Ỷzrmk -Lan vềtoca Thăzray ng-long đfejn ãdkip hơovve n năzray m rồzwwi i. Trong suốobfz t mộeghu t năzray m liềtoca n nànyfd ng lànyfd m việhbuu c cạwwzc nh nhànyfd vua nhưxziy mộeghu t đfejn ạwwzc i-họafov c-sĩyodx . Mỗzrsx i tấafov u chưxziy ơovve ng, nànyfd ng đfejn ọafov c cho nhànyfd vua nghe, bànyfd n luậfejn n vớqacd i ngànyfd i. Sau khi nhànyfd vua quyếzray t đfejn ịzray nh, thìkyuo chísifv nh nànyfd ng cầeghu m búbpvk t son phêzwwi lêzwwi n, rồzwwi i trìkyuo nh cho nhànyfd vua kýikbr . Cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n, từkals tểbpvk -tưxziy ớqacd ng Lýikbr -đfejn ạwwzc o-Thànyfd nh cho tớqacd i nhữtcqr ng vịzray trấafov n nhậfejn m ởzyzj biêzwwi n cưxziy ơovve ng, khi thấafov y néuggl t chữtcqr châayba u-phêzwwi nhưxziy rồzwwi ng bay, nhưxziy phưxziy ợgdjx ng múbpvk a, lờnzpw i văzray n uyểbpvk n chuyểbpvk n thìkyuo biếzray t ngay lànyfd củfejn a Ỷzrmk -Lan phu-nhâayba n. Trísifv nhớqacd củfejn a Ỷzrmk -Lan rấafov t tốobfz t, mỗzrsx i tấafov u chưxziy ơovve ng tớqacd i, nànyfd ng nhắzwwi c lạwwzc i chuyệhbuu n cũjidu nhưxziy thếzray nànyfd o, nhànyfd vua đfejn ãdkip ban chỉwlss dụmmyg ra sao, nay kếzray t quảqlaw cájidu c nơovve i tấafov u vềtoca nhưxziy thếzray đfejn ónzpw . Nànyfd ng sai lànyfd m riêzwwi ng mộeghu t cájidu i trájidu p, chia lànyfd m mưxziy ờnzpw i tájidu m ngăzray n, mỗzrsx i ngăzray n cấafov t mộeghu t cuốobfz n sổzrmk ghi chúbpvk , tónzpw m lưxziy ợgdjx c nhữtcqr ng diễyvsc n biếzray n quan trọafov ng. Trong mưxziy ờnzpw i tájidu m ngăzray n, thìkyuo mộeghu t ngăzray n cho phủfejn tểbpvk -tưxziy ớqacd ng, mộeghu t ngăzray n cho hậfejn u cung, mộeghu t ngăzray n cho Khu-mậfejn t-việhbuu n, sájidu u ngăzray n cho sájidu u bộeghu ... lạwwzc i cónzpw nhữtcqr ng ngăzray n cho Thịzray -vệhbuu , cho Bắzwwi c-biêzwwi n v.v. Cho nêzwwi n chưxziy sựynjq trong cung, lụmmyg c bộeghu , ngoànyfd i biêzwwi n, nhấafov t nhấafov t mỗzrsx i sựynjq nhànyfd vua hỏfrzm i đfejn ếzray n, nànyfd ng tâayba u trìkyuo nh rànyfd nh mạwwzc ch.
Tuy đfejn ưxziy ợgdjx c nhànyfd vua sủfejn ng-ájidu i, tuy tànyfd i ba, tuy phụmmyg tájidu nhànyfd vua, nhưxziy ng Ỷzrmk -Lan nghĩyodx rằyodx ng: lấafov y chồzwwi ng vua hay lấafov y chồzwwi ng dâayba n, hạwwzc nh phúbpvk c hay khôkals ng thìkyuo do mìkyuo nh tạwwzc o ra. Đhbuu iềtoca u đfejn ónzpw khôkals ng khónzpw . Nhưxziy ng đfejn ốobfz i vớqacd i nànyfd ng, mìkyuo nh lấafov y chồzwwi ng vua thìkyuo sao phảqlaw i đfejn ưxziy ợgdjx c lòeghu ng chồzwwi ng, đfejn ưxziy ợgdjx c lòeghu ng ngưxziy ờnzpw i xung quanh, rồzwwi i cónzpw thểbpvk nhâayba n đfejn ịzray a vịzray mìkyuo nh, mànyfd mưxziy u hạwwzc nh phúbpvk c cho dâayba n. Cho nêzwwi n nànyfd ng hếzray t sứjpha c nhũjidu n nhặuulo n, yêzwwi u thưxziy ơovve ng mọafov i ngưxziy ờnzpw i, luôkals n nhắzwwi c nhởzyzj nhànyfd vua lấafov y lòeghu ng từkals -bi củfejn a nhànyfd Phậfejn t mànyfd xửxhca sựynjq vớqacd i cung nga, thájidu i giájidu m.
Hơovve n năzray m trưxziy ớqacd c, trêzwwi n đfejn ưxziy ờnzpw ng từkals Thổzrmk -lộeghu i vềtoca Thăzray ng-long, Ỷzrmk -Lan nhớqacd đfejn ếzray n năzray m đfejn ứjpha a trẻzray cùayba ng sốobfz ng ởzyzj chùayba a Từkals -quang vớqacd i nànyfd ng vànyfd bẩuulo y đfejn ứjpha a trẻzray nghènggq o khónzpw ăzray n xin ởzyzj Thăzray ng-long. Nhớqacd nhung chồzwwi ng chấafov t, nànyfd ng đfejn ịzray nh khi tớqacd i nơovve i, sẽbpvk triệhbuu u hồzwwi i hai hoànyfd ng tửxhca Hoằyodx ng-Châayba n, Chiêzwwi u-Văzray n đfejn em chúbpvk ng vànyfd o hoànyfd ng thànyfd nh tưxziy ơovve ng kiếzray n. Nhưxziy ng khi nhậfejn p cung, nànyfd ng bịzray rànyfd ng buộeghu c bởzyzj i luậfejn t lệhbuu , lễyvsc nghi; phảqlaw i chờnzpw cho tớqacd i khi đfejn ưxziy ợgdjx c phong lànyfd m Ỷzrmk -Lan phu nhâayba n, mớqacd i cónzpw quyềtoca n triệhbuu u hồzwwi i, tưxziy ơovve ng kiếzray n vớqacd i hoànyfd ng-tửxhca . Lạwwzc i nữtcqr a, từkals triềtoca u đfejn ìkyuo nh, đfejn ếzray n nộeghu i cung, nơovve i nànyfd o cũjidu ng cónzpw nhữtcqr ng lờnzpw i xìkyuo xầeghu m chốobfz ng đfejn ốobfz i nànyfd ng vềtoca cájidu i xuấafov t thâayba n dâayba n dãdkip , nếzray u nay nànyfd ng lạwwzc i đfejn em mưxziy ờnzpw i hai đfejn ứjpha a em xuấafov t thâayba n ăzray n xin vànyfd o cung, thìkyuo nhữtcqr ng cájidu i lưxziy ỡtuzs i dànyfd i nhưxziy mãdkip ng xãdkip lạwwzc i đfejn ưxziy ợgdjx c dịzray p nhảqlaw đfejn ộeghu c. Nànyfd ng đfejn ànyfd nh nísifv n nhịzray n.
Bâayba y giờnzpw , mộeghu t năzray m qua, uy tísifv n, tưxziy cájidu ch củfejn a nànyfd ng lêzwwi n cao, khôkals ng còeghu n ai dájidu m xìkyuo xầeghu m chốobfz ng đfejn ốobfz i nữtcqr a, nànyfd ng mớqacd i nghĩyodx đfejn ếzray n tưxziy ơovve ng hộeghu i vớqacd i bọafov n trẻzray . Nànyfd ng hỏfrzm i cung nữtcqr phụmmyg trájidu ch lễyvsc nghi:
– Nànyfd y chịzray , vísifv thửxhca tôkals i muốobfz n mờnzpw i hai hoànyfd ng-đfejn ệhbuu Hoằyodx ng-Châayba n vớqacd i Chiêzwwi u-Văzray n vànyfd o cung, thìkyuo thủfejn tụmmyg c ra sao?
– Thưxziy a phu-nhâayba n, cónzpw hai cájidu ch. Mộeghu t lànyfd phu nhâayba n cónzpw thểbpvk thỉwlss nh quốobfz c-mẫnggq u Thanh-Mai cùayba ng hai hoànyfd ng-tửxhca vànyfd o cung dựynjq yếzray n, rồzwwi i nhâayba n đfejn ónzpw , triệhbuu u hồzwwi i cảqlaw mưxziy ờnzpw i hai trẻzray cùayba ng theo. Hai lànyfd phu-nhâayba n cónzpw thểbpvk ban chỉwlss tuyêzwwi n triệhbuu u hai hoànyfd ng-tửxhca đfejn em đfejn ájidu m trẻzray vànyfd o, đfejn ểbpvk phu-nhâayba n xéuggl t xem việhbuu c dạwwzc y dỗzrsx chúbpvk ng đfejn ếzray n đfejn âayba u rồzwwi i.
– Cónzpw thểbpvk nànyfd o chỉwlss mờnzpw i hai hoànyfd ng-tửxhca vànyfd o dựynjq yếzray n, mànyfd khôkals ng cónzpw Quốobfz c-mẫnggq u chăzray ng? Tôkals i thấafov y chỉwlss vìkyuo mấafov y đfejn ứjpha a trẻzray , mànyfd phảqlaw i thỉwlss nh đfejn ạwwzc i giájidu Quốobfz c-mẫnggq u thìkyuo thựynjq c khôkals ng nêzwwi n.
– Nhưxziy vậfejn y thìkyuo chỉwlss hoànyfd ng thưxziy ợgdjx ng mớqacd i cónzpw quyềtoca n. Vìkyuo dùayba sao phu-nhâayba n cũjidu ng chỉwlss lànyfd chịzray dâayba u hai hoànyfd ng-tửxhca , chứjpha chưxziy a phảqlaw i lànyfd bềtoca trêzwwi n, mànyfd cónzpw thểbpvk ban yếzray n.
Ỷzrmk -Lan đfejn em ýikbr ấafov y tâayba u vớqacd i nhànyfd vua. Nhànyfd vua vui vẻzray :
– Đhbuu ưxziy ợgdjx c, trẫnggq m chuẩuulo n tấafov u.
Ngànyfd i gọafov i mộeghu t thájidu i giájidu m:
– Ngưxziy ờnzpw i sang phủfejn Quốobfz c-phụmmyg tuyêzwwi n triệhbuu u hai hoànyfd ng tửxhca Hoằyodx ng-Châayba n vớqacd i năzray m trẻzray ởzyzj Thổzrmk -lộeghu i, hoànyfd ng-tửxhca Chiêzwwi u-Văzray n vớqacd i bẩuulo y trẻzray mồzwwi côkals i ởzyzj Thăzray ng– long... ngay chiềtoca u nay vànyfd o dựynjq yếzray n.
Buổzrmk i chiềtoca u đfejn ếzray n, hai hoànyfd ng-tửxhca cùayba ng đfejn ájidu m trẻzray nhậfejn p Hoànyfd ng-thànyfd nh bằyodx ng hai xe, mỗzrsx i xe cónzpw bốobfz n ngựynjq a kéuggl o. Thịzray -vệhbuu đfejn ãdkip chờnzpw đfejn ợgdjx i sẵhwsp n, họafov tiếzray p cưxziy ơovve ng ngựynjq a, rồzwwi i cúbpvk i rạwwzc p ngưxziy ờnzpw i xuốobfz ng:
– Hoànyfd ng-thưxziy ợgdjx ng vớqacd i phu-nhâayba n đfejn ang chờnzpw hai hoànyfd ng tửxhca .
Viêzwwi n thájidu i-giájidu m lễyvsc nghi cung tay hànyfd nh lễyvsc , rồzwwi i dẫnggq n đfejn ưxziy ờnzpw ng đfejn i trưxziy ớqacd c. Đhbuu âayba y lànyfd lầeghu n đfejn ầeghu u tiêzwwi n trong đfejn ờnzpw i, đfejn ájidu m trẻzray đfejn ưxziy ợgdjx c vànyfd o hoànyfd ng thànyfd nh. Thằyodx ng Dậfejn t chỉwlss cung Ỷzrmk -Lan nónzpw i:
– Nànyfd y, anh em coi kìkyuo a, cung Ỷzrmk -Lan sao lạwwzc i giốobfz ng căzray n nhànyfd củfejn a ôkals ng bànyfd Thiếzray t trong lànyfd ng mìkyuo nh quájidu nhỉwlss ?
Thằyodx ng Đhbuu oan cũjidu ng nhậfejn n ra cájidu i quen thuộeghu c:
– Còeghu n chísifv n câayba y ngâayba u nànyfd y thìkyuo cắzwwi t tỉwlss a giốobfz ng nhữtcqr ng câayba y ngâayba u ởzyzj chùayba a Từkals -quang.
Bỗzrsx ng thằyodx ng Ninh reo lêzwwi n:
– Kìkyuo a, con trâayba u mộeghu ng củfejn a chịzray Minh-Đhbuu ệhbuu kìkyuo a.
Năzray m trẻzray ởzyzj Thổzrmk -lộeghu i quêzwwi n mấafov t đfejn âayba y lànyfd hoànyfd ng cung, chốobfz n cựynjq c kỳqlaw tôkals n nghiêzwwi m. Chúbpvk ng reo lêzwwi n chạwwzc y lạwwzc i phísifv a con trâayba u. Nguyêzwwi n con trâayba u nànyfd y, hồzwwi i mấafov y năzray m trưxziy ớqacd c họafov c tròeghu trưxziy ờnzpw ng Trung-nghĩyodx a đfejn ịzray nh giếzray t đfejn ểbpvk mừkals ng thưxziy ợgdjx ng thọafov Trịzray nh Quang-Thạwwzc ch, nónzpw chạwwzc y vànyfd o chùayba a Từkals -quang lájidu nh nạwwzc n. Ỷzrmk -Lan đfejn ãdkip mua lạwwzc i. Sau khi nànyfd ng nhậfejn p cung, lýikbr -trưxziy ởzyzj ng sai ngưxziy ờnzpw i đfejn em nónzpw lêzwwi n Thăzray ng-long cho nànyfd ng. Ỷzrmk -Lan đfejn ísifv ch thâayba n chăzray m nuôkals i nónzpw trong cung, đfejn ểbpvk cho nôkals ng dâayba n nghènggq o khôkals ng cónzpw trâayba u cầeghu y... mưxziy ợgdjx n.
Dùayba thờnzpw i gian đfejn ãdkip mấafov y năzray m qua, đfejn ájidu m trẻzray lớqacd n lêzwwi n, nhưxziy ng con trâayba u cũjidu ng đfejn ãdkip nhậfejn n ra chúbpvk ng. Năzray m trẻzray vuốobfz t ve, vỗzrsx lưxziy ng, xoa đfejn ầeghu u, đfejn ứjpha ng xung quanh trâayba u.
Đhbuu ếzray n đfejn ónzpw viêzwwi n thájidu i giájidu m kísifv nh sựynjq hôkals :
– Hoànyfd ng-thưxziy ợgdjx ng tuyêzwwi n chỉwlss mờnzpw i hai hoànyfd ng tửxhca cùayba ng cájidu c thiếzray u niêzwwi n.
Đhbuu ájidu m trẻzray vộeghu i bỏfrzm trâayba u, theo hoànyfd ng tửxhca Hoằyodx ng-Châayba n, Chiêzwwi u-Văzray n vànyfd o cung Ỷzrmk -Lan. Hai ngưxziy ờnzpw i vừkals a bưxziy ớqacd c vànyfd o, thìkyuo nhànyfd vua cùayba ng Ỷzrmk -Lan đfejn ãdkip đfejn ứjpha ng đfejn ónzpw n ngay ởzyzj cửxhca a:
– Miễyvsc n lễyvsc cho hai ngựynjq -đfejn ệhbuu cùayba ng đfejn ájidu m trẻzray . Mờnzpw i nhịzray vịzray ngựynjq đfejn ệhbuu ngồzwwi i.
Đhbuu ájidu m trẻzray khoanh tay đfejn ứjpha ng sau lưxziy ng hai hoànyfd ng tửxhca . Theo đfejn úbpvk ng lễyvsc nghi, chúbpvk ng phảqlaw i cúbpvk i đfejn ầeghu u khôkals ng đfejn ưxziy ợgdjx c nhìkyuo n nhànyfd vua vớqacd i Ỷzrmk -Lan.
Lễyvsc tấafov t.
Nhànyfd vua mỉwlss m cưxziy ờnzpw i:
– Chắzwwi c ngựynjq đfejn ệhbuu khôkals ng hiểbpvk u nguyêzwwi n do nànyfd o trẫnggq m lạwwzc i mờnzpw i hai vịzray vànyfd o đfejn âayba y cùayba ng ăzray n yếzray n phảqlaw i khôkals ng? Việhbuu c nhưxziy thếzray nànyfd y: Ỷzrmk -Lan trưxziy ớqacd c đfejn âayba y từkals ng biếzray t hai ngựynjq đfejn ệhbuu , hằyodx ng nghe danh hai ngựynjq đfejn ệhbuu , lạwwzc i từkals ng đfejn ưxziy ợgdjx c hai ngựynjq đfejn ệhbuu giúbpvk p đfejn ỡtuzs mấafov y năzray m qua. Nhưxziy ng hai ngựynjq đfejn ệhbuu lạwwzc i chưxziy a biếzray t Ỷzrmk -Lan, nêzwwi n ýikbr Ỷzrmk -Lan muốobfz n thỉwlss nh hai ngựynjq đfejn ệhbuu vànyfd o đfejn ểbpvk chịzray em gặuulo p nhau.
Hai hoànyfd ng tửxhca liếzray c mắzwwi t nhìkyuo n Ỷzrmk -Lan. Hai ôkals ng tuyệhbuu t chưxziy a từkals ng thấafov y nànyfd ng bao giờnzpw . Trưxziy ớqacd c mặuulo t hai ôkals ng, nànyfd ng chỉwlss lànyfd mộeghu t thiếzray u nữtcqr , trang phụmmyg c nhưxziy gájidu i quêzwwi , nhưxziy ng đfejn ẹtuzs p huyềtoca n ảqlaw o. Mặuulo c dùayba lànyfd hoànyfd ng tửxhca , cónzpw nhiềtoca u dịzray p gặuulo p gỡtuzs ngưxziy ờnzpw i đfejn ẹtuzs p, nhưxziy ng hai ôkals ng chưxziy a từkals ng thấafov y ai đfejn ẹtuzs p mộeghu c mạwwzc c nhưxziy vậfejn y.
Ỷzrmk -Lan lêzwwi n tiếzray ng:
– Chịzray dâayba u em chồzwwi ng tưxziy ơovve ng kiếzray n. Thiếzray p xin bệhbuu hạwwzc cho đfejn ưxziy ợgdjx c nónzpw i vớqacd i nhau bằyodx ng ngôkals n từkals bìkyuo nh dâayba n.
Nhànyfd vua cưxziy ờnzpw i:
– Đhbuu ưxziy ợgdjx c chứjpha , em cứjpha tựynjq nhiêzwwi n.
Ỷzrmk -Lan hưxziy ớqacd ng năzray m đfejn ứjpha a trẻzray ởzyzj Thổzrmk -lộeghu i:
– Dậfejn t, ngửxhca ng mặuulo t lêzwwi n nhìkyuo n xem Ỷzrmk -Lan phu nhâayba n lànyfd ai nànyfd o?
Phạwwzc m Dậfejn t ngửxhca a mặuulo t lêzwwi n, nónzpw thấafov y Ỷzrmk -Lan thìkyuo reo:
– Chịzray Minh-Đhbuu ệhbuu ! Sao chịzray lạwwzc i ởzyzj đfejn âayba y? Bọafov n em nhớqacd chịzray muốobfz n chếzray t.
Đhbuu ájidu m trẻzray nghe Phạwwzc m Dậfejn t reo, chúbpvk ng quêzwwi n mấafov t rằyodx ng chưxziy a cónzpw phéuggl p, chúbpvk ng khôkals ng đfejn ưxziy ợgdjx c ngưxziy ớqacd c mắzwwi t nhìkyuo n lêzwwi n, chúbpvk ng cùayba ng mởzyzj to mắzwwi t nhìkyuo n nànyfd ng:
– Chịzray Minh-Đhbuu ệhbuu . Ốgprc i sao chịzray đfejn ẹtuzs p thếzray nànyfd y?
– Ốgprc i chịzray Yếzray n-Loan. Sao chịzray lạwwzc i ởzyzj đfejn âayba y?
Nguyêzwwi n, sau khi đfejn ưxziy ợgdjx c hoànyfd ng tửxhca Hoằyodx ng-Châayba n cứjpha u nạwwzc n ởzyzj Thăzray ng-long, năzray m trẻzray lànyfd ng Thổzrmk -lộeghu i, đfejn ưxziy ợgdjx c ôkals ng mang chúbpvk ng vềtoca dinh nuôkals i nấafov ng, dạwwzc y văzray n, luyệhbuu n võmaox . Chúbpvk ng cónzpw kểbpvk chuyệhbuu n Minh-Đhbuu ệhbuu cho ôkals ng nghe. Ôurnl ng cùayba ng năzray m đfejn ứjpha a đfejn i khắzwwi p Thăzray ng-long tìkyuo m nànyfd ng, nhưxziy ng khôkals ng thấafov y. Ífges t lâayba u sau hoànyfd ng-tửxhca Chiêzwwi u-Văzray n nhậfejn n lờnzpw i Khấafov t hoànyfd thưxziy ợgdjx ng nuôkals i bẩuulo y trẻzray ởzyzj Yêzwwi n-phụmmyg . Nhâayba n dịzray p hai đfejn ájidu m trẻzray gặuulo p nhau, chúbpvk ng đfejn em « đfejn ờnzpw i tưxziy » củfejn a nhau ra kểbpvk , thếzray lànyfd chúbpvk ng biếzray t chúbpvk ng cónzpw chung mộeghu t bànyfd chịzray . Thờnzpw i gian hơovve n năzray m qua, chuyệhbuu n bànyfd chịzray dầeghu n dầeghu n đfejn i vànyfd o lãdkip ng quêzwwi n, thìkyuo hôkals m nay chúbpvk ng gặuulo p lạwwzc i nànyfd ng trong khung cảqlaw nh uy nghiêzwwi m nànyfd y.
Ỷzrmk -Lan truyềtoca n cho chúbpvk ng ngồzwwi i. Trong mưxziy ờnzpw i hai đfejn ứjpha a, thìkyuo Lýikbr Đhbuu oan cónzpw họafov c nhấafov t. Nónzpw nónzpw i:
– Bọafov n em mấafov t tin chịzray . Gầeghu n đfejn âayba y em cónzpw nghe đfejn ồzwwi n đfejn ứjpha c vua vềtoca lànyfd ng mìkyuo nh tìkyuo m Hằyodx ng-Nga, đfejn em Hằyodx ng-Nga lànyfd m vợgdjx . Bọafov n em đfejn âayba u ngờnzpw lạwwzc i lànyfd chịzray .
Nhànyfd vua nónzpw i vớqacd i hai hoànyfd ng tửxhca :
– Anh em mìkyuo nh sang bêzwwi n nànyfd y. Anh cónzpw nhiềtoca u chuyệhbuu n muốobfz n nónzpw i vớqacd i hai em. Đhbuu ểbpvk cho chịzray em Ỷzrmk -Lan ôkals n chuyệhbuu n cũjidu .
Nhànyfd vua vớqacd i hai hoànyfd ng tửxhca đfejn i rồzwwi i, Ỷzrmk -Lan tónzpw m lưxziy ợgdjx c mọafov i biếzray n chuyểbpvk n kểbpvk cho đfejn ájidu m trẻzray nghe. Chúbpvk ng cũjidu ng đfejn em nhữtcqr ng gìkyuo chúbpvk ng họafov c đfejn ưxziy ợgdjx c nónzpw i vớqacd i nànyfd ng.
Lýikbr Đhbuu oan đfejn ềtoca nghịzray :
– Từkals hồzwwi i ấafov y đfejn ếzray n giờnzpw chúbpvk ng em cũjidu ng khôkals ng cónzpw tin nhànyfd . Vậfejn y bâayba y giờnzpw chịzray dẫnggq n chúbpvk ng em vềtoca quêzwwi , chịzray cứjpha nhậfejn n bọafov n em lànyfd con nuôkals i chịzray , đfejn ểbpvk bọafov n họafov c tròeghu Trung-nghĩyodx a phảqlaw i lạwwzc y sứjpha t trájidu n ra cho bõmaox ghéuggl t.
