Nam Quốc Sơn Hà

Chương 14 : Nhân trị, pháp trị

    trước sau   
U-bon vưivokơzzkkng Lêwolx-Văbibxn trìzjoknh ra tấtnolt cảyryd nhữqjbong chứcvmlng cớpixf vềcfcd việmhqlc tểrelq-tưivokpixfng Dưivokơzzkkng-đubvsrvmno-Gia làwdwrm gian tếjxcv cho Tốaadnng nhưivok: thưivok củgbsoa Tầlldbn-vưivokơzzkkng Triệmhqlu-Thựepnd gửntnzi cho y, thưivok củgbsoa y gửntnzi sang cho Thựepnd, bảyrydn cung từueuhwdwr Đmufxwdwrn-quang-Minh nộmhqlp cho Ỷsugr-Lan. Mặivokt Dưivokơzzkkng-đubvsrvmno-Gia tácvmli xanh nhưivok tầlldbu lácvml.

ivokơzzkkng tâmmrqu vớpixfi nhàwdwr vua:

– Thầlldbn còlmntn mộmhqlt sốaadn thưivok từueuh tốaadni mậmhqlt, khônjdlng thểrelqnjdlng bốaadn vớpixfi bácvmlch quan. Xin dâmmrqng đubvsrelq bệmhql hạrvmn ngựepndobjtm.

opgdi rồubtvi vưivokơzzkkng thácvmlo cácvmli túernri đubvseo ởfmon trêwolxn lưivokng xuốaadnng, lấtnoly cácvmli trácvmlp khácvml lớpixfn dâmmrqng lêwolxn cho nhàwdwr vua. Nhàwdwr vua đubvsjxcv trácvmlp, thấtnoly rấtnolt trầlldbm trọrelqng, thìzjok biếjxcvt bêwolxn trong cóopgd nhiềcfcdu vậmhqlt lạrvmn. Ngàwdwri mởfmon trácvmlp ra, ácvmlnh sácvmlng vàwdwrng, ngọrelqc trong trácvmlp chiếjxcvu sácvmlng ngờtsyvi. Trêwolxn cùhxatng cóopgd tờtsyv giấtnoly ghi rõggly sốaadnwdwrng, ngọrelqc, củgbsoa Tốaadnng do ai đubvsem sang, đubvsãobjt trao cho ai, trao tạrvmni đubvsâmmrqu, ngàwdwry nàwdwro. Dưivokpixfi đubvsácvmly trácvmlp còlmntn mộmhqlt sốaadn thưivok từueuh do thácvmli-hậmhqlu, hoàwdwrng-hậmhqlu gửntnzi cho Dưivokơzzkkng-đubvsrvmno-Gia. Nhàwdwr vua mởfmon từueuhng tờtsyv thưivok ra coi, long nhan đubvsrfuwwolxn vìzjok giậmhqln. Ngàwdwri nghĩhyfv thầlldbm:

– Hỡjxcvi ơzzkki! Thiêwolxn-Cảyrydm thácvmli hậmhqlu đubvsưivokqyewc phụubtv hoàwdwrng ta cựepndc kỳepnd sủgbsong ácvmli. Chíwdwrnh vìzjok vậmhqly màwdwr phụubtv thâmmrqn bàwdwrwdwrivokơzzkkng-đubvscvmlc-Thàwdwrnh mớpixfi đubvsưivokqyewc lêwolxn tớpixfi chứcvmlc tểrelq-tưivokpixfng. Rồubtvi Dưivokơzzkkng gia lạrvmnm quyềcfcdn, khiếjxcvn Dưivokơzzkkng-đubvscvmlc-Thao, Dưivokơzzkkng-đubvscvmlc-Uy bịgbso Ưlldbng-sơzzkkn giếjxcvt chếjxcvt. Hồubtvi đubvsóopgd phụubtv hoàwdwrng ta đubvsãobjt âmmrqn xácvml cho họrelqivokơzzkkng. Ta tưivokfmonng nhưivok vậmhqly, từueuh nay chúernrng khônjdlng dácvmlm làwdwrm bậmhqly nữqjboa. Khônjdlng ngờtsyvmmrqy giờtsyv, chíwdwrnh thácvmli-hậmhqlu, hoàwdwrng-hậmhqlu vớpixfi Dưivokơzzkkng-đubvsrvmno-Gia còlmntn mưivoku dâmmrqng nưivokpixfc nàwdwry cho Tốaadnng. Dùhxat nhâmmrqn từueuh đubvsếjxcvn đubvsâmmrqu ta cũkqcwng khônjdlng tha cho chúernrng đubvsưivokqyewc nữqjboa. Đmufxrvmno lýrtsp tộmhqlc Việmhqlt khônjdlng cho ta giếjxcvt thácvmli-hậmhqlu, hoàwdwrng-hậmhqlu. Nhưivokng giữqjboa đubvsrvmno lýrtsp tộmhqlc Việmhqlt vớpixfi việmhqlc bảyrydo vệmhql giang sơzzkkn do biếjxcvt bao anh hùhxatng đubvsjtjwcvmlu mớpixfi tồubtvn tạrvmni, thìzjok ta phảyrydi chọrelqn giang sơzzkkn. Thônjdli thìzjok ta cứcvml xửntnz vụubtvwdwry bằaadnng lốaadni nhâmmrqn từueuh, trùhxat trừueuh, đubvsrelq Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp giếjxcvt chúernrng đubvsi cho rảyrydnh.

Nghĩhyfv vậmhqly, nhàwdwr vua quay lạrvmni hỏrfuwi Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng:


– Tâmmrqu Quốaadnc-phụubtv, xin Quốaadnc-phụubtv ban từueuh dụubtv cho thầlldbn nhi vềcfcd việmhqlc nàwdwry.

Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng đubvsưivoka mắjxcvt nhìzjokn quầlldbn thầlldbn mộmhqlt lưivokqyewt:

– Khu-mậmhqlt-việmhqln Đmufxrvmni-Việmhqlt do cônjdl gia thàwdwrnh lậmhqlp đubvsãobjtzzkkn ba chụubtvc năbibxm. Trong ba chụubtvc năbibxm qua, bấtnolt cứcvml gian thầlldbn tặivokc tửntnzwdwro làwdwrm gìzjok. Bọrelqn Tốaadnng, bọrelqn Chiêwolxm, bọrelqn trộmhqlm cưivokpixfp nhấtnolt cửntnz nhấtnolt đubvsmhqlng, Khu-mậmhqlt-việmhqln đubvscfcdu biếjxcvt hếjxcvt. Gầlldbn đubvsâmmrqy cônjdl gia bậmhqln tu hàwdwrnh, íwdwrt chúernr ýrtsp đubvsếjxcvn chíwdwrnh sựepnd, nhưivokng khônjdlng phảyrydi vìzjok vậmhqly màwdwrnjdl gia đubvsrelqkqcw ni che tai. Tiềcfcdn nguyêwolxn, hậmhqlu quảyryd vụubtvwdwry cônjdl gia theo dõgglyi rấtnolt kỹycdi, mỗfmoni sựepnd việmhqlc, mỗfmoni hàwdwrnh đubvsmhqlng củgbsoa Tốaadnng, củgbsoa gian thầlldbn cônjdl gia đubvscfcdu thônjdlng bácvmlo cho Bảyrydo-Hòlmnta, cho Bìzjoknh-Dưivokơzzkkng, cho Tựepnd-Mai, cho Lêwolx-Văbibxn biếjxcvt. Nhưivokng cônjdl gia chỉuqhz giớpixfi hạrvmnn bởfmoni năbibxm ngưivoktsyvi thônjdli. Xin bácvmlch quan đubvsueuhng sợqyewobjti bọrelqn gian. Đmufxrelqnjdl gia mờtsyvi cácvmlc nhâmmrqn chứcvmlng vàwdwro đubvsâmmrqy cho quýrtsp vịgbso thấtnoly.

ivokơzzkkng bảyrydo Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt:

– Con ra mờtsyvi Yêwolxn-vưivokơzzkkng vưivokơzzkkng phi cùhxatng sưivokcvml Phụubtv-Quốaadnc, Bảyrydo-Dâmmrqn, Trung-Đmufxrvmno vàwdwro đubvsâmmrqy.

Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt ra ngoàwdwri mộmhqlt lácvmlt thìzjok bốaadnn ngưivoktsyvi vàwdwro. Nhàwdwr vua thấtnoly Lêwolx-thiếjxcvu-Mai, vộmhqli xuốaadnng ngai vàwdwrng cung tay:

– Chácvmlu xin cóopgd lờtsyvi vấtnoln an Lêwolx tiêwolxn nưivokơzzkkng, kíwdwrnh mong tiêwolxn nưivokơzzkkng tha cho cácvmli tộmhqli khônjdlng ra ngoàwdwri thàwdwrnh tiếjxcvp đubvsóopgdn.

wolx-thiếjxcvu-Mai vộmhqli cung tay:

– Thựepndc nhọrelqc sứcvmlc bệmhql hạrvmn. Tônjdli vềcfcd đubvsâmmrqy vớpixfi tưivokcvmlch làwdwr con dâmmrqn Đmufxrvmni-Việmhqlt, màwdwr bệmhql hạrvmn miễwdnrn cho lễwdnr nghi đubvsãobjtwdwr may mắjxcvn rồubtvi. Đmufxa tạrvmn bệmhql hạrvmn đubvsãobjt hạrvmn thểrelq. Tônjdli đubvsưivokqyewc tiêwolxn-nưivokơzzkkng Bảyrydo-Hòlmnta gọrelqi vềcfcd khẩcvmln đubvsrelq khuyêwolxn can Mộmhqlc-Tồubtvn Vọrelqng-Thêwolxlmnta thưivokqyewng nhẹgznq tay vớpixfi mộmhqlt sốaadn gian thầlldbn tặivokc tửntnz.

Nhàwdwr vua thâmmrqn kéblzlo ghếjxcv cho Thiếjxcvu-Mai ngồubtvi bêwolxn cônjdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta.

Nhắjxcvc lạrvmni đubvsrelq đubvsmhqlc giảyryd nhớpixf: Yêwolxn-vưivokơzzkkng Triệmhqlu-nguyêwolxn-Nghiễwdnrm làwdwr thácvmli sưivok, làwdwr Quốaadnc-phụubtv củgbsoa Trung-quốaadnc, trong khi chứcvmlc tưivokpixfc củgbsoa vua Lýrtsp Thácvmli-tổjtjw, Thácvmli-tônjdlng chỉuqhzwdwr Nam-bìzjoknh vưivokơzzkkng, thấtnolp hơzzkkn vưivokơzzkkng đubvsếjxcvn mấtnoly bậmhqlc, màwdwrwolx-thiếjxcvu-Mai làwdwrivokơzzkkng phi củgbsoa Yêwolxn-vưivokơzzkkng, đubvsgbsoa vịgbso cao quýrtsp biếjxcvt mấtnoly. Gầlldbn đubvsâmmrqy, Thiếjxcvu-Mai cùhxatng vớpixfi Dưivokơzzkkng-Bìzjoknh, Hoàwdwrng-Giang cưivokhyfv, Lêwolx-Văbibxn, đubvsi hàwdwrnh y-đubvsrvmno cứcvmlu ngưivoktsyvi, nứcvmlc tiếjxcvng thiêwolxn hạrvmn, đubvsưivokqyewc tặivokng danh hiệmhqlu Đmufxrvmni-Việmhqlt tứcvml tiêwolxn, cho nêwolxn bàwdwr đubvsi đubvsếjxcvn đubvsâmmrqu cũkqcwng đubvsưivokqyewc trọrelqng vọrelqng. Trưivokpixfc đubvsâmmrqy, đubvsa sốaadn nhữqjbong ngưivoktsyvi bịgbso Mộmhqlc-Tồubtvn hòlmnta thưivokqyewng kếjxcvt ácvmln tửntnzzjoknh, chỉuqhz cầlldbn bàwdwrwolxn tiếjxcvng, làwdwr phạrvmnm nhâmmrqn đubvsưivokqyewc âmmrqn xácvml ngay.

Nhàwdwr vua cũkqcwng truyềcfcdn lấtnoly ghếjxcv mờtsyvi Phụubtvc-Quốaadnc, Bảyrydo-Dâmmrqn, Trung-Đmufxrvmno ngồubtvi.

Phụubtv-Quốaadnc cung tay:


– Tâmmrqu bệmhql hạrvmn, ba anh em têwolxn nhàwdwr quêwolxfmon đubvstnolt Thiêwolxn-trưivoktsyvng đubvsưivokqyewc Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng gọrelqi vềcfcd đubvsâmmrqy đubvsrelqwdwrn kếjxcv cứcvmlu mấtnoly vạrvmnn ngưivoktsyvi gia thuộmhqlc củgbsoa bọrelqn gian thầlldbn tặivokc tửntnz sắjxcvp bịgbsoivok đubvsmhql Tựepnd-Mai giếjxcvt chếjxcvt. Nhưivokng vìzjok anh em thầlldbn bậmhqln rộmhqln, vềcfcd trễwdnr mộmhqlt ngàwdwry, hóopgda cho nêwolxn Trung-nghĩhyfva đubvsrvmni tưivokpixfng quâmmrqn Trịgbsonh-quang-Thạrvmnch cùhxatng vợqyew con, gia thuộmhqlc, súernrc vậmhqlt đubvscfcdu bịgbso giếjxcvt chếjxcvt hônjdlm qua.

Nhàwdwr vua kinh hoảyrydng:

– Cảyryd nhàwdwr Trịgbsonh-quang-Thạrvmnch bịgbso giếjxcvt hếjxcvt rồubtvi sao?

– Vâmmrqng. Thạrvmnch vớpixfi bẩcvmly bàwdwr vợqyew; tácvmlm con trai, mưivoktsyvi chíwdwrn con dâmmrqu; bốaadnn con gácvmli, bốaadnn con rểrelq; ba mưivokơzzkki mốaadnt chácvmlu nộmhqli, chácvmlu ngoạrvmni, mấtnoly trăbibxm súernrc vậmhqlt đubvscfcdu bịgbso giếjxcvt sạrvmnch. Tàwdwri vậmhqlt trong nhàwdwr gồubtvm tiềcfcdn, vàwdwrng, bạrvmnc cho đubvsếjxcvn thựepndc vậmhqlt nhưivokernra, gạrvmno, cácvml khônjdl, vớpixfi thịgbsot thúernr vậmhqlt bịgbso giếjxcvt... đubvscfcdu đubvsem chia cho cùhxatng dâmmrqn trong tổjtjwng Dưivokơzzkkng-quang.

Lễwdnr-bộmhql tham tri Mai-Thứcvml hỏrfuwi:

– Thưivoka đubvsrvmni hiệmhqlp, trưivoktsyvng Trung-nghĩhyfva lúernrc nàwdwro cũkqcwng cóopgdzzkkn ba trăbibxm mônjdln sinh luyêwolxn võggly, lạrvmni nữqjboa trong làwdwrng Thổjtjw-lộmhqli cóopgdzzkkn trăbibxm hoàwdwrng nam cầlldbm binh khíwdwr, thìzjokwdwrm sao...làwdwrm sao Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp cóopgd thểrelqwdwrnh sựepnd dễwdnrwdwrng nhưivok vậmhqly? Khônjdlng lẽjxcv Song-hiệmhqlp mang đubvsrvmni binh theo?

Trung-Đmufxrvmno mỉuqhzm cưivoktsyvi:

– Thưivokqyewng-thưivok quácvml trung thựepndc, nêwolxn khônjdlng hiểrelqu đubvsưivokqyewc sưivok đubvsmhql Tựepnd-Mai. Khi còlmntn làwdwr Tầlldbn-vưivokơzzkkng, ởfmon giữqjboa kinh thàwdwrnh nhàwdwr Tốaadnng, màwdwr y còlmntn ra tay giếjxcvt cảyryd nhàwdwr củgbsoa tểrelq-tưivokpixfng đubvsếjxcvn mấtnoly nghìzjokn ngưivoktsyvi, huốaadnng hồubtvcvmli gọrelqi làwdwr trưivoktsyvng Trung-nghĩhyfva? Y hiệmhqln cóopgd mặivokt ởfmon Trưivoktsyvng-sa chứcvml đubvsâmmrqu cóopgd vềcfcd Đmufxrvmni-Việmhqlt? Kẻsugr ra tay cóopgd lẽjxcvwdwr thủgbso hạrvmn củgbsoa y màwdwr thônjdli.

Ôzzirng nóopgdi thựepndc chậmhqlm: Khi Ưlldbng-sơzzkkn đubvsãobjt ra tay, thìzjok y nghiêwolxn cứcvmlu cựepndc kỳepnd chu đubvsácvmlo. Sácvmlng sớpixfm hônjdlm qua, dâmmrqn làwdwrng Thổjtjw-lộmhqli, Phúernr-thụubtvy, Minh-khai, Kiêwolxu-kịgbso nghe tiếjxcvng mõggly rao rằaadnng: Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp sẽjxcv xửntnz tộmhqli Trịgbsonh-quang-Thạrvmnch. Lậmhqlp tứcvmlc họrelq ùhxatn ùhxatn kéblzlo nhau đubvsếjxcvn trưivoktsyvng Trung-nghĩhyfva. Khi họrelq tớpixfi nơzzkki, thìzjok thấtnoly lýrtsp dịgbsoch nhưivokrtsp-trưivokfmonng, phóopgd-lýrtsp, trưivokơzzkkng-tuầlldbn, thủgbso-bạrvmn đubvscfcdu ngồubtvi sau cácvmli bàwdwrn dàwdwri. Phíwdwra trưivokpixfc bàwdwrn, bêwolxn phảyrydi làwdwr toàwdwrn thểrelq gia thuộmhqlc Trịgbsonh-quang-Thạrvmnch bịgbso tróopgdi. Phíwdwra bêwolxn trácvmli làwdwrnjdln sinh trưivoktsyvng Trung-nghĩhyfva. Phíwdwra trưivokpixfc bỏrfuw trốaadnng, dâmmrqn chúernrng thấtnoly vậmhqly tụubtv tậmhqlp ởfmon đubvsâmmrqy.

Trung-Đmufxrvmno ngừueuhng lạrvmni hớpixfp mộmhqlt hớpixfp tràwdwr rồubtvi tiếjxcvp: Chắjxcvc cácvmlc vịgbso hỏrfuwi tạrvmni sao lạrvmni cóopgd sựepnd kiệmhqln lạrvmn nhưivok vậmhqly phảyrydi khônjdlng? Thưivoka, nhóopgdm ngưivoktsyvi củgbsoa Ưlldbng-sơzzkkn chỉuqhzopgd bẩcvmly mạrvmnng. Tinh mơzzkknjdlm qua, sau khi ăbibxn sácvmlng xong, toàwdwrn thểrelqnjdln sinh, gia thuộmhqlc củgbsoa Quang-Thạrvmnch cảyrydm thấtnoly châmmrqn tay vônjdl lựepndc, thìzjok ra họrelq trúernrng đubvsmhqlc. Bấtnoly giờtsyv bẩcvmly ngưivoktsyvi xuấtnolt hiệmhqln. Tấtnolt cảyrydnjdln sinh, gia thuộmhqlc đubvscfcdu bịgbso đubvsiểrelqm huyệmhqlt. Ngưivoktsyvi cầlldbm đubvslldbu chỉuqhz đubvsácvmlnh ba chiêwolxu, khiếjxcvn Quang-Thạrvmnch, Quang-Minh bịgbso lạrvmnc bạrvmni. Họrelq đubvsiểrelqm huyệmhqlt, rồubtvi kềcfcd đubvsao vàwdwro cổjtjw, bắjxcvt chúernrng viếjxcvt thưivok gọrelqi lýrtsp dịgbsoch đubvsếjxcvn, gọrelqi mõggly tớpixfi. Khi lýrtsp dịgbsoch, mõggly đubvsếjxcvn, thìzjok đubvscfcdu bịgbso đubvsiểrelqm huyệmhqlt, rồubtvi cho ngồubtvi vàwdwro bàwdwrn. Mộmhqlt ngưivoktsyvi trong bọrelqn Ưlldbng-sơzzkkn vung đubvsao chặivokt đubvslldbu têwolxn tay sai ácvmlc đubvscvmlc nhấtnolt củgbsoa Quang-Thạrvmnch làwdwrkqcwmufxcvmlc, khiếjxcvn mõggly kinh hồubtvn tácvmlng đubvsfmonm. Sau đubvsóopgd họrelq bắjxcvt mõggly phảyrydi đubvsi rao nhưivok lờtsyvi họrelq truyềcfcdn. Nếjxcvu quýrtsp vịgbsowdwrggly, liệmhqlu quýrtsp vịgbsoopgd can đubvsyrydm chốaadnng lạrvmni họrelq khônjdlng?

Trung-Đmufxrvmno đubvsưivoka mắjxcvt nhìzjokn nhữqjbong châmmrqn tay củgbsoa phe họrelqivokơzzkkng mộmhqlt lưivokqyewt, khiếjxcvn ai nấtnoly đubvscfcdu lạrvmnnh gácvmly.

Ôzzirng tiếjxcvp: ngưivoktsyvi cầlldbm đubvslldbu nhóopgdm Ưlldbng-sơzzkkn đubvsem bảyrydn cácvmlo trạrvmnng Trịgbsonh-quang-Thạrvmnch ra đubvsrelqc cho dâmmrqn chúernrng nghe.

Phụubtv-Quốaadnc trìzjoknh nhàwdwr vua mộmhqlt trụubtvc giấtnoly:


– Tâmmrqu bệmhql hạrvmn, đubvsâmmrqy làwdwr bảyrydn ácvmln màwdwr Ưlldbng-sơzzkkn đubvsrelqc trưivokpixfc mặivokt dâmmrqn tổjtjwng Dưivokơzzkkng-quang, cùhxatng treo khắjxcvp vùhxatng Kinh-Bắjxcvc.

Nhàwdwr vua gọrelqi Bùhxati-Hựepndu:

– Văbibxn-minh đubvsiệmhqln đubvsrvmni họrelqc sĩhyfv. Xin họrelqc sĩhyfv đubvsrelqc cho cảyryd triềcfcdu đubvsìzjoknh nghe.

hxati-Hựepndu cầlldbm trụubtvc giấtnoly mởfmon ra đubvsrelqc:

« Kiểrelqm-hiệmhqlu thácvmli-sưivok,

hyfvnh-Nam tiếjxcvt đubvsmhql sứcvml,

Tảyryd kim ngônjdl đubvsrvmni tưivokpixfng quâmmrqn.

Khu-mậmhqlt-việmhqln sứcvml.

