Cábsuz c quan bàfsjg n tábsuz n, rồzgtj i lývzoo luậaowy n phậaowy n vâhjnd n. Cómjkx ngưygho ờgerj i đfkcd ưygho a ývzoo kiếeljq n đfkcd uổooza i hếeljq t ngưygho ờgerj i Hoa đfkcd i. Cómjkx ngưygho ờgerj i lạyvck i đfkcd ềzojv nghịdumg tậaowy p trung họlklk vàfsjg o mộfayi t khu. Cũiooc ng cómjkx ngưygho ờgerj i muốykqb n thífiph ch chữhwfn vàfsjg o mặqcpe t họlklk . Cuốykqb i cùrvsa ng côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Ninh tâhjnd u:
– Tâhjnd u phụnssh hoàfsjg ng, tấhwfn t cảqbms nhữhwfn ng đfkcd ềzojv nghịdumg trêinuf n đfkcd ềzojv u khôzfic ng thểmjkx dùrvsa ng đfkcd ưygho ợbltv c. Thờgerj i đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tổooza , bang Nhậaowy t-hồzgtj đfkcd ãwbuo hôzfic hàfsjg o dâhjnd n chúvyno ng nổooza i lêinuf n chéveqg m giếeljq t ngưygho ờgerj i Hoa cựcyfw c kỳplyu tàfsjg n nhẫveqg n. Vìsfwk vụnssh nàfsjg y, Tốykqb ng vu cábsuz o rằcxlw ng ta đfkcd ốykqb i xửfahc tàfsjg n tệiqct vớgerj i dâhjnd n củiqct a họlklk , họlklk đfkcd òaqmo i mang quâhjnd n sang đfkcd ábsuz nh. Sứiooc củiqct a họlklk hạyvck ch hỏveqg i lôzfic i thôzfic i mãwbuo i. Việiqct c tậaowy p trung họlklk vàfsjg o mộfayi t khu, hay thífiph ch chữhwfn vàfsjg o mặqcpe t họlklk lạyvck i càfsjg ng khôzfic ng nêinuf n, bởyocu i từdbtw trưygho ớgerj c đfkcd ếeljq n giờgerj ta thưygho ờgerj ng hôzfic hàfsjg o Hoa, Việiqct t đfkcd ềzojv u làfsjg con chábsuz u vua Thầykqb n-nôzfic ng! Nay vìsfwk họlklk trung thàfsjg nh vớgerj i chúvyno a, khôzfic ng ăjevr n cơxjrf m Tốykqb ng, màfsjg sang kiềzojv u ngụnssh ởyocu ta, ta đfkcd ốykqb i xửfahc tàfsjg n nhẫveqg n vớgerj i họlklk thìsfwk khôzfic ng nêinuf n. Thầykqb n nhi xin phâhjnd n tífiph ch vấhwfn n đfkcd ềzojv ngưygho ờgerj i Hoa tỷhjnd mỉyhym , rồzgtj i đfkcd ềzojv nghịdumg biệiqct n phábsuz p đfkcd ốykqb i phómjkx .
Ỷdbtw -Lan khuyếeljq n khífiph ch:
– Côzfic ng chúvyno a đfkcd ãwbuo lặqcpe n lộfayi i khắxhcs p đfkcd ấhwfn t nưygho ớgerj c kiểmjkx m soábsuz t việiqct c cảqbms i cábsuz ch nôzfic ng nghiệiqct p. Côzfic ng chúvyno a biếeljq t rõhbby dâhjnd n tìsfwk nh. Côzfic ng chúvyno a cứiooc trìsfwk nh bầykqb y.
– Trưygho ớgerj c hếeljq t hãwbuo y phâhjnd n ngưygho ờgerj i Hoa ra làfsjg m ba loạyvck i. Mộfayi t làfsjg loạyvck i sang ta từdbtw thờgerj i Ngôzfic , Đkstg inh, Lêinuf vềzojv trưygho ớgerj c, tứiooc c cábsuz ch đfkcd âhjnd y trăjevr m năjevr m, trảqbms i bốykqb n đfkcd ờgerj i. Theo lễkkqo nghi ngưygho ờgerj i Hoa, thìsfwk từdbtw tổooza bốykqb n đfkcd ờgerj i trởyocu đfkcd i, con chábsuz u khôzfic ng giỗcdzy vàfsjg o ngàfsjg y kịdumg , màfsjg tậaowy p trung vàfsjg o ngàfsjg y rằcxlw m thábsuz ng giêinuf ng. Cho nêinuf n, đfkcd a sốykqb họlklk khôzfic ng còaqmo n liêinuf n lạyvck c gìsfwk vớgerj i anh em, họlklk hàfsjg ng trong nưygho ớgerj c. Mồzgtj mảqbms từdbtw cụnssh tớgerj i ôzfic ng, cha họlklk đfkcd ềzojv u ởyocu Đkstg ạyvck i-Việiqct t. Loạyvck i nàfsjg y con chábsuz u họlklk hầykqb u nhưygho mùrvsa mịdumg t vềzojv Trung-quốykqb c. Họlklk khôzfic ng nómjkx i tiếeljq mg Hoa nữhwfn a, màfsjg chỉyhym nómjkx i tiếeljq ng Việiqct t. Nhữhwfn ng bang hộfayi i củiqct a họlklk cũiooc ng khôzfic ng còaqmo n đfkcd em chífiph nh nghĩzojv a phụnssh c hồzgtj i tiêinuf n triềzojv u ra làfsjg m chủiqct đfkcd ạyvck o nữhwfn a, họlklk coi nhưygho mìsfwk nh làfsjg ngưygho ờgerj i Việiqct t. Ta khôzfic ng cầykqb n phảqbms i chúvyno ývzoo tớgerj i.
Cảqbms triềzojv u đfkcd ìsfwk nh đfkcd ềzojv u đfkcd ồzgtj ng ývzoo vớgerj i Thiêinuf n-Ninh. Nàfsjg ng tiếeljq p:
– Loạyvck i thứiooc nhìsfwk làfsjg nhữhwfn ng ngưygho ờgerj i nghèahnp o khổooza , tha phưygho ơxjrf ng cầykqb u thựcyfw c. Họlklk vưygho ợbltv t biêinuf n trốykqb n sang Đkstg ạyvck i-Việiqct t chỉyhym vớgerj i mộfayi t hy vọlklk ng làfsjg kiếeljq m miếeljq ng cơxjrf m manh ábsuz o. Loạyvck i nàfsjg y đfkcd a sốykqb khôzfic ng ởyocu trong bang hộfayi i nàfsjg o. Sởyocu dĩzojv họlklk phảqbms i nhậaowy p vàfsjg o bang hộfayi i, làfsjg vìsfwk sợbltv bịdumg kèahnp n cựcyfw a, bịdumg đfkcd e dọlklk a. Đkstg ốykqb i vớgerj i họlklk , ta cho ngưygho ờgerj i mậaowy t liêinuf n lạyvck c, giúvyno p tiềzojv n cho họlklk phábsuz hoang, hoặqcpe c cấhwfn p ruộfayi ng côzfic ng đfkcd iềzojv n cho họlklk cầykqb y cấhwfn y. Ta phâhjnd n tábsuz n họlklk đfkcd i mỗcdzy i làfsjg ng mấhwfn y ngưygho ờgerj i. Họlklk sẽdixv nhớgerj ơxjrf n triềzojv u đfkcd ìsfwk nh, trởyocu thàfsjg nh ngoan dâhjnd n. Con chábsuz u họlklk sinh ra, lớgerj n lêinuf n ởyocu Đkstg ạyvck i-Việiqct t, sẽdixv chỉyhym nómjkx i tiếeljq ng Việiqct t. Qua nhiềzojv u lầykqb n đfkcd i vềzojv cábsuz c trấhwfn n kiểmjkx m soábsuz t cảqbms i cábsuz ch nôzfic ng thôzfic n, thầykqb n nhi đfkcd ãwbuo giúvyno p đfkcd ưygho ợbltv c ífiph t nhấhwfn t mộfayi t phầykqb n ba sốykqb ngưygho ờgerj i Hoa cùrvsa ng khổooza nàfsjg y. Họlklk nhớgerj ơxjrf n đfkcd ếeljq n đfkcd ộfayi thờgerj sốykqb ng phụnssh hoàfsjg ng.
Triềzojv u đfkcd ìsfwk nh vỗcdzy tay hoan hôzfic .
Côzfic ng chúvyno a lạyvck i tiếeljq p:
– Loạyvck i ngưygho ờgerj i Hoa thứiooc ba, làfsjg loạyvck i mớgerj i sang kiềzojv u ngụnssh gầykqb n đfkcd âhjnd y. Họlklk thuộfayi c con chábsuz u di thầykqb n củiqct a cábsuz c vua Nam Đkstg ưygho ờgerj ng, Bắxhcs c-Hábsuz n, Ngôzfic -Việiqct t, Nam-Hábsuz n, Bắxhcs c-Tềzojv , nổooza i lêinuf n trung hưygho ng, bịdumg Tốykqb ng triềzojv u dẹbrgz p tan, rồzgtj i truy lùrvsa ng. Đkstg a sốykqb họlklk cómjkx võhbby côzfic ng, cómjkx văjevr n họlklk c. Vìsfwk sang Đkstg ạyvck i-Việiqct t đfkcd ểmjkx lábsuz nh nạyvck n do vong quốykqb c, nêinuf n họlklk tổooza chứiooc c thàfsjg nh nhữhwfn ng bang hộfayi i, cómjkx kỷhjnd luậaowy t, lậaowy p trưygho ờgerj ng dạyvck y con cábsuz i họlklk c, nómjkx i tiếeljq ng Hoa; đfkcd ôzfic i khi cómjkx luậaowy t lệiqct riêinuf ng. Họlklk liêinuf n lạyvck c mậaowy t thiếeljq t vớgerj i nhau trong mưygho u đfkcd ồzgtj trởyocu vềzojv trung hưygho ng triềzojv u đfkcd ạyvck i cũiooc . Họlklk còaqmo n anh em, họlklk hàfsjg ng bêinuf n Trung-nguyêinuf n. Hàfsjg ng năjevr m, họlklk kéveqg o nhau vềzojv quêinuf trong dịdumg p tếeljq t, dịdumg p giỗcdzy tổooza , thăjevr m lạyvck i cốykqb lývzoo . Tốykqb ng triềzojv u dùrvsa ng mồzgtj mảqbms , anh em, họlklk hàfsjg ng gâhjnd y ábsuz p lựcyfw c, bắxhcs t họlklk phảqbms i làfsjg m gian tếeljq . Thảqbms ng hoặqcpe c, cómjkx ngưygho ờgerj i tựcyfw nguyệiqct n làfsjg m gian tếeljq đfkcd ểmjkx mộfayi t mai Tốykqb ng chiếeljq m Đkstg ạyvck i-Việiqct t, họlklk sẽdixv trởyocu thàfsjg nh quan cai trịdumg .
Hìsfwk nh-bộfayi tham-tri Hoàfsjg ng Khắxhcs c-Dụnssh ng hỏveqg i:
– Khảqbms i côzfic ng chúvyno a, nhưygho vậaowy y họlklk quêinuf n quêinuf hưygho ơxjrf ng ưygho ? Họlklk khôzfic ng muốykqb n trởyocu vềzojv quêinuf ưygho ? Thầykqb n nghĩzojv họlklk làfsjg m gian tếeljq cho Tốykqb ng, mong Tốykqb ng âhjnd n xábsuz đfkcd ểmjkx họlklk vềzojv quêinuf làfsjg m ăjevr n chứiooc ? Hoặqcpe c giảqbms họlklk mong khôzfic i phụnssh c lạyvck i đfkcd ạyvck i nghiệiqct p củiqct a triềzojv u đfkcd ạyvck i cũiooc chứiooc ?
Thiêinuf n-Ninh cưygho ờgerj i rấhwfn t tưygho ơxjrf i:
– Đkstg ấhwfn y làfsjg quan Tham-tri dùrvsa ng lývzoo màfsjg suy. Thựcyfw c tếeljq ra ngưygho ờgerj i Hoa khôzfic ng cómjkx mộfayi t ývzoo niệiqct m vềzojv quốykqb c gia. Từdbtw cổooza , họlklk chỉyhym biếeljq t đfkcd ếeljq n thiêinuf n hạyvck . Thiêinuf n hạyvck tứiooc c làfsjg dưygho ớgerj i gầykqb m trờgerj i nàfsjg y, chỗcdzy nàfsjg o cũiooc ng làfsjg đfkcd ấhwfn t củiqct a trờgerj i cảqbms . Họlklk ởyocu đfkcd âhjnd u cũiooc ng đfkcd ưygho ợbltv c. Khổooza ng-tửfahc đfkcd i du thuyếeljq t khắxhcs p cábsuz c nưygho ớgerj c đfkcd ểmjkx mong tìsfwk m mộfayi t ôzfic ng vua nàfsjg o dùrvsa ng đfkcd ạyvck o củiqct a mìsfwk nh, chứiooc ngàfsjg i đfkcd âhjnd u cómjkx khưygho khưygho ôzfic m nưygho ớgerj c Lỗcdzy ? Hơxjrf n mộfayi t lầykqb n ngàfsjg i đfkcd ịdumg nh đfkcd em đfkcd ạyvck o đfkcd ếeljq n cábsuz c nưygho ớgerj c Di, Đkstg ịdumg ch. Đkstg ệiqct tửfahc hỏveqg i: ngưygho ờgerj i quâhjnd n tửfahc lạyvck i tớgerj i chỗcdzy thôzfic lậaowy u ưygho ? Ngàfsjg i trảqbms lờgerj i: ngưygho ờgerj i quâhjnd n tửfahc tớgerj i chỗcdzy nàfsjg o thìsfwk chỗcdzy ấhwfn y khôzfic ng còaqmo n dãwbuo man nữhwfn a. Cho nêinuf n ngưygho ờgerj i Hoa thưygho ờgerj ng bỏveqg quêinuf hưygho ơxjrf ng, tha phưygho ơxjrf ng cầykqb u thựcyfw c dễkkqo dàfsjg ng hơxjrf n ngưygho ờgerj i Việiqct t.
Côzfic ng chúvyno a thấhwfn y cábsuz c đfkcd ạyvck i thầykqb n gậaowy t đfkcd ầykqb u côzfic ng nhậaowy n lờgerj i nómjkx i củiqct a mìsfwk nh, nàfsjg ng tiếeljq p:
– Ngưygho ợbltv c lạyvck i bấhwfn t cứiooc giốykqb ng ngưygho ờgerj i nàfsjg o, tớgerj i chiếeljq m Hoa-hạyvck cai trịdumg , ngưygho ờgerj i Hoa cũiooc ng khôzfic ng coi làfsjg ngưygho ờgerj i ngoạyvck i quốykqb c nhưygho ngưygho ờgerj i Việiqct t ta. Bởyocu i vậaowy y Lưygho u Trífiph -Viễkkqo n làfsjg ngưygho ờgerj i rợbltv Sa-đfkcd àfsjg , vàfsjg o chiếeljq m Trung-nguyêinuf n lậaowy p ra triềzojv u Hábsuz n trong Ngũiooc -đfkcd ạyvck i. Trưygho ớgerj c đfkcd ómjkx , Ngũiooc -hồzgtj loạyvck n Hoa, cai trịdumg Hoa-Bắxhcs c biếeljq t bao năjevr m? Gầykqb n đfkcd âhjnd y Liêinuf u chiếeljq m gầykqb n hếeljq t Hoa-Bắxhcs c, cai trịdumg ngưygho ờgerj i Hoa, bắxhcs t Tốykqb ng tiếeljq n cốykqb ng, màfsjg ngưygho ờgerj i Hoa vẫveqg n coi Liêinuf u nhưygho làfsjg mộfayi t chủiqct ng củiqct a họlklk màfsjg thôzfic i. Ngưygho ờgerj i Hoa kỳplyu thịdumg làfsjg kỳplyu thịdumg văjevr n hómjkx a, chứiooc khôzfic ng kỳplyu thịdumg chủiqct ng loạyvck i. Vớgerj i nhữhwfn ng ngưygho ờgerj i Hoa ởyocu Đkstg ạyvck i-Việiqct t đfkcd ãwbuo mấhwfn y chụnssh c năjevr m rồzgtj i, họlklk trởyocu thàfsjg nh giầykqb u cómjkx , họlklk đfkcd âhjnd u cómjkx muốykqb n vềzojv quêinuf nghèahnp o khổooza vớgerj i hai bàfsjg n tay trắxhcs ng làfsjg m gìsfwk ? Khi họlklk ra đfkcd i bởyocu i khôzfic ng thầykqb n phụnssh c Tốykqb ng triềzojv u cũiooc ng cómjkx , vìsfwk sợbltv Tốykqb ng triềzojv u làfsjg m tộfayi i vìsfwk liêinuf n hệiqct vớgerj i triềzojv u đfkcd ạyvck i cũiooc cũiooc ng cómjkx ; tàfsjg i sảqbms n củiqct a họlklk ởyocu quêinuf hưygho ơxjrf ng hoặqcpe c bịdumg tịdumg ch thu, hoặqcpe c anh em, bàfsjg con chia nhau cũiooc ng cómjkx . Nay họlklk trởyocu vềzojv , thìsfwk tàfsjg i sảqbms n khôzfic ng còaqmo n. Họlklk chảqbms dạyvck i gìsfwk màfsjg vềzojv quêinuf sinh sốykqb ng.
Hộfayi bộfayi thưygho ợbltv ng-thưygho Mai Đkstg ìsfwk nh hỏveqg i:
– Tâhjnd u đfkcd iệiqct n hạyvck , cómjkx phảqbms i họlklk khôzfic ng vềzojv quêinuf , vìsfwk sợbltv cábsuz i ábsuz n con chábsuz u di thầykqb n triềzojv u đfkcd ạyvck i cũiooc khôzfic ng?