– Khôkals ng, chịzray khôkals ng lớqacd n hơovve n cájidu c em nhiềtoca u tuổzrmk i, thìkyuo nhậfejn n cájidu c em lànyfd m con sao đfejn ưxziy ợgdjx c? Chịzray nhậfejn n cájidu c em lànyfd m em nuôkals i đfejn ủfejn rồzwwi i. Còeghu n trưxziy ờnzpw ng Trung-nghĩyodx a ưxziy ? Trưxziy ờnzpw ng đfejn ónzpw khôkals ng còeghu n nữtcqr a.
Nànyfd ng kểbpvk biếzray n cốobfz Ưyvwd ng-sơovve n giếzray t cảqlaw nhànyfd Trịzray nh Quang-Thạwwzc ch cho chúbpvk ng nghe, rồzwwi i nónzpw i:
– Bâayba y giờnzpw chịzray cho phéuggl p, cứjpha mỗzrsx i thájidu ng cájidu c em đfejn ưxziy ợgdjx c vànyfd o cung thăzray m chịzray mộeghu t lầeghu n.
Bọafov n trẻzray reo hòeghu vui mừkals ng. Kểbpvk từkals ngànyfd y nhậfejn p cung, đfejn âayba y lànyfd lầeghu n đfejn ầeghu u tiêzwwi n Ỷzrmk -Lan gặuulo p ngưxziy ờnzpw i thâayba n cũjidu , nànyfd ng mừkals ng chi siếzray t kểbpvk . Từkals đfejn ấafov y, mưxziy ờnzpw i hai trẻzray đfejn ưxziy ợgdjx c tựynjq do ra vànyfd o cung Ỷzrmk -Lan. Nànyfd ng cónzpw thêzwwi m mộeghu t sốobfz châayba n tay thôkals ng minh, lanh lẹtuzs , vànyfd trung thànyfd nh.
Theo luậfejn t triềtoca u Lýikbr , thìkyuo mỗzrsx i thájidu ng hai lầeghu n, nhànyfd vua cùayba ng Hoànyfd ng-hậfejn u, phi tầeghu n phảqlaw i đfejn ếzray n cung Thiêzwwi n-Cảqlaw m chầeghu u Thájidu i-hậfejn u. Tuy nhànyfd vua đfejn ãdkip tuyêzwwi n chỉwlss rằyodx ng đfejn ẳmgib ng trậfejn t phu-nhâayba n củfejn a Ỷzrmk -Lan dưxziy ớqacd i đfejn ẳmgib ng trậfejn t phi. Nhưxziy ng khi chầeghu u hầeghu u thájidu i-hậfejn u, Ỷzrmk -Lan cứjpha đfejn ứjpha ng sau hếzray t cájidu c bànyfd phi đfejn ãdkip đfejn ànyfd nh, mànyfd còeghu n sau cájidu c mỹenjo -nhâayba n.
Nhànyfd vua chưxziy a cónzpw hoànyfd ng-tửxhca , nhưxziy ng đfejn ãdkip cónzpw ba côkals ng chúbpvk a. Mộeghu t lànyfd côkals ng chúbpvk a Thiêzwwi n-Thànyfd nh, nhũjidu danh An-Dâayba n do Trầeghu n giai phi sinh ra. Côkals ng chúbpvk a lànyfd đfejn ệhbuu tửxhca củfejn a vua bànyfd Bìkyuo nh-Dưxziy ơovve ng đfejn ãdkip hạwwzc giájidu vớqacd i thếzray -tửxhca Thâayba n Cảqlaw nh-Long con trai củfejn a vua bànyfd Bìkyuo nh-Dưxziy ơovve ng vớqacd i phòeghu -mãdkip Thâayba n Thiệhbuu u-Thájidu i. Hiệhbuu n côkals ng chúbpvk a ởzyzj Bắzwwi c-cưxziy ơovve ng. Côkals ng chúbpvk a thứjpha nhìkyuo lànyfd Đhbuu ộeghu ng-Thiêzwwi n, nhũjidu danh An-Hảqlaw i do Lýikbr tuyêzwwi n phi sinh ra. Côkals ng chúbpvk a lànyfd đfejn ệhbuu tửxhca củfejn a quốobfz c-mẫnggq u Thanh-Mai, đfejn ãdkip hạwwzc giájidu vớqacd i đfejn ôkals đfejn ốobfz c Hoànyfd ng Kiệhbuu n đfejn ệhbuu tửxhca củfejn a Long-thànyfd nh ẩuulo n-sĩyodx Tôkals n Đhbuu ảqlaw n, hiệhbuu n ởzyzj vớqacd i chồzwwi ng tạwwzc i bếzray n Tiềtoca m-long bêzwwi n bờnzpw sôkals ng Hồzwwi ng. Côkals ng chúbpvk a thứjpha ba lànyfd Thiêzwwi n-Ninh nhũjidu danh An-Quốobfz c, do Mai quýikbr phi sinh ra, họafov c tròeghu củfejn a tiêzwwi n nưxziy ơovve ng Bảqlaw o-Hòeghu a. Côkals ng chúbpvk a tuy đfejn ếzray n tuổzrmk i trưxziy ởzyzj ng thànyfd nh, nhànyfd vua đfejn ịzray nh cho hạwwzc giájidu nhiềtoca u lầeghu n, nhưxziy ng ỷzray đfejn ưxziy ợgdjx c sưxziy phụmmyg Bảqlaw o-Hòeghu a cưxziy ng chiềtoca u, côkals ng chúbpvk a xin đfejn i tu. Dĩyodx nhiêzwwi n nhànyfd vua khôkals ng chuẩuulo n tấafov u. Côkals ng chúbpvk a ởzyzj trong Hoànyfd ng-thànyfd nh. Ngay từkals khi Ỷzrmk -Lan tiếzray n cung gặuulo p côkals ng chúbpvk a lànyfd thâayba n vớqacd i nhau ngay nhưxziy bónzpw ng vớqacd i hìkyuo nh.
Lệhbuu triềtoca u Lýikbr đfejn ịzray nh từkals thờnzpw i vua Thájidu i-tổzrmk rằyodx ng cónzpw ba loạwwzc i thiếzray t triềtoca u. Mộeghu t lànyfd đfejn ạwwzc i triềtoca u vànyfd o mồzwwi ng mộeghu t, nếzray u cuộeghu c đfejn ìkyuo nh nghịzray chưxziy a xong thìkyuo cónzpw thểbpvk kéuggl o dànyfd i đfejn ếzray n vôkals hạwwzc n đfejn ịzray nh. Thứjpha nhìkyuo lànyfd thiếzray t tiểbpvk u triềtoca u vànyfd o cájidu c ngànyfd y mồzwwi ng năzray m, mồzwwi ng mưxziy ờnzpw i, mưxziy ờnzpw i rằyodx m, hai mưxziy ơovve i vànyfd hai mưxziy ơovve i lăzray m. Thứjpha ba lànyfd cuộeghu c thiếzray t tinh-triềtoca u (tinh lànyfd ngôkals i sao), thìkyuo bấafov t cứjpha khi nànyfd o nhànyfd vua cầeghu n bànyfd n vớqacd i quầeghu n thầeghu n đfejn ểbpvk quyếzray t đfejn ịzray nh mộeghu t việhbuu c quan trọafov ng.
Khi thiếzray t đfejn ạwwzc i triềtoca u thìkyuo cao nhấafov t lànyfd thâayba n-vưxziy ơovve ng, tểbpvk -tưxziy ớqacd ng, thưxziy ợgdjx ng thưxziy , cájidu c an-vũjidu sứjpha , tiếzray t-đfejn ộeghu -sứjpha , đfejn ôkals đfejn ốobfz c thủfejn y quâayba n, đfejn ạwwzc i-tưxziy ớqacd ng thốobfz ng lĩyodx nh kỵzvnx -binh, chưxziy tưxziy ớqacd ng chỉwlss huy cájidu c đfejn ạwwzc o Thiêzwwi n-tửxhca -binh, tổzrmk ng-quảqlaw n Khu-mậfejn t-việhbuu n, tổzrmk ng-lĩyodx nh thịzray vệhbuu , quan tổzrmk ng-trấafov n Thăzray ng-long. Khi thiếzray t tiểbpvk u triềtoca u thìkyuo thànyfd nh phầeghu n vẫnggq n nhưxziy trêzwwi n, nhưxziy ng khôkals ng cónzpw cájidu c thâayba n vưxziy ơovve ng, an-vũjidu -sứjpha , tiếzray t-đfejn ộeghu -sứjpha , đfejn ôkals đfejn ốobfz c thủfejn y quâayba n, đfejn ạwwzc i tưxziy ớqacd ng thốobfz ng lĩyodx nh kỵzvnx -binh. Còeghu n thiếzray t tinh-triềtoca u thìkyuo chỉwlss cónzpw tểbpvk -tưxziy ớqacd ng, lụmmyg c bộeghu thưxziy ợgdjx ng thưxziy , quảqlaw n Khu-mậfejn t-việhbuu n vànyfd nhữtcqr ng thànyfd nh phầeghu n chuyêzwwi n môkals n liêzwwi n quan đfejn ếzray n cájidu c vấafov n đfejn ềtoca cầeghu n nghịzray sựynjq .
Hôkals m nay nhànyfd vua thiếzray t tinh-triềtoca u vềtoca vấafov n đfejn ềtoca cầeghu n cảqlaw i cájidu ch sao cho dâayba n giầeghu u. Thànyfd nh phầeghu n chísifv nh yếzray u vẫnggq n khôkals ng thay đfejn ổzrmk i, nhưxziy ng thêzwwi m mộeghu t sốobfz cájidu c quan thuộeghu c bộeghu Hộeghu , bộeghu Lạwwzc i, bộeghu Hìkyuo nh nhưxziy tham-tri (tưxziy ơovve ng đfejn ưxziy ơovve ng vớqacd i thứjpha trưxziy ởzyzj ng ngànyfd y nay), thịzray -lang (tưxziy ơovve ng đfejn ưxziy ơovve ng vớqacd i tổzrmk ng giájidu m đfejn ốobfz c ngànyfd y nay). Đhbuu ặuulo c biệhbuu t, cónzpw cảqlaw Ỷzrmk -Lan phu nhâayba n cũjidu ng tham dựynjq . Buổzrmk i thiếzray t tinh-triềtoca u tạwwzc i đfejn iệhbuu n Cao-minh. Vìkyuo buổzrmk i thiếzray t triềtoca u nànyfd y khôkals ng cónzpw vấafov n đfejn ềtoca quốobfz c phòeghu ng, nêzwwi n quốobfz c-phụmmyg Khai-Quốobfz c vưxziy ơovve ng vớqacd i Quốobfz c-mẫnggq u Thanh-Mai vắzwwi ng mặuulo t. Đhbuu ứjpha ng hầeghu u cạwwzc nh nhànyfd vua, cónzpw côkals ng chúbpvk a Thiêzwwi n-Ninh.
Trưxziy ớqacd c đfejn âayba y, trong nhữtcqr ng buổzrmk i thiếzray t tinh-triềtoca u nhưxziy thếzray , thìkyuo nhànyfd vua ngồzwwi i trêzwwi n ngai sơovve n son thiếzray p vànyfd ng. Phísifv a trưxziy ớqacd c ngai vànyfd ng cónzpw chiếzray c ájidu n thưxziy chạwwzc m rồzwwi ng. Còeghu n cájidu c quan thìkyuo đfejn ứjpha ng. Nhưxziy ng từkals sau ngànyfd y Ỷzrmk -Lan phu nhâayba n nhậfejn p cung, nànyfd ng tâayba u vớqacd i nhànyfd vua rằyodx ng, khi triềtoca u hộeghu i, cájidu c quan phảqlaw i vậfejn n đfejn ộeghu ng hếzray t tinh anh thầeghu n thứjpha c hầeghu u bànyfd n quốobfz c sựynjq . Thếzray mànyfd cájidu c quan phảqlaw i đfejn ứjpha ng hằyodx ng mấafov y giờnzpw thìkyuo cơovve thểbpvk mệhbuu t, ắzwwi t thầeghu n tổzrmk n. Phu-nhâayba n xin nhànyfd vua ban cho cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n đfejn ưxziy ợgdjx c ngồzwwi i. Từkals đfejn ấafov y, mỗzrsx i khi thiếzray t tinh-triềtoca u, cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n đfejn ưxziy ợgdjx c xếzray p chỗzrsx ngồzwwi i trêzwwi n ghếzray , sau cájidu i ájidu n thưxziy . Trêzwwi n ájidu n thưxziy đfejn ểbpvk mộeghu t khay bájidu nh trájidu i, nhiềtoca u ísifv t tùayba y theo thứjpha bậfejn c.
Ba hồzwwi i chiêzwwi ng trốobfz ng, đfejn ộeghu i nhạwwzc c cửxhca bànyfd i ca Giájidu ng-long. Chưxziy ơovve ng-thájidu nh Gia-khájidu nh hoànyfd ng đfejn ếzray cùayba ng Ỷzrmk -Lan phu nhâayba n ra. Cájidu c quan hànyfd nh lễyvsc . Sau khi hoànyfd ng-đfejn ếzray vớqacd i Ỷzrmk -Lan phu nhâayba n ngồzwwi i, lễyvsc quan hôkals :
– Chưxziy đfejn ạwwzc i thầeghu n an tọafov a.
Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng Lýikbr Đhbuu ạwwzc o-Thànyfd nh đfejn ứjpha ng lêzwwi n tâayba u:
– Thầeghu n Kiểbpvk m-hiệhbuu u thájidu i-phónzpw , Long-thànyfd nh tiếzray t đfejn ộeghu sứjpha , đfejn ồzwwi ng-bìkyuo nh chưxziy ơovve ng sựynjq , Khu-mậfejn t-việhbuu n sứjpha , lĩyodx nh Chiêzwwi u-văzray n-quan đfejn ạwwzc i họafov c sĩyodx , giájidu m-tu quốobfz c-sửxhca , Sơovve n-Nam quốobfz c-côkals ng Lýikbr Đhbuu ạwwzc o-Thànyfd nh kísifv nh tâayba u: buổzrmk i thiếzray t-tinh triềtoca u hôkals m nay do kim ýikbr củfejn a bệhbuu hạwwzc , mụmmyg c đfejn ísifv ch triềtoca u nghịzray sao cho dâayba n giầeghu u. Thứjpha nhìkyuo lànyfd Lễyvsc -bộeghu thưxziy ợgdjx ng-thưxziy , Lạwwzc i-bộeghu thưxziy ợgdjx ng-thưxziy , Hìkyuo nh-bộeghu tham tri thuộeghu c phe đfejn ảqlaw ng Dưxziy ơovve ng gia bịzray cájidu ch chứjpha c; cájidu c vịzray Lễyvsc -bộeghu tham-tri, Lạwwzc i-bộeghu tham-tri đfejn ưxziy ợgdjx c bệhbuu hạwwzc ban chỉwlss lêzwwi n lànyfd m thưxziy ợgdjx ng-thưxziy , thànyfd nh ra khuyếzray t ba chứjpha c tham-tri, chưxziy a cónzpw ngưxziy ờnzpw i thay thếzray . Thầeghu n xin đfejn ìkyuo nh nghịzray đfejn ểbpvk cửxhca ba ngưxziy ờnzpw i vànyfd o chứjpha c vụmmyg đfejn ónzpw .
Nhànyfd vua vẫnggq y tay:
– Xin mờnzpw i thầeghu y ngồzwwi i nónzpw i đfejn ưxziy ợgdjx c rồzwwi i.
– Đhbuu a tạwwzc bệhbuu hạwwzc . Bâayba y giờnzpw đfejn ểbpvk Hộeghu -bộeghu thưxziy ợgdjx ng-thưxziy tâayba u lêzwwi n bệhbuu hạwwzc tìkyuo nh trạwwzc ng canh tájidu c năzray m qua.
– Thầeghu n Mai Đhbuu ìkyuo nh, Hộeghu -bộeghu thưxziy ợgdjx ng thưxziy , lĩyodx nh Thầeghu n-nôkals ng đfejn iệhbuu n đfejn ạwwzc i họafov c sĩyodx xin kísifv nh tâayba u. Năzray m vừkals a nhờnzpw âayba n đfejn ứjpha c Quốobfz c-tổzrmk , Quốobfz c-mẫnggq u, nhờnzpw Tiêzwwi n-hoànyfd ng phùayba hộeghu , hai mùayba a đfejn ềtoca u trúbpvk ng. Giájidu lúbpvk a hạwwzc xuốobfz ng, dâayba n chúbpvk ng no đfejn ủfejn . Vìkyuo lúbpvk a gạwwzc o dưxziy , nêzwwi n ta bájidu n sang Chiêzwwi m, sang Trung-nguyêzwwi n rấafov t nhiềtoca u. Lụmmyg c súbpvk c tăzray ng lêzwwi n gấafov p ba. Tăzray ng hơovve n cảqlaw lànyfd lợgdjx n, gànyfd , ngan, ngỗzrsx ng, vịzray t, tôkals m, cájidu . Nhưxziy ng trâayba u, bòeghu thìkyuo khôkals ng tăzray ng. Diệhbuu n tísifv ch canh tájidu c cũjidu ng khôkals ng tăzray ng.
Nhànyfd vua hỏfrzm i:
– Trẫnggq m thấafov y cájidu c lộeghu tấafov u vềtoca rằyodx ng dâayba n chúbpvk ng khai hoang nhiềtoca u lắzwwi m, thếzray sao diệhbuu n tísifv ch canh tájidu c lạwwzc i khôkals ng tăzray ng? Trâayba u, bòeghu , dêzwwi , ngựynjq a trưxziy ớqacd c đfejn âayba y cứjpha mưxziy ờnzpw i con cájidu i thìkyuo tájidu m con sinh đfejn ẻzray . Thếzray tạwwzc i sao lạwwzc i khôkals ng tăzray ng?
– Tâayba u bệhbuu hạwwzc . Vềtoca diệhbuu n tísifv ch khai hoang thêzwwi m nhiềtoca u, nhưxziy ng vìkyuo nhữtcqr ng nhànyfd giầeghu u bắzwwi t nộeghu p tôkals quájidu cao, nêzwwi n tájidu đfejn iềtoca n khôkals ng thểbpvk canh tájidu c, mànyfd chủfejn đfejn iềtoca n thìkyuo hànyfd khắzwwi c. Họafov cứjpha nhấafov t đfejn ịzray nh bắzwwi t tájidu đfejn iềtoca n trảqlaw tôkals cao, bằyodx ng khôkals ng thìkyuo thànyfd đfejn ểbpvk cho cỏfrzm mọafov c, chứjpha chẳmgib ng chịzray u hạwwzc tôkals . Vìkyuo vậfejn y sốobfz ruộeghu ng đfejn ấafov t đfejn ểbpvk hoang rấafov t nhiềtoca u.
Ỷzrmk -Lan hỏfrzm i:
– Thưxziy a thưxziy ợgdjx ng-thưxziy , chủfejn đfejn iềtoca n đfejn òeghu i tôkals lànyfd bao nhiêzwwi u mộeghu t mẫnggq u?
– Tâayba u phu-nhâayba n,nhữtcqr ng loạwwzc i ruộeghu ng xấafov u họafov đfejn òeghu i mộeghu t nửxhca a sốobfz thu. Nhữtcqr ng ruộeghu ng tốobfz t họafov khôkals ng cầeghu n biếzray t sốobfz thu lànyfd bao nhiêzwwi u, họafov đfejn òeghu i mỗzrsx i mẫnggq u mộeghu t trăzray m thùayba ng mộeghu t mùayba a.
Nhànyfd vua hỏfrzm i Ỷzrmk -Lan:
– Khanh đfejn ãdkip sốobfz ng suốobfz t thờnzpw i thơovve ấafov u ởzyzj đfejn ồzwwi ng ruộeghu ng, khanh cónzpw ýikbr kiếzray n gìkyuo vềtoca việhbuu c thu tôkals nànyfd y? Nhưxziy vậfejn y lànyfd cao hay thấafov p?
– Tâayba u bệhbuu hạwwzc , thu tôkals cao nhưxziy vậfejn y quảqlaw lànyfd lộeghu t da đfejn ầeghu u, mónzpw c ruộeghu t tájidu đfejn iềtoca n.
Ỷzrmk -Lan kểbpvk tiếzray p: đfejn ốobfz i vớqacd i ruộeghu ng xấafov u, thìkyuo sốobfz hoạwwzc ch mộeghu t mẫnggq u khôkals ng thểbpvk quájidu trăzray m thùayba ng. Còeghu n ruộeghu ng tốobfz t thìkyuo sốobfz hoạwwzc ch mỗzrsx i mẫnggq u khôkals ng quájidu mộeghu t trăzray m năzray m mưxziy ơovve i thùayba ng. Tísifv nh đfejn ổzrmk đfejn ồzwwi ng, cầeghu y mộeghu t mẫnggq u mấafov t ba côkals ng trâayba u, bừkals a ba côkals ng trâayba u, cấafov y năzray m côkals ng, rồzwwi i bónzpw n phâayba n, tájidu t nưxziy ớqacd c, lànyfd m cỏfrzm , đfejn ájidu nh kỳqlaw , gặuulo t... mànyfd chủfejn đfejn iềtoca n lấafov y mộeghu t nửxhca a. Nhưxziy vậfejn y tájidu đfejn iềtoca n chỉwlss đfejn ủfejn ăzray n mànyfd thôkals i. Họafov khôkals ng thểbpvk dưxziy giảqlaw đfejn ểbpvk sửxhca a nhànyfd , thuốobfz c thang khi đfejn au ốobfz m, may mặuulo c.
Nhànyfd vua nghe Ỷzrmk -Lan tâayba u, long tâayba m cảqlaw m thấafov y nhưxziy bịzray con dao đfejn âayba m vànyfd o ngựynjq c mộeghu t cájidu i. Ngànyfd i thởzyzj dànyfd i:
– Nếzray u nhưxziy tájidu -đfejn iềtoca n khôkals ng đfejn ủfejn thónzpw c nộeghu p tôkals thìkyuo chủfejn đfejn iềtoca n lànyfd m gìkyuo họafov ?
– Bệhbuu hạwwzc khôkals ng thểbpvk tưxziy ởzyzj ng tưxziy ợgdjx ng đfejn ưxziy ợgdjx c cảqlaw nh đfejn au lòeghu ng củfejn a tájidu đfejn iềtoca n nghènggq o.
Nànyfd ng xuốobfz ng giọafov ng: tâayba u bệhbuu hạwwzc chiếzray u theo luậfejn t, thìkyuo họafov sai nặuulo c-nôkals đfejn i đfejn òeghu i. Nặuulo c-nôkals đfejn òeghu i khôkals ng đfejn ưxziy ợgdjx c thìkyuo họafov kiệhbuu n lêzwwi n lýikbr dịzray ch. Lýikbr dịzray ch sẽbpvk phájidu i trưxziy ơovve ng-tuầeghu n đfejn em nặuulo c nôkals tớqacd i nhànyfd tájidu -đfejn iềtoca n siếzray t lúbpvk a, siếzray t gạwwzc o, siếzray t gia-súbpvk c hoặuulo c siếzray t bànyfd n ghếzray , dưxziy ờnzpw ng chiếzray u. Nếzray u nghènggq o quájidu khôkals ng còeghu n gìkyuo siếzray t thìkyuo bắzwwi t phảqlaw i bájidu n vợgdjx , bájidu n con đfejn i lấafov y tiềtoca n trảqlaw chủfejn -đfejn iềtoca n, hoặuulo c cầeghu m vợgdjx con cho chủfejn đfejn iềtoca n lànyfd m tôkals i tớqacd . Nhiềtoca u chủfejn đfejn iềtoca n cựynjq c ájidu c, họafov nhấafov t đfejn ịzray nh hoặuulo c đfejn òeghu i tôkals thựynjq c cao, hoặuulo c lànyfd đfejn ểbpvk ruộeghu ng hoang chứjpha khôkals ng chịzray u cho thuêzwwi vớqacd i tôkals thấafov p.
