Tạoavd i đggiv iệdrmv n Uy-viễtsqb n Thăgfbz ng-long, Đpahb ạoavd i-Việdrmv t
Ngàsohb y hai mưkycp ơtyzm i chíiajb n thájtux ng giêzlcp ng, niêzlcp n hiệdrmv u Anh-vũrvgk Chiêzlcp u-thắmecg ng năgfbz m thứpahb nhìhwci đggiv ờtams i vua Lýzlcp Nhâflvv n-tôzaec ng bêzlcp n Đpahb ạoavd i-Việdrmv t; bêzlcp n Trung-nguyêzlcp n nhằnneq m niêzlcp n hiệdrmv u Hy-Ninh thứpahb mưkycp ờtams i đggiv ờtams i vua Thầocfn n-tôzaec ng nhàsohb Tốydxd ng (Đpahb inh-Tỵtshl , DL.1077).
Triềytba u đggiv ìhwci nh họvsvb p tinh-triềytba u. Vìhwci tầocfn m quan trọvsvb ng củclfy a xãkycp -tắmecg c, nêzlcp n Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u còzaec n mờtams i thêzlcp m cájtux c đggiv ạoavd i tôzaec n sưkycp võypge phájtux i tham dựhzeh .
Lễtsqb nghi tấxxup t.
Quan Đpahb ạoavd i-tưkycp -mãkycp Lýzlcp Thưkycp ờtams ng-Kiệdrmv t tưkycp ờtams ng trìhwci nh vềytba tìhwci nh hìhwci nh chiếwttz n cuộxxup c Tốydxd ng, Việdrmv t: Từlzba sau ba trậdvfu n đggiv ájtux nh ngàsohb y 22 thájtux ng giêzlcp ng đggiv ếwttz n giờtams thìhwci vua bàsohb Bìhwci nh-Dưkycp ơtyzm ng, phòzaec mãkycp Thâflvv n Thiệdrmv u-Thájtux i trấxxup n tạoavd i chiếwttz n lũrvgk y Phúhkrz -lưkycp ơtyzm ng. Côzaec ng-chúhkrz a Bảfntf o-Hòzaec a, đggiv ôzaec đggiv ốydxd c Trầocfn n An, Trầocfn n Hảfntf i trấxxup n tạoavd i chiếwttz n lũrvgk y Nhưkycp -nguyệdrmv t. U-bon vưkycp ơtyzm ng Lêzlcp Văgfbz n vớmecg i côzaec ng chúhkrz a Nong-Nụlxer t trấxxup n tạoavd i chiếwttz n lũrvgk y Vạoavd n-xuâflvv n. Suốydxd t bẩwadb y ngàsohb y, khôzaec ng thấxxup y Tốydxd ng cólcvl mộxxup t hoạoavd t đggiv ộxxup ng nàsohb o đggiv ájtux ng kểyujr . Ngưkycp ợwdvi c lạoavd i, Đpahb ạoavd i-Việdrmv t đggiv ãkycp lấxxup y quâflvv n ởvkgm cájtux c hiệdrmv u đggiv ịyujr a phưkycp ơtyzm ng tổkdtz chứpahb c, bổkdtz xung cho mưkycp ờtams i mộxxup t hiệdrmv u Thiêzlcp n-tửwdvi binh bịyujr tổkdtz n thấxxup t.
Ôyfea ng kếwttz t luậdvfu n:
– Tíiajb nh chung từlzba khi quâflvv n Tốydxd ng phạoavd m cảfntf nh đggiv ếwttz n giờtams tổkdtz n thấxxup t vềytba tưkycp ớmecg ng củclfy a ta quájtux nặpahb ng nềytba . Tổkdtz ng cộxxup ng 36 vịyujr . Nhưkycp ng vềytba quâflvv n thìhwci mấxxup t chưkycp a quájtux năgfbz m vạoavd n.
Ôyfea ng hưkycp ớmecg ng vàsohb o cửwdvi tọvsvb a:
– Đpahb ểyujr duyệdrmv t xétwyi t tìhwci nh hìhwci nh, Thájtux i-hậdvfu u tuyêzlcp n chỉyjsy thiếwttz t tinh triềytba u, hầocfn u đggiv ưkycp a ra phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c hợwdvi p thờtams i. Xin chưkycp vịyujr tôzaec n trưkycp ởvkgm ng đggiv ừlzba ng tiếwttz c côzaec ng chỉyjsy dạoavd y.
Quốydxd c-trưkycp ợwdvi ng Trầocfn n Tựhzeh -An đggiv ưkycp a mắmecg t nhìhwci n quốydxd c mẫlnek u Thanh-Mai ngồdnff i đggiv ốydxd i diệdrmv n vớmecg i ôzaec ng, rồdnff i nólcvl i:
– Khi mộxxup t cuộxxup c chiếwttz n diễtsqb n ra, thìhwci đggiv ôzaec i bêzlcp n đggiv ềytba u phảfntf i chấxxup p nhậdvfu n tổkdtz n thấxxup t. Đpahb ốydxd i vớmecg i vấxxup n đggiv ềytba tổkdtz n thấxxup t, cólcvl hai đggiv iềytba u quan trọvsvb ng. Mộxxup t làsohb tổkdtz n thấxxup t củclfy a ta vớmecg i Tốydxd ng, bêzlcp n nàsohb o nặpahb ng hơtyzm n? Hai làsohb dùwavz ta tổkdtz n thấxxup t nặpahb ng, Tốydxd ng tổkdtz n thấxxup t nhẹlcvl cũrvgk ng khôzaec ng đggiv ájtux ng quan tâflvv m. Đpahb iềytba u đggiv ájtux ng quan tâflvv m làsohb giữocfn a ta vớmecg i Tốydxd ng, bêzlcp n nàsohb o đggiv ạoavd t đggiv ưkycp ợwdvi c mụlxer c đggiv íiajb ch? Bêzlcp n nàsohb o còzaec n tiềytba m lựhzeh c chiếwttz n đggiv ấxxup u?
Nguyêzlcp n-soájtux i Thưkycp ờtams ng-Kiệdrmv t chắmecg p tay xájtux Tựhzeh -An:
– Thưkycp a thájtux i sưkycp phụlxer , đggiv ệdrmv tửwdvi xin so sájtux nh tổkdtz n thấxxup t ta vớmecg i Tốydxd ng. Vềytba tưkycp ớmecg ng, ta mấxxup t ba tưkycp ớmecg ng ởvkgm cấxxup p bộxxup tốydxd i cao làsohb Trung-Thàsohb nh, Tíiajb n-Nghĩozlv a vưkycp ơtyzm ng vớmecg i phòzaec mãkycp Hoàsohb ng-Kiệdrmv n; mấxxup t năgfbz m tưkycp ớmecg ng ởvkgm cấxxup p bộxxup cao làsohb côzaec ng chúhkrz a Đpahb ộxxup ng-Thiêzlcp n, Thiêzlcp n-Ninh, Dưkycp Phi, Nguyễtsqb n Căgfbz n, Bùwavz i Hoàsohb ng-Quan; mấxxup t hai mưkycp ơtyzm i tájtux m tưkycp ớmecg ng ởvkgm cấxxup p bộxxup trung làsohb nhịyujr vịyujr vưkycp ơtyzm ng phi Trung-Thàsohb nh, Tíiajb n-Nghĩozlv a, côzaec ng chúhkrz a Ngọvsvb c-Huệdrmv , Thanh-Thảfntf o, Long-biêzlcp n ngũrvgk hùwavz ng vớmecg i năgfbz m vịyujr phu nhâflvv n, Tâflvv y-hồdnff thấxxup t kiệdrmv t vớmecg i bẩwadb y vịyujr phu nhâflvv n. So vớmecg i Tốydxd ng thìhwci năgfbz m tưkycp ớmecg ng ởvkgm cấxxup p bộxxup tốydxd i cao bịyujr bắmecg t, hoặpahb c đggiv ưkycp ợwdvi c âflvv n xájtux , hoặpahb c đggiv ưkycp ợwdvi c trao cho Kinh-Nam vưkycp ơtyzm ng; mưkycp ờtams i tájtux m tưkycp ớmecg ng ởvkgm cấxxup p bộxxup cao bịyujr giếwttz t, hoặpahb c bịyujr bắmecg t rồdnff i đggiv ưkycp ợwdvi c âflvv n xájtux hay trao cho Kinh-Nam vưkycp ơtyzm ng. Bẩwadb y mưkycp ơtyzm i hai tưkycp ớmecg ng ởvkgm cấxxup p bộxxup trung bịyujr giếwttz t, bịyujr bắmecg t rồdnff i trao cho Kinh-Nam vưkycp ơtyzm ng.
– Bâflvv y giờtams ta xétwyi t vềytba khảfntf năgfbz ng tham chiếwttz n củclfy a tưkycp ớmecg ng đggiv ôzaec i bêzlcp n.