– Thưygho a thưygho ợbltv ng-thưygho , đfkcd ómjkx làfsjg cábsuz i mặqcpe t nạyvck củiqct a đfkcd ábsuz m thủiqct lãwbuo nh bang-hộfayi i đfkcd ấhwfn y. Mìsfwk nh màfsjg tin chúvyno ng, thìsfwk chúvyno ng coi mìsfwk nh nhưygho nhữhwfn ng têinuf n khờgerj khạyvck o. Di thầykqb n làfsjg di thầykqb n nàfsjg o? Di thầykqb n đfkcd ờgerj i Lụnssh c-triềzojv u, đfkcd ờgerj i Ngũiooc -đfkcd ạyvck i ưygho ? Triềzojv u Tốykqb ng kếeljq tụnssh c sựcyfw nghiệiqct p củiqct a họlklk Sàfsjg i, trăjevr m quan củiqct a họlklk Sàfsjg i, trởyocu thàfsjg nh khai quốykqb c côzfic ng thầykqb n củiqct a triềzojv u Tốykqb ng. Còaqmo n con chábsuz u họlklk Sàfsjg i luôzfic n đfkcd ưygho ợbltv c hưygho ởyocu ng nhữhwfn ng ưygho u đfkcd ãwbuo i biệiqct t lệiqct . Ngưygho ờgerj i thừdbtw a kếeljq chífiph nh thốykqb ng họlklk Sàfsjg i, cha truyềzojv n con nốykqb i đfkcd ưygho ợbltv c phong vưygho ơxjrf ng. Trêinuf n trăjevr m năjevr m qua, triềzojv u Tốykqb ng chưygho a bao giờgerj làfsjg m tộfayi i mộfayi t ngưygho ờgerj i họlklk Sàfsjg i hay con chábsuz u cựcyfw u thầykqb n họlklk Sàfsjg i nàfsjg o cảqbms . Còaqmo n di thầykqb n củiqct a đfkcd ờgerj i Lụnssh c-triềzojv u, đfkcd ờgerj i Ngũiooc -đfkcd ạyvck i ưygho ? Nhữhwfn ng con chábsuz u củiqct a triềzojv u đfkcd ạyvck i đfkcd ómjkx cómjkx tộfayi i gìsfwk vớgerj i Tốykqb ng đfkcd âhjnd u màfsjg Tốykqb ng truy tộfayi i? Vảqbms lạyvck i, mỗcdzy i khi mộfayi t vịdumg vua Tốykqb ng lêinuf n ngôzfic i đfkcd ềzojv u đfkcd ạyvck i xábsuz thiêinuf n hạyvck cảqbms . Nhữhwfn ng đfkcd ábsuz m lưygho u vong sang ta, dùrvsa phạyvck m tộfayi i gìsfwk , họlklk cũiooc ng đfkcd ưygho ợbltv c tha. Nhưygho ng cómjkx ai vềzojv đfkcd âhjnd u? Nàfsjg y thưygho a quan Thưygho ợbltv ng-thưygho , nhữhwfn ng bang, hộfayi i, đfkcd ảqbms ng củiqct a ngưygho ờgerj i Hoa dựcyfw ng lêinuf n vớgerj i nhâhjnd n danh trung hưygho ng cựcyfw u triềzojv u đfkcd ểmjkx quyêinuf n gómjkx p tiềzojv n bạyvck c củiqct a dâhjnd n chúvyno ng. Ai nộfayi p tiềzojv n cho chúvyno ng, thìsfwk chúvyno ng đfkcd ểmjkx yêinuf n, ai khôzfic ng nộfayi p tiềzojv n cho chúvyno ng, thìsfwk chúvyno ng kếeljq t tộfayi i làfsjg làfsjg m gian tếeljq cho Tốykqb ng, đfkcd ểmjkx chốykqb ng lạyvck i chífiph trung hưygho ng. Chúvyno ng nhâhjnd n danh nàfsjg y nọlklk , sai ngưygho ờgerj i tớgerj i đfkcd ábsuz nh, giếeljq t, côzfic lậaowy p. Trong khi chúvyno ng bífiph mậaowy t làfsjg m gian tếeljq cho Tốykqb ng. Bọlklk n nàfsjg y chẳkbpy ng qua làfsjg bọlklk n lừdbtw a dốykqb i bịdumg p bợbltv m, bọlklk n ăjevr n cưygho ớgerj p cạyvck n, cưygho ớgerj p côzfic ng khai. Ta nêinuf n thẳkbpy ng tay bắxhcs t đfkcd em chặqcpe t đfkcd ầykqb u ífiph t têinuf n, làfsjg Hoa dâhjnd n sẽdixv đfkcd ộfayi i ơxjrf n ta vôzfic cùrvsa ng. Tómjkx m lạyvck i bọlklk n nàfsjg y làfsjg m gian tếeljq cho Tốykqb ng, mong Tốykqb ng sang, rồzgtj i kiếeljq m tývzoo danh, đfkcd ểmjkx tiếeljq p tụnssh c đfkcd èahnp đfkcd ầykqb u đfkcd èahnp cỗcdzy đfkcd ồzgtj ng bàfsjg o chúvyno ng vàfsjg bómjkx c lộfayi t dâhjnd n ta màfsjg thôzfic i.
Côzfic ng chúvyno a thấhwfn y Ỷdbtw -Lan gậaowy t đfkcd ầykqb u liêinuf n tiếeljq p, nàfsjg ng phấhwfn n khởyocu i vôzfic cùrvsa ng:
– Đkstg ốykqb i phómjkx vớgerj i đfkcd ábsuz m nàfsjg y dễkkqo màfsjg khómjkx . Dễkkqo vìsfwk hễkkqo ta quyếeljq t tâhjnd m làfsjg làfsjg m đfkcd ưygho ợbltv c. Khómjkx vìsfwk phảqbms i tinh tếeljq lắxhcs m, bằcxlw ng khôzfic ng thìsfwk bịdumg họlklk ábsuz p dụnssh ng gậaowy y ôzfic ng lạyvck i đfkcd ậaowy p lưygho ng ôzfic ng.
Nàfsjg ng nhìsfwk n Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t:
– Thầykqb n nhi nghĩzojv , nhábsuz t búvyno a thứiooc ba nàfsjg y chỉyhym mìsfwk nh Khu-mậaowy t việiqct n phábsuz nổooza i màfsjg thôzfic i. Cómjkx năjevr m đfkcd iềzojv u phảqbms i làfsjg m. Đkstg iềzojv u thứiooc nhấhwfn t mang têinuf n « dĩzojv bỉyhym vi ngãwbuo », nghĩzojv a làfsjg biếeljq n ngưygho ờgerj i củiqct a họlklk thàfsjg nh củiqct a mìsfwk nh. Ta tìsfwk m nhữhwfn ng ngưygho ờgerj i thủiqct lĩzojv nh bang hộfayi i, hoặqcpe c gia đfkcd ìsfwk nh họlklk bịdumg tộfayi i, rồzgtj i gọlklk i lêinuf n đfkcd iềzojv u tra, lấhwfn y cung, kếeljq t tộfayi i kífiph n, đfkcd e dọlklk a. Chờgerj tớgerj i khi họlklk sợbltv quábsuz , bấhwfn y giờgerj mớgerj i ra đfkcd iềzojv u kiệiqct n bắxhcs t làfsjg m việiqct c cho Khu-mậaowy t việiqct n. Ta hứiooc a rằcxlw ng: nếeljq u họlklk trung thàfsjg nh, bao nhiêinuf u tộfayi i trạyvck ng đfkcd ưygho ợbltv c xoábsuz bỏveqg hếeljq t, màfsjg cảqbms gia đfkcd ìsfwk nh đfkcd ưygho ợbltv c che chởyocu . Thếeljq làfsjg bao nhiêinuf u bífiph mậaowy t bang hộfayi i mìsfwk nh biếeljq t hếeljq t. Bang hộfayi i đfkcd ang làfsjg đfkcd iềzojv u lo lắxhcs ng củiqct a ta, làfsjg cábsuz i ưygho u việiqct t củiqct a Tốykqb ng, lạyvck i biếeljq n thàfsjg nh tai mắxhcs t cho ta.
Nhàfsjg vua gậaowy t đfkcd ầykqb u, ngàfsjg i thâhjnd n rómjkx t mộfayi t chéveqg n sâhjnd m thang ban cho côzfic ng chúvyno a. Côzfic ng chúvyno a tạyvck lĩzojv nh, uốykqb ng hếeljq t rồzgtj i tiếeljq p:
– Đkstg iềzojv u thứiooc nhìsfwk mang têinuf n « đfkcd âhjnd m bịdumg thómjkx c, chọlklk c bịdumg gạyvck o ». Ta nghiêinuf n cứiooc u xem bang nàfsjg o, hộfayi i nàfsjg o khífiph ch bábsuz c nhau, chốykqb ng đfkcd ốykqb i nhau. Ta ra lệiqct nh cho ngưygho ờgerj i củiqct a ta ởyocu bang hộfayi i đfkcd ómjkx tỏveqg ra hếeljq t sứiooc c trung thàfsjg nh vớgerj i bang-hộfayi i, gâhjnd y hấhwfn n vớgerj i bang hộfayi i kia. Nếeljq u làfsjg m cho hai bêinuf n đfkcd ábsuz nh nhau, giếeljq t nhau, thâhjnd m thùrvsa vớgerj i nhau càfsjg ng tốykqb t. Cábsuz c quan đfkcd ịdumg a phưygho ơxjrf ng nhắxhcs m mắxhcs t cho họlklk chéveqg m giếeljq t nhau. Dĩzojv nhiêinuf n ngưygho ờgerj i củiqct a ta ởyocu bang hộfayi i kia cũiooc ng làfsjg m nhưygho vậaowy y vớgerj i bang hộfayi i nàfsjg y. Đkstg ốykqb i vớgerj i nhữhwfn ng bang hộfayi i quábsuz chặqcpe t chẽdixv , ta cho hai nhómjkx m củiqct a ta nhậaowy p bang, màfsjg chúvyno ng khôzfic ng biếeljq t nhau. Ta bảqbms o nhómjkx m Ấgerj t rằcxlw ng nhómjkx m Giábsuz p làfsjg kẻdumg thùrvsa củiqct a triềzojv u đfkcd ìsfwk nh, phảqbms i kèahnp n cựcyfw a, bôzfic i bẩdoyk n, đfkcd ábsuz nh phábsuz nhómjkx m Giábsuz p. Ta lạyvck i bảqbms o nhómjkx m Giábsuz p rằcxlw ng nhómjkx m Ấgerj t làfsjg kẻdumg thùrvsa , phảqbms i triệiqct t hạyvck . Thếeljq làfsjg hai nhómjkx m bôzfic i mặqcpe t đfkcd ábsuz nhau... nhưygho thếeljq bang hộfayi i ấhwfn y phảqbms i vỡeljq làfsjg m ba, làfsjg m bốykqb n ngay. Đkstg ếeljq n nưygho ớgerj c đfkcd ómjkx , cábsuz c thủiqct lĩzojv nh bang hộfayi i thay vìsfwk giúvyno p đfkcd ỡeljq nhau, thìsfwk lạyvck i hằcxlw m hèahnp tìsfwk m cábsuz ch hãwbuo m hạyvck i nhau. Họlklk rìsfwk nh mòaqmo tộfayi i lỗcdzy i củiqct a nhau đfkcd ểmjkx tốykqb cábsuz o vớgerj i quan lạyvck i. Ta ngồzgtj i yêinuf n hưygho ởyocu ng lợbltv i.
Triềzojv u thầykqb n ồzgtj n lêinuf n nhữhwfn ng tiếeljq ng khen ngợbltv i. Thiêinuf n-Ninh tiếeljq p:
– Đkstg iềzojv u thứiooc ba mang têinuf n « ngạyvck cẩdoyk u tranh cốykqb t », nghĩzojv a làfsjg chómjkx đfkcd ómjkx i tranh xưygho ơxjrf ng. Ta coi cábsuz c bang hộfayi i nhưygho đfkcd àfsjg n chómjkx đfkcd ómjkx i, muốykqb n chómjkx cắxhcs n nhau, ta chỉyhym việiqct c quẳkbpy ng ra cụnssh c xưygho ơxjrf ng nhỏveqg , chúvyno ng sẽdixv xúvyno m vàfsjg o tranh ăjevr n, cắxhcs n nhau. Khi ta đfkcd ãwbuo ábsuz p dụnssh ng hai đfkcd iềzojv u trêinuf n, thìsfwk trong mỗcdzy i bang hộfayi i đfkcd ềzojv u cómjkx ífiph t nhấhwfn t hai phe gưygho ờgerj m nhau, màfsjg đfkcd ôzfic i khi hai phe đfkcd ềzojv u làfsjg tay sai củiqct a ta màfsjg họlklk khôzfic ng biếeljq t. Quan đfkcd ịdumg a phưygho ơxjrf ng ban lệiqct nh rằcxlw ng: cầykqb n khuyếeljq n khífiph ch họlklk c phong, thưygho ơxjrf ng mạyvck i, canh nôzfic ng, tôzfic n giábsuz o ởyocu cábsuz c bamg hộfayi i. Quan sẽdixv xéveqg t bang nàfsjg o, hộfayi i nàfsjg o ífiph ch lợbltv i cho ngưygho ờgerj i Hoa thìsfwk miễkkqo n thuếeljq ruộfayi ng vưygho ờgerj n cho tàfsjg i sảqbms n bang hộfayi i đfkcd ómjkx . Hoặqcpe c cómjkx thểmjkx cấhwfn p côzfic ng đfkcd iềzojv n cho bang hộfayi i, gọlklk i làfsjg nâhjnd ng đfkcd ỡeljq . Ta cốykqb tìsfwk nh cấhwfn p, màfsjg khôzfic ng bắxhcs t phảqbms i chứiooc ng minh sựcyfw ngay thẳkbpy ng, mặqcpe c cho ngưygho ờgerj i lãwbuo nh đfkcd ạyvck o bang-hộfayi i nhũiooc ng lạyvck m. Lậaowy p tứiooc c ta sai nhómjkx m đfkcd ốykqb i lậaowy p trong bang làfsjg ngưygho ờgerj i củiqct a ta. Ta bảqbms o họlklk hôzfic hàfsjg o mọlklk i ngưygho ờgerj i nổooza i lêinuf n chốykqb ng đfkcd ốykqb i. Bấhwfn y giờgerj ta tùrvsa y nghi, thấhwfn y nhómjkx m nàfsjg o yếeljq u, thiểmjkx u sốykqb , ta ủiqct ng hộfayi nhómjkx m đfkcd ómjkx . Bọlklk n lãwbuo nh đfkcd ạyvck o bang hộfayi i yếeljq u quábsuz thìsfwk phảqbms i dựcyfw a vàfsjg o ta, đfkcd ểmjkx ta coi họlklk làfsjg thủiqct lĩzojv nh hợbltv p phábsuz p.
Cửfahc tọlklk a vỗcdzy tay hoan hôzfic nhiệiqct t liệiqct t.
Côzfic ng-chúvyno a tiếeljq p:
– Đkstg iềzojv u thứiooc tưygho , làfsjg bắxhcs t tấhwfn t cảqbms ngưygho ờgerj i Hoa phảqbms i nómjkx i tiếeljq ng Việiqct t. Ai nómjkx i tiếeljq ng Hoa thìsfwk bịdumg phạyvck t. Ai khôzfic ng biếeljq t tiếeljq ng Việiqct t thìsfwk phảqbms i đfkcd ómjkx ng thuếeljq thựcyfw c nặqcpe ng, còaqmo n bịdumg cấhwfn m làfsjg m mộfayi t sốykqb nghềzojv nhưygho buôzfic n bábsuz n, canh nôzfic ng, đfkcd ábsuz nh cábsuz , săjevr n bắxhcs n. Nhưygho vậaowy y chỉyhym ífiph t lâhjnd u sau, trẻdumg con ngưygho ờgerj i Hoa khôzfic ng biếeljq t nómjkx i tiếeljq ng Hoa, thìsfwk đfkcd âhjnd u còaqmo n làfsjg ngưygho ờgerj i Hoa nữhwfn a?
Côzfic ng chúvyno a ngừdbtw ng lạyvck i quan sábsuz t cưygho tọlklk a, rốykqb i tiếeljq p:
– Đkstg iềzojv u thứiooc năjevr m làfsjg hiệiqct n mỗcdzy i ngưygho ờgerj i dâhjnd n trong nưygho ớgerj c đfkcd ưygho ợbltv c cầykqb y năjevr m sàfsjg o ruộfayi ng côzfic ng đfkcd iềzojv n khôzfic ng phảqbms i nộfayi p tôzfic . Nay ban lệiqct nh ngưygho ờgerj i Hoa nàfsjg o lấhwfn y vợbltv Việiqct t, chồzgtj ng Việiqct t, thìsfwk ngay lậaowy p tứiooc c đfkcd ưygho ợbltv c cấhwfn p côzfic ng đfkcd iềzojv n. Từdbtw trưygho ớgerj c đfkcd ếeljq n giờgerj , mỗcdzy i năjevr m mộfayi t ngưygho ờgerj i Hoa khôzfic ng phâhjnd n biệiqct t tuổooza i tábsuz c phảqbms i nộfayi p thuếeljq kiềzojv u ngụnssh . Nay ta ban luậaowy t, ngưygho ờgerj i nàfsjg o lấhwfn y vợbltv , lấhwfn y chồzgtj ng ngưygho ờgerj i Việiqct t thìsfwk miễkkqo n khoảqbms n thuếeljq đfkcd ómjkx . Nhưygho vậaowy y làfsjg đfkcd ábsuz m ngưygho ờgerj i Hoa bịdumg đfkcd ồzgtj ng hómjkx a rấhwfn t mau.
Nàfsjg ng mỉyhym m cưygho ờgerj i tiếeljq p:
– Đkstg ếeljq n nưygho ớgerj c đfkcd ómjkx , cábsuz c bang hộfayi i khôzfic ng thểmjkx tậaowy p trung thàfsjg nh lựcyfw c lưygho ợbltv ng lớgerj n nữhwfn a. Bang nàfsjg y nguývzoo t hộfayi i kia. Hộfayi i nàfsjg y đfkcd ábsuz nh nhau vớgerj i bang nọlklk . Trong bang chỉyhym lo dàfsjg nh ăjevr n, dàfsjg nh quyềzojv n lẫveqg n nhau. Ta tọlklk a thủiqct bàfsjg ng quan, ngưygho ôzfic ng hưygho ởyocu ng lợbltv i. Khu-mậaowy t việiqct n Tốykqb ng cómjkx tàfsjg i thábsuz nh cũiooc ng khôzfic ng thểmjkx tậaowy p trung họlklk lạyvck i thàfsjg nh khốykqb i màfsjg phảqbms n mìsfwk nh.
Nhàfsjg vua đfkcd ẻdumg ra côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Ninh, nhưygho ng côzfic ng chúvyno a do tiêinuf n nưygho ơxjrf ng Bảqbms o-Hòaqmo a nuôzfic i dạyvck y. Vìsfwk vậaowy y ngàfsjg i tuyệiqct t khôzfic ng ngờgerj bảqbms n lĩzojv nh con gábsuz i lạyvck i tớgerj i mứiooc c đfkcd ómjkx . Ngàfsjg i chợbltv t nhớgerj ra, làfsjg mấhwfn y năjevr m qua, côzfic ng chúvyno a vớgerj i Ỷdbtw -Lan ởyocu bêinuf n nhau nhưygho bómjkx ng vớgerj i hìsfwk nh. Côzfic ng chúvyno a họlklk c ởyocu Ỷdbtw -Lan nhữhwfn ng kinh nghiệiqct m ngoàfsjg i đfkcd ờgerj i. Từdbtw khi cómjkx việiqct c cảqbms i tổooza ruộfayi ng đfkcd ấhwfn t, côzfic ng chúvyno a lĩzojv nh trábsuz ch vụnssh thay triềzojv u đfkcd ìsfwk nh kiểmjkx m soábsuz t, thanh tra, nêinuf n côzfic ng chúvyno a đfkcd ãwbuo đfkcd i khắxhcs p đfkcd ấhwfn t nưygho ớgerj c giảqbms i quyếeljq t nhữhwfn ng tranh chấhwfn p, do thếeljq nàfsjg ng nắxhcs m rõhbby tìsfwk nh hìsfwk nh ngưygho ờgerj i Hoa. Long tâhjnd m vui vẻdumg , ngàfsjg i phábsuz n:
– Côzfic ng chúvyno a thựcyfw c làfsjg Thábsuz nh-Thiêinuf n củiqct a trẫveqg m. Bấhwfn y lâhjnd u nay côzfic ng chúvyno a lậaowy p biếeljq t bao nhiêinuf u côzfic ng lao vớgerj i xãwbuo tắxhcs c màfsjg trẫveqg m khôzfic ng biếeljq t. Nay côzfic ng chúvyno a cómjkx đfkcd ềzojv nghịdumg gìsfwk nữhwfn a khôzfic ng?
Côzfic ng chúvyno a tâhjnd u:
– Thầykqb n nhi đfkcd a tạyvck phụnssh hoàfsjg ng. Từdbtw lâhjnd u, phụnssh hoàfsjg ng dùrvsa ng thầykqb n-phi nhưygho mộfayi t đfkcd ạyvck i họlklk c sĩzojv , khôzfic ng việiqct c gìsfwk , khôzfic ng đfkcd iềzojv u gìsfwk màfsjg phụnssh hoàfsjg ng khôzfic ng ủiqct y thábsuz c. Nhưygho vậaowy y thầykqb n-phi mệiqct t mỏveqg i quábsuz . Thầykqb n nhi xin phụnssh hoàfsjg ng cho thầykqb n-phi tuyểmjkx n thêinuf m mấhwfn y ngưygho ờgerj i phụnssh giúvyno p nữhwfn a. Nhưygho vậaowy y côzfic ng việiqct c mớgerj i mau chómjkx ng.
Nhàfsjg vua gậaowy t đfkcd ầykqb u:
– Côzfic ng chúvyno a tâhjnd u trẫveqg m mớgerj i biếeljq t. Ừhbby nhỉyhym , vậaowy y thầykqb n-phi đfkcd ịdumg nh tuyểmjkx n nhữhwfn ng ai nàfsjg o?