Nhànyfd vua thởzyzj dànyfd i hỏfrzm i tiếzray p:
– Nhưxziy vậfejn y thìkyuo tuy năzray m vừkals a qua lúbpvk a gạwwzc o dưxziy thừkals a lànyfd dưxziy thừkals a do trúbpvk ng mùayba a. Ngưxziy ờnzpw i giầeghu u thìkyuo thêzwwi m giầeghu u, còeghu n kẻzray khónzpw thìkyuo vẫnggq n hoànyfd n kẻzray khónzpw . Giảqlaw nhưxziy , triềtoca u đfejn ìkyuo nh cónzpw phưxziy ơovve ng thứjpha c nànyfd o cho ruộeghu ng đfejn ấafov t khôkals ng đfejn ểbpvk hoang, ngưxziy ờnzpw i cùayba ng dâayba n cũjidu ng cónzpw ruộeghu ng cầeghu y thìkyuo đfejn ónzpw mớqacd i lànyfd đfejn ạwwzc o củfejn a vua Hùayba ng, vua Trưxziy ng. Trẫnggq m thựynjq c xấafov u hổzrmk , khi ngồzwwi i trêzwwi n ngai, mànyfd đfejn ểbpvk đfejn ếzray n nỗzrsx i cónzpw tệhbuu đfejn oan: ngưxziy ờnzpw i giầeghu u thìkyuo bỏfrzm ruộeghu ng hoang, kẻzray nghènggq o thìkyuo ngồzwwi i khôkals ng nhìkyuo n ruộeghu ng hoang mànyfd chẳmgib ng đfejn ưxziy ợgdjx c cầeghu y.
Nhànyfd vua cau mặuulo t lạwwzc i tỏfrzm vẻzray đfejn ăzray m chiêzwwi u: bànyfd n chung, hiệhbuu n cónzpw bốobfz n vấafov n đfejn ềtoca phảqlaw i giảqlaw i quyếzray t. Mộeghu t lànyfd sao cho tájidu đfejn iềtoca n khỏfrzm i bịzray chủfejn đfejn iềtoca n lộeghu t da. Hai lànyfd khôkals ng còeghu n nạwwzc n đfejn ểbpvk ruộeghu ng hoang. Ba lànyfd sao đfejn ểbpvk khuyếzray n khísifv ch dâayba n khai hoang hơovve n nữtcqr a. Bốobfz n lànyfd lànyfd m tăzray ng sốobfz trâayba u bòeghu cầeghu y ruộeghu ng.
Cájidu c quan cùayba ng nhìkyuo n nhau, bànyfd n ra tísifv nh vànyfd o mộeghu t lájidu t, vẫnggq n khôkals ng sao tìkyuo m đfejn ưxziy ợgdjx c cájidu ch nànyfd o giảqlaw i quyếzray t. Ỷzrmk -Lan cung tay:
– Nếzray u bệhbuu hạwwzc cho phéuggl p, thìkyuo thầeghu n thiếzray p xin hiếzray n nhữtcqr ng phưxziy ơovve ng thứjpha c quêzwwi mùayba a.
Nhànyfd vua đfejn ưxziy a mắzwwi t hỏfrzm i Tểbpvk tưxziy ớqacd ng:
– Ỷzrmk -Lan khôkals ng phảqlaw i lànyfd đfejn ạwwzc i thầeghu n, khôkals ng biếzray t thầeghu y cónzpw cho phéuggl p Ỷzrmk -Lan gónzpw p ýikbr khôkals ng?
– Tâayba u bệhbuu hạwwzc , phu nhâayba n sốobfz ng vớqacd i nôkals ng dâayba n, thìkyuo ắzwwi t phu-nhâayba n hiểbpvk u nhữtcqr ng khónzpw khăzray n củfejn a họafov . Xưxziy a, thờnzpw i nhànyfd Chu, thiêzwwi n tửxhca sai quan đfejn i thájidu i-phong đfejn em vềtoca (1) đfejn ểbpvk căzray n cứjpha vànyfd o đfejn ónzpw mànyfd truấafov t trắzwwi c. Nay phu nhâayba n tâayba u trìkyuo nh bệhbuu hạwwzc , thìkyuo cũjidu ng giốobfz ng nhưxziy sứjpha giảqlaw củfejn a bệhbuu hạwwzc sai đfejn i. Vìkyuo vậfejn y, theo lễyvsc nghi bảqlaw n triềtoca u, trưxziy ớqacd c khi phu nhâayba n tâayba u trìkyuo nh, triềtoca u đfejn ìkyuo nh phảqlaw i dùayba ng lễyvsc đfejn ốobfz i vớqacd i phu nhâayba n nhưxziy khâayba m sai.
Ghi chúbpvk ,
(1) Đhbuu ờnzpw i nhànyfd Chu bêzwwi n Trung-quốobfz c, sau khi phong hơovve n tájidu m trăzray m chưxziy hầeghu u rồzwwi i, nhànyfd vua đfejn ặuulo t ra chứjpha c quan Thájidu i-phong (thájidu i lànyfd thu lưxziy ợgdjx m, phong lànyfd bànyfd i hájidu t bìkyuo nh dâayba n) đfejn ểbpvk đfejn i tuầeghu n tra cájidu c nưxziy ớqacd c. Cájidu c quan Thájidu i-phong cónzpw nhiệhbuu m vụmmyg sưxziy u tầeghu m nhữtcqr ng bànyfd i hájidu t bìkyuo nh dâayba n đfejn em vềtoca nghiêzwwi n cứjpha u, căzray n cứjpha vànyfd o nộeghu i dung bànyfd i phong mànyfd biếzray t dâayba n tìkyuo nh tâayba u lêzwwi n vua đfejn ểbpvk thưxziy ởzyzj ng phạwwzc t chưxziy hầeghu u. Đhbuu ếzray n đfejn ờnzpw i Khổzrmk ng-tửxhca , thìkyuo còeghu n hơovve n ba nghìkyuo n bànyfd i. Khổzrmk ng-tửxhca san đfejn ịzray nh lạwwzc i còeghu n 105 bànyfd i, chéuggl p thànyfd nh sájidu ch, sau gọafov i lànyfd Kinh-thi.
– Đhbuu ưxziy ợgdjx c.
Lễyvsc nghi triềtoca u Lýikbr đfejn ịzray nh rằyodx ng, mỗzrsx i khi vua sai mộeghu t vịzray quan đfejn i sứjpha , hoặuulo c ra ngoànyfd i lànyfd m việhbuu c gìkyuo , thìkyuo vịzray quan đfejn ónzpw đfejn ưxziy ợgdjx c gọafov i lànyfd khâayba m-sai, đfejn ưxziy ợgdjx c hưxziy ởzyzj ng lễyvsc nghi cựynjq c kỳqlaw kísifv nh trọafov ng. Khi khâayba m-sai trởzyzj vềtoca tâayba u trìkyuo nh, thìkyuo đfejn ộeghu i nhạwwzc c phảqlaw i tấafov u khúbpvk c Viễyvsc n-hànyfd nh quy triềtoca u. Sau đfejn ónzpw khâayba m sai mớqacd i tâayba u.
Lýikbr Đhbuu ạwwzc o-Thànyfd nh đfejn ưxziy a tay vẫnggq y, quan Lễyvsc -bộeghu thưxziy ợgdjx ng thưxziy chạwwzc y ra ngoànyfd i, lájidu t sau đfejn ộeghu i nhạwwzc c vànyfd o đfejn iệhbuu n. Họafov đfejn ájidu nh nhạwwzc c, tấafov u bànyfd i Viễyvsc n hànyfd nh quy triềtoca u (đfejn i xa vềtoca chầeghu u vua):
Tựynjq thiêzwwi n tửxhca sởzyzj ,
Thiêzwwi n-tửxhca mệhbuu nh chi;
Chấafov p sựynjq hữtcqr u khájidu c,
Đhbuu ứjpha c âayba m mạwwzc c vi.
Chưxziy ng tai mao sĩyodx ,
Bạwwzc c ngôkals n hữtcqr u chi,
Duy kìkyuo hữtcqr u chi,
Bi nhiêzwwi n lai ti.
Bảqlaw o hữtcqr u quyếzray t thổzrmk ,
Bang gia chi ki.(2)
(2) Dịzray ch:
Tựynjq nơovve i đfejn ứjpha c vua,
Đhbuu ứjpha c vua sai đfejn i,
Nhiệhbuu m vụmmyg kísifv nh cẩuulo n,
Quyếzray t chẳmgib ng sai di.
Tốobfz t thay tuấafov n sĩyodx ,
Duy cónzpw ngưxziy ờnzpw i thôkals i,
Vui vẻzray trởzyzj vềtoca .
Bảqlaw o vệhbuu Xãdkip -tắzwwi c,
Gốobfz c củfejn a nưxziy ớqacd c nhànyfd .
Nhạwwzc c dứjpha t, Ỷzrmk -Lan tâayba u:
– Cájidu c vịzray đfejn ạwwzc i thầeghu n đfejn âayba y đfejn ềtoca u thuộeghu c loạwwzc i văzray n môkals vũjidu lưxziy ợgdjx c, nhưxziy ng sởzyzj dĩyodx khôkals ng nghĩyodx ra biệhbuu n phájidu p giảqlaw i quyếzray t, vìkyuo bịzray rànyfd ng buộeghu c bớqacd i luậfejn t ban hànyfd nh từkals đfejn ờnzpw i đfejn ứjpha c Thájidu i-tổzrmk . Than ôkals i! Đhbuu ờnzpw i đfejn ứjpha c Thájidu i-tổzrmk , tiếzray p ngôkals i từkals Ngoạwwzc -triềtoca u, dâayba n chúbpvk ng đfejn ónzpw i khổzrmk , nêzwwi n khôkals ng mộeghu t tấafov c đfejn ấafov t đfejn ểbpvk hoang. Vìkyuo vậfejn y cájidu i tệhbuu thànyfd đfejn ểbpvk đfejn ấafov t hoang, chứjpha khôkals ng cho thuêzwwi giájidu thấafov p khôkals ng xẩuulo y ra. Lạwwzc i nữtcqr a hồzwwi i đfejn ónzpw dâayba n nghènggq o, nêzwwi n khôkals ng dájidu m bầeghu y ra ăzray n uốobfz ng linh đfejn ìkyuo nh phísifv phạwwzc m. Chísifv nh vìkyuo vậfejn y nhànyfd lànyfd m luậfejn t khôkals ng cónzpw đfejn iềtoca u khoảqlaw n dựynjq trùayba đfejn ốobfz i phónzpw vớqacd i tệhbuu nànyfd y. Bâayba y giờnzpw lànyfd niêzwwi n hiệhbuu u Chưxziy ơovve ng-thájidu nh Gia-khájidu nh thứjpha sájidu u rồzwwi i, hoànyfd n cảqlaw nh khôkals ng giốobfz ng niêzwwi n hiệhbuu u Thuậfejn n-thiêzwwi n thứjpha ba, thứjpha tưxziy nữtcqr a. Đhbuu ểbpvk giảqlaw i quyếzray t tệhbuu đfejn oan thứjpha nhấafov t, thiếzray p cảqlaw gan xin bệhbuu hạwwzc ban chỉwlss cho tu bổzrmk bộeghu luậfejn t vềtoca ruộeghu ng đfejn ấafov t.
Từkals hoànyfd ng đfejn ếzray cho đfejn ếzray n đfejn ạwwzc i thầeghu n đfejn ềtoca u bậfejn t lêzwwi n tiếzray ng hoan hôkals . Ỷzrmk -Lan tiếzray p:
– Tu bổzrmk luậfejn t cónzpw hai phầeghu n. Mộeghu t lànyfd ấafov n đfejn ịzray nh sốobfz tôkals mànyfd tájidu -đfejn iềtoca n phảqlaw i nộeghu p cho chủfejn -đfejn iềtoca n. Hai lànyfd đfejn ịzray nh rõmaox vấafov n đfejn ềtoca ruộeghu ng đfejn ểbpvk hoang. Bởzyzj i từkals cổzrmk xưxziy a đfejn ếzray n giờnzpw , giữtcqr a chủfejn -đfejn iềtoca n vớqacd i tájidu -đfejn iềtoca n thưxziy ờnzpw ng thỏfrzm a thuậfejn n miệhbuu ng vớqacd i nhau, hoặuulo c kýikbr vớqacd i nhau mộeghu t đfejn iềtoca n-ưxziy ớqacd c, chứjpha quốobfz c luậfejn t khôkals ng đfejn ịzray nh rõmaox . Vìkyuo luậfejn t khôkals ng đfejn ịzray nh rõmaox , thìkyuo xẩuulo y ra tưxziy ơovve ng tranh. Dĩyodx nhiêzwwi n trong vấafov n đfejn ềtoca tưxziy ơovve ng tranh kẻzray mạwwzc nh sẽbpvk thắzwwi ng, ngưxziy ờnzpw i yếzray u sẽbpvk thua. Kẻzray mạwwzc nh luôkals n luôkals n lànyfd đfejn iềtoca n-chủfejn , ngưxziy ờnzpw i yếzray u luôkals n luôkals n lànyfd tájidu đfejn iềtoca n. Bâayba y giờnzpw tu bổzrmk quốobfz c luậfejn t đfejn ịzray nh rõmaox sốobfz tôkals thìkyuo giảqlaw i quyếzray t đfejn ưxziy ợgdjx c nạwwzc n chủfejn đfejn iềtoca n rúbpvk t ruộeghu t tájidu đfejn iềtoca n. Còeghu n vấafov n đfejn ềtoca ruộeghu ng hoang cũjidu ng phảqlaw i quy đfejn ịzray nh.
Nónzpw i đfejn ếzray n đfejn âayba y, Ỷzrmk -Lan thấafov y trêzwwi n mặuulo t cájidu c quan hiệhbuu n rõmaox ra néuggl t bấafov t mãdkip n. Nànyfd ng biếzray t nhữtcqr ng ôkals ng ngồzwwi i đfejn âayba y đfejn ềtoca u cónzpw thựynjq c ấafov p, khôkals ng thìkyuo cũjidu ng cónzpw hànyfd ng trăzray m, hànyfd ng nghìkyuo n mẫnggq u ruộeghu ng. Nếzray u nay cảqlaw i cájidu ch ruộeghu ng đfejn ấafov t, tấafov t cájidu c ôkals ng bịzray thiệhbuu t hạwwzc i nhiềtoca u nhấafov t. Nhưxziy ng mờnzpw mờnzpw trưxziy ớqacd c mắzwwi t nànyfd ng lạwwzc i hiệhbuu n lêzwwi n nhữtcqr ng tájidu đfejn iềtoca n khôkals ng đfejn ủfejn lúbpvk a nộeghu p cho chủfejn đfejn iềtoca n, bịzray chủfejn đfejn iềtoca n siếzray t nhànyfd , siếzray t vưxziy ờnzpw n, đfejn ôkals i khi bắzwwi t con cájidu i phảqlaw i bájidu n mìkyuo nh cho họafov . Khi khôkals ng cónzpw gìkyuo cho họafov siếzray t, thìkyuo họafov kiệhbuu n lêzwwi n quan, bịzray bỏfrzm tùayba , bịzray đfejn ájidu nh đfejn ậfejn p tànyfd n nhẫnggq n. Nhữtcqr ng cảqlaw nh chia ly đfejn ầeghu y nưxziy ớqacd c mắzwwi t xẩuulo y ra hànyfd ng ngànyfd y ởzyzj Thổzrmk -lộeghu i, nànyfd ng nghĩyodx thầeghu m:
– Khi xưxziy a, vua Trưxziy ng còeghu n dájidu m cầeghu m ba thưxziy ớqacd c gưxziy ơovve m đfejn ájidu nh đfejn uổzrmk i Tôkals Đhbuu ịzray nh, nay ta lànyfd con chájidu u ngưxziy ờnzpw i, mànyfd ta khôkals ng dájidu m đfejn ốobfz i diệhbuu n vớqacd i cájidu c vịzray đfejn ạwwzc i thầeghu n nànyfd y ưxziy ?
Nghĩyodx vậfejn y nànyfd ng tiếzray p:
– Trưxziy ớqacd c hếzray t phảqlaw i chia ruộeghu ng lànyfd m năzray m loạwwzc i. Loạwwzc i tốobfz t nhấafov t gọafov i lànyfd nhấafov t đfejn ẳmgib ng kim-đfejn iềtoca n, đfejn ấafov t mầeghu u mỡtuzs , ởzyzj nơovve i giónzpw thuậfejn n mưxziy a hòeghu a, gầeghu n sôkals ng, gầeghu n nưxziy ớqacd c, mỗzrsx i năzray m trồzwwi ng đfejn ưxziy ợgdjx c hai mùayba a. Loạwwzc i thứjpha nhìkyuo lànyfd nhịzray đfejn ẳmgib ng ngâayba n-đfejn iềtoca n, cónzpw đfejn ủfejn đfejn iềtoca u kiệhbuu n nhưxziy nhấafov t đfejn ẳmgib ng kim-đfejn iềtoca n, nhưxziy ng đfejn ấafov t tưxziy ơovve ng đfejn ốobfz i mầeghu u mỡtuzs . Loạwwzc i thứjpha ba lànyfd tam-đfejn ẳmgib ng đfejn ồzwwi ng-đfejn iềtoca n ruộeghu ng ởzyzj nơovve i xa nưxziy ớqacd c, hay bịzray lụmmyg t bịzray bãdkip o, mỗzrsx i năzray m trồzwwi ng đfejn ưxziy ợgdjx c hai mùayba a. Loạwwzc i thứjpha tưxziy lànyfd tứjpha -đfejn ẳmgib ng thạwwzc ch-đfejn iềtoca n, ởzyzj nơovve i gầeghu n nưxziy ớqacd c, đfejn ấafov t tốobfz t, nhưxziy ng chỉwlss trồzwwi ng đfejn ưxziy ợgdjx c mộeghu t mùayba a. Loạwwzc i thứjpha năzray m lànyfd ngũjidu -đfejn ẳmgib ng thổzrmk -đfejn iềtoca n, chỉwlss trồzwwi ng đfejn ưxziy ợgdjx c mộeghu t mùayba a, lạwwzc i ởzyzj nơovve i khôkals cằyodx n. Việhbuu c đfejn ịzray nh nànyfd y sẽbpvk do khâayba m sai củfejn a bộeghu Hộeghu , bộeghu Lạwwzc i, hợgdjx p vớqacd i quan huyệhbuu n, lýikbr dịzray ch trong lànyfd ng đfejn ểbpvk đfejn ịzray nh. Sau khi chia loạwwzc i ruộeghu ng rồzwwi i, lậfejn p tạwwzc i mỗzrsx i huyệhbuu n mộeghu t hộeghu i đfejn ồzwwi ng gồzwwi m nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i lànyfd m ruộeghu ng. Ngưxziy ờnzpw i lànyfd m ruộeghu ng cónzpw thểbpvk lànyfd ngưxziy ờnzpw i cầeghu y ruộeghu ng củfejn a họafov , cónzpw thểbpvk lànyfd tájidu đfejn iềtoca n. Hộeghu i đfejn ồzwwi ng đfejn ónzpw sẽbpvk ấafov n đfejn ịzray nh sốobfz hoạwwzc ch mỗzrsx i mẫnggq u củfejn a mỗzrsx i loạwwzc i ruộeghu ng, gọafov i lànyfd sốobfz hoạwwzc ch-chísifv nh. Hiệhbuu n nay thìkyuo chủfejn lấafov y tôkals mộeghu t nửxhca a sốobfz hoạwwzc ch, mànyfd sốobfz hoạwwzc ch đfejn ónzpw do họafov đfejn ịzray nh. Họafov đfejn ịzray nh quájidu cao, khiếzray n cho ngưxziy ờnzpw i giầeghu u thìkyuo giầeghu u thêzwwi m, kẻzray khónzpw cànyfd ng khónzpw thêzwwi m, tệhbuu nạwwzc n nànyfd y gâayba y ra khôkals ng biếzray t bao nhiêzwwi u đfejn iềtoca u khốobfz n khổzrmk cho gia đfejn ìkyuo nh tájidu đfejn iềtoca n. Vậfejn t cùayba ng tấafov t phảqlaw n, uốobfz n quájidu hónzpw a cong, chísifv nh vìkyuo vậfejn y mànyfd cónzpw nhiềtoca u nơovve i tájidu đfejn iềtoca n nổzrmk i lêzwwi n giếzray t chủfejn đfejn iềtoca n cho nưxziy giậfejn n. Muốobfz n giảqlaw i quyếzray t nạwwzc n nànyfd y, triềtoca u đfejn ìkyuo nh phảqlaw i đfejn ịzray nh rõmaox , kểbpvk từkals nay chủfejn đfejn iềtoca n chỉwlss đfejn ưxziy ợgdjx c thu tôkals ba phầeghu n mưxziy ờnzpw i sốobfz hoạwwzc ch-chísifv nh thôkals i.
Cájidu c quan đfejn ềtoca u bậfejn t lêzwwi n tiếzray ng « ồzwwi », tỏfrzm vẻzray bấafov t mãdkip n.
Côkals ng chúbpvk a Thiêzwwi n-Ninh nghe Ỷzrmk -Lan tâayba u, mỗzrsx i lờnzpw i đfejn ềtoca u hợgdjx p vớqacd i ýikbr mìkyuo nh. Nànyfd ng thấafov y cầeghu n phảqlaw i khuyếzray n khísifv ch bànyfd ájidu i phi củfejn a vua cha, nêzwwi n tâayba u:
– Thưxziy a phu nhâayba n, thếzray nếzray u nhưxziy nhữtcqr ng nôkals ng dâayba n cầeghu n cùayba , họafov tạwwzc o đfejn ưxziy ợgdjx c sốobfz hoạwwzc ch cao hơovve n sốobfz hoạwwzc ch-chísifv nh, thìkyuo sốobfz sai biệhbuu t đfejn ónzpw chia nhưxziy thếzray nànyfd o?
– Thưxziy a côkals ng chúbpvk a, chúbpvk ng ta hiệhbuu n theo phájidu p trịzray , nhưxziy ng lạwwzc i lấafov y giájidu o huấafov n lànyfd m căzray n bảqlaw n. Mụmmyg c đfejn ísifv ch củfejn a việhbuu c đfejn ịzray nh sốobfz hoạwwzc ch-chísifv nh lànyfd đfejn ểbpvk khuyếzray n khísifv ch ngưxziy ờnzpw i cầeghu y tăzray ng sốobfz hoạwwzc ch ln cao. Vậfejn y nếzray u thửxhca a ruộeghu ng nànyfd o cónzpw sốobfz hoạwwzc ch cao hơovve n sốobfz hoạwwzc ch-chísifv nh thìkyuo tájidu -đfejn iềtoca n đfejn ưxziy ợgdjx c hưxziy ởzyzj ng sốobfz sai biệhbuu t ấafov y. Nếzray u nôkals ng dâayba n cầeghu y chísifv nh ruộeghu ng củfejn a mìkyuo nh, mànyfd tạwwzc o đfejn ưxziy ợgdjx c sốobfz hoạwwzc ch cao hơovve n sốobfz hoạwwzc ch-chísifv nh, thìkyuo thửxhca a ruộeghu ng đfejn ónzpw đfejn ưxziy ợgdjx c tha thuếzray .
Thiêzwwi n-Ninh biếzray t cájidu c quan đfejn ềtoca u khôkals ng mấafov y vui lòeghu ng, nànyfd ng thêzwwi m nưxziy ớqacd c đfejn ưxziy ờnzpw ng cho Ỷzrmk -Lan:
– Thưxziy a phu nhâayba n, ýikbr kiếzray n phu nhâayba n thựynjq c siêzwwi u việhbuu t. Nếzray u nhưxziy triềtoca u đfejn ìkyuo nh thuậfejn n theo đfejn ềtoca nghịzray củfejn a phu nhâayba n thìkyuo từkals chủfejn đfejn iềtoca n tớqacd i tájidu đfejn iềtoca n sẽbpvk thi nhau bónzpw n phâayba n, tájidu t nưxziy ớqacd c cho ruộeghu ng cónzpw sốobfz hoạwwzc ch cao đfejn ểbpvk đfejn ưxziy ợgdjx c thu thuếzray . Chànyfd , quốobfz c sảqlaw n sẽbpvk dưxziy thừkals a, dâayba n giầeghu u mau lắzwwi m. Hễyvsc dâayba n giầeghu u thìkyuo nưxziy ớqacd c mạwwzc nh. Còeghu n đfejn ốobfz i vớqacd i việhbuu c đfejn ểbpvk ruộeghu ng hoang?
– Ruộeghu ng lànyfd củfejn a trờnzpw i ban cho. Ýupxi dâayba n lànyfd ýikbr trờnzpw i. Ngưxziy ờnzpw i nànyfd o may mắzwwi n đfejn ưxziy ợgdjx c lànyfd m chủfejn ruộeghu ng thìkyuo cónzpw nghĩyodx a lànyfd đfejn ưxziy ợgdjx c hưxziy ởzyzj ng củfejn a trờnzpw i, mànyfd họafov lạwwzc i đfejn ểbpvk hoang, tứjpha c họafov từkals chốobfz i quyềtoca n lànyfd m chủfejn . Khi họafov từkals chốobfz i, thìkyuo phảqlaw i lấafov y lạwwzc i. Triềtoca u đfejn ìkyuo nh ban luậfejn t: nếzray u nhưxziy chủfejn đfejn iềtoca n bỏfrzm ruộeghu ng hoang, thìkyuo ruộeghu ng đfejn ónzpw bịzray xung lànyfd m côkals ng đfejn iềtoca n, ngưxziy ờnzpw i tájidu đfejn iềtoca n năzray m trưxziy ớqacd c đfejn ưxziy ợgdjx c quyềtoca n cầeghu y, mànyfd tôkals thìkyuo nộeghu p cho triềtoca u đfejn ìkyuo nh. Triềtoca u đfejn ìkyuo nh dùayba ng lúbpvk a đfejn ónzpw nuôkals i ngưxziy ờnzpw i giànyfd khôkals ng nơovve i nưxziy ơovve ng tựynjq a, nuôkals i trẻzray mồzwwi côkals i, cứjpha u trợgdjx thiêzwwi n tai.