Vua bàsohb Bìhwci nh-Dưkycp ơtyzm ng tiếwttz p lờtams i Thưkycp ờtams ng-Kiệdrmv t:
– Tấxxup t cảfntf tôzaec n sưkycp võypge họvsvb c, cao thủclfy , tưkycp ớmecg ng Tốydxd ng bịyujr ta bắmecg t, rồdnff i thảfntf ra, đggiv ềytba u bịyujr nghi ngờtams , khôzaec ng đggiv ưkycp ợwdvi c nắmecg m binh quyềytba n nữocfn a. Hiệdrmv n cájtux c tưkycp ớmecg ng tốydxd i cao củclfy a Tốydxd ng chỉyjsy còzaec n Quájtux ch Quỳydxd , Triệdrmv u Tiếwttz t, Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, Khúhkrz c Chẩwadb n, Ôyfea n Cảfntf o. Ngưkycp ợwdvi c lạoavd i cájtux c tưkycp ớmecg ng tốydxd i cao củclfy a ta hiệdrmv n còzaec n rấxxup t nhiềytba u: Côzaec i-sơtyzm n tam anh; đggiv ạoavd i đggiv ôzaec đggiv ốydxd c Lýzlcp Kếwttz -Nguyêzlcp n, bốydxd n đggiv ôzaec đggiv ốydxd c thủclfy y quâflvv n; U-bon vưkycp ơtyzm ng, côzaec ng chúhkrz a Nong-Nụlxer t; tiêzlcp n nưkycp ơtyzm ng Bảfntf o-Hòzaec a; Tôzaec n Mạoavd nh, Thanh-Nguyêzlcp n; Cảfntf nh-Long, Thiêzlcp n-Thàsohb nh; phòzaec mãkycp Thiệdrmv u-Thájtux i vớmecg i tôzaec i; trong triềytba u còzaec n Hoàsohb ng-thájtux i hậdvfu u, Thưkycp ờtams ng-Kiệdrmv t. Cájtux c tưkycp ớmecg ng bậdvfu c trung thìhwci cólcvl Thầocfn n-vũrvgk thậdvfu p anh, Kim-cưkycp ơtyzm ng thậdvfu p bájtux t. Tólcvl m lạoavd i vềytba tưkycp ớmecg ng, ta vẫlnek n còzaec n mộxxup t lựhzeh c lưkycp ợwdvi ng hùwavz ng hậdvfu u gấxxup p bộxxup i Tốydxd ng. Vềytba tôzaec n sưkycp võypge họvsvb c, ta chưkycp a bịyujr tổkdtz n thấxxup t lấxxup y mộxxup t ngưkycp ờtams i. Trong khi bêzlcp n Tốydxd ng thìhwci Thậdvfu p-đggiv ạoavd i thầocfn n tăgfbz ng Thiếwttz u-lâflvv m, Trưkycp ờtams ng-bạoavd ch song hùwavz ng khôzaec ng tham dựhzeh vàsohb o cuộxxup c chiếwttz n nữocfn a. Hoa-sơtyzm n tứpahb lãkycp o bịyujr hai hòzaec a thưkycp ợwdvi ng Mộxxup c-tồdnff n, Viêzlcp n-Chiếwttz u dồdnff n thuốydxd c vàsohb o ngưkycp ờtams i, bịyujr bắmecg t mêzlcp man chưkycp a tỉyjsy nh. Liêzlcp u-Đpahb ôzaec ng tam ma bịyujr hòzaec a thưkycp ợwdvi ng Mộxxup c-tồdnff n bắmecg t trao cho Kinh-Nam vưkycp ơtyzm ng. Vềytba phưkycp ơtyzm ng diệdrmv n cao thủclfy , ta còzaec n đggiv ầocfn y đggiv ủclfy tinh lựhzeh c, hơtyzm n hẳqjfh n Tốydxd ng.
– Đpahb a tạoavd sưkycp phụlxer .
Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u hưkycp ớmecg ng vua bàsohb Bìhwci nh-Dưkycp ơtyzm ng xájtux mộxxup t xájtux : Còzaec n vềytba quâflvv n, ta bịyujr mấxxup t hoàsohb n toàsohb n ba hiệdrmv u Thiêzlcp n-tửwdvi binh ởvkgm Nhưkycp -nguyệdrmv t, Phúhkrz -lưkycp ơtyzm ng, đggiv ãkycp đggiv ưkycp ợwdvi c tájtux i lậdvfu p. Bốydxd n hiệdrmv u bịyujr tổkdtz n thấxxup t nặpahb ng, đggiv ãkycp đggiv ưkycp ợwdvi c trang bịyujr , bổkdtz xung. Nay quâflvv n khíiajb , quâflvv n thếwttz lạoavd i nhưkycp xưkycp a. Thủclfy y quâflvv n ta còzaec n toàsohb n vẹlcvl n. Kịyujr binh ta khôzaec ng bịyujr tổkdtz n thấxxup t, màsohb lạoavd i tăgfbz ng thêzlcp m, nhờtams bắmecg t đggiv ưkycp ợwdvi c ngựhzeh a Tốydxd ng ởvkgm Cổkdtz -phájtux p, ởvkgm trậdvfu n Nham-biềytba n. Trong khi thủclfy y quâflvv n Tốydxd ng khôzaec ng còzaec n; kịyujr binh gầocfn n nhưkycp chỉyjsy còzaec n mộxxup t sưkycp , màsohb ngựhzeh a thìhwci gầocfn y ốydxd m, binh tưkycp ớmecg ng thìhwci mấxxup t hếwttz ýzlcp chíiajb chiếwttz n đggiv ấxxup u. Duy bộxxup binh thìhwci phảfntf i đggiv ợwdvi i tin tứpahb c củclfy a sưkycp bájtux Mộxxup c-tồdnff n vớmecg i sưkycp phụlxer mớmecg i biếwttz t chắmecg c đggiv ưkycp ợwdvi c.
Đpahb ếwttz n đggiv ólcvl , viêzlcp n tájtux lĩozlv nh chỉyjsy huy Ưxxup ng-binh củclfy a Khu-mậdvfu t việdrmv n bưkycp ớmecg c vàsohb o trao cho nguyêzlcp n soájtux i Thưkycp ờtams ng-Kiệdrmv t mộxxup t ốydxd ng đggiv ựhzeh ng mậdvfu t thưkycp . Ôyfea ng mởvkgm thưkycp ra đggiv ọvsvb c rồdnff i hưkycp ớmecg ng Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u:
– Tâflvv u Thájtux i-hậdvfu u, tin củclfy a Mộxxup c-tồdnff n hòzaec a thưkycp ợwdvi ng.
Ôyfea ng đggiv ọvsvb c lớmecg n:
«...Từlzba sau trậdvfu n đggiv ájtux nh ngàsohb y 22, binh Tốydxd ng thiệdrmv t hạoavd i quájtux nặpahb ng nềytba . Thứpahb nhấxxup t mặpahb t Phúhkrz -lưkycp ơtyzm ng, chỉyjsy còzaec n ba vạoavd n quâflvv n triềytba u, năgfbz m vạoavd n tâflvv n-đggiv ằnneq ng-hảfntf i. Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, Khúhkrz c Chẩwadb n khôzaec ng đggiv ủclfy sứpahb c đggiv ájtux nh Đpahb âflvv u-đggiv ỉyjsy nh, khai thôzaec ng con đggiv ưkycp ờtams ng tiếwttz p tếwttz lưkycp ơtyzm ng thảfntf o từlzba Bắmecg c-biêzlcp n xuốydxd ng. Tạoavd i Bắmecg c Nhưkycp -nguyệdrmv t, mưkycp ờtams i đggiv ạoavd o binh mang sốydxd 10 tớmecg i 19 trựhzeh c thuộxxup c Triệdrmv u Tiếwttz t bịyujr tan rãkycp hoàsohb n toàsohb n, cájtux c tưkycp ớmecg ng chỉyjsy huy, cájtux c sưkycp trưkycp ởvkgm ng, lữocfn trưkycp ởvkgm ng hầocfn u hếwttz t tửwdvi thưkycp ơtyzm ng; Tiếwttz t gom đggiv ájtux m tàsohb n quâflvv n lạoavd i tájtux i lậdvfu p đggiv ưkycp ợwdvi c ba đggiv ạoavd o. Y sai quâflvv n đggiv ắmecg p chiếwttz n lũrvgk y phòzaec ng quâflvv n Việdrmv t đggiv ổkdtz bộxxup . Tạoavd i tổkdtz ng hàsohb nh doanh, sau trậdvfu n đggiv ộxxup t kíiajb ch, bắmecg n Lôzaec i-tiễtsqb n đggiv êzlcp m 22, đggiv ạoavd o quâflvv n Tảfntf Đpahb ệdrmv -nhấxxup t, Tảfntf Đpahb ệdrmv -nhịyujr bịyujr tửwdvi thưkycp ơtyzm ng mộxxup t nửwdvi a, đggiv ạoavd o quâflvv n Tảfntf Đpahb ệdrmv -tam chỉyjsy còzaec n hơtyzm n trăgfbz m ngưkycp ờtams i; kịyujr binh còzaec n đggiv âflvv u mộxxup t sưkycp . Cộxxup ng chung tâflvv n-đggiv ằnneq ng-hảfntf i còzaec n hơtyzm n mưkycp ờtams i lăgfbz m vạoavd n, quâflvv n triềytba u mưkycp ờtams i vạoavd n. Quájtux ch Qùwavz y ra lệdrmv nh cho binh tưkycp ớmecg ng củclfy ng cốydxd hàsohb ng ràsohb o thựhzeh c chắmecg c cốydxd thủclfy , vìhwci sợwdvi ta tấxxup n côzaec ng. Cólcvl tin tứpahb c gìhwci sẽlnek bájtux o sau... »
Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u đggiv ứpahb ng dậdvfu y, trong thájtux i đggiv ộxxup cựhzeh c kỳydxd nghiêzlcp m trang, rồdnff i cung tay:
– Kíiajb nh Quốydxd c-trưkycp ợwdvi ng, kíiajb nh sưkycp phụlxer , kíiajb nh Quốydxd c-mẫlnek u, kíiajb nh chưkycp vịyujr tôzaec n trưkycp ởvkgm ng, chưkycp vịyujr đggiv ạoavd i thầocfn n, tưkycp ớmecg ng lĩozlv nh.