Ỷdbtw -Lan tâhjnd u:
– Thiếeljq p xin bệiqct hạyvck chuẩdoyk n tấhwfn u cho côzfic ng-chúvyno a Thiêinuf n-Ninh phụnssh thầykqb n vềzojv Hộfayi -bộfayi . Côzfic ng-chúvyno a Đkstg ộfayi ng-Thiêinuf n phụnssh thầykqb n vềzojv Hìsfwk nh-bộfayi . Vưygho ơxjrf ng phi Hoằcxlw ng-Châhjnd n Nguyễkkqo n-thịdumg Trinh-Dung phụnssh vềzojv Khu-mậaowy t việiqct n, Binh-bộfayi . Vưygho ơxjrf ng-phi Chiêinuf u-Văjevr n Lêinuf Ngọlklk c-Nam phụnssh vềzojv Lạyvck i-bộfayi . Phu nhâhjnd n tưygho ớgerj ng Nguyễkkqo n Căjevr n Vũiooc Thanh-Thảqbms o phụnssh thầykqb n vềzojv Côzfic ng-bộfayi . Phu-nhâhjnd n tưygho ớgerj ng Bùrvsa i Hoàfsjg ng-Quan Trầykqb n-thịdumg Ngọlklk c-Huệiqct phụnssh vềzojv Lễkkqo -bộfayi . Nhưygho vậaowy y đfkcd ủiqct rồzgtj i.
Triềzojv u đfkcd ìsfwk nh đfkcd ềzojv u biếeljq t bốykqb n vịdumg Trinh-Dung, Ngọlklk c-Nam, Thanh-Thảqbms o, Ngọlklk c-Huệiqct đfkcd ềzojv u làfsjg bạyvck n thờgerj i thơxjrf ấhwfn u củiqct a thầykqb n-phi Ỷdbtw -Lan, lạyvck i làfsjg họlklk c tròaqmo củiqct a Long-thàfsjg nh ẩdoyk n-sĩzojv Tôzfic n Đkstg ảqbms n, nêinuf n đfkcd ềzojv u tỏveqg vẻdumg chấhwfn p nhậaowy n việiqct c tiếeljq n cửfahc củiqct a thầykqb n-phi.
Long-tâhjnd m vui vẻdumg , nhàfsjg vua phábsuz n:
– Trẫveqg m chuẩdoyk n tấhwfn u. Búvyno a nặqcpe ng nhấhwfn t củiqct a Tốykqb ng làfsjg búvyno a thứiooc ba, đfkcd ãwbuo gỡeljq đfkcd ưygho ợbltv c. Bâhjnd y giờgerj tớgerj i búvyno a thứiooc tưygho làfsjg khi ta cómjkx nộfayi i loạyvck n, Tốykqb ng sẽdixv phong cho phe yếeljq u, đfkcd ểmjkx gia tăjevr ng nộfayi i chiếeljq n. Khi búvyno a thứiooc nhấhwfn t, nhìsfwk khôzfic ng thàfsjg nh thìsfwk búvyno a thứiooc tưygho cũiooc ng khôzfic ng cómjkx . Chỉyhym cómjkx búvyno a thứiooc năjevr m làfsjg dùrvsa ng Chiêinuf m đfkcd ábsuz nh phífiph a sau ta. Ai cómjkx ývzoo kiếeljq n gìsfwk ?
Côzfic ng chúvyno a Bảqbms o-Hòaqmo a phe phẩdoyk y quạyvck t mấhwfn y cábsuz i, hưygho ơxjrf ng thơxjrf m củiqct a côzfic ng chúvyno a bay khắxhcs p đfkcd iệiqct n, khiếeljq n ngưygho ờgerj i ngưygho ờgerj i nhẹbrgz nhõhbby m. Côzfic ng chúvyno a đfkcd ưygho a mắxhcs t nhìsfwk n trăjevr m quan rồzgtj i hỏveqg i Long-thàfsjg nh ẩdoyk n-sĩzojv Tôzfic n Đkstg ảqbms n:
– Sưygho đfkcd ệiqct ! Thờgerj i vua Thábsuz i-tôzfic ng, tuy ngưygho ờgerj i thâhjnd n chinh nhưygho ng chífiph nh sưygho đfkcd ệiqct cầykqb m quyềzojv n nguyêinuf n soábsuz i đfkcd ábsuz nh Chiêinuf m. Bâhjnd y giờgerj vụnssh Chiêinuf m lạyvck i làfsjg vấhwfn n đfkcd ềzojv ưygho u tưygho thứiooc nhìsfwk củiqct a Đkstg ạyvck i-Việiqct t. Sưygho đfkcd ệiqct nghĩzojv sao?
Tôzfic n Đkstg ảqbms n nómjkx i vớgerj i nhàfsjg vua:
– Thờgerj i vua Thábsuz i-tôzfic ng, chífiph nh ngưygho ờgerj i thâhjnd n chinh. Nhưygho ng thầykqb n lĩzojv nh chứiooc c nguyêinuf n soábsuz i. Cuộfayi c viễkkqo n chinh ấhwfn y diễkkqo n ra trong ba thábsuz ng thìsfwk giếeljq t đfkcd ưygho ợbltv c chúvyno a Chiêinuf m làfsjg Xạyvck -Đkstg ẩdoyk u. Nhưygho ng tìsfwk nh hìsfwk nh hồzgtj i đfkcd ómjkx so vớgerj i bâhjnd y giờgerj thựcyfw c khábsuz c nhau rấhwfn t xa. Thầykqb n cómjkx mấhwfn y nhậaowy n xéveqg t sau đfkcd âhjnd y.
Đkstg ếeljq n đfkcd ómjkx vưygho ơxjrf ng phi Nguyễkkqo n-thịdumg Trinh-Dung bưygho ng đfkcd ếeljq n trưygho ớgerj c mặqcpe t ôzfic ng vàfsjg phu nhâhjnd n hai bábsuz t sâhjnd m thang, rồzgtj i cung cung kífiph nh kífiph nh:
– Thỉyhym nh sưygho phụnssh , sưygho mẫveqg u dùrvsa ng sâhjnd m thăjevr ng.
Tôzfic n Đkstg ảqbms n bưygho ng sâhjnd m thang lêinuf n:
– Đkstg a tạyvck vưygho ơxjrf ng phi.
Ôaowy ng tiếeljq p:
– Mộfayi t làfsjg , quâhjnd n lựcyfw c ta bấhwfn y giờgerj so vớgerj i bâhjnd y giờgerj thìsfwk ngang nhau. Hai làfsjg , binh lựcyfw c Chiêinuf m bấhwfn y giờgerj so vớgerj i bâhjnd y giờgerj thìsfwk khábsuz c nhau xa. Bấhwfn y giờgerj quâhjnd n Chiêinuf m chưygho a quábsuz năjevr m vạyvck n, họlklk lạyvck i khôzfic ng chuẩdoyk n bịdumg sẵhwfn n. Bâhjnd y giờgerj giữhwfn a lúvyno c Chiêinuf m đfkcd ang do nhómjkx m thuộfayi c tộfayi c Mãwbuo cai trịdumg , chúvyno ng luyệiqct n quâhjnd n, trữhwfn lưygho ơxjrf ng đfkcd ầykqb y đfkcd ủiqct đfkcd ịdumg nh hợbltv p vớgerj i Tốykqb ng đfkcd ábsuz nh ta. Đkstg ómjkx làfsjg ưygho u đfkcd iểmjkx m củiqct a đfkcd ịdumg ch, nhưygho ợbltv c đfkcd iểmjkx m củiqct a ta. Ba làfsjg , tìsfwk nh hìsfwk nh Tốykqb ng, họlklk chưygho a sẵhwfn n sàfsjg ng, tiếeljq n quâhjnd n phốykqb i hợbltv p vớgerj i Chiêinuf m. Đkstg ómjkx làfsjg ưygho u đfkcd iểmjkx m củiqct a ta, nhưygho ợbltv c đfkcd iểmjkx m củiqct a đfkcd ịdumg ch. Vậaowy y ta phảqbms i lợbltv i dụnssh ng cábsuz i ưygho u củiqct a mìsfwk nh, cábsuz i nhưygho ợbltv c đfkcd iểmjkx m củiqct a đfkcd ịdumg ch. Ta phảqbms i ra quâhjnd n đfkcd ábsuz nh Chiêinuf m chớgerj p nhoábsuz ng, đfkcd ưygho a nhómjkx m thâhjnd n tộfayi c Việiqct t lêinuf n ngôzfic i. Chiêinuf m bịdumg bạyvck i rồzgtj i, Tốykqb ng cómjkx đfkcd ábsuz nh ta, ta khôzfic ng còaqmo n lo phưygho ơxjrf ng Nam nữhwfn a.
Ôaowy ng đfkcd ưygho a mắxhcs t nhìsfwk n cửfahc tọlklk a mộfayi t lưygho ợbltv t rồzgtj i tiếeljq p: cábsuz i đfkcd ábsuz ng ngạyvck i nhấhwfn t củiqct a cuộfayi c chiếeljq n nàfsjg y làfsjg triềzojv u Hy-Ninh toàfsjg n nhữhwfn ng đfkcd ạyvck i thầykqb n văjevr n môzfic vũiooc lưygho ợbltv c. Bắxhcs c khôzfic ng sợbltv Liêinuf u, Tâhjnd y khôzfic ng lo Hạyvck , họlklk rảqbms nh tay dùrvsa ng hếeljq t tinh lựcyfw c đfkcd ábsuz nh ta. Ta phảqbms i đfkcd ốykqb i phómjkx vớgerj i đfkcd ạyvck i cưygho ờgerj ng đfkcd ịdumg ch nhưygho vua Trưygho ng đfkcd ốykqb i phómjkx vớgerj i Đkstg ôzfic ng-Hábsuz n. Dĩzojv nhiêinuf n ta khôzfic ng sợbltv Tốykqb ng, nhưygho ng cuộfayi c chiếeljq n sẽdixv hếeljq t sứiooc c khốykqb c liệiqct t.
Cửfahc tọlklk a đfkcd ềzojv u gậaowy t đfkcd ầykqb u, côzfic ng nhậaowy n lývzoo luậaowy n củiqct a ôzfic ng làfsjg đfkcd úvyno ng. Ỷdbtw -Lan hỏveqg i:
– Thưygho a sưygho thúvyno c, bâhjnd y giờgerj sưygho thúvyno c dựcyfw đfkcd ịdumg nh ta phảqbms i làfsjg m gìsfwk ? Bao giờgerj thìsfwk làfsjg m? Ai sẽdixv làfsjg m?
Tôzfic n Đkstg ảqbms n đfkcd ứiooc ng dậaowy y, ôzfic ng đfkcd i đfkcd i, lạyvck i lạyvck i trong phòaqmo ng, mộfayi t lábsuz t mớgerj i nómjkx i:
– Ta chia nhâhjnd n sựcyfw làfsjg m ba thàfsjg nh phầykqb n. Phầykqb n thứiooc nhấhwfn t làfsjg lựcyfw c lưygho ợbltv ng trấhwfn n Bắxhcs c phòaqmo ng Tốykqb ng. Phầykqb n thứiooc nhìsfwk làfsjg lựcyfw c lưygho ợbltv ng Nam chinh bìsfwk nh Chiêinuf m. Lựcyfw c lưygho ợbltv ng thứiooc ba làfsjg lựcyfw c lưygho ợbltv ng phòaqmo ng thủiqct Thăjevr ng-long, tiếeljq p vậaowy n vũiooc khi, quâhjnd n nhu, bổooza xung tổooza n thấhwfn t.
Ôaowy ng chỉyhym vàfsjg o bảqbms n đfkcd ồzgtj Bắxhcs c-cưygho ơxjrf ng:
– Việiqct c trấhwfn n giữhwfn Bắxhcs c-cưygho ơxjrf ng cómjkx hai mặqcpe t trậaowy n. Mộfayi t làfsjg mặqcpe t trậaowy n lĩzojv nh-đfkcd ịdumg a hai làfsjg mặqcpe t trậaowy n lĩzojv nh-hảqbms i. Hai mặqcpe t trậaowy n nàfsjg y phảqbms i do mộfayi t ngưygho ờgerj i tổooza ng lĩzojv nh. Hiệiqct n nay Bắxhcs c-cưygho ơxjrf ng do vua bàfsjg Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng, phòaqmo -mãwbuo Thâhjnd n Thiệiqct u-Thábsuz i cùrvsa ng Ngũiooc -long côzfic ng chúvyno a, ngũiooc vịdumg phòaqmo mãwbuo trấhwfn n ngựcyfw . Nhâhjnd n tàfsjg i nhưygho vậaowy y làfsjg đfkcd ủiqct rồzgtj i. Còaqmo n lĩzojv nh-hảqbms i do phòaqmo -mãwbuo Đkstg ôzfic -đfkcd ốykqb c Hoàfsjg ng Kiệiqct n đfkcd ảqbms m trábsuz ch. Nay việiqct c Nam chinh, thìsfwk thủiqct y quâhjnd n làfsjg lựcyfw c lưygho ợbltv ng chífiph nh, Hoàfsjg ng phòaqmo mãwbuo phảqbms i thâhjnd n chỉyhym huy. Ta cầykqb n cửfahc mộfayi t tưygho ớgerj ng làfsjg m đfkcd ôzfic đfkcd ốykqb c trấhwfn n lĩzojv nh hảqbms i Bắxhcs c. Tưygho ớgerj ng nàfsjg y khôzfic ng cầykqb n võhbby côzfic ng cao, màfsjg cầykqb n mưygho u trífiph đfkcd ểmjkx lừdbtw a đfkcd ịdumg ch, gâhjnd y cho đfkcd ịdumg ch kinh hoàfsjg ng. Bởyocu i, xéveqg t truyềzojv n thốykqb ng lịdumg ch sửfahc , hễkkqo Trung-quốykqb c dùrvsa ng thủiqct y chiếeljq n vớgerj i ta, bao giờgerj cũiooc ng bịdumg ta phábsuz . Cho nêinuf n mỗcdzy i khi nómjkx i đfkcd ếeljq n Nam chinh, giao chiếeljq n trêinuf n biểmjkx n, cábsuz c tưygho ớgerj ng Trung-quốykqb c thưygho ờgerj ng e ngạyvck i, trìsfwk nghi. Binh phábsuz p nómjkx i: giặqcpe c trìsfwk nghi thìsfwk ta dùrvsa ng hưygho kếeljq . Nêinuf n cầykqb n cómjkx mộfayi t văjevr n thầykqb n phụnssh trábsuz ch mặqcpe t Bắxhcs c hảqbms i. Hiệiqct n thủiqct y quâhjnd n Lưygho ỡeljq ng-Quảqbms ng củiqct a Tốykqb ng khôzfic ng cómjkx gìsfwk . Khi hữhwfn u dụnssh ng ắxhcs t họlklk phảqbms i dùrvsa ng thủiqct y quâhjnd n Mâhjnd n-Triếeljq t. Khôzfic ng biếeljq t vua bàfsjg Bắxhcs c-biêinuf n đfkcd ịdumg nh cửfahc ai vàfsjg o chứiooc c đfkcd ôzfic đfkcd ốykqb c trấhwfn n Bắxhcs c?
Vua bàfsjg Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng trảqbms lờgerj i ngay:
– Mấhwfn y năjevr m trưygho ớgerj c đfkcd âhjnd y, quan Lễkkqo -bộfayi tham tri Lývzoo Kếeljq -Nguyêinuf n đfkcd i sứiooc Tốykqb ng. Khi qua Bắxhcs c-biêinuf n, ngưygho ờgerj i cómjkx nghỉyhym châhjnd n tạyvck i Lạyvck ng-châhjnd u ífiph t ngàfsjg y. Giữhwfn a Lễkkqo -bộfayi tham tri vớgerj i Thiệiqct u-Cựcyfw c đfkcd ãwbuo bàfsjg n luậaowy n vớgerj i nhau vềzojv tưygho ơxjrf ng quan Tốykqb ng-Việiqct t. Hai ngưygho ờgerj i hợbltv p ývzoo vớgerj i nhau, đfkcd ếeljq n nỗcdzy i bẩdoyk y ngàfsjg y bẩdoyk y đfkcd êinuf m màfsjg khôzfic ng dứiooc t ra đfkcd ưygho ợbltv c. Thiệiqct u-Cựcyfw c nhấhwfn t đfkcd ịdumg nh đfkcd òaqmo i tôzfic i tâhjnd u vềzojv triềzojv u đfkcd ưygho a Lývzoo tham tri lêinuf n lĩzojv nh chứiooc c quâhjnd n sưygho Bắxhcs c-biêinuf n. Tôzfic i còaqmo n ngầykqb n ngạyvck i, bởyocu i ngưygho ờgerj i làfsjg thầykqb y dạyvck y củiqct a Ỷdbtw -Lan thầykqb n phi, đfkcd ợbltv i dịdumg p nàfsjg o vềzojv Thăjevr ng-long, tôzfic i tâhjnd u vớgerj i thầykqb n-phi đfkcd ãwbuo .
Ỷdbtw -Lan thấhwfn y thầykqb y mìsfwk nh đfkcd ưygho ợbltv c nhiềzojv u ngưygho ờgerj i kífiph nh trọlklk ng vềzojv tàfsjg i vềzojv đfkcd ứiooc c thìsfwk mừdbtw ng lắxhcs m. Nàfsjg ng đfkcd ứiooc ng dậaowy y vábsuz i vua bàfsjg Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng:
– Kinh sưygho phụnssh , con gầykqb n thầykqb y con suốykqb t thờgerj i thơxjrf ấhwfn u, con biếeljq t thầykqb y con lắxhcs m. Thầykqb y con làfsjg mộfayi t kẻdumg sĩzojv chífiph nh khífiph dọlklk c ngang trờgerj i đfkcd ấhwfn t, lúvyno c nàfsjg o cũiooc ng ưygho ớgerj c đfkcd ưygho ợbltv c ra tay cầykqb m lábsuz i chốykqb ng vớgerj i cuồzgtj ng phong. Nay sưygho phụnssh đfkcd ểmjkx mắxhcs t xanh tớgerj i, dùrvsa ng cábsuz i tàfsjg i củiqct a thầykqb y con, thìsfwk làfsjg đfkcd iềzojv u con cầykqb u màfsjg khôzfic ng đfkcd ưygho ợbltv c.
Nhàfsjg vua nómjkx i vớgerj i Tểmjkx -tưygho ớgerj ng Lývzoo Đkstg ạyvck o-Thàfsjg nh:
– Xin thầykqb y soạyvck n chiểmjkx u chỉyhym , đfkcd ểmjkx trẫveqg m phong thầykqb y Lývzoo Kếeljq -Nguyêinuf n làfsjg m Binh-bộfayi tham-tri, Trấhwfn n-Bắxhcs c đfkcd ạyvck i đfkcd ôzfic đfkcd ốykqb c, tưygho ớgerj c Tiêinuf n-yêinuf n bábsuz .
Lývzoo Kếeljq -Nguyêinuf n đfkcd ứiooc ng dậaowy y cung tay tạyvck ơxjrf n vua bàfsjg Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng vàfsjg nhàfsjg vua.
Nhàfsjg vua nhắxhcs c Tôzfic n Đkstg ảqbms n:
– Xin sưygho thúvyno c dạyvck y tiếeljq p cho.
– Bâhjnd y giờgerj xéveqg t đfkcd ếeljq n quâhjnd n sốykqb . Quâhjnd n sốykqb Bắxhcs c-cưygho ơxjrf ng hiệiqct n khôzfic ng quábsuz năjevr m vạyvck n. Khi biếeljq n đfkcd ộfayi ng ra, véveqg t hếeljq t binh tạyvck i gia cũiooc ng chỉyhym đfkcd ưygho ợbltv c mưygho ờgerj i vạyvck n. Thờgerj i vua Lêinuf , Tốykqb ng khinh thưygho ờgerj ng ta, kéveqg o sang mưygho ờgerj i vạyvck n binh, mưygho ờgerj i lăjevr m vạyvck n dâhjnd n phu, chỉyhym mộfayi t trậaowy n bộfayi chiếeljq n Chi-lăjevr ng; mộfayi t trậaowy n thủiqct y chiếeljq n Bạyvck ch-đfkcd ằcxlw ng, họlklk bịdumg diệiqct t hếeljq t; cho đfkcd ếeljq n nay Tốykqb ng còaqmo n ghêinuf . Vìsfwk vậaowy y, nếeljq u lầykqb n nàfsjg y họlklk kéveqg o quâhjnd n sang, thìsfwk sẽdixv kéveqg o quâhjnd n nghiêinuf ng nưygho ớgerj c. Quâhjnd n sốykqb khôzfic ng phảqbms i mưygho ờgerj i vạyvck n, màfsjg hai mưygho ơxjrf i vạyvck n, ba mưygho ơxjrf i vạyvck n, hay năjevr m mưygho ơxjrf i vạyvck n khôzfic ng chừdbtw ng. Dâhjnd n phu ífiph t nhấhwfn t năjevr m mưygho ơxjrf i vạyvck n đfkcd ếeljq n mộfayi t triệiqct u. Trưygho ớgerj c kia thìsfwk họlklk sai bọlklk n tưygho ớgerj ng sang đfkcd ábsuz nh, rồzgtj i ngồzgtj i chờgerj kếeljq t quảqbms . Lầykqb n nàfsjg y triềzojv u đfkcd ìsfwk nh nhàfsjg Tốykqb ng sẽdixv đfkcd ífiph ch thâhjnd n đfkcd iềzojv u đfkcd ộfayi ng. Cábsuz c tưygho ớgerj ng ắxhcs t làfsjg bọlklk n hiếeljq u chiếeljq n vừdbtw a trìsfwk nh bầykqb y ban nãwbuo y: Dưygho Tĩzojv nh, Tiêinuf u Chúvyno , Tiêinuf u Cốykqb , Lývzoo Sưygho -Trung, Quábsuz ch Quỳplyu , Triệiqct u Tiếeljq t, Lývzoo Hiếeljq n... Chúvyno ng vừdbtw a cómjkx tàfsjg i, lạyvck i vừdbtw a cómjkx kinh nghiệiqct m. Nhưygho ng...