Quan thájidu i-úbpvk y Quájidu ch Kim-Nhậfejn t cung tay:
– Thựynjq c lànyfd Quốobfz c-tổzrmk linh thiêzwwi ng đfejn em phu-nhâayba n vềtoca triềtoca u. Vấafov n đfejn ềtoca thứjpha nhấafov t lànyfd tôkals ruộeghu ng, vấafov n đfejn ềtoca thứjpha nhìkyuo lànyfd ngăzray n ngừkals a tệhbuu đfejn ểbpvk ruộeghu ng hoang đfejn ãdkip xong. Bâayba y giờnzpw đfejn ếzray n vấafov n đfejn ềtoca sao cho dâayba n chịzray u khónzpw khai hoang hơovve n nữtcqr a.
Ỷzrmk -Lan biếzray t Quájidu ch Kim-Nhậfejn t trưxziy ớqacd c đfejn âayba y thuộeghu c phe họafov Mai, bịzray phe họafov Dưxziy ơovve ng chènggq n éuggl p, nay nhờnzpw nànyfd ng mànyfd đfejn ưxziy ợgdjx c phụmmyg c hồzwwi i chứjpha c vụmmyg , nêzwwi n ôkals ng nónzpw i câayba u đfejn ónzpw đfejn ểbpvk coi nhưxziy tạwwzc ơovve n nànyfd ng. Nànyfd ng mỉwlss m cưxziy ờnzpw i:
– Vấafov n đfejn ềtoca nànyfd y thìkyuo cájidu c quan cũjidu ng nhưxziy trăzray m họafov khôkals ng ai bịzray thiệhbuu t hạwwzc i gìkyuo cảqlaw , chỉwlss hoànyfd ng-thưxziy ợgdjx ng lànyfd bịzray thiệhbuu t hạwwzc i nhấafov t mànyfd thôkals i!
Nhànyfd vua bậfejn t cưxziy ờnzpw i:
– Thiệhbuu t hạwwzc i gìkyuo trẫnggq m cũjidu ng vui lòeghu ng, miễyvsc n sao cho dâayba n sung sưxziy ớqacd ng lànyfd đfejn ưxziy ợgdjx c rồzwwi i. Thànyfd trẫnggq m mặuulo c quầeghu n ájidu o nâayba u, ăzray n cơovve m vớqacd i muốobfz i, mànyfd dâayba n no ấafov m thìkyuo trẫnggq m còeghu n vui sưxziy ớqacd ng hơovve n ăzray n cao lưxziy ơovve ng mỹenjo vịzray , mặuulo c quầeghu n ájidu o gấafov m nữtcqr a. Khanh nónzpw i ra cho trẫnggq m nghe đfejn i.
Ỷzrmk -Lan hưxziy ớqacd ng đfejn ôkals i mắzwwi t long lanh đfejn ầeghu y tìkyuo nh tứjpha nhìkyuo n hànyfd vua:
– Trưxziy ớqacd c đfejn âayba y, vấafov n đfejn ềtoca khẩuulo n hoang đfejn a sốobfz lànyfd nhànyfd giầeghu u mớqacd i cónzpw phưxziy ơovve ng tiệhbuu n lànyfd m, vìkyuo rấafov t tốobfz n kéuggl m. Bâayba y giờnzpw xin bệhbuu hạwwzc ban chỉwlss : ai khai đfejn ưxziy ợgdjx c ruộeghu ng hoang thìkyuo thửxhca a ruộeghu ng đfejn ónzpw năzray m năzray m khôkals ng phảqlaw i nộeghu p thuếzray . Nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i khôkals ng cónzpw mảqlaw nh đfejn ấafov t cắzwwi m dùayba i mànyfd khai hoang, thìkyuo triềtoca u đfejn ìkyuo nh trợgdjx cấafov p tiềtoca n bạwwzc c đfejn ểbpvk cảqlaw nhànyfd họafov cónzpw ăzray n mànyfd khai hoang. Tấafov t nhiêzwwi n côkals ng nho sẽbpvk mấafov t đfejn i mộeghu t khoảqlaw n tiềtoca n lớqacd n. Nhưxziy ng quốobfz c sảqlaw n lạwwzc i gia tăzray ng rấafov t nhiềtoca u.
Hộeghu -bộeghu thưxziy ợgdjx ng thưxziy Mai Đhbuu ìkyuo nh cúbpvk i đfejn ầeghu u:
– Tâayba u phu-nhâayba n, so vớqacd i Trung-nguyêzwwi n, Chiêzwwi m-thànyfd nh thìkyuo thuếzray củfejn a Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t quájidu thấafov p, đfejn ếzray n đfejn ộeghu bằyodx ng mộeghu t nửxhca a Chiêzwwi m-thànyfd nh vànyfd bằyodx ng mộeghu t phầeghu n ba Tốobfz ng. Hiệhbuu n thầeghu n đfejn ãdkip cho tiếzray t giảqlaw m chi tiêzwwi u đfejn ủfejn mọafov i khoảqlaw n, mànyfd cũjidu ng khôkals ng đfejn ủfejn tiềtoca n nuôkals i quâayba n, trảqlaw lưxziy ơovve ng cho cájidu c quan, cùayba ng chỉwlss nh đfejn ốobfz n thànyfd nh trìkyuo , cung đfejn iệhbuu n, hậfejn u cung. Nếzray u nay lạwwzc i trợgdjx cấafov p khai hoang thìkyuo thựynjq c... thìkyuo thựynjq c thầeghu n khôkals ng tìkyuo m đfejn âayba u ra tiềtoca n.
Nhànyfd vua khẽbpvk vỗzrsx tay lêzwwi n ájidu n thưxziy :
– Muốobfz n trịzray quốobfz c bìkyuo nh thiêzwwi n hạwwzc thìkyuo phảqlaw i tu thâayba n tềtoca gia. Nhànyfd củfejn a trẫnggq m lànyfd gìkyuo ? Lànyfd hậfejn u cung. Bâayba y giờnzpw trẫnggq m quyếzray t đfejn ịzray nh chi phísifv vềtoca ăzray n, mặuulo c củfejn a trẫnggq m giảqlaw m mộeghu t nửxhca a. Trẫnggq m thấafov y trong cung dùayba ng quájidu nhiềtoca u thájidu i-giájidu m, cung-nga. Nhưxziy côkals ng chúbpvk a, hoànyfd ng-tửxhca , cájidu c bànyfd phi... mỗzrsx i ngưxziy ờnzpw i chỉwlss cầeghu n mộeghu t cung nữtcqr giặuulo t quầeghu n ájidu o, lau chùayba i; mộeghu t cung nữtcqr nấafov u ăzray n; mộeghu t thájidu i giájidu m đfejn ájidu nh xe ngựynjq a, chăzray n ngựynjq a; mộeghu t thájidu i giájidu m đfejn ểbpvk sai. Nhưxziy vậfejn y lànyfd nhiềtoca u quájidu rồzwwi i. Hiệhbuu n nay mỗzrsx i ngưxziy ờnzpw i dùayba ng tớqacd i mưxziy ờnzpw i cung nữtcqr , mưxziy ờnzpw i thájidu i giájidu m. Cónzpw bànyfd dùayba ng tớqacd i năzray m mưxziy ơovve i cung nữtcqr , bẩuulo y mưxziy ơovve i thájidu i giájidu m. Mỗzrsx i khi đfejn i đfejn âayba u, lànyfd cung-nga, thájidu i-giájidu m xếzray p mộeghu t hànyfd ng dànyfd i theo hầeghu u. Mànyfd nhànyfd nôkals ng củfejn a ta nónzpw i: mộeghu t ngưxziy ờnzpw i cầeghu y nuôkals i năzray m ngưxziy ờnzpw i. Vísifv nhưxziy mộeghu t trăzray m hai mưxziy ơovve i ngưxziy ờnzpw i vừkals a cung nữtcqr , vừkals a thájidu i giájidu m đfejn ónzpw cho vềtoca lànyfd m ruộeghu ng, thìkyuo sẽbpvk giảqlaw m đfejn i đfejn ưxziy ợgdjx c hai mưxziy ơovve i lăzray m ngưxziy ờnzpw i phảqlaw i cầeghu y đfejn ểbpvk nuôkals i bájidu o côkals . Rồzwwi i chísifv nh nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i đfejn ónzpw lànyfd m ruộeghu ng, thếzray lànyfd ta thêzwwi m đfejn ưxziy ợgdjx c mộeghu t trăzray m bốobfz n mưxziy ơovve i lăzray m ngưxziy ờnzpw i cầeghu y, nuôkals i thêzwwi m đfejn ưxziy ợgdjx c bẩuulo y trăzray m hai mưxziy ơovve i lăzray m ngưxziy ờnzpw i nữtcqr a.
Ngànyfd i ban chỉwlss cho Ỷzrmk -Lan:
– Hiệhbuu n kểbpvk cảqlaw Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng lànyfd thầeghu y trẫnggq m trởzyzj xuốobfz ng, khôkals ng vịzray đfejn ạwwzc i thầeghu n nànyfd o dájidu m đfejn ụmmyg ng vànyfd o cájidu i tổzrmk ong hậfejn u cung. Đhbuu ụmmyg ng vànyfd o cájidu i tổzrmk ong đfejn ónzpw thìkyuo khốobfz n khổzrmk ngay. Vậfejn y thìkyuo chísifv nh trẫnggq m phảqlaw i phájidu cájidu i tổzrmk ong đfejn ónzpw . Khanh hãdkip y nghiêzwwi n cứjpha u thựynjq c chi tiếzray t nhữtcqr ng cung nànyfd o, ty nànyfd o cầeghu n bảqlaw o nhiêzwwi u cung-nga, bao nhiêzwwi u thájidu i giájidu m. Nhữtcqr ng lễyvsc lộeghu c nànyfd o cầeghu n giữtcqr , nhữtcqr ng lễyvsc nànyfd o cầeghu n bỏfrzm , rồzwwi i tâayba u lêzwwi n đfejn ểbpvk trẫnggq m đfejn ìkyuo nh-nghịzray .
Ỷzrmk -Lan rúbpvk t trong bọafov c ra mộeghu t quyểbpvk n sájidu ch, nànyfd ng dâayba ng cho nhànyfd vua:
– Nhữtcqr ng đfejn iềtoca u bệhbuu hạwwzc ban chỉwlss dụmmyg , thầeghu n thiếzray p đfejn ãdkip nghĩyodx đfejn ếzray n từkals lâayba u. Đhbuu âayba y lànyfd tậfejn p ghi danh sájidu ch cung-nga, thájidu i giájidu m hiệhbuu n ởzyzj trong cájidu c cung cájidu c phủfejn . Phầeghu n sau lànyfd bảqlaw n đfejn ềtoca nghịzray tỉwlss nh giảqlaw m. Xin bệhbuu hạwwzc ngựynjq lãdkip m.
Nhànyfd vua cầeghu m lêzwwi n đfejn ọafov c cho quầeghu n thầeghu n nghe:
– Vừkals a cung, vừkals a phủfejn cónzpw tấafov t cảqlaw ba mưxziy ơovve i sájidu u. Thứjpha nhấafov t Thájidu i-hậfejn u, Thájidu i-phi mưxziy ờnzpw i lăzray m bànyfd . Thứjpha nhìkyuo hoànyfd ng-hậfejn u, cájidu c bànyfd phi tầeghu n ba mưxziy ơovve i mốobfz t bànyfd . Côkals ng-chúbpvk a, hoànyfd ng tửxhca năzray m mưxziy ơovve i lăzray m vịzray . Thâayba n vưxziy ơovve ng, quốobfz c-côkals ng, hầeghu u-tưxziy ớqacd c thuộeghu c hoànyfd ng thâayba n ba mưxziy ơovve i tájidu m vịzray . Cộeghu ng chung dùayba ng tớqacd i sájidu u trăzray m ba mưxziy ơovve i sájidu u cung-nga, bẩuulo y trăzray m năzray m mưxziy ơovve i thájidu i giájidu m. Tổzrmk ng cộeghu ng mộeghu t nghìkyuo n ba trăzray m tájidu m mưxziy ơovve i sájidu u ngưxziy ờnzpw i. Nếzray u tísifv nh mỗzrsx i vịzray dùayba ng hai thájidu i giájidu m, hai cung nữtcqr thìkyuo chỉwlss còeghu n sájidu u trăzray m chísifv n mưxziy ơovve i lăzray m ngưxziy ờnzpw i (695). Cónzpw thểbpvk cho vềtoca sájidu u trăzray m chísifv n mưxziy ơovve i mốobfz t ngưxziy ờnzpw i (691)
Nhànyfd vua gậfejn t đfejn ầeghu u tỏfrzm vẻzray thísifv ch thúbpvk . Ngànyfd i đfejn ọafov c tiếzray p:
– Đhbuu ổzrmk đfejn ồzwwi ng; nuôkals i, trảqlaw lưxziy ơovve ng cho mộeghu t cung nga, mộeghu t thájidu i giájidu m mỗzrsx i thájidu ng ba lưxziy ợgdjx ng vànyfd ng. Nhưxziy vậfejn y mộeghu t năzray m tiếzray t kiệhbuu m hai vạwwzc n bốobfz n nghìkyuo n, tájidu m trăzray m, bẩuulo y mưxziy ơovve i sájidu u lưxziy ợgdjx ng vànyfd ng (24.876). Tísifv nh trung bìkyuo nh mưxziy ợgdjx n nhâayba n côkals ng phájidu hoang lànyfd m thànyfd nh ruộeghu ng trồzwwi ng cấafov y đfejn ưxziy ợgdjx c, mỗzrsx i mẫnggq u mấafov t ba lưxziy ợgdjx ng vànyfd ng, nhưxziy vậfejn y sốobfz vànyfd ng tiếzray t kiệhbuu m nuôkals i cung-nga, thájidu i-giájidu m cónzpw thểbpvk phájidu đfejn ưxziy ợgdjx c tájidu m nghìkyuo n hai trăzray m chísifv n mưxziy ơovve i hai mẫnggq u ruộeghu ng (8292) mỗzrsx i năzray m. Nếzray u trồzwwi ng cấafov y, thu hoạwwzc ch trung bìkyuo nh, mỗzrsx i mẫnggq u nuôkals i đfejn ưxziy ợgdjx c hai mưxziy ơovve i ngưxziy ờnzpw i, thìkyuo hằyodx ng năzray m sốobfz tiếzray t kiệhbuu m nuôkals i thêzwwi m mưxziy ờnzpw i tájidu m vạwwzc n, hai nghìkyuo n, bốobfz n trăzray m hai mưxziy ơovve i bốobfz n ngưxziy ờnzpw i ăzray n no (182.424). Nghĩyodx a lànyfd đfejn ủfejn nuôkals i toànyfd n thểbpvk quâayba n sĩyodx trong nưxziy ớqacd c.
Nhànyfd vua đfejn ọafov c xuốobfz ng dưxziy ớqacd i vềtoca chỗzrsx tiếzray t giảqlaw m xa hoa phung phísifv ăzray n tiêzwwi u trong cung, mỗzrsx i năzray m giảqlaw m ba vạwwzc n lưxziy ợgdjx ng vànyfd ng (30.000), cũjidu ng tísifv nh nhưxziy trêzwwi n, sẽbpvk nuôkals i đfejn ưxziy ợgdjx c hai mưxziy ơovve i vạwwzc n miệhbuu ng ăzray n (200.000). Long tâayba m rấafov t đfejn ẹtuzs p:
– Đhbuu ưxziy ợgdjx c! Tỉwlss nh giảqlaw m nhưxziy thếzray nànyfd y mớqacd i phảqlaw i đfejn ạwwzc o lýikbr .
Nhànyfd vua quay lạwwzc i ban chỉwlss cho Bùayba i Hựynjq u:
– Văzray n-minh đfejn iệhbuu n đfejn ạwwzc i họafov c sĩyodx . Khanh khẩuulo n soạwwzc n chiếzray u chỉwlss đfejn ểbpvk trẫnggq m ban hànyfd nh ngay. Nànyfd o, chưxziy khanh bâayba y giờnzpw bànyfd n đfejn ếzray n vấafov n đfejn ềtoca thứjpha tưxziy . Vấafov n đfejn ềtoca gai gónzpw c nhấafov t đfejn âayba y, đfejn ónzpw lànyfd lànyfd m sao giảqlaw i quyếzray t nạwwzc n trâayba u-bòeghu sinh sảqlaw n nhiềtoca u, mànyfd khôkals ng đfejn ủfejn trâayba u cầeghu y, đfejn ếzray n nỗzrsx i ba bốobfz n nhànyfd mớqacd i cónzpw mộeghu t trâayba u.
Cájidu c quan ngao ngájidu n nhìkyuo n nhau, rồzwwi i lắzwwi c đfejn ầeghu u tỏfrzm vẻzray chịzray u thua. Ỷzrmk -Lan biếzray t cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n đfejn ềtoca u xuấafov t thâayba n lànyfd ngưxziy ờnzpw i đfejn ọafov c sájidu ch, cónzpw bao giờnzpw biếzray t đfejn ếzray n ruộeghu ng đfejn ồzwwi ng ra sao đfejn âayba u mànyfd bànyfd n. Nànyfd ng tâayba u:
– Thầeghu n thiếzray p biếzray t rõmaox trâayba u bòeghu sinh sảqlaw n nhiềtoca u mànyfd thiếzray u trâayba u cầeghu y nguyêzwwi n do cónzpw ba. Mộeghu t lànyfd nạwwzc n trộeghu m trâayba u. Ởzrmk nôkals ng thôkals n, ngưxziy ờnzpw i dâayba n nànyfd o may mắzwwi n lắzwwi m mớqacd i cónzpw con trâayba u. Thếzray nhưxziy ng tốobfz i đfejn i ngủfejn thìkyuo trâayba u vẫnggq n ởzyzj trong chuồzwwi ng. Sájidu ng dậfejn y, thìkyuo trâayba u biếzray n mấafov t. Họafov chỉwlss biếzray t kêzwwi u khónzpw c mànyfd thôkals i. Trìkyuo nh lýikbr -dịzray ch cũjidu ng vôkals ísifv ch.
Lạwwzc i-bộeghu thưxziy ợgdjx ng thưxziy hỏfrzm i:
– Tâayba u phu nhâayba n, thầeghu n thấafov y mỗzrsx i lànyfd ng đfejn ềtoca u cónzpw lũjidu y tre bao bọafov c. Cổzrmk ng lànyfd ng cónzpw hoànyfd ng nam gájidu c. Vậfejn y kẻzray trộeghu m trâayba u dắzwwi t trâayba u đfejn i đfejn âayba u mànyfd lànyfd ng khôkals ng tìkyuo m ra?
– Thưxziy a thưxziy ợgdjx ng-thưxziy , lýikbr thìkyuo nhưxziy vậfejn y. Nhưxziy ng thựynjq c tếzray lạwwzc i khôkals ng giốobfz ng nhưxziy vậfejn y. Trộeghu m ởzyzj đfejn âayba u? Ai lànyfd trộeghu m? Trộeghu m chísifv nh lànyfd bọafov n cưxziy ờnzpw ng hànyfd o, ájidu c bájidu , bọafov n lýikbr dịzray ch chứjpha ai đfejn âayba u xa. Bềtoca ngoànyfd i chúbpvk ng lànyfd tay châayba n củfejn a triềtoca u đfejn ìkyuo nh, nhưxziy ng bềtoca trong chúbpvk ng lànyfd nhữtcqr ng têzwwi n đfejn ầeghu u trộeghu m đfejn uôkals i cưxziy ớqacd p, bọafov n cưxziy ớqacd p cạwwzc n đfejn ấafov y. Đhbuu êzwwi m chúbpvk ng sai hoànyfd ng nam rìkyuo nh chủfejn nhànyfd ngủfejn , bỏfrzm bảqlaw cho chónzpw chếzray t, rồzwwi i dắzwwi t trâayba u ra khỏfrzm i lànyfd ng, đfejn em sang lànyfd ng bêzwwi n cạwwzc nh mànyfd bájidu n. Hoặuulo c giữtcqr a cájidu c lýikbr dịzray ch lànyfd ng nànyfd y sai trộeghu m trâayba u rồzwwi i đfejn ổzrmk i lấafov y trâayba u trộeghu m củfejn a lýikbr -dịzray ch lànyfd ng khac. Nghĩyodx a lànyfd chúbpvk ng rộeghu m trâayba u, đfejn ểbpvk đfejn ổzrmk i vớqacd i nhau.
Ỷzrmk -Lan thấafov y mặuulo t nhànyfd vua cau lạwwzc i, tỏfrzm vẻzray đfejn ăzray m chiêzwwi u, xónzpw t xa. Nànyfd ng tiếzray p:
– Tệhbuu nạwwzc n thứjpha nhìkyuo khiếzray n thiếzray u trâayba u bòeghu lànyfd việhbuu c tiệhbuu c tùayba ng, đfejn ìkyuo nh đfejn ájidu m, hơovve i mộeghu t týikbr lànyfd giếzray t trâayba u, giếzray t bòeghu ăzray n uốobfz ng. Việhbuu c cúbpvk ng tếzray , thuộeghu c loạwwzc i quốobfz c-tếzray nhưxziy giỗzrsx vua Hùayba ng, vua An-Dưxziy ơovve ng, vua Trưxziy ng, thìkyuo cájidu c lộeghu , cájidu c phủfejn giếzray t trâayba u bòeghu lànyfd đfejn ájidu ng. Còeghu n nhưxziy trong lànyfd ng, tếzray t Nguyêzwwi n-đfejn ájidu n, tếzray t Hànyfd n-thựynjq c, tếzray t Trùayba ng-cửxhca u, giỗzrsx thầeghu n thànyfd nh-hoànyfd ng, họafov bầeghu y ra ăzray n uốobfz ng linh đfejn ìkyuo nh đfejn ếzray n mấafov y ngànyfd y. Ngànyfd y nànyfd o cũjidu ng giếzray t trâayba u, hạwwzc bòeghu . Dĩyodx chísifv đfejn ếzray n sinh nhậfejn t cájidu c quan vềtoca hưxziy u, phúbpvk gia, cũjidu ng giếzray t trâayba u! Đhbuu ếzray n việhbuu c nhànyfd cónzpw ngưxziy ờnzpw i chếzray t, sinh con cũjidu ng giếzray t trâayba u; đfejn ájidu m cưxziy ớqacd i, đfejn ájidu m hỏfrzm i, đfejn ájidu m giỗzrsx cũjidu ng giếzray t trâayba u. Riếzray t rồzwwi i quanh năzray m đfejn ìkyuo nh đfejn ájidu m, thửxhca hỏfrzm i trâayba u bòeghu nànyfd o sinh sảqlaw n kịzray p?
Nànyfd ng đfejn ưxziy a mắzwwi t nhìkyuo n cájidu c quan, rồzwwi i kểbpvk lạwwzc i chuyệhbuu n Trịzray nh Quang-Thạwwzc ch ăzray n mừkals ng thưxziy ợgdjx ng thọafov giếzray t trâayba u, trâayba u chạwwzc y vànyfd o chùayba a Từkals -quang nhưxziy thếzray nànyfd o, nànyfd ng mua lạwwzc i con trâayba u mộeghu ng đfejn ónzpw , rồzwwi i biếzray u cho chùayba a ra sao. Sau khi nànyfd ng vềtoca Thăzray ng-long, lýikbr -trưxziy ởzyzj ng đfejn em con trâayba u đfejn ónzpw vềtoca kinh trảqlaw nànyfd ng. Hiệhbuu n chísifv nh tay nànyfd ng chăzray m sónzpw c nónzpw hànyfd ng ngànyfd y vànyfd cho nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i ởzyzj ngoànyfd i thànyfd nh Thăzray ng-long khôkals ng cónzpw trâayba u cầeghu y thay nhau mưxziy ợgdjx n đfejn ểbpvk chuyêzwwi n chởzyzj , đfejn ểbpvk cầeghu y bừkals a. Nànyfd ng tiếzray p:
– Tệhbuu nạwwzc n thứjpha ba lànyfd cájidu c biêzwwi n thầeghu n Tốobfz ng bỏfrzm tiềtoca n ra mua trâayba u cájidu i vớqacd i giájidu thựynjq c cao đfejn ểbpvk phájidu hoạwwzc i canh nôkals ng Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t. Nôkals ng dâayba n tham tiềtoca n, đfejn em trâayba u ra cájidu c bạwwzc c dịzray ch trưxziy ờnzpw ng ởzyzj biêzwwi n giớqacd i bájidu n cho Tốobfz ng. Chísifv nh vìkyuo ba tệhbuu nạwwzc n trêzwwi n, mànyfd trâayba u bòeghu sinh sảqlaw n tuy nhiềtoca u, nhưxziy ng vẫnggq n thiếzray u trâayba u cầeghu y.