Trong đggiv iệdrmv n Uy-viễtsqb n cólcvl đggiv ếwttz n hơtyzm n trăgfbz m ngưkycp ờtams i, màsohb im phăgfbz ng phắmecg c.
– Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, Triệdrmv u Tiếwttz t đggiv ắmecg p lũrvgk y vìhwci sợwdvi ta đggiv ổkdtz quâflvv n lêzlcp n đggiv ájtux nh. Quájtux ch Quỳydxd củclfy ng cốydxd doanh trạoavd i vìhwci sợwdvi ta tiếwttz n quâflvv n từlzba Vạoavd n-xuâflvv n, Nham-biềytba n vềytba . Nhưkycp vậdvfu y trong thâflvv m tâflvv m chúhkrz ng, chúhkrz ng tựhzeh biếwttz t chúhkrz ng yếwttz u, ta mạoavd nh; chúhkrz ng khôzaec ng thểyujr vưkycp ợwdvi t sôzaec ng tấxxup n côzaec ng ta. Trong khi ta dưkycp khảfntf năgfbz ng vưkycp ợwdvi t sôzaec ng đggiv ájtux nh chúhkrz ng.
Cửwdvi tọvsvb a đggiv ềytba u đggiv ồdnff ng ýzlcp vớmecg i Thájtux i-hậdvfu u. Ngàsohb i tiếwttz p:
– Trưkycp ớmecg c tìhwci nh hìhwci nh ta, tìhwci nh hìhwci nh đggiv ịyujr ch nhưkycp vậdvfu y, xin Nguyêzlcp n-soájtux i cho biếwttz t mìhwci nh phảfntf i đggiv ốydxd i phólcvl ra sao?
Thưkycp ờtams ng-Kiệdrmv t tâflvv u:
– Tâflvv u thájtux i-hậdvfu u, thầocfn n xin đggiv ưkycp a ra ba phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c, xin Thájtux i-hậdvfu u chọvsvb n lấxxup y mộxxup t.
– Nguyêzlcp n-soájtux i cứpahb tâflvv u.
– Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c thứpahb nhấxxup t làsohb dùwavz ng sứpahb c mạoavd nh quétwyi t sạoavd ch bọvsvb n Tốydxd ng khỏbvmu i Đpahb ạoavd i-Việdrmv t trong vòzaec ng ba ngàsohb y. Phưkycp ơtyzm ng-lưkycp ợwdvi c thứpahb nhìhwci làsohb đggiv uổkdtz i bọvsvb n Tốydxd ng rờtams i khỏbvmu i Đpahb ạoavd i-Việdrmv t trong vòzaec ng ba thájtux ng. Phưkycp ơtyzm ng-lưkycp ợwdvi c thứpahb ba làsohb khôzaec ng cầocfn n đggiv uổkdtz i, đggiv ểyujr chúhkrz ng tựhzeh rúhkrz t khỏbvmu i Đpahb ạoavd i-Việdrmv t trong vòzaec ng mộxxup t năgfbz m.
– Nguyêzlcp n soájtux i cho bếwttz t chi tiếwttz t phưkycp ơtyzm ng lựhzeh ợwdvi c thứpahb nhấxxup t?
– Hiệdrmv n tạoavd i Phúhkrz -lưkycp ơtyzm ng, Nhưkycp -nguyệdrmv t, Tốydxd ng đggiv ólcvl ng ởvkgm Bắmecg c ngạoavd n, ta đggiv ólcvl ng ởvkgm Nam ngạoavd n. Duy tạoavd i Vạoavd n-xuâflvv n, Nham-biềytba n thìhwci ta đggiv ólcvl ng cảfntf hai bêzlcp n bờtams , đggiv âflvv y làsohb mũrvgk i dùwavz i ta uy hiếwttz p tổkdtz ng hàsohb nh doanh Quájtux ch Quỳydxd . Ta cầocfn n đggiv iềytba u thêzlcp m hạoavd m đggiv ộxxup i Đpahb ộxxup ng-đggiv ìhwci nh từlzba biểyujr n Đpahb ôzaec ng vềytba Phúhkrz -lưkycp ơtyzm ng. Ta tấxxup n côzaec ng Tốydxd ng bằnneq ng ba mũrvgk i. Tạoavd i Nham-biềytba n, U-bon vưkycp ơtyzm ng tiếwttz n vềytba đggiv ájtux nh Tổkdtz ng hàsohb nh dinh Quájtux ch Quỳydxd . Tạoavd i Phúhkrz -lưkycp ơtyzm ng, vua bàsohb Binh-Dưkycp ơtyzm ng, phòzaec mãkycp Thâflvv n Thiệdrmv u-Thájtux i dùwavz ng hạoavd m đggiv ộxxup i Đpahb ộxxup ng-đggiv ìhwci nh chởvkgm quâflvv n vưkycp ợwdvi t sôzaec ng đggiv ájtux nh trưkycp ớmecg c mặpahb t Yêzlcp n Đpahb ạoavd t; côzaec ng chúhkrz a Thiêzlcp n Thàsohb nh, phòzaec mãkycp Thâflvv n Cảfntf nh-Long từlzba Đpahb âflvv u-đggiv ỉyjsy nh đggiv ájtux nh vàsohb o sau lưkycp ng y. Tạoavd i Nhưkycp -nguyệdrmv t, sưkycp phụlxer thầocfn n dùwavz ng hai hạoavd m đggiv ộxxup i Bạoavd ch-đggiv ằnneq ng, Thầocfn n-phùwavz chởvkgm quâflvv n vưkycp ợwdvi t sôzaec ng tấxxup n côzaec ng Triệdrmv u Tiếwttz t; lạoavd i sai chim ưkycp ng chuyểyujr n thưkycp cho côzaec ng chúhkrz a Côzaec i-sơtyzm n Thanh-Nguyêzlcp n, phòzaec mãkycp Tôzaec n-Mạoavd nh, đggiv ôzaec thốydxd ng Lýzlcp Tam, phu nhâflvv n Mai-Tam, đggiv em hiệdrmv u Quảfntf ng-vũrvgk , Kinh-Bắmecg c tiếwttz n chiếwttz m Chi-lăgfbz ng đggiv ájtux nh vàsohb o sau lưkycp ng tổkdtz ng hàsohb nh doanh Quájtux ch Quỳydxd . Nhưkycp vậdvfu y chỉyjsy cầocfn n tấxxup n côzaec ng liêzlcp n tiếwttz p ba ngàsohb y, ta diệdrmv t gọvsvb n đggiv ájtux m binh tưkycp ớmecg ng Tốydxd ng. Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c nàsohb y mau chólcvl ng, sẽlnek làsohb m rúhkrz ng đggiv ộxxup ng Trung-nguyêzlcp n, nhưkycp ng phảfntf i chấxxup p nhậdvfu n hy sinh khájtux nhiềytba u tưkycp ớmecg ng sĩozlv .
Chưkycp tưkycp ớmecg ng suýzlcp t xoa, tỏbvmu vẻqjfh hoan nghêzlcp nh phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c nàsohb y.