Ôaowy ng ngừdbtw ng lạyvck i nómjkx i thựcyfw c chậaowy m: nay Tốykqb ng chưygho a chuẩdoyk n bịdumg xong mặqcpe t trậaowy n Nam thùrvsa y. Khi ta Nam chinh, Tếeljq -tábsuz c củiqct a họlklk cómjkx biếeljq t cũiooc ng phảqbms i mộfayi t thábsuz ng tin mớgerj i tớgerj i triềzojv u. Triềzojv u đfkcd ìsfwk nh bàfsjg n luậaowy n, rồzgtj i ban lệiqct nh mấhwfn t mộfayi t thábsuz ng nữhwfn a mớgerj i tớgerj i cábsuz c nơxjrf i. Sau đfkcd ómjkx họlklk cómjkx đfkcd em quâhjnd n từdbtw Tâhjnd y, từdbtw Bắxhcs c xuốykqb ng cũiooc ng phảqbms i hai thábsuz ng nữhwfn a, tổooza ng cộfayi ng sábsuz u thábsuz ng. Vậaowy y dábsuz m hỏveqg i phòaqmo -mãwbuo Thâhjnd n Thiệiqct u-Thábsuz i rằcxlw ng Bắxhcs c-biêinuf n-cưygho ơxjrf ng cómjkx thểmjkx cầykqb m cựcyfw đfkcd ưygho ợbltv c bao nhiêinuf u lâhjnd u?
Phòaqmo -mãwbuo Thâhjnd n Thiệiqct u-Thábsuz i đfkcd ábsuz p ngay::
– Chúvyno ng tôzfic i cómjkx thểmjkx cầykqb m cựcyfw đfkcd ưygho ợbltv c sábsuz u thábsuz ng, khôzfic ng cho giặqcpe c vưygho ợbltv t biêinuf n. Sau đfkcd ómjkx , chúvyno ng tôzfic i cómjkx thểmjkx cầykqb m cựcyfw ởyocu tuyếeljq n Chi-lăjevr ng, Đkstg ôzfic ng-triềzojv u khoảqbms ng ba thábsuz ng nữhwfn a. Cộfayi ng làfsjg chífiph n thábsuz ng, nhưygho ng phảqbms i hy sinh rấhwfn t nhiềzojv u nhâhjnd n mạyvck ng.
Tôzfic n Đkstg ảqbms n gậaowy t đfkcd ầykqb u:
– Nhưygho vậaowy y thìsfwk đfkcd ưygho ợbltv c. Giábsuz dĩzojv Tốykqb ng can thiệiqct p ngay đfkcd ểmjkx cứiooc u Chiêinuf m, ta cómjkx thờgerj i gian mộfayi t năjevr m đfkcd ểmjkx bìsfwk nh Chiêinuf m. Sau khi bìsfwk nh Chiêinuf m, ta mớgerj i dùrvsa ng hếeljq t lựcyfw c lưygho ợbltv ng đfkcd ábsuz nh vớgerj i Tốykqb ng. Việiqct c trấhwfn n Bắxhcs c coi nhưygho xong.
Ôaowy ng đfkcd ưygho a mắxhcs t nhìsfwk n Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t:
– Bâhjnd y giờgerj tớgerj i lựcyfw c lưygho ợbltv ng Nam chinh. Nam chinh lầykqb n nàfsjg y, xin thỉyhym nh Hoàfsjg ng-thưygho ợbltv ng thâhjnd n chinh. Khôzfic ng biếeljq t Hoàfsjg ng-thưygho ợbltv ng nghĩzojv sao?
Nhàfsjg vua vui vẻdumg :
– Trưygho ớgerj c đfkcd âhjnd y thìsfwk hoàfsjg ng-khảqbms o (ngàfsjg y xưygho a khi bốykqb mấhwfn t rồzgtj i, con gọlklk i bốykqb làfsjg hiểmjkx n-khảqbms o. Mẹbrgz mấhwfn t rồzgtj i, gọlklk i mẹbrgz làfsjg tỷhjnd -khảqbms o. Vua gọlklk i bốykqb qua đfkcd ờgerj i làfsjg hoàfsjg ng-khảqbms o) thâhjnd n chinh. Sưygho thúvyno c làfsjg m nguyêinuf n soábsuz i. Vậaowy y bâhjnd y giờgerj trẫveqg m xin tuâhjnd n lệiqct nh sưygho thúvyno c nam chinh.
Nhàfsjg vua nómjkx i đfkcd ếeljq n chữhwfn tuâhjnd n lệiqct nh làfsjg m cảqbms triềzojv u đfkcd ìsfwk nh đfkcd ềzojv u bậaowy t cưygho ờgerj i. Tôzfic n Đkstg ảqbms n lắxhcs c đfkcd ầykqb u:
– Tre giàfsjg măjevr ng mọlklk c. Lớgerj p sómjkx ng sau mạyvck nh hơxjrf n lớgerj p sómjkx ng trưygho ớgerj c. Cuộfayi c Nam chinh năjevr m Thiêinuf n-cảqbms m Thábsuz nh-vũiooc nguyêinuf n niêinuf n (1044), đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tôzfic ng thâhjnd n chinh, thầykqb n làfsjg m nguyêinuf n soábsuz i. Thờgerj i gian hai mưygho ơxjrf i ba năjevr m đfkcd ãwbuo qua. Nay đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tôzfic ng băjevr ng hàfsjg , thầykqb n cùrvsa ng chưygho tưygho ớgerj ng Nam chinh năjevr m nàfsjg o đfkcd ềzojv u giàfsjg cảqbms rồzgtj i. Bệiqct hạyvck thâhjnd n chinh, thìsfwk nêinuf n chọlklk n lấhwfn y mộfayi t tưygho ớgerj ng khábsuz c trẻdumg hơxjrf n thầykqb n làfsjg m nguyêinuf n soábsuz i, cùrvsa ng mộfayi t sốykqb tưygho ớgerj ng trẻdumg khábsuz c nữhwfn a thìsfwk hơxjrf n.
Nhàfsjg vua hỏveqg i Thábsuz i-úvyno y Quábsuz ch Kim-Nhậaowy t:
– Khanh hiệiqct n giữhwfn chứiooc c Đkstg ạyvck i-tưygho -mãwbuo , khanh nghĩzojv sao?
Quan đfkcd ạyvck i-tưygho -mãwbuo lĩzojv nh chứiooc c Thábsuz i-úvyno y làfsjg Quábsuz ch Kim-Nhậaowy t tâhjnd u:
– Hiệiqct n trong triềzojv u võhbby tưygho ớgerj ng đfkcd ủiqct tàfsjg i làfsjg m nguyêinuf n soábsuz i Nam chinh cómjkx : Trung-thàfsjg nh vưygho ơxjrf ng Hoằcxlw ng-Châhjnd n, Tífiph n-nghĩzojv a vưygho ơxjrf ng Chiêinuf u-Văjevr n. Đkstg ôzfic -đfkcd ốykqb c Hoàfsjg ng Kiệiqct n; Đkstg ịdumg nh-viễkkqo n tưygho ớgerj ng quâhjnd n Nguyễkkqo n Căjevr n; Chiêinuf u-thảqbms o hiệiqct u úvyno y Bùrvsa i Hoàfsjg ng-Quan, mớgerj i thăjevr ng lêinuf n Tảqbms -thiêinuf n ngưygho u vệiqct thưygho ợbltv ng tưygho ớgerj ng quâhjnd n; Tảqbms lãwbuo nh vệiqct đfkcd ạyvck i tưygho ớgerj ng quâhjnd n Dưygho Phi; Hổooza -uy thưygho ợbltv ng tưygho ớgerj ng quâhjnd n Ngôzfic Thưygho ờgerj ng-Hiếeljq n (em Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t). Nhưygho ng tấhwfn t cảqbms , khôzfic ng ai bằcxlw ng Thábsuz i-bảqbms o Lývzoo Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t.
Nhàfsjg vua hỏveqg i Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng:
– Xin Quốykqb c-phụnssh ban chỉyhym dụnssh .
Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng mỉyhym m cưygho ờgerj i hàfsjg i lòaqmo ng vềzojv sựcyfw tiếeljq n cửfahc củiqct a Quábsuz ch Kim-Nhậaowy t:
– Đkstg úvyno ng nhưygho quan Đkstg ạyvck i-tưygho -mãwbuo bàfsjg n, xin bệiqct hạyvck chuẩdoyk n tấhwfn u cho Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t làfsjg m nguyêinuf n soábsuz i, Thưygho ờgerj ng-Hiếeljq n làfsjg m tiêinuf n phong. Còaqmo n lạyvck i tấhwfn t cảqbms cábsuz c tưygho ớgerj ng trẻdumg cómjkx tàfsjg i đfkcd ềzojv u theo bệiqct hạyvck Nam chinh. Xin quan Đkstg ạyvck i-tưygho -mãwbuo cho biếeljq t quâhjnd n sốykqb cómjkx thểmjkx Nam chinh.
Đkstg ạyvck i-tưygho -mãwbuo Quábsuz ch Kim-Nhậaowy t tâhjnd u:
– Thiêinuf n tửfahc binh thờgerj i đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tôzfic ng cómjkx năjevr m hiệiqct u, mang têinuf n Ngựcyfw -long, Quảqbms ng-thábsuz nh, Quảqbms ng-vũiooc , Bổooza ng-nhậaowy t, Đkstg ằcxlw ng-hảqbms i, mỗcdzy i hiệiqct u cómjkx hai quâhjnd n, thàfsjg nh mưygho ờgerj i quâhjnd n. Từdbtw sau trậaowy n giúvyno p Nùrvsa ng Trífiph -Cao, lấhwfn y quâhjnd n cábsuz c trấhwfn n lậaowy p thêinuf m bẩdoyk y hiệiqct u, mưygho ờgerj i bốykqb n quâhjnd n nữhwfn a làfsjg Vũiooc -thắxhcs ng, Long-dựcyfw c, Thầykqb n-đfkcd iệiqct n, Bổooza ng-thábsuz nh, Bảqbms o-thắxhcs ng, Hùrvsa ng-lưygho ợbltv c, Vạyvck n-tiệiqct p. Tổooza ng cộfayi ng 24 quâhjnd n. Cộfayi ng 24 vạyvck n. Hai hiệiqct u Ngựcyfw -long, Quảqbms ng-thábsuz nh đfkcd ómjkx ng tạyvck i Thăjevr ng-long. Hai hiệiqct u Quảqbms ng-vũiooc , Bổooza ng-nhậaowy t đfkcd ómjkx ng tạyvck i Trưygho ờgerj ng-yêinuf n. Hai hiệiqct u Đkstg ằcxlw ng-hảqbms i, Vũiooc -thắxhcs ng đfkcd ómjkx ng tạyvck i Đkstg ôzfic ng-triềzojv u. Hai hiệiqct u Long-dựcyfw c, Thầykqb n-đfkcd iệiqct n đfkcd ómjkx ng tạyvck i biêinuf n giớgerj i Chiêinuf m-thàfsjg nh. Hai hiệiqct u Bổooza ng-thábsuz nh, Bảqbms o-thắxhcs ng đfkcd ómjkx ng tạyvck i Thanh-hómjkx a. Hai hiệiqct u Hùrvsa ng-lưygho ợbltv c, Vạyvck n-tiệiqct p đfkcd ómjkx ng tạyvck i Kinh-Bắxhcs c. Tấhwfn t cảqbms 24 quâhjnd n đfkcd ềzojv u luyệiqct n tậaowy p, di đfkcd ộfayi ng hàfsjg ng ngàfsjg y. Quâhjnd n sốykqb , vũiooc khífiph đfkcd ầykqb y đfkcd ủiqct . Lừdbtw a, ngựcyfw a, xe cộfayi đfkcd ềzojv u đfkcd ưygho ợbltv c chăjevr m nuôzfic i bảqbms o trìsfwk cựcyfw c kỳplyu chu đfkcd ábsuz o. Theo binh phábsuz p củiqct a Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng, cábsuz c hiệiqct u đfkcd ềzojv u sẵhwfn n sàfsjg ng, chỉyhym cầykqb n tiếeljq p đfkcd ưygho ợbltv c lệiqct nh, làfsjg hai giờgerj sau (4 giờgerj ngàfsjg y nay) cómjkx thểmjkx lêinuf n đfkcd ưygho ờgerj ng viễkkqo n chinh ngay. Xin bệiqct hạyvck quyếeljq t đfkcd ịdumg nh nhữhwfn ng hiệiqct u nàfsjg o Nam chinh.
Nhàfsjg vua phâhjnd n tífiph ch:
– Từdbtw trưygho ớgerj c đfkcd ếeljq n nay cábsuz c hiệiqct u Thiêinuf n-tửfahc binh chỉyhym dùrvsa ng đfkcd ểmjkx chốykqb ng ngoạyvck i xâhjnd m, ífiph t khi dùrvsa ng giữhwfn an ninh trong nưygho ớgerj c. Bởyocu i an ninh thôzfic n xãwbuo đfkcd ãwbuo cómjkx hoàfsjg ng nam. An-ninh cábsuz c trấhwfn n, phủiqct huyệiqct n cũiooc ng đfkcd ềzojv u cómjkx quâhjnd n đfkcd ịdumg a phưygho ơxjrf ng. Vậaowy y trẫveqg m quyếeljq t đfkcd ịdumg nh mang hếeljq t mưygho ờgerj i hai hiệiqct u Thiêinuf n-tửfahc binh theo.
Ngàfsjg i ngừdbtw ng lạyvck i mộfayi t lábsuz t rồzgtj i hỏveqg i phòaqmo mãwbuo Hoàfsjg ng Kiệiqct n:
– Vềzojv thủiqct y quâhjnd n, Kiệiqct n nhi làfsjg đfkcd ôzfic -đfkcd ốykqb c, Kiêinuf n nhi cho biếeljq t tìsfwk nh hìsfwk nh.
Phòaqmo -mãwbuo Hoàfsjg ng Kiệiqct n đfkcd ứiooc ng dậaowy y:
– Tâhjnd u phụnssh hoàfsjg ng, vềzojv thủiqct y quâhjnd n ta cómjkx bốykqb n hạyvck m đfkcd ộfayi i. Hạyvck m đfkcd ộfayi i Âkbpy u-Cơxjrf trấhwfn n Tiêinuf n-yêinuf n, phòaqmo ng Bắxhcs c-phưygho ơxjrf ng do đfkcd ôzfic đfkcd ốykqb c Trầykqb n Phúvyno c, chábsuz u củiqct a đfkcd ạyvck i hiệiqct p Trầykqb n Kiệiqct t chỉyhym huy. Hạyvck m đfkcd ộfayi i Bạyvck ch-Đkstg ằcxlw ng, trấhwfn n vùrvsa ng biểmjkx n Thiêinuf n-trưygho ờgerj ng, do đfkcd ôzfic đfkcd ốykqb c Trầykqb n Nhưygho -Ýfkcd , con trai củiqct a đfkcd ạyvck i hiệiqct p Trầykqb n Trung-Đkstg ạyvck o chỉyhym huy. Hạyvck m đfkcd ộfayi i Đkstg ộfayi ng-đfkcd ìsfwk nh trấhwfn n vùrvsa ng Thăjevr ng-long, do đfkcd ôzfic đfkcd ốykqb c Trầykqb n Lâhjnd m, con đfkcd ạyvck i hiệiqct p Trầykqb n Phụnssh -Quốykqb c chỉyhym huy. Hạyvck m đfkcd ộfayi i Thầykqb n-phùrvsa trấhwfn n vùrvsa ng Thanh-Nghệiqct , do Đkstg ôzfic -đfkcd ốykqb c Trầykqb n Hảqbms i con trai đfkcd ạyvck i hiệiqct p Trầykqb n Bảqbms o-Dâhjnd n chỉyhym huy. Ngoàfsjg i ra mỗcdzy i trấhwfn n, châhjnd u, huyệiqct n còaqmo n cómjkx mộfayi t thủiqct y đfkcd ộfayi i đfkcd ểmjkx vậaowy n tảqbms i lưygho ơxjrf ng thựcyfw c, quâhjnd n nhu, vũiooc khífiph . Mỗcdzy i hạyvck m đfkcd ộfayi i cómjkx 100 chiếeljq n thuyềzojv n lớgerj n, mỗcdzy i chiếeljq n thuyềzojv n cómjkx 300 thủiqct y thủiqct ; 150 thuyềzojv n vậaowy n tảqbms i, mỗcdzy i thuyềzojv n chởyocu đfkcd ưygho ợbltv c 300 quâhjnd n vàfsjg 50 chiếeljq n thuyềzojv n duyêinuf n tốykqb c đfkcd ểmjkx chỉyhym huy.
Nhàfsjg vua ban chỉyhym :
– Vậaowy y thìsfwk đfkcd ểmjkx hạyvck m đfkcd ộfayi i Âkbpy u-Cơxjrf cho Tham-tri Lývzoo Kếeljq -Nguyêinuf n giữhwfn biểmjkx n Bắxhcs c phòaqmo ng Tốykqb ng. Ba hạyvck m đfkcd ộfayi i còaqmo n lạyvck i đfkcd ềzojv u do phòaqmo mãwbuo Hoàfsjg ng Kiệiqct n chỉyhym huy theo trẫveqg m Nam chinh.
Nhàfsjg vua đfkcd ứiooc ng dậaowy y, hưygho ớgerj ng Tôzfic n Đkstg ảqbms n:
– Trong lầykqb n phạyvck t Chiêinuf m nàfsjg y trẫveqg m thâhjnd n chinh, Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t làfsjg m nguyêinuf n soábsuz i, Thưygho ờgerj ng-Hiếeljq n làfsjg m tiêinuf n phong. Nhưygho ng trẫveqg m xin sưygho thúvyno c, sưygho thẩdoyk m đfkcd ừdbtw ng quảqbms n ngạyvck i tùrvsa ng chinh. Cómjkx sưygho thúvyno c, sưygho thẩdoyk m làfsjg m quâhjnd n sưygho , thìsfwk trẫveqg m mớgerj i yêinuf n tâhjnd m.
Tôzfic n Đkstg ảqbms n chưygho a kịdumg p trảqbms lờgerj i, thìsfwk Ngôzfic Cẩdoyk m-Thi đfkcd ábsuz p ngay:
– Hoàfsjg ng thưygho ợbltv ng đfkcd ãwbuo ban chỉyhym thìsfwk vợbltv chồzgtj ng thầykqb n xin cung kífiph nh tuâhjnd n theo. Thầykqb n xin đfkcd em mộfayi t đfkcd ộfayi i đfkcd ệiqct tửfahc củiqct a trưygho ờgerj ng Long-thàfsjg nh gồzgtj m 300 ngưygho ờgerj i võhbby côzfic ng cựcyfw c cao, tinh thầykqb n dũiooc ng cảqbms m yêinuf u nưygho ớgerj c theo.
Cửfahc tọlklk a vỗcdzy tay hoan hôzfic .
