cũyvgy ng nhưrsaa mộqtrw chírjck , văkyit n bia cáyfrw c côocww ng thầhghu n Tốfxwg ng đriia ưrsaa ợduoe c chéiqlx p thàudfc nh sáyfrw ch mang têocww n TTCTBK. Trong ba tàudfc i liệkucc u trêocww n đriia ềuuus u chéiqlx p rằriia ng Tốfxwg ng sai ngưrsaa ờdbqd i sang hứrsaa a phong cho Dưrsaa ơrjck ng Đrrjp ạnzzl o-Gia làudfc m Giao-chỉttyt quậyvgy n vưrsaa ơrjck ng. Vậyvgy y hãlayi y tổnhpw chứrsaa c binh biếgqxo n cưrsaa ớzcdk p ngôocww i họrsaa Lýduoe . Nếgqxo u tổnhpw chứrsaa c binh biếgqxo n thấgwbk t bạnzzl i, quâfxwg n Tốfxwg ng sẽwmxi vưrsaa ợduoe t biêocww n sang giúyuom p. Dưrsaa ơrjck ng gia tin thựpkhj c. Nhưrsaa ng khi sựpkhj thấgwbk t bạnzzl i, thìxwrz quâfxwg n Tốfxwg ng khôocww ng qua nhưrsaa lờdbqd i hứrsaa a. Tốfxwg ng làudfc m việkucc c nàudfc y chỉttyt vớzcdk i mụrozd c đriia írjck ch làudfc m cho Giao-chỉttyt cóftjf nộqtrw i chiếgqxo n.
Vềuuus việkucc c Dưrsaa ơrjck ng tháyfrw i hậyvgy u cùiorp ng bẩxpxz y mưrsaa ơrjck i sáyfrw u cung nữahmt bịyjzu giếgqxo t, uyêocww n nguyêocww n ra sao, chỉttyt đriia ộqtrw c giảyuom Nam-quốfxwg c sơrjck n-hàudfc mớzcdk i biếgqxo t sựpkhj thựpkhj c màudfc thôocww i.
Chợduoe t Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng liếgqxo c nhìxwrz n cung nữahmt đriia ứrsaa ng hầhghu u sau lưrsaa ng Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u rồaoqo i cau màudfc y lạnzzl i nhìxwrz n côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu nhưrsaa hỏhuws i ýduoe kiếgqxo n. Côocww ng chúyuom a cũyvgy ng đriia ưrsaa a mắtjcl t nhìxwrz n cung nữahmt ấgwbk y tồaoqo i lạnzzl i lắtjcl c đriia ầhghu u. Vưrsaa ơrjck ng trầhghu m tưrsaa mộqtrw t lúyuom c, rồaoqo i nóftjf i vớzcdk i ba đriia oàudfc n mậyvgy t sứrsaa sang Tốfxwg ng, Liêocww u, Hạnzzl :
– Thôocww i! Cáyfrw c vịyjzu cứrsaa yêocww m tâfxwg m lêocww n đriia ưrsaa ờdbqd ng. Trong bóftjf ng tốfxwg i, ngưrsaa ờdbqd i củopmn a ta sẽwmxi theo dõkday i, giúyuom p đriia ỡwmdc cáyfrw c vịyjzu . Chuyếgqxo n đriia i củopmn a cáyfrw c vịyjzu khôocww ng giúyuom p Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t, cũyvgy ng chẳsgix ng giúyuom p Tốfxwg ng, Liêocww u, Hạnzzl , màudfc vìxwrz thiêocww n hạnzzl làudfc m mấgwbk t đriia i cáyfrw i mầhghu m binh lửnuqg a khiếgqxo n ngưrsaa ờdbqd i chếgqxo t, nhàudfc tan màudfc thôocww i.