– Phưkycp ơtyzm ng-lưkycp ợwdvi c thứpahb nhìhwci làsohb : Cứpahb năgfbz m ngàsohb y, mộxxup t tuầocfn n, ta đggiv ổkdtz bộxxup từlzba ng toájtux n nhỏbvmu lêzlcp n tấxxup n côzaec ng quâflvv n Tốydxd ng trong mấxxup y giờtams rồdnff i lạoavd i rúhkrz t đggiv i, làsohb m cho Tốydxd ng ăgfbz n khôzaec ng ngon, ngủclfy khôzaec ng yêzlcp n, mệdrmv t mỏbvmu i. Mộxxup t mặpahb t thưkycp cho côzaec ng chúhkrz a Côzaec i-sơtyzm n tiếwttz n chiếwttz m Quyếwttz t-lýzlcp ; đggiv ôzaec thốydxd ng Lýzlcp Tam phụlxer c binh chặpahb n đggiv ájtux nh cájtux c đggiv oàsohb n tiếwttz p tếwttz n, chiếwttz m Chi-lăgfbz ng rồdnff i đggiv ólcvl ng chặpahb n đggiv ưkycp ờtams ng tiếwttz p tếwttz lưkycp ơtyzm ng thảfntf o. Thếwttz bắmecg t buộxxup c Quájtux ch Quỳydxd phảfntf i dùwavz ng quâflvv n nhổkdtz hai núhkrz t chặpahb n nàsohb y, khiếwttz n y hao binh tổkdtz n tưkycp ớmecg ng rấxxup t nhiềytba u. Sau đggiv ólcvl ta mớmecg i rúhkrz t vàsohb o rừlzba ng, mởvkgm đggiv ưkycp ờtams ng cho chúhkrz ng rúhkrz t lui. Sang thájtux ng ba, khíiajb hậdvfu u nólcvl ng nựhzeh c, binh tưkycp ớmecg ng, lừlzba a ngựhzeh a Tốydxd ng vốydxd n sốydxd ng ởvkgm miềytba n Bắmecg c đggiv ãkycp quen, nay sang ta khôzaec ng hợwdvi p thủclfy y thổkdtz sinh bệdrmv nh. Bấxxup y giờtams ta lạoavd i tấxxup n côzaec ng nhưkycp phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c mộxxup t, ắmecg t chúhkrz ng phảfntf i bỏbvmu chạoavd y. Mộxxup t mặpahb t ta truy kíiajb ch, mộxxup t mặpahb t ta thưkycp cho côzaec ng chúhkrz a Côzaec i-sơtyzm n, đggiv ôzaec thốydxd ng Lýzlcp Tam phụlxer c binh đggiv ájtux nh cắmecg t tàsohb n quâflvv n chúhkrz ng. Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c nàsohb y tuy hơtyzm i lâflvv u, nhưkycp ng đggiv ỡkycp phảfntf i hy sinh nhâflvv n mạoavd ng.
Cájtux c văgfbz n quan, võypge tưkycp ớmecg ng cùwavz ng gậdvfu t đggiv ầocfn u, cólcvl vẻqjfh tájtux n thàsohb nh.
– Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c thứpahb ba làsohb : Mộxxup t mặpahb t ta cứpahb đggiv ồdnff n trúhkrz nhưkycp hiệdrmv n tạoavd i, ngàsohb y ngàsohb y thao luyệdrmv n sĩozlv tốydxd t, trong khi đggiv ólcvl ta truyềytba n bájtux o cho dâflvv n chúhkrz ng biếwttz t giặpahb c đggiv ãkycp yêzlcp n, đggiv âflvv u vềytba đggiv ólcvl , yêzlcp n ổkdtz n làsohb m ăgfbz n. Mộxxup t mặpahb t thưkycp cho côzaec ng chúhkrz a Thiêzlcp n-Thàsohb nh, phòzaec mãkycp Cảfntf nh-Long tájtux i chiếwttz m tấxxup t cảfntf cájtux c trang đggiv ộxxup ng Bắmecg c-biêzlcp n; côzaec ng chúhkrz a Côzaec i-sơtyzm n, đggiv ôzaec thốydxd ng Lýzlcp Tam thay phiêzlcp n nhau đggiv ájtux nh cưkycp ớmecg p cájtux c đggiv oàsohb n tiếwttz p tếwttz lưkycp ơtyzm ng bổkdtz ng. Quâflvv n Tốydxd ng trảfntf i qua mùwavz a hèhwci , mùwavz a thu, lam khíiajb giếwttz t đggiv i íiajb t nhấxxup t mộxxup t nửwdvi a. Bấxxup y giờtams ta sai sứpahb sang Biệdrmv n-kinh, lờtams i lẽlnek nhúhkrz n nhưkycp ờtams ng xin « tạoavd tộxxup i » vềytba việdrmv c ta đggiv em quâflvv n đggiv ájtux nh Ung, Khâflvv m, Liêzlcp m, Dung, Nghi, Bạoavd ch châflvv u; lạoavd i xin tiếwttz n cốydxd ng thầocfn n phụlxer c nhưkycp xưkycp a. Hy-Ninh cũrvgk ng nhưkycp Tốydxd ng triềytba u đggiv ưkycp ợwdvi c vuốydxd t ve tựhzeh ájtux i, sẽlnek ban lệdrmv nh cho Quỳydxd rúhkrz t binh. Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c nàsohb y tuy kétwyi o dàsohb i, nhưkycp ng khôzaec ng phảfntf i dùwavz ng đggiv ếwttz n gưkycp ơtyzm m đggiv ao nhiềytba u.
Cájtux c văgfbz n quan hâflvv n hoan, tỏbvmu vẻqjfh đggiv ồdnff ng ýzlcp . Trong khi cájtux c võypge tưkycp ớmecg ng lạoavd i lắmecg c đggiv ầocfn u, biểyujr u lộxxup bấxxup t phụlxer c.
Ghi chúhkrz ,
Trong suốydxd t năgfbz m nghìhwci n năgfbz m lịyujr ch sửwdvi , cájtux c nhàsohb chỉyjsy đggiv ạoavd o quâflvv n sựhzeh Việdrmv t luôzaec n luôzaec n xửwdvi dụlxer ng khíiajb hậdvfu u, phong thổkdtz làsohb m vũrvgk khíiajb chốydxd ng lạoavd i cuộxxup c xâflvv m lăgfbz ng củclfy a Trung-quốydxd c. Quâflvv n Trung-quốydxd c sang đggiv ájtux nh Đpahb ạoavd i-Việdrmv t đggiv a sốydxd làsohb ngưkycp ờtams i phưkycp ơtyzm ng Bắmecg c, sốydxd ng ởvkgm vùwavz ng khíiajb hậdvfu u lạoavd nh, khi sang đggiv ấxxup t Việdrmv t thuộxxup c vùwavz ng nhiệdrmv t đggiv ớmecg i, họvsvb khôzaec ng chịyujr u nổkdtz i cájtux i thấxxup p nhiệdrmv t. Do đggiv ólcvl sinh mộxxup t sốydxd bệdrmv nh vùwavz ng nhiệdrmv t đggiv ớmecg i nhưkycp nhưkycp cảfntf m cúhkrz m, nhiễtsqb m trùwavz ng đggiv ưkycp ờtams ng hôzaec hấxxup p, tiêzlcp u chảfntf y, dịyujr ch tảfntf , sốydxd t rétwyi t ngãkycp nưkycp ớmecg c. Trong cájtux c bệdrmv nh trêzlcp n, thìhwci ba chứpahb ng sốydxd t rétwyi t ngãkycp nưkycp ớmecg c, dịyujr ch tảfntf vàsohb tiêzlcp u chảfntf y làsohb ba vũrvgk khíiajb làsohb m cho đggiv ịyujr ch quâflvv n kinh hồdnff n tájtux ng đggiv ởvkgm m nhấxxup t.
Hồdnff i nhỏbvmu đggiv ọvsvb c sửwdvi Hoa-Việdrmv t, tôzaec i chỉyjsy cólcvl mộxxup t ýzlcp niệdrmv m sơtyzm sàsohb i vềytba vấxxup n đggiv ềytba nàsohb y. Nay, sau hai mưkycp ơtyzm i lăgfbz m năgfbz m hàsohb nh nghềytba thầocfn y thuốydxd c ởvkgm Phájtux p, tôzaec i mớmecg i biếwttz t rõypge cájtux i khủclfy ng khiếwttz p vềytba ba chứpahb ng bệdrmv nh trêzlcp n. Hầocfn u hếwttz t thâflvv n chủclfy củclfy a tôzaec i trưkycp ớmecg c khi du lịyujr ch VN, đggiv ềytba u đggiv ưkycp ợwdvi c tôzaec i chíiajb ch ngừlzba a dịyujr ch tảfntf (Vaccin cholétwyi rique), cúhkrz m (Vaccin grippal), lạoavd i bắmecg t uốydxd ng thuốydxd c ngừlzba a sốydxd t rétwyi t ngãkycp nưkycp ớmecg c. Ấfqpl y vậdvfu y màsohb tớmecg i 85% vẫlnek n bịyujr đggiv au bụlxer ng tiêzlcp u chảfntf y. Cho nêzlcp n khi thâflvv n chủclfy lêzlcp n đggiv ưkycp ờtams ng, tôzaec i còzaec n bắmecg t mang theo thuốydxd c đggiv au bụlxer ng do vi trùwavz ng gâflvv y ra nhưkycp Immodium (lopétwyi ramide), ercétwyi furyl (nifuroxazide). Còzaec n nhữocfn ng thâflvv n chủclfy bưkycp ớmecg ng bỉyjsy nh, cho rằnneq ng cơtyzm thểyujr mìhwci nh da bằnneq ng thétwyi p, thâflvv n bằnneq ng đggiv ồdnff ng, khôzaec ng chịyujr u chíiajb ch ngừlzba a, mang thuốydxd c theo... thìhwci khỏbvmu i nólcvl i; trong khi du lịyujr ch bịyujr Tàsohb o Thájtux o đggiv uổkdtz i dàsohb i dàsohb i, lúhkrz c vềytba bịyujr sốydxd t rétwyi t ngãkycp nưkycp ớmecg c da vàsohb ng ủclfy ng, bụlxer ng chưkycp ớmecg ng, phảfntf i đggiv i nghỉyjsy íiajb t ngàsohb y tạoavd i bệdrmv nh việdrmv n.