Nhànyfd vua hỏfrzm i Lýikbr Đhbuu ạwwzc o-Thànyfd nh:
– Xin thầeghu y dạwwzc y cho phảqlaw i lànyfd m thếzray nànyfd o?
Ỷzrmk -Lan lắzwwi c đfejn ầeghu u:
– Thưxziy a thầeghu y, thìkyuo từkals trưxziy ớqacd c đfejn ếzray n theo luậfejn t Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t, vẫnggq n cấafov m trộeghu m trâayba u, chứjpha cónzpw bao giờnzpw cho phéuggl p trộeghu m trâayba u đfejn âayba u? Bộeghu Hìkyuo nh-thưxziy đfejn ãdkip dựynjq trùayba phạwwzc t tộeghu i trộeghu m gia súbpvk c rấafov t nặuulo ng. Nhưxziy ng trộeghu m vẫnggq n hoànyfd nh hànyfd nh. Nay triềtoca u đfejn ìkyuo nh cónzpw ban chỉwlss , thìkyuo tệhbuu nạwwzc n vẫnggq n khôkals ng đfejn ổzrmk i. Thếzray lànyfd mènggq o lạwwzc i hoànyfd n mènggq o.
Ỷzrmk -Lan đfejn ang nónzpw i năzray ng nghiêzwwi m trang, bỗzrsx ng chốobfz c nànyfd ng dùayba ng câayba u tụmmyg c ngữtcqr dâayba n gian, lànyfd m cảqlaw triềtoca u đfejn ìkyuo nh bậfejn t cưxziy ờnzpw i. Nhànyfd vua hỏfrzm i:
– Khanh nónzpw i mènggq o lạwwzc i hoànyfd n mènggq o, ýikbr nghĩyodx a câayba u nànyfd y ra sao?
– Tâayba u bệhbuu hạwwzc gốobfz c câayba u nànyfd y ởzyzj câayba u chuyệhbuu n cổzrmk tísifv ch.
– Khanh kểbpvk cho trẫnggq m nghe câayba u chuyệhbuu n nànyfd y đfejn i.
... Cónzpw mộeghu t ôkals ng lýikbr trưxziy ởzyzj ng têzwwi n lànyfd Miêzwwi u, tứjpha c con mènggq o. Ôurnl ng lànyfd m lýikbr -trưxziy ởzyzj ng rồzwwi i, mànyfd còeghu n mang têzwwi n mènggq o thìkyuo xấafov u quájidu . Ôurnl ng mớqacd i lànyfd m tiệhbuu c rưxziy ợgdjx u mờnzpw i mấafov y cụmmyg chứjpha c sắzwwi c trong lànyfd ng tớqacd i ăzray n, đfejn ểbpvk xin cájidu c cụmmyg đfejn ặuulo t cho mộeghu t têzwwi n thựynjq c hay. Cụmmyg thứjpha nhấafov t, sau khi uốobfz ng hếzray t mộeghu t chéuggl n tốobfz ng rưxziy ợgdjx u, cụmmyg khànyfd mộeghu t tiếzray ng, rồzwwi i nónzpw i:
– Tôkals i nghĩyodx ôkals ng lýikbr nêzwwi n đfejn ặuulo t têzwwi n lànyfd Vâayba n cho hay. Vâayba n lànyfd mâayba y đfejn ẹtuzs p lắzwwi m chứjpha ?
Thếzray lànyfd cájidu c cụmmyg thi nhau đfejn ájidu nh chéuggl n. Lájidu t sau cụmmyg khájidu c tiếzray p:
– Cájidu i têzwwi n Vâayba n nghe thìkyuo hay thựynjq c, nhưxziy ng sájidu ch cónzpw câayba u: Phong bạwwzc t vâayba n, nghĩyodx a lànyfd giónzpw thổzrmk i bay mâayba y đfejn i. Vậfejn y nêzwwi n đfejn ổzrmk i têzwwi n lànyfd phong cho đfejn ẹtuzs p.
Cájidu c cụmmyg đfejn ềtoca u khen têzwwi n phong, rồzwwi i đfejn ájidu nh chéuggl n. Nhưxziy ng lájidu t sau, cụmmyg thứjpha ba chợgdjx t lắzwwi c đfejn ầeghu u:
– Hỏfrzm ng! Hỏfrzm ng mấafov t rồzwwi i. Sájidu ch cónzpw câayba u: Tưxziy ờnzpw ng trấafov n phong, nghĩyodx a lànyfd tưxziy ờnzpw ng cảqlaw n giónzpw . Vậfejn y thìkyuo nêzwwi n đfejn ổzrmk i têzwwi n lànyfd tưxziy ờnzpw ng thìkyuo hay hơovve n. Thôkals i, đfejn ổzrmk i têzwwi n lànyfd lýikbr Tưxziy ờnzpw ng mớqacd i đfejn ẹtuzs p.
Cảqlaw tiệhbuu c xúbpvk m vànyfd o khen cájidu i têzwwi n mớqacd i. Nhưxziy ng tiệhbuu c rưxziy ợgdjx u gầeghu n tànyfd n, thìkyuo cụmmyg thứjpha tưxziy chợgdjx t lắzwwi c đfejn ầeghu u:
– Têzwwi n tưxziy ờnzpw ng thìkyuo hay thựynjq c. Nhưxziy ng tưxziy ờnzpw ng bịzray chuộeghu t leo qua hànyfd ng ngànyfd y. Vậfejn y thìkyuo đfejn ổzrmk i lànyfd lýikbr Thửxhca . Thửxhca lànyfd chuộeghu t. Hay đfejn ájidu o đfejn ểbpvk .
Cụmmyg thứjpha năzray m lạwwzc i bậfejn t lêzwwi n tiếzray ng kêzwwi u lớqacd n:
– Khôkals ng đfejn ưxziy ợgdjx c. Mènggq o bắzwwi t chuộeghu t. Vậfejn y thìkyuo thànyfd cứjpha đfejn ểbpvk têzwwi n lànyfd Miêzwwi u hay hơovve n.
Đhbuu ếzray n đfejn âayba y tiệhbuu c tànyfd n, ôkals ng lýikbr tiễyvsc n cájidu c cụmmyg ra vềtoca rồzwwi i, thìkyuo bịzray bànyfd vợgdjx mắzwwi ng:
– Rõmaox lắzwwi m chuyệhbuu n. Ôurnl ng muốobfz n đfejn ổzrmk i têzwwi n, mànyfd mấafov t tiềtoca n mua rưxziy ợgdjx u, mua thịzray t lànyfd m tiệhbuu c đfejn ãdkip i khájidu ch. Rúbpvk t cuộeghu c mènggq o lạwwzc i hoànyfd n mènggq o...
Nhànyfd vua cùayba ng đfejn ạwwzc i thầeghu n đfejn ưxziy ợgdjx c nghe câayba u chuyệhbuu n dísifv dỏfrzm m củfejn a dâayba n quêzwwi do Ỷzrmk -Lan thuậfejn t lạwwzc i, đfejn ềtoca u bậfejn t cưxziy ờnzpw i. Nhưxziy ng vẫnggq n đfejn ềtoca chísifv nh vẫnggq n chưxziy a giảqlaw i quyếzray t xong. Nhànyfd vua hỏfrzm i:
– Thếzray Ỷzrmk -Lan cónzpw cájidu ch nànyfd o giảqlaw i quyếzray t khôkals ng?
– Tâayba u bệhbuu hạwwzc khôkals ng khónzpw . Triềtoca u đfejn ìkyuo nh phảqlaw i giảqlaw i quyếzray t vấafov n đfejn ềtoca lànyfd m ba bưxziy ớqacd c. Bưxziy ớqacd c thứjpha nhấafov t, bệhbuu hạwwzc ban chỉwlss kiểbpvk m soájidu t trâayba u bòeghu , cấafov m giếzray t trâayba u-bòeghu . Lỡtuzs trâayba u-bòeghu bịzray bệhbuu nh chếzray t thìkyuo phảqlaw i chôkals n. Cónzpw nhưxziy vậfejn y ngưxziy ờnzpw i ta mớqacd i khôkals ng kiếzray m cớqacd rằyodx ng trâayba u bòeghu bệhbuu nh, rồzwwi i đfejn em hạwwzc thịzray t.
Đhbuu ếzray n đfejn âayba y, Ỷzrmk -Lan thấafov y trêzwwi n mặuulo t cájidu c quan cónzpw vẻzray buồzwwi n, dưxziy ờnzpw ng nhưxziy họafov muốobfz n phảqlaw n đfejn ốobfz i, mànyfd khôkals ng dájidu m. Nànyfd ng mỉwlss m cưxziy ờnzpw i:
– Khôkals ng biếzray t chưxziy vịzray nghĩyodx sao?
Hìkyuo nh-bộeghu thưxziy ợgdjx ng-thưxziy Nguyễyvsc n Quýikbr -Thuyếzray t cung tay:
– Tâayba u phu-nhâayba n cấafov m giếzray t trâayba u-bòeghu nhưxziy vậfejn y thìkyuo hơovve i ngặuulo t. Khôkals ng lẽbpvk nhữtcqr ng trâayba u-bòeghu giànyfd mànyfd khôkals ng thịzray t, cứjpha ngồzwwi i chờnzpw chúbpvk ng chếzray t đfejn ểbpvk chôkals n hay sao?
– Thưxziy ợgdjx ng-thưxziy luậfejn n đfejn úbpvk ng. Nhưxziy ng tôkals i chưxziy a nónzpw i hếzray t ýikbr . Bưxziy ớqacd c thứjpha nhìkyuo lànyfd kiểbpvk m soájidu t trâayba u bòeghu . Mỗzrsx i lànyfd ng phảqlaw i lànyfd m mộeghu t bảqlaw n kêzwwi khai cónzpw bao nhiêzwwi u trâayba u-bòeghu . Bao nhiêzwwi u con đfejn ựynjq c, bao nhiêzwwi u con cájidu i, tuổzrmk i củfejn a chúbpvk ng, chủfejn củfejn a chúbpvk ng lànyfd ai. Mỗzrsx i lànyfd ng phảqlaw i đfejn ájidu nh sốobfz , dùayba ng chànyfd m xâayba m lêzwwi n cổzrmk chúbpvk ng. Xâayba m cảqlaw têzwwi n củfejn a chủfejn lêzwwi n. Tỷzray nhưxziy con trâayba u củfejn a tôkals i, nónzpw tuổzrmk i Quýikbr -mãdkip o, theo sốobfz thứjpha tựynjq trong lànyfd ng lànyfd 320, thìkyuo đfejn ájidu nh sốobfz « Thổzrmk -lộeghu i, 320, Đhbuu ựynjq c, Quýikbr -mãdkip o, Lêzwwi -thịzray Yếzray n-Loan ». Kểbpvk từkals nay, trâayba u bòeghu nànyfd o khôkals ng cónzpw sốobfz , cónzpw têzwwi n chủfejn , thìkyuo bắzwwi t đfejn ájidu nh sốobfz , rồzwwi i xung côkals ng bájidu n. Sau khi đfejn ájidu nh sốobfz lànyfd ng phảqlaw i trìkyuo nh vềtoca huyệhbuu n. Huyệhbuu n sẽbpvk cấafov p cho chủfejn trâayba u thẻzray bànyfd i. Huyệhbuu n phảqlaw i phúbpvk c thẳmgib ng vềtoca lộeghu , vànyfd vềtoca bộeghu Hộeghu đfejn ểbpvk hai nơovve i nànyfd y theo dõmaox i. Sau khi kiểbpvk m kêzwwi , mànyfd lànyfd ng nànyfd o cónzpw trâayba u-bòeghu lậfejn u khôkals ng sốobfz , thìkyuo tấafov t cảqlaw lýikbr dịzray ch đfejn ềtoca u phảqlaw i cájidu ch hếzray t. Trâayba u bòeghu lậfejn u khôkals ng sốobfz sẽbpvk xung côkals ng. Nếzray u trâayba u-bòeghu bịzray đfejn ájidu nh cắzwwi p, thìkyuo truy sốobfz đfejn ájidu nh trêzwwi n lưxziy ng, sẽbpvk biếzray t ngay chủfejn nónzpw lànyfd ai. Khi trâayba u-bòeghu đfejn ẻzray con, thìkyuo cũjidu ng phảqlaw i kêzwwi khai, đfejn ájidu nh sốobfz . Triềtoca u đfejn ìkyuo nh lạwwzc i đfejn ịzray nh rõmaox , trâayba u-bòeghu đfejn ếzray n tuổzrmk i nànyfd o thìkyuo khôkals ng thểbpvk cầeghu y bừkals a đfejn ưxziy ợgdjx c, cónzpw thểbpvk hạwwzc thịzray t.
Nànyfd ng ngừkals ng lạwwzc i, rồzwwi i tiếzray p:
– Đhbuu âayba y chỉwlss lànyfd biệhbuu n phájidu p khẩuulo n cấafov p đfejn ểbpvk tăzray ng sốobfz trâayba u bòeghu canh tájidu c lêzwwi n. Sau bốobfz n, năzray m năzray m; khi trâayba u-bòeghu tăzray ng lêzwwi n nhiềtoca u, triềtoca u đfejn ìkyuo nh sẽbpvk ban chỉwlss cho hạwwzc thịzray t giớqacd i hạwwzc n vànyfd o cájidu c dịzray p lễyvsc lớqacd n.
Nànyfd ng nghiêzwwi m néuggl t mặuulo t:
– Ban nãdkip y bệhbuu -hạwwzc tựynjq trájidu ch mìkyuo nh rằyodx ng: lànyfd m vua mànyfd đfejn ểbpvk cho dâayba n khổzrmk , thìkyuo cónzpw tộeghu i vớqacd i trờnzpw i, vớqacd i liệhbuu t tổzrmk Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t vớqacd i tiêzwwi n hoànyfd ng. Vậfejn y bâayba y giờnzpw bệhbuu hạwwzc ban chỉwlss tăzray ng bổzrmk ng cho lýikbr dịzray ch. Nhưxziy ng cứjpha cộeghu t chếzray t lýikbr -trưxziy ởzyzj ng, phónzpw -lýikbr , trưxziy ơovve ng tuầeghu n vànyfd o việhbuu c trộeghu m trâayba u. Nếzray u trong lànyfd ng bịzray mấafov t trâayba u, thìkyuo lýikbr dịzray ch bịzray cájidu ch hếzray t. Kẻzray trộeghu m trâayba u bịzray phạwwzc t thựynjq c nặuulo ng. Ai biếzray t kẻzray giếzray t trâayba u, trộeghu m trâayba u mànyfd tốobfz cájidu o sẽbpvk đfejn ưxziy ợgdjx c thưxziy ởzyzj ng. Ai biếzray t mànyfd khôkals ng tốobfz cájidu o sẽbpvk bịzray phạwwzc t nhưxziy kẻzray trộeghu m.
Nhànyfd vua đfejn ứjpha ng lêzwwi n hưxziy ớqacd ng Ỷzrmk -Lan:
– Khanh thựynjq c xứjpha ng đfejn ájidu ng lànyfd con chájidu u vua Thầeghu n-nôkals ng. Bâayba y giờnzpw tớqacd i vụmmyg gìkyuo ?
Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng Lýikbr Đhbuu ạwwzc o-Thànyfd nh tâayba u:
– Tâayba u bệhbuu hạwwzc , còeghu n việhbuu c bổzrmk nhiệhbuu m ba vịzray tham-tri bộeghu Lễyvsc , bộeghu Lạwwzc i, bộeghu Hìkyuo nh nữtcqr a.
– Cájidu c khanh đfejn ãdkip tiếzray n cửxhca nhiềtoca u ngưxziy ờnzpw i. Nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i đfejn ưxziy ợgdjx c tiếzray n cửxhca , đfejn a sốobfz đfejn ềtoca u cónzpw tànyfd i, cónzpw đfejn ứjpha c. Nhưxziy ng rúbpvk t kinh nghiệhbuu m từkals Ỷzrmk -Lan, trẫnggq m quyếzray t đfejn ịzray nh phong hai ngưxziy ờnzpw i chưxziy a từkals ng lànyfd m quan, đfejn ãdkip sốobfz ng vớqacd i hưxziy ơovve ng đfejn ảqlaw ng, nhưxziy vậfejn y hai vịzray đfejn ónzpw mớqacd i giúbpvk p trẫnggq m đfejn i sájidu t vớqacd i dâayba n tìkyuo nh. Sau nữtcqr a trẫnggq m thăzray ng mộeghu t ngưxziy ờnzpw i từkals chứjpha c Đhbuu ềtoca đfejn iểbpvk m hìkyuo nh ngụmmyg c lêzwwi n lànyfd m tham-tri bộeghu Hìkyuo nh.
Nhànyfd vua đfejn ưxziy a mắzwwi t nhìkyuo n cájidu c quan, rốobfz i tiếzray p:
– Ngưxziy ờnzpw i thứjpha nhấafov t lànyfd Trầeghu n Trọafov ng-San, phong lànyfd m tham-tri bộeghu Lễyvsc . Ngưxziy ờnzpw i thứjpha nhìkyuo lànyfd Quájidu ch Sĩyodx -An phong lànyfd m tham-tri bộeghu Lạwwzc i. Ngưxziy ờnzpw i thứjpha ba lànyfd Hoànyfd ng Khắzwwi c-Dụmmyg ng đfejn ang lànyfd m đfejn ềtoca đfejn iểbpvk m hìkyuo nh ngụmmyg c lộeghu Kinh-Bắzwwi c lànyfd m tham-tri bộeghu Hìkyuo nh. Đhbuu ểbpvk trẫnggq m gọafov i ba ngưxziy ờnzpw i vànyfd o ra mắzwwi t cájidu c khanh.
Lễyvsc quan bưxziy ớqacd c ra ngoànyfd i hôkals :
– Hoànyfd ng-thưxziy ợgdjx ng truyềtoca n tham-tri bộeghu Lạwwzc i lànyfd Quájidu ch Sĩyodx -An, tham-tri bộeghu Lễyvsc lànyfd Trầeghu n Trọafov ng-San vànyfd tham-tri bộeghu Hìkyuo nh lànyfd Hòeghu ang-khắzwwi c-Dụmmyg ng vànyfd o yếzray t kiếzray n.
Viêzwwi n đfejn ềtoca đfejn iểbpvk m hìkyuo nh ngụmmyg c Dụmmyg ng, hai thầeghu y đfejn ồzwwi San vànyfd Thájidu i vànyfd o đfejn iệhbuu n phủfejn phụmmyg c tung hôkals vạwwzc n tuếzray . Trong khi Ỷzrmk -Lan đfejn ứjpha ng dậfejn y cung tay vájidu i hai ôkals ng:
– Đhbuu ứjpha a họafov c tròeghu quêzwwi mùayba a Lêzwwi Thịzray Yếzray n-Loan kísifv nh chànyfd o hai thấafov y. Chúbpvk c hai thầeghu y đfejn ưxziy ợgdjx c tâayba m an, thầeghu n tĩyodx nh, thanh-vâayba n đfejn ắzwwi c lộeghu .
Nànyfd ng lạwwzc i hưxziy ớqacd ng Hoànyfd ng Khắzwwi c-Dụmmyg ng:
– Hoànyfd ng tiêzwwi n sinh! Khổzrmk ng-tửxhca nónzpw i:
« Xửxhca kiệhbuu n ta cũjidu ng xửxhca đfejn ưxziy ợgdjx c nhưxziy ai! Nhưxziy ng phảqlaw i sao cho dâayba n khôkals ng kiệhbuu n nhau mớqacd i lànyfd ngưxziy ờnzpw i cai trịzray giỏfrzm i ».
Tiêzwwi n sinh thựynjq c lànyfd ngưxziy ờnzpw i mànyfd Khổzrmk ng-tửxhca ưxziy ớqacd c vọafov ng vậfejn y.
Nhànyfd vua truyềtoca n cho ba vịzray bìkyuo nh thâayba n, rồzwwi i ngồzwwi i vànyfd o ghếzray cạwwzc nh ba thưxziy ợgdjx ng thưxziy bộeghu Lạwwzc i, bộeghu Lễyvsc , bộeghu Hìkyuo nh. Thájidu i-giájidu m rónzpw t nưxziy ớqacd c, đfejn em hoa quảqlaw đfejn ịzray nh bưxziy ng đfejn ếzray n cho ba tâayba n quan, thìkyuo Ỷzrmk -Lan đfejn ãdkip đfejn ỡtuzs lấafov y, bưxziy ng lạwwzc i đfejn ểbpvk trưxziy ớqacd c mặuulo t ba ôkals ng:
– Kísifv nh mờnzpw i hai thầeghu y, vớqacd i Hoànyfd ng tiêzwwi n sinh xơovve i nưxziy ớqacd c, dùayba ng hoa quảqlaw ạwwzc .
Ba tâayba n quan cùayba ng nónzpw i:
– Đhbuu a tạwwzc phu nhâayba n ban thưxziy ởzyzj ng.
Ỷzrmk -Lan hànyfd nh lễyvsc đfejn úbpvk ng vớqacd i Nho-gia, khiếzray n cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n hiệhbuu n diệhbuu n đfejn ềtoca u kísifv nh phụmmyg c cung cájidu ch củfejn a nànyfd ng. Ỷzrmk -Lan nhìkyuo n thấafov y gưxziy ơovve ng mặuulo t nhànyfd vua dưxziy ờnzpw ng nhưxziy còeghu n chứjpha a đfejn ựynjq ng đfejn iềtoca u gìkyuo chưxziy a thỏfrzm a ýikbr . Nànyfd ng hỏfrzm i:
– Khôkals ng biếzray t bệhbuu -hạwwzc cónzpw đfejn iềtoca u chi mànyfd long nhan kéuggl m tưxziy ơovve i?
Nhànyfd vua thởzyzj dànyfd i:
– Hôkals m nay trẫnggq m vớqacd i chưxziy khanh bànyfd n phưxziy ơovve ng cájidu ch lànyfd m cho dâayba n giầeghu u nưxziy ớqacd c mạwwzc nh. Dĩyodx nhiêzwwi n nhữtcqr ng gìkyuo ta sắzwwi p lànyfd m, dâayba n sẽbpvk giầeghu u, nưxziy ớqacd c sẽbpvk mạwwzc nh. Nhưxziy ng trong lòeghu ng trẫnggq m xónzpw t xa vôkals cùayba ng khi Thiêzwwi n-tửxhca binh vẫnggq n chỉwlss cónzpw sốobfz lưxziy ơovve ng bổzrmk ng khiêzwwi m tốobfz n suốobfz t năzray m năzray m qua khôkals ng hơovve n. Bâayba y giờnzpw trăzray m họafov sắzwwi p hưxziy ởzyzj ng nhữtcqr ng cảqlaw i cájidu ch mớqacd i, nhưxziy ng...
Nhànyfd vua rơovve m rớqacd m nưxziy ớqacd c mắzwwi t:
– Chưxziy quâayba n ăzray n bờnzpw ngủfejn bụmmyg i, cónzpw nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i phảqlaw i xa cha-mẹtuzs , vợgdjx -con, quêzwwi hưxziy ơovve ng, nay sốobfz ng mai chếzray t, mànyfd khôkals ng đfejn ưxziy ợgdjx c hưxziy ởzyzj ng sung sưxziy ớqacd ng hơovve n ngưxziy ờnzpw i thưxziy ờnzpw ng.
Lýikbr Đhbuu ạwwzc o-Thànyfd nh tâayba u:
– Đhbuu ónzpw chẳmgib ng qua Bệhbuu -hạwwzc quájidu thưxziy ơovve ng yêzwwi u binh sĩyodx mànyfd tuyêzwwi n dụmmyg nhưxziy thếzray , chứjpha lưxziy ơovve ng bổzrmk ng chưxziy quâayba n bêzwwi n Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t ta cao gấafov p đfejn ôkals i quâayba n Chiêzwwi m, gấafov p ba quâayba n Tốobfz ng. Lỡtuzs ra tửxhca trậfejn n, tiềtoca n phủfejn tuấafov t cho cha mẹtuzs , vợgdjx con còeghu n gấafov p năzray m lầeghu n quâayba n Tốobfz ng.