Quan sácvmlt sứcvml,

Giang-Nam đubvsônjdl hộmhql,

Thưivokqyewng-trụubtv quốaadnc, lĩhyfvnh Thịgbso-trung. Kinh-Nam vưivokơzzkkng, nhàwdwr Đmufxrvmni-Tốaadnng, làwdwr thônjdln phu đubvstnolt Thiêwolxn-trưivoktsyvng Đmufxrvmni-Việmhqlt cùhxatng trưivokfmonng-đubvsrvmni cônjdlng chúernra Huệmhql-Nhu.

cvmlo tri vớpixfi trăbibxm họrelq, võggly-lâmmrqm tộmhqlc Hoa, tộmhqlc Việmhqlt rõggly.

wolxn Trịgbsonh Quang-Thạrvmnch nguyêwolxn làwdwrivok đubvsyrydng củgbsoa bọrelqn Hồubtvng-thiếjxcvt-giácvmlo. Thờtsyvi Thuậmhqln-thiêwolxn, sau khi chưivokivokơzzkkng nổjtjwi loạrvmnn, Hồubtvng-thiếjxcvt-giácvmlo bịgbso tuyệmhqlt diệmhqlt, y ẩcvmln thâmmrqn vàwdwro làwdwrm gia tưivokpixfng họrelqivokơzzkkng. Khi con gácvmli họrelqivokơzzkkng đubvsưivokqyewc vua Thácvmli-tônjdlng bêwolxn Đmufxrvmni-Việmhqlt sủgbsong ácvmli, tấtnoln phong làwdwrm Thiêwolxn-cảyrydm hoàwdwrng hậmhqlu. Y tựepnd nguyệmhqln tĩhyfvnh thâmmrqn làwdwrm thácvmli giácvmlm. Sau đubvsóopgd nhờtsyvopgdnjdlng trong nhữqjbong lầlldbn theo quâmmrqn đubvsi dẹgznqp giặivokc, y đubvsưivokqyewc thăbibxng hàwdwrm Trung-nghĩhyfva đubvsrvmni tưivokpixfng quâmmrqn, tưivokpixfc Siêwolxu-loạrvmni hầlldbu.


ivokfmonng vớpixfi chúernrt tàwdwri mọrelqn, đubvsưivokqyewc làwdwrm tưivokpixfng, đubvsưivokqyewc phong hầlldbu, đubvsãobjt khiếjxcvn y thoảyrydobjtn. Hay đubvsâmmrqu, y lạrvmni cùhxatng vớpixfi chủgbsowdwrivokơzzkkng Đmufxrvmno-Gia, mưivoku thíwdwr chúernra cưivokpixfp ngônjdli, mãobjti quốaadnc cầlldbu vinh. Y lậmhqlp ra trưivoktsyvng Trung-nghĩhyfva, thu đubvsmhql tửntnz, dạrvmny văbibxn lẫtnoln võggly, rồubtvi Dưivokơzzkkng Đmufxrvmno-Gia dùhxatng thếjxcv lựepndc bổjtjwwdwrm văbibxn quan, võgglyivokpixfng, gâmmrqy thanh thếjxcv, sau đubvsóopgd sẽjxcv đubvsi đubvsếjxcvn cưivokpixfp ngônjdli vua Đmufxrvmni-Việmhqlt. Đmufxóopgdwdwr tộmhqli phảyrydn nghịgbsoch. Theo bộmhqlzjoknh-thưivok củgbsoa Đmufxrvmni-Việmhqlt, thìzjok phảyrydi xửntnzbibxng trìzjok, vàwdwr giếjxcvt cảyryd nhàwdwr.

Gầlldbn đubvsâmmrqy, Đmufxrvmno-Gia vớpixfi y cho ngưivoktsyvi sang Trung-nguyêwolxn hiệmhqlp đubvsyrydng vớpixfi bọrelqn tham quan Tốaadnng triềcfcdu, hầlldbu sau khi Đmufxrvmno-Gia cưivokpixfp ngônjdli vua, sẽjxcv đubvsưivokqyewc Tốaadnng triềcfcdu phong vưivokơzzkkng. Y đubvsãobjt nhậmhqln trưivokpixfc sau mộmhqlt nghìzjokn lựepndơzzkkng vàwdwrng cùhxatng ngọrelqc ngàwdwr châmmrqu bácvmlu củgbsoa Tầlldbn-vưivokơzzkkng Triệmhqlu-Thựepnd, đubvsem vềcfcd mua chuộmhqlc võgglymmrqm, tham quan Đmufxrvmni-Việmhqlt, đubvsqyewi khi Tốaadnng đubvsácvmlnh sang, sẽjxcv nổjtjwi lêwolxn làwdwrm nộmhqli ứcvmlng. Y lạrvmni chiêwolxu mộmhqlgglyhyfv, rồubtvi sai sang Chiêwolxm-thàwdwrnh, giúernrp Chiêwolxm huấtnoln luyệmhqln sĩhyfv tốaadnt, đubvsrelq mộmhqlt mai khi Tốaadnng cửntnz sựepnd đubvsácvmlnh sang, thìzjok Chiêwolxm đubvsácvmlnh phíwdwra sau Đmufxrvmni-Việmhqlt. Đmufxâmmrqy làwdwr tộmhqli mãobjti quốaadnc. Theo bộmhqlzjoknh-thưivok Đmufxrvmni-Việmhqlt thìzjok bảyrydn thâmmrqn phảyrydi tộmhqli lăbibxng trìzjokwdwr giếjxcvt cảyryd nhàwdwr.

wolxn Thạrvmnch cùhxatng Tầlldbn-vưivokơzzkkng Triệmhqlu-Thựepnd hiệmhqlp đubvsyrydng vớpixfi họrelqivokơzzkkng gâmmrqy ra vụubtv ácvmln chùhxata Từueuh-quang, vớpixfi hai mụubtvc đubvsíwdwrch. Mộmhqlt làwdwr đubvsrelqobjtm hạrvmni cácvmlc võgglyivokpixfng vốaadnn xuấtnolt thâmmrqn từueuh nhàwdwr họrelq Mai củgbsoa Linh-Cảyrydm hoàwdwrng thácvmli hậmhqlu. Hai làwdwrmmrqy chia rẽjxcv giữqjboa triềcfcdu đubvsìzjoknh võgglymmrqm Đmufxrvmni-Việmhqlt vớpixfi phácvmli Đmufxônjdlng-a vàwdwrnjdl-gia nằaadnm trong mưivoku đubvsubtv thíwdwr chúernra, mãobjti quốaadnc. Theo bộmhqlzjoknh-thưivok củgbsoa Đmufxrvmni-Việmhqlt, phảyrydi tộmhqli lăbibxng trìzjokwdwr giếjxcvt cảyryd nhàwdwr.

Tộmhqli củgbsoa họrelqivokơzzkkng, tộmhqli củgbsoa Quang-Thạrvmnch phạrvmnm trưivoktsyvng làwdwr Đmufxrvmni-Việmhqlt, đubvsácvmlng lẽjxcv triềcfcdu đubvsìzjoknh cùhxatng võgglymmrqm Đmufxrvmni-Việmhqlt phảyrydi xửntnz chúernrng. Chưivokơzzkkng-thácvmlnh Gia-khácvmlnh hoàwdwrng đubvsếjxcv đubvsãobjt đubvsưivokqyewc mỹycdi nhâmmrqn Ỷsugr-Lan tâmmrqu trìzjoknh đubvslldby đubvsgbso trêwolxn đubvsưivoktsyvng từueuh Phácvmlp-vâmmrqn tựepnd vềcfcd Thăbibxng-long. Vua bàwdwr Bắjxcvc-biêwolxn chưivokfmonng mônjdln phácvmli Mêwolx-linh, tiêwolxn nưivokơzzkkng Thâmmrqn Bảyrydo-Hòlmnta chưivokfmonng mônjdln phácvmli Tảyrydn-viêwolxn, phòlmntobjt Thâmmrqn Thiệmhqlu-Thácvmli chưivokfmonng mônjdln phácvmli Tâmmrqy-vu, đubvsrvmni sưivok Huệmhql-Sinh phácvmli Tiêwolxu-sơzzkkn, sưivok huynh Trầlldbn Phụubtv-Quốaadnc chưivokfmonng mônjdln phácvmli Đmufxônjdlng-a... tấtnolt cảyryd đubvscfcdu biếjxcvt tộmhqli trạrvmnng củgbsoa họrelqivokơzzkkng, củgbsoa Trịgbsonh Quang-Thạrvmnch từueuhmmrqu. Thếjxcvwdwr, ba thácvmlng trônjdli qua, vẫtnoln chưivoka xửntnz tộmhqli chúernrng.

Than ônjdli! Họrelqa nưivokpixfc, ácvmlch dâmmrqn nhưivok dầlldbu sônjdli, nhưivok lửntnza chácvmly màwdwr triềcfcdu đubvsìzjoknh vớpixfi võgglymmrqm còlmntn chầlldbn chờtsyv, nêwolxn cônjdl gia vớpixfi cônjdlng chúernra phảyrydi thếjxcv thiêwolxn hàwdwrnh đubvsrvmno, đubvsrelq bảyrydo vệmhql Đmufxrvmni-Việmhqlt, đubvsrelq giữqjbozjoknh thưivokơzzkkng giữqjboa tộmhqlc Hoa, tộmhqlc Việmhqlt, cùhxatng làwdwr con chácvmlu vua Thầlldbn-Nônjdlng. Trưivokpixfc hếjxcvt xửntnzbibxng trìzjokwolxn Trịgbsonh Quang-Thạrvmnch vàwdwr giếjxcvt cảyryd nhàwdwr y. Sau đubvsâmmrqy mộmhqlt thácvmlng, nếjxcvu triềcfcdu đubvsìzjoknh, võgglymmrqm Đmufxrvmni-Việmhqlt chưivoka xửntnz tộmhqli họrelqivokơzzkkng. Triềcfcdu đubvsìzjoknh, võgglymmrqm Trung-nguyêwolxn chưivoka xửntnz Tầlldbn-vưivokơzzkkng, cônjdl gia sẽjxcv thếjxcv thiêwolxn xửntnz chúernrng.

Nay cácvmlo tri.

Niêwolxn hiệmhqlu Chưivokơzzkkng-thácvmlnh Gia-khácvmlnh năbibxm thứcvml 5 củgbsoa Đmufxrvmni-Việmhqlt.

Niêwolxn hiệmhqlu Gia-hựepndu năbibxm thứcvml 8 củgbsoa Đmufxrvmni-Tốaadnng».

Trung-Đmufxrvmno tiếjxcvp:

– Sau khi đubvsrelqc bảyrydn cácvmlo trạrvmnng, ngưivoktsyvi củgbsoa Ưlldbng-sơzzkkn đubvsem hếjxcvt thúernr vậmhqlt, tàwdwri sảyrydn củgbsoa Thạrvmnch chia cho dâmmrqn nghèvkwbo trong làwdwrng. Họrelq gọrelqi têwolxn từueuhng ngưivoktsyvi, lĩhyfvnh từueuhng móopgdn mộmhqlt. Thìzjok ra họrelq đubvsãobjt nghiêwolxn cứcvmlu tàwdwri sảyrydn củgbsoa y, nghiêwolxn cứcvmlu rõggly ngưivoktsyvi nàwdwro trong làwdwrng đubvsácvmlng đubvsưivokqyewc hưivokfmonng móopgdn nàwdwro. Phâmmrqn chia tàwdwri sảyrydn xong, họrelq đubvsem têwolxn Quang-Thạrvmnch ra xửntnzbibxng trìzjok. Cứcvml mỗfmoni tiếjxcvng trốaadnng, tiếjxcvng chiêwolxng lạrvmni dùhxatng dao sắjxcvc cắjxcvt mộmhqlt miếjxcvng thịgbsot. Quang-Thạrvmnch kêwolxu théblzlt lêwolxn nhưivok lợqyewn bịgbso chọrelqc tiếjxcvt. Sau khi xẻsugro miếjxcvng thứcvmlbibxm, y đubvsau quácvml đubvsgbsonh cắjxcvn lưivokjxcvi chếjxcvt, thìzjok mộmhqlt ngưivoktsyvi trong nhóopgdm Ưlldbng-sơzzkkn cậmhqly miệmhqlng y ra nhéblzlt dẻsugrwdwro. Cứcvml thếjxcv, họrelq xẻsugro đubvsếjxcvn miếjxcvng thứcvml mộmhqlt trăbibxm mưivoktsyvi bẩcvmly thìzjok y chếjxcvt. Bấtnoly giờtsyv họrelq mớpixfi xửntnz tửntnz toàwdwrn gia y. Sau đubvsóopgd họrelq tha cho đubvsácvmlm đubvsmhql tửntnz trưivoktsyvng Trung-nghĩhyfva, rồubtvi lêwolxn ngựepnda đubvsi mấtnolt.

Nhàwdwr vua giậmhqlt mìzjoknh quay lạrvmni hỏrfuwi Lýrtsp Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt:

– Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt, Trịgbsonh-quang-Thạrvmnch còlmntn mộmhqlt ngưivoktsyvi con làwdwr Quang-Liệmhqlt, hiệmhqln làwdwrm vũkqcw-vệmhql hiệmhqlu-úernry trong cung. Ngưivoktsyvi phảyrydi cốaadn gắjxcvng bảyrydo vệmhql y đubvsueuhng đubvsrelq Ưlldbng-sơzzkkn nhậmhqlp cung giếjxcvt chếjxcvt.

Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt đubvsãobjt ăbibxn cùhxatng mâmmrqm, ngủgbsohxatng dưivoktsyvng, chơzzkki đubvsùhxata vớpixfi nhàwdwr vua suốaadnt thờtsyvi thơzzkktnolu ởfmon Tảyrydn-lĩhyfvnh, gìzjokwdwr ônjdlng khônjdlng biếjxcvt ýrtsp ngàwdwri: ngàwdwri muốaadnn ônjdlng dọrelqa thêwolxm mấtnoly câmmrqu cho bọrelqn gian thầlldbn kinh hãobjti Ưlldbng-sơzzkkn hơzzkkn màwdwr thônjdli. Nghĩhyfv vậmhqly ônjdlng tâmmrqu:


– Tâmmrqu bệmhql hạrvmn, đubvsaadni vớpixfi Kinh-Nam vưivokơzzkkng, thầlldbn chỉuqhzwdwr đubvscvmla sưivok đubvsiệmhqlt nhỏrfuw bằaadnng hạrvmnt cácvmlt bêwolxn trácvmli núernri. Bảyrydn lĩhyfvnh củgbsoa ngưivoktsyvi lạrvmni cao thâmmrqm khônjdln lưivoktsyvng. Đmufxmhql tửntnz củgbsoa ngưivoktsyvi toàwdwrn nhữqjbong đubvsrvmni cao thủgbso Hoa-Việmhqlt, hàwdwrnh sựepnd xuấtnolt thầlldbn nhậmhqlp hóopgda đubvsếjxcvn quỷrfuw khônjdlng hay, thầlldbn khônjdlng biếjxcvt, thìzjokwdwrm sao nônjdlwdwri đubvsgbso sứcvmlc bảyrydo vệmhql Quang-Liệmhqlt? Hơzzkkn nữqjboa Quang-Liệmhqlt đubvsưivokqyewc đubvsem vàwdwro cung do chỉuqhz dụubtv củgbsoa thácvmli-hậmhqlu, chỉuqhz thácvmli-hậmhqlu mớpixfi đubvsưivokqyewc quyềcfcdn sai phácvmli y. Cho nêwolxn vụubtv bảyrydo vệmhql y, muônjdln ngàwdwrn lầlldbn thầlldbn khônjdlng thểrelqwdwro đubvsưivokơzzkkng nổjtjwi.

Quang-Liệmhqlt run run bưivokpixfc ra quỳepnd gốaadni rậmhqlp đubvslldbu:

– Thầlldbn hiệmhqln chầlldbu hầlldbu bệmhql hạrvmn, thìzjok coi nhưivokwdwrnh mệmhqlnh đubvsưivokqyewc bảyrydo đubvsyrydm. Nhưivokng còlmntn... vợqyew con. Xin bệmhql hạrvmn cứcvmlu vợqyew con, gia thuộmhqlc củgbsoa thầlldbn. Vìzjokcvmlng nay trêwolxn đubvsưivoktsyvng vàwdwro triềcfcdu, thầlldbn thấtnoly mảyrydnh giấtnoly nàwdwry dácvmln trêwolxn yêwolxn ngựepnda, xin kíwdwrnh đubvsmhqlwolxn bệmhql hạrvmn ngựepndobjtm.

Y trìzjoknh ra mộmhqlt tờtsyv giấtnoly, trêwolxn in hìzjoknh chim ưivokng bay qua núernri, dưivokpixfi cóopgd mấtnoly chữqjbo « Gian thầlldbn, mưivoku thíwdwr chúernra, mãobjti quốaadnc, phảyrydi giếjxcvt cảyryd nhàwdwr trưivokpixfc giờtsyv Ngọrelq ».

cvmlch quan cùhxatng hưivokpixfng ra sâmmrqn nhìzjokn bóopgdng mặivokt trờtsyvi. Vua bàwdwrzjoknh-Dưivokơzzkkng nóopgdi:

– Tônjdli biếjxcvt tíwdwrnh củgbsoa Kinh-Nam vưivokơzzkkng lắjxcvm, khi vưivokơzzkkng đubvsjxcv hẹgznqn giờtsyvwdwrnh hìzjoknh, hoặivokc trừueuhng phạrvmnt ngưivoktsyvi nàwdwro, màwdwr ngưivoktsyvi đubvsóopgd trốaadnn đubvsâmmrqu cho quácvml giờtsyv đubvsóopgd thìzjokivokơzzkkng sẽjxcv tha cho luônjdln. Chỉuqhzlmntn mộmhqlt khắjxcvc nữqjboa (14 phúernrt ngàwdwry nay) thìzjok coi nhưivok Trịgbsonh vũkqcw-vệmhql sẽjxcv đubvsưivokqyewc âmmrqn xácvml.

Trầlldbn-phụubtv-Quốaadnc hỏrfuwi Quang-Liệmhqlt:

– Phụubtv thâmmrqn củgbsoa hiệmhqlu úernry trưivokpixfc làwdwrm gia tưivokpixfng cho Dưivokơzzkkng phủgbso, rồubtvi mớpixfi tĩhyfvnh thâmmrqn làwdwrm thácvmli giácvmlm, thìzjok ônjdlng cóopgd vợqyew, cóopgd con làwdwr chuyệmhqln thưivoktsyvng. Còlmntn vũkqcw-vệmhqlhyfvnh thâmmrqn hồubtvi bẩcvmlm sinh, đubvsưivokqyewc thácvmli-hậmhqlu tiếjxcvn cung, thìzjok sao cóopgd vợqyew, cóopgd con đubvsưivokqyewc?

njdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta vẫtnoly tay ra hiệmhqlu vớpixfi Phụubtv-Quốaadnc:

– Sưivok huynh ơzzkki, cácvmli gãobjt Quang-Liệmhqlt nàwdwry làwdwr mộmhqlt ngưivoktsyvi bìzjoknh thưivoktsyvng. Nhưivokng y nhờtsyv thếjxcv lựepndc Thiêwolxn-cảyrydm thácvmli hậmhqlu, Thưivokqyewng-Dưivokơzzkkng hoàwdwrng hậmhqlu đubvsưivokqyewc đubvsưivoka vàwdwro cung tiềcfcdm ẩcvmln đubvsrelq chuẩcvmln bịgbso phảyrydn nghịgbsoch, chứcvml y cóopgdwdwr thácvmli giácvmlm đubvsâmmrqu?

U-bon vưivokơzzkkng phấtnolt tay vàwdwro dưivokpixfi bụubtvng Quang-Liệmhqlt mộmhqlt cácvmli rồubtvi gậmhqlt đubvslldbu:

– Y khônjdlng phảyrydi thácvmli giácvmlm.

rtsp Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt bưivokpixfc ra rậmhqlp đubvslldbu:

– Tâmmrqu bệmhql hạrvmn, ngàwdwry đubvslldbu tiêwolxn Quang-Liệmhqlt đubvsưivokqyewc đubvsem vàwdwro cung, thầlldbn đubvsãobjt biếjxcvt hạrvmn bộmhql củgbsoa y vẫtnoln đubvslldby đubvsgbso. Thầlldbn cóopgdmmrqu vớpixfi hoàwdwrng-hậmhqlu, nhưivokng hoàwdwrng-hậmhqlu tuyêwolxn phácvmln rằaadnng y... đubvsãobjthyfvnh thâmmrqn từueuhmmrqu, rồubtvi khônjdlng cho thầlldbn tácvmli khácvmlm. Bâmmrqy giờtsyv sựepnd việmhqlc đubvsãobjt nhưivok thếjxcvwdwry, xin bệmhql hạrvmn cho thầlldbn bắjxcvt y thẩcvmlm cung xem y đubvsãobjtwdwrm nhữqjbong đubvsiềcfcdu gìzjoknjdl phácvmlp vônjdl thiêwolxn trong cung.

njdlng-chúernra Bảyrydo-Hòlmnta bảyrydo Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt:

– Con bìzjoknh thâmmrqn đubvsi thônjdli. Y chếjxcvt rồubtvi, thìzjok con làwdwrm sao màwdwr đubvsiềcfcdu tra đubvsưivokqyewc nữqjboa?

Mọrelqi ngưivoktsyvi giậmhqlt mìzjoknh nhìzjokn ra, thìzjok quảyryd Trịgbsonh-quang-Liệmhqlt tuy còlmntn quỳepnd gốaadni rậmhqlp đubvslldbu, nhưivokng mắjxcvt y trợqyewn trừueuhng. U-bon vưivokơzzkkng lạrvmnng mìzjoknh tớpixfi cầlldbm mạrvmnch y. Vưivokơzzkkng lắjxcvc đubvslldbu:

– Y chếjxcvt rồubtvi. Y chếjxcvt vềcfcd chưivokfmonng lựepndc « Bứcvmlc mạrvmnch » củgbsoa phácvmli Đmufxônjdlng-a. Y bịgbso trúernrng chưivokfmonng vàwdwro cuốaadni giờtsyvobjto. Ngưivoktsyvi phácvmlt chưivokfmonng đubvsãobjtwdwrnh toácvmln sao cho y chếjxcvt đubvsúernrng giờtsyv Ngọrelq.

opgdi rồubtvi vưivokơzzkkng xéblzl vạrvmnt ácvmlo Quang-Liệmhqlt ra, trêwolxn vai y in vếjxcvt mộmhqlt bàwdwrn tay tíwdwrm bầlldbm, mắjxcvt, mũkqcwi, tai, miệmhqlng vàwdwr hạrvmn bộmhql y ứcvmla mácvmlu. Quầlldbn thầlldbn nhìzjokn thấtnoly màwdwr kinh hãobjti. Nhàwdwr vua hỏrfuwi Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt:

– Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt, phảyrydi chăbibxng tâmmrqm phácvmlp Bứcvmlc-mạrvmnch nàwdwry trưivokpixfc đubvsâmmrqy Quốaadnc-trưivokqyewng Tựepnd-An đubvsãobjt dạrvmny ngưivoktsyvi? Phảyrydi chăbibxng ngưivoktsyvi đubvsãobjthxatng võgglynjdlng nàwdwry đubvsácvmlnh nhau vớpixfi Tốaadnng?

– Tâmmrqu hoàwdwrng thưivokqyewng đubvsúernrng thếjxcv. Từueuh hồubtvi đubvsóopgd đubvsếjxcvn giờtsyvivok thúernrc Tựepnd-Mai đubvsãobjt biếjxcvn đubvsjtjwi đubvsi rấtnolt nhiềcfcdu, mỗfmoni khi đubvsácvmlnh trúernrng mộmhqlt ngưivoktsyvi, thìzjokopgd thểrelqwdwrnh giờtsyv khiếjxcvn cho kẻsugr đubvsgbsoch chếjxcvt hoặivokc bịgbso thưivokơzzkkng. Phưivokơzzkkng phácvmlp nàwdwry sưivok thúernrc chưivoka truyềcfcdn cho thầlldbn.