Lúvyno c đfkcd ầykqb u Tôzfic n Đkstg ảqbms n đfkcd ịdumg nh từdbtw chốykqb i, vìsfwk cábsuz c em ôzfic ng làfsjg Tôzfic n Mạyvck nh, Tôzfic n Trọlklk ng, Tôzfic n Qúvyno y, đfkcd ềzojv u đfkcd ang cầykqb m đfkcd ạyvck i quâhjnd n. Hơxjrf n nữhwfn a đfkcd ábsuz m họlklk c tròaqmo ôzfic ng đfkcd ang cầykqb m quâhjnd n nghiêinuf ng nưygho ớgerj c nhưygho Dưygho Phi đfkcd ang làfsjg m đfkcd ạyvck i tưygho ớgerj ng quâhjnd n; phòaqmo mãwbuo Hoàfsjg ng Kiệiqct n làfsjg m đfkcd ôzfic đfkcd ốykqb c; hai vưygho ơxjrf ng phi Trung-thàfsjg nh, Tífiph n-nghĩzojv a; hai phu nhâhjnd n Bùrvsa i Hoàfsjg ng-Quan, Nguyễkkqo n Căjevr n. Nếeljq u ôzfic ng cầykqb m quâhjnd n Nam chinh nữhwfn a, e cómjkx nhữhwfn ng lờgerj i dèahnp m pha dịdumg nghịdumg . Nhưygho ng Ngôzfic Cẩdoyk m-Thi đfkcd ãwbuo nhậaowy n lờgerj i, ôzfic ng đfkcd àfsjg nh chịdumg u thua.
Nhàfsjg vua hỏveqg i:
– Sưygho thúvyno c làfsjg quâhjnd n sưygho , xin sưygho thúvyno c cho biếeljq t nhữhwfn ng gìsfwk phảqbms i làfsjg m bâhjnd y giờgerj ?
– Ban nãwbuo y thầykqb n đfkcd ãwbuo trìsfwk nh bầykqb y vềzojv ba thàfsjg nh phầykqb n. Thàfsjg nh phầykqb n thứiooc nhấhwfn t trấhwfn n Bắxhcs c phòaqmo ng Tốykqb ng, thàfsjg nh phầykqb n thứiooc nhìsfwk bìsfwk nh Chiêinuf m đfkcd ãwbuo xong. Bâhjnd y giờgerj tớgerj i thàfsjg nh phầykqb n thứiooc ba phòaqmo ng thủiqct Thăjevr ng-long, tiếeljq p vậaowy n vũiooc khi, lưygho ơxjrf ng thảqbms o, quâhjnd n nhu. Thàfsjg nh phầykqb n nàfsjg y cựcyfw c kỳplyu quan trọlklk ng. Bởyocu i khi quâhjnd n ra trậaowy n, màfsjg lưygho ơxjrf ng thảqbms o khôzfic ng đfkcd ủiqct , bổooza xung tổooza n thấhwfn t khôzfic ng kịdumg p, thìsfwk nguy lắxhcs m. Khôzfic ng biếeljq t khi bệiqct hạyvck thâhjnd n chinh, thìsfwk ai làfsjg ngưygho ờgerj i đfkcd ảqbms m trábsuz ch côzfic ng việiqct c nàfsjg y? Từdbtw xưygho a đfkcd ếeljq n giờgerj khi vua thâhjnd n chinh, thìsfwk thábsuz i tửfahc nhiếeljq p chífiph nh, vớgerj i mấhwfn y đfkcd ạyvck i thầykqb n phụnssh chífiph nh. Thờgerj i đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tôzfic ng thìsfwk chífiph nh Hoàfsjg ng-thưygho ợbltv ng nhiếeljq p chífiph nh, Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng phụnssh chífiph nh. Nay thìsfwk Thábsuz i-tửfahc Càfsjg n-Đkstg ứiooc c chưygho a đfkcd ủiqct trífiph khôzfic n nhiếeljq p chífiph nh, vậaowy y bệiqct hạyvck đfkcd ịdumg nh trao cho ai?
Nhàfsjg vua hỏveqg i tểmjkx tưygho ớgerj ng Lývzoo Đkstg ạyvck o-Thàfsjg nh:
– Xin thầykqb y dạyvck y cho.
Tểmjkx -tưygho ớgerj ng Lývzoo Đkstg ạyvck o-Thàfsjg nh tâhjnd u:
– Đkstg úvyno ng đfkcd ạyvck o lývzoo ra, phảqbms i do Thábsuz i-tửfahc nhiếeljq p chífiph nh. Nay tuy Thábsuz i-tửfahc còaqmo n thơxjrf , nhưygho ng cũiooc ng cứiooc đfkcd ểmjkx têinuf n Thábsuz i-tửfahc cho đfkcd úvyno ng đfkcd ạyvck o. Khi con còaqmo n thơxjrf , thìsfwk mẹbrgz buôzfic ng rèahnp m thífiph nh chífiph nh. Thưygho ợbltv ng-Dưygho ơxjrf ng hoàfsjg ng hậaowy u làfsjg chábsuz nh hậaowy u, làfsjg đfkcd ífiph ch mẫveqg u củiqct a Thábsuz i-tửfahc , xin đfkcd ểmjkx hậaowy u buôzfic ng rèahnp m thífiph nh chífiph nh. Còaqmo n đfkcd ạyvck i thầykqb n phụnssh chífiph nh, thầykqb n trộfayi m nghĩzojv khôzfic ng ai bằcxlw ng quốykqb c-phụnssh .
Từdbtw nhàfsjg vua cho tớgerj i Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng, Ỷdbtw -Lan, Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t đfkcd ềzojv u đfkcd ưygho a mắxhcs t nhìsfwk n vịdumg lãwbuo o thầykqb n vớgerj i vẻdumg ábsuz i ngạyvck i cho ôzfic ng. Bởyocu i ôzfic ng quábsuz trọlklk ng Nho-họlklk c, màfsjg thàfsjg nh ra mábsuz y mómjkx c. Nhưygho ng cảqbms ba đfkcd ềzojv u thôzfic ng cảqbms m vớgerj i ôzfic ng: vìsfwk nhữhwfn ng việiqct c làfsjg m củiqct a Dưygho ơxjrf ng hậaowy u nhưygho liêinuf n hệiqct vớgerj i Tốykqb ng, Chiêinuf m; phảqbms n triềzojv u đfkcd ìsfwk nh, tuyểmjkx n bọlklk n ngưygho ờgerj i khôzfic ng phảqbms i thábsuz i giábsuz m đfkcd ưygho a vàfsjg o cung, ábsuz m hạyvck i cábsuz c cung phi đfkcd ểmjkx khôzfic ng thụnssh thai, hạyvck i Ỷdbtw -Lan v.v. Tộfayi i ábsuz c tầykqb y trờgerj i nhưygho thếeljq , nhàfsjg vua dấhwfn u kífiph n, chỉyhym giớgerj i hạyvck n cho Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng, Ỷdbtw -Lan, Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t, vua bàfsjg Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng, côzfic ng chúvyno a Bảqbms o-Hòaqmo a biếeljq t màfsjg thôzfic i. Vìsfwk Đkstg ạyvck o-Thàfsjg nh khôzfic ng biếeljq t, nêinuf n ôzfic ng mớgerj i bàfsjg n đfkcd ểmjkx cho Dưygho ơxjrf ng hậaowy u thífiph nh chífiph nh.
Nhàfsjg vua nhìsfwk n Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng cầykqb u cứiooc u. Vìsfwk chỉyhym vưygho ơxjrf ng mớgerj i cómjkx quyềzojv n quyếeljq t đfkcd ịdumg nh đfkcd i ngưygho ợbltv c lạyvck i nhữhwfn ng đfkcd ạyvck o lývzoo cổooza kim màfsjg thôzfic i. Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng hiểmjkx u liềzojv n, vưygho ơxjrf ng khẽdixv gõhbby ngómjkx n tay lêinuf n bàfsjg n, cửfahc tọlklk a im phăjevr ng phắxhcs c:
– Quan Đkstg ạyvck i-tưygho đfkcd ồzgtj bàfsjg n nhưygho vậaowy y thựcyfw c phảqbms i. Nhưygho ng từdbtw khi tiếeljq n cung, hoàfsjg ng-hậaowy u thưygho ờgerj ng ẩdoyk n dậaowy t, khôzfic ng lývzoo gìsfwk đfkcd ếeljq n triềzojv u chífiph nh, cùrvsa ng việiqct c trong Hoàfsjg ng-thàfsjg nh. Nay đfkcd ểmjkx hậaowy u lĩzojv nh trọlklk ng trábsuz ch nhưygho vậaowy y, côzfic ng việiqct c khôzfic ng thểmjkx chu toàfsjg n, thìsfwk nguy đfkcd ếeljq n vậaowy n mạyvck ng Đkstg ạyvck i-Việiqct t. Việiqct c nàfsjg y làfsjg việiqct c củiqct a hoàfsjg ng tộfayi c. Vậaowy y hoàfsjg ng tộfayi c ởyocu đfkcd âhjnd y lớgerj n nhấhwfn t làfsjg thầykqb n, rồzgtj i tớgerj i vua bàfsjg Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng, trưygho ởyocu ng đfkcd ạyvck i côzfic ng chúvyno a Bảqbms o-Hòaqmo a, Ngũiooc -long côzfic ng chúvyno a, ba côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Thàfsjg nh, Đkstg ộfayi ng-Thiêinuf n, Thiêinuf n-Ninh. Cộfayi ng mưygho ờgerj i mộfayi t vịdumg , thầykqb n xin tấhwfn t cảqbms bỏveqg phiếeljq u kífiph n xem nêinuf n đfkcd ểmjkx ai thay cho hoàfsjg ng hậaowy u.
Mộfayi t cung nữhwfn trao cho mưygho ờgerj i mộfayi t ngưygho ờgerj i, mỗcdzy i ngưygho ờgerj i mộfayi t mảqbms nh giấhwfn y, ai nấhwfn y viếeljq t têinuf n ngưygho ờgerj i đfkcd ưygho ợbltv c đfkcd ềzojv cửfahc vàfsjg o, rồzgtj i gấhwfn p lạyvck i. Sau đfkcd ómjkx mưygho ờgerj i mộfayi t tờgerj giấhwfn y đfkcd ưygho ợbltv c trao cho Tểmjkx tưygho ớgerj ng Lývzoo Đkstg ạyvck o-Thàfsjg nh mởyocu ra. Ôaowy ng kinh ngạyvck c, khi thấhwfn y cảqbms mưygho ờgerj i mộfayi t ngưygho ờgerj i đfkcd ềzojv u đfkcd ềzojv cửfahc Ỷdbtw -Lan thầykqb n phi.
Long tâhjnd m mừdbtw ng vôzfic kểmjkx , nhàfsjg vua tuyêinuf n chỉyhym :
– Vậaowy y thìsfwk Thábsuz i-tửfahc Càfsjg n-Đkstg ứiooc c nhiếeljq p chífiph nh, Ỷdbtw -Lan thầykqb n phi thífiph nh chífiph nh. Hai vịdumg phụnssh chífiph nh làfsjg Quốykqb c-phụnssh vớgerj i Lývzoo tểmjkx tưygho ớgerj ng.
Quốykqb c-mẫveqg u Trầykqb n Thanh-Mai nómjkx i vớgerj i nhàfsjg vua vàfsjg Quốykqb c-phụnssh :
– Thờgerj i vua Thábsuz i-tôzfic ng, khi đfkcd ábsuz nh Tốykqb ng, bìsfwk nh Chiêinuf m, thìsfwk nhữhwfn ng vịdumg cao niêinuf n nhưygho Thiêinuf n-trưygho ờgerj ng ngũiooc -kiệiqct t, Đkstg ạyvck i-Việiqct t ngũiooc -long chỉyhym làfsjg m cốykqb vấhwfn n, hoặqcpe c tham dựcyfw vớgerj i tífiph nh cábsuz ch yểmjkx m trợbltv ; còaqmo n toàfsjg n do giớgerj i trung niêinuf n, giớgerj i trẻdumg chúvyno ng tôzfic i bấhwfn y giờgerj lãwbuo nh đfkcd ạyvck o. Bâhjnd y giờgerj lớgerj p chúvyno ng tôzfic i, đfkcd ềzojv u đfkcd ãwbuo lớgerj n tuổooza i, màfsjg lớgerj p trẻdumg hiệiqct n nay dưygho ờgerj ng nhưygho cómjkx tàfsjg i hơxjrf n lớgerj p trưygho ớgerj c. Tôzfic i nghĩzojv nêinuf n đfkcd ểmjkx lớgerj p trẻdumg lĩzojv nh trọlklk ng trábsuz ch thìsfwk hơxjrf n. Chúvyno ng ta chỉyhym làfsjg m cốykqb vấhwfn n.
Vua bàfsjg Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng đfkcd ứiooc ng lêinuf n nómjkx i:
– Lờgerj i Quốykqb c-mẫveqg u thựcyfw c phảqbms i. Nhớgerj xưygho a kia đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tổooza thưygho ờgerj ng hếeljq t sứiooc c chúvyno ývzoo vàfsjg o việiqct c đfkcd àfsjg o tạyvck o lớgerj p trẻdumg . Mỗcdzy i khi thấhwfn y lớgerj p trẻdumg nởyocu ra mộfayi t anh tàfsjg i làfsjg ngưygho ờgerj i mừdbtw ng vôzfic hạyvck n. Hồzgtj i đfkcd ạyvck i hộfayi i Lộfayi c-hàfsjg , Thuậaowy n-thiêinuf n thậaowy p hùrvsa ng bấhwfn y giờgerj chỉyhym cómjkx hai ngưygho ờgerj i làfsjg đfkcd ãwbuo thàfsjg nh niêinuf n, còaqmo n lạyvck i đfkcd ềzojv u làfsjg thiếeljq u niêinuf n... Thếeljq màfsjg ngưygho ờgerj i đfkcd ãwbuo quyếeljq t đfkcd oábsuz n rằcxlw ng Thuậaowy n-thiêinuf n thậaowy p hùrvsa ng sau nàfsjg y sẽdixv làfsjg m lêinuf n chuyệiqct n kinh thiêinuf n đfkcd ộfayi ng đfkcd ịdumg a. Nay anh tàfsjg i củiqct a chúvyno ng ta khôzfic ng phảqbms i mưygho ờgerj i màfsjg hơxjrf n trăjevr m. Ta nêinuf n trao trọlklk ng trábsuz ch cho chúvyno ng.
Nhàfsjg vua cựcyfw c kỳplyu cao hứiooc ng:
– Nhớgerj hồzgtj i Bắxhcs c-chinh, Đkstg ạyvck i-Việiqct t Ngũiooc -long, Thiêinuf n-trưygho ờgerj ng Ngũiooc -kiệiqct t, thêinuf m đfkcd ạyvck i hiệiqct p Thôzfic ng-Mai, quốykqb c nẫveqg u Thanh-Mai, cộfayi ng mưygho ờgerj i mộfayi t vịdumg ... khi ẩdoyk n khi hiệiqct n, trợbltv giúvyno p chưygho tưygho ớgerj ng khắxhcs p nơxjrf i. Hỡeljq i ơxjrf i, côzfic ng đfkcd ứiooc c thựcyfw c ngàfsjg n năjevr m khómjkx phai. Nay trẫveqg m thấhwfn y xung quanh còaqmo n hai vịdumg bồzgtj -tábsuz t Mộfayi c-tồzgtj n Vọlklk ng-thêinuf , Đkstg ạyvck i-từdbtw Liêinuf n-hoa; Thiêinuf n-trưygho ờgerj ng tam-anh Phụnssh -Quốykqb c, Bảqbms o-Dâhjnd n, Trung-Đkstg ạyvck o; Hoàfsjg ng Giang cưygho sĩzojv , tiêinuf n nưygho ơxjrf ng Thiếeljq u-Mai; chífiph n vịdumg đfkcd ạyvck i cao thủiqct phábsuz i Mêinuf -linh; bẩdoyk y vịdumg đfkcd ạyvck i cao thủiqct phábsuz i Tảqbms n-viêinuf n; nếeljq u kểmjkx quốykqb c-phụnssh , quốykqb c-mẫveqg u; phòaqmo mãwbuo Thâhjnd n Thiệiqct u-Thábsuz i... cộfayi ng 26 vịdumg .
Nhàfsjg vua nómjkx i vớgerj i Bảqbms o-Hòaqmo a, Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng:
– Mặqcpe t trậaowy n phífiph a Bắxhcs c, em hoàfsjg n toàfsjg n nhờgerj hai chịdumg đfkcd iềzojv u đfkcd ộfayi ng hàfsjg o kiệiqct t phábsuz i Mêinuf -linh, Tảqbms n-viêinuf n; anh Thiệiqct u-Thábsuz i đfkcd iềzojv u đfkcd ộfayi ng phábsuz i Tâhjnd y-vu giábsuz m sábsuz t, hỗcdzy trợbltv . Mặqcpe t trậaowy n phífiph a Nam thìsfwk xin nhờgerj bồzgtj -tábsuz t Mộfayi c-tồzgtj n, Viêinuf n-Chiếeljq u; Thiêinuf n-trưygho ờgerj ng tam anh vớgerj i phábsuz i Đkstg ôzfic ng-a. Còaqmo n Quốykqb c-phụnssh , Quốykqb c-mẫveqg u, tiêinuf n-nưygho ơxjrf ng Thiếeljq u-Mai, Hoàfsjg ng Giang cưygho -sĩzojv đfkcd iềzojv u đfkcd ộfayi ng phábsuz i Tiêinuf u-sơxjrf n, Sàfsjg i-sơxjrf n tùrvsa y nghi trợbltv giúvyno p ởyocu trung-ưygho ơxjrf ng.
Nhàfsjg vua hỏveqg i Tôzfic n Đkstg ảqbms n:
– Thàfsjg nh phầykqb n trấhwfn n thủiqct Thăjevr ng-long, tiếeljq p việiqct n đfkcd ãwbuo xong. Bâhjnd y giờgerj tớgerj i vấhwfn n đfkcd ềzojv gìsfwk ?
Tôzfic n Đkstg ảqbms n tiếeljq p:
– Bâhjnd y giờgerj tớgerj i vấhwfn n đfkcd ềzojv tiếeljq p tếeljq lưygho ơxjrf ng thảqbms o, bổooza xung tổooza n thấhwfn t. Xin quan Hộfayi -bộfayi thưygho ợbltv ng thưygho cho biếeljq t quốykqb c sảqbms n, lưygho ơxjrf ng thảqbms o ra sao?
Hộfayi -bộfayi thưygho ợbltv ng-thưygho Mai Đkstg ìsfwk nh tâhjnd u:
– Trưygho ớgerj c kia thầykqb n phụnssh trábsuz ch toàfsjg n bộfayi thuếeljq khoábsuz , lưygho ơxjrf ng thảqbms o trong nưygho ớgerj c. Từdbtw khi Ỷdbtw -Lan thầykqb n phi vớgerj i hai vịdumg Quábsuz ch Sĩzojv -An, Lývzoo Kếeljq -Nguyêinuf n đfkcd ềzojv nghịdumg cảqbms i cábsuz ch nôzfic ng nghiệiqct p, bệiqct hạyvck ban âhjnd n sủiqct ng cho binh sĩzojv . Việiqct c nàfsjg y đfkcd ụnssh ng chạyvck m tớgerj i hoàfsjg ng thâhjnd n, quốykqb c thífiph ch, cábsuz c đfkcd ạyvck i thầykqb n, bábsuz ch quan đfkcd ịdumg a phưygho ơxjrf ng; thầykqb n khôzfic ng thểmjkx thựcyfw c hiệiqct n nổooza i. Bệiqct hạyvck đfkcd ãwbuo chỉyhym đfkcd ịdumg nh thầykqb n-phi ngồzgtj i ởyocu trong, côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Ninh làfsjg m khâhjnd m sai đfkcd i cábsuz c nơxjrf i thanh sábsuz t ởyocu ngoàfsjg i, cómjkx quyềzojv n tiềzojv n trảqbms m hậaowy u tấhwfn u, thìsfwk côzfic ng chúvyno a nắxhcs m vấhwfn t chắxhcs c vấhwfn n đfkcd ềzojv . Xin đfkcd ểmjkx côzfic ng chúvyno a tâhjnd u lêinuf n bệiqct hạyvck .