Nhànyfd vua lắzwwi c đfejn ầeghu u:
– Thầeghu y chẳmgib ng nêzwwi n so sájidu nh ta vớqacd i Chiêzwwi m vớqacd i Tốobfz ng. Mànyfd hãdkip y so sájidu nh ta vớqacd i ta. Nànyfd y nhéuggl , mộeghu t côkals ng củfejn a ngưxziy ờnzpw i thợgdjx gặuulo t bêzwwi n ta lànyfd năzray m đfejn ấafov u gạwwzc o, tísifv nh chung mộeghu t thájidu ng lànyfd 150 đfejn ấafov u gạwwzc o. Trong khi lưxziy ơovve ng bổzrmk ng củfejn a mộeghu t Thiêzwwi n-tửxhca -binh chỉwlss đfejn ưxziy ợgdjx c cónzpw 100 đfejn ấafov u gạwwzc o mộeghu t thájidu ng, vớqacd i ísifv t mắzwwi m cájidu , tôkals m khôkals , cájidu khôkals . Nay ta cảqlaw i cájidu ch, thìkyuo chỉwlss vànyfd i ba năzray m, côkals ng mộeghu t ngànyfd y gặuulo t cónzpw thểbpvk lêzwwi n 10 đfejn ấafov u, trong khi chưxziy quâayba n vẫnggq n thếzray . Trẫnggq m muốobfz n cảqlaw i tổzrmk sao cho lưxziy ơovve ng bổzrmk ng chưxziy quâayba n phảqlaw i thựynjq c cao, đfejn ểbpvk tỏfrzm lòeghu ng ưxziy u ájidu i. Cónzpw nhưxziy vậfejn y khi họafov phảqlaw i lăzray n mìkyuo nh vànyfd o chỗzrsx chếzray t, họafov mớqacd i yêzwwi n tâayba m rằyodx ng vợgdjx con, cha mẹtuzs họafov sung sưxziy ớqacd ng hơovve n dâayba n thưxziy ờnzpw ng.
Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng đfejn ưxziy a mắzwwi t nhìkyuo n Hộeghu -bộeghu thưxziy ợgdjx ng-thưxziy Mai Thứjpha . Mai Thứjpha lắzwwi c đfejn ầeghu u:
– Tâayba u bệhbuu hạwwzc . Từkals khi lêzwwi n ngôkals i, Bệhbuu -hạwwzc cưxziy ơovve ng quyếzray t khôkals ng chịzray u tăzray ng thuếzray , cho nêzwwi n mọafov i chi phísifv phảqlaw i tiếzray t giảqlaw m. Chísifv nh Bệhbuu -hạwwzc tiếzray t giảqlaw m chi tiêzwwi u củfejn a nộeghu i cung, tỉwlss nh giảqlaw m thájidu i-giájidu m, cung-nga đfejn ểbpvk cónzpw tiềtoca n giúbpvk p dâayba n khai hoang. Bâayba y giờnzpw khôkals ng còeghu n chỗzrsx nànyfd o đfejn ểbpvk kiếzray m ra tiềtoca n nữtcqr a. Nếzray u nhưxziy nay tăzray ng lưxziy ơovve ng bổzrmk ng chưxziy quâayba n lêzwwi n 150 đfejn ấafov u gạwwzc o mộeghu t thájidu ng cho bằyodx ng thợgdjx cầeghu y, thợgdjx gặuulo t thìkyuo thựynjq c quốobfz c-sảqlaw n khôkals ng thểbpvk nànyfd o cung ứjpha ng nổzrmk i. Hiệhbuu n Thiêzwwi n-tửxhca -binh lànyfd mưxziy ờnzpw i vạwwzc n, binh cájidu c trấafov n lànyfd mưxziy ờnzpw i vạwwzc n. Cộeghu ng chung hai mưxziy ơovve i vạwwzc n. Muốobfz n tăzray ng mỗzrsx i thájidu ng mộeghu t đfejn ầeghu u ngưxziy ờnzpw i 50 đfejn ấafov u gạwwzc o, thìkyuo cầeghu n mưxziy ờnzpw i triệhbuu u đfejn ấafov u mộeghu t thájidu ng (10.000.000), mộeghu t năzray m cầeghu n tớqacd i mộeghu t trăzray m hai mưxziy ơovve i triệhbuu u đfejn ấafov u (120.000.000).
Từkals vua, tớqacd i quan đfejn ềtoca u nhìkyuo n nhau, rồzwwi i lắzwwi c đfejn ầeghu u. Côkals ng chúbpvk a Thiêzwwi n-Ninh tâayba u:
– Thầeghu n nhi xin gónzpw p chúbpvk t ísifv t ýikbr kiếzray n quêzwwi mùayba a, rấafov t mong phụmmyg hoànyfd ng vànyfd chưxziy đfejn ạwwzc i thầeghu n cho trìkyuo nh bầeghu y.
– Ninh nhi hãdkip y ngồzwwi i xuốobfz ng, khoan thai trìkyuo nh bầeghu y.
– Tâayba u phụmmyg hoànyfd ng, thầeghu n nhi xin tâayba u trìkyuo nh Ngũjidu -phájidu p đfejn ểbpvk tăzray ng lưxziy ơovve ng bổzrmk ng cho chưxziy quâayba n. Phájidu p thứjpha nhấafov t gọafov i lànyfd Hưxziy ơovve ng-bổzrmk ng. Hiệhbuu n nay, tấafov t cảqlaw hoànyfd ng-nam đfejn ềtoca u đfejn ưxziy ợgdjx c cấafov p mộeghu t mẫnggq u côkals ng đfejn iềtoca n. Cứjpha năzray m hoànyfd ng nam hợgdjx p thànyfd nh mộeghu t ngũjidu , luyệhbuu n tậfejn p cónzpw nhau, cùayba ng lànyfd m ruộeghu ng, tájidu t nưxziy ớqacd c, trảqlaw i phâayba n, đfejn ájidu nh kỳqlaw , lànyfd m cỏfrzm , gặuulo t hájidu i cónzpw nhau, rồzwwi i chia hoa lợgdjx i đfejn ồzwwi ng đfejn ềtoca u. Khi họafov bịzray gọafov i xung vànyfd o binh-trấafov n hay Thiêzwwi n-tửxhca -binh, thìkyuo ruộeghu ng đfejn ónzpw trao cho tájidu đfejn iềtoca n lànyfd m. Nay triềtoca u đfejn ìkyuo nh cảqlaw i đfejn i, cứjpha năzray m hoànyfd ng-nam thìkyuo mộeghu t ngưxziy ờnzpw i phảqlaw i xung quâayba n. Bốobfz n ngưxziy ờnzpw i kia vẫnggq n tiếzray p tụmmyg c lànyfd m cảqlaw năzray m mẫnggq u ruộeghu ng. Đhbuu ếzray n mùayba a gặuulo t cũjidu ng vẫnggq n chia đfejn ềtoca u hoa lợgdjx i. Hoa lợgdjx i đfejn ónzpw trao cho vợgdjx con, cha mẹtuzs , anh em củfejn a ngưxziy ờnzpw i xung quâayba n ởzyzj quêzwwi . Tísifv nh đfejn ổzrmk đfejn ồzwwi ng ruộeghu ng tốobfz t, ruộeghu ng xấafov u, mỗzrsx i mẫnggq u ruộeghu ng mộeghu t năzray m thu hoạwwzc ch mộeghu t vạwwzc n hai nghìkyuo n đfejn ấafov u gạwwzc o, nhưxziy vậfejn y cao gấafov p mưxziy ờnzpw i lầeghu n lưxziy ơovve ng bổzrmk ng hiệhbuu n tạwwzc i. Phájidu p nànyfd y chỉwlss khiếzray n cájidu c hoànyfd ng nam phảqlaw i tăzray ng gia sứjpha c lựynjq c mànyfd thôkals i. Nhưxziy thay vìkyuo tájidu t nưxziy ớqacd c bốobfz n ngànyfd y, họafov phảqlaw i tájidu t nưxziy ớqacd c năzray m ngànyfd y. Vìkyuo đfejn ãdkip cónzpw Hưxziy ơovve ng-bổzrmk ng ởzyzj quêzwwi nhànyfd dànyfd nh cho cha mẹtuzs , vợgdjx con rồzwwi i, thìkyuo cónzpw thểbpvk giảqlaw m bớqacd t sốobfz lưxziy ơovve ng phájidu t hànyfd ng thájidu ng xuốobfz ng ba mưxziy ơovve i đfejn ấafov u thôkals i, còeghu n lạwwzc i thìkyuo phájidu t tiềtoca n. Nghiãdkip lànyfd chỉwlss phájidu t tiềtoca n, gạwwzc o đfejn ủfejn ăzray n, đfejn ủfejn tiêzwwi u vặuulo t thôkals i.
Quan Thájidu i-úbpvk y Quájidu ch Kim-Nhậfejn t tâayba u:
– Xin Bệhbuu -hạwwzc chuẩuulo n phájidu p nànyfd y củfejn a côkals ng chúbpvk a. Phájidu p nànyfd y do Đhbuu ạwwzc i-tưxziy -mãdkip thờnzpw i Lĩyodx nh-Nam lànyfd Bắzwwi c-bìkyuo nh vưxziy ơovve ng Đhbuu ànyfd o Kỳqlaw đfejn ịzray nh ra. Hiệhbuu n nay, lưxziy ơovve ng bổzrmk ng phájidu t cho chưxziy quâayba n hànyfd ng thájidu ng gồzwwi m mộeghu t nửxhca a lànyfd gạwwzc o, cájidu khôkals , mắzwwi m, mộeghu t nửxhca a lànyfd tiềtoca n. Nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i nànyfd o đfejn ónzpw ng quâayba n gầeghu n gia đfejn ìkyuo nh, thìkyuo cónzpw thểbpvk chuyểbpvk n cho gia đfejn ìkyuo nh dễyvsc dànyfd ng. Còeghu n nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i đfejn ónzpw ng quâayba n ởzyzj xa nhànyfd , thìkyuo đfejn i đfejn âayba u họafov cứjpha phảqlaw i mang tiềtoca n bạwwzc c theo, chờnzpw dịzray p gửxhca i vềtoca , thựynjq c phiềtoca n phứjpha c. Phájidu p nànyfd y cónzpw ba cájidu i lợgdjx i: mộeghu t lànyfd lưxziy ơovve ng bổzrmk ng trựynjq c tiếzray p phájidu t cho gia đfejn ìkyuo nh. Hai lànyfd chưxziy quâayba n khỏfrzm i lo mang tiềtoca n, gạwwzc o theo, khi di chuyểbpvk n sẽbpvk mau chónzpw ng, nhẹtuzs nhànyfd ng. Ba lànyfd nhờnzpw cónzpw Hưxziy ơovve ng-bổzrmk ng rồzwwi i, thìkyuo sốobfz lưxziy ơovve ng bổzrmk ng phájidu t cho họafov sẽbpvk giảqlaw m, côkals ng nho tiếzray t kiệhbuu m đfejn ưxziy ợgdjx c rấafov t nhiềtoca u.
Nhànyfd vua gậfejn t đfejn ầeghu u vẻzray hànyfd i lòeghu ng:
– Còeghu n phájidu p thứjpha nhìkyuo ?
– Phájidu p-nànyfd y gọafov i lànyfd Thiêzwwi n-hoạwwzc ch, nghĩyodx a lànyfd thay trờnzpw i thu hoa lợgdjx i. Hiệhbuu n nay, cứjpha năzray m mẫnggq u ruộeghu ng, thìkyuo cónzpw mộeghu t mẫnggq u hoang. Trong khi triềtoca u đfejn ìkyuo nh chỉwlss thu thuếzray trêzwwi n sốobfz thónzpw c thu hoạwwzc ch. Thànyfd nh ra ruộeghu ng hoang khôkals ng phảqlaw i đfejn ónzpw ng thuếzray . Nay biệhbuu n phájidu p củfejn a Ỷzrmk -Lan phu nhâayba n đfejn ìkyuo nh nghịzray ban nãdkip y, khiếzray n ruộeghu ng hoang khôkals ng còeghu n nữtcqr a, thìkyuo quốobfz c-sảqlaw n thuếzray ruộeghu ng tăzray ng lêzwwi n mộeghu t phầeghu n năzray m. Tiềtoca n đfejn ónzpw , dùayba ng đfejn ểbpvk tăzray ng phủfejn -tuấafov t cho gia đfejn ìkyuo nh tửxhca -sĩyodx .
Từkals nhànyfd vua, cho tớqacd i cájidu c quan đfejn ềtoca u gậfejn t đfejn ầeghu u tájidu n thànyfd nh.
– Phájidu p thứjpha ba gọafov i lànyfd Phúbpvk -lãdkip n. Phúbpvk đfejn ájidu nh thuếzray , lãdkip n lànyfd lưxziy ờnzpw i biếzray ng. Phájidu p nànyfd y lấafov y tiềtoca n củfejn a nhữtcqr ng kẻzray giầeghu u cónzpw , mànyfd trăzray m họafov đfejn ềtoca u hâayba n hoan đfejn ãdkip đfejn ànyfd nh, mànyfd chísifv nh nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i giầeghu u cũjidu ng hâayba n hoan. Trong khi côkals ng nho cónzpw nhiềtoca u tiềtoca n. Hiệhbuu n nay nhữtcqr ng nhànyfd giầeghu u thưxziy ờnzpw ng bỏfrzm tiềtoca n ra mưxziy ợgdjx n ngưxziy ờnzpw i thay thếzray cho mìkyuo nh trong nhữtcqr ng côkals ng việhbuu c côkals ng-dịzray ch nhưxziy lànyfd m dưxziy ờnzpw ng, véuggl t sôkals ng, khơovve i ngòeghu i. Thưxziy ờnzpw ng họafov mưxziy ợgdjx n vớqacd i giájidu quájidu rẻzray . Bâayba y giờnzpw triềtoca u đfejn ìkyuo nh ban luậfejn t tuyệhbuu t đfejn ốobfz i khôkals ng cho mưxziy ợgdjx n ngưxziy ờnzpw i nhưxziy vậfejn y nữtcqr a. Ai muốobfz n nhànyfd n, khôkals ng muốobfz n vấafov t vảqlaw thìkyuo cónzpw quyềtoca n đfejn ónzpw ng tiềtoca n cho côkals ng nho vớqacd i giájidu thựynjq c cao. Quan sởzyzj tạwwzc i sẽbpvk mưxziy ợgdjx n ngưxziy ờnzpw i vớqacd i giájidu cao đfejn ểbpvk thay thếzray . Sốobfz sai biệhbuu t giữtcqr a giájidu thựynjq c cao vớqacd i giájidu cao đfejn ónzpw gấafov p mưxziy ờnzpw i lầeghu n mưxziy ợgdjx n mộeghu t côkals ng cầeghu y, hay gặuulo t. Nhưxziy thếzray côkals ng nho sẽbpvk thu đfejn ưxziy ợgdjx c nhiềtoca u tiềtoca n. Ngay việhbuu c xung quâayba n cũjidu ng vậfejn y, ai khôkals ng muốobfz n xung quâayba n thìkyuo phảqlaw i đfejn ónzpw ng mộeghu t sốobfz tiềtoca n hànyfd ng thájidu ng cao gấafov p mộeghu t trăzray m lầeghu n lưxziy ơovve ng bổzrmk ng mộeghu t Thiêzwwi n-tửxhca -binh.
Nhànyfd vua buộeghu t miệhbuu ng khen:
– Đhbuu ạwwzc i trísifv ! Đhbuu ạwwzc i trísifv . Ninh nhi quảqlaw lànyfd ngưxziy ờnzpw i hiểbpvk u rõmaox dâayba n tìkyuo nh. Trẫnggq m thuậfejn n đfejn ệhbuu tam phájidu p. Vậfejn y đfejn ệhbuu tứjpha phájidu p lànyfd gìkyuo ?
– Tâayba u phụmmyg hoànyfd ng, đfejn ệhbuu tứjpha phájidu p gọafov i lànyfd Phúbpvk -phúbpvk , tứjpha c đfejn ájidu nh thuếzray ngưxziy ờnzpw i giầeghu u. Kểbpvk từkals đfejn ờnzpw i đfejn ứjpha c Thájidu i-tổzrmk , lốobfz i đfejn ájidu nh thuếzray cứjpha mỗzrsx i mẫnggq u tùayba y loạwwzc i nhưxziy ao, đfejn ầeghu m, ruộeghu ng, đfejn ấafov t mànyfd đfejn ịzray nh. Đhbuu ájidu nh nhưxziy vậfejn y thìkyuo ngưxziy ờnzpw i nghènggq o, ngưxziy ờnzpw i giầeghu u phảqlaw i nộeghu p thuếzray nhưxziy nhau, khiếzray n cho ngưxziy ờnzpw i giầeghu u thìkyuo ăzray n tiêzwwi u phung phísifv cũjidu ng khôkals ng hếzray t, mànyfd kẻzray nghènggq o thìkyuo vẫnggq n cứjpha đfejn ónzpw i rájidu ch hoànyfd i. Bâayba y giờnzpw xin phụmmyg hoànyfd ng chỉwlss đfejn ổzrmk i lạwwzc i. Cứjpha mỗzrsx i đfejn ầeghu u ngưxziy ờnzpw i mộeghu t mẫnggq u ruộeghu ng, thìkyuo chỉwlss phảqlaw i nộeghu p thuếzray bájidu ch phâayba n theo sốobfz thu mànyfd thôkals i. Còeghu n cứjpha mộeghu t đfejn ầeghu u ngưxziy ờnzpw i hai mẫnggq u, thìkyuo mẫnggq u thứjpha hai nộeghu p nhiềtoca u hơovve n. Mẫnggq u thứjpha ba nộeghu p nhiềtoca u hơovve n nữtcqr a. Nhưxziy vậfejn y thìkyuo quốobfz c-sảqlaw n gia tăzray ng, mànyfd khôkals ng ai oájidu n hậfejn n đfejn ưxziy ợgdjx c cảqlaw .
Nhànyfd vua đfejn ưxziy a mắzwwi t nhìkyuo n cájidu c quan. Ngànyfd i thấafov y dưxziy ờnzpw ng nhưxziy trêzwwi n mặuulo t ngưxziy ờnzpw i nànyfd o cũjidu ng hiệhbuu n ra néuggl t bấafov t mãdkip n. Ngànyfd i phájidu n:
– Phájidu p nànyfd y hơovve i khónzpw đfejn ấafov y. Đhbuu ưxziy ợgdjx c rồzwwi i, đfejn ểbpvk lao tưxziy ởzyzj ng nhữtcqr ng bầeghu y tôkals i cónzpw huâayba n côkals ng, trẫnggq m đfejn ặuulo c âayba n miễyvsc n thuếzray cho nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i đfejn ưxziy ợgdjx c triềtoca u đfejn ìkyuo nh ban ruộeghu ng đfejn ấafov t. Bâayba y giờnzpw lànyfd phájidu p thứjpha năzray m, Ninh nhi tâayba u cho trẫnggq m nghe nànyfd o.
– Ngũjidu -phájidu p đfejn ãdkip đfejn ưxziy ợgdjx c đfejn ịzray nh trong bộeghu Hìkyuo nh-thưxziy rồzwwi i, nay chỉwlss việhbuu c đfejn ổzrmk i đfejn i chúbpvk t ísifv t thôkals i, đfejn ónzpw lànyfd ấafov n đfejn ịzray nh cho ngưxziy ờnzpw i cónzpw tộeghu i đfejn ưxziy ợgdjx c dùayba ng tiềtoca n chuộeghu c. Còeghu n nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i nghènggq o, thìkyuo đfejn ưxziy ợgdjx c cầeghu y ruộeghu ng côkals ng đfejn iềtoca n đfejn ểbpvk thếzray tộeghu i. Tỷzray nhưxziy têzwwi n Mỗzrsx , can tộeghu i trộeghu m, phảqlaw i đfejn ájidu nh hai mưxziy ơovve i bổzrmk ng, tùayba sájidu u thájidu ng. Nay đfejn ổzrmk i lạwwzc i: mỗzrsx i bổzrmk ng lànyfd ba côkals ng, mỗzrsx i ngànyfd y tùayba lànyfd mộeghu t côkals ng. Tísifv nh giájidu mộeghu t côkals ng lànyfd 10 đfejn ấafov u gạwwzc o. Vậfejn y nếzray u y cónzpw tiềtoca n chuộeghu c thìkyuo thôkals i. Còeghu n nhưxziy y khôkals ng cónzpw tiềtoca n chuộeghu c, thìkyuo bảqlaw n thâayba n y, vợgdjx con y cónzpw thểbpvk lànyfd m côkals ng đfejn iềtoca n đfejn ểbpvk chuộeghu c tộeghu i.
Nhànyfd vua mừkals ng vôkals kểbpvk :
– Văzray n-minh đfejn iệhbuu n đfejn ạwwzc i họafov c sĩyodx hãdkip y soạwwzc n chiếzray u chỉwlss , nộeghu i trong ba ngànyfd y phảqlaw i tấafov u cho trẫnggq m thựynjq . Tấafov t cảqlaw nhữtcqr ng luậfejn t, lệhbuu , lệhbuu nh bànyfd n từkals sájidu ng đfejn ếzray n giờnzpw , Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng hãdkip y cứjpha u xéuggl t xem phầeghu n nànyfd o cầeghu n ban trưxziy ớqacd c, phầeghu n nànyfd o cầeghu n ban sau, chứjpha đfejn ừkals ng ban mộeghu t lúbpvk c, e hưxziy ơovve ng đfejn ảqlaw ng khôkals ng kịzray p dạwwzc y dâayba n. Trẫnggq m muốobfz n cửxhca mộeghu t đfejn ạwwzc i thầeghu n đfejn ứjpha ng ra theo dõmaox i, kiểbpvk m soájidu t việhbuu c tuâayba n hànyfd nh nhữtcqr ng cảqlaw i cájidu ch nànyfd y. Vậfejn y chưxziy khanh nghịzray xem ai cónzpw thểbpvk đfejn ưxziy ơovve ng nổzrmk i?
Nhànyfd vua nhìkyuo n cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n, ngưxziy ờnzpw i nànyfd o cũjidu ng cúbpvk i đfejn ầeghu u tỏfrzm vẻzray ngạwwzc i ngùayba ng. Ngànyfd i phájidu n:
– Tạwwzc i sao chưxziy khanh lạwwzc i sợgdjx cájidu i côkals ng việhbuu c nànyfd y?
Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng Lýikbr Đhbuu ạwwzc o Thànyfd nh tâayba u:
– Trong cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n đfejn âayba y, thìkyuo văzray n môkals vũjidu lưxziy ợgdjx c thựynjq c khôkals ng thiếzray u. Nếzray u bệhbuu hạwwzc tuyêzwwi n chỉwlss cho họafov nhảqlaw y vànyfd o nưxziy ớqacd c, vànyfd o lửxhca a họafov cũjidu ng dájidu m. Còeghu n nhữtcqr ng cảqlaw i cájidu ch nànyfd y bao gồzwwi m nhiềtoca u lãdkip nh vựynjq c quájidu , nànyfd o phảqlaw i đfejn i kinh lýikbr khắzwwi p nơovve i, nànyfd o phảqlaw i cónzpw uy quyềtoca n trêzwwi n cájidu c tuyêzwwi n-vũjidu , an-vũjidu , nànyfd o phảqlaw i cónzpw uy lànyfd bao trùayba m cájidu c biêzwwi n cưxziy ơovve ng trọafov ng thầeghu n. Mànyfd biêzwwi n cưxziy ơovve ng trọafov ng thầeghu n hiệhbuu n cónzpw tớqacd i Ngũjidu -long côkals ng chúbpvk a, năzray m phòeghu mãdkip ; vua bànyfd Bìkyuo nh-Dưxziy ơovve ng, phòeghu mãdkip Thâayba n Thiệhbuu u-Thájidu i. Nànyfd o phảqlaw i đfejn ộeghu ng chạwwzc m đfejn ếzray n cájidu c phúbpvk gia đfejn ịzray a chủfejn trong đfejn ónzpw hầeghu u hếzray t lànyfd cájidu c quan, cájidu c võmaox phájidu i. Đhbuu ãdkip hếzray t đfejn âayba u, còeghu n bao gồzwwi m việhbuu c trong nộeghu i cung nữtcqr a. Ngưxziy ờnzpw i phụmmyg trájidu ch sẽbpvk bịzray mộeghu t trong hai đfejn iềtoca u bấafov t hạwwzc nh.