Đmufxếjxcvn đubvsóopgd mộmhqlt têwolxn thácvmli giácvmlm khácvmlc chạrvmny bổjtjwwdwro sâmmrqn rồubtvng quỳepnd gốaadni, rồubtvi rậmhqlp đubvslldbu binh binh. Miệmhqlng y bịgbso nhéblzlt mộmhqlt cácvmli đubvsùhxati thịgbsot chóopgd sốaadnng, châmmrqn đubvsâmmrqm sâmmrqu trong họrelqng, còlmntn đubvsùhxati thìzjok chìzjoka ra trưivokpixfc mặivokt. Cácvmli đubvsùhxati chóopgdlmntn cảyrydnjdlng, mácvmlu chảyrydy ra cằaadnm, cổjtjw, trônjdlng thựepndc khủgbsong khiếjxcvp.

Nhàwdwr vua đubvsưivoka mắjxcvt cho Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt, ngụubtv ýrtsp hỏrfuwi y làwdwr ai? Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt tâmmrqu:

– Tâmmrqu hoàwdwrng-thưivokqyewng đubvsâmmrqy làwdwr viêwolxn thácvmli-giácvmlm ởfmon cung Từueuh-ninh, têwolxn làwdwr Nguyễwdnrn-quýrtsp-Toàwdwrn hầlldbu cậmhqln hoàwdwrng-hậmhqlu từueuh mấtnoly năbibxm nay.

U-bon vưivokơzzkkng Lêwolx-Văbibxn bưivokpixfc ra đubvsiểrelqm vàwdwro mấtnoly yếjxcvu huyệmhqlt củgbsoa Nguyễwdnrn-quýrtsp-Toàwdwrn, rồubtvi lônjdli cácvmli đubvsùhxati chóopgd trong miệmhqlng y ra. Tuy đubvsùhxati chóopgd đubvsãobjt đubvsưivokqyewc rúernrt khỏrfuwi họrelqng, nhưivokng châmmrqn chóopgd cắjxcvm vàwdwro hầlldbu làwdwrm y bịgbso thưivokơzzkkng. Mácvmlu rỉuqhz ra hai méblzlp.

ivokơzzkkng-đubvsrvmno-Gia xanh mặivokt hỏrfuwi:

– Cácvmli gìzjok vậmhqly?

Viêwolxn thácvmli giácvmlm run rẩcvmly nóopgdi:

– Mộmhqlt.. con.. quỷrfuw.. mặivokt.. xanh, mộmhqlt nhàwdwrivok, mộmhqlt...

Long-thàwdwrnh ẩcvmln-sĩhyfvnjdln-Đmufxyrydn đubvscvmlng lêwolxn cung tay:

– Tâmmrqu bệmhql-hạrvmn, thưivoka cácvmlc vịgbso thâmmrqn-vưivokơzzkkng, cônjdlng-chúernra, phòlmnt-mãobjt, đubvsrvmni thầlldbn. Vịgbsonjdlng-cônjdlng nàwdwry bịgbso thưivokơzzkkng ởfmon họrelqng e nóopgdi khônjdlng đubvsưivokqyewc nhiềcfcdu. Nhưivokng cứcvml nhìzjokn sựepnd việmhqlc, thìzjok biếjxcvt vụubtvwdwry do Mộmhqlc-Tồubtvn hòlmnta thưivokqyewng ra tay.

Nghe đubvsếjxcvn têwolxn Mộmhqlc-Tồubtvn hòlmnta thưivokqyewng, cảyryd triềcfcdu đubvsìzjoknh đubvscfcdu trấtnoln đubvsmhqlng. Riêwolxng mặivokt cônjdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta trởfmon thàwdwrnh ngơzzkk ngơzzkk, ngácvmlc ngácvmlc khácvmlc thưivoktsyvng.

njdln-Đmufxyrydn hỏrfuwi Nguyễwdnrn-quýrtsp-Toàwdwrn:

– Cóopgd phảyrydi ngưivoktsyvi nhéblzlt đubvsùhxati chóopgdwdwro miệmhqlng cônjdlng-cônjdlng làwdwr mộmhqlt nhàwdwrivokzzkki mậmhqlp, mặivokt xanh nhưivok ngưivoktsyvi chếjxcvt rồubtvi khônjdlng?

– Dạrvmn. Tiểrelqu nhâmmrqn ởfmon cung Từueuh-ninh ra, thìzjok thìzjoknh lìzjoknh mộmhqlt bóopgdng ngưivoktsyvi trêwolxn câmmrqy đubvsácvmlp xuốaadnng bêwolxn cạrvmnnh. Ngưivoktsyvi đubvsóopgdopgdp cổjtjw tiểrelqu nhâmmrqn. Tiểrelqu nhâmmrqn đubvsau quácvml phảyrydi hácvml miệmhqlng ra, thìzjok y cầlldbm cácvmli đubvsùhxati chóopgd tọrelqng vàwdwro miệmhqlng tiểrelqu nhâmmrqn, rồubtvi nóopgdi « Ta sẽjxcv giếjxcvt mi trong ba ngàwdwry. Trừueuh phi mi xin đubvsưivokqyewc cônjdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta âmmrqn xácvml cho ». Ngưivoktsyvi đubvsóopgdlmntn khoácvmlc vàwdwro cổjtjw tiểrelqu nhâmmrqn mộmhqlt cácvmli khăbibxn.

Y cởfmoni cácvmli khăbibxn trêwolxn cổjtjw đubvsưivoka ra. Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt cầlldbm lấtnoly cácvmli khăbibxn, mởfmon xem: trêwolxn khăbibxn cóopgd bảyrydn văbibxn, ônjdlng dâmmrqng cho nhàwdwr vua:

– Tâmmrqu bệmhql hạrvmn, Mộmhqlc-Tồubtvn hòlmnta thưivokqyewng kếjxcvt tộmhqli Nguyễwdnrn-quýrtsp-Toàwdwrn.

Nhàwdwr vua bảyrydo Bùhxati-Hựepndu:

– Khanh đubvsrelqc cho cảyryd triềcfcdu đubvsìzjoknh cùhxatng nghe.

hxati-Hựepndu đubvsrelqc:

« Tru diệmhqlt gian thầlldbn, tặivokc tửntnz; thếjxcv thiêwolxn hàwdwrnh đubvsrvmno, trừueuh ácvmlc cứcvmlu dâmmrqn làwdwr nhiệmhqlm vụubtv củgbsoa ngưivoktsyvi họrelqc võggly. Tru diệmhqlt ma vưivokơzzkkng quỷrfuw dữqjbowdwr tạrvmno đubvsưivokqyewc hạrvmnnh Bồubtv-tácvmlt. Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp đubvsãobjt ra tay xửntnz tửntnzwolxn Trịgbsonh-quang-Thạrvmnch, lạrvmni trao cho Đmufxrvmni-Tốaadnng, Đmufxrvmni-Việmhqlt xửntnz Triệmhqlu-Thựepnd, vớpixfi Dưivokơzzkkng-gia. Nhưivokng Thạrvmnch chỉuqhzwdwrwolxn đubvslldbu sai. Kẻsugr chủgbsoivoku làwdwr Triệmhqlu-Thựepnd vớpixfi Dưivokơzzkkng-gia. Xéblzlt cho cùhxatng, Thựepndwdwr trừueuh quâmmrqn củgbsoa Tốaadnng, y vìzjok quốaadnc thểrelqwdwrivoku đubvsácvmlnh Đmufxrvmni-Việmhqlt ta làwdwr lẽjxcv thưivoktsyvng. Bầlldbn tăbibxng đubvsãobjt xin Ưlldbng-sơzzkkn tha cho y. CòlmntnDưivokơzzkkng-gia, trảyrydi ba đubvstsyvi thọrelq hoàwdwrng-âmmrqn, màwdwrlmntn nảyrydy lòlmntng lang dạrvmn thúernr, cầlldbn phảyrydi tru diệmhqlt.

Ưlldbng-sơzzkkn giếjxcvt cảyryd nhàwdwr Quang-Thạrvmnch, nhưivokng còlmntn sóopgdt lạrvmni mộmhqlt đubvscvmla con rơzzkki củgbsoa y têwolxn Trịgbsonh-quang-Thơzzkk. Têwolxn Thơzzkk họrelqc văbibxn bấtnolt thàwdwrnh, luyệmhqln võggly bấtnolt đubvsjxcvc. Nhưivokng lúernrc triềcfcdu đubvsìzjoknh tuyểrelqn thácvmli giácvmlm; têwolxn Nguyễwdnrn-quýrtsp-Toàwdwrn khi tĩhyfvnh thâmmrqn bịgbso chếjxcvt. Dưivokơzzkkng-gia vớpixfi Quang-Thạrvmnch đubvsưivoka têwolxn Thơzzkk đubvsmhqli têwolxn gãobjt Toàwdwrn đubvsrelq nhậmhqlp cung. Việmhqlc ácvmlm muộmhqli nàwdwry khônjdlng ai biếjxcvt cảyryd.

Ta rõgglyivoku gian, kểrelq từueuh nay, cứcvml ba ngàwdwry giếjxcvt mộmhqlt têwolxn trong bọrelqn gian Dưivokơzzkkng. Trưivokpixfc hếjxcvt giếjxcvt têwolxn Trịgbsonh Quang-Thơzzkk. Ánugsn sẽjxcv thi hàwdwrnh trong ba ngàwdwry. Sácvmlu ngàwdwry sau sẽjxcv giếjxcvt tớpixfi têwolxn Dưivokơzzkkng Đmufxcvmlc-Huy.

Tuy nhiêwolxn, Hìzjoknh-thưivokopgdcvmlt nghịgbso, ta cũkqcwng nớpixfi tay cho kẻsugr phạrvmnm tộmhqli: têwolxn nàwdwro đubvsưivokqyewc tiêwolxn-nưivokơzzkkng Bảyrydo-Hòlmnta hay Yêwolxn-vưivokơzzkkng vưivokơzzkkng phi tha cho, thìzjok ta chấtnolp thuậmhqln ».

ivokpixfi bảyrydn văbibxn cóopgdzjoknh vẽjxcv mộmhqlt nhàwdwrivok đubvsang gặivokm cácvmli đubvsùhxati thịgbsot chóopgd.

ivokơzzkkng Đmufxrvmno-Gia lắjxcvc đubvslldbu:

– Truy đubvsếjxcvn cùhxatng, giếjxcvt cho tuyệmhqlt. Thựepndc làwdwr bấtnolt nhâmmrqn ácvmlc đubvscvmlc, vônjdl thiêwolxn vônjdl phácvmlp.

njdlng chúernra Kim-Thàwdwrnh nghe Dưivokơzzkkng-đubvsrvmno-Gia nóopgdi, mắjxcvt phưivokqyewng quắjxcvc lêwolxn sácvmlng long lanh. Cônjdlng chúernra quêwolxn cảyryd lễwdnr nghi triềcfcdu chíwdwrnh, tay cônjdlng chúernra rúernrt thanh Thưivokqyewng-phưivokơzzkkng bảyrydo kiếjxcvm, màwdwr vua Thácvmli-tônjdlng ban cho hồubtvi còlmntn tạrvmni thếjxcv, trêwolxn cóopgd khắjxcvc chữqjbo « Ngựepnd tứcvml thưivokqyewng phưivokơzzkkng bảyrydo kiếjxcvm. Thưivokqyewng trảyrydm hônjdln quâmmrqn. Hạrvmn trảyrydm gian thầlldbn » (Bảyrydo kiếjxcvm nhàwdwr vua ban tặivokng, trêwolxn đubvsưivokqyewc giếjxcvt vua tốaadni ácvmlm; dưivokpixfi đubvsưivokqyewc giếjxcvt gian thầlldbn), chĩhyfva vàwdwro mặivokt Tểrelq-tưivokpixfng:

– Thếjxcvwdwro làwdwr bấtnolt nhâmmrqn? Thếjxcvwdwro làwdwr ácvmlc đubvscvmlc? Bầlldby tônjdli ăbibxn cơzzkkm vua, thụubtv lộmhqlc nưivokpixfc, toàwdwrn gia vinh hiểrelqn, hai đubvstsyvi làwdwrm tểrelq thầlldbn, màwdwrivoku đubvsrvmni nghịgbsoch nhưivok vậmhqly làwdwr nhâmmrqn ưivok? Chíwdwrnh bảyrydn thâmmrqn mìzjoknh mãobjti quốaadnc cầlldbu vinh, rồubtvi lạrvmni vu oan giácvml họrelqa cho ngưivoktsyvi, nhưivok thếjxcvwdwropgd đubvscvmlc ưivok? Còlmntn Kinh-Nam vưivokơzzkkng xửntnz tộmhqli cha con họrelq Trịgbsonh, hoàwdwrn toàwdwrn theo bộmhqlzjoknh-thưivok củgbsoa bảyrydn triềcfcdu màwdwrwdwrnjdl phácvmlp vônjdl thiêwolxn ưivok? Mộmhqlc-Tồubtvn hòlmnta thưivokqyewng đubvsãobjtzjokm ra cảyryd mộmhqlt âmmrqm mưivoku làwdwrm ônjdl uếjxcv hậmhqlu cung củgbsoa bọrelqn gian thầlldbn, màwdwr bảyrydo làwdwrnjdl thiêwolxn vônjdl phácvmlp ưivok? Tểrelqivokpixfng liệmhqlu lờtsyvi màwdwropgdi, bằaadnng khônjdlng thìzjok toàwdwrn Dưivokơzzkkng phủgbso mấtnoly nghìzjokn ngưivoktsyvi e còlmntn chếjxcvt thảyrydm hơzzkkn bọrelqn họrelq Trịgbsonh nữqjboa.

Nhắjxcvc đubvsrelq đubvsmhqlc giảyryd chưivoka đubvsrelqc Anh-linh thầlldbn võggly tộmhqlc Việmhqlt biếjxcvt: vua Thácvmli-tônjdlng cóopgd nhiềcfcdu cônjdlng chúernra. Nhưivokng chỉuqhz ba cônjdlng chúernra cóopgdwdwri nghiêwolxng trờtsyvi, lệmhqlch đubvstnolt màwdwr thônjdli. Cảyryd ba đubvscfcdu cầlldbm đubvsrvmni quâmmrqn trấtnoln ngựepnd biêwolxn cưivokơzzkkng, từueuhng dựepnd nhiềcfcdu trậmhqln vàwdwro sinh ra tửntnz vớpixfi Tốaadnng đubvsrelq bảyrydo vệmhqlobjtnh thổjtjw. Huâmmrqn cônjdlng củgbsoa ba cônjdlng chúernra cho đubvsếjxcvn nay sửntnzcvmlch còlmntn ghi. Cônjdlng chúernra thứcvml nhấtnolt làwdwrzjoknh-Dưivokơzzkkng gảyryd cho phòlmntobjt Thâmmrqn-thiệmhqlu-Thácvmli, bàwdwr thâmmrqm nhiễwdnrm Phậmhqlt-phácvmlp lòlmntng dạrvmn nhâmmrqn từueuh, đubvsưivokqyewc đubvstsyvi tônjdln làwdwr Quan-Âvdnvm, bấtnolt cứcvml ai phạrvmnm tộmhqli gìzjok, chỉuqhz cầlldbn sácvmlm hốaadni làwdwrnjdlng chúernra từueuh bi hỷrfuw xảyryd tha ngay. Cônjdlng chúernra thứcvml nhìzjokwdwr Kim-Thàwdwrnh cựepndc uyêwolxn thâmmrqm Nho-họrelqc, muốaadnn dùhxatng hìzjoknh phácvmlp trịgbsommrqn, nêwolxn nhữqjbong kẻsugr bấtnolt trung, bấtnolt hiếjxcvu bịgbsonjdlng chúernra khácvmlm phácvml ra, thìzjok khônjdlng cóopgdcvmlch gìzjok giữqjbo nổjtjwi cácvmli đubvslldbu trêwolxn cổjtjw. Cônjdlng chúernra thứcvml ba làwdwr Trưivoktsyvng-Ninh, uyêwolxn thâmmrqm Nho, nhưivokng thiêwolxn vềcfcd nhâmmrqn trịgbso, muốaadnn giácvmlo hóopgda tộmhqli phạrvmnm hơzzkkn làwdwr trừueuhng trịgbso. Muốaadnn biếjxcvt hàwdwrnh trạrvmnng củgbsoa cácvmlc cônjdlng chúernra Bìzjoknh-Dưivokơzzkkng, Kim-Thàwdwrnh, Trưivoktsyvng-Ninh, xin đubvsrelqc Anh-hùhxatng Tiêwolxu-sơzzkkn, Thuậmhqln-thiêwolxn di sửntnz, Anh hùhxatng Bắjxcvc-cưivokơzzkkng, Anh-linh thầlldbn võggly tộmhqlc Việmhqlt, cùhxatng tácvmlc giảyryd, do Xuâmmrqn-thu Hoa-kỳepndtnoln hàwdwrnh.

Nhàwdwr vua thấtnoly bàwdwr chịgbso nổjtjwi cơzzkkn A-tu-la lêwolxn, ngàwdwri sợqyewwdwr giếjxcvt Dưivokơzzkkng tểrelqivokpixfng ngay tạrvmni triềcfcdu thìzjokmmrqy thùhxatcvmln vớpixfi thácvmli-hậmhqlu, hoàwdwrng-hậmhqlu. Vìzjok vậmhqly ngàwdwri vộmhqli can bằaadnng ngônjdln ngữqjbozjoknh dâmmrqn:

– Thưivoka chịgbso. Xin chịgbso nểrelq em màwdwr hạrvmn bớpixft cơzzkkn thịgbsonh nộmhql.

Hồubtvi thơzzkktnolu, vìzjok mẹgznq mấtnolt sớpixfm, cônjdlng chúernra Kim-Thàwdwrnh thưivoktsyvng bếjxcv bồubtvng, chăbibxm nuônjdli nhàwdwr vua, nêwolxn trêwolxn danh thìzjokwdwr chịgbso em, màwdwrzjoknh thìzjokwdwr mẹgznq con. Cônjdlng chúernra tuy nổjtjwi lônjdli đubvsìzjoknh, nhưivokng khi nghe nhàwdwr vua can giácvmln, lòlmntng bàwdwr lạrvmni nhũkqcwn ra. Bàwdwr cung tay:

– Xin hoàwdwrng thưivokqyewng tha cho... chịgbso vềcfcd tộmhqli lộmhqlng quyềcfcdn.

Đmufxếjxcvn đubvsóopgd mộmhqlt bộmhql khoácvmli củgbsoa phủgbso thừueuha Thăbibxng-long bưivokpixfc tớpixfi sâmmrqn đubvsiệmhqln, ghéblzl miệmhqlng vàwdwro tai phủgbso thừueuha nóopgdi nhỏrfuw mộmhqlt lúernrc. Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng hỏrfuwi phủgbso thừueuha Thăbibxng-long:

– Cóopgd việmhqlc gìzjok vậmhqly?

Bộmhql khoácvmli cúernri đubvslldbu chắjxcvp tay:

– Tâmmrqu Quốaadnc-Phụubtv, toàwdwrn gia củgbsoa vũkqcw-vệmhql hiệmhqlu-úernry Trịgbsonh Quang-Liệmhqlt bịgbso giếjxcvt lúernrc cuốaadni giờtsyv Tỵfxsw sang giờtsyv Ngọrelq, kểrelq cảyryd gia súernrc. Thủgbso phạrvmnm đubvsãobjthxatng đubvsao chặivokt đubvslldbu 23 ngưivoktsyvi. Lạrvmn mộmhqlt đubvsiềcfcdu, hung thủgbso tha khônjdlng giếjxcvt hai ngưivoktsyvi nữqjbo tỳepnd, màwdwrlmntn cho mỗfmoni ngưivoktsyvi mộmhqlt néblzln vàwdwrng, rồubtvi bảyrydo cứcvml vềcfcd quêwolxwdwrm ăbibxn. Nhưivokng hai ngưivoktsyvi nữqjbo tỳepnd đubvsóopgd khônjdlng dácvmlm bỏrfuw đubvsi. Họrelq tớpixfi phủgbso thừueuha cấtnolp bácvmlo. Còlmntn thịgbsot lụubtvc súernrc, gia bảyrydo thìzjok hung thủgbso đubvsem chia cho bọrelqn ăbibxn màwdwry trong kinh thàwdwrnh.

Triềcfcdu thầlldbn mặivokt nhìzjokn mặivokt kinh sợqyew.

Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng ban chỉuqhz dụubtv:

– Đmufxem hai ngưivoktsyvi nữqjbo tỳepnd đubvsóopgdwdwro đubvsâmmrqy cho cônjdl gia thẩcvmlm cung.

Phủgbso thừueuha Thăbibxng-long vộmhqli vãobjthxati ra ngoàwdwri.

ivokơzzkkng Đmufxrvmno-Gia cùhxatng anh, em, phe đubvsyrydng cóopgd đubvsếjxcvn hơzzkkn mưivoktsyvi ngưivoktsyvi hiệmhqln diệmhqln, chíwdwrnh mắjxcvt nhìzjokn thấtnoly cảyrydnh Trịgbsonh-quang-Liệmhqlt thảyrydm tửntnz, bâmmrqy giờtsyv nghe gia thuộmhqlc y bịgbso giếjxcvt, đubvscfcdu chếjxcvt lặivokng đubvsếjxcvn đubvsmhqlopgdi khônjdlng lêwolxn lờtsyvi.

njdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta tâmmrqu vớpixfi nhàwdwr vua:

– Ban nãobjty Dưivokơzzkkng tểrelq-tưivokpixfng cứcvml chốaadni tộmhqli. Vậmhqly em hãobjty coi nhưivok tểrelq– tưivokpixfng vônjdl tộmhqli. Triềcfcdu đubvsìzjoknh khỏrfuwi cầlldbn xửntnzwdwrm gìzjok, đubvsrelq cho Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp xửntnz. Xưivoka nay Ưlldbng-sơzzkkn khônjdlng bao giờtsyv xửntnz oan mộmhqlt ngưivoktsyvi nàwdwro cảyryd. Hoặivokc triềcfcdu đubvsìzjoknh cứcvml đubvsiềcfcdu tra cho rõggly ngay gian rồubtvi hãobjty xửntnz. Đmufxiềcfcdu tra càwdwrng lâmmrqu càwdwrng tốaadnt. Nhưivok vậmhqly cứcvml ba ngàwdwry Dưivokơzzkkng gia lạrvmni cóopgd ngưivoktsyvi bịgbso Mộmhqlc-Tồubtvn hòlmnta thưivokqyewng giếjxcvt, cuốaadni cùhxatng triềcfcdu đubvsìzjoknh khỏrfuwi phảyrydi xửntnz cho lao tâmmrqm đubvsrvmni thầlldbn.

ivokơzzkkng Đmufxrvmno-Gia biếjxcvt rằaadnng nhàwdwr vua làwdwr đubvstnolng nhâmmrqn từueuhopgd mộmhqlt khônjdlng hai, nêwolxn ngàwdwri tha tộmhqli cho y dễwdnrwdwrng. Vua bàwdwrzjoknh-Dưivokơzzkkng làwdwr Phậmhqlt bàwdwr Quan-Âvdnvm, đubvsrvmni từueuh, đubvsrvmni bi, cứcvmlu khổjtjw cứcvmlu nạrvmnn cho đubvstsyvi, chắjxcvc khônjdlng nỡjxcv giếjxcvt y. Chỉuqhzopgdnjdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta, tíwdwrnh khíwdwrivokơzzkkng quyếjxcvt lạrvmni ghéblzlt gian tàwdwr. Nếjxcvu van xin, may ra thoácvmlt nạrvmnn. Y đubvsếjxcvn trưivokpixfc cônjdlng chúernra quỳepnd gốaadni rậmhqlp đubvslldbu binh, binh, binh mấtnoly cácvmli:

– Trăbibxm lạrvmny tiêwolxn-nưivokơzzkkng, ngàwdwrn lạrvmny tiêwolxn-nưivokơzzkkng, xin tiêwolxn-nưivokơzzkkng mởfmonivokqyewng hảyrydi hàwdwr nớpixfi rộmhqlng cho đubvsmhql tửntnz đubvsưivokqyewc phầlldbn nàwdwro hay phầlldbn ấtnoly.