Muỗsrtb i VN khájtux c muỗsrtb i nhữocfn ng nơtyzm i khájtux c làsohb chúhkrz ng ham củclfy a lạoavd . Trong chuyếwttz n côzaec ng tájtux c cho Liêzlcp n-hiệdrmv p cájtux c việdrmv n bàsohb o chếwttz châflvv u Âcoxw u (CEP), chúhkrz ng tôzaec i gồdnff m giájtux o-sưkycp J.Fr. Hadzam (Hoa-kỳydxd ), Tarentino (Ýtsqb ), Laurence Martinet (Phájtux p). Hadzam phájtux t biểyujr u ýzlcp kiếwttz n: « Muỗsrtb i ởvkgm nưkycp ớmecg c màsohb y thâflvv n hìhwci nh nólcvl nhỏbvmu màsohb khi đggiv ốydxd t thìhwci đggiv au nhưkycp ong châflvv m. Nólcvl ham củclfy a lạoavd , dữocfn hơtyzm n bòzaec cạoavd p. Hơtyzm n nữocfn a muỗsrtb i Mỹfwzr thưkycp ờtams ng nólcvl đggiv ậdvfu u lêzlcp n da, ngửwdvi i ngửwdvi i rồdnff i mớmecg i đggiv ốydxd t. Còzaec n muỗsrtb i Việdrmv t, thìhwci nólcvl lao đggiv ếwttz n nhưkycp hỏbvmu a tiễtsqb n SAM 3... Khôzaec ng hiểyujr u sao, rõypge ràsohb ng tao ngồdnff i bêzlcp n ba ngưkycp ờtams i bạoavd n Việdrmv t, màsohb nólcvl cứpahb nhèhwci tao nólcvl đggiv ốydxd t, còzaec n ba ngưkycp ờtams i Việdrmv t thìhwci nólcvl lạoavd i bỏbvmu rơtyzm i ». Giájtux o sưkycp Martinet cũrvgk ng đggiv ồdnff ng ýzlcp : « Muỗsrtb i Việdrmv t thíiajb ch đggiv ốydxd t ngưkycp ờtams i ngoạoavd i quốydxd c thìhwci phảfntf i ». Tôzaec i trêzlcp u: « Khôzaec ng phảfntf i nólcvl ham củclfy a lạoavd đggiv âflvv u, màsohb nólcvl chốydxd ng Mỹfwzr , chốydxd ng thựhzeh c dâflvv n cứpahb u nưkycp ớmecg c đggiv ólcvl ». Giájtux o sưkycp Tarentino nổkdtz i cájtux u: « Tao làsohb ngưkycp ờtams i Ýtsqb , tao đggiv âflvv u cólcvl liêzlcp n hệdrmv gìhwci tớmecg i Mỹfwzr , tớmecg i Phájtux p, màsohb nólcvl cũrvgk ng làsohb m thịyujr t tao rấxxup t kỹfwzr ». Qua câflvv u truyệdrmv n trêzlcp n khiếwttz n tôzaec i chúhkrz ýzlcp : Muỗsrtb i Việdrmv t thíiajb ch đggiv ốydxd t ngưkycp ờtams i lạoavd . Tôzaec i đggiv ãkycp hỏbvmu i trêzlcp n 200 Việdrmv t kiềytba u vềytba thăgfbz m nhàsohb , họvsvb đggiv ềytba u cho biếwttz t, khi họvsvb ngồdnff i bêzlcp n ngưkycp ờtams i thâflvv n, thìhwci muỗsrtb i thíiajb ch xơtyzm i thịyujr t Việdrmv t kiềytba u hơtyzm n làsohb thịyujr t ngưkycp ờtams i trong nưkycp ớmecg c.
Mộxxup t tàsohb i liệdrmv u củclfy a cụlxer c Quâflvv n-y Cộxxup ng-hòzaec a Nhâflvv n-dâflvv n Trung-quốydxd c cho biếwttz t, trong cuộxxup c hàsohb nh quâflvv n « dạoavd y VN bàsohb i họvsvb c » củclfy a Đpahb ặpahb ng Tiểyujr u-Bìhwci nh (1978), cólcvl tớmecg i 9875 Hồdnff ng-quâflvv n bịyujr bệdrmv nh sốydxd t rétwyi t do muỗsrtb i đggiv ốydxd t, vàsohb 34.548 ngưkycp ờtams i bịyujr đggiv au bụlxer ng, tiêzlcp u chảfntf y.
Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u tuyêzlcp n chỉyjsy :
– Xin cájtux c vịyujr cho biếwttz t tôzaec n ýzlcp ?
Cájtux c văgfbz n quan, võypge tưkycp ớmecg ng bàsohb n luậdvfu n phâflvv n vâflvv n tớmecg i hơtyzm n giờtams , màsohb chưkycp a ngãkycp ngũrvgk . Anh-vũrvgk Chiêzlcp u-thắmecg ng hoàsohb ng đggiv ếwttz tuy tuổkdtz i mớmecg i mưkycp ờtams i hai, vìhwci ởvkgm vàsohb o vịyujr thếwttz bấxxup t đggiv ắmecg c dĩozlv phảfntf i dựhzeh bàsohb n quốydxd c sựhzeh , nêzlcp n đggiv ãkycp khôzaec n trưkycp ớmecg c tuổkdtz i rấxxup t nhiềytba u. Nhàsohb vua tuyêzlcp n chỉyjsy :
– Trẫlnek m thấxxup y phưkycp ơtyzm ng lựhzeh ợwdvi c thứpahb nhấxxup t tỏbvmu ra đggiv ưkycp ợwdvi c sứpahb c mạoavd nh củclfy a ta. Từlzba nay trởvkgm đggiv i, vĩozlv nh viễtsqb n Tốydxd ng êzlcp càsohb ng, khôzaec ng dájtux m bàsohb n đggiv ếwttz n việdrmv c đggiv em quâflvv n đggiv ájtux nh ta nữocfn a. Ta cũrvgk ng chẳqjfh ng phảfntf i tiếwttz n cốydxd ng, nhậdvfu n sắmecg c phong nữocfn a. Nhưkycp ng ta giếwttz t đggiv ưkycp ợwdvi c mưkycp ờtams i lăgfbz m vạoavd n tâflvv n-đggiv ằnneq ng-hảfntf i, mưkycp ờtams i vạoavd n quâflvv n triềytba u củclfy a Tốydxd ng, íiajb t ra ta cũrvgk ng phảfntf i thiệdrmv t hạoavd i ba vạoavd n ngưkycp ờtams i. Trẫlnek m thấxxup y ghêzlcp quájtux , khôzaec ng nỡkycp !
Cửwdvi tọvsvb a đggiv ềytba u nghĩozlv thầocfn m:
– Ôyfea ng vua con nàsohb y quảfntf làsohb đggiv ấxxup ng nhâflvv n từlzba .
Nhàsohb vua tiếwttz p:
– Phưkycp ơtyzm ng-lưkycp ợwdvi c thứpahb nhìhwci tưkycp ơtyzm ng đggiv ốydxd i thoảfntf đggiv ưkycp ợwdvi c tựhzeh ájtux i. Nhưkycp ng khi ta đggiv uổkdtz i Quỳydxd vềytba bêzlcp n kia biêzlcp n giớmecg i rồdnff i cólcvl ởvkgm yêzlcp n vớmecg i y đggiv ưkycp ợwdvi c khôzaec ng? Y hiệdrmv n lĩozlv nh chứpahb c Tuyêzlcp n-huy Nam-việdrmv n sựhzeh , quảfntf n lĩozlv nh hếwttz t cájtux c châflvv u quậdvfu n Nam thùwavz y. Y cólcvl thểyujr vétwyi t hếwttz t binh tưkycp ớmecg ng vùwavz ng Nam Trưkycp ờtams ng-giang sang phụlxer c thùwavz . Ta lạoavd i phảfntf i chốydxd ng lạoavd i, vừlzba a hao tiềytba n tốydxd n củclfy a, vừlzba a mấxxup t nhiềytba u ngưkycp ờtams i hy sinh.
Nhàsohb vua đggiv ứpahb ng dậdvfu y nhìhwci n cửwdvi tọvsvb a:
– Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c thứpahb a ba, thìhwci ta phảfntf i nhúhkrz n mìhwci nh mộxxup t chúhkrz t. Nhưkycp ng biếwttz t đggiv âflvv u Tốydxd ng chẳqjfh ng cho rằnneq ng ta còzaec n sợwdvi chúhkrz ng, rồdnff i lạoavd i hoạoavd nh họvsvb e lôzaec i thôzaec i? Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c nàsohb y muôzaec n nghìhwci n lầocfn n khôzaec ng dùwavz ng đggiv ưkycp ợwdvi c.