Nhànyfd vua tỏfrzm vẻzray cưxziy ơovve ng quyếzray t:
– Thầeghu y nónzpw i bấafov t hạwwzc nh gìkyuo ?
– Mộeghu t lànyfd khi lànyfd m hếzray t phậfejn n sựynjq quâayba n phụmmyg trao cho, nếzray u khôkals ng bịzray miệhbuu ng thếzray dènggq m pha rồzwwi i bịzray giájidu ng chứjpha c thìkyuo cũjidu ng bịzray cưxziy ờnzpw ng hànyfd o trong võmaox lâayba m giếzray t chếzray t. Hai lànyfd sợgdjx đfejn ụmmyg ng chạwwzc m, nhắzwwi m mắzwwi t cho qua, thìkyuo nónzpw i nhưxziy Ỷzrmk -Lan phu nhâayba n « mènggq o vẫnggq n hoànyfd n mènggq o » thựynjq c cónzpw tộeghu i vớqacd i xãdkip tắzwwi c, vớqacd i bệhbuu hạwwzc , rồzwwi i cũjidu ng bịzray cájidu ch. Nêzwwi n khôkals ng ai dájidu m nhậfejn n. Ngưxziy ờnzpw i mànyfd bệhbuu hạwwzc muốobfz n cửxhca vànyfd o việhbuu c nànyfd y phảqlaw i cónzpw quyềtoca n vớqacd i nộeghu i cung, cónzpw võmaox côkals ng cao đfejn ểbpvk tựynjq vệhbuu , khôkals ng thểbpvk bịzray dènggq m pha. Nónzpw i cho đfejn úbpvk ng, ngưxziy ờnzpw i đfejn ónzpw phảqlaw i lànyfd thájidu i-tửxhca thìkyuo mớqacd i đfejn ưxziy ơovve ng nổzrmk i.
Ỷzrmk -Lan tâayba u:
– Hoànyfd ng-thưxziy ợgdjx ng chưxziy a cónzpw thájidu i tửxhca , thìkyuo dùayba ng côkals ng chúbpvk a. Kểbpvk từkals khi đfejn ứjpha c Thájidu i-tổzrmk lậfejn p chísifv nh thốobfz ng, thờnzpw i Thuậfejn n-thiêzwwi n cónzpw tổzrmk -côkals -mẫnggq u Hồzwwi ng-Châayba u, côkals mẫnggq u An-Quốobfz c, Lĩyodx nh-Nam Bảqlaw o-quốobfz c Hòeghu a-dâayba n. Đhbuu ờnzpw i đfejn ứjpha c Thájidu i-tôkals ng cónzpw vua bànyfd Bìkyuo nh-Dưxziy ơovve ng, côkals ng-chúbpvk a Kim-Thànyfd nh, Trưxziy ờnzpw ng-Ninh. Hoànyfd ng-thưxziy ợgdjx ng cónzpw côkals ng chúbpvk a Thiêzwwi n-Thànyfd nh, Đhbuu ộeghu ng-Thiêzwwi n, Thiêzwwi n-Ninh, cảqlaw ba đfejn ềtoca u văzray n võmaox kiêzwwi m toànyfd n, đfejn ủfejn sứjpha c lĩyodx nh việhbuu c đfejn ónzpw .
Nhànyfd vua suy nghĩyodx mộeghu t lúbpvk c rồzwwi i nónzpw i:
– Thiêzwwi n-Thànyfd nh võmaox côkals ng cựynjq c cao, thao lưxziy ợgdjx c gồzwwi m tànyfd i, trẫnggq m đfejn ãdkip cho hạwwzc giájidu , tưxziy ơovve ng lai trấafov n Bắzwwi c-biêzwwi n. Đhbuu ộeghu ng-Thiêzwwi n giỏfrzm i thủfejn y-chiếzray n, tísifv nh khísifv cưxziy ơovve ng quyếzray t quájidu , e phụmmyg trájidu ch việhbuu c nànyfd y khôkals ng nổzrmk i. Chỉwlss duy cónzpw Thiêzwwi n-Ninh lànyfd ngưxziy ờnzpw i biếzray t uyểbpvk n chuyểbpvk n, giỏfrzm i cai trịzray , hòeghu a giảqlaw i, vỗzrsx an. Vậfejn y trẫnggq m trao cho Thiêzwwi n-Ninh.
Côkals ng chúbpvk a Thiêzwwi n-Ninh bưxziy ớqacd c ra quỳqlaw gốobfz i. Nhànyfd vua trao thanh Thưxziy ợgdjx ng-phưxziy ơovve ng bảqlaw o kiếzray m cho côkals ng chúbpvk a:
– Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t giầeghu u mạwwzc nh lànyfd nhờnzpw cuộeghu c cảqlaw i cájidu ch nànyfd y. Cuộeghu c cảqlaw i cájidu ch nànyfd y thànyfd nh côkals ng hay khôkals ng lànyfd do Ninh nhi. Trẫnggq m trao thanh Thưxziy ợgdjx ng-phưxziy ơovve ng bảqlaw o kiếzray m cho Ninh nhi. Khi Ninh nhi đfejn eo bảqlaw o kiếzray m nànyfd y, thìkyuo Ninh nhi lànyfd trẫnggq m. Ai khôkals ng tuâayba n, Ninh nhi cónzpw quyềtoca n tiềtoca n trảqlaw m hậfejn u tấafov u. Tưxziy ơovve ng lai dâayba n giầeghu u nưxziy ớqacd c mạwwzc nh lànyfd do Ninh nhi. Vậfejn y Ninh nhi ưxziy ớqacd c tísifv nh xem bao nhiêzwwi u lâayba u thìkyuo nhữtcqr ng cảqlaw i cájidu ch nànyfd y hoànyfd n thànyfd nh?
Côkals ng chúbpvk a Thiêzwwi n-Ninh đfejn ỡtuzs thanh kiếzray m rồzwwi i tâayba u:
– Tâayba u phụmmyg hoànyfd ng, trong ba năzray m mànyfd nhữtcqr ng cảqlaw i cájidu ch nànyfd y khôkals ng hoànyfd n thànyfd nh, thìkyuo thầeghu n nhi khôkals ng đfejn em đfejn ầeghu u cưxziy ờnzpw ng hànyfd o ájidu c bájidu vềtoca nộeghu p, mànyfd tựynjq nộeghu p đfejn ầeghu u đfejn ểbpvk tạwwzc tộeghu i vớqacd i Tiêzwwi n-vưxziy ơovve ng.
Vừkals a lúbpvk c đfejn ónzpw , cónzpw viêzwwi n Lễyvsc -bộeghu thịzray -lang bưxziy ớqacd c vànyfd o dâayba ng lêzwwi n hoànyfd ng đfejn ếzray mộeghu t tấafov u văzray n củfejn a Khu-mậfejn t-việhbuu n Bắzwwi c-biêzwwi n. Nhànyfd vua trao cho Ỷzrmk -Lan đfejn ọafov c. Ỷzrmk -Lan xéuggl bao thưxziy ra đfejn ọafov c lớqacd n:
«... Đhbuu ạwwzc i-tưxziy -mãdkip Bắzwwi c-biêzwwi n, hữtcqr u kim-ngôkals thưxziy ợgdjx ng tưxziy ớqacd ng quâayba n, Lạwwzc ng-châayba u quốobfz c-côkals ng, quảqlaw n Khu-mậfejn t-việhbuu n Bắzwwi c-biêzwwi n Thâayba n Thiệhbuu u-Cựynjq c xin khẩuulo n tấafov u: Gia-hựynjq u hoànyfd ng đfejn ếzray nhànyfd Đhbuu ạwwzc i-tốobfz ng lâayba m bệhbuu nh. Cájidu c quan đfejn ồzwwi ng cửxhca thájidu i-tửxhca Triệhbuu u Thựynjq tạwwzc m nhiếzray p chísifv nh. Hoànyfd ng-hậfejn u muốobfz n truấafov t phếzray Triệhbuu u Thựynjq , đfejn ặuulo t em y lêzwwi n thay, vìkyuo em y lấafov y chájidu u gọafov i bànyfd bằyodx ng côkals . Nhưxziy ng Thựynjq đfejn ưxziy ợgdjx c mộeghu t sốobfz võmaox -lâayba m cao thủfejn phòeghu tájidu , lạwwzc i rấafov t đfejn ưxziy ợgdjx c lòeghu ng đfejn ájidu m Nho-gia, nêzwwi n tểbpvk -tưxziy ớqacd ng Hànyfd n Kỳqlaw đfejn ồzwwi ng tâayba u nhànyfd vua cho y nhiếzray p chísifv nh ».
Chưxziy ơovve ng-thájidu nh Gia-khájidu nh hoànyfd ng đfejn ếzray hỏfrzm i cájidu c quan:
– Chưxziy khanh cónzpw ýikbr kiếzray n gìkyuo khôkals ng?
Lýikbr Thưxziy ờnzpw ng-Kiệhbuu t tâayba u:
– Kểbpvk từkals khi phòeghu -mãdkip Thâayba n Thiệhbuu u-Thájidu i cùayba ng vua bànyfd Bắzwwi c-biêzwwi n tiếzray n quâayba n đfejn ájidu nh sang Tốobfz ng đfejn ểbpvk thịzray uy đfejn ếzray n giờnzpw , bọafov n hủfejn nho hiếzray u chiếzray n chủfejn trưxziy ơovve ng mởzyzj rộeghu ng Nam-thùayba y Tốobfz ng đfejn ãdkip kinh sợgdjx . Tuy nhiêzwwi n chúbpvk ng vẫnggq n chưxziy a chịzray u thôkals i hẳmgib n. Lợgdjx i dụmmyg ng Tốobfz ng đfejn ếzray cao niêzwwi n, sứjpha c khỏfrzm e suy kiệhbuu t, chúbpvk ng thuyếzray t phụmmyg c thájidu i-tửxhca kinh lýikbr Nam-thùayba y. Quốobfz c-phụmmyg biếzray t rấafov t rõmaox . Ngưxziy ờnzpw i thiếzray t kếzray cho vua bànyfd Bắzwwi c-biêzwwi n, phòeghu -mãdkip Thâayba n Thiệhbuu u-Thájidu i, U-bon vưxziy ơovve ng Lêzwwi Văzray n, rồzwwi i võmaox -lâayba m Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t lànyfd m cho thájidu i-tửxhca kinh hồzwwi n tájidu ng đfejn ởzyzj m trốobfz n vềtoca nưxziy ớqacd c. Mộeghu t mặuulo t Quốobfz c-phụmmyg bájidu o cho Kinh-Nam vưxziy ơovve ng Trầeghu n Tựynjq -Mai biếzray t. Vưxziy ơovve ng sai thủfejn hạwwzc đfejn ónzpw n đfejn ưxziy ờnzpw ng, gâayba y cho y thâayba n bạwwzc i danh liệhbuu t. Cho nêzwwi n nay Thájidu i-tửxhca mấafov t hếzray t ýikbr chísifv . Tuy vậfejn y bọafov n chủfejn Nam xâayba m gồzwwi m: Dưxziy Tĩyodx nh, Tiêzwwi u Cốobfz , Tiêzwwi u Chúbpvk , Lýikbr Hiếzray n, Quájidu ch Qùayba y, Triệhbuu u Tiếzray t đfejn ãdkip mậfejn t hộeghu i vớqacd i nhau, tìkyuo m dịzray p gâayba y hấafov n ởzyzj Nam-phưxziy ơovve ng, tạwwzc o ra mộeghu t vànyfd i biếzray n cốobfz đfejn ểbpvk triềtoca u đfejn ìkyuo nh phảqlaw i dốobfz c quâayba n nghiêzwwi ng nưxziy ớqacd c chiếzray m Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t. Chúbpvk ng soạwwzc n kếzray hoạwwzc ch Ngũjidu -lôkals i, đfejn ểbpvk đfejn ájidu nh chiếzray m Nam phưxziy ơovve ng. Nay giữtcqr a Hoànyfd ng-hậfejn u vớqacd i tểbpvk -tưxziy ớqacd ng Hànyfd n Kỳqlaw cónzpw sựynjq tưxziy ơovve ng tranh vềtoca việhbuu c lậfejn p tâayba n quâayba n. Mànyfd phe Hànyfd n Kỳqlaw thắzwwi ng thếzray . Nhưxziy vậfejn y Đhbuu ạwwzc i-Việhbuu t ta cónzpw lợgdjx i lớqacd n.
Nhànyfd vua hỏfrzm i:
– Khanh hãdkip y kiếzray n giảqlaw i cájidu i lợgdjx i đfejn ónzpw nhưxziy thếzray nànyfd o?
Tâayba u, nếzray u nhưxziy Tốobfz ng đfejn ếzray băzray ng-hànyfd , thìkyuo thájidu i-tửxhca Triệhbuu u Thựynjq sẽbpvk lêzwwi n ngôkals i vua. Dĩyodx nhiêzwwi n trong trưxziy ờnzpw ng hợgdjx p nànyfd y Hoànyfd ng-hậfejn u đfejn ưxziy ợgdjx c phong lànyfd m Thájidu i-hậfejn u. Cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n theo phe bànyfd ắzwwi t đfejn òeghu i cho bànyfd thísifv nh chísifv nh. Bấafov y giờnzpw trong triềtoca u cónzpw hai phe. Hai phe mảqlaw i tưxziy ơovve ng tranh vớqacd i nhau, thìkyuo khôkals ng còeghu n nghĩyodx đfejn ếzray n Nam xâayba m nữtcqr a. Cájidu i kếzray hoạwwzc ch Ngũjidu -lôkals i khôkals ng ngưxziy ờnzpw i chủfejn trưxziy ơovve ng trởzyzj thànyfd nh năzray m cájidu i phájidu o tịzray t ngòeghu i.
Lầeghu n đfejn ầeghu u tiêzwwi n Ỷzrmk -Lan đfejn ưxziy ợgdjx c nghe đfejn ếzray n đfejn ạwwzc i sựynjq . Nànyfd ng hỏfrzm i:
– Xin sưxziy huynh cho muộeghu i biếzray t Hoànyfd ng-hậfejn u củfejn a Gia-hựynjq u hoànyfd ng đfejn ếzray (Nhâayba n-tôkals ng) lànyfd ngưxziy ờnzpw i nhưxziy thếzray nànyfd o? Bànyfd cónzpw bảqlaw n lĩyodx nh bằyodx ng Lưxziy u hậfejn u củfejn a vua Châayba n-tôkals ng trưxziy ớqacd c đfejn âayba y khôkals ng?
Đhbuu iềtoca u Ỷzrmk -Lan hỏfrzm i lànyfd đfejn iềtoca u cảqlaw triềtoca u đfejn ìkyuo nh đfejn ềtoca u muốobfz n biếzray t. Thưxziy ờnzpw ng-Kiệhbuu t lấafov y ra mộeghu t tậfejn p giấafov y, rồzwwi i đfejn ọafov c:
– Tâayba u phu nhâayba n, Tốobfz ng triềtoca u tuy lànyfd triềtoca u đfejn ìkyuo nh trọafov ng Nho họafov c, nhưxziy ng hậfejn u cung lạwwzc i thưxziy ờnzpw ng xen vànyfd o việhbuu c triềtoca u chísifv nh hơovve i nhiềtoca u. Mộeghu t lànyfd khởzyzj i đfejn ầeghu u khi khi lậfejn p lêzwwi n triềtoca u Tốobfz ng, sinh mẫnggq u củfejn a Thájidu i-tổzrmk lànyfd Chiêzwwi u-huệhbuu Đhbuu ỗzrsx thájidu i hậfejn u khuyêzwwi n nhànyfd vua nêzwwi n nhưxziy ờnzpw ng ngôkals i cho em, mànyfd khôkals ng nhưxziy ờnzpw ng ngôkals i cho con. Kếzray t quảqlaw đfejn ưxziy a đfejn ếzray n vua Thájidu i-tôkals ng đfejn ưxziy ợgdjx c lêzwwi n lànyfd m vua. Vụmmyg nànyfd y tạwwzc o ra mộeghu t tiềtoca n lệhbuu cho cájidu c bànyfd thájidu i-hậfejn u xen vànyfd o việhbuu c triềtoca u chísifv nh. Hai lànyfd Tốobfz ng triềtoca u phájidu t triểbpvk n họafov c phong cho nữtcqr giớqacd i, nêzwwi n cájidu c bànyfd hoànyfd ng, bànyfd phi đfejn ưxziy ợgdjx c tuyểbpvk n đfejn ềtoca u cónzpw thêzwwi m đfejn iềtoca u kiệhbuu n phảqlaw i cónzpw họafov c. Thờnzpw i vua Châayba n-tôkals ng vềtoca sau, hầeghu u hếzray t cájidu c bànyfd phi đfejn ềtoca u cónzpw cájidu i họafov c uyêzwwi n thâayba m vềtoca Nho. Bànyfd nànyfd o cànyfd ng cónzpw họafov c, cànyfd ng đfejn ưxziy ợgdjx c triềtoca u thầeghu n xưxziy ng tụmmyg ng, nểbpvk vìkyuo , dễyvsc leo lêzwwi n bậfejn c phi, bậfejn c hoànyfd ng hậfejn u. Cho nêzwwi n khi mộeghu t bànyfd đfejn ưxziy ợgdjx c tuyểbpvk n cung, dùayba đfejn ãdkip cónzpw họafov c, nhưxziy ng vẫnggq n cốobfz gắzwwi ng dùayba i mànyfd i kinh sửxhca . Vốobfz n cónzpw họafov c, thìkyuo cájidu c bànyfd luôkals n luôkals n lànyfd thầeghu y dạwwzc y khai tâayba m cho con cájidu i. Cho nêzwwi n con cájidu c bànyfd dùayba thànyfd nh thâayba n vưxziy ơovve ng, dùayba thànyfd nh Thájidu i tửxhca ; sau nànyfd y lêzwwi n lànyfd m đfejn ạwwzc i thầeghu n, lànyfd m vua đfejn ềtoca u ảqlaw nh hưxziy ởzyzj ng củfejn a mẹtuzs hơovve n lànyfd ảqlaw nh hưxziy ởzyzj ng củfejn a sưxziy -phónzpw . Đhbuu ónzpw lànyfd đfejn ềtoca u cájidu c bànyfd luôkals n luôkals n nắzwwi m quyềtoca n khi con mớqacd i lêzwwi n ngôkals i vua.
Văzray n-minh đfejn iệhbuu n đfejn ạwwzc i họafov c sĩyodx Bùayba i Hựynjq u phụmmyg họafov a:
– Vìkyuo vậfejn y, khi mộeghu t bànyfd hoànyfd ng hậfejn u khôkals ng cónzpw con trai, mớqacd i bắzwwi t con ngưxziy ờnzpw i khájidu c trong hoànyfd ng tộeghu c vềtoca nuôkals i. Nhưxziy Lưxziy u hoànyfd ng-hậfejn u củfejn a vua Châayba n-tôkals ng, bắzwwi t con củfejn a Lýikbr thầeghu n phi đfejn em vềtoca nuôkals i, dốobfz i rằyodx ng con mìkyuo nh (3). Nêzwwi n khi vua Châayba n-tôkals ng băzray ng hànyfd , ngưxziy ờnzpw i con đfejn ónzpw lêzwwi n ngôkals i vua, tứjpha c Gia-hựynjq u hoànyfd ng đfejn ếzray hiệhbuu n thờnzpw i. Bànyfd đfejn ưxziy ợgdjx c phong lànyfd m Chưxziy ơovve ng-hiếzray n minh-túbpvk c hoànyfd ng thájidu i hậfejn u. Bànyfd nắzwwi m quyềtoca n trong mưxziy ờnzpw i mấafov y năzray m trờnzpw i, đfejn ếzray n nỗzrsx i Yêzwwi n-vưxziy ơovve ng Triệhbuu u-nguyêzwwi n-Nghiễyvsc m lànyfd chúbpvk vua, nắzwwi m quyềtoca n nghiêzwwi ng nưxziy ớqacd c, mànyfd phảqlaw i chờnzpw đfejn ếzray n khi Quốobfz c-phụmmyg sang sứjpha trợgdjx giúbpvk p mớqacd i loạwwzc i đfejn ưxziy ợgdjx c bànyfd (4). Vềtoca Gia-hựynjq u hoànyfd ng đfejn ếzray , dưxziy ờnzpw ng nhưxziy trưxziy ớqacd c đfejn âayba y cónzpw mộeghu t hoànyfd ng hậfejn u bịzray giếzray t, đfejn ếzray n nỗzrsx i Ưyvwd ng-sơovve n song hiệhbuu p nổzrmk i giậfejn n tru diệhbuu t đfejn ếzray n mấafov y trăzray m ngưxziy ờnzpw i giữtcqr a Biệhbuu n-kinh thìkyuo phảqlaw i?
Ghi chúbpvk ,
(3) Tấafov t cảqlaw đfejn oạwwzc n trêzwwi n đfejn âayba y nónzpw i vềtoca hậfejn u cung nhànyfd Tốobfz ng, tôkals i thuậfejn t đfejn úbpvk ng nguyêzwwi n văzray n Tốobfz ng-sửxhca , quyểbpvk n 242, Hậfejn u-phi truyệhbuu n thưxziy ợgdjx ng, trang 8605 đfejn ếzray n 8628.
(4) Xin xem Anh-linh thầeghu n võmaox tộeghu c Việhbuu t củfejn a Yêzwwi n-tửxhca cưxziy -sĩyodx .