Thếjxcv rồubtvi cácvmlc văbibxn quan xúernrm vàwdwro nghịgbso luậmhqln theo Khổjtjwng, theo Mạrvmnnh, dùhxatng nhâmmrqn nghĩhyfva trịgbsommrqn nhưivok Nghiêwolxu, Thuấtnoln, Vũkqcw, Thang. Ôzzirng vua nàwdwro khônjdlng giếjxcvt ngưivoktsyvi, thìzjokwdwrm lêwolxn nghiệmhqlp đubvsếjxcv nhưivok lờtsyvi Mạrvmnnh-Tửntnz. Họrelq xin nhàwdwr vua tha cho Dưivokơzzkkng tểrelqivokpixfng.

Chưivokơzzkkng-thácvmlnh Gia-khácvmlnh hoàwdwrng đubvsếjxcvwdwr ônjdlng vua đubvslldbu tiêwolxn triềcfcdu Lýrtsphxatng Nho nhiềcfcdu nhấtnolt. Cho nêwolxn nghe cácvmlc quan tâmmrqu, ngàwdwri nghĩhyfv lạrvmni: Dưivokơzzkkng Đmufxrvmno-Gia cóopgdwdwri cai trịgbso bậmhqlc nhấtnolt Đmufxrvmni-Việmhqlt, nhưivokng chỉuqhzzjok họrelqivokơzzkkng đubvsưivokqyewc sủgbsong ácvmli quácvml, rồubtvi làwdwrm liềcfcdu. Bâmmrqy giờtsyv âmmrqn xácvml cho y, thìzjok từueuh nay vềcfcd sau họrelqivokơzzkkng phảyrydi răbibxm rắjxcvp chịgbsou yêwolxn phậmhqln. Nhàwdwr vua nóopgdi vớpixfi cônjdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta:

– Thưivoka chịgbso, việmhqlc nàwdwry cóopgd liêwolxn hệmhql tớpixfi Thiêwolxn-Cảyrydm hoàwdwrng thácvmli hậmhqlu, vàwdwr Thưivokqyewng-Dưivokơzzkkng hoàwdwrng hậmhqlu, em khônjdlng thểrelq xửntnz đubvsưivokqyewc. Vảyryd em xửntnz, e cóopgd khi Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp vớpixfi Mộmhqlc-Tồubtvn hòlmnta thưivokqyewng khônjdlng chịgbsou, thìzjokcvmlu đubvsjtjw quácvml nhiềcfcdu. Từueuh hồubtvi đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjwlmntn tạrvmni thếjxcv, ngưivoktsyvi đubvsãobjt đubvsrelq cho chịgbso xửntnz tửntnz Hồubtvng-Phúernrc. Vậmhqly, vụubtvwdwry em xin chịgbso xửntnz cho.

njdlng chúernra hỏrfuwi triềcfcdu đubvsìzjoknh:

– Hoàwdwrng thưivokqyewng giao cho tônjdli xửntnz vụubtvwdwry, vậmhqly bácvmlch quan cóopgd ai phảyrydn đubvsaadni khônjdlng?

Tấtnolt cảyryd mọrelqi ngưivoktsyvi đubvscfcdu trảyryd lờtsyvi « khônjdlng ».

njdlng chúernra mỉuqhzm cưivoktsyvi nóopgdi vớpixfi Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt:

– Con đubvsi mờtsyvi Ỷsugr-Lan thầlldbn phi ra đubvsâmmrqy cho sưivok mẫtnolu.

Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt vâmmrqng lệmhqlnh đubvsi ngay, lácvmlt sau ônjdlng cùhxatng vớpixfi Ỷsugr-Lan trởfmon lạrvmni. Ỷsugr-Lan nhậmhqlp cung đubvsãobjt mấtnoly thácvmlng dưivok, nhưivokng nàwdwrng vẫtnoln trang phụubtvc nhưivok mộmhqlt cônjdlcvmli quêwolx, quầlldbn lụubtva đubvsen, ácvmlo cácvmlnh lụubtva mầlldbu tíwdwrm hoa càwdwr, khăbibxn quàwdwrng cổjtjw, dâmmrqy lưivokng mầlldbu xanh lácvml mạrvmn. Nàwdwrng nghĩhyfv:

– Nhàwdwr vua cóopgd biếjxcvt bao nhiêwolxu cung tầlldbn mỹycdi nữqjbo, nhưivokng ngưivoktsyvi khônjdlng yêwolxu thưivokơzzkkng ai bằaadnng ta, chỉuqhzzjok họrelq trang phụubtvc theo lốaadni cung nga, đubvsãobjtwdwrm ngưivoktsyvi chácvmln. Còlmntn ta, ngưivoktsyvi yêwolxu thưivokơzzkkng ta, chỉuqhzzjok ngưivoktsyvi yêwolxu cácvmli dácvmlng quêwolxhxata, cácvmli y phụubtvc thuầlldbn túernry con gácvmli quêwolx củgbsoa ta, thìzjok ta phảyrydi giữqjbo lấtnoly.

mmrqy giờtsyv Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt vâmmrqng lệmhqlnh Tiêwolxn-nưivokơzzkkng Bảyrydo-Hòlmnta triệmhqlu nàwdwrng ra đubvsaadni diệmhqln vớpixfi triềcfcdu đubvsìzjoknh, nàwdwrng nhấtnolt đubvsgbsonh giữqjbo nguyêwolxn y phụubtvc thônjdln dãobjt đubvsóopgd.

wdwrng bưivokpixfc vàwdwro sâmmrqn đubvsiệmhqln Càwdwrn-Nguyêwolxn, trăbibxm quan đubvscfcdu mởfmon to mắjxcvt nhìzjokn vẻsugr đubvsgznqp nãobjto nùhxatng, đubvsgznqp huyềcfcdn ảyrydo, đubvsgznqp nhưivok ngưivoktsyvi trong mơzzkk: đubvsônjdli mắjxcvt lácvml liễwdnru, nhưivokng đubvsen to. Mônjdli hồubtvng mọrelqng. Mácvmli tóopgdc dàwdwri óopgdng ácvmlnh, lưivokng tròlmntn, châmmrqn tay dàwdwri. Ai cũkqcwng nghĩhyfv thầlldbm: Hằaadnng-Nga giácvmlng thếjxcvopgd khácvmlc.

wdwrng bưivokpixfc đubvsếjxcvn trưivokpixfc thềcfcdm hàwdwrnh đubvsrvmni lễwdnr vớpixfi Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng:

– Tiểrelqu nữqjbowdwrnh cẩcvmln vấtnoln an Quốaadnc-Phụubtv, kíwdwrnh chúernrc Quốaadnc-Phụubtv trưivoktsyvng thọrelq nhưivokernri Trưivoktsyvng-sơzzkkn.

Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng phấtnolt tay, mộmhqlt kìzjoknh lựepndc nhu hòlmnta đubvsjxcvwdwrng đubvscvmlng dậmhqly. Ỷsugr-Lan đubvsếjxcvn trưivokpixfc nhàwdwr vua hàwdwrnh lễwdnr xong. Đmufxúernrng ra nàwdwrng làwdwr Thầlldbn-phi thìzjoknjdlng chúernra Bìzjoknh-Dưivokơzzkkng, Bảyrydo-Hòlmnta phảyrydi hàwdwrnh lễwdnr vớpixfi nàwdwrng. Nhưivokng nàwdwrng lạrvmni làwdwr đubvsmhql tửntnz củgbsoa vua Bàwdwr, nhàwdwr vua làwdwr đubvsmhql tửntnz củgbsoa cônjdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta, nêwolxn hai bêwolxn chỉuqhzcvmli nhau thônjdli.

wdwrng cung tay trưivokpixfc cônjdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta:

– Thưivoka chịgbso, em xin kíwdwrnh cẩcvmln nghe lờtsyvi chịgbso dạrvmny dỗfmon.

njdlng chúernra Thiêwolxn-Ninh đubvsem ghếjxcv cho Ỷsugr-Lan. Nàwdwrng cúernri đubvslldbu kéblzlo ghếjxcv lui ra phíwdwra sau cônjdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta, khéblzlp néblzlp ngồubtvi xuốaadnng. Cônjdlng chúernra tóopgdm lưivokqyewc sựepnd kiệmhqln đubvsãobjt xẩcvmly ra, rồubtvi nóopgdi vớpixfi Ỷsugr-Lan:

– Ta mờtsyvi em đubvsếjxcvn đubvsâmmrqy khônjdlng phảyrydi làwdwr mờtsyvi Thầlldbn-phi, màwdwrwdwr mờtsyvi mộmhqlt phụubtv nữqjbo đubvsrvmni biểrelqu cho tinh thầlldbn củgbsoa ngưivoktsyvi dâmmrqn thônjdln dãobjt. Bâmmrqy giờtsyv em hãobjty tựepnd coi mìzjoknh làwdwr mộmhqlt ngựepnd-sửntnz đubvsrvmni phu, hay mộmhqlt hìzjoknh-quan. Em đubvscfcd nghịgbso xửntnz vụubtvwdwry nhưivok thếjxcvwdwro?

sugr-Lan chắjxcvp tay:

– Em xin tuâmmrqn huấtnoln dụubtv củgbsoa chịgbso.

wdwrng khoan thácvmli đubvscvmlng lêwolxn, rồubtvi hưivokpixfng vàwdwro trăbibxm quan:

– Từueuh khi lậmhqlp quốaadnc đubvsếjxcvn giờtsyv, hìzjoknh phácvmlp củgbsoa tộmhqlc Việmhqlt ta bao giờtsyvkqcwng đubvscvmlng riêwolxng mộmhqlt cõgglyi, khônjdlng ảyrydnh hưivokfmonng hìzjoknh phácvmlp Trung-nguyêwolxn. Nhưivokng gầlldbn đubvsâmmrqy, Nho-giácvmlo đubvsãobjtyrydnh hưivokfmonng nhiềcfcdu đubvsếjxcvn hìzjoknh phácvmlp bảyrydn triềcfcdu. Vậmhqly hãobjty xin luậmhqln sơzzkk vềcfcdzjoknh phácvmlp Trung-nguyêwolxn.

Quầlldbn thầlldbn đubvsãobjt nghe Ngônjdl Cẩcvmlm-Thi ca tụubtvng Ỷsugr-Lan đubvsrelqc thiêwolxn kinh vạrvmnn quyểrelqn. Tuy nhiêwolxn họrelq khônjdlng mấtnoly tin, nêwolxn họrelq lắjxcvng tai nghe. Ỷsugr-Lan tiếjxcvp:

– Hìzjoknh phácvmlp Trung-nguyêwolxn trưivokpixfc thờtsyvi Xuâmmrqn-Thu, Chiếjxcvn-quốaadnc thìzjok chia làwdwrm hai loạrvmni. Loạrvmni chủgbso trưivokơzzkkng nhâmmrqn trịgbsowdwr loạrvmni chủgbso trưivokơzzkkng phácvmlp trịgbso. Loạrvmni chủgbso trưivokơzzkkng nhâmmrqn trịgbso chịgbsou ảyrydnh hưivokfmonng củgbsoa Khổjtjwng-Mạrvmnnh, màwdwr tinh yếjxcvu còlmntn ghi trong sácvmlch Đmufxrvmni-họrelqc, Luậmhqln-ngữqjbowdwr Mạrvmnnh-tửntnz. Loạrvmni chủgbso trưivokơzzkkng phácvmlp trịgbso, chịgbsou ảyrydnh hưivokfmonng củgbsoa Quảyrydn-tửntnz, Tuâmmrqn-tửntnz, Hàwdwrn-phi-tửntnz, Thưivokơzzkkng-Ưlldbfmonng, Thâmmrqn-bấtnolt-Hạrvmni, Lýrtsp-Tưivok. Từueuh thờtsyvi Tầlldbn-Hácvmln vềcfcd sau thìzjok hoàwdwrn toàwdwrn dùhxatng phácvmlp trịgbso. Bởfmoni nhâmmrqn trịgbso khônjdlng thểrelq giữqjbo đubvsưivokqyewc nưivokpixfc. Vềcfcd sau ngưivoktsyvi ta gọrelqi nhâmmrqn trịgbsowdwrivokơzzkkng đubvsrvmno, vàwdwr gọrelqi phácvmlp trịgbsowdwrcvml đubvsrvmno. Chưivok vịgbso khuyêwolxn hoàwdwrng-thưivokqyewng đubvsem cácvmli đubvsrvmno Nghiêwolxu, Thuấtnoln, Vũkqcw, Thang ra trịgbsommrqn ưivok? Tônjdli cho rằaadnng trịgbsommrqn nhưivok vậmhqly làwdwr đubvsem tíwdwrnh mệmhqlnh dâmmrqng cho gian thầlldbn, đubvsem đubvstnolt nưivokpixfc bốaadnn nghìzjokn năbibxm củgbsoa vua Hùhxatng, vua An-Dưivokơzzkkng, vua Trưivokng màwdwrmmrqng cho Tốaadnng, cho Chiêwolxm.

Đmufxácvmlm quan văbibxn sùhxatng Nho cùhxatng nhau lắjxcvc đubvslldbu tỏrfuw ýrtsp khônjdlng phụubtvc. Đmufxưivoka mắjxcvt nhìzjokn mấtnoly văbibxn quan, nàwdwrng thấtnoly dưivoktsyvng nhưivok họrelq coi thưivoktsyvng lờtsyvi nàwdwrng. Nàwdwrng nghĩhyfv thầlldbm:

– Ta phảyrydi chinh phụubtvc họrelq. Họrelq cho làwdwr ta dốaadnt, ta phảyrydi tỏrfuw ra ta cũkqcwng hiểrelqu biếjxcvt nhưivok họrelq.

wdwrng híwdwrt mộmhqlt hơzzkki, lấtnoly giọrelqng, rồubtvi nóopgdi:

– Xin hãobjty nóopgdi vềcfcd Nhâmmrqn-trịgbso trưivokpixfc. Nhâmmrqn-trịgbso củgbsoa Nho-gia chủgbso trưivokơzzkkng phảyrydi giácvmlo hóopgda dâmmrqn chúernrng, đubvsivokt vấtnoln đubvscfcd giácvmlo hóopgda trêwolxn hếjxcvt. Tônjdli xin cửntnz tỷrfuw dụubtv. Khổjtjwng-tửntnz tớpixfi nưivokpixfc Vệmhql, thấtnoly dâmmrqn đubvsônjdlng đubvsúernrc, ngàwdwri khen: « Dâmmrqn đubvsônjdlng thựepndc ». Đmufxmhql tửntnzwdwr Nhiễwdnrm-Hữqjbou hỏrfuwi: « Đmufxônjdlng rồubtvi nêwolxn thêwolxm gìzjok nữqjboa? ». Đmufxácvmlp: « Làwdwrm cho dâmmrqn giầlldbu ».Hỏrfuwi: « Đmufxãobjt giầlldbu rồubtvi lạrvmni thêwolxm gìzjok nữqjboa? ». Đmufxácvmlp: « Phảyrydi dạrvmny dâmmrqn ».(1) Câmmrqu nàwdwry khônjdlng cóopgd nghĩhyfva làwdwr đubvsqyewi cho dâmmrqn giầlldbu rồubtvi mớpixfi giácvmlo hóopgda, màwdwropgd nghĩhyfva cônjdlng việmhqlc giácvmlo hóopgda quan trọrelqng bậmhqlc nhìzjok sau kinh tếjxcv, nônjdlng nghiệmhqlp. Ngàwdwri lạrvmni nóopgdi: « Nếjxcvu khônjdlng dạrvmny dâmmrqn, đubvsrelqmmrqn phạrvmnm tộmhqli rồubtvi đubvsem giếjxcvt thìzjok đubvsiềcfcdu ácvmlc đubvsóopgd gọrelqi làwdwr ngưivokqyewc. Nếjxcvu khônjdlng săbibxn sóopgdc nhắjxcvc nhởfmonwdwr đubvsòlmnti dâmmrqn phảyrydi thàwdwrnh ngưivoktsyvi thìzjok đubvsiềcfcdu ácvmlc đubvsóopgd gọrelqi làwdwr bạrvmno ». (2)

Ghi chúernr,

(1) Nguyêwolxn văbibxn:

Tửntnz thíwdwrch Vệmhql. Nhiệmhqlm-Hữqjbou bộmhqlc. Tửntnz-viếjxcvt: »Thứcvml hỹycdi tai! ». Nhiễwdnrm-Hữqjbou viếjxcvt: »Kýrtsp thứcvmlhyfv. Hựepndu hàwdwr gia yêwolxn? ». Viếjxcvt: »Phúernr chi ». Viếjxcvt: »Kýrtsp phúernrhyfv, hựepndu hàwdwr gia yêwolxn ». Viếjxcvt: »Giácvmlo chi ». (Luậmhqln-ngữqjbo,

(2) Nguyêwolxn văbibxn:

Bấtnolt giácvmlo nhi sácvmlt, vịgbso chi ngưivokqyewc, bấtnolt giớpixfi thịgbso thàwdwrnh, vịgbso chi bạrvmno.

Quan kiểrelqm-hiệmhqlu thácvmli-phóopgdrtspubvsrvmno-Thàwdwrnh cung tay hỏrfuwi:

– Theo nhưivok Thầlldbn-phi thìzjok Khổjtjwng-tửntnz dạrvmny dâmmrqn nhưivok thếjxcvwdwro?

sugr-Lan đubvsãobjt nghe nhàwdwr vua nóopgdi: Đmufxrvmno-Thàwdwrnh nguyêwolxn họrelq Trầlldbn, vìzjokopgdnjdlng nêwolxn đubvsưivokqyewc ban quốaadnc tíwdwrnh. Ôzzirng làwdwr thầlldby dạrvmny nho củgbsoa nhàwdwr vua, khi nhàwdwr vua còlmntn làwdwr thácvmli-tửntnz, vìzjok vậmhqly khi xưivokng hônjdl, nhàwdwr vua vẫtnoln gọrelqi ônjdlng làwdwr thầlldby. Nàwdwrng cung tay:

– Quan Thácvmli-phóopgd hỏrfuwi vậmhqly thựepndc phảyrydi. Theo nhưivoknjdli nghĩhyfv, Khổjtjwng-tửntnz cho rằaadnng dạrvmny ngưivoktsyvi cóopgd hai cácvmlch. Mộmhqlt làwdwr lấtnoly bảyrydn thâmmrqn làwdwrm gưivokơzzkkng. Hai làwdwr giảyrydng đubvsrvmno cho dâmmrqn. Đmufxcvmlc thácvmlnh coi trọrelqng cácvmlch làwdwrm gưivokơzzkkng hơzzkkn làwdwr giảyrydng đubvsrvmno. Cho nêwolxn ngàwdwri nóopgdi: « Ngưivoktsyvi trêwolxn màwdwr thíwdwrch đubvsiềcfcdu lễwdnr thìzjokmmrqn khônjdlng ai dácvmlm bấtnolt kíwdwrnh. Ngưivoktsyvi trêwolxn màwdwr thíwdwrch đubvsiềcfcdu nghĩhyfva thìzjokmmrqn khônjdlng ai dácvmlm khônjdlng phụubtvc. Ngưivoktsyvi trêwolxn màwdwr thíwdwrch đubvsiềcfcdu tíwdwrn thìzjokmmrqn khônjdlng ai dácvmlm khônjdlng thựepndc tìzjoknh ». (3) Trong Đmufxrvmni-họrelqc, chưivokơzzkkng đubvslldbu đubvsãobjtwolxu ra đubvslldby đubvsgbso ýrtsp vềcfcd tu thâmmrqn.

Ghi chúernr,

(3) Nguyêwolxn văbibxn:

Thưivokqyewng hiếjxcvu lễwdnr tắjxcvc dâmmrqn mạrvmnc cảyrydm bấtnolt kíwdwrnh. Thưivokqyewng hiếjxcvu nghiãobjt tắjxcvc dâmmrqn mạrvmnc cảyrydm bấtnolt phụubtvc. Thưivokqyewng hiếjxcvu tíwdwrn tắjxcvc dâmmrqn mạrvmnc cảyrydm bấtnolt dụubtvng tìzjoknh.

wdwrng ngừueuhng lạrvmni nhìzjokn đubvsácvmlm văbibxn quan, rồubtvi tiếjxcvp:

Đmufxrvmni-họrelqc qui đubvsgbsonh tu thâmmrqn thàwdwrnh hệmhql thốaadnng cóopgd ba cưivokơzzkkng lĩhyfvnh vàwdwrcvmlm bậmhqlc. Ba cưivokơzzkkng lĩhyfvnh gồubtvm cóopgd: Mộmhqlt làwdwrwdwrm sácvmlng cácvmli đubvscvmlc sẵrfuwn cóopgd. Hai làwdwr thưivokơzzkkng yêwolxu dâmmrqn. Ba làwdwr ngừueuhng lạrvmni ởfmon mứcvmlc chíwdwr thiệmhqln. Tônjdli xin đubvsrelqc nguyêwolxn văbibxn: Đmufxrvmni-họrelqc chi đubvsrvmno, tạrvmni minh minh đubvscvmlc, tạrvmni thâmmrqn dâmmrqn, tạrvmni chỉuqhz ưivok chíwdwr thiệmhqln. Tácvmlm bậmhqlc gồubtvm: Mộmhqlt làwdwrcvmlch vậmhqlt. Hai làwdwr tríwdwr tri. Ba làwdwr thàwdwrnh ýrtsp. Bốaadnn làwdwr chíwdwrnh tâmmrqm. Năbibxm làwdwr tu thâmmrqn. Sácvmlu làwdwr tềcfcd gia. Bẩcvmly làwdwr trịgbso quốaadnc. Tácvmlm làwdwrzjoknh thiêwolxn hạrvmn. (4). Nhưivokng thưivoka quan thácvmli-phóopgd, cácvmli đubvsrvmno nhâmmrqn trịgbso đubvsóopgd, ngay đubvsưivokơzzkkng thờtsyvi Khổjtjwng-tửntnz đubvsãobjt bịgbsonjdlng kíwdwrch, vàwdwr suốaadnt đubvstsyvi ngàwdwri bônjdln tẩcvmlu, khônjdlng nưivokpixfc nàwdwro dùhxatng đubvsrvmno củgbsoa ngưivoktsyvi. Đmufxrelq phâmmrqn biệmhqlt Nhâmmrqn-trịgbso, Phácvmlp-trịgbsonjdli xin tóopgdm lưivokqyewc nhưivok sau: Nhâmmrqn-trịgbso trọrelqng nhâmmrqn vàwdwr nghiãobjt. Phácvmlp trịgbso trọrelqng tíwdwrn vàwdwr thuậmhqlt. Nhâmmrqn trịgbso trọrelqng chíwdwrnh giácvmlo. Phácvmlp-trịgbso trọrelqng hìzjoknh phácvmlp. Trong thờtsyvi Xuâmmrqn-Thu đubvsãobjtopgdbibxm ônjdlng vua dùhxatng phácvmlp trịgbsowdwr thàwdwrnh nghiệmhqlp bácvml, làwdwrm cho nưivokpixfc giầlldbu binh mạrvmnnh, thốaadnng lĩhyfvnh đubvsưivokqyewc chưivok hầlldbu, sửntnz gọrelqi làwdwr Ngũkqcw-bácvml; tứcvmlc Tềcfcd Hoàwdwrn-Cônjdlng, Tấtnoln Văbibxn-Cônjdlng, Tầlldbn Mụubtvc-Cônjdlng, Tốaadnng Tưivokơzzkkng-Cônjdlng, Sởfmon Trang-Cônjdlng. Cuốaadni đubvstsyvi Xuâmmrqn-Thu còlmntn thêwolxm Ngônjdl-vưivokơzzkkng Phùhxat-Sai, Việmhqlt-vưivokơzzkkng Câmmrqu-Tiễwdnrn. Nhữqjbong vịgbso vua đubvsóopgd, đubvsâmmrqu cóopgdhxatng nhâmmrqn, nghĩhyfva, nhờtsyv tu thâmmrqn, tềcfcd gia màwdwr trịgbso đubvsưivokqyewc thiêwolxn hạrvmn? Chẳvbayng qua làwdwr biếjxcvt dùhxatng nhữqjbong vịgbsoopgdwdwri vềcfcd kinh bang, tếjxcv thếjxcv, nhưivok Quảyrydn-Trọrelqng, Bácvml-lýrtsp-Hềcfcd, Phạrvmnm-Lãobjti, Văbibxn-Chủgbsong...làwdwrm cho dâmmrqn giầlldbu nưivokpixfc mạrvmnnh, binh lựepndc hùhxatng trácvmlng. Chíwdwrnh Khổjtjwng-tửntnzhxatng đubvsãobjt hếjxcvt lờtsyvi ca tụubtvng Quảyrydn-Trọrelqng rằaadnng nếjxcvu khônjdlng cóopgd Quảyrydn, thìzjok ngưivoktsyvi Hoa vẫtnoln khônjdlng hơzzkkn bọrelqn mọrelqi rợqyew phưivokơzzkkng Bắjxcvc.