Nhàsohb vua hưkycp ớmecg ng Lýzlcp Kếwttz -Nguyêzlcp n:
– Hôzaec m qua, thầocfn y củclfy a trẫlnek m từlzba biểyujr n đggiv ôzaec ng vềytba Thăgfbz ng-long cólcvl vàsohb o hoàsohb ng thàsohb nh dạoavd y dỗsrtb trẫlnek m; nhâflvv n đggiv ólcvl trẫlnek m đggiv ãkycp hộxxup i ýzlcp vớmecg i thầocfn y, rồdnff i đggiv ưkycp a ra mộxxup t phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c. Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c nàsohb y bao gồdnff m tinh hoa củclfy a ba phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c màsohb nguyêzlcp n soájtux i vừlzba a tâflvv u. Xin thầocfn y trìhwci nh cho cửwdvi tọvsvb a nghe xem cólcvl gìhwci cầocfn n sửwdvi a đggiv ổkdtz i khôzaec ng?
Đpahb ạoavd i đggiv ôzaec đggiv ốydxd c Lýzlcp Kếwttz -Nguyêzlcp n đggiv ứpahb ng dậdvfu y cung tay:
– Tâflvv u thájtux i hậdvfu u, tâflvv u bệdrmv hạoavd , thầocfn n xin đggiv ưkycp a ra phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c bao gồdnff m tinh hoa củclfy a ba phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c màsohb nguyêzlcp n soájtux i đggiv ãkycp tâflvv u. Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c nàsohb y gồdnff m năgfbz m bưkycp ớmecg c.
Ôyfea ng đggiv ưkycp a mắmecg t nhìhwci n nguyêzlcp n soájtux i Thưkycp ờtams ng-Kiệdrmv t:
– Bưkycp ớmecg c thứpahb nhấxxup t làsohb : Giếwttz t tinh thầocfn n củclfy a tưkycp ớmecg ng sĩozlv Tốydxd ng. Bưkycp ớmecg c nàsohb y ta dùwavz ng binh lựhzeh c năgfbz m mũrvgk i. Mũrvgk i thứpahb nhấxxup t, U-bon vưkycp ơtyzm ng Lêzlcp Văgfbz n đggiv em quâflvv n từlzba Vạoavd n-xuâflvv n tiếwttz n tớmecg i gầocfn n tốydxd ng hàsohb nh doanh Quájtux ch Qùwavz y đggiv ólcvl ng quâflvv n, đggiv ểyujr đggiv e dọvsvb a y. Mũrvgk i thứpahb nhìhwci , lệdrmv nh cho côzaec ng chúhkrz a Côzaec i-sơtyzm n chiếwttz m Quyếwttz t-lýzlcp , đggiv ôzaec thốydxd ng Lýzlcp Tam chiếwttz m Chi-lăgfbz ng, côzaec ng chúhkrz a Thiêzlcp n-Thàsohb nh chiếwttz m Lạoavd ng-châflvv u. Mũrvgk i thứpahb ba, Đpahb ợwdvi i Quỳydxd sai Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, Khúhkrz c Chẩwadb n tiếwttz n quâflvv n tájtux i chiếwttz m ảfntf i Quyếwttz t lýzlcp , Chi-lăgfbz ng, Lạoavd ng châflvv u đggiv ểyujr bảfntf o vệdrmv đggiv ưkycp ờtams ng tiếwttz p tếwttz , bấxxup y giờtams ta cho hạoavd m đggiv ộxxup i Đpahb ộxxup ng-đggiv ìhwci nh tốydxd c đggiv ếwttz n Phúhkrz -lưkycp ơtyzm ng. Vua bàsohb Bìhwci nh-Dưkycp ơtyzm ng dùwavz ng hạoavd m đggiv ộxxup i Đpahb ộxxup ng-đggiv ìhwci nh chởvkgm quâflvv n quâflvv n vưkycp ợwdvi t sôzaec ng chiếwttz m Đpahb âflvv u đggiv ỉyjsy nh, étwyi p bêzlcp n trájtux i tổkdtz ng hàsohb nh doanh Tốydxd ng. Mũrvgk i thứpahb tưkycp , tiêzlcp n nưkycp ơtyzm ng Bảfntf o-Hòzaec a étwyi p Quájtux ch Quỳydxd ởvkgm phíiajb a Nhưkycp -nguyệdrmv t. Mũrvgk i thứpahb năgfbz m, ta dùwavz ng thủclfy y quâflvv n tájtux i chiếwttz m Ngọvsvb c-sơtyzm n, Đpahb ôzaec ng-triềytba u. Bưkycp ớmecg c nàsohb y ưkycp ớmecg c khoảfntf ng 20 ngàsohb y.
Cájtux c võypge tưkycp ớmecg ng đggiv ềytba u vỗsrtb tay hoan hôzaec .
– Bưkycp ớmecg c thứpahb nhìhwci : Sájtux t nhấxxup t nhâflvv n vạoavd n nhâflvv n cu (Giếwttz t mộxxup t ngưkycp ờtams i vạoavd n ngưkycp ờtams i sợwdvi ). Ta đggiv em nhữocfn ng têzlcp n tùwavz binh nguyêzlcp n làsohb tưkycp ớmecg ng, binh Tốydxd ng ájtux c đggiv ộxxup c, từlzba ng cưkycp ớmecg p bólcvl c, giếwttz t ngưkycp ờtams i, hoặpahb c nhữocfn ng têzlcp n phảfntf n quốydxd c Việdrmv t... ra xửwdvi tửwdvi trêzlcp n sàsohb n chiếwttz n hạoavd m. Trưkycp ớmecg c khi xửwdvi , ta bắmecg c loa bájtux o cho binh tưkycp ớmecg ng Tốydxd ng biếwttz t trưkycp ớmecg c đggiv ịyujr a đggiv iểyujr m. Rồdnff i tớmecg i giờtams hàsohb nh quyếwttz t, ta cho chiếwttz n hạoavd m ra giữocfn a sôzaec ng, đggiv ểyujr binh tưkycp ớmecg ng Tốydxd ng nhìhwci n rõypge . Bưkycp ớmecg c nàsohb y cólcvl thểyujr thi hàsohb nh cùwavz ng mộxxup t lúhkrz c vớmecg i bưkycp ớmecg c thứpahb nhấxxup t, nhưkycp ng kétwyi o dàsohb i mộxxup t thájtux ng thay vìhwci hai mưkycp ơtyzm i ngàsohb y.
Nghe đggiv ếwttz n đggiv âflvv y, Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u đggiv ưkycp a mắmecg t nhìhwci n Côzaec i-sơtyzm n tam vớmecg i nhàsohb vua rồdnff i mỉyjsy m cưkycp ờtams i. Tam-anh, nhàsohb vua cưkycp ờtams i theo. Trong nụlxer cưkycp ờtams i đggiv ólcvl năgfbz m vịyujr ngụlxer ýzlcp :
– Đpahb âflvv y làsohb ýzlcp kiếwttz n củclfy a nhàsohb vua, chứpahb mộxxup t Nho sĩozlv nhưkycp Lýzlcp Kếwttz -Nguyêzlcp n khôzaec ng bao giờtams nghĩozlv ra lốydxd i trừlzba ng phạoavd t nhưkycp vậdvfu y. Màsohb ýzlcp kiếwttz n nàsohb y củclfy a nhàsohb vua thìhwci lạoavd i do sưkycp phụlxer làsohb Côzaec i-sơtyzm n tam anh truyềytba n cho.
Quan Thájtux i-phólcvl Quájtux ch Sĩozlv -An xoa tay vao nhau khen ngợwdvi i:
– Lốydxd i trừlzba ng phạoavd t nàsohb y vừlzba a còzaec ýzlcp nhắmecg n nhủclfy vớmecg i ngưkycp ờtams i Tốydxd ng: Chúhkrz ng ta bắmecg t đggiv ưkycp ợwdvi c tùwavz binh thìhwci nuôzaec i nấxxup ng, đggiv ốydxd i xửwdvi tửwdvi tếwttz , sau đggiv ólcvl đggiv em trảfntf vềytba . Nhưkycp ng bọvsvb n ájtux c bájtux thìhwci bịyujr trừlzba ng trịyujr . Khi quâflvv n Tốydxd ng hồdnff i hưkycp ơtyzm ng, chúhkrz ng thuậdvfu t lạoavd i vớmecg i bạoavd n bèhwci , họvsvb hàsohb ng, từlzba nay bọvsvb n ngưkycp ờtams i Hoa thùwavz nghịyujr ch vớmecg i ngưkycp ờtams i Việdrmv t phảfntf i ngừlzba ng lạoavd i. Hơtyzm n nữocfn a, khi ta xửwdvi tửwdvi binh tưkycp ớmecg ng Tốydxd ng, ắmecg t quâflvv n Tốydxd ng xólcvl t tìhwci nh đggiv ồdnff ng đggiv ộxxup i muốydxd n vưkycp ợwdvi t sôzaec ng trảfntf thùwavz , màsohb Quájtux ch Quỳydxd khôzaec ng cho, thìhwci chúhkrz ng cảfntf m thấxxup y nhụlxer c nhãkycp tựhzeh ty; cuốydxd i cùwavz ng đggiv ưkycp a đggiv ếwttz n khôzaec ng còzaec n tinh thầocfn n chiếwttz n đggiv ấxxup u.