Thưxziy ờnzpw ng-Kiệhbuu t gậfejn t đfejn ầeghu u:
– Vâayba ng quảqlaw thếzray . Vềtoca cájidu c bànyfd phi, bànyfd hậfejn u củfejn a Gia-hựynjq u hoànyfd ng đfejn ếzray thìkyuo đfejn ầeghu u tiêzwwi n lànyfd Quájidu ch hoànyfd ng-hậfejn u. Hậfejn u lànyfd ngưxziy ờnzpw i châayba u Ứxfan ng, đfejn ấafov t Kim-thànyfd nh, chájidu u củfejn a đfejn ạwwzc i thầeghu n Bìkyuo nh-lỗzrsx quâayba n Tiếzray t-đfejn ộeghu sứjpha . Niêzwwi n hiệhbuu u Thiêzwwi n-thájidu nh thứjpha nhìkyuo (Giájidu p-týikbr , 1024) đfejn ưxziy ợgdjx c phong hoànyfd ng-hậfejn u. Lúbpvk c đfejn ầeghu u, nhànyfd vua sủfejn ng ájidu i Trưxziy ơovve ng mỹenjo -nhâayba n, muốobfz n lậfejn p lànyfd m hoànyfd ng-hậfejn u. Nhưxziy ng Chưxziy ơovve ng-hiếzray n minh túbpvk c hoànyfd ng thájidu i hậfejn u (Lưxziy u hậfejn u) bájidu c bỏfrzm . Sau Thưxziy ợgdjx ng mỹenjo nhâayba n, Dưxziy ơovve ng mỹenjo nhâayba n lạwwzc i đfejn ưxziy ợgdjx c nhànyfd vua sủfejn ng ájidu i. Hai bànyfd nànyfd y ỷzray đfejn ưxziy ợgdjx c sủfejn ng ájidu i, lạwwzc i cậfejn y biếzray t võmaox , thưxziy ờnzpw ng bấafov t tuâayba n chỉwlss củfejn a hậfejn u. Mộeghu t hôkals m, Thưxziy ợgdjx ng mỹenjo nhâayba n hỗzrsx n lájidu o dájidu m đfejn ájidu nh hậfejn u. Vốobfz n lànyfd sưxziy tỷzray củfejn a côkals ng chúbpvk a Huệhbuu -Nhu tứjpha c vưxziy ơovve ng phi Kinh-Nam vưxziy ơovve ng Trầeghu n-tựynjq -Mai, võmaox côkals ng hậfejn u rấafov t cao. Hậfejn u nổzrmk i giậfejn n phónzpw ng chưxziy ởzyzj ng đfejn ájidu nh Thưxziy ợgdjx ng mỹenjo nhâayba n. Hai ngưxziy ờnzpw i diễyvsc n ra cuộeghu c chiếzray n. Qua vànyfd i chụmmyg c chiêzwwi u, Thưxziy ợgdjx ng mỹenjo nhâayba n lạwwzc c bạwwzc i bịzray đfejn ájidu nh ngãdkip . Hậfejn u dájidu ng xuốobfz ng mộeghu t chưxziy ởzyzj ng trầeghu m trọafov ng, nhànyfd vua thấafov y vậfejn y nhảqlaw y lêzwwi n đfejn ỡtuzs chưxziy ởzyzj ng củfejn a hậfejn u. Nhưxziy ng côkals ng lựynjq c nhànyfd vua thấafov p quájidu , hậfejn u lạwwzc i khôkals ng thu đfejn ưxziy ợgdjx c chưxziy ởzyzj ng vềtoca , thànyfd nh ra nhànyfd vua trúbpvk ng chưxziy ởzyzj ng bịzray bay tung đfejn i đfejn ếzray n hơovve n trưxziy ợgdjx ng. Sau đfejn ónzpw hậfejn u cựynjq c lựynjq c tạwwzc tộeghu i. Nhưxziy ng nhànyfd vua vẫnggq n nổzrmk i giậfejn n, mưxziy u vớqacd i viêzwwi n thájidu i giájidu m Văzray n-Ứxfan ng, lĩyodx nh chứjpha c Nhậfejn p-nộeghu i đfejn ôkals -tri đfejn ểbpvk phếzray hậfejn u. Văzray n-Ứxfan ng khuyêzwwi n nhànyfd vua đfejn ểbpvk thưxziy ơovve ng tísifv ch tísifv m bầeghu m trêzwwi n mặuulo t ra thiếzray t triềtoca u, rồzwwi i cájidu o vớqacd i đfejn ìkyuo nh thầeghu n biếzray t. Tểbpvk tưxziy ớqacd ng Lãdkip Di-Giảqlaw n trưxziy ớqacd c đfejn âayba y theo phe Lưxziy u hậfejn u, dốobfz i vua; bịzray hậfejn u tâayba u vua cájidu ch chứjpha c. Nay Giảqlaw n đfejn ưxziy ợgdjx c dịzray p trảqlaw thùayba , khuyêzwwi n vua phếzray hậfejn u. Nhànyfd vua nghe theo, phếzray hậfejn u, giájidu ng lànyfd m Tịzray nh-phi, Ngọafov c-kinh sung diệhbuu u tiêzwwi n sưxziy , cảqlaw i têzwwi n lànyfd Thanh-ngộeghu , đfejn ầeghu y vànyfd o cung Trưxziy ờnzpw ng-lạwwzc c. Cájidu c đfejn ạwwzc i thầeghu n nhưxziy Khổzrmk ng Đhbuu ạwwzc o-Phụmmyg , Phạwwzc m Trọafov ng-Yêzwwi m, Đhbuu oànyfd n Thiếzray u-Vậfejn n đfejn ềtoca u dâayba ng biểbpvk u nónzpw i hậfejn u vôkals tộeghu i. Nhànyfd vua nổzrmk i giậfejn n, cájidu ch chứjpha c cảqlaw ba ngưxziy ờnzpw i. Niêzwwi n hiệhbuu u Cảqlaw nh-hựynjq u nguyêzwwi n niêzwwi n (Giájidu p-tuấafov t, 1034), Kinh-Nam vưxziy ơovve ng Trầeghu n Tựynjq -Mai vànyfd côkals ng chúbpvk a Huệhbuu -Nhu thắzwwi ng Tâayba y-hạwwzc , hồzwwi i triềtoca u. Vưxziy ơovve ng hỏfrzm i thăzray m hậfejn u tạwwzc i sao mànyfd bịzray đfejn ầeghu y? Nhànyfd vua sợgdjx rằyodx ng nếzray u khôkals ng xửxhca vụmmyg ájidu n đfejn úbpvk ng luậfejn t, thìkyuo vưxziy ơovve ng sẽbpvk giếzray t Thưxziy ợgdjx ng, Dưxziy ơovve ng mỹenjo nhâayba n ngay. Vìkyuo vậfejn y hậfejn u đfejn ưxziy ợgdjx c tha khỏfrzm i cung Trưxziy ờnzpw ng-lạwwzc c, cho vềtoca ởzyzj cung Dao-hoa, phong lànyfd m Kim-đfejn ìkyuo nh giájidu o chủfejn , Sung-tĩyodx nh nguyêzwwi n sưxziy . Nhànyfd vua rấafov t hốobfz i hậfejn n việhbuu c nànyfd y, nhâayba n đfejn ónzpw lànyfd m bànyfd i nhạwwzc c-phủfejn , tặuulo ng hậfejn u. Hậfejn u hòeghu a lạwwzc i, lờnzpw i lẽbpvk cựynjq c kỳqlaw thốobfz ng thiếzray t bi ai. Thưxziy ợgdjx ng mỹenjo nhâayba n bịzray giájidu ng xuốobfz ng lànyfd m Đhbuu ộeghu ng-châayba n cung nhâayba n, Dưxziy ơovve ng mỹenjo nhâayba n bịzray giam ởzyzj mộeghu t khu vưxziy ờnzpw n trong cung. Mộeghu t hôkals m nhànyfd vua nhớqacd lạwwzc i tìkyuo nh ájidu i nồzwwi ng nànyfd n vớqacd i hậfejn u, mậfejn t sai sứjpha mờnzpw i hậfejn u. Hậfejn u tâayba u: « Nếzray u bệhbuu hạwwzc muốobfz n vờnzpw i mộeghu t hoànyfd ng hậfejn u, thìkyuo phảqlaw i họafov p trăzray m quan, ban sájidu ch phong, phụmmyg c hồzwwi i ngôkals i vịzray hoànyfd ng hậfejn u đfejn ãdkip ». Giữtcqr a lúbpvk c đfejn ónzpw Kinh-Nam vưxziy ơovve ng phảqlaw i trấafov n nhậfejn m ởzyzj phưxziy ơovve ng Bắzwwi c. Bọafov n Nho thầeghu n Lãdkip Di-Giảqlaw n lạwwzc i dènggq m pha, nêzwwi n sájidu ch phụmmyg c hồzwwi i hoànyfd ng hậfejn u bịzray bỏfrzm . Nhâayba n mộeghu t lầeghu n hậfejn u bệhbuu nh, Văzray n Ứxfan ng dâayba ng thuốobfz c, hai ngànyfd y sau hậfejn u băzray ng. Sau Kinh-Nam vưxziy ơovve ng hồzwwi i triềtoca u đfejn iềtoca u tra ra vụmmyg Văzray n Ứxfan ng thuốobfz c hậfejn u chếzray t. Ưyvwd ng-sơovve n song hiệhbuu p giếzray t cảqlaw nhànyfd Văzray n Ứxfan ng hơovve n trăzray m ngưxziy ờnzpw i, kểbpvk cảqlaw trâayba u bòeghu , lừkals a ngựynjq a, chónzpw mènggq o, gànyfd vịzray t.
Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng Lýikbr Đhbuu ạwwzc o-Thànyfd nh hỏfrzm i:
– Còeghu n đfejn ưxziy ơovve ng kim Tànyfd o hoànyfd ng hậfejn u. Bànyfd xuấafov t thâayba n ra sao?
– Trìkyuo nh Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng đfejn ưxziy ơovve ng kim Hoànyfd ng-hậfejn u củfejn a Gia-hựynjq u hoànyfd ng đfejn ếzray , bànyfd lànyfd ngưxziy ờnzpw i cónzpw họafov c, võmaox côkals ng cao, lạwwzc i can đfejn ảqlaw m, đfejn ạwwzc o đfejn ứjpha c, nêzwwi n rấafov t nhiềtoca u uy tísifv n. Tuy bànyfd khôkals ng cónzpw con trai, nhưxziy ng bànyfd nuôkals i dạwwzc y thájidu i-tửxhca Triệhbuu u Thựynjq từkals hồzwwi i thơovve ấafov u. Sau nànyfd y lớqacd n lêzwwi n, Triệhbuu u Thựynjq uấafov t ứjpha c vìkyuo cájidu i chếzray t củfejn a cha đfejn ẻzray mìkyuo nh do Kinh-Nam vưxziy ơovve ng giếzray t, nêzwwi n khôkals ng theo chủfejn trưxziy ơovve ng hoànyfd hoãdkip n Nam-phưxziy ơovve ng củfejn a bànyfd , mànyfd chủfejn trưxziy ơovve ng Nam xâayba m. Bànyfd họafov Tànyfd o, gốobfz c ngưxziy ờnzpw i Châayba n-đfejn ịzray nh, chájidu u củfejn a Khu-mậfejn t việhbuu n sứjpha Chu-vũjidu Huệhbuu -vưxziy ơovve ng Tànyfd o Lâayba m, khai quốobfz c côkals ng thầeghu n thờnzpw i Tốobfz ng Thájidu i-tổzrmk . Hồzwwi i còeghu n lànyfd khuêzwwi nữtcqr , bànyfd cónzpw họafov c võmaox , họafov c văzray n vớqacd i Phiêzwwi u-kịzray đfejn ạwwzc i tưxziy ớqacd ng quâayba n, lĩyodx nh Tưxziy -mãdkip Kinh-châayba u Trầeghu n Trung-Đhbuu ạwwzc o. Vìkyuo vậfejn y võmaox côkals ng củfejn a bànyfd rấafov t cao thâayba m, lạwwzc i đfejn ànyfd n ngọafov t, hájidu t hay, cónzpw tànyfd i hộeghu i họafov a. Bànyfd chếzray ra loạwwzc i sơovve n vẽbpvk trêzwwi n lụmmyg a, trêzwwi n gấafov m đfejn ểbpvk may quầeghu n ájidu o.
Triềtoca u đfejn ìkyuo nh cùayba ng bậfejn t lêzwwi n tiếzray ng «Ồnzpw ».
Thưxziy ờnzpw ng-Kiệhbuu t đfejn ưxziy a mắzwwi t nhìkyuo n Ỷzrmk -Lan rồzwwi i nónzpw i tiếzray p:
– Niêzwwi n hiệhbuu u Minh-Đhbuu ạwwzc o thứjpha nhìkyuo (Quýikbr -Hợgdjx i, 1023) Quájidu ch hậfejn u bịzray phếzray , bànyfd đfejn ưxziy ợgdjx c chiếzray u vờnzpw i nhậfejn p cung. Thájidu ng chísifv n, niêzwwi n hiệhbuu u Cảqlaw nh-hựynjq u nguyêzwwi n-niêzwwi n (Giájidu p-Tuấafov t, 1034) sájidu ch phong lànyfd m hoànyfd ng hậfejn u. Tuy lànyfd m Hoànyfd ng-hậfejn u, lànyfd chịzray dâayba u củfejn a Kinh-Nam vưxziy ơovve ng Trầeghu n Tựynjq -Mai vớqacd i côkals ng chúbpvk a Huệhbuu -Nhu, nhưxziy ng khi gặuulo p hai vịzray nànyfd y, bànyfd vẫnggq n gọafov i vưxziy ơovve ng lànyfd sưxziy thúbpvk c, xưxziy ng lànyfd đfejn ệhbuu tửxhca .
Tham-tri Quájidu ch Sĩyodx -An mớqacd i vềtoca triềtoca u lànyfd m quan, ôkals ng khôkals ng biếzray t nhiềtoca u vềtoca chuyệhbuu n võmaox lâayba m, nêzwwi n hỏfrzm i:
– Xin Thiếzray u-bảqlaw o cho biếzray t rõmaox hơovve n, tạwwzc i sao bànyfd lạwwzc i gọafov i Kinh-Nam vưxziy ơovve ng lànyfd sưxziy thúbpvk c?
– Nguyêzwwi n Kinh-Nam vưxziy ơovve ng Trầeghu n Tựynjq -Mai, xuấafov t thâayba n từkals phájidu i Đhbuu ôkals ng-a, lànyfd em kếzray t nghĩyodx a củfejn a Tốobfz ng đfejn ếzray . Nhưxziy ng vưxziy ơovve ng lànyfd sưxziy đfejn ệhbuu củfejn a Tưxziy -mãdkip Kinh-châayba u Trầeghu n Trung-Đhbuu ạwwzc o. Nếzray u xéuggl t vềtoca phísifv a nhànyfd vua, thìkyuo hậfejn u lànyfd chịzray dâayba u củfejn a vưxziy ơovve ng. Còeghu n xéuggl t vềtoca võmaox họafov c, thìkyuo vưxziy ơovve ng lànyfd sưxziy thúbpvk c củfejn a hậfejn u.
Nhànyfd vua gậfejn t đfejn ầeghu u tỏfrzm ýikbr hànyfd i lòeghu ng, ngànyfd i phájidu n vớqacd i Lýikbr Thưxziy ờnzpw ng-Kiệhbuu t:
– Cũjidu ng nhưxziy Ỷzrmk -Lan, tuy lànyfd m phu nhâayba n củfejn a trẫnggq m, ởzyzj ngôkals i nghĩyodx a mẫnggq u củfejn a khanh, nhưxziy ng vẫnggq n trọafov ng vai sưxziy huynh củfejn a khanh vậfejn y.
– Tísifv nh hậfejn u ôkals n nhu văzray n nhãdkip , từkals ájidu i, kiệhbuu m ưxziy ớqacd c. Tấafov t cảqlaw hoa cảqlaw nh trong Thưxziy ợgdjx ng-uyểbpvk n đfejn ềtoca u chísifv nh tay hậfejn u vớqacd i cung nga trồzwwi ng. Gấafov m vónzpw c, lụmmyg a lànyfd trong cung cũjidu ng chísifv nh hậfejn u dạwwzc y cung nữtcqr dệhbuu t. Niêzwwi n hiệhbuu u Khájidu nh-lịzray ch thứjpha tájidu m, thájidu ng giêzwwi ng (Mậfejn u-Týikbr , 1048), nhâayba n hộeghu i hoa đfejn ăzray ng, nhànyfd vua muốobfz n dạwwzc o chơovve i kinh thànyfd nh. Hậfejn u cựynjq c lựynjq c can giájidu n vìkyuo cảqlaw m thấafov y nhưxziy sắzwwi p cónzpw biếzray n cốobfz gìkyuo . Quảqlaw nhiêzwwi n sau đfejn ónzpw ba ngànyfd y, mộeghu t sốobfz thịzray -vệhbuu gájidu c Hoànyfd ng-thànyfd nh, đfejn ang đfejn êzwwi m lànyfd m loạwwzc n. Chúbpvk ng tìkyuo m nhànyfd vua ởzyzj tẩuulo m đfejn iệhbuu n. Bấafov y giờnzpw hậfejn u đfejn ang hầeghu u nhànyfd vua, thấafov y nhànyfd vua đfejn ịzray nh chạwwzc y trốobfz n. Hậfejn u sai đfejn ónzpw ng cửxhca a cung, truyềtoca n cho Nhậfejn p-nộeghu i đfejn ôkals -tri Vưxziy ơovve ng Thủfejn -Trung đfejn em thịzray -vệhbuu tớqacd i cứjpha u giájidu . Cuộeghu c chiếzray n đfejn ang diễyvsc n ra, nhiềtoca u cung nga, thájidu i giájidu m bịzray giếzray t. Mộeghu t sốobfz cájidu c bànyfd phi ngồzwwi i run sợgdjx khónzpw c lónzpw c. Hậfejn u rúbpvk t kiếzray m ra quájidu t lớqacd n: hãdkip y đfejn ứjpha ng lêzwwi n chốobfz ng giặuulo c, còeghu n hơovve n ngồzwwi i khónzpw c chờnzpw giặuulo c giếzray t. Hậfejn u đfejn oájidu n giặuulo c tấafov n côkals ng khôkals ng xong, tấafov t phónzpw ng hỏfrzm a, nêzwwi n truyềtoca n cung nga, thájidu i giájidu m múbpvk c nưxziy ớqacd c dộeghu i lêzwwi n cửxhca a cung. Quảqlaw nhiêzwwi n giặuulo c phónzpw ng hỏfrzm a, cung khôkals ng chájidu y. Sau cùayba ng hậfejn u rúbpvk t kiếzray m xung ra phájidu vòeghu ng vậfejn y. Thủfejn lĩyodx nh giặuulo c đfejn ấafov u vớqacd i hậfejn u hơovve n hai trăzray m chiêzwwi u, bịzray hậfejn u giếzray t. Giữtcqr a lúbpvk c đfejn ónzpw cứjpha u binh tớqacd i, giặuulo c tan. Hậfejn u gọafov i tấafov t cảqlaw cung nga, thájidu i giájidu m, thịzray -vệhbuu chiếzray n đfejn ấafov u tạwwzc i tẩuulo m cung đfejn ếzray n trưxziy ớqacd c mặuulo t, vung kiếzray m cắzwwi t hếzray t búbpvk i tónzpw c. Ngưxziy ờnzpw i ngưxziy ờnzpw i tájidu i mặuulo t, khôkals ng ai hiểbpvk u tạwwzc i sao cảqlaw .
Ỷzrmk -Lan than:
– Bànyfd thôkals ng minh thựynjq c.
Nhànyfd vua hỏfrzm i:
– Khanh khen bànyfd lànyfd ýikbr gìkyuo vậfejn y?
– Tâayba u, trong khi giặuulo c nổzrmk i lêzwwi n, cónzpw ngưxziy ờnzpw i theo giặuulo c, cónzpw ngưxziy ờnzpw i chiếzray n đfejn ấafov u chốobfz ng giặuulo c. Nhưxziy vậfejn y sau khi giặuulo c tan, thiếzray u gìkyuo kẻzray theo giặuulo c vỗzrsx ngựynjq c tựynjq xưxziy ng lànyfd chiếzray n đfejn ấafov u chốobfz ng giặuulo c cứjpha u giájidu ? Nànyfd y Thájidu i-bảqlaw o sưxziy huynh. Muộeghu i nghĩyodx , sau khi dẹtuzs p giặuulo c, Hoànyfd ng-hậfejn u sẽbpvk cho tậfejn p trung cung nga, thájidu i giájidu m, thịzray vệhbuu lạwwzc i, chia lànyfd m hai loạwwzc i. Loạwwzc i y phụmmyg c sạwwzc ch lànyfd loạwwzc i hènggq n nhájidu t trốobfz n trájidu nh. Còeghu n loạwwzc i y phụmmyg c dơovve bẩuulo n, tro bụmmyg i đfejn ầeghu y ngưxziy ờnzpw i, sẽbpvk chia lànyfd m hai. Ai còeghu n nguyêzwwi n tónzpw c lànyfd theo giặuulo c. Ai bịzray cắzwwi t tónzpw c lànyfd cónzpw côkals ng cứjpha u giájidu .
– Tâayba u phu nhâayba n đfejn úbpvk ng thếzray . Sau khi dẹtuzs p xong giặuulo c, ai cũjidu ng vỗzrsx ngựynjq c xưxziy ng lànyfd đfejn ãdkip liềtoca u chếzray t cứjpha u giájidu . Nhànyfd vua đfejn ịzray nh phong thưxziy ởzyzj ng cho tấafov t cảqlaw . Hậfejn u đfejn ãdkip phâayba n loạwwzc i nhưxziy trêzwwi n. Nhữtcqr ng ai hènggq n nhájidu t thìkyuo tha tộeghu i. Kẻzray theo phảqlaw n loạwwzc n thìkyuo đfejn em xửxhca tửxhca hếzray t. Còeghu n nhữtcqr ng ngưxziy ờnzpw i cónzpw côkals ng thìkyuo đfejn ưxziy ợgdjx c phong thưxziy ởzyzj ng. Từkals ngànyfd y ấafov y đfejn ếzray n giờnzpw uy tísifv n củfejn a hậfejn u rấafov t cao.
Đhbuu ếzray n đfejn ónzpw thìkyuo lễyvsc quan vànyfd o tâayba u:
– Quốobfz c-côkals ng Thâayba n Thiệhbuu u-Cựynjq c vừkals a vềtoca triềtoca u, xin yếzray t kiếzray n khẩuulo n cấafov p.
Nhànyfd vua thâayba n đfejn ứjpha ng dậfejn y ra đfejn ónzpw n Thiệhbuu u-Cựynjq c. Ngànyfd i nắzwwi m tay ôkals ng:
– Biểbpvk u huynh thựynjq c vìkyuo xãdkip tắzwwi c mànyfd lao khổzrmk quájidu đfejn ộeghu .
Ngànyfd i dẫnggq n ôkals ng vànyfd o, kéuggl o ghếzray đfejn ểbpvk ngồzwwi i cạwwzc nh, lạwwzc i thâayba n rónzpw t chéuggl n sâayba m thang ban cho ôkals ng. Thiệhbuu u-Cựynjq c tâayba u:
– Sau khi gửxhca i tấafov u chưxziy ơovve ng cho chim ưxziy ng mang đfejn i, thầeghu n vẫnggq n khôkals ng yêzwwi n tâayba m, phảqlaw i trởzyzj vềtoca đfejn ểbpvk diệhbuu n tấafov u.
Tểbpvk -tưxziy ớqacd ng Lýikbr Đhbuu ạwwzc o-Thànyfd nh tónzpw m lưxziy ợgdjx c nhữtcqr ng đfejn iềtoca u đfejn ãdkip nghịzray sựynjq cho Thiệhbuu u-Cựynjq c nghe.
Tuy đ
Hơ
Bâ
– Nà
– Thư
– Có
– Như
Ỷ
– Đ
Ngà
– Ngư
Buổ
– Hoà
Viê
– Nà
Thằ
– Cò
Bỗ
– Kì
Nă
Dù
Đ
– Hoà
Đ
– Miễ
Đ
Lễ
Nhà
– Chắ
Hai hoà
Ỷ
– Chị
Nhà
– Đ
Ỷ
– Dậ
Phạ
– Chị
Đ
– Chị
– Ố
Nguyê
Ỷ
– Bọ
Nhà
– Anh em mì
Nhà
Lý
– Từ
– Khô
Nà
– Bâ
Bọ
Theo luậ
Nhà
Lệ
Khi thiế
Hô
Trư
Ba hồ
– Chư
Tể
– Thầ
Nhà
– Xin mờ
– Đ
– Thầ
Nhà
– Trẫ
– Tâ
Ỷ
– Thư
– Tâ
Nhà
– Khanh đ
– Tâ
Ỷ
Nhà
– Nế
– Bệ
Nà
Nhà
– Như
Nhà
Cá
– Nế
Nhà
– Ỷ
– Tâ
Ghi chú
(1) Đ
– Đ
Lễ
Lý
Tự
Thiê
Chấ
Đ
Chư
Bạ
Duy kì
Bi nhiê
Bả
Bang gia chi ki.(2)
(2) Dị
Tự
Đ
Nhiệ
Quyế
Tố
Duy có
Vui vẻ
Bả
Gố
Nhạ
– Cá
Từ
– Tu bổ
Nó
– Khi xư
Nghĩ
– Trư
Cá
Cô
– Thư
– Thư
Thiê
– Thư
– Ruộ
Quan thá
– Thự
Ỷ
– Vấ
Nhà
– Thiệ
Ỷ
– Trư
Hộ
– Tâ
Nhà
– Muố
Ngà
– Hiệ
Ỷ
– Nhữ
Nhà
– Vừ
Nhà
– Đ
Nhà
– Đ
Nhà
– Vă
Cá
– Thầ
Lạ
– Tâ
– Thư
Ỷ
– Tệ
Nà
– Tệ
Nhà
– Xin thầ
Ỷ
– Thư
Ỷ
– Khanh nó
– Tâ
– Khanh kể
... Có
– Tô
Thế
– Cá
Cá
– Hỏ
Cả
– Tê
Cụ
– Khô
Đ
– Rõ
Nhà
– Thế
– Tâ
Đ
– Khô
Hì
– Tâ
– Thư
Nà
– Đ
Nà
– Ban nã
Nhà
– Khanh thự
Tể
– Tâ
– Cá
Nhà
– Ngư
Lễ
– Hoà
Viê
– Đ
Nà
– Hoà
« Xử
Tiê
Nhà
– Kí
Ba tâ
– Đ
Ỷ
– Khô
Nhà
– Hô
Nhà
– Chư
Lý
– Đ
Nhà
– Thầ
Tể
– Tâ
Từ
– Thầ
– Ninh nhi hã
– Tâ
Quan Thá
– Xin Bệ
Nhà
– Cò
– Phá
Từ
– Phá
Nhà
– Đ
– Tâ
Nhà
– Phá
– Ngũ
Nhà
– Vă
Nhà
– Tạ
Tể
– Trong cá
Nhà
– Thầ
– Mộ
Ỷ
– Hoà
Nhà
– Thiê
Cô
– Đ
Cô
– Tâ
Vừ
«... Đ
Chư
– Chư
Lý
– Kể
Nhà
– Khanh hã
Tâ
Lầ
– Xin sư
Đ
– Tâ
Vă
– Vì
Ghi chú
(3) Tấ
(4) Xin xem Anh-linh thầ
Thư
– Vâ
Tể
– Cò
– Trì
Triề
Thư
– Niê
Tham-tri Quá
– Xin Thiế
– Nguyê
Nhà
– Cũ
– Tí
Ỷ
– Bà
Nhà
– Khanh khen bà
– Tâ
– Tâ
Đ
– Quố
Nhà
– Biể
Ngà
– Sau khi gử
Tể
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