Ghi chúernr,

(4) Nguyêwolxn văbibxn:

(5) Đmufxoạrvmnn nàwdwry trong Đmufxrvmni-họrelqc nhưivok sau:

Vậmhqlt cóopgd gốaadnc ngọrelqn, việmhqlc cóopgd đubvslldbu cuốaadni, biếjxcvt đubvsưivokqyewc cácvmli trưivokpixfc cácvmli sau thìzjok gầlldbn đubvsưivokqyewc đubvsrvmno. Ngưivoktsyvi xưivoka muốaadnn làwdwrm sácvmlng cácvmli đubvscvmlc sácvmlng ra ngoàwdwri thiêwolxn hạrvmn, thìzjok trưivokpixfc phảyrydi trịgbsoivokpixfc. Muốaadnn trịgbso đubvsưivokqyewc nưivokpixfc, thìzjok trưivokpixfc phảyrydi tềcfcd gia. Muốaadnn tềcfcd đubvsưivokqyewc gia thìzjok trưivokpixfc phảyrydi tu thâmmrqn mìzjoknh. Muốaadnn tu thâmmrqn mìzjoknh thìzjok trưivokpixfc phảyrydi thàwdwrnh ýrtspzjoknh. Muốaadnn thàwdwrnh cácvmli ýrtspzjoknh thìzjok phảyrydi tríwdwr chi. Tríwdwr tri ởfmon chỗfmoncvmlch vậmhqlt. (Tríwdwr tri làwdwr biếjxcvt cho đubvsếjxcvn nơzzkki chốaadnn; cácvmlch vậmhqlt làwdwrmmrqn nhắjxcvc mọrelqi sựepnd, biếjxcvt rõgglycvmli nàwdwro trưivokpixfc, cácvmli nàwdwro sau, coi cácvmli nàwdwro làwdwr gốaadnc, cácvmli nàwdwro làwdwr ngọrelqn đubvsãobjt). Vậmhqlt xéblzlt kỹycdi rồubtvi, sau cácvmli tri mớpixfi đubvsưivokqyewc đubvsếjxcvn nơzzkki đubvsếjxcvn chốaadnn. Tríwdwr tri rồubtvi sau mớpixfi ýrtsp thàwdwrnh. Ýzzir thàwdwrnh rồubtvi sau mớpixfi chíwdwrnh tâmmrqm. Tâmmrqm chíwdwrnh rồubtvi sau mớpixfi tu thâmmrqn. Tu thâmmrqn rồubtvi sau mớpixfi tềcfcd gia. Tềcfcd gia rồubtvi mớpixfi trịgbso quốaadnc. Trịgbso quốaadnc rồubtvi mớpixfi bìzjoknh thiêwolxn hạrvmn. Từueuh thiêwolxn tửntnz cho đubvsếjxcvn thứcvmlmmrqn, đubvscfcdu lấtnoly tu thâmmrqn làwdwrm gốaadnc.

cvmli triếjxcvt lýrtsp trong Đmufxrvmni-họrelqc nhưivok vậmhqly, màwdwrcvmlc Nho-gia xưivoka thưivoktsyvng bịgbso nhồubtvi vàwdwro đubvslldbu lúernrc 8-9 tuổjtjwi. Hồubtvi thuậmhqlt giảyrydcvmlm tuổjtjwi, đubvsãobjt đubvsưivokqyewc họrelqc thuộmhqlc làwdwru bộmhql Đmufxrvmni-họrelqc, Luậmhqln-ngữqjbo, Trung-dung, Mạrvmnnh-tửntnz. Cho đubvsếjxcvn nay, bốaadnn mưivokơzzkki năbibxm qua, màwdwr vẫtnoln còlmntn nhớpixf. Nguyêwolxn văbibxn nhưivok sau:

Vậmhqlt hữqjbou bảyrydn mạrvmnt, sựepnd hữqjbou chung thủgbsoy, tri sởfmon tiêwolxn hậmhqlu, tắjxcvc cậmhqln đubvsrvmno hĩhyfv. Cổjtjw chi dụubtvc minh minh đubvscvmlc ưivok thiêwolxn hạrvmn giảyryd, tiêwolxn trịgbso kỳepnd quốaadnc. Dụubtvc trịgbso kỳepnd quốaadnc giảyryd, tiêwolxn tềcfcd kỳepnd gia. Dụubtvc tềcfcd kỳepnd gia giảyryd, tiêwolxn tu kỳepnd thâmmrqn. Dụubtvc tu kỳepnd thâmmrqn giảyryd, tiêwolxn chíwdwrnh kỳepndmmrqm. Dụubtvc chíwdwrnh kỳepnd thâmmrqn giảyryd, tiêwolxn thàwdwrnh kỳepnd ýrtsp. Dụubtvc thàwdwrnh kỳepnd ýrtsp giảyryd, tiêwolxn tríwdwr kỳepnd tri. Tríwdwr tri tạrvmni cácvmlch vậmhqlt. Vậmhqlt cácvmlch nhi hậmhqlu tríwdwr tri. Tríwdwr tri nhi hậmhqlu ýrtsp thàwdwrnh. Ýzzir thàwdwrnh nhi hậmhqlu tâmmrqm chíwdwrnh. Tâmmrqm chíwdwrnh nhi hậmhqlu thâmmrqn tu. Thâmmrqn tu nhi hậmhqlu gia tềcfcd. Gia tềcfcd nhi hậmhqlu quốaadnc trịgbso. Quốaadnc trịgbso nhi hậmhqlu thiêwolxn hạrvmnzjoknh. Tựepnd thiêwolxn tửntnzhyfv chíwdwr ưivok thứcvml nhâmmrqn, nhấtnolt thịgbso giai dĩhyfv tu thâmmrqn vi bảyrydn.

Đmufxácvmlm văbibxn quan cùhxatng đubvsưivoka mắjxcvt nhìzjokn nhau, trong lòlmntng họrelq bắjxcvt đubvslldbu khâmmrqm phụubtvc Ỷsugr-Lan. Nàwdwrng tiếjxcvp:

– Quảyrydn-Trọrelqng đubvsãobjthxatng lýrtsp thuyếjxcvt gìzjok đubvsrelq giúernrp Tềcfcd-Hoàwdwrn cônjdlng? Thứcvml nhấtnolt ônjdlng nêwolxu thuyếjxcvt tônjdln quâmmrqn. Vua làwdwr ngưivoktsyvi cóopgd quyềcfcdn cho dâmmrqn sốaadnng, bắjxcvt dâmmrqn chếjxcvt, đubvsivokt ra luậmhqlt phácvmlp. Vìzjok vậmhqly nếjxcvu khônjdlng tônjdln quâmmrqn thìzjokivokpixfc loạrvmnn. Thứcvml nhìzjokwdwrwolxu dâmmrqn. Ôzzirng nóopgdi: « Tranh thiêwolxn hạrvmn giảyryd, tấtnolt tiêwolxn tranh nhâmmrqn » (Muốaadnn tranh thiêwolxn hạrvmn thìzjok trưivokpixfc hếjxcvt phảyrydi tranh nhâmmrqn tâmmrqm). Theo ônjdlng, cóopgd đubvsưivokqyewc lòlmntng dâmmrqn rồubtvi mớpixfi khiếjxcvn cho dâmmrqn theo lệmhqlnh trêwolxn màwdwr dẫtnolm lêwolxn gưivokơzzkkm đubvsao, chịgbsou mũkqcwi têwolxn, viêwolxn đubvsácvml, nhảyrydy vàwdwro nưivokpixfc lửntnza (Đmufxrvmno bạrvmnch nhẫtnoln, thủgbso thỉuqhz thạrvmnch, nhậmhqlp thủgbsoy hỏrfuwa dĩhyfv thíwdwrnh thưivokqyewng lệmhqlnh). Chíwdwrnh sácvmlch củgbsoa Quảyrydn-Trọrelqng cóopgd thểrelq thu tóopgdm lạrvmni làwdwr luậmhqlt, lệmhqlnh, hìzjoknh, chíwdwrnh. Luậmhqlt đubvsrelq minh đubvsgbsonh rõggly cho vua, quan, dâmmrqn đubvscfcdu cóopgd phậmhqln, màwdwr khônjdlng tưivokơzzkkng tranh. Lệmhqlnh đubvsrelqmmrqn biếjxcvt việmhqlc màwdwr phảyrydi làwdwrm, cácvmli gìzjokwolxn làwdwrm, cácvmli gìzjok khônjdlng nêwolxn làwdwrm. Hìzjoknh đubvsrelq trừueuhng trịgbso kẻsugr phạrvmnm tộmhqli khi xửntnz tộmhqli phảyrydi trừueuhng phạrvmnt cho xứcvmlng vớpixfi cácvmli danh thìzjok kẻsugropgd tộmhqli khônjdlng thểrelqcvmln, kẻsugr thiệmhqln khônjdlng lo sợqyew. Chíwdwrnh làwdwr sửntnza cho dâmmrqn biếjxcvt theo đubvsưivoktsyvng phảyrydi, giốaadnng nhưivok lốaadni giácvmlo huấtnoln củgbsoa Khổjtjwng-tửntnz.

wdwrng đubvsưivoka mắjxcvt nhìzjokn đubvsácvmlm gian đubvsyrydng củgbsoa họrelqivokơzzkkng, thấtnoly dưivoktsyvng nhưivok chúernrng khônjdlng còlmntn chốaadnng đubvsaadni nữqjboa, nàwdwrng tiếjxcvp:

– Đmufxtnoly làwdwr đubvsrvmni cưivokơzzkkng chíwdwrnh sácvmlch củgbsoa Quảyrydn-Trọrelqng. Song ởfmon đubvsâmmrqy, Tiêwolxn-nưivokơzzkkng chỉuqhz muốaadnn tônjdli nóopgdi vềcfcdzjoknh. Vậmhqly xin thuậmhqlt vềcfcdzjoknh theo Quảyrydn. Luậmhqlt làwdwr đubvsrelq cho dâmmrqn biếjxcvt đubvsiềcfcdu nàwdwro nêwolxn làwdwrm, đubvsiềcfcdu nàwdwro khônjdlng nêwolxn làwdwrm. Luậmhqlt làwdwrm ra phảyrydi tùhxaty theo thiêwolxn thờtsyvi, đubvsgbsoa lợqyewi, nhâmmrqn hòlmnta. Vềcfcd thiêwolxn thờtsyvi, phảyrydi tùhxaty theo thờtsyvi tiếjxcvt màwdwr ra lệmhqlnh cho dâmmrqn. Nhưivok đubvsang mùhxata gặivokt, mùhxata cấtnoly màwdwr ra lệmhqlnh cho dâmmrqn làwdwrm xâmmrqu, đubvsjxcvp đubvsưivoktsyvng thìzjok hỏrfuwng. Vềcfcd đubvsgbsoa lợqyewi, thìzjok nhưivokmmrqn miềcfcdn núernri, ra lệmhqlnh cho họrelq cấtnoly ngônjdl, cấtnoly sắjxcvn, dâmmrqn miềcfcdn đubvsubtvng lầlldby thìzjok ra lệmhqlnh cho họrelq trồubtvng lúernra, nuônjdli cácvml, nuônjdli tônjdlm cua. Khônjdlng thểrelq bắjxcvt dâmmrqn miềcfcdn núernri nuônjdli tônjdlm cua, bắjxcvt dâmmrqn đubvsubtvng lầlldby màwdwr cấtnoly ngônjdl, cấtnoly sắjxcvn. Còlmntn nhâmmrqn hòlmnta, thìzjok phảyrydi theo tâmmrqm lýrtsp, tíwdwrnh tìzjoknh củgbsoa họrelqwdwr ra lệmhqlnh. Vấtnoln đubvscfcdwdwry thìzjok thờtsyvi vua Trưivokng, đubvstsyvi đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw, Thácvmli-tônjdlng nhàwdwr ta hơzzkkn hẳvbayn cácvmlc vua Trung-nguyêwolxn. Hãobjty xin cửntnz tỷrfuw dụubtv.

wdwrng đubvsưivoka mắjxcvt nhìzjokn Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng:

– Nhưivok Quốaadnc-Phụubtv, thựepndc tàwdwri tríwdwr gồubtvm cảyrydnjdlng chúernra Nguyệmhqlt-Đmufxcvmlc Phùhxatng-vĩhyfvnh-Hoa, Bìzjoknh-Ngônjdl đubvsrvmni tưivokpixfng quâmmrqn Thácvmlnh-Thiêwolxn, tểrelq-tưivokpixfng Phưivokơzzkkng-Dung. Giữqjboa lúernrc di chúernrc củgbsoa đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw truyềcfcdn ngônjdli cho ngưivoktsyvi. Ngưivoktsyvi lạrvmni đubvsưivokqyewc võgglymmrqm, triềcfcdu thầlldbn tônjdln phụubtvc. Nhưivokng ngưivoktsyvi nhậmhqln thấtnoly bấtnoly giờtsyv đubvstnolt nưivokpixfc khônjdlng cầlldbn đubvsếjxcvn tàwdwri đubvsiềcfcdu quâmmrqn dẹgznqp loạrvmnn màwdwr cầlldbn đubvsếjxcvn tàwdwri cai trịgbso, nêwolxn ngưivoktsyvi nhưivoktsyvng ngônjdli cho đubvscvmlc Thácvmli-tônjdlng, chỉuqhzzjok đubvscvmlc Thácvmli-tônjdlng cóopgdcvmli tàwdwri cai trịgbso củgbsoa Quảyrydn-Trọrelqng. Nóopgdi chung, thờtsyvi vua Trưivokng, thờtsyvi đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw, Thácvmli-tônjdlng, tổjtjw chứcvmlc binh bịgbso thựepndc hùhxatng mạrvmnnh, nhưivokng khônjdlng phiềcfcdn nhiễwdnru đubvsếjxcvn việmhqlc làwdwrm ăbibxn củgbsoa dâmmrqn chúernrng. Ngàwdwri ban chỉuqhz cho họrelqc dưivoktsyvng, cácvmlc võggly phácvmli, kểrelq cảyrydcvmlc trưivoktsyvng huấtnoln luyệmhqln binh bịgbso, đubvscfcdu đubvsóopgdng cửntnza trong gặivokt, mùhxata cấtnoly lúernra. đubvsrelqwdwrm ruộmhqlng. Vìzjok vậmhqly màwdwrmmrqn giầlldbu cóopgdzzkkn hẳvbayn Trung-nguyêwolxn.

njdlng-chúernra Kim-Thàwdwrnh đubvscvmlng lêwolxn, bưivokng chung tràwdwr đubvsưivoka cho Ỷsugr-Lan:

– Thầlldbn-phi uốaadnng chung tràwdwr lấtnoly giọrelqng.

Cửntnz chỉuqhzwdwry củgbsoa cônjdlng chúernra, phe đubvsyrydng củgbsoa họrelqivokơzzkkng gìzjokwdwr khônjdlng nhậmhqln ra rằaadnng cônjdlng chúernra khuyếjxcvn khíwdwrch Ỷsugr-Lan. Ỷsugr-Lan cầlldbm chung tràwdwr:

– Em xin cảyrydm ơzzkkn chịgbso.

Rồubtvi nàwdwrng uốaadnng mộmhqlt hơzzkki hếjxcvt. Cổjtjw bớpixft khônjdl, Ỷsugr-Lan tiếjxcvp:

– Trởfmon lạrvmni vớpixfi Quảyrydn-Trọrelqng, theo ônjdlng, muốaadnn luậmhqlt phácvmlp đubvsưivokqyewc thi hàwdwrnh thìzjok phảyrydi dạrvmny dâmmrqn biếjxcvt phácvmlp luậmhqlt rồubtvi mớpixfi ácvmlp dụubtvng, nếjxcvu khônjdlng dạrvmny dâmmrqn trưivokpixfc màwdwr phạrvmnt họrelq thìzjokwdwr bạrvmno ngưivokqyewc. Vềcfcd tuâmmrqn thủgbso luậmhqlt, thìzjok ngưivoktsyvi trêwolxn phảyrydi làwdwrm gưivokơzzkkng trưivokpixfc. Ôzzirng nóopgdi: « Ngưivoktsyvi trêwolxn màwdwr khônjdlng thi hàwdwrnh phácvmlp luậmhqlt thìzjokmmrqn khônjdlng theo ».

wdwrng hỏrfuwi Hìzjoknh-bộmhql thưivokqyewng thưivok Nguyễwdnrn-quýrtsp-Thuyếjxcvt:

– Quan Hìzjoknh-bộmhql, cóopgd đubvsúernrng Quảyrydn-Trọrelqng nóopgdi vậmhqly khônjdlng?

Nguyễwdnrn-quýrtsp-Thuyếjxcvt cúernri đubvslldbu:

– Thầlldbn-phi dạrvmny khônjdlng sai.

– Sau cùhxatng làwdwr phảyrydi cônjdlng bằaadnng, khônjdlng thểrelq riêwolxng tưivok, khoan dung vớpixfi ngưivoktsyvi mìzjoknh yêwolxu vàwdwr nghiêwolxm khắjxcvc vớpixfi ngưivoktsyvi mìzjoknh ghéblzlt. Nhưivok vua màwdwropgdlmntng riêwolxng tưivok thìzjok bềcfcdnjdli nhâmmrqn đubvsóopgdkqcwng cóopgdlmntng riêwolxng tưivok, vua phảyrydi giữqjbo phácvmlp trưivokpixfc. Quảyrydn-Trọrelqng nóopgdi: « Bấtnolt vịgbso quâmmrqn dụubtvc biếjxcvn kìzjok lệmhqlnh, lệmhqlnh tônjdln ưivok quâmmrqn ». Nhữqjbong phácvmlp gia sau nàwdwry nhưivok Thưivokơzzkkng-Ửhxatơzzkkng, Hàwdwrn-Phi, Lýrtsp-Tưivok đubvsãobjt đubvsi quácvml đubvsàwdwr phácvmlp trịgbso đubvsếjxcvn đubvsmhqlwdwrn bạrvmno, tuy nưivokpixfc cóopgd mạrvmnnh, nhưivokng thấtnolt nhâmmrqn tâmmrqm, kếjxcvt quảyryd đubvsưivoka đubvsếjxcvn cácvmli chếjxcvt thảyrydm thiếjxcvt cho mìzjoknh. Hàwdwrn-Phi thìzjok chếjxcvt vìzjokwdwri mìzjoknh ởfmon trong ngụubtvc. Thưivokơzzkkng-Ưlldbfmonng thìzjok chếjxcvt vìzjok quácvmlwdwr khắjxcvc, riêwolxng Lýrtsp-Tưivok thìzjok chếjxcvt vìzjok chuyêwolxn quyềcfcdn. Chíwdwrnh vìzjok vậmhqly màwdwr bộmhqlzjoknh-thưivok bảyrydn triềcfcdu mớpixfi cóopgdcvmlt-nghịgbso, đubvsrelq uyểrelqn chuyểrelqn. Nhưivokng nhữqjbong gìzjok theo vưivokơzzkkng đubvsrvmno thìzjok khônjdlng thểrelqhxatng hếjxcvt, màwdwr chỉuqhz giữqjbo nhữqjbong gìzjoklmntn hợqyewp thờtsyvi màwdwr thônjdli.

wdwrng nhìzjokn đubvsácvmlm họrelqivokơzzkkng:

– Nếjxcvu nhưivok ngàwdwry nay, triềcfcdu đubvsìzjoknh xửntnz nhữqjbong ngưivoktsyvi mưivoku thíwdwr chúernra, mãobjti quốaadnc, màwdwr chờtsyv cho họrelq đubvsưivokqyewc cảyrydm hóopgda, thìzjok khônjdlng khácvmlc gìzjokivokng tíwdwrnh mệmhqlnh tộmhqlc Việmhqlt dâmmrqng cho Tốaadnng! Dưivokơzzkkng tểrelqivokpixfng đubvsãobjt xửntnz kiệmhqln nhiềcfcdu lầlldbn, đubvsãobjt thuộmhqlc làwdwru bộmhqlzjoknh-thưivok, biếjxcvt rõgglywdwrng rằaadnng mìzjoknh làwdwrm nhữqjbong tộmhqli ấtnoly, khi bạrvmni lộmhql sẽjxcv bịgbso phạrvmnt nhưivok thếjxcvwdwro rồubtvi kia màwdwr. Thếjxcv nhưivokng tểrelq-tưivokpixfng vẫtnoln làwdwrm. Cóopgdwdwrm thìzjokopgd chịgbsou. Vậmhqly xin dùhxatng bộmhqlzjoknh-thưivok đubvsrelq xửntnz, nhưivokng châmmrqm chưivokpixfc đubvsônjdli chúernrt.

sugr-Lan ngừueuhng lạrvmni, nàwdwrng thấtnoly nhàwdwr vua đubvsang nhìzjokn mìzjoknh đubvsjxcvm đubvsuốaadni, thìzjok mỉuqhzm cưivoktsyvi tiếjxcvp:

– Bâmmrqy giờtsyvobjty trởfmon vềcfcd vớpixfi hìzjoknh phácvmlp tộmhqlc Việmhqlt. Bộmhql luậmhqlt đubvslldbu tiêwolxn do Quốaadnc-tổjtjw Lạrvmnc-Long quâmmrqn soạrvmnn ra mang têwolxn « Nam-thiêwolxn bácvmlch tộmhqlc đubvsrvmni luậmhqlt ». Bộmhqlwdwry hoàwdwrn toàwdwrn đubvsivokt căbibxn bảyrydn trêwolxn nhâmmrqn trịgbso. Đmufxếjxcvn thờtsyvi Lĩhyfvnh-Nam, vua Trưivokng sai đubvsrvmni-tưivok đubvsubtvwdwrnjdlng chúernra Nguyệmhqlt-Đmufxcvmlc Phùhxatng-vĩhyfvnh-Hoa soạrvmnn ra bộmhql luậmhqlt mớpixfi, sau gọrelqi làwdwr bộmhql luậmhqlt Lĩhyfvnh-Nam. Luậmhqlt Lĩhyfvnh-Nam hoàwdwrn toàwdwrn đubvsivokt trêwolxn căbibxn bảyrydn giácvmlo hóopgda, nhâmmrqn trịgbso, nhưivokng phầlldbn phácvmlp trịgbsokqcwng chiếjxcvm phâmmrqn nửntnza. Thờtsyvi Dưivokơzzkkng-diêwolxn-Nghệmhql, thờtsyvi Ngônjdl vẫtnoln còlmntn dùhxatng luậmhqlt nàwdwry. Đmufxếjxcvn thờtsyvi Đmufxinh, vua Đmufxinh cho ban hàwdwrnh luậmhqlt mớpixfi hoàwdwrn toàwdwrn đubvsivokt trêwolxn phácvmlp trịgbso, hìzjoknh phạrvmnt rấtnolt khắjxcvc nghiệmhqlt. Triềcfcdu Lêwolx vẫtnoln dùhxatng luậmhqlt triềcfcdu Đmufxinh. Đmufxếjxcvn khi đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw nhàwdwr ta hợqyewp lòlmntng ngưivoktsyvi, ứcvmlng lòlmntng trờtsyvi, tiếjxcvp ngônjdli chíwdwrnh thốaadnng, ngàwdwri xóopgda bỏrfuw bộmhql luậmhqlt thờtsyvi Đmufxinh, tham chưivokpixfc bộmhqlbibxn-lang bácvmlch tộmhqlc đubvsrvmni luậmhqlt, vớpixfi bộmhql luậmhqlt Lĩhyfvnh-Nam, rồubtvi thu thậmhqlp nhữqjbong tụubtvc lệmhql trong nưivokpixfc màwdwr soạrvmnn ra bộmhqlzjoknh-thưivok. Cho nêwolxn bộmhqlzjoknh-thưivok vừueuha cóopgdcvmli đubvscvmlc cũkqcw củgbsoa vua Hùhxatng, vua Trưivokng, vừueuha hợqyewp vớpixfi lòlmntng dâmmrqn.(6)

Ghi chúernr,

(6) Vềcfcd nguồubtvn gốaadnc luậmhqlt Việmhqlt, luậmhqlt Trung-quốaadnc, cùhxatng cácvmlc quan niệmhqlm làwdwrm luậmhqlt củgbsoa Hoa, Việmhqlt cổjtjwivoka, xin xem Cẩcvmlm-khêwolx di hậmhqln, củgbsoa Yêwolxn-tửntnzivok-sĩhyfv do Nam-ácvml Paris xuấtnolt bảyrydn. Bìzjoknh-Nam đubvsrvmni tưivokpixfng quâmmrqn, Khai-sơzzkkn hầlldbu Tônjdln-Trọrelqng hỏrfuwi:

« Ứfxswng lòlmntng trờtsyvi, hợqyewp lòlmntng ngưivoktsyvi ». Nhưivokng vừueuha rồubtvi Thầlldbn-phi lạrvmni đubvsyrydo ngưivokqyewc lạrvmni thàwdwrnh: « Hợqyewp lòlmntng ngưivoktsyvi, ứcvmlng lòlmntng trờtsyvi ». Khônjdlng hiểrelqu cóopgdzjok khácvmlc lạrvmn khônjdlng?

sugr-Lan biếjxcvt Tônjdln-Trọrelqng làwdwr chồubtvng cônjdlng chúernra Đmufxàwdwro Phưivokơzzkkng-Hồubtvng, ácvmli nữqjbo củgbsoa cônjdlng chúernra An-Quốaadnc vớpixfi phòlmntobjt Đmufxàwdwro-cam-Mộmhqlc, hầlldbu làwdwr mộmhqlt trong Tâmmrqn-quy thấtnolt hùhxatng. Nàwdwrng vui vẻsugr đubvsácvmlp:

– Hầlldbu hỏrfuwi vậmhqly thựepndc phảyrydi. Nhữqjbong ngưivoktsyvi nóopgdi « ứcvmlng lòlmntng trờtsyvi, hợqyewp lòlmntng ngưivoktsyvi » thìzjok cho rằaadnng đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw nhàwdwr ta đubvsưivokqyewc trờtsyvi phúernr ngônjdli vua cho, rồubtvi ngàwdwri lêwolxn ngônjdli, trăbibxm họrelq đubvscfcdu vui mừueuhng. Còlmntn tônjdli, thìzjoknjdli lạrvmni cho rằaadnng ngàwdwri lêwolxn ngônjdli vua làwdwr do trăbibxm quan, màwdwr trăbibxm quan làwdwr đubvsrvmni biểrelqu cho dâmmrqn. Nhưivok vậmhqly ngàwdwri lêwolxn ngônjdli làwdwr do ýrtspmmrqn. Ýzzirmmrqn làwdwr ýrtsp trờtsyvi, thìzjok tựepnd nhiêwolxn ngàwdwri ứcvmlng vớpixfi lòlmntng trờtsyvi.

cvmlc văbibxn quan đubvscfcdu tấtnolm tắjxcvc khen ngợqyewi, gậmhqlt đubvslldbu liêwolxn tiếjxcvp. Cônjdlng chúernra Kim-Thàwdwrnh đubvsưivoka ýrtsp kiếjxcvn:

– Tônjdli nghĩhyfv rằaadnng bộmhqlzjoknh-thưivok quácvml nhẹgznq nhàwdwrng, nêwolxn thờtsyvi đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw mớpixfi cóopgd bọrelqn Vũkqcw-nhấtnolt-Trụubtv, mớpixfi cóopgd loạrvmnn chưivokivokơzzkkng; thờtsyvi đubvscvmlc Thácvmli-tônjdlng cóopgd bọrelqn Nguyêwolxn-Hạrvmnnh, bọrelqn Nguyễwdnrn-Khácvmlnh, bọrelqn Đmufxàwdwrm Toácvmli-Trạrvmnng, Đmufxinh-Lộmhqlc, Phùhxatng-Luậmhqlt. Bâmmrqy giờtsyv lạrvmni thêwolxm cácvmli vụubtv phảyrydn loạrvmnn nàwdwry nữqjboa. Ta cóopgdwolxn dùhxatng lạrvmni luậmhqlt thờtsyvi vua Đmufxinh khônjdlng?

sugr-Lan đubvsácvmlp ngay:

– Thưivoka cônjdlng chúernra, ta khônjdlng thểrelqhxatng luậmhqlt vua Đmufxinh! Tạrvmni sao? Bởfmoni vua Đmufxinh dẹgznqp 12 sứcvml quâmmrqn rồubtvi lêwolxn ngônjdli. Bấtnoly giờtsyv đubvstnolt nưivokpixfc loạrvmnn lạrvmnc lâmmrqy ngàwdwry, lòlmntng ngưivoktsyvi ly tácvmln, phong tụubtvc suy đubvsubtvi, trộmhqlm cưivokpixfp đubvslldby dẫtnoly, nêwolxn vua Đmufxinh phảyrydi ban luậmhqlt khắjxcvt khe, đubvsóopgdwdwrcvmli lẽjxcvwolxn dâmmrqn vậmhqly. Còlmntn đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw nhàwdwr ta, tiếjxcvp ngônjdli từueuh vua Lêwolx Ngọrelqa-triềcfcdu, hìzjoknh phácvmlp quácvml ácvmlc, lòlmntng ngưivoktsyvi oácvmln hậmhqln. Cho nêwolxn đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw nhàwdwr ta mớpixfi truyềcfcdn bỏrfuw hếjxcvt hìzjoknh phạrvmnt hàwdwr khắjxcvc, thay vàwdwro đubvsóopgd bằaadnng thứcvml luậmhqlt vừueuha mang tíwdwrnh chấtnolt nhâmmrqn trịgbso thờtsyvi vua Hùhxatng vua Trưivokng, lạrvmni mang tíwdwrnh chấtnolt từueuh bi hỉuqhz xảyryd củgbsoa đubvscvmlc Thếjxcv-tônjdln. Đmufxếjxcvn thờtsyvi vua Thácvmli-tônjdln, ngàwdwri vẫtnoln dùhxatng luậmhqlt từueuh đubvstsyvi đubvscvmlc Thácvmli-tổjtjw, nhưivokng tạrvmno cho dâmmrqn giầlldbu, nưivokpixfc mạrvmnnh, thàwdwrnh ra trong nưivokpixfc khônjdlng tệmhql đubvsoan, ngoàwdwri biêwolxn thìzjok Tốaadnng, Chiêwolxm phảyrydi sợqyew.

wdwrng hưivokpixfng vàwdwro nhàwdwr vua:

– Hoàwdwrng thưivokqyewng tiếjxcvp thụubtv ngônjdli trờtsyvi ởfmon hoàwdwrn cảyrydnh cựepndc thịgbsonh. Trong triềcfcdu đubvslldby nhữqjbong bầlldby tônjdli văbibxn mônjdl, vũkqcwivokqyewc. Ngoàwdwri biêwolxn giácvmlp sĩhyfvhxatng mạrvmnnh, nêwolxn hoàwdwrng-thưivokqyewng càwdwrng muốaadnn nớpixfi rộmhqlng luậmhqlt phácvmlp, mởfmon nhiềcfcdu trưivoktsyvng họrelqc, bổjtjw nhữqjbong quan lạrvmni cóopgd đubvsrvmno đubvscvmlc đubvsrelq giácvmlo hoácvmlmmrqn. Đmufxóopgdwdwr đubvsiềcfcdu nêwolxn tiếjxcvp tụubtvc.

Đmufxếjxcvn đubvsóopgd phủgbso thừueuha Thăbibxng-long dẫtnoln hai ngưivoktsyvi nữqjbo tỳepnd trong nhàwdwr Trịgbsonh-quang-Liệmhqlt khônjdlng bịgbso Ưlldbng-sơzzkkn giếjxcvt chếjxcvt, màwdwrlmntn cho vàwdwrng vàwdwro. Ỷsugr-Lan nhậmhqln ngay ra làwdwr hai mẹgznq con Thúernry-Hoàwdwrng, Thúernry-Phưivokqyewng cùhxatng bịgbsohxat vớpixfi nàwdwrng ởfmon Kinh-Bắjxcvc. Hai ngưivoktsyvi phủgbso phụubtvc trưivokpixfc sâmmrqn rồubtvng, đubvsưivoka lờtsyvi chúernrc Hoàwdwrng-đubvsếjxcv trưivoktsyvng thọrelq. Ỷsugr-Lan chạrvmny ra đubvsjxcv hai ngưivoktsyvi dậmhqly, rồubtvi hỏrfuwi:

– Cônjdl Thúernry-Hoàwdwrng, em Thúernry-Phưivokqyewng, cóopgd nhậmhqln ra Yếjxcvn-Loan khônjdlng? Tạrvmni sao hai ngưivoktsyvi lạrvmni trởfmon thàwdwrnh nữqjbo tỳepnd củgbsoa nhàwdwr Trịgbsonh-quang-Liệmhqlt?

Thúernry-Phưivokqyewng nhậmhqln ra Ỷsugr-Lan, nóopgd reo:

– Chịgbso Yếjxcvn-Loan, sao chịgbso lạrvmni ởfmon đubvsâmmrqy?

– Chịgbso sẽjxcv kểrelq cho em nghe sau. Bâmmrqy giờtsyv em hãobjty trảyryd lờtsyvi câmmrqu hỏrfuwi củgbsoa chịgbso đubvsi.

sugr-Lan tóopgdm lưivokqyewc chuyệmhqln hai mẹgznq con Thúernry-Phưivokqyewng kểrelq cho triềcfcdu đubvsìzjoknh cùhxatng nghe. Rồubtvi nàwdwrng hỏrfuwi:

– Bâmmrqy giờtsyv em hãobjty kểrelq chuyệmhqln củgbsoa em sao lạrvmni lưivoku lạrvmnc vềcfcd nhàwdwr bọrelqn họrelq Trịgbsonh?

Thúernry-Phưivokqyewng nóopgdi:

– Sau khi chịgbso bịgbso giảyrydi đubvsi rồubtvi, thìzjok quan Đmufxcfcdubvsiểrelqm hìzjoknh ngụubtvc xửntnz mẹgznq em phảyrydi trảyryd cho chủgbso củgbsoa em mưivoktsyvi lạrvmnng bạrvmnc. Nhưivokng mẹgznq em khônjdlng cóopgd tiềcfcdn trảyryd. Quan Kinh-lưivokqyewc sứcvml truyềcfcdn đubvsem cảyryd hai mẹgznq con em phảyrydi vềcfcdwdwrm tỳepnd nữqjbo cho họrelq Trịgbsonh. Suốaadnt hai năbibxm qua, em làwdwrm nônjdl bộmhqlc cho nhàwdwr họrelq Trịgbsonh. Sácvmlng nay, cóopgd mộmhqlt ônjdlng từueuh đubvsâmmrqu vàwdwro nhàwdwr. Khiếjxcvp, cứcvml mỗfmoni lầlldbn ônjdlng vung đubvsao lêwolxn làwdwr mộmhqlt ngưivoktsyvi bịgbso giếjxcvt. Sau khi giếjxcvt hếjxcvt hai mưivokơzzkki ba ngưivoktsyvi, em tưivokfmonng ônjdlng sẽjxcv giếjxcvt đubvsếjxcvn mẹgznq con em. Khônjdlng ngờtsyv ônjdlng nóopgdi: « Tộmhqli nghiệmhqlp mẹgznq con nhàwdwr chịgbso, vìzjok nghèvkwbo màwdwr phảyrydi đubvsem tấtnolm thâmmrqn trong sạrvmnch hầlldbu hạrvmn kẻsugrzzkk bẩcvmln. Ta khônjdlng giếjxcvt mẹgznq con chịgbso đubvsâmmrqu. Đmufxâmmrqy, ta cho mẹgznq con chịgbso íwdwrt tiềcfcdn làwdwrm lộmhql phíwdwr vềcfcd quêwolx, cùhxatng làwdwrm vốaadnn buônjdln bácvmln màwdwr sốaadnng. Mẹgznq con chịgbso cứcvml đubvsi, ai màwdwr rắjxcvc rốaadni vớpixfi mẹgznq con chịgbso, thìzjok chịgbso đubvsưivoka cácvmli nàwdwry ra, họrelq sẽjxcv phảyrydi lui ngay ». Nóopgdi rồubtvi ônjdlng đubvsưivoka cho em mũkqcwi têwolxn, vớpixfi hai néblzln vàwdwrng. Sau đubvsóopgd ônjdlng nhảyrydy ra vưivoktsyvn, đubvsi mấtnolt. Mẹgznq con em sợqyew quácvml, vộmhqli đubvsếjxcvn phủgbso Thăbibxng-long cácvmlo tri.

Thúernry-Phưivokqyewng đubvsưivoka mũkqcwi têwolxn bằaadnng vàwdwrng, trêwolxn cóopgd khắjxcvc hìzjoknh chim ưivokng bay qua núernri cho Ỷsugr-Lan. Ỷsugr-Lan sai cung nữqjbo đubvsưivoka mẹgznq con Thúernry-Phưivokqyewng lạrvmni góopgdc đubvsiệmhqln, cho ngồubtvi.

njdlng chúernra Bảyrydo-Hòlmnta đubvsưivoka mắjxcvt nhìzjokn cônjdlng chúernra Bìzjoknh-Dưivokơzzkkng, ngụubtv ýrtsp khen vua Bàwdwr đubvsãobjt thu đubvsưivokqyewc ngưivoktsyvi họrelqc tròlmnt thựepndc minh mẫtnoln, nhâmmrqn từueuh.

sugr-Lan lạrvmni nóopgdi vớpixfi nhàwdwr vua vàwdwr quầlldbn thầlldbn:

– Bâmmrqy giờtsyv vụubtv ácvmln nàwdwry xẩcvmly ra rồubtvi. Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp vốaadnn khônjdlng muốaadnn đubvsubtvng chạrvmnm đubvsếjxcvn uy quyềcfcdn củgbsoa hoàwdwrng-thưivokqyewng cũkqcwng nhưivokgglymmrqm Đmufxrvmni-Việmhqlt. Song hiệmhqlp chỉuqhz ra tay khi triềcfcdu đubvsìzjoknh khônjdlng xửntnz đubvsúernrng bộmhqlzjoknh-thưivokwdwr thônjdli. Vậmhqly bâmmrqy giờtsyv tấtnolt cảyryd chíwdwrnh phạrvmnm, tòlmntng phạrvmnm phảyrydi đubvsem ra xửntnz cho cônjdlng bằaadnng. Nếjxcvu triềcfcdu đubvsìzjoknh chậmhqlm trễwdnr, Song-hiệmhqlp sẽjxcv xửntnz. Nhưivokng thầlldbn thiếjxcvp xin cóopgd ýrtsp kiếjxcvn.

Nhàwdwr vua gậmhqlt gùhxat:

– Ýzzir Thầlldbn-phi ra sao?

– Cứcvml nhưivok vụubtv giếjxcvt cảyryd nhàwdwr Trịgbsonh Quang-Liệmhqlt thìzjok thấtnoly rằaadnng Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp đubvsãobjt đubvsiềcfcdu tra rấtnolt kỹycdi, lạrvmni cóopgdlmntng thưivokơzzkkng xóopgdt kẻsugr khóopgd, nêwolxn mớpixfi khônjdlng giếjxcvt hai mẹgznq con ngưivoktsyvi tỳepnd nữqjbo khốaadnn cùhxatng nàwdwry. Hơzzkkn nữqjboa còlmntn cho vàwdwrng. Ta căbibxn cứcvmlwdwro đubvsóopgd đubvsrelq cứcvmlu phạrvmnm nhâmmrqn rấtnolt dễwdnr.

Ngừueuhng mộmhqlt lácvmlt, nàwdwrng tiếjxcvp:

– Vụubtv ácvmln nàwdwry cóopgd liêwolxn quan tớpixfi Thiêwolxn-Cảyrydm thácvmli hậmhqlu vàwdwr Thưivokqyewng-Dưivokơzzkkng hoàwdwrng hậmhqlu. Trong bộmhqlzjoknh-thưivok bảyrydn triềcfcdu cóopgd khoảyrydn Bácvmlt-nghịgbso (7). Thácvmli-hậmhqlu, hoàwdwrng-hậmhqlu đubvsưivokqyewc hưivokfmonng quyềcfcdn nàwdwry. Nhưivokng Hìzjoknh-thưivok lạrvmni đubvsgbsonh rằaadnng, nhưivokng kẻsugrwdwro phạrvmnm vàwdwro tộmhqli Thậmhqlp-ácvmlc (8) thìzjok khônjdlng đubvsưivokqyewc hưivokfmonng Bácvmlt-nghịgbso. Hoácvml cho nêwolxn thácvmli-hậmhqlu, vớpixfi hoàwdwrng-hậmhqlu vẫtnoln phảyrydi đubvsem ra xửntnz nhưivok thưivoktsyvng. Xéblzlt từueuh hồubtvi lậmhqlp quốaadnc đubvsếjxcvn giờtsyv, Đmufxrvmni-Việmhqlt ta chưivoka từueuhng đubvsem mộmhqlt vịgbso mẫtnolu nghi ra xửntnz tộmhqli cảyryd. Khônjdlng lẽjxcvmmrqy giờtsyv hoàwdwrng-thưivokqyewng lạrvmni đubvsem thácvmli-hậmhqlu, hoàwdwrng-hậmhqlu ra xửntnz? Huốaadnng hồubtv thácvmli-hậmhqlu làwdwr ngưivoktsyvi màwdwr Tiêwolxn-đubvsếjxcv sủgbsong ácvmli cùhxatng cựepndc, nêwolxn dùhxatopgd phạrvmnm trọrelqng tộmhqli đubvsếjxcvn đubvsâmmrqu, cũkqcwng chỉuqhzwolxn bỏrfuw qua màwdwr thônjdli. Còlmntn hoàwdwrng-hậmhqlu, do Tiêwolxn-đubvsrelq tuyểrelqn cho hoàwdwrng-thưivokqyewng. Lýrtsp thìzjokwdwr vua tônjdli, nhưivokng tìzjoknh thìzjokwdwr vợqyew chồubtvng. Đmufxãobjtwdwr vợqyew chồubtvng thìzjok chíwdwrn bỏrfuwwdwrm mưivoktsyvi, thầlldbn cũkqcwng xin miễwdnrn nghịgbso cho hoàwdwrng-hậmhqlu. Còlmntn Dưivokơzzkkng Tểrelq-tưivokpixfng cùhxatng mộmhqlt sốaadnbibxn quan, võgglyivokpixfng trong phe đubvsyrydng, thìzjok phảyrydi đubvsem xửntnz, nhưivokng nêwolxn ban cho họrelqivokfmonng khoan hồubtvng.

Ghi chúernr,

(7) Bácvmlt-nghịgbso, làwdwr mộmhqlt khoảyrydn luậmhqlt đubvsivokc biệmhqlt củgbsoa Hoa-Việmhqlt. Thônjdlng thưivoktsyvng, ai phạrvmnm tộmhqli thìzjok xửntnz theo luậmhqlt. Nhưivokng nhữqjbong ngưivoktsyvi ởfmon trong Bácvmlt-nghịgbso thìzjok đubvsưivokqyewc âmmrqn giảyrydm, hoặivokc tha tộmhqli, hay cảyrydi tộmhqli danh. Bácvmlt nghịgbso gồubtvm cóopgd:

– Mộmhqlt làwdwr nghịgbso thâmmrqn, tứcvmlc trưivoktsyvng hợqyewp thâmmrqn thuộmhqlc củgbsoa nhàwdwr vua nhưivok thầlldby, hoặivokc thâmmrqn nhâmmrqn củgbsoa hoàwdwrng hậmhqlu, phi tầlldbn.

– Hai làwdwr nghịgbso cốaadn, tứcvmlc bạrvmnn hữqjbou củgbsoa vua.

– Ba làwdwr nghịgbso hiềcfcdn, tứcvmlc ngưivoktsyvi nổjtjwi tiếjxcvng đubvsrvmno đubvscvmlc.

– Bốaadnn làwdwr nghịgbsobibxng, tứcvmlc nhữqjbong ngưivoktsyvi cóopgdwdwri.

– Năbibxm làwdwr nghịgbsonjdlng, tứcvmlc nhữqjbong ngưivoktsyvi cóopgdnjdlng lao vớpixfi nhàwdwr vua, vớpixfi đubvstnolt nưivokpixfc.

– Sácvmlu làwdwr nghịgbso quýrtsp, tứcvmlc nhữqjbong đubvsrvmni thầlldbn, phi tầlldbn, thâmmrqn vưivokơzzkkng, hoàwdwrng hậmhqlu, thácvmli hậmhqlu.