Lýzlcp Kếwttz -Nguyêzlcp n tiếwttz p:
-Bưkycp ớmecg c thứpahb ba làsohb :Mậdvfu t ngọvsvb t chếwttz t ruồdnff i.Cửwdvi sứpahb sang Biệdrmv n-kinh, dùwavz ng lờtams i lẽlnek khiêzlcp m nhưkycp ợwdvi ng đggiv ổkdtz lỗsrtb i cho bọvsvb n đggiv ạoavd i thầocfn n Nam biêzlcp n gâflvv y sựhzeh , nêzlcp n Đpahb ạoavd i-Việdrmv t phảfntf i đggiv ájtux nh Ung, Khâflvv m, Liêzlcp m đggiv ểyujr tựhzeh vệdrmv . Nay trăgfbz m vạoavd n quâflvv n Thiêzlcp n-triềytba u sang bịyujr lam chưkycp ởvkgm ng màsohb chếwttz t mấxxup t hai phầocfn n ba rồdnff i; nếwttz u đggiv ểyujr lâflvv u, e chếwttz t hếwttz t. Vậdvfu y xin Thiêzlcp n-triềytba u cho rúhkrz t binh, Đpahb ạoavd i-Việdrmv t sẽlnek sai sứpahb sang tiếwttz n cốydxd ng hàsohb ng năgfbz m nhưkycp cũrvgk . Nhữocfn ng khêzlcp đggiv ộxxup ng nàsohb o theo Tốydxd ng thìhwci vẫlnek n đggiv ểyujr thuộxxup c Tốydxd ng. Nhưkycp vậdvfu y tựhzeh ájtux i bọvsvb n chủclfy chiếwttz n triềytba u Hy-Ninh đggiv ưkycp ợwdvi c xoa dịyujr u, bọvsvb n chủclfy hòzaec a đggiv ưkycp ợwdvi c toạoavd i ýzlcp , ắmecg t chúhkrz ng sẽlnek tâflvv u xin cho rúhkrz t binh. Bưkycp ớmecg c nàsohb y ưkycp ớmecg c khoảfntf ng hai thájtux ng.
Đpahb ôzaec -thốydxd ng Hùwavz ng Nhâflvv n nhăgfbz n mặpahb t:
– Thưkycp a quan Thájtux i-phólcvl , mìhwci nh... mìhwci nh chịyujr u mấxxup t đggiv ấxxup t cho Tốydxd ng ưkycp ?
Kếwttz -Nguyêzlcp n phìhwci cưkycp ờtams i:
– Đpahb âflvv u cólcvl ! Khi Quájtux ch Quỳydxd rúhkrz t quâflvv n, thìhwci ta cho quâflvv n theo bétwyi n gólcvl t. Đpahb ợwdvi i đggiv ạoavd i quâflvv n y vềytba tớmecg i Ung-châflvv u, lậdvfu p tứpahb c ta tiếwttz n quâflvv n chiếwttz m lạoavd i nhữocfn ng trang đggiv ộxxup ng bịyujr Tốydxd ng lấxxup n. Bấxxup y giờtams Quỳydxd khôzaec ng còzaec n quâflvv n, khôzaec ng còzaec n lưkycp ơtyzm ng đggiv ểyujr trởvkgm lạoavd i đggiv ájtux nh ta nữocfn a. Víiajb dùwavz y muốydxd n tiếwttz n quâflvv n sang, lạoavd i phảfntf i tâflvv u vềytba triềytba u, thờtams i gian củclfy a sứpahb giảfntf di vềytba mấxxup t íiajb t nhấxxup t bốydxd n thájtux ng. Trong bốydxd n thájtux ng đggiv ólcvl , ta đggiv ãkycp tổkdtz chứpahb c lạoavd i cájtux c trang đggiv ộxxup ng rồdnff i, dễtsqb gìhwci y dájtux m lao đggiv ầocfn u vàsohb o?
Nhàsohb vua tuyêzlcp n chỉyjsy :
– Phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c ba bưkycp ớmecg c nàsohb y vừlzba a đggiv ỡkycp tốydxd n xưkycp ơtyzm ng májtux u, vừlzba a giữocfn đggiv ưkycp ợwdvi c hoàsohb khíiajb vớmecg i triềytba u đggiv ìhwci nh Tốydxd ng, vừlzba a giữocfn đggiv ưkycp ợwdvi c uy thếwttz củclfy a ta, lạoavd i làsohb m cho Tốydxd ng kinh sợwdvi . Từlzba nay vàsohb mãkycp i mãkycp i họvsvb khôzaec ng dájtux m bàsohb n chuyệdrmv n đggiv ájtux nh ta nữocfn a.
Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u tuyêzlcp n chỉyjsy :
– Đpahb ểyujr cólcvl thểyujr chuyểyujr n đggiv ạoavd i quâflvv n sang đggiv ájtux nh Đpahb ạoavd i-Việdrmv t, Hy-Ninh vớmecg i An-Thạoavd ch phảfntf i cắmecg t đggiv ấxxup t cho Hạoavd , cho Liêzlcp u, cầocfn u hòzaec a hầocfn u dồdnff n hếwttz t binh hùwavz ng, tưkycp ớmecg ng mạoavd nh củclfy a Tâflvv y-thùwavz y, Bắmecg c-thùwavz y sang đggiv ájtux nh ta. Hy-Ninh hy vọvsvb ng bọvsvb n Quájtux ch Quỳydxd chiếwttz m đggiv ưkycp ợwdvi c nưkycp ớmecg c ta trong mộxxup t thájtux ng, rồdnff i lạoavd i đggiv em quâflvv n vềytba giữocfn Bắmecg c-thùwavz y, Tâflvv y-thùwavz y, mang theo mấxxup y chụlxer c tùwavz hàsohb ng binh củclfy a ta. Nay bao nhiêzlcp u tưkycp ớmecg ng giỏbvmu i, binh tinh nhuệdrmv bịyujr giếwttz t hếwttz t, chắmecg c chắmecg n Liêzlcp u, Hạoavd lạoavd i gâflvv y sựhzeh . Màsohb than ôzaec i! Tốydxd ng khôzaec ng còzaec n tinh lựhzeh c phòzaec ng vệdrmv nữocfn a. Từlzba nay, ta khôzaec ng sợwdvi Tốydxd ng nữocfn a; trájtux i lạoavd i Tốydxd ng phảfntf i sợwdvi ta. Theo ưkycp ớmecg c tíiajb nh củclfy a côzaec phụlxer nàsohb y, e khôzaec ng bao lâflvv u nữocfn a Tốydxd ng sẽlnek bịyujr Liêzlcp u chiếwttz m. Bấxxup y giờtams cólcvl khi ta phảfntf i giúhkrz p Tốydxd ng giữocfn nưkycp ớmecg c trong thếwttz yếwttz u, hơtyzm n làsohb diệdrmv t Tốydxd ng rồdnff i phảfntf i chốydxd ng vớmecg i Liêzlcp u hùwavz ng mạoavd nh.
Ghi chúhkrz ,
Kiếwttz n giảfntf i củclfy a Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u thựhzeh c chíiajb nh xájtux c. Niêzlcp n hiệdrmv u Tĩozlv nh-Khang nguyêzlcp n niêzlcp n đggiv ờtams i vua Khâflvv m-tôzaec ng nhàsohb Tốydxd ng, bêzlcp n Đpahb ạoavd i-Việdrmv t làsohb niêzlcp n hiệdrmv u Thiêzlcp n-phùwavz Duệdrmv -vũrvgk thứpahb bẩwadb y đggiv ờtams i vua Lýzlcp Nhâflvv n-tôzaec ng (Bíiajb nh-Ngọvsvb , DL.1126) tứpahb c 49 năgfbz m sau; quâflvv n Kim đggiv ájtux nh vàsohb o Biệdrmv n-kinh bắmecg t hai vua Tốydxd ng làsohb Huy-tôzaec ng vàsohb Khâflvv m-tôzaec ng đggiv em vềytba Bắmecg c. Con củclfy a Khâflvv m-tôzaec ng làsohb Triệdrmv u Cấxxup u chạoavd y xuốydxd ng Nam, tájtux i lậdvfu p triềytba u Tốydxd ng, tứpahb c Nam Tốydxd ng, ởvkgm ngôzaec i đggiv ưkycp ợwdvi c 36 năgfbz m, sau khi băgfbz ng đggiv ưkycp ợwdvi c tôzaec n miếwttz u hiệdrmv u làsohb Cao-tôzaec ng.
Tạoavd i tổkdtz ng hàsohb nh doanh « An-Nam đggiv ạoavd o hàsohb nh doanh mãkycp bộxxup quâflvv n đggiv ôzaec tổkdtz ng quảfntf m chiêzlcp u thảfntf o sứpahb kiêzlcp m tuyêzlcp n phủclfy sứpahb chưkycp lộxxup Kinh-châflvv u, Hồdnff -Nam, Quảfntf ng-Đpahb ôzaec ng, Quảfntf ng Tâflvv y »
Ngàsohb y 5 thájtux ng hai, niêzlcp n hiệdrmv u Anh-vũrvgk Chiêzlcp u-thắmecg ng thứpahb nhìhwci đggiv ờtams i vua Lýzlcp Nhâflvv n-tôzaec ng bêzlcp n Đpahb ạoavd i-Việdrmv t, bêzlcp n Trung-nguyêzlcp n làsohb niêzlcp n hiệdrmv u Hy-Ninh thứpahb mưkycp ờtams i đggiv ờtams i vua Thầocfn n-tôzaec ng nhàsohb Tốydxd ng (Đpahb inh-Tỵtshl , DL.1077).