Vưrsaa ơrjck ng nóftjf i vớzcdk i Đrrjp ộqtrw ng-đriia ìxwrz nh thấgwbk t kiệkucc t, Tuyếgqxo t-sơrjck n thậyvgy p anh:
– Cáyfrw c vịyjzu tuy sinh làudfc m con dâfxwg n Tốfxwg ng, nhưrsaa ng tổnhpw tiêocww n gốfxwg c ởbjzf vùiorp ng Kinh-hồaoqo , tứrsaa c xưrsaa a kia làudfc ngưrsaa ờdbqd i Việkucc t. Côocww gia tưrsaa ớzcdk c phong Kinh-Nam vưrsaa ơrjck ng, cai trịyjzu vùiorp ng nàudfc y mưrsaa ờdbqd i năkyit m qua, nêocww n hiểbjzf u rấgwbk t rõkday cáyfrw c vịyjzu . Cáyfrw c vịyjzu làudfc nhữahmt ng đriia ạnzzl i hiệkucc p, họrsaa c võkday vớzcdk i nguyệkucc n vọrsaa ng hàudfc nh hiệkucc p cứrsaa u nguy phòlfin khốfxwg n. Thếgqxo màudfc cáyfrw c vịyjzu bịyjzu têocww n cẩxpxz u Nho Vưrsaa ơrjck ng An-Thạnzzl ch trong triềuuus u Hy-Ninh coi nhưrsaa bọrsaa n đriia ầhghu u trộqtrw m đriia uôocww i cưrsaa ớzcdk p, rồaoqo i đriia ẩxpxz y cáyfrw c vịyjzu vàudfc o chỗyvgy chếgqxo t. Rấgwbk t may, khi cáyfrw c vịyjzu bịyjzu cùiorp ng đriia ưrsaa ờdbqd ng, Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t khôocww ng nhữahmt ng khôocww ng thùiorp oáyfrw n cáyfrw c vịyjzu , màudfc còlfin n đriia ãlayi i cáyfrw c vịyjzu vàudfc o bậyvgy c quốfxwg c sĩhtvj . Nay cáyfrw c vịyjzu đriia ưrsaa ợduoe c trao trọrsaa ng tráyfrw ch thiêocww ng liêocww ng, làudfc làudfc m tắtjcl t ngọrsaa n lửnuqg a chiếgqxo n tranh giữahmt a bốfxwg n nưrsaa ớzcdk c, đriia óftjf làudfc dịyjzu p cáyfrw c vịyjzu đriia ưrsaa ợduoe c tỏhuws rõkday châfxwg n bảyuom n lĩhtvj nh vìxwrz đriia ờdbqd i, cho đriia ờdbqd i. Thôocww i chúyuom c cáyfrw c vịyjzu lêocww n đriia ưrsaa ờdbqd ng may mắtjcl n.
Vưrsaa ơrjck ng đriia ưrsaa a mắtjcl t nhìxwrz n Hoàudfc ng-Nghi, nhìxwrz n cung nữahmt đriia ứrsaa ng sau tháyfrw i-hậyvgy u:
– Hồaoqo i bìxwrz nh Chiêocww m, bọrsaa n Long-biêocww n ngũyvgy -hùiorp ng cáyfrw c ngưrsaa ờdbqd i vớzcdk i bốfxwg n côocww vợduoe , do khôocww ng tinh tếgqxo , đriia ểbjzf đriia ếgqxo n nỗyvgy i gâfxwg y ra mốfxwg i hậyvgy n tìxwrz nh thiêocww n thu, đriia ầhghu y oan khuấgwbk t cho Nang-Chang-Lan. Vìxwrz âfxwg n hậyvgy n, ngưrsaa ờdbqd i xin vớzcdk i Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u đriia ểbjzf tìxwrz m nàudfc ng trong ba năkyit m. Sau ba năkyit m nếgqxo u khôocww ng thấgwbk y tin tứrsaa c Chang-Lan ngưrsaa ờdbqd i mớzcdk i cưrsaa ớzcdk i Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh, cóftjf đriia úyuom ng thếgqxo khôocww ng?
– Thưrsaa a cậyvgy u vâfxwg ng.
– Tạnzzl i sao năkyit m ngoáyfrw i ngưrsaa ờdbqd i lạnzzl i cưrsaa ớzcdk i Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh? Ngưrsaa ờdbqd i làudfc con nhàudfc danh gia, họrsaa c thứrsaa c uyêocww n báyfrw c, màudfc sao lạnzzl i thấgwbk t hứrsaa a nhưrsaa thếgqxo ? Ta phảyuom i đriia áyfrw nh cho ngưrsaa ờdbqd i quèotmy châfxwg n mớzcdk i đriia ưrsaa ợduoe c.
Nghe vưrsaa ơrjck ng kếgqxo t tộqtrw i, Hoàudfc ng-Nghi cảyuom m thấgwbk y lạnzzl nh gáyfrw y. Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u đriia ỡwmdc lờdbqd i cho Hoàudfc ng-Nghi:
– Khảyuom i đriia ạnzzl i-vưrsaa ơrjck ng, việkucc c Nghi đriia ệkucc cưrsaa ớzcdk i vợduoe làudfc do cháyfrw u thôocww i thúyuom c. Nguyêocww n năkyit m trưrsaa ớzcdk c, cháyfrw u thấgwbk y Nghi đriia ệkucc tuổnhpw i đriia ãlayi lớzcdk n, Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh cũyvgy ng vậyvgy y; màudfc cáyfrw i thờdbqd i hạnzzl n Nghi đriia ệkucc đriia i tìxwrz m Chang-Lan cũyvgy ng đriia ãlayi quáyfrw ba năkyit m, nêocww n cháyfrw u khảyuom i vớzcdk i Quốfxwg c-mẫotmy u, vớzcdk i sưrsaa -huynh Thưrsaa ờdbqd ng-Kiệkucc t, rồaoqo i cho làudfc m lễmzuc thàudfc nh hôocww n.