Nhàfsjg vua vẫveqg y tay gọlklk i côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Ninh:
– Ninh nhi! Từdbtw hồzgtj i đfkcd ómjkx đfkcd ếeljq n giờgerj con đfkcd ãwbuo phảqbms i trảqbms m cổooza bao nhiêinuf u cưygho ờgerj ng hàfsjg o ábsuz c bábsuz , ôzfic quan ởyocu ngoàfsjg i? Việiqct c binh lưygho ơxjrf ng kếeljq t quảqbms ra sao?
Côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Ninh vốykqb n đfkcd ãwbuo đfkcd ẹbrgz p sắxhcs c nưygho ớgerj c hưygho ơxjrf ng trờgerj i. Bâhjnd y giờgerj đfkcd ưygho ợbltv c đfkcd ạyvck i thầykqb n khen, phụnssh hoàfsjg ng tífiph n cẩdoyk n, trong lòaqmo ng cựcyfw c kỳplyu vui vẻdumg , néveqg t hoa đfkcd ẹbrgz p hơxjrf n bao giờgerj cảqbms . Côzfic ng chúvyno a tâhjnd u:
– Tâhjnd u phụnssh hoàfsjg ng, nhờgerj uy đfkcd ứiooc c liệiqct t tổooza , nhờgerj uy đfkcd ứiooc c phụnssh hoàfsjg ng, thầykqb n nhi đfkcd i thanh sábsuz t cábsuz c nơxjrf i. Chỗcdzy nàfsjg o tábsuz đfkcd iềzojv n, bầykqb n dâhjnd n cũiooc ng vui vẻdumg , họlklk nómjkx i rằcxlw ng đfkcd ếeljq n vua Hùrvsa ng, vua Trưygho ng sốykqb ng dâhjnd y họlklk cũiooc ng chỉyhym sưygho ớgerj ng đfkcd ếeljq n nhưygho vậaowy y màfsjg thôzfic i. Nhờgerj thếeljq màfsjg quốykqb c sảqbms n dưygho thừdbtw a. Chỉyhym cómjkx mộfayi t sốykqb hưygho ơxjrf ng chứiooc c bịdumg cábsuz ch màfsjg khôzfic ng cómjkx ai bịdumg phạyvck t tùrvsa hoặqcpe c xửfahc tửfahc cảqbms . Vềzojv Thiêinuf n-tửfahc binh, khi khuyếeljq t mộfayi t ngưygho ờgerj i, thìsfwk cómjkx hàfsjg ng trăjevr m ngưygho ờgerj i tìsfwk nh nguyệiqct n.
Côzfic ng chúvyno a trìsfwk nh lêinuf n nhàfsjg vua tậaowy p sábsuz ch nhỏveqg ghi chéveqg p tìsfwk nh trạyvck ng kho tàfsjg ng, lưygho ơxjrf ng thảqbms o, rồzgtj i tâhjnd u:
– Từdbtw thờgerj i đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tổooza , khi Quốykqb c-phụnssh vềzojv lĩzojv nh Phụnssh -quốykqb c thábsuz i-úvyno y, ngưygho ờgerj i đfkcd ãwbuo cho chỉyhym nh đfkcd ốykqb n toàfsjg n bộfayi việiqct c binh lưygho ơxjrf ng. Vềzojv quâhjnd n thìsfwk cómjkx Thiêinuf n-tửfahc binh; quâhjnd n cábsuz c trấhwfn n, huyệiqct n; làfsjg ng cómjkx hoàfsjg ng nam. Thiêinuf n-tửfahc binh làfsjg binh tinh nhuệiqct , binh nhàfsjg nghềzojv , binh tìsfwk nh nguyệiqct n. Trưygho ớgerj c kia họlklk đfkcd ưygho ợbltv c trảqbms lưygho ơxjrf ng bổooza ng khábsuz cao. Sau nàfsjg y Ỷdbtw -Lan thầykqb n phi vớgerj i hai vịdumg đfkcd ạyvck i họlklk c sĩzojv Quábsuz ch Sĩzojv -An, Lývzoo Kếeljq -Nguyêinuf n vềzojv triềzojv u tâhjnd u rằcxlw ng, binh sĩzojv đfkcd ómjkx ng xa nhàfsjg , họlklk đfkcd ưygho ợbltv c phábsuz t lưygho ơxjrf ng, màfsjg khôzfic ng biếeljq t làfsjg m sao chuyểmjkx n vềzojv cho gia đfkcd ìsfwk nh. Ba vịdumg đfkcd ềzojv nghịdumg cảqbms i tổooza : Thiêinuf n-tửfahc binh đfkcd ưygho ợbltv c cấhwfn p phábsuz t mộfayi t mẫveqg u năjevr m sàfsjg o ruộfayi ng côzfic ng đfkcd iềzojv n loạyvck i tốykqb t. Ruộfayi ng nàfsjg y do làfsjg ng-xãwbuo cửfahc ngưygho ờgerj i làfsjg m cho họlklk . Đkstg ếeljq n mùrvsa a, thìsfwk gia đfkcd ìsfwk nh họlklk hưygho ởyocu ng hoa lợbltv i, màfsjg khôzfic ng phảqbms i đfkcd ómjkx ng thuếeljq . Thàfsjg nh ra Binh-bộfayi chỉyhym việiqct c nuôzfic i ăjevr n, phábsuz t tiềzojv n túvyno i cho họlklk . Khi di chuyểmjkx n, nhẹbrgz nhàfsjg ng, dễkkqo dàfsjg ng, mau chómjkx ng.
Côzfic ng chúvyno a ngừdbtw ng lạyvck i mộfayi t lábsuz t, rồzgtj i tiếeljq p: còaqmo n binh cábsuz c trấhwfn n, lộfayi , huyệiqct n thìsfwk bắxhcs t buộfayi c mọlklk i con trai đfkcd ếeljq n tuổooza i phảqbms i xung quâhjnd n hai năjevr m. Cábsuz c con trai trong làfsjg ng tớgerj i tuổooza i mưygho ờgerj i sábsuz u, thìsfwk ghi têinuf n vàfsjg o sổooza hoàfsjg ng nam, coi nhưygho con củiqct a vua. Họlklk họlklk c văjevr n, luyệiqct n võhbby , họlklk c xung phong hãwbuo m trậaowy n, do làfsjg ng dạyvck y, giữhwfn an-ninh làfsjg ng xãwbuo . Mỗcdzy i hoàfsjg ng nam đfkcd ưygho ợbltv c phábsuz t mộfayi t mẫveqg u côzfic ng đfkcd iềzojv n, khôzfic ng phảqbms i nộfayi p tôzfic , nhưygho ng phảqbms i nộfayi p thuếeljq . Gầykqb n đfkcd âhjnd y theo đfkcd ềzojv nghịdumg củiqct a Ỷdbtw -Lan thầykqb n phi, thìsfwk hoàfsjg ng nam đfkcd ưygho ợbltv c chia thàfsjg nh toábsuz n năjevr m ngưygho ờgerj i mộfayi t, ởyocu năjevr m tuổooza i khábsuz c nhau: mưygho ờgerj i sábsuz u, mưygho ờgerj i tábsuz m, hai mưygho ơxjrf i, hai mưygho ơxjrf i hai, hai mưygho ơxjrf i bốykqb n. Họlklk cùrvsa ng làfsjg m ruộfayi ng vớgerj i nhau. Hoa lợbltv i thu đfkcd ưygho ợbltv c bao nhiêinuf u, thìsfwk chia đfkcd ềzojv u làfsjg m năjevr m phầykqb n. Trong năjevr m ngưygho ờgerj i đfkcd ómjkx , khi ngưygho ờgerj i tớgerj i tuổooza i mưygho ờgerj i tábsuz m thìsfwk phảqbms i lêinuf n đfkcd ưygho ờgerj ng, xung vàfsjg o binh cábsuz c trấhwfn n, cábsuz c lộfayi , cábsuz c huyệiqct n trong hai năjevr m. Hai năjevr m đfkcd ómjkx , họlklk phảqbms i luyệiqct n tậaowy p võhbby nghệiqct , binh bịdumg hàfsjg ng ngàfsjg y. Bốykqb n ngưygho ờgerj i ởyocu nhàfsjg vẫveqg n tiếeljq p tụnssh c cầykqb y năjevr m mẫveqg u ruộfayi ng côzfic ng đfkcd iềzojv n. Hoa lợbltv i vẫveqg n chia làfsjg m năjevr m. Cho nêinuf n ngưygho ờgerj i xung quâhjnd n, màfsjg bốykqb mẹbrgz , vợbltv con, hoặqcpe c bảqbms n thâhjnd n vẫveqg n khôzfic ng bịdumg thiệiqct t. Thàfsjg nh ra cábsuz c trấhwfn n, lộfayi chỉyhym cầykqb n nuôzfic i ăjevr n, phábsuz t tiềzojv n túvyno i tưygho ợbltv ng trưygho ng cho binh lífiph nh. Khi Thiêinuf n-tửfahc binh tớgerj i tuổooza i hồzgtj i hưygho u, hay tàfsjg n tậaowy t, tửfahc trậaowy n, thìsfwk tuyểmjkx n nhữhwfn ng hoàfsjg ng nam đfkcd ãwbuo từdbtw ng hếeljq t hạyvck n xung quâhjnd n thay thếeljq .
Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t hỏveqg i:
– Khảqbms i đfkcd iệiqct n hạyvck , bâhjnd y giờgerj cómjkx cuộfayi c Nam-chinh, thìsfwk lưygho ơxjrf ng thựcyfw c sẽdixv vậaowy n chuyểmjkx n nhưygho thếeljq nàfsjg o ra mặqcpe t trậaowy n?
Côzfic ng chúvyno a chỉyhym vàfsjg o bảqbms n đfkcd ồzgtj Đkstg ạyvck i-Việiqct t:
– Nưygho ớgerj c ta nằcxlw m dàfsjg i theo bờgerj bểmjkx , lạyvck i cómjkx nhiềzojv u sôzfic ng lớgerj n, nêinuf n khi thu thuếeljq lúvyno a, gạyvck o, muộfayi i cho cấhwfn t vàfsjg o nhữhwfn ng kho gầykqb n sôzfic ng, gầykqb n biểmjkx n, cậaowy n đfkcd ồzgtj n thủiqct y quâhjnd n, hoặqcpe c cábsuz c đfkcd ạyvck o binh đfkcd ểmjkx tiệiqct n phâhjnd n phábsuz t, dễkkqo vậaowy n chuyểmjkx n. Nay phábsuz t lưygho ơxjrf ng cho cábsuz c đfkcd ạyvck o Thiêinuf n-tửfahc binh ăjevr n, ta chỉyhym cầykqb n dùrvsa ng thuyềzojv n chởyocu đfkcd i màfsjg thôzfic i, màfsjg khôzfic ng cầykqb n vậaowy n chuyểmjkx n bằcxlw ng đfkcd ưygho ờgerj ng bộfayi , rấhwfn t tốykqb n côzfic ng, lạyvck i chậaowy m trễkkqo .
Ỷdbtw -Lan hỏveqg i Thiêinuf n-Ninh:
– Hồzgtj i niêinuf n hiệiqct u Chưygho ơxjrf ng-thábsuz nh Gia-khábsuz nh, tôzfic i còaqmo n thơxjrf ấhwfn u, cómjkx cuộfayi c dụnssh ng binh ởyocu Bắxhcs c-cưygho ơxjrf ng, khiếeljq n làfsjg ng tôzfic i phảqbms i cửfahc đfkcd i trăjevr m hoàfsjg ng nam trong mộfayi t thábsuz ng. Cũiooc ng may bấhwfn y giờgerj mùrvsa a màfsjg ng vừdbtw a xong, nêinuf n khôzfic ng trởyocu ngạyvck i đfkcd ếeljq n việiqct c đfkcd ồzgtj ng ábsuz ng. Nay phảqbms i chuyểmjkx n lưygho ơxjrf ng thựcyfw c cho cuộfayi c viễkkqo n chinh nhưygho vậaowy y, thìsfwk côzfic ng chúvyno a dựcyfw tífiph nh thếeljq nàfsjg o?
– Tâhjnd u thầykqb n-phi, trưygho ớgerj c kia thìsfwk kho lẫveqg m tậaowy p trung vàfsjg o cábsuz c phủiqct huyệiqct n, nêinuf n phảqbms i cầykqb n nhiềzojv u hoàfsjg ng nam vậaowy n chuyểmjkx n. Nay kho lẫveqg m đfkcd ểmjkx ởyocu ven sôzfic ng, ven biểmjkx n, thìsfwk binh cábsuz c trấhwfn n, cábsuz c lộfayi , sẽdixv đfkcd ảqbms m trábsuz ch chuyểmjkx n xuốykqb ng thuyềzojv n. Thủiqct y quâhjnd n sẽdixv chởyocu ra mặqcpe t trậaowy n. Thảqbms ng hoặqcpe c cómjkx dùrvsa ng hoàfsjg ng nam, thìsfwk cũiooc ng chỉyhym cầykqb n tớgerj i mộfayi t phầykqb n mưygho ờgerj i sốykqb ngưygho ờgerj i nhưygho trưygho ớgerj c kia màfsjg thôzfic i.
Vua bàfsjg Bìsfwk nh-Dưygho ơxjrf ng đfkcd ứiooc ng dậaowy y hưygho ớgerj ng vàfsjg o cửfahc tọlklk a, rồzgtj i nómjkx i:
– Thờgerj i đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tổooza , ngưygho ờgerj i cửfahc côzfic -mẫveqg u lêinuf n làfsjg m vua Bắxhcs c-biêinuf n. Sau côzfic mẫveqg u truyềzojv n ngôzfic i cho tôzfic i. Nghĩzojv mìsfwk nh phậaowy n mỏveqg ng tàfsjg i thôzfic , màfsjg ngồzgtj i trấhwfn n ngựcyfw biêinuf n cưygho ơxjrf ng bấhwfn y lâhjnd u đfkcd ãwbuo làfsjg quábsuz đfkcd ábsuz ng. Nay tuổooza i đfkcd ang đfkcd i vàfsjg o sábsuz u mưygho ơxjrf i, màfsjg còaqmo n tham lam thếeljq tụnssh c, hómjkx a ra cómjkx tộfayi i vớgerj i tổooza tiêinuf n. Hoàfsjg ng thưygho ợbltv ng nốykqb i di chífiph củiqct a đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tổooza , cho Thiêinuf n-Thàfsjg nh vềzojv làfsjg m dâhjnd u họlklk Thâhjnd n, khắxhcs p Bắxhcs c-biêinuf n đfkcd ềzojv u thâhjnd m cảqbms m hồzgtj ng-âhjnd n. Từdbtw năjevr m Thiêinuf n-Thàfsjg nh mưygho ờgerj i tuổooza i, tôzfic i đfkcd ãwbuo thu làfsjg m đfkcd ệiqct tửfahc , dạyvck y văjevr n, luyệiqct n võhbby , dạyvck y cho phéveqg p trịdumg dâhjnd n củiqct a vua Trưygho ng. Cho hay, hổooza phụnssh sinh sinh hổooza tửfahc , tre giàfsjg măjevr ng mọlklk c, Thiêinuf n-Thàfsjg nh trởyocu thàfsjg nh ngưygho ờgerj i văjevr n môzfic vũiooc lưygho ợbltv c. Vìsfwk vậaowy y, trưygho ớgerj c khi vềzojv đfkcd âhjnd y nghịdumg sựcyfw , tôzfic i đfkcd ãwbuo họlklk p 207 đfkcd ộfayi ng chủiqct , trang trưygho ởyocu ng, cábsuz o việiqct c truyềzojv n ngôzfic i cho Thiêinuf n-Thàfsjg nh. Hôzfic m nay tôzfic i cũiooc ng xin tâhjnd u cùrvsa ng hoàfsjg ng-thưygho ợbltv ng vàfsjg triềzojv u đfkcd ìsfwk nh.
Côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Thàfsjg nh cùrvsa ng phòaqmo mãwbuo Thâhjnd n Cảqbms nh-Long bưygho ớgerj c đfkcd ếeljq n trưygho ớgerj c nhàfsjg vua rồzgtj i Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng, Vưygho ơxjrf ng phi lạyvck y tạyvck . Trong hai ngưygho ờgerj i, thìsfwk côzfic ng chúvyno a đfkcd ẹbrgz p nhưygho bôzfic ng hoa lan mớgerj i nởyocu chómjkx i chang. Còaqmo n phòaqmo mãwbuo thìsfwk nhưygho câhjnd y ngọlklk c trưygho ớgerj c giómjkx , khiếeljq n ai cũiooc ng phảqbms i khen thầykqb m: thựcyfw c làfsjg tốykqb t đfkcd ôzfic i. Triềzojv u đfkcd ìsfwk nh cùrvsa ng đfkcd ưygho a lờgerj i chúvyno c tụnssh ng vua bàfsjg Bắxhcs c-biêinuf n Thiêinuf n-Thàfsjg nh.
Thấhwfn y trờgerj i đfkcd ãwbuo sang canh ba (nửfahc a đfkcd êinuf m), Tểmjkx –tưygho ớgerj ng Lývzoo Đkstg ạyvck o-Thàfsjg nh tâhjnd u:
– Việiqct c nghịdumg sựcyfw quâhjnd n quốykqb c trọlklk ng sựcyfw đfkcd ãwbuo hoàfsjg n tấhwfn t. Thầykqb n xin bệiqct hạyvck cho bãwbuo i triềzojv u. Buổooza i nghịdumg sựcyfw tớgerj i sẽdixv chỉyhym gồzgtj m cábsuz c vịdumg liêinuf n hệiqct đfkcd ếeljq n cuộfayi c Nam chinh màfsjg thôzfic i.
Ỷdbtw -Lan đfkcd ứiooc ng dậaowy y nómjkx i:
– Hôzfic m nay phảqbms i bàfsjg n quốykqb c sựcyfw , tôzfic i cómjkx truyềzojv n cung nữhwfn nấhwfn u chábsuz o cábsuz quảqbms dâhjnd ng Hoàfsjg ng-thưygho ợbltv ng, Quốykqb c-phụnssh , Quốykqb c-mẫveqg u cùrvsa ng mờgerj i chưygho vịdumg dùrvsa ng lấhwfn y thảqbms o.
Cung nga, thábsuz i giábsuz m dâhjnd ng chábsuz o cábsuz quảqbms . Mùrvsa i chábsuz o bốykqb c lêinuf n ngàfsjg o ngạyvck t. Nhữhwfn ng tưygho ớgerj ng lĩzojv nh từdbtw ng ra ngoàfsjg i cầykqb m quâhjnd n, thìsfwk mómjkx n chábsuz o cábsuz quảqbms chỉyhym làfsjg mómjkx n ăjevr n bìsfwk nh thưygho ờgerj ng. Nhưygho ng đfkcd ốykqb i vớgerj i nhàfsjg vua, côzfic ng chúvyno a, thìsfwk đfkcd âhjnd y làfsjg mómjkx n ăjevr n đfkcd ặqcpe c biệiqct t, lạyvck miệiqct ng. Cómjkx ngưygho ờgerj i ăjevr n mộfayi t bábsuz t, cómjkx ngưygho ờgerj i ăjevr n tớgerj i năjevr m sábsuz u bábsuz t. Tiệiqct c chábsuz o tàfsjg n.
Nhàfsjg vua ban chỉyhym :
– Bãwbuo i triềzojv u.
Nhạyvck c vừdbtw a cửfahc hếeljq t bảqbms n Long-hồzgtj i, thìsfwk cửfahc a đfkcd iệiqct n Uy-viễkkqo n bậaowy t tung, rồzgtj i mộfayi t bao lớgerj n bay vàfsjg o giữhwfn a nghịdumg sựcyfw đfkcd ưygho ờgerj ng đfkcd ếeljq n vùrvsa mộfayi t cábsuz i, rơxjrf i ngay trưygho ớgerj c mặqcpe t Lývzoo Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t. Ôaowy ng vộfayi i phábsuz t mộfayi t chiêinuf u chưygho ởyocu ng, đfkcd ẩdoyk y vàfsjg o vậaowy t kia. Vậaowy t ấhwfn y bay nhẹbrgz nhàfsjg ng xuốykqb ng giữhwfn a đfkcd iệiqct n. Quan Tổooza ng-lĩzojv nh thịdumg -vệiqct Đkstg ỗcdzy Oanh vộfayi i mởyocu bao ra, thìsfwk trong đfkcd ómjkx cómjkx mộfayi t xábsuz c ngưygho ờgerj i, mặqcpe c y phụnssh c thịdumg vệiqct ; cổooza bịdumg bẻdumg gẫveqg y, đfkcd ầykqb u y gậaowy p xuốykqb ng lưygho ng, hai mắxhcs t trợbltv n ngưygho ợbltv c, mábsuz u từdbtw miệiqct ng chảqbms y ra khắxhcs p ngưygho ờgerj i. Miệiqct ng y cómjkx cábsuz i đfkcd ùrvsa i chómjkx luộfayi c nhéveqg t sâhjnd u vàfsjg o trong họlklk ng. Mọlklk i ngưygho ờgerj i đfkcd ềzojv u bậaowy t lêinuf n tiếeljq ng kêinuf u:
– Mộfayi c-tồzgtj n Vọlklk ng-thêinuf hòaqmo a thưygho ợbltv ng.