– Bẩcvmly làwdwr nghịgbso cầlldbn, tứcvmlc nhữqjbong ngưivoktsyvi nổjtjwi tiếjxcvng xiêwolxng năbibxng.

– Tácvmlm làwdwr nghịgbso bảyrydo, tứcvmlc nhữqjbong ngưivoktsyvi giầlldbu cóopgd, đubvsưivokqyewc đubvsem tiềcfcdn chuộmhqlc tộmhqli.

(8) Thậmhqlp-ácvmlc làwdwrivoktsyvi tộmhqli, màwdwr bấtnolt cứcvml ai phạrvmnm vàwdwro cũkqcwng khônjdlng đubvsưivokqyewc xửntnz khoan hồubtvng. Thậmhqlp ácvmlc gồubtvm:

– Mưivoku phảyrydn: lậmhqlt đubvsjtjw nềcfcdn cai trịgbso củgbsoa vua.

– Mưivoku đubvsrvmni nghịgbsoch: phácvml đubvscfcdn đubvsàwdwri, lăbibxng tẩcvmlm củgbsoa vua.

– Mưivoku bạrvmnn: làwdwrm gian tếjxcv cho nưivokpixfc đubvsgbsoch.

– Ánugsc nghịgbsoch: mưivoku đubvsácvmlnh ônjdlng bàwdwr, cha mẹgznq, tônjdln thuộmhqlc.

– Bấtnolt đubvsrvmno: vônjdl cốaadn giếjxcvt ba ngưivoktsyvi cùhxatng nhàwdwr.

– Đmufxrvmni bấtnolt kíwdwrnh: lấtnoly trộmhqlm đubvsubtv thờtsyv phưivokqyewng lăbibxng tẩcvmlm vua, làwdwrm giảyrydtnoln vua.

– Bấtnolt hiếjxcvu: cácvmlo giácvmlc tộmhqli lỗfmoni hay chửntnzi rủgbsoa ônjdlng bàwdwr cha mẹgznq, hoặivokc ônjdlng bàwdwr, bốaadn mẹgznq chồubtvng. Khônjdlng phụubtvng dưivokjxcvng bốaadn mẹgznq. Tựepnd ýrtsp bỏrfuw nhàwdwr ra đubvsi. Tựepnd ýrtsp phâmmrqn chia tàwdwri sảyrydn củgbsoa bốaadn mẹgznq. Cưivokpixfi xin khi cóopgd tang cha mẹgznq. Vui chơzzkki trong lúernrc cóopgd tang chếjxcv. Đmufxưivokqyewc tin ônjdlng bàwdwr, bốaadn mẹgznq chếjxcvt khônjdlng phácvmlt tang, hoặivokc phácvmlt tang giảyryd dốaadni.

– Bấtnolt mụubtvc: mưivoku giếjxcvt hay bácvmln ngưivoktsyvi thâmmrqn thuộmhqlc (cho đubvsếjxcvn ngũkqcw đubvsrvmni). Đmufxácvmlnh, cácvmlo giácvmlc chồubtvng, hay tônjdln thuộmhqlc (cho đubvsếjxcvn tam đubvsrvmni).

– Bấtnolt nghĩhyfva: giếjxcvt quan sởfmon tạrvmni, thầlldby dạrvmny, khônjdlng đubvsrelq tang chồubtvng. Trong khi cóopgd tang chồubtvng ăbibxn chơzzkki hoặivokc tácvmli giácvml.

– Nộmhqli loạrvmnn: loạrvmnn luâmmrqn (thônjdlng dâmmrqm vớpixfi thâmmrqn thuộmhqlc hoặivokc vớpixfi thiếjxcvp củgbsoa ônjdlng hay cha).

Đmufxrvmni-tưivok-mãobjt Bắjxcvc-biêwolxn, Hữqjbou-kim ngônjdl thưivokqyewng tưivokpixfng quâmmrqn, Lạrvmnng-châmmrqu quốaadnc cônjdlng Thâmmrqn-thiệmhqlu-Cựepndc hỏrfuwi:

– Nhưivokng thưivoka Thầlldbn-phi, nếjxcvu triềcfcdu đubvsìzjoknh khônjdlng xửntnz, e Ưlldbng-sơzzkkn song hiệmhqlp ra tay, thìzjok khônjdlng nhữqjbong Dưivokơzzkkng gia chếjxcvt hếjxcvt, màwdwrnjdli tớpixf, súernrc vậmhqlt cũkqcwng chếjxcvt theo. Lạrvmni còlmntn Mộmhqlc-Tồubtvn hòlmnta thưivokqyewng nữqjboa. Ưlldbng-sơzzkkn thìzjoklmntn cóopgd thểrelq can, xin chứcvmlcvmli ônjdlng Mộmhqlc-Tồubtvn nàwdwry thìzjoknjdl phưivokơzzkkng. Thầlldbn nghĩhyfv, triềcfcdu đubvsìzjoknh nêwolxn xửntnz theo đubvsúernrng bộmhqlzjoknh-thưivok, nhưivokng khoan hồubtvng mấtnoly bậmhqlc, nhưivok vậmhqly chỉuqhz kẻsugr phạrvmnm tộmhqli mớpixfi bịgbsocvmlt thâmmrqn màwdwr thônjdli, may ra cứcvmlu đubvsưivokqyewc mộmhqlt sốaadn ngưivoktsyvi oan uổjtjwng.

sugr-Lan mỉuqhzm cưivoktsyvi:

– Trờtsyvi ơzzkki! Thưivoka sưivok thúernrc (vìzjok phi làwdwr đubvsmhql tửntnz củgbsoa phòlmntobjt Thâmmrqn-thiệmhqlu-Thácvmli vàwdwr vua bàwdwrzjoknh-Dưivokơzzkkng nêwolxn gọrelqi Thiệmhqlu-Cựepndc bằaadnng sưivok thúernrc), đubvsmhql tửntnz đubvsrelqc trong Thácvmli-tổjtjw thựepndc-lụubtvc, Thácvmli-tônjdlng Nam-chinh, Nhâmmrqn-Huệmhql hoàwdwrng đubvse kỷrfuw sựepnd, kểrelq rằaadnng sưivok thúernrc làwdwr mộmhqlt trong ba ngưivoktsyvi tàwdwri tríwdwr bậmhqlc nhấtnolt Đmufxrvmni-Việmhqlt, chỉuqhz thua cóopgd Quốaadnc-Phụubtvwdwr thônjdli. Thếjxcvwdwrivok thúernrc khônjdlng nghĩhyfv ra phưivokơzzkkng thứcvmlc cứcvmlu ngưivoktsyvi trong vụubtvwdwry ưivok? Theo Hìzjoknh-thưivok, xửntnz nhẹgznq thìzjok tểrelq-tưivokpixfng cũkqcwng bịgbsobibxng trìzjok. Xin sưivok thúernrc tìzjokm cácvmlch cứcvmlu tểrelq-tưivokpixfng.

Thiệmhqlu-Cựepndc lắjxcvc đubvslldbu:

– Thầlldbn quảyryd khônjdlng nghĩhyfv ra.

sugr-Lan hưivokpixfng vàwdwro quan Hìzjoknh-bộmhql thưivokqyewng thưivok Nguyễwdnrn-quýrtsp-Thuyếjxcvt:

– Thếjxcvwdwro Cổjtjw-am hầlldbu. Hầlldbu cóopgdzjokm ra đubvsưivokqyewc phưivokơzzkkng thứcvmlc cứcvmlu ngưivoktsyvi khônjdlng?

Nguyễwdnrn-quýrtsp-Thuyếjxcvt lắjxcvc đubvslldbu:

– Thầlldbn cũkqcwng khônjdlng tìzjokm ra. Thầlldbn-phi làwdwr Hằaadnng-Nga, chắjxcvc Thầlldbn-phi tìzjokm ra rồubtvi. Xin Thầlldbn-phi ban cho mấtnoly lờtsyvi.

sugr-Lan cầlldbm bảyrydn ácvmln củgbsoa Ưlldbng-sơzzkkn kếjxcvt tộmhqli Trịgbsonh-quang-Thạrvmnch đubvsrelqc lêwolxn mộmhqlt lưivokqyewt, rồubtvi nóopgdi:

– Trong bảyrydn ácvmln nàwdwry, Kinh-Nam vưivokơzzkkng buộmhqlc tộmhqli phạrvmnm nhâmmrqn theo bộmhqlzjoknh-thưivok. Nếjxcvu nhưivokmmrqy giờtsyv hoàwdwrng-thưivokqyewng vớpixfi quýrtsp vịgbso sửntnza đubvsjtjwi mộmhqlt sốaadn đubvsiềcfcdu luậmhqlt, rồubtvi triềcfcdu đubvsìzjoknh xửntnz tộmhqli theo luậmhqlt mớpixfi, ắjxcvt vưivokơzzkkng khônjdlng thểrelq trácvmlch triềcfcdu đubvsìzjoknh nhu nhưivokqyewc nữqjboa. Dĩhyfv nhiêwolxn vưivokơzzkkng cũkqcwng khônjdlng thểrelq ra tay.

Triềcfcdu đubvsìzjoknh đubvsubtvng bậmhqlt lêwolxn tiếjxcvng reo hòlmnt. Dưivokơzzkkng-đubvsrvmno-Gia đubvsếjxcvn trưivokpixfc Ỷsugr-Lan rậmhqlp đubvslldbu binh, binh, binh ba lầlldbn:

– Thầlldbn muônjdln vàwdwrn cảyrydm tạrvmn Thầlldbn-phi đubvsãobjt cứcvmlu toàwdwrn thểrelqivokơzzkkng gia. Ơwdnrn đubvscvmlc nàwdwry xin ghi vàwdwro tâmmrqm khảyrydm muônjdln kiếjxcvp.

Vua bàwdwrzjoknh-Dưivokơzzkkng mỉuqhzm cưivoktsyvi nhìzjokn họrelqc tròlmnt trong lòlmntng bàwdwr cựepndc kỳepnd cao hứcvmlng. Bàwdwr hỏrfuwi Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng:

– Xin Quốaadnc-Phụubtv ban từueuh dụubtv.

Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng hưivokpixfng vàwdwro nhàwdwr vua:

– Tâmmrqu bệmhql hạrvmn, đubvsiềcfcdu thứcvml 329 bộmhqlzjoknh-thưivokopgdi:

« Bấtnolt cứcvml kẻsugrwdwro, dùhxat chíwdwrnh phạrvmnm, hay tòlmntng phạrvmnm, phạrvmnm vàwdwro tộmhqli thậmhqlp ácvmlc cũkqcwng khônjdlng đubvsưivokqyewc âmmrqn giảyrydm, khoan hồubtvng, vàwdwrivokfmonng quyềcfcdn bácvmlt nghịgbso ».

mmrqy giờtsyv đubvsjtjwi thàwdwrnh:

« Tuy nhiêwolxn, kẻsugr phạrvmnm tộmhqli cóopgd thểrelqhxatng tiềcfcdn đubvsrelq xin âmmrqn giảyrydm. Chỉuqhz hoàwdwrng-đubvsếjxcv mớpixfi cóopgd quyềcfcdn cho phạrvmnm nhâmmrqn dùhxatng tiềcfcdn xin âmmrqn giảyrydm. Nhưivokng dùhxat tiềcfcdn chuộmhqlc nhiềcfcdu đubvsếjxcvn đubvsâmmrqu cũkqcwng khônjdlng thểrelq xin giảyrydm quácvml ba bậmhqlc ». Nhưivok vậmhqly, triềcfcdu đubvsìzjoknh cóopgd thểrelq cho Dưivokơzzkkng tểrelqivokpixfng dùhxatng tiềcfcdn đubvsrelq chuộmhqlc tộmhqli.

Nhàwdwr vua nóopgdi vớpixfi Bùhxati-Hựepndu:

– Xin Văbibxn-minh đubvsiệmhqln đubvsrvmni họrelqc sĩhyfv khẩcvmln cho làwdwrm chiếjxcvu chỉuqhz đubvsrelq trẫtnolm ban hàwdwrnh tu chíwdwrnh đubvsiềcfcdu 329 bộmhqlzjoknh-thưivok.

Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng hỏrfuwi Trầlldbn Trung-Đmufxrvmno:

– Sưivok huynh, cứcvml nhưivok tờtsyvcvmlo trạrvmnng, thìzjok Ưlldbng-sơzzkkn yêwolxu cầlldbu Tốaadnng triềcfcdu xửntnz tộmhqli thácvmli-tửntnz Triệmhqlu-Thựepnd. Khônjdlng biếjxcvt Tốaadnng triềcfcdu đubvsãobjt xửntnz chưivoka? Nếjxcvu xửntnz thìzjok xửntnz nhưivok thếjxcvwdwro?

Trung-Đmufxrvmno đubvscvmlng lêwolxn hưivokpixfng vàwdwro nhàwdwr vua:

– Tâmmrqu bệmhql hạrvmn, Gia-Hựepndu hoàwdwrng đubvsếjxcv đubvsãobjt lớpixfn tuổjtjwi, sứcvmlc khoẻsugr khônjdlng đubvsưivokqyewc tốaadnt, nêwolxn ngưivoktsyvi ban chỉuqhz gọrelqi thácvmli-tửntnz khẩcvmln vềcfcd kinh đubvsrelqopgd thểrelq thay ngưivoktsyvi nhiếjxcvp chíwdwrnh. Thácvmli-tửntnz vừueuha lêwolxn đubvsưivoktsyvng vềcfcd thìzjokivok-Tĩhyfvnh đubvsmhqlt nhiêwolxn bịgbso bệmhqlnh nặivokng phảyrydi ởfmon lạrvmni Liễwdnru-châmmrqu dưivokjxcvng bệmhqlnh. Đmufxwdwrn tùhxaty tùhxatng đubvsếjxcvn núernri Linh-lăbibxng lạrvmni đubvsếjxcvn lưivokqyewt Tiêwolxu-Chúernr bịgbso bệmhqlnh. Thàwdwrnh ra theo hộmhql giácvml thácvmli-tửntnz chỉuqhzopgdivokơzzkkng phi Cao Thácvmli-Vâmmrqn, Lýrtsp-Hiếjxcvn vớpixfi đubvsrvmni-sưivok Phácvmlp-Nhẫtnoln màwdwr thônjdli. Thácvmli-tửntnzwdwrn đubvsgbsonh bíwdwr mậmhqlt đubvsi qua Trưivoktsyvng-sa khônjdlng cho sưivok đubvsmhql Tựepnd-Mai biếjxcvt, rồubtvi vưivokqyewt Trưivoktsyvng-giang vềcfcd Biệmhqln-kinh. Khi đubvswdwrn tùhxaty tùhxatng tớpixfi Hàwdwrnh-Nam thìzjok khácvmlm phácvml ra bao nhiêwolxu vàwdwrng bạrvmnc khônjdlng cácvmlnh màwdwr bay. Vưivokơzzkkng phi Thácvmli-Vâmmrqn phảyrydi bácvmln chiếjxcvc vòlmntng đubvseo cổjtjw đubvsrelq lấtnoly tiềcfcdn lộmhql phíwdwr. Nhưivokng đubvsêwolxm ấtnoly, đubvswdwrn tùhxaty tùhxatng qua đubvsêwolxm tạrvmni mộmhqlt khácvmlch đubvsiếjxcvm thìzjokcvmlng dậmhqly hàwdwrnh lýrtsp bịgbso mấtnolt sạrvmnch, kểrelq cảyryd thẻsugrwdwri, cùhxatng chiếjxcvu chỉuqhz củgbsoa hoàwdwrng-đubvsếjxcv truyềcfcdn thácvmli-tửntnz kinh lýrtsp Nam-phưivokơzzkkng.

Triềcfcdu đubvsìzjoknh nghe Trung-Đmufxrvmno kểrelq, họrelq đubvscfcdu đubvsưivoka mắjxcvt nhìzjokn nhau nhưivokhxatng nóopgdi thầlldbm:

– Thônjdli rồubtvi, Ưlldbng-sơzzkkn ra tay rồubtvi.

– Tuy vậmhqly đubvswdwrn tùhxaty tùhxatng vẫtnoln tiếjxcvp tụubtvc lêwolxn đubvsưivoktsyvng, khi qua Hàwdwrnh-sơzzkkn thìzjok đubvsmhqlt nhiêwolxn ngựepnda củgbsoa họrelq ngãobjtbibxn ra, sùhxati bọrelqt méblzlp chếjxcvt hếjxcvt. Tiềcfcdn khônjdlng, thẻsugrwdwri chứcvmlng nhậmhqln thâmmrqn phậmhqln khônjdlng, Thácvmli-tửntnz kinh hãobjti hỏrfuwi đubvsrvmni sưivok Phácvmlp-Nhẫtnoln xem phảyrydi làwdwrm sao? Đmufxrvmni sưivok đubvsưivoka ýrtsp kiếjxcvn rằaadnng thàwdwrnh Trưivoktsyvng-sa làwdwrzzkki Kinh-Nam vưivokơzzkkng đubvsóopgdng đubvsônjdl khônjdlng xa làwdwrm bao. Vưivokơzzkkng tuy khắjxcvt khe thựepndc, nhưivokng dùhxat sao vưivokơzzkkng phi cũkqcwng làwdwrnjdl củgbsoa thácvmli-tửntnz, chỉuqhzopgdcvmlch đubvsếjxcvn đubvsóopgd đubvsrelq nhờtsyvnjdlng chúernra Huệmhql-Nhu giúernrp phưivokơzzkkng tiệmhqln vềcfcd kinh. Từueuhwdwrnh-sơzzkkn vềcfcd Trưivoktsyvng-sa mấtnolt khoảyrydng ba ngàwdwry sứcvmlc ngựepnda. Tiềcfcdn khônjdlng, y phụubtvc đubvsrelq thay đubvsjtjwi khônjdlng, dọrelqc đubvsưivoktsyvng đubvswdwrn tùhxaty tùhxatng phảyrydi vàwdwro mấtnoly ngônjdli chùhxata xin ăbibxn, tắjxcvm rửntnza. Cựepndc chẳvbayng đubvsãobjt, khi đubvswdwrn tùhxaty tùhxatng tớpixfi Tưivokơzzkkng-Nam, thácvmli-tửntnz đubvsếjxcvn xin gặivokp viêwolxn tri huyệmhqln ởfmon đubvsóopgd đubvsrelq xin chu cấtnolp trởfmon vềcfcd kinh. Khônjdlng ngờtsyv đubvswdwrn tùhxaty tùhxatng vừueuha xưivokng làwdwr thácvmli-tửntnz thìzjok bịgbso viêwolxn tri huyệmhqln truyềcfcdn líwdwrnh bắjxcvt tróopgdi giảyrydi vềcfcd kinh đubvsrelq chéblzlm đubvslldbu. May nhờtsyvgglynjdlng Phácvmlp-Nhẫtnoln cao siêwolxu, nêwolxn phácvmli đubvswdwrn khônjdlng bịgbsowdwrnh bắjxcvt. Đmufxrvmni sưivok Phácvmlp-Nhẫtnoln gặivokp viêwolxn tri huyệmhqln hỏrfuwi tạrvmni sao lạrvmni vônjdl lễwdnr nhưivok vậmhqly? Thìzjok viêwolxn tri huyệmhqln cho biếjxcvt mớpixfi hai hônjdlm trưivokpixfc, xa giácvml thácvmli-tửntnzhxatng vớpixfi Cao vưivokơzzkkng phi, Bắjxcvc-ban chỉuqhz hậmhqlu Lýrtsp-Hiếjxcvn, đubvsrvmni sưivok Phácvmlp-Nhẫtnoln qua đubvsâmmrqy. Viêwolxn tri huyệmhqln tiếjxcvp đubvsóopgdn, cung phụubtvng cựepndc kỳepnd chu đubvsácvmlo. Cônjdlng nho củgbsoa huyệmhqln còlmntn bẩcvmly trăbibxm lưivokqyewng vàwdwrng chưivoka kịgbsop đubvsem vềcfcd nộmhqlp cho An-phủgbso-sứcvml, thìzjok thácvmli-tửntnz truyềcfcdn rằaadnng ngưivokơzzkki cầlldbn dùhxatng vàwdwrng vàwdwro quốaadnc sựepnd tốaadni khẩcvmln, phảyrydi trao cho ngưivoktsyvi. Thácvmli-tửntnzopgd biêwolxn nhậmhqln, đubvsóopgdng ấtnoln tíwdwrn đubvsàwdwrng hoàwdwrng. Khi đubvsi thácvmli-tửntnzlmntn truyềcfcdn rằaadnng: « Cóopgd bọrelqn du thủgbso du thựepndc, đubvswolxn đubvswolxn khùhxatng khùhxatng giảyrydwdwrm Thácvmli-tửntnz đubvsi làwdwrm tiềcfcdn cácvmlc quan đubvsgbsoa phưivokơzzkkng. Vậmhqly hễwdnr thấtnoly chúernrng đubvsếjxcvn phảyrydi bắjxcvt tróopgdi giảyrydi vềcfcd kinh ngay ».

Triềcfcdu đubvsìzjoknh Đmufxrvmni-Việmhqlt nghe Trung-Đmufxrvmno tưivoktsyvng thuậmhqlt đubvscfcdu bậmhqlt cưivoktsyvi, nhưivokng họrelqnjdlhxatng ácvmli ngạrvmni cho thácvmli-tửntnz Triệmhqlu-Thựepnd. Vìzjok họrelq biếjxcvt rằaadnng Ưlldbng-sơzzkkn đubvsãobjt cho ngưivoktsyvi trộmhqlm ấtnoln tíwdwrn, thẻsugrwdwri củgbsoa bọrelqn Triệmhqlu-Thựepnd, rồubtvi giảyrydwdwrm phácvmli đubvswdwrn đubvsrelq lấtnoly vàwdwrng, cùhxatng lừueuha cácvmlc quan, đubvsrelqcvmlc quan tưivokfmonng bọrelqn Thựepndwdwr bọrelqn du thủgbso, du thựepndc, màwdwr giếjxcvt chúernrng. Trung-Đmufxrvmno tiếjxcvp:

– Lýrtsp-Hiếjxcvn phảyrydi hếjxcvt sứcvmlc giảyrydi thíwdwrch vớpixfi viêwolxn tri huyệmhqln, nhưivokng y vẫtnoln khônjdlng tin. Cuốaadni cùhxatng nhờtsyv mộmhqlt vịgbso đubvsmhqli trưivokfmonng trong quâmmrqn củgbsoa huyệmhqln lệmhqlnh nguyêwolxn làwdwr đubvsmhql tửntnz phácvmli Thiếjxcvu-lâmmrqm nhậmhqln ra đubvsrvmni sưivok Phácvmlp-Nhẫtnoln làwdwr Thủgbso-tọrelqa Đmufxrvmnt-ma đubvsưivoktsyvng. Triệmhqlu-Thựepndwolxu cầlldbu đubvsưivoka y vềcfcd Trưivoktsyvng-sa, giácvmlp mặivokt vớpixfi cônjdlng chúernra Huệmhql-Nhu thìzjok mớpixfi rõggly trắjxcvng đubvsen. Viêwolxn tri huyệmhqln đubvsàwdwrnh cho quâmmrqn ácvmlp tảyrydi cảyryd đubvswdwrn đubvsi. Khi qua Tưivokơzzkkng-đubvsàwdwrm, lạrvmni xẩcvmly ra biếjxcvn cốaadn nữqjboa.