– Việkucc c đriia óftjf tôocww i biếgqxo t. Nhưrsaa ng tôocww i hỏhuws i tộqtrw i Hoàudfc ng-Nghi, vìxwrz y thấgwbk t hứrsaa a. Rõkday ràudfc ng sau khi biếgqxo t Nang-Chang-Lan oan, y vàudfc o Chiêocww m tìxwrz m nóftjf , vàudfc đriia ãlayi gặxwrz p lạnzzl i nóftjf sau ba tháyfrw ng. Từttyt đriia ấgwbk y y vớzcdk i Chang-Lan nhưrsaa bóftjf ng vớzcdk i hìxwrz nh. Cho đriia ếgqxo n ngàudfc y y cưrsaa ớzcdk i Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh, Chang-Lan đriia âfxwg u cóftjf xa nóftjf ?
Lờdbqd i kếgqxo t tộqtrw i củopmn a vưrsaa ơrjck ng gâfxwg y ra mộqtrw t súyuom c cảyuom m lớzcdk n cho toàudfc n thếgqxo triềuuus u đriia ìxwrz nh Đrrjp ạnzzl i-Việkucc t. Vìxwrz ai cũyvgy ng tưrsaa ởbjzf ng Hoàudfc ng-Nghi chung tìxwrz nh, tìxwrz m Chang-Lan trong ba năkyit m màudfc khôocww ng thấgwbk y, rồaoqo i mớzcdk i cưrsaa ớzcdk i Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh. Khôocww ng ngờdbqd bâfxwg y giờdbqd nảyuom y ra vụrozd Hoàudfc ng-Nghi đriia ãlayi tìxwrz m thấgwbk y Chang-Lan từttyt lâfxwg u.
Hoàudfc ng-Nghi mởbjzf miệkucc ng đriia ịyjzu nh biệkucc n luậyvgy n, thìxwrz côocww ng chúyuom a Huệkucc -Nhu vẫotmy y tay, ngụrozd ýduoe khôocww ng cho nóftjf i:
– Ta cho cháyfrw u suy nghĩhtvj mộqtrw t khắtjcl c rồaoqo i hãlayi y trảyuom lờdbqd i.
Sau mộqtrw t khắtjcl c, côocww ng-chúyuom a hỏhuws i:
– Cháyfrw u nghĩhtvj ra chưrsaa a?
– Thưrsaa a mợduoe cháyfrw u khôocww ng nghĩhtvj ra.
Chợduoe t Phưrsaa ơrjck ng-Quỳaoqo nh bậyvgy t lêocww n tiếgqxo ng kêocww u:
– Àmqul , phảyuom i rồaoqo i! Phảyuom i rồaoqo i. Anh đriia ãlayi thấgwbk y Chang-Lan, nhưrsaa ng anh khôocww ng nhậyvgy n ra nàudfc ng!
–???
– Chang-Lan đriia ãlayi giảyuom làudfc m con nữahmt tỳaoqo Nang-Trúyuom c, sốfxwg ng bêocww n anh hơrjck n ba năkyit m màudfc anh khôocww ng biếgqxo t. Cho đriia ếgqxo n lúyuom c Dưrsaa ơrjck ng gia nổnhpw i loạnzzl n, nàudfc ng mớzcdk i đriia ưrsaa ợduoe c tháyfrw i hậyvgy u đriia em vàudfc o cung, rồaoqo i khi anh cưrsaa ớzcdk i em nàudfc ng mớzcdk i bỏhuws đriia i.
Tấgwbk t cảyuom mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u kinh hãlayi i Ưsewj ng-sơrjck n song hiệkucc p. Mộqtrw t sựpkhj việkucc c vớzcdk i uẩxpxz n khúyuom c nhưrsaa vậyvgy y, màudfc hai vịyjzu đriia ềuuus u biếgqxo t rấgwbk t chi tiếgqxo t, thếgqxo thìxwrz hỏhuws i rằriia ng bọrsaa n bấgwbk t trung, bấgwbk t hiếgqxo u làudfc m sao qua mắtjcl t song hiệkucc p? Bấgwbk t giáyfrw c mọrsaa i ngưrsaa ờdbqd i đriia ềuuus u lạnzzl nh gáyfrw y. Vưrsaa ơrjck ng tuyêocww n áyfrw n:
– Ta gia hạnzzl n cho cháyfrw u trong ba năkyit m phảyuom i tìxwrz m cho ra Chang-Lan, bằriia ng khôocww ng ta chặxwrz t châfxwg n. Nhớzcdk đriia ấgwbk y!