Đkstg ỗcdzy Oanh lôzfic i xábsuz c chếeljq t khỏveqg i bao vảqbms i, trêinuf n lưygho ng y cómjkx mảqbms nh vảqbms i trắxhcs ng, vớgerj i hàfsjg ng chữhwfn viếeljq t bằcxlw ng mábsuz u:
« Nọlklk c cổooza thằcxlw ng béveqg con Đkstg ỗcdzy -Oanh đfkcd ábsuz nh mưygho ờgerj i roi vềzojv tộfayi i bấhwfn t cẩdoyk n. Làfsjg m tổooza ng-lĩzojv nh thịdumg vệiqct màfsjg khi họlklk p quốykqb c sựcyfw , đfkcd ểmjkx gian nhâhjnd n nghe trộfayi m. Lầykqb n sau thìsfwk xửfahc tửfahc hìsfwk nh. »
Côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Ninh bậaowy t kêinuf u lớgerj n lêinuf n:
– Têinuf n nàfsjg y làfsjg Đkstg oàfsjg n Quang-Minh. Y làfsjg m việiqct c tạyvck i Khu-mậaowy t việiqct n củiqct a Quảqbms ng-Tâhjnd y Nam-lộfayi . Y giảqbms làfsjg m ngưygho ờgerj i Việiqct t, rồzgtj i thi vàfsjg o trưygho ờgerj ng Trung-nghĩzojv a, vìsfwk văjevr n họlklk c, võhbby côzfic ng y đfkcd ềzojv u giỏveqg i, nêinuf n đfkcd ưygho ợbltv c Quang-Thạyvck ch cho làfsjg m đfkcd ạyvck i đfkcd ệiqct tửfahc .
Côzfic ng chúvyno a lấhwfn y trong bọlklk c y ra mộfayi t tậaowy p giấhwfn y. Trêinuf n giấhwfn y, đfkcd ầykqb y nhữhwfn ng chữhwfn . Nàfsjg ng đfkcd ưygho a đfkcd ếeljq n cho nhàfsjg vua cùrvsa ng Ỷdbtw -Lan đfkcd ọlklk c. Trêinuf n giấhwfn y ghi chéveqg p gầykqb n nhưygho đfkcd ầykqb y đfkcd ủiqct nhữhwfn ng gìsfwk triềzojv u đfkcd ìsfwk nh Đkstg ạyvck i-Việiqct t đfkcd ãwbuo họlklk p bàfsjg n từdbtw hồzgtj i chiềzojv u. Dưygho ờgerj ng nhưygho y ghi chéveqg p chưygho a xong, đfkcd ãwbuo bịdumg giếeljq t, nêinuf n thiếeljq u đfkcd oạyvck n cuốykqb i.
Ỷdbtw -Lan, Quábsuz ch Sĩzojv -An, Lývzoo Kếeljq -Nguyêinuf n cũiooc ng đfkcd ãwbuo nhậaowy n ra Đkstg oàfsjg n Quang-Minh. Ba ngưygho ờgerj i nhìsfwk n nhau, rồzgtj i lắxhcs c đfkcd ầykqb u, nhưygho tựcyfw nhủiqct :
– Cũiooc ng may Mộfayi c-tồzgtj n hòaqmo a thưygho ợbltv ng khábsuz m phábsuz ra, bằcxlw ng khôzfic ng thìsfwk bao nhiêinuf u cơxjrf mậaowy t đfkcd ềzojv u lọlklk t vàfsjg o tay bọlklk n Tốykqb ng.
Đkstg ỗcdzy Oanh đfkcd ếeljq n trưygho ớgerj c mặqcpe t nhàfsjg vua quỳplyu gốykqb i:
– Mộfayi c-tồzgtj n bồzgtj -tábsuz t tuyêinuf n phạyvck t thầykqb n mưygho ờgerj i roi vềzojv tộfayi i bấhwfn t cẩdoyk n. Xin bệiqct hạyvck cho thầykqb n thụnssh hìsfwk nh, bằcxlw ng khôzfic ng thìsfwk ... ngưygho ờgerj i phạyvck t thầykqb n nặqcpe ng lắxhcs m.
Nhàfsjg vua đfkcd ịdumg nh ra lệiqct nh đfkcd ábsuz nh Đkstg ỗcdzy Oanh, thìsfwk tiêinuf n-nưygho ơxjrf ng Bảqbms o-Hòaqmo a vẫveqg y tay:
– Thôzfic i tha cho. Từdbtw nay phảqbms i chúvyno ývzoo kiểmjkx m soábsuz t cẩdoyk n thậaowy n.
Biếeljq t khi Mộfayi c-tồzgtj n hòaqmo a thưygho ợbltv ng phạyvck t ai, màfsjg tiêinuf n nưygho ơxjrf ng Bảqbms o-Hòaqmo a lêinuf n tiếeljq ng âhjnd n xábsuz , làfsjg ôzfic ng khôzfic ng truy phạyvck t tộfayi i nhâhjnd n nữhwfn a, Đkstg ỗcdzy Oanh hưygho ớgerj ng tiêinuf n nưygho ơxjrf ng hàfsjg nh lễkkqo :
– Đkstg a tạyvck sưygho phụnssh đfkcd ạyvck i xábsuz .
Niêinuf n hiệiqct u Thiêinuf n-huốykqb ng Bảqbms o-tưygho ợbltv ng thứiooc nhìsfwk , đfkcd ờgerj i vua Thábsuz nh-tôzfic ng nhàfsjg Lývzoo (1069), Xuâhjnd n, thábsuz ng hai, ngàfsjg y Đkstg inh-Dậaowy u (dưygho ơxjrf ng-lịdumg ch 24-2-1069) bêinuf n Trung-quốykqb c nhằcxlw m niêinuf n hiệiqct u Hy-ninh thứiooc nhìsfwk đfkcd ờgerj i Tốykqb ng Thầykqb n-tôzfic n.
Ghi chúvyno
Vua thứiooc ba củiqct a triềzojv u Lývzoo têinuf n thựcyfw c làfsjg Nhậaowy t-tôzfic ng, con đfkcd ầykqb u lòaqmo ng củiqct a Thábsuz i-tôzfic ng, lêinuf n ngôzfic i vua năjevr m Giábsuz p-Ngọlklk (1054), lấhwfn y niêinuf n hiệiqct u làfsjg Long-thụnssh y Thábsuz i-bìsfwk nh. Đkstg ếeljq n năjevr m Kỷhjnd -Hợbltv i (1059) cảqbms i niêinuf n làfsjg Chưygho ơxjrf ng-thábsuz nh Gia-khábsuz nh. Năjevr m Bífiph nh-Ngọlklk (1066) nhâhjnd n sinh thábsuz i-tửfahc Càfsjg n-Đkstg ứiooc c, cảqbms i nguyêinuf n làfsjg Long-chưygho ơxjrf ng Thiêinuf n-tựcyfw . Chỉyhym hai năjevr m sau, năjevr m Mậaowy u-Thâhjnd n (1068) nhâhjnd n đfkcd ưygho ợbltv c hiếeljq n voi trắxhcs ng, coi làfsjg đfkcd iềzojv m làfsjg nh, cảqbms i niêinuf n làfsjg Thiêinuf n-huốykqb ng Bảqbms o-tưygho ợbltv ng. Hồzgtj i đfkcd ầykqb u năjevr m 1069 vẫveqg n còaqmo n dùrvsa ng niêinuf n hiệiqct u Thiêinuf n-huốykqb ng Bảqbms o-tưygho ợbltv ng. Đkstg ếeljq n giữhwfn a năjevr m, sau chiếeljq n thắxhcs ng mớgerj i đfkcd ổooza i làfsjg Thầykqb n-vũiooc nguyêinuf n niêinuf n. Kểmjkx từdbtw đfkcd ầykqb u đfkcd ờgerj i Lývzoo , cábsuz c vua vẫveqg n lấhwfn y quốykqb c hiệiqct u làfsjg Đkstg ạyvck i-Việiqct t, nhưygho ng trêinuf n văjevr n kiệiqct n chưygho a bao giờgerj dùrvsa ng chífiph nh thứiooc c. Đkstg ếeljq n đfkcd ờgerj i vua Thábsuz nh-tôzfic ng, ngàfsjg i chífiph nh thứiooc c dùrvsa ng quốykqb c danh Đkstg ạyvck i-Việiqct t trong văjevr n kiệiqct n, vàfsjg cảqbms ngay vớgerj i nhữhwfn ng văjevr n kiệiqct n bang giao vớgerj i Tốykqb ng. Vìsfwk hồzgtj i đfkcd ómjkx Đkstg ạyvck i-Việiqct t quábsuz mạyvck nh, khiếeljq n Tốykqb ng kiềzojv ng! »
Sábsuz ng sớgerj m, xung quanh đfkcd iệiqct n Uy-viễkkqo n bao trùrvsa m mộfayi t khôzfic ng khífiph uy nghi cùrvsa ng cựcyfw c. Trêinuf n trờgerj i, lúvyno c nàfsjg o cùrvsa ng cómjkx hai chựcyfw c chim ưygho ng bay lưygho ợbltv n tuầykqb n hàfsjg nh, theo lệiqct nh củiqct a mộfayi t Ưiqct ng-binh đfkcd ứiooc ng trêinuf n ngọlklk n câhjnd y đfkcd iềzojv u khiểmjkx n. Xung quanh đfkcd iệiqct n, giábsuz p-sĩzojv gưygho ơxjrf m đfkcd ao sábsuz ng ngờgerj i, đfkcd ứiooc ng canh gábsuz c, thâhjnd n bấhwfn t đfkcd ộfayi ng nhưygho nhữhwfn ng pho tưygho ợbltv ng đfkcd ábsuz . Vòaqmo ng ngoàfsjg i Ngao-binh dàfsjg n hơxjrf n trăjevr m chómjkx sómjkx i tuầykqb n hàfsjg nh. Nhữhwfn ng đfkcd ạyvck i thầykqb n, tưygho ớgerj ng lĩzojv nh dùrvsa thịdumg vệiqct đfkcd ãwbuo quen, nhưygho ng khi vàfsjg o đfkcd iệiqct n cũiooc ng phảqbms i bỏveqg mũiooc , đfkcd ểmjkx xem mặqcpe t. Ai cũiooc ng biếeljq t đfkcd âhjnd y làfsjg cuộfayi c họlklk p cựcyfw c mậaowy t.
Đkstg úvyno ng giờgerj Thìsfwk n, Thiêinuf n-huốykqb ng Bảqbms o-tưygho ợbltv ng hoàfsjg ng đfkcd ếeljq đfkcd i trưygho ớgerj c, phífiph a sau làfsjg Ỷdbtw -Lan thầykqb n-phi, cómjkx thịdumg vệiqct hộfayi tốykqb ng đfkcd ếeljq n đfkcd iệiqct n Uy-viễkkqo n. Hoàfsjg ng đfkcd ếeljq vàfsjg o trong rồzgtj i, thìsfwk đfkcd àfsjg n chómjkx sómjkx i khéveqg p vòaqmo ng vậaowy y. Kểmjkx từdbtw giờgerj nàfsjg y, nộfayi i bấhwfn t xuấhwfn t, ngoạyvck i bấhwfn t nhậaowy p.
Nhạyvck c cửfahc bàfsjg i Nguyêinuf n-thọlklk (đfkcd ãwbuo nómjkx i trong hồzgtj i trưygho ớgerj c), bábsuz o hiệiqct u vua thiếeljq t đfkcd ạyvck i triềzojv u.
Lễkkqo nghi tấhwfn t.
Quan Tổooza ng-lĩzojv nh thịdumg -vệiqct Đkstg ỗcdzy Oanh thâhjnd n tiễkkqo n mộfayi t trăjevr m hai mưygho ơxjrf i nhạyvck c côzfic ng rờgerj i khỏveqg i đfkcd iệiqct n.
Năjevr m trưygho ớgerj c mỗcdzy i khi thiếeljq t triềzojv u Tểmjkx -tưygho ớgerj ng Lývzoo Đkstg ạyvck o-Thàfsjg nh tâhjnd u đfkcd iềzojv u gìsfwk , phảqbms i xưygho ng têinuf n, cùrvsa ng toàfsjg n vẹbrgz n chứiooc c tưygho ớgerj c. Thábsuz ng trưygho ớgerj c đfkcd âhjnd y, hoàfsjg ng-đfkcd ếeljq giábsuz ng chỉyhym ban cho ôzfic ng khi tâhjnd u khôzfic ng phảqbms i xưygho ng têinuf n nữhwfn a. Kểmjkx từdbtw khi triềzojv u Lývzoo lậaowy p lêinuf n đfkcd ếeljq n giờgerj , chỉyhym cómjkx mìsfwk nh Khai-Quốykqb c vưygho ơxjrf ng đfkcd ưygho ợbltv c ban cho danh dựcyfw nàfsjg y, nay Tểmjkx tưygho ớgerj ng Lývzoo Đkstg ạyvck o-Thàfsjg nh làfsjg ngưygho ờgerj i thứiooc nhìsfwk .
Ôaowy ng tâhjnd u:
– Hôzfic m nay thiếeljq t triềzojv u cơxjrf mậaowy t, đfkcd ểmjkx quyếeljq t đfkcd ịdumg nh kếeljq sábsuz ch bìsfwk nh Chiêinuf m. Tấhwfn t cảqbms tưygho ớgerj ng soábsuz i, đfkcd ôzfic -đfkcd ốykqb c liêinuf n hệiqct đfkcd ềzojv u tềzojv tựcyfw u. Riêinuf ng quốykqb c-phụnssh thábsuz nh thểmjkx bấhwfn t an, nêinuf n quốykqb c-mẫveqg u phảqbms i săjevr n sómjkx c ngưygho ờgerj i, thàfsjg nh ra vắxhcs ng mặqcpe t. Khábsuz c vớgerj i mọlklk i lầykqb n, hôzfic m nay tấhwfn t cảqbms lụnssh c vịdumg phu nhâhjnd n phụnssh giúvyno p Ỷdbtw -Lan thầykqb n phi cũiooc ng tham dựcyfw đfkcd ểmjkx biếeljq t tìsfwk nh hìsfwk nh.
Ôaowy ng chỉyhym sábsuz u phu nhâhjnd n:
– Tâhjnd u bệiqct hạyvck , sábsuz u vịdumg phu nhâhjnd n trợbltv giúvyno p thầykqb n-phi làfsjg : côzfic ng chúvyno a Thiêinuf n-Ninh giúvyno p vềzojv việiqct c bộfayi Hộfayi , nộfayi i cung, Hoàfsjg ng-thàfsjg nh. Côzfic ng chúvyno a Đkstg ộfayi ng-Thiêinuf n trợbltv giúvyno p vềzojv việiqct c bộfayi Hìsfwk nh. Vưygho ơxjrf ng-phi Trung-thàfsjg nh vưygho ơxjrf ng Hoằcxlw ng-Châhjnd n làfsjg Nguyễkkqo n-thịdumg Trinh-Dung trợbltv gúvyno p vềzojv Binh-bộfayi , Khu-mậaowy t việiqct n. Vưygho ơxjrf ng phi Tífiph n-nghĩzojv a vưygho ơxjrf ng Chiêinuf u-văjevr n làfsjg Lêinuf Ngọlklk c-Nam giúvyno p vềzojv Lạyvck i-bộfayi . Phu-nhâhjnd n Đkstg ịdumg nh-viễkkqo n tưygho ớgerj ng quâhjnd n Nguyễkkqo n Căjevr n làfsjg Vũiooc Thanh-Thảqbms o giúvyno p vềzojv Côzfic ng-bộfayi . Phu nhâhjnd n củiqct a Tảqbms -thiêinuf n ngưygho u vệiqct thưygho ợbltv ng tưygho ớgerj ng quâhjnd n Bùrvsa i Hoàfsjg ng-Quan làfsjg Trầykqb n-thịdumg Ngọlklk c-Huệiqct giúvyno p vềzojv Lễkkqo -bộfayi . Xin bệiqct hạyvck ban chỉyhym .
Nhàfsjg vua hưygho ớgerj ng vàfsjg o hai con trai củiqct a quốykqb c-phụnssh làfsjg Trung-thàfsjg nh vưygho ơxjrf ng Hoằcxlw ng-Châhjnd n, Tífiph n-nghĩzojv a vưygho ơxjrf ng Chiêinuf u-văjevr n, hỏveqg i:
– Hôzfic m qua trẫveqg m đfkcd ếeljq n thăjevr m Quốykqb c-phụnssh , ngưygho ờgerj i cómjkx vẻdumg mệiqct t. Trẫveqg m dâhjnd ng sâhjnd m thang. Khôzfic ng biếeljq t tìsfwk nh trạyvck ng nay ra sao?
Tífiph n-nghĩzojv a vưygho ơxjrf ng Chiêinuf u-Văjevr n tâhjnd u:
– Đkstg ạyvck tạyvck bệiqct hạyvck , phụnssh vưygho ơxjrf ng chỉyhym còaqmo n mệiqct t chúvyno t ífiph t thôzfic i.