Mọrelqi ngưivoktsyvi cùhxatng im lặivokng, chờtsyv đubvsqyewi Trung-Đmufxrvmno kểrelq. Trung-Đmufxrvmno hưivokpixfng Thưivoktsyvng-Kiệmhqlt:

– Con cho sưivokcvmlcvmlo nưivokpixfc, sưivokcvml mớpixfi kểrelq tiếjxcvp đubvsưivokqyewc.

sugr-Lan bưivokng ngay ấtnolm tràwdwr trưivokpixfc mặivokt, róopgdt ra ba cácvmli chung rồubtvi bưivokng đubvsếjxcvn trưivokpixfc mặivokt ônjdlng:

– Kíwdwrnh mờtsyvi đubvsrvmni hiệmhqlp xơzzkki nưivokpixfc.

– Đmufxa tạrvmn Thầlldbn-phi.

Trung-Đmufxrvmno uốaadnng nưivokpixfc rồubtvi tiếjxcvp:

– Khi quâmmrqn ácvmlp tảyrydi phácvmli đubvswdwrn vàwdwro đubvsếjxcvn thịgbso trấtnoln Tưivokơzzkkng-Đmufxàwdwrm, thìzjok đubvsãobjt thấtnoly thiếjxcvt kỵfxswwdwrn ra nhưivok chờtsyv đubvsóopgdn. Thácvmli-tửntnz cho rằaadnng tưivokpixfng chỉuqhz huy đubvsrvmno quâmmrqn ởfmon đubvsâmmrqy biếjxcvt rằaadnng mìzjoknh tớpixfi, nêwolxn tiếjxcvp đubvsóopgdn. Viêwolxn tưivokpixfng chỉuqhz huy hỏrfuwi: « Cóopgd phảyrydi Tầlldbn-vưivokơzzkkng đubvsóopgd khônjdlng? ». Thácvmli-tửntnzwolxn tiếjxcvng: « Ta đubvsâmmrqy. Tưivokpixfng quâmmrqn bácvmlo danh đubvsi ». Lậmhqlp tứcvmlc đubvswdwrn thiếjxcvt-kỵfxsw bao vâmmrqy đubvsácvmlm tùhxaty tùhxatng củgbsoa thácvmli-tửntnz lạrvmni. Biếjxcvt cóopgd chốaadnng trảyrydkqcwng vônjdl íwdwrch, Triệmhqlu-Thựepnd đubvsàwdwrnh đubvsrelq cho chúernrng tróopgdi lạrvmni bỏrfuwwolxn xe mang vềcfcd trạrvmni. Lýrtsp-Hiếjxcvn hỏrfuwi viêwolxn tưivokpixfng: « Mi làwdwr ai màwdwrnjdl lễwdnr nhưivok thếjxcvwdwry? Mi cóopgd biếjxcvt rằaadnng mi bắjxcvt giam trừueuh quâmmrqn thìzjok sẽjxcv bịgbso chu di tam tộmhqlc khônjdlng? ». Viêwolxn tưivokpixfng cưivoktsyvi nhạrvmnt: « Bọrelqn trộmhqlm cưivokpixfp kia, bọrelqn mi giảyryd danh thácvmli-tửntnz lừueuha dốaadni biếjxcvt bao nhiêwolxu quan lạrvmni mộmhqlt giảyrydi Hoa-Nam rồubtvi, bâmmrqy giờtsyv bọrelqn mi sa lưivokpixfi, còlmntn chốaadni cãobjti ưivok? ». Viêwolxn đubvsmhqli trưivokfmonng củgbsoa Tưivokơzzkkng-Nam giảyrydi thíwdwrch rằaadnng y đubvsưivokqyewc lệmhqlnh giảyrydi bọrelqn nàwdwry vềcfcd Trưivoktsyvng-sa cho cônjdlng chúernra nhậmhqln diệmhqln. Viêwolxn tưivokpixfng lắjxcvc đubvslldbu: « Cácvmlch đubvsâmmrqy năbibxm ngàwdwry, tônjdli tiếjxcvp đubvsưivokqyewc lệmhqlnh chỉuqhz củgbsoa thácvmli-tửntnz, cóopgd kiềcfcdm thựepndtnoln tíwdwrn cho biếjxcvt ngưivoktsyvi cùhxatng vớpixfi vưivokơzzkkng phi, đubvsrvmni-sưivok Phácvmlp-Nhẫtnoln, quan Bắjxcvc-ban chỉuqhz hậmhqlu Lýrtsp-Hiếjxcvn sẽjxcv đubvsi qua Tưivokơzzkkng-Đmufxàwdwrm, hẹgznqn phảyrydi ra đubvsóopgdn. Chúernrng ta đubvsóopgdn ngưivoktsyvi, dâmmrqng tiệmhqlc, cùhxatng dâmmrqng lễwdnr vậmhqlt. Sau đubvsóopgd ngưivoktsyvi lêwolxn đubvsưivoktsyvng. Trưivokpixfc khi ruổjtjwi ngựepnda, ngưivoktsyvi dặivokn ta: Cóopgd bọrelqn gian tếjxcv giảyryd dạrvmnng ta đubvsácvmlnh lừueuha cácvmlc quan đubvsgbsoa phưivokơzzkkng đubvsrelq lấtnoly tiềcfcdn bạrvmnc. Vậmhqly khi ngưivoktsyvi thấtnoly chúernrng đubvsếjxcvn thìzjok bắjxcvt đubvsem ra giữqjboa chợqyew chéblzlm đubvslldbu ngay. Bâmmrqy giờtsyvcvmlc ngưivoktsyvi sa lưivokpixfi ta, còlmntn chốaadni cãobjti gìzjok nữqjboa? »

Phòlmnt-mãobjt Thâmmrqn-thiệmhqlu-Thácvmli hỏrfuwi:

– Thưivoka sưivok thúernrc, khônjdlng lẽjxcv đubvsrvmni-sưivok Phácvmlp-Nhẫtnoln chịgbsou đubvsrelq bịgbso chéblzlm đubvslldbu sao?

– Dĩhyfv nhiêwolxn làwdwr khônjdlng. Đmufxêwolxm đubvsóopgd đubvsrvmni sưivok Phácvmlp-Nhẫtnoln cọrelq tay vàwdwro cácvmlnh cửntnza cho đubvscvmlt dâmmrqy tróopgdi, cứcvmlu cảyryd bọrelqn ra. Họrelq ăbibxn cắjxcvp ngựepnda, rồubtvi trốaadnn đubvsi. Nhưivokng khi họrelq đubvsếjxcvn Trưivoktsyvng-sa, lúernrc qua chợqyew, tếjxcvcvmlc thấtnoly họrelq mặivokc quầlldbn ácvmlo lônjdli thônjdli, rácvmlch rưivokpixfi màwdwr lạrvmni cỡjxcvi ngựepnda củgbsoa thiếjxcvt kịgbso. Họrelq mậmhqlt bácvmlo cho quan tổjtjwng trấtnoln Trưivoktsyvng-sa. Lậmhqlp tứcvmlc quan tổjtjwng trấtnoln Trưivoktsyvng-sa truyềcfcdn lệmhqlnh: cho thủgbsoy quâmmrqn giảyrydwdwrm phu đubvsòlmnt; dùhxatng hai thuyềcfcdn khácvmlc nhau. Mộmhqlt thuyềcfcdn chởfmon ngưivoktsyvi, mộmhqlt thuyềcfcdn chởfmon ngựepnda. Khi chởfmon chúernrng ra giữqjboa hồubtv thìzjokwdwrm lậmhqlt thuyềcfcdn bắjxcvt sốaadnng. Cảyryd bọrelqn bịgbso trấtnoln nưivokpixfc đubvsếjxcvn phìzjoknh bụubtvng ra, tróopgdi thàwdwrnh mộmhqlt xâmmrqu giảyrydi đubvsếjxcvn dinh quan tổjtjwng trấtnoln. Quan tổjtjwng trấtnoln cho xéblzlt ngựepnda, biếjxcvt làwdwr ngựepnda củgbsoa Tưivokơzzkkng-Đmufxàwdwrm, bèvkwbn kếjxcvt tộmhqli cảyryd bọrelqn trộmhqlm ngựepnda củgbsoa thiếjxcvt kịgbso, lêwolxn ácvmln chéblzlm ngang lưivokng ngay lậmhqlp tứcvmlc. Triệmhqlu-Thựepnd kinh hoàwdwrng, y khônjdlng xưivokng làwdwr thácvmli-tửntnz nữqjboa, màwdwrivokng làwdwr chácvmlu cônjdlng chúernra Huệmhql-Nhu, yêwolxu cầlldbu cho đubvsưivokqyewc gặivokp cônjdlng chúernra. Quan tổjtjwng trấtnoln khônjdlng tin, y năbibxn nỉuqhzobjti, rồubtvi viếjxcvt mộmhqlt bứcvmlc thưivok xin trao cho cônjdlng chúernra. Thưivok đubvsi, mãobjti hônjdlm sau cônjdlng chúernra mớpixfi sai võgglyhyfv đubvsếjxcvn đubvsóopgdn y vàwdwro phủgbso Kinh-Nam vưivokơzzkkng.

Trung-Đmufxrvmno hỏrfuwi Khai-Quốaadnc vưivokơzzkkng:

– Vưivokơzzkkng gia làwdwr anh kếjxcvt nghĩhyfva củgbsoa sưivok đubvsmhql Tựepnd-Mai, xin vưivokơzzkkng gia thửntnz đubvscvmln xem thácvmli đubvsmhql củgbsoa y ra sao?

– Tônjdli biếjxcvt Tựepnd-Mai lắjxcvm. Khi kẻsugrwdwro bưivokpixfng bỉuqhznh khônjdlng biếjxcvt tộmhqli, thìzjok y sẽjxcv truy cho đubvsếjxcvn cùhxatng. Còlmntn khi kẻsugrwdwro biếjxcvt ăbibxn năbibxn hốaadni lỗfmoni, van xin thìzjok y tha ngay. Tônjdli chắjxcvc khônjdlng nhữqjbong y khônjdlng trácvmlch mắjxcvng Thựepnd, màwdwrlmntn an ủgbsoi, rồubtvi cho thiếjxcvt kịgbso hộmhql tốaadnng vềcfcd kinh.

Trung-Đmufxrvmno chắjxcvp tay xácvmlivokơzzkkng:

– Đmufxúernrng nhưivokivokơzzkkng ưivokpixfc tíwdwrnh. Khi quâmmrqn giảyrydi bọrelqn Triệmhqlu-Thựepnd tớpixfi phủgbso Kinh-Nam vưivokơzzkkng, sưivok đubvsmhql vớpixfi cônjdlng chúernra chạrvmny ra xem, thìzjok đubvsúernrng làwdwr thácvmli-tửntnz. Sưivok đubvsmhql thâmmrqn cởfmoni tróopgdi, rồubtvi quácvmlt mắjxcvng đubvsácvmlm thuộmhqlc hạrvmn. Nhưivokng cônjdlng chúernra nhấtnolt đubvsgbsonh đubvsòlmnti đubvsem thácvmli-tửntnz ra chặivokt đubvslldbu vìzjok ba tộmhqli trạrvmnng. Mộmhqlt làwdwrmmrqy chia rẽjxcvzjoknh Hoa-Việmhqlt. Hai làwdwr giảyryd Kinh-Nam vưivokơzzkkng vớpixfi cônjdlng chúernra, nhưivok vậmhqly vônjdlzjoknh hạrvmni vưivokơzzkkng vớpixfi cônjdlng chúernra. Ba làwdwr khônjdlng cóopgd chiếjxcvu chỉuqhzwdwr sang Đmufxrvmni-Việmhqlt. Sưivok đubvsmhql phảyrydi hếjxcvt sứcvmlc năbibxn nỉuqhz, cônjdlng chúernra mớpixfi chịgbsou tha cho bọrelqn Triệmhqlu-Thựepnd vềcfcd.

sugr-Lan nhìzjokn Trung-Đmufxrvmno tủgbsom tỉuqhzm cưivoktsyvi. Trung-Đmufxrvmno hỏrfuwi:

– Thầlldbn phi! Cóopgd lẽjxcv lờtsyvi tưivoktsyvng thuậmhqlt củgbsoa kẻsugr thônjdln phu nàwdwry thiếjxcvu văbibxn hoa làwdwrm thầlldbn phi cưivoktsyvi chăbibxng?

– Thưivoka đubvsrvmni hiệmhqlp, tônjdli đubvsâmmrqu dácvmlm thếjxcv. Tônjdli cưivoktsyvi vìzjok Kinh-Nam vưivokơzzkkng thựepndc khéblzlo léblzlo, đubvsếjxcvn cônjdlng chúernra làwdwr vợqyewwdwrkqcwng khônjdlng biếjxcvt chồubtvng!

–???.

– Tônjdli nghĩhyfvwdwr tấtnolt cảyryd nhữqjbong khốaadnn khổjtjw củgbsoa Thựepndfmon dọrelqc đubvsưivoktsyvng làwdwr do Kinh-Nam vưivokơzzkkng sai bộmhql hạrvmnmmrqy ra, mụubtvc đubvsíwdwrch làwdwrm cho y nhụubtvc nhãobjt. Vưivokơzzkkng đubvsãobjtwdwrm nhưivok thếjxcv thìzjokivokơzzkkng phảyrydi đubvsrelq y sốaadnng chứcvml? Giếjxcvt y làwdwrm chi? Vảyryd giữqjboa hai việmhqlc đubvsrelq y sốaadnng vàwdwr giếjxcvt y thìzjok việmhqlc nàwdwro cóopgd lợqyewi? Giếjxcvt y thìzjok tiếjxcvng tăbibxm Ưlldbng-sơzzkkn khiếjxcvn thiêwolxn hạrvmn sợqyewobjti ưivok? Thìzjok thiêwolxn hạrvmn đubvsãobjt sợqyew rồubtvi. Còlmntn đubvsrelq y sốaadnng thìzjok mai nàwdwry y lêwolxn làwdwrm vua, mỗfmoni khi nghĩhyfv đubvsếjxcvn vưivokơzzkkng ắjxcvt y nổjtjwi da gàwdwr. Mỗfmoni khi nóopgdi đubvsếjxcvn Nam xâmmrqm thìzjok y bạrvmnt víwdwra. Hơzzkkn nữqjboa trong chuyếjxcvn đubvsi nàwdwry y mấtnolt hếjxcvt chíwdwr khíwdwr, mấtnolt hếjxcvt uy tíwdwrn, thìzjok đubvsrelq y sốaadnng mớpixfi lợqyewi. Còlmntn giếjxcvt y, thìzjok triềcfcdu đubvsìzjoknh sẽjxcv lậmhqlp ngưivoktsyvi khácvmlc lêwolxn thay. Nhưivok vậmhqly dễwdnrzjok ngưivoktsyvi nàwdwry sợqyewivokơzzkkng bằaadnng y? Đmufxrelq y sốaadnng thìzjok Đmufxai-Việmhqlt ta íwdwrt ra cũkqcwng yêwolxn tĩhyfvnh trong suốaadnt thờtsyvi gian y trịgbsozjok.

Ghi chúernr,

Quảyryd nhiêwolxn sau nàwdwry Triệmhqlu-Thựepndwolxn ngônjdli vua, tứcvmlc vua Tốaadnng Anh-Tônjdlng. Trọrelqn thờtsyvi gian Anh-Tônjdlng ởfmon ngônjdli, bấtnolt cứcvml bọrelqn quan lạrvmni nàwdwro bàwdwrn đubvsếjxcvn Nam xâmmrqm làwdwr nhàwdwr vua gạrvmnt đubvsi. Đmufxóopgdwdwr chuyệmhqln sau.

sugr-Lan đubvsếjxcvn trưivokpixfc nhàwdwr vua rậmhqlp đubvslldbu binh binh. Nhàwdwr vua kinh hãobjti vộmhqli đubvsjxcvwdwrng dậmhqly:

– Cóopgd việmhqlc gìzjok khanh cứcvmlopgdi, sao lạrvmni hàwdwrnh đubvsrvmni lễwdnr nhưivok thếjxcvwdwry?

– Tâmmrqu bệmhql hạrvmn, ban nãobjty thầlldbn thiếjxcvp đubvsãobjt dẫtnoln lờtsyvi Quảyrydn-Trọrelqng: « Làwdwrm vua khônjdlng thểrelqivokmmrqm, khoan dung, dễwdnrwdwrng vớpixfi ngưivoktsyvi mìzjoknh yêwolxu; khắjxcvt khe vớpixfi ngưivoktsyvi mìzjoknh ghéblzlt». Mấtnoly hônjdlm nay, thầlldbn thiếjxcvp nghe nộmhqli cung xìzjok xầlldbm, rồubtvi đubvsrvmni thầlldbn bàwdwrn tácvmln, bệmhql hạrvmn quácvml sủgbsong ácvmli thầlldbn thiếjxcvp màwdwr ban sắjxcvc chỉuqhz phong thầlldbn thiếjxcvp làwdwrm thầlldbn-phi. Nhưivok thếjxcv e cóopgd chỗfmon bấtnolt thưivoktsyvng trong hậmhqlu cung. Vậmhqly thầlldbn thiếjxcvp thỉuqhznh bệmhql hạrvmn cứcvml cho thầlldbn làwdwrm tu-dung, tu-nghi, hay cung-nữqjbokqcwng đubvsưivokqyewc. Đmufxqyewi sau nàwdwry, thầlldbn thiếjxcvp cóopgdnjdlng trạrvmnng, hoặivokc tỏrfuw ra đubvsưivokqyewc đubvscvmlc đubvsmhql, bệmhql hạrvmn sẽjxcv phong cho thầlldbn thiếjxcvp lêwolxn chứcvmlc phi cũkqcwng chưivoka muộmhqln. Cóopgd thếjxcv mớpixfi chíwdwrnh đubvsưivokqyewc đubvsrvmno tu, tềcfcd, trịgbso, bìzjoknh.

Nhàwdwr vua đubvsgbsonh từueuh chốaadni đubvscfcd nghịgbsowdwry, thìzjok vua bàwdwrzjoknh-Dưivokơzzkkng gậmhqlt đubvslldbu:

– Xin bệmhql hạrvmn chuẩcvmln tấtnolu lờtsyvi củgbsoa Yếjxcvn-Loan. Vìzjok Yếjxcvn-Loan làwdwr đubvsmhql tửntnz củgbsoa phácvmli Mêwolx-linh, đubvsãobjtwdwr đubvsiềcfcdu làwdwrm cho miệmhqlng thếjxcv dịgbso nghịgbso, ghen ghéblzlt rồubtvi. Nay đubvsùhxatng mộmhqlt cácvmli phong làwdwrm thầlldbn-phi thìzjok e rằaadnng bấtnolt lợqyewi cho Yếjxcvn-Loan hơzzkkn làwdwr lợqyewi.

Nhàwdwr vua hỏrfuwi quan thácvmli-phóopgdrtspubvsrvmno-Thàwdwrnh:

– Xin thầlldby cho biếjxcvt tônjdln ýrtsp.

Đmufxrvmno-Thàwdwrnh tâmmrqu:

– Bệmhql hạrvmnwolxn phong cho Lêwolx mỹycdi nhâmmrqn làwdwrm phu-nhâmmrqn làwdwr đubvsưivokqyewc rồubtvi. Vìzjok đubvsvbayng trậmhqlt phu nhâmmrqn khônjdlng cóopgd trong nộmhqli cung bảyrydn triềcfcdu. Bệmhql hạrvmnopgd thểrelq đubvsivokt phu cao hay thấtnolp hơzzkkn thầlldbn phi cũkqcwng đubvsưivokqyewc.

sugr-Lan lạrvmni tâmmrqu:

– Hônjdlm từueuh Thổjtjw-lộmhqli vềcfcd kinh, bệmhql hạrvmnopgd hứcvmla sẽjxcv ban hàwdwrnh chiếjxcvu chỉuqhz đubvsrvmni xácvml thiêwolxn hạrvmn, đubvsrelq tạrvmno íwdwrt phúernrc trạrvmnch cho thiếjxcvp. Nay xin bệmhql hạrvmn thựepndc hiệmhqln. Nhưivok vậmhqly, tộmhqli củgbsoa thácvmli-hậmhqlu, hoàwdwrng-hậmhqlu trong vụubtvwdwry đubvsưivokqyewc tiêwolxu trừueuh.

– Đmufxưivokqyewc, trẫtnolm giữqjbo lờtsyvi hứcvmla.

– Bệmhql hạrvmnlmntn hứcvmla dùhxatng tiềcfcdn chuộmhqlc nhữqjbong ngưivoktsyvi con gácvmli bấtnolt hạrvmnnh phảyrydi bácvmln thâmmrqn cho nhàwdwr giầlldbu, đubvsem vềcfcd gảyryd cho ngưivoktsyvi nghèvkwbo khônjdlng tiềcfcdn cưivokpixfi vợqyew, vàwdwr nhữqjbong ngưivoktsyvi góopgda vợqyew. Nay nhâmmrqn cóopgd vụubtvivokơzzkkng tểrelqivokpixfng cùhxatng mộmhqlt sốaadn quan phạrvmnm trọrelqng tộmhqli. Thiếjxcvp cảyryd gan xin bệmhql hạrvmn đubvsem hếjxcvt sốaadn tiềcfcdn chuộmhqlc tộmhqli củgbsoa cácvmlc quan, cùhxatng vàwdwrng bạrvmnc tang vậmhqlt trong vụubtv Tốaadnng mua chuộmhqlc võgglymmrqm Đmufxrvmni-Việmhqlt màwdwrivok thúernrc Lêwolx-Văbibxn đubvsem nộmhqlp... đubvsrelq chuộmhqlc nhữqjbong ngưivoktsyvi con gácvmli bấtnolt hạrvmnnh...

Nhàwdwr vua gậmhqlt đubvslldbu:

– Trẫtnolm hứcvmla. Bâmmrqy giờtsyv hai mẹgznq con bàwdwr Thúernry-Hòlmntang cóopgd thểrelq ra vềcfcd. Còlmntn nhưivok họrelq muốaadnn ởfmon lạrvmni trong cung vớpixfi phu nhâmmrqn, trẫtnolm cũkqcwng chuẩcvmln tấtnolu. Thônjdli, bãobjti triềcfcdu.

Ban nhạrvmnc tấtnolu bảyrydn Long-hồubtvi:

Kỳepnd nghi bấtnolt thắjxcvc,

ernrc ung hòlmnta minh.

Tỷrfuw tậmhqlp hy vụubtv thuầlldbn hỗfmon,

Thọrelq khảyrydo thảyryd ninh.

Lệmhqlnh văbibxn bấtnolt dĩhyfv,

Duậmhqlt tuấtnoln hữqjbou thanh.

Thiêwolxn tửntnz vạrvmnn niêwolxn,

Phúernrc lộmhqlc lai thàwdwrnh. (9)

Chúernr giảyrydi,

(9) Dịgbsoch:

Cung đubvsìzjoknh chíwdwrnh lễwdnr,

Đmufxlldby đubvsgbso, hòlmnta minh.

Phúernrc tốaadnt sácvmlng rựepndc,

Thọrelq bềcfcdn, an ninh.

Thanh truyềcfcdn vônjdl tậmhqln,

Tốaadnt bềcfcdn dàwdwri lâmmrqu.

Thiêwolxn tửntnz vạrvmnn năbibxm,

Phúernrc làwdwrnh đubvsếjxcvn mãobjti

Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.