Đrrjp ềuuus n thờdbqd Linh-Nhâfxwg n hoàudfc ng tháyfrw i hậyvgy u, tạnzzl i xãlayi Dưrsaa ơrjck ng-xáyfrw , huyệkucc n Gia-lâfxwg m, Hàudfc -nộqtrw i.
Thá
Linh-Nhâ
– Tâ
Thá
– Xin Thá
Nhà
– Chị
Cô
– Cá
Cô
Linh-Nhâ
– Đ
– Và
Biế
– Sau khi Nù
Cô
– Từ
... Nguyê
« Bắ
Nghĩ
Đ
– Ngư
Vua bà
– Đ
Cô
– Nế
Nghe nhà
– Ô
Vua bà
– Từ
Nhà
– Chị
Trong ba bà
Nghe nhà
– Tâ
Ghi chú
Trung-quố
Hà
Sinh cậ
Gia gia dư
Thâ
Kim niê
Châ
Lã
Nam nhâ
Bi sầ
Lộ
Nhữ
Đ
Dị
Dâ
Số
Nhà
Đ
Nă
Châ
Già
Ngư
Ngà
Bê
Ngư
Thó
(Trầ
Linh-Nhâ
– Cứ
– Thá
Cô
Cô
– Chí
Cả
Sau khi luậ
– Đ
Mộ
– Thầ
Linh-Nhâ
– Ninh ơ
– Tâ
– Giỏ
– Ba mư
Linh-Nhâ
– Trầ
– Tâ
« Quá
Triề
Tí
– Tâ
Thá
– Khả
– Thư
« Tiê
Nghĩ
– Liê
Nghe Lý
– Thá
Phò
– Lỡ
Tí
– Thư
Linh-Nhâ
– Kế
Hậ
– Thá
Cuộ
Tiệ
– Trẫ
Bỗ
Quan Tổ
– Cá
Mộ
– Tiể
Hù
– Mộ
Thầ
– Ngũ
Trung-Thà
Thấ
– Cá
Như
Nguyê
– Cá
Phư
– Hai em đ
Đ
«... Sau khi dẹ
... Dư
... Sau cuộ
... Trong khi bà
... Kế
... Khi biế
Tiế
Trong ố
Thá
– Thư
Từ
Sau khi dẹ
– Tâ
Ngự
– Thá
Lý
– Mộ
Khắ
– Thá
– Tô
– Thá
Mặ
– Chiế
Hoà
– Đ
– Hô
– Tô
Lý
– Thầ
– Cô
– Tâ
Â
Mư
– Xé
Triề
Thấ
– Cò
Nhà
– Thầ
– Tâ
Quan ngự
Triề
Thá
– Quan phủ
Rồ
– Bà
Triề
– Cá
Đ
– Tâ
Linh-Nhâ
– Lý
Lý
– Tâ
Ghi chú
Chuyệ
Khé
Khen ai đ
Trê
Dư
Cở
Đ
Có
Phô
Khé
Đ
Đ
Đ
Trung-Thà
– Sư
Hoà
– Tâ
Mọ
– Mộ
Phư
– Cả
Huynh trư
– Thỉ
Dù
– Đ
– Tâ
Thế
– Bâ
Bỗ
– Tâ
Nhà
– Họ
– Tâ
– Đ
Hoà
– Tâ
Nhắ
– Tấ
Tớ
– Cô
Kinh-Nam vư
– Dù
Thoá
– Chú
– Em cũ
Thấ
– Tiể
Giữ
– Tâ
Tuy cung Thư
Vư
– Cậ
Cô
– Đ
Ngô
– Nà
– Có
Cô
– Gọ
Trung-Thà
Kinh-Nam vư
Vư
– Mư
Cả
Vư
– Cá
– Thư
Vư
– Nế
Cô
– Dạ
Cả
– Từ
Nghe cô
– Chá
Vư
– Thì
Cô
– Ba ô
Linh-Nhâ
– Khả
Cô
– Thá
– Chá
– Thá
Tấ
Nhà
– Khả
– Tô
Thấ
Đ
– Tâ
Kinh-Nam vư
– Sư
Cô
– Biế
Kinh-Nam vư
– Chú
Từ
– Đ
Ghi chú
Cá
« Quý
Ngô
Nhâ
Sự
Về
Chợ
– Thô
Vư
– Cá
Vư
– Hồ
– Thư
– Tạ
Nghe vư
– Khả
– Việ
Lờ
Hoà
– Ta cho chá
Sau mộ
– Chá
– Thư
Chợ
– À
–???
– Chang-Lan đ
Tấ
– Ta gia hạ
Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