Long-tâhjnd m mởyocu rộfayi ng, nhàfsjg vua hưygho ớgerj ng vàfsjg o chưygho tưygho ớgerj ng ban chỉyhym :
– Từdbtw khi mởyocu nưygho ớgerj c, đfkcd ờgerj i nàfsjg o cũiooc ng cómjkx nhữhwfn ng anh hùrvsa ng cầykqb m gưygho ơxjrf m ra trậaowy n đfkcd ểmjkx bảqbms o vệiqct đfkcd ấhwfn t tổooza . Nưygho ớgerj c Chiêinuf m-thàfsjg nh, vốykqb n thuộfayi c tộfayi c Việiqct t. Nhưygho ng trong hơxjrf n nghìsfwk n năjevr m tộfayi c Việiqct t ta bịdumg Trung-quốykqb c cai trịdumg , họlklk bỏveqg rơxjrf i vùrvsa ng phífiph a Nam Đkstg ạyvck i-Việiqct t. Trong khi đfkcd ómjkx , mộfayi t dịdumg tộfayi c Mãwbuo -lịdumg -ábsuz vốykqb n làfsjg dâhjnd n man mọlklk i ven biểmjkx n, hung dữhwfn , khôzfic ng văjevr n hómjkx a, tiếeljq n dầykqb n lêinuf n phífiph a Bắxhcs c, chiếeljq m lĩzojv nh vùrvsa ng Việiqct t-thưygho ờgerj ng, chia cắxhcs t lậaowy p ra nưygho ớgerj c Chiêinuf m-thàfsjg nh, Châhjnd n-lạyvck p. Tuy nhiêinuf n, Châhjnd n-lạyvck p vẫveqg n do tộfayi c Việiqct t cai trịdumg . Duy Chiêinuf m-thàfsjg nh, tộfayi c Mãwbuo luôzfic n nổooza i lêinuf n giếeljq t tộfayi c Việiqct t lậaowy p triềzojv u đfkcd ạyvck i. Mỗcdzy i khi triềzojv u đfkcd ạyvck i tộfayi c Mãwbuo cầykqb m quyềzojv n, làfsjg chúvyno ng đfkcd em quâhjnd n vưygho ợbltv t biểmjkx n hoặqcpe c tràfsjg n qua biêinuf n giớgerj i vàfsjg o cưygho ớgerj p phábsuz phífiph a Nam ta. Triềzojv u đfkcd ìsfwk nh nhiềzojv u lầykqb n sai sứiooc vàfsjg o răjevr n dạyvck y, chúvyno ng gửfahc i sứiooc sang tạyvck tộfayi i, nhưygho ng chứiooc ng nàfsjg o tậaowy t ấhwfn y. Hôzfic m nay tạyvck tộfayi i, ngàfsjg y mai lạyvck i tábsuz i phạyvck m. Tộfayi i quấhwfn y rốykqb i biêinuf n thùrvsa y còaqmo n cómjkx thểmjkx làfsjg m ngơxjrf cho đfkcd ưygho ợbltv c. Gầykqb n đfkcd âhjnd y, Chếeljq Củiqct gửfahc i sứiooc sang Tốykqb ng, ưygho ớgerj c hẹbrgz n vớgerj i Tốykqb ng cùrvsa ng khởyocu i binh đfkcd ábsuz nh phábsuz Đkstg ạyvck i-Việiqct t. Tốykqb ng hứiooc a, cắxhcs t vùrvsa ng đfkcd ấhwfn t từdbtw Thanh-hómjkx a trởyocu vàfsjg o phong cho Chếeljq Củiqct . Từdbtw đfkcd ấhwfn y Chếeljq Củiqct đfkcd ồzgtj n trữhwfn lưygho ơxjrf ng thảqbms o, thao luyệiqct n quâhjnd n sĩzojv , đfkcd ómjkx ng chiếeljq n thuyềzojv n, đfkcd ịdumg nh năjevr m tớgerj i cùrvsa ng Tốykqb ng tiếeljq n quâhjnd n vàfsjg o Đkstg ạyvck i-Việiqct t ta. Than ôzfic i! Trẫveqg m nhậaowy n ngôzfic i từdbtw liệiqct t tổooza , muốykqb n cho dâhjnd n giầykqb u, hạyvck nh phúvyno c nhưygho thờgerj i vua Hùrvsa ng, vua Trưygho ng, màfsjg Bắxhcs c thìsfwk Tốykqb ng khôzfic ng đfkcd ểmjkx yêinuf n. Nam thìsfwk Chiêinuf m quấhwfn y phábsuz . Cùrvsa ng chẳkbpy ng đfkcd ãwbuo câhjnd y muốykqb n lặqcpe ng, giómjkx chẳkbpy ng muốykqb n đfkcd ừdbtw ng, trẫveqg m phảqbms i tựcyfw vệiqct . Trong phéveqg p dụnssh ng binh, tiêinuf n hạyvck thủiqct chếeljq nhâhjnd n, hậaowy u hạyvck thủiqct chếeljq ưygho nhâhjnd n (mìsfwk nh ra tay trưygho ớgerj c thìsfwk khốykqb ng chếeljq đfkcd ưygho ợbltv c ngưygho ờgerj i, mìsfwk nh ra tay sau thìsfwk bịdumg ngưygho ờgerj i khốykqb ng chếeljq ). Nay trẫveqg m họlklk p chưygho khanh tạyvck i đfkcd âhjnd y đfkcd ểmjkx bàfsjg n đfkcd ịdumg nh kếeljq sábsuz ch tiếeljq n quâhjnd n phạyvck t Chiêinuf m.
Ngàfsjg i gọlklk i Lývzoo Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t:
– Ngưygho ờgerj i hãwbuo y lạyvck i đfkcd âhjnd y.
Lývzoo Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t quỳplyu gốykqb i trưygho ớgerj c ngai vàfsjg ng. Nhàfsjg vua cầykqb m thanh Thưygho ợbltv ng-phưygho ơxjrf ng bảqbms o kiếeljq m trao cho ôzfic ng, rồzgtj i ban chỉyhym :
– Ngưygho ờgerj i vớgerj i ta cómjkx tìsfwk nh sưygho thúvyno c, sưygho đfkcd iệiqct t, ngưygho ờgerj i lạyvck i làfsjg bạyvck n họlklk c vớgerj i ta từdbtw thờgerj i thơxjrf ấhwfn u. Sau duyêinuf n đfkcd ưygho a đfkcd ẩdoyk y ngưygho ờgerj i thàfsjg nh nghĩzojv a tửfahc củiqct a ta. Suốykqb t hơxjrf n hai mưygho ơxjrf i năjevr m qua, ta vớgerj i ngưygho ờgerj i tuy nghĩzojv a làfsjg chúvyno a tôzfic i, nhưygho ng tìsfwk nh thìsfwk e hơxjrf n ruộfayi t thịdumg t. Hôzfic m nay ta thâhjnd n chinh, phong ngưygho ờgerj i làfsjg m nguyêinuf n soábsuz i. Cuộfayi c Nam chinh nàfsjg y làfsjg cuộfayi c chiếeljq n mộfayi t mấhwfn t mộfayi t còaqmo n. Nếeljq u ta thắxhcs ng, thìsfwk Tốykqb ng khôzfic ng dábsuz m đfkcd em quâhjnd n qua. Ta bạyvck i, thìsfwk Tốykqb ng sẽdixv dốykqb c quâhjnd n chiếeljq m nưygho ớgerj c đfkcd ábsuz nh ta. Ta thắxhcs ng, thìsfwk Đkstg ạyvck i-Việiqct t còaqmo n, nhưygho ta bạyvck i thìsfwk Đkstg ạyvck i-Việiqct t mấhwfn t. Nàfsjg y Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t, ngưygho ờgerj i thắxhcs ng thìsfwk Đkstg ạyvck i-Việiqct t còaqmo n, ngưygho ờgerj i bạyvck i, Đkstg ạyvck i-Việiqct t mấhwfn t. Đkstg ạyvck i-Việiqct t còaqmo n hay mấhwfn t hoàfsjg n toàfsjg n do ngưygho ờgerj i đfkcd ấhwfn y.
Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t tiếeljq p kiếeljq m:
– Thầykqb n xin hếeljq t sứiooc c mìsfwk nh đfkcd ểmjkx bảqbms o vệiqct đfkcd ấhwfn t tổooza .
Nhàfsjg vua rómjkx t ngựcyfw tửfahc u ban cho Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t ba chung. Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t uốykqb ng rồzgtj i, đfkcd ứiooc ng dậaowy y, ngồzgtj i vàfsjg o ghếeljq dàfsjg nh cho nguyêinuf n soábsuz i. Ôaowy ng hưygho ớgerj ng vàfsjg o cửfahc tọlklk a:
– Phàfsjg m ra quâhjnd n, thìsfwk phảqbms i lo phòaqmo ng vệiqct căjevr n bảqbms n. Ta Nam chinh, thìsfwk trưygho ớgerj c hếeljq t phảqbms i phòaqmo ng Tốykqb ng ởyocu phưygho ơxjrf ng Bắxhcs c cómjkx thểmjkx đfkcd ábsuz nh úvyno p. Xin mờgerj i Lạyvck ng-châhjnd u quốykqb c-côzfic ng trìsfwk nh bầykqb y vềzojv tìsfwk nh hìsfwk nh mớgerj i nhấhwfn t củiqct a Tốykqb ng đfkcd ãwbuo .
Thâhjnd n Thiệiqct u-Cựcyfw c tâhjnd u:
– Thầykqb n Hữhwfn u kim-ngôzfic thưygho ợbltv ng-tưygho ớgerj ng quâhjnd n, lĩzojv nh Đkstg ạyvck i-tưygho -mãwbuo Bắxhcs c-biêinuf n, Lạyvck ng-châhjnd u quốykqb c-côzfic ng kífiph nh xin tâhjnd u trìsfwk nh vềzojv tìsfwk nh hìsfwk nh Tốykqb ng. Năjevr m trưygho ớgerj c thầykqb n đfkcd ãwbuo tâhjnd u vềzojv việiqct c Nhâhjnd n-tôzfic ng bêinuf n Tốykqb ng băjevr ng hàfsjg , Hy-Ninh đfkcd ếeljq lêinuf n ngôzfic i, triềzojv u đfkcd ìsfwk nh chia làfsjg m hai phe. Mộfayi t chủiqct xâhjnd m Nam thùrvsa y vàfsjg mộfayi t phe chủiqct hòaqmo a. Nhưygho ng mớgerj i đfkcd âhjnd y, mộfayi t biếeljq n cốykqb rung đfkcd ộfayi ng Trung-nguyêinuf n, cómjkx ảqbms nh hưygho ởyocu ng lớgerj n lao vôzfic cùrvsa ng đfkcd ếeljq n cábsuz c nưygho ớgerj c lâhjnd n bang. Đkstg ómjkx làfsjg Tốykqb ng mớgerj i nảqbms y ra mộfayi t thiêinuf n tàfsjg i, thôzfic ng kim bábsuz c cổooza têinuf n làfsjg Vưygho ơxjrf ng An-Thạyvck ch. An-Thạyvck ch cómjkx chưygho ơxjrf ng trìsfwk nh cảqbms i cábsuz ch làfsjg m cho nưygho ớgerj c giầykqb u, binh mạyvck nh. Nếeljq u cuộfayi c cảqbms i cábsuz ch củiqct a Thạyvck ch thàfsjg nh côzfic ng, cómjkx thểmjkx đfkcd ưygho a Tốykqb ng đfkcd ếeljq n giầykqb u mạyvck nh bấhwfn t khảqbms đfkcd ưygho ơxjrf ng.
Nhàfsjg vua phábsuz n:
– Trẫveqg m theo dõhbby i tấhwfn u trìsfwk nh củiqct a Khu-mậaowy t việiqct n nómjkx i vềzojv cuộfayi c cảqbms i cábsuz ch nàfsjg y lẻdumg tẻdumg . Nay khanh khábsuz trìsfwk nh bầykqb y thựcyfw c chi tiếeljq t vụnssh nàfsjg y đfkcd ểmjkx triềzojv u thầykqb n cùrvsa ng biếeljq t. Trưygho ớgerj c hếeljq t khanh nómjkx i vềzojv tiểmjkx u sửfahc Vưygho ơxjrf ng An-Thạyvck ch đfkcd ãwbuo . Tạyvck i sao y đfkcd ang làfsjg mộfayi t chứiooc c quan nhỏveqg , bỗcdzy ng chốykqb c nhảqbms y lêinuf n đfkcd ịdumg a vịdumg tểmjkx thầykqb n? Ai đfkcd ãwbuo tiếeljq n cửfahc y? Tiếeljq n cửfahc trong trưygho ờgerj ng hợbltv p nàfsjg o? Chưygho ơxjrf ng trìsfwk nh cảqbms i cábsuz ch củiqct a y ra sao, màfsjg lạyvck i gọlklk i làfsjg Tâhjnd n-phábsuz p.
Thiệiqct u-Cựcyfw c lấhwfn y ta mộfayi t sốykqb thẻdumg tre, trêinuf n viếeljq t đfkcd ầykqb y chữhwfn , rồzgtj i liềzojv c qua mộfayi t lưygho ợbltv t. Ôaowy ng tâhjnd u:
– Vưygho ơxjrf ng An-Thạyvck ch, hiệiqct u làfsjg Bábsuz n-sơxjrf n, tựcyfw làfsjg Giớgerj i-phủiqct , ngưygho ờgerj i đfkcd ấhwfn t Lâhjnd m-xuyêinuf n thuộfayi c Phủiqct -châhjnd u, sinh giờgerj Tuấhwfn t ngàfsjg y 12 thábsuz ng 11 năjevr m Tâhjnd n-Dậaowy u niêinuf n hiệiqct u Thiêinuf n-hy thứiooc tưygho đfkcd ồzgtj i Tốykqb ng Châhjnd n-tôzfic ng, so vớgerj i bảqbms n triềzojv u làfsjg niêinuf n hiệiqct u Thuậaowy n-thiêinuf n thứiooc 12 đfkcd ờgerj i đfkcd ứiooc c Thábsuz i-tổooza (1021).
Ghi chúvyno
Xéveqg t sốykqb Tửfahc -vi củiqct a Vưygho ơxjrf ng An-Thạyvck ch thìsfwk thấhwfn y: mệiqct nh lậaowy p tạyvck i Dầykqb n, Cựcyfw -môzfic n, Thábsuz i-dưygho ơxjrf ng thủiqct mệiqct nh. Cábsuz t tinh phùrvsa gồzgtj m Hómjkx a-lộfayi c, Hómjkx a-quyềzojv n, Hómjkx a-khoa, Văjevr n-khúvyno c, Tảqbms -phụnssh , Thiêinuf n-khôzfic i. Thựcyfw c trêinuf n đfkcd ờgerj i nghiêinuf n cứiooc u Tửfahc -vi, chưygho a bao giờgerj tôzfic i thấhwfn y mộfayi t lábsuz sốykqb lạyvck i hộfayi i đfkcd ủiqct tấhwfn t cảqbms nhữhwfn ng cábsuz t thiêinuf n vềzojv biệiqct n thuyếeljq t ởyocu mệiqct nh nhưygho vậaowy y. Cựcyfw -môzfic n, Thábsuz i-dưygho ơxjrf ng ởyocu Dầykqb n làfsjg cábsuz ch Nhậaowy t xuấhwfn t thiêinuf n môzfic n, cảqbms hai sao đfkcd ềzojv u làfsjg quyềzojv n tinh, khiếeljq n đfkcd ưygho ơxjrf ng sốykqb nómjkx i giỏveqg i, nómjkx i đfkcd ưygho ợbltv c nhiềzojv u ngưygho ờgerj i nghe; thôzfic ng minh tuyệiqct t đfkcd ỉyhym nh, nổooza i tiếeljq ng khi sốykqb ng, chếeljq t rồzgtj i muôzfic n đfkcd ờgerj i sau còaqmo n đfkcd ưygho ợbltv c ngưygho ờgerj i ta khâhjnd m phụnssh c. Đkstg ãwbuo vậaowy y Cựcyfw ngộfayi Quyềzojv n, đfkcd ắxhcs c thêinuf m cábsuz ch « Quyềzojv n hộfayi i Cựcyfw , Vũiooc anh hùrvsa ng ». Nêinuf n ôzfic ng làfsjg mộfayi t loạyvck i anh hùrvsa ng củiqct a Tốykqb ng. Đkstg ãwbuo hếeljq t đfkcd âhjnd u, còaqmo n hộfayi i Khoa, Xưygho ơxjrf ng khiếeljq n cho côzfic ng danh nhẹbrgz bưygho ớgerj c, đfkcd ưygho ợbltv c ngưygho ờgerj i đfkcd ờgerj i kífiph nh trọlklk ng. Khoa, Xưygho ơxjrf ng, Lộfayi c tạyvck o cho ôzfic ng thàfsjg nh đfkcd ạyvck i văjevr n hàfsjg o, đfkcd ạyvck i thi hàfsjg o, đfkcd ạyvck i tưygho tưygho ởyocu ng gia. Cung quan vôzfic chábsuz nh diệiqct u tạyvck i Ngọlklk ; Nhậaowy t tạyvck i Dầykqb n, Nguyệiqct t tạyvck i Tývzoo chiếeljq u lêinuf n làfsjg cábsuz ch Nhậaowy t, Nguyệiqct t tịdumg nh minh, tábsuz cửfahc u trùrvsa ng ưygho kim đfkcd iệiqct n, nghiãwbuo làfsjg làfsjg m tểmjkx thầykqb n. Vìsfwk Thiêinuf n-khôzfic i thủiqct mệiqct nh, Thiêinuf n-việiqct t cưygho quan, đfkcd ắxhcs c cábsuz ch tọlklk a quývzoo hưygho ớgerj ng quývzoo nêinuf n thi tiếeljq n-sĩzojv ôzfic ng đfkcd ỗcdzy đfkcd ầykqb u. Chỉyhym tiếeljq c rằcxlw ng Kìsfwk nh-dưygho ơxjrf ng cưygho Tuấhwfn t, Đkstg àfsjg -la cưygho Thâhjnd n chiếeljq u vàfsjg o cung mệiqct nh nêinuf n trêinuf n hoạyvck n đfkcd ồzgtj luôzfic n bịdumg dèahnp m pha, chỉyhym trífiph ch.
Nhữhwfn ng cảqbms i cábsuz ch củiqct a ôzfic ng giốykqb ng nhưygho nhữhwfn ng biệiqct n phábsuz p kinh tếeljq đfkcd ờgerj i nay, đfkcd i trưygho ớgerj c Âkbpy u-Mỹvrfa cảqbms nghìsfwk n năjevr m. Nếeljq u Tốykqb ng tậaowy n dụnssh ng cảqbms i cábsuz ch nàfsjg y, thìsfwk thếeljq cuộfayi c thay đfkcd ổooza i; Trung-quốykqb c đfkcd ãwbuo ngựcyfw trịdumg thếeljq giớgerj i từdbtw mấhwfn y thếeljq kỷhjnd trưygho ớgerj c, chứiooc đfkcd âhjnd u đfkcd ếeljq n nỗcdzy i bịdumg Bábsuz t-quốykqb c làfsjg m nhụnssh c ởyocu cuốykqb i thếeljq kỷhjnd thứiooc mưygho ờgerj i chífiph n. Chỉyhym tiếeljq c rằcxlw ng vìsfwk bịdumg đfkcd ồzgtj ng liêinuf u chỉyhym trífiph ch, Vưygho ơxjrf ng An-Thạyvck ch xui vua Thầykqb n-tôzfic ng xâhjnd m lăjevr ng Đkstg ạyvck i-Việiqct t bịdumg Ỷdbtw -Lan vớgerj i Lývzoo Thưygho ờgerj ng-Kiệiqct t đfkcd ábsuz nh bạyvck i, đfkcd ưygho a đfkcd ếeljq n ôzfic ng mấhwfn t chứiooc c Tểmjkx -tưygho ớgerj ng, rồzgtj i cảqbms i cábsuz ch củiqct a ôzfic ng bịdumg bỏveqg .
– Tâ
Ỷ
– Cô
– Trư
Cả
– Loạ
Triề
Cô
– Loạ
Hì
– Khả
Thiê
– Đ
Cô
– Ngư
Hộ
– Tâ
– Thư
Cô
– Đ
Nà
– Thầ
Nhà
– Đ
Triề
– Đ
Cử
Cô
– Đ
Cô
– Đ
Nà
– Đ
Nhà
– Cô
Cô
– Thầ
Nhà
– Cô
Ỷ
– Thiế
Triề
Long-tâ
– Trẫ
Cô
– Sư
Tô
– Thờ
Đ
– Thỉ
Tô
– Đ
Ô
– Mộ
Ô
Cử
– Thư
Tô
– Ta chia nhâ
Ô
– Việ
Vua bà
– Mấ
Ỷ
– Kinh sư
Nhà
– Xin thầ
Lý
Nhà
– Xin sư
– Bâ
Ô
Phò
– Chú
Tô
– Như
Ô
– Bâ
Nhà
– Trư
Nhà
– Tre già
Nhà
– Khanh hiệ
Quan đ
– Hiệ
Nhà
– Xin Quố
Khai-Quố
– Đ
Đ
– Thiê
Nhà
– Từ
Ngà
– Về
Phò
– Tâ
Nhà
– Vậ
Nhà
– Trong lầ
Tô
– Hoà
Cử
Lú
Nhà
– Sư
– Ban nã
Nhà
– Xin thầ
Tể
– Đ
Từ
Nhà
– Quan Đ
Mộ
Long tâ
– Vậ
Quố
– Thờ
Vua bà
– Lờ
Nhà
– Nhớ
Nhà
– Mặ
Nhà
– Thà
Tô
– Bâ
Hộ
– Trư
Nhà
– Ninh nhi! Từ
Cô
– Tâ
Cô
– Từ
Cô
Thư
– Khả
Cô
– Nư
Ỷ
– Hồ
– Tâ
Vua bà
– Thờ
Cô
Thấ
– Việ
Ỷ
– Hô
Cung nga, thá
Nhà
– Bã
Nhạ
– Mộ
Đ
« Nọ
Cô
– Tê
Cô
Ỷ
– Cũ
Đ
– Mộ
Nhà
– Thô
Biế
– Đ
Niê
Ghi chú
Vua thứ
Sá
Đ
Nhạ
Lễ
Quan Tổ
Nă
Ô
– Hô
Ô
– Tâ
Nhà
– Hô
Tí
– Đ
Long-tâ
– Từ
Ngà
– Ngư
Lý
– Ngư
Thư
– Thầ
Nhà
– Phà
Thâ
– Thầ
Nhà
– Trẫ
Thiệ
– Vư
Ghi chú
Xé
Nhữ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