Quájtux ch Quỳydxd triệdrmv u tậdvfu p chưkycp tưkycp ớmecg ng bàsohb n phưkycp ơtyzm ng lưkycp ợwdvi c đggiv ốydxd i phólcvl vớmecg i tìhwci nh hìhwci nh. Cájtux c tưkycp ớmecg ng Triệdrmv u Tiếwttz t, Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, Tu Kỷfwzr , Khúhkrz c Chẩwadb n, Đpahb àsohb o Bậdvfu t, Trưkycp ơtyzm ng Thếwttz -Cựhzeh ... đggiv ềytba u hiệdrmv n diệdrmv n.
Ôyfea n Cảfntf o tưkycp ờtams ng trìhwci nh:
– Ngàsohb y mùwavz ng mộxxup t thájtux ng hai vừlzba a qua, Lýzlcp Càsohb n-Đpahb ứpahb c sai sứpahb sang Biệdrmv n-kinh tạoavd tộxxup i, xin Thiêzlcp n-triềytba u rúhkrz t quâflvv n; từlzba nay lạoavd i thầocfn n phụlxer c tiếwttz n cốydxd ng nhưkycp cũrvgk . Đpahb ểyujr tỏbvmu lòzaec ng hốydxd i lỗsrtb i, Giao-chỉyjsy đggiv em bẩwadb y vạoavd n tùwavz binh bao gồdnff m tưkycp ớmecg ng tájtux , cao thủclfy võypge lâflvv m do hạoavd m đggiv ộxxup i Âcoxw u-Cơtyzm chởvkgm đggiv ếwttz n Quảfntf ng-châflvv u trao cho quan trấxxup n thủclfy . Chiếwttz n thuyềytba n sẽlnek cậdvfu p bếwttz n chậdvfu m nhấxxup t làsohb ngàsohb y rằnneq m thájtux ng hai nàsohb y. Nguyêzlcp n soájtux i đggiv ãkycp cửwdvi ngưkycp ờtams i tiếwttz p dẫlnek n sứpahb Giao. Sứpahb Giao vớmecg i viêzlcp n tiếwttz p dẫlnek n dùwavz ng ngựhzeh a phi bấxxup t kểyujr ngàsohb y đggiv êzlcp m, nêzlcp n hôzaec m qua đggiv ãkycp đggiv ếwttz n Biệdrmv n-kinh dâflvv ng biểyujr u. Hoàsohb ng-thưkycp ợwdvi ng cùwavz ng chưkycp đggiv ạoavd i thầocfn n hộxxup i ởvkgm Thiêzlcp n-chưkycp ơtyzm ng cájtux c. Quan giájtux m sájtux t ngựhzeh sửwdvi Thájtux i Thừlzba a-Hi dâflvv ng sớmecg tâflvv u rằnneq ng: Mụlxer c đggiv íiajb ch ra quâflvv n đggiv ểyujr trừlzba ng phạoavd t Giao-chỉyjsy , thếwttz màsohb nay nólcvl đggiv ãkycp đggiv ếwttz n cửwdvi a trờtams i nétwyi p mìhwci nh nhậdvfu n tộxxup i thìhwci cũrvgk ng nêzlcp n tha cho nólcvl đggiv ểyujr tỏbvmu lưkycp ợwdvi ng bao dung. Tểyujr tưkycp ớmecg ng Ngôzaec Sung cùwavz ng cájtux c đggiv ạoavd i thầocfn n đggiv ềytba u tâflvv u xin hoàsohb ng thưkycp ợwdvi ng nghe lờtams i Thájtux i ngựhzeh sửwdvi , tuyêzlcp n chỉyjsy rúhkrz t quâflvv n..
Khúhkrz c Chẩwadb n hỏbvmu i:
– Hôzaec m qua sứpahb Giao mớmecg i dâflvv ng sớmecg , màsohb sao nay tin đggiv ãkycp đggiv ếwttz n đggiv âflvv y đggiv ưkycp ợwdvi c?
Quájtux ch Quỳydxd trảfntf lờtams i:
– Tiếwttz p dẫlnek n sứpahb cólcvl mang theo Ưxxup ng-binh củclfy a Giao-chỉyjsy . Y dùwavz ng chim ưkycp ng gửwdvi i tin vềytba , nêzlcp n sájtux ng nay ta đggiv ãkycp biếwttz t.
Ôyfea n Cảfntf o tiếwttz p:
– Ngàsohb y mùwavz ng mộxxup t thájtux ng hai vừlzba a qua Thiêzlcp n-Thàsohb nh, Cảfntf nh-Long từlzba trong rừlzba ng đggiv ổkdtz ra tájtux i chiếwttz m Lạoavd ng-châflvv u; Trầocfn n Thanh-Nguyêzlcp n, Tôzaec n Mạoavd nh tájtux i chiếwttz m Quyếwttz t-lýzlcp ; Lýzlcp Tam tájtux i chiếwttz m Chi-lăgfbz ng. Nguyêzlcp n soájtux i đggiv ãkycp lệdrmv nh cho đggiv ôzaec tổkdtz ng quảfntf n Yêzlcp n Đpahb ạoavd t đggiv em quâflvv n vưkycp ợwdvi t thưkycp ợwdvi ng đggiv ạoavd o tájtux i chiếwttz m Lạoavd ng-châflvv u; phólcvl đggiv ôzaec tổkdtz ng quảfntf n Khúhkrz c Chẩwadb n tájtux i chiếwttz m Quyếwttz t-lýzlcp ; tưkycp ớmecg ng quâflvv n Miêzlcp u Lýzlcp tájtux i chiếwttz m Chi-lăgfbz ng. Quan quâflvv n phảfntf i khólcvl nhọvsvb c lắmecg m mớmecg i đggiv ájtux nh đggiv ưkycp ợwdvi c ba ảfntf i. Quâflvv n Giao bỏbvmu ba ảfntf i rúhkrz t vàsohb o rừlzba ng. Nguyêzlcp n soájtux i truyềytba n ba tưkycp ớmecg ng đggiv ólcvl ng đggiv ồdnff n bảfntf o vệdrmv đggiv ưkycp ờtams ng tiếwttz p tếwttz . Giữocfn a lúhkrz c quâflvv n ta đggiv ang giao chiếwttz n khốydxd c liệdrmv t vớmecg i quâflvv n Giao, thìhwci thìhwci nh lìhwci nh hạoavd m đggiv ộxxup i Đpahb ộxxup ng-đggiv ìhwci nh từlzba biểyujr n Đpahb ôzaec ng tiếwttz n vàsohb o Phúhkrz -lưkycp ơtyzm ng. Thâflvv n Thiệdrmv u-Thájtux i dùwavz ng hạoavd m đggiv ộxxup i nàsohb y chởvkgm hiệdrmv u Bổkdtz ng-nhậdvfu t, Vũrvgk -thắmecg ng, Phùwavz -đggiv ổkdtz ng, Hoa-lưkycp vưkycp ợwdvi t sôzaec ng rồdnff i đggiv ólcvl ng đggiv ồdnff n lậdvfu p phòzaec ng tuyếwttz n. Phíiajb a Vạoavd n-xuâflvv n, Lêzlcp Văgfbz n đggiv em hiệdrmv u Thầocfn n-đggiv iệdrmv n, Long-dựhzeh c tớmecg i châflvv n núhkrz i Nham-biềytba n đggiv ólcvl ng trạoavd i. Vớmecg i lựhzeh c lưkycp ợwdvi ng củclfy a ta hiệdrmv n giờtams , khôzaec ng đggiv ủclfy quâflvv n sốydxd đggiv uổkdtz i Thiệdrmv u-Thájtux i, Lêzlcp Văgfbz n vềytba Nam ngạoavd n. Ta bịyujr étwyi p ba phíiajb a.
Miêzlcp u Lýzlcp hỏbvmu i:
– Hiệdrmv u binh Hoa-lưkycp làsohb hiệdrmv u binh nàsohb o, tôzaec i chưkycp a từlzba ng nghe qua!
Ôyfea n Cảfntf o chỉyjsy Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, Khúhkrz c Chẩwadb n:
– Nguyêzlcp n khi Yêzlcp n, Khúhkrz c tưkycp ớmecg ng quâflvv n vưkycp ợwdvi t sôzaec ng đggiv ájtux nh Yêzlcp n-dũrvgk ng. Hai huynh sai bắmecg t hơtyzm n hai nghìhwci n trâflvv u, làsohb m lájtux chắmecg n cho xe trâflvv u đggiv ẩwadb y đggiv ểyujr tấxxup n côzaec ng. Khôzaec ng ngờtams têzlcp n Lýzlcp Đpahb oan xuấxxup t thâflvv n làsohb mụlxer c đggiv ồdnff ng, y từlzba ng dùwavz ng trâflvv u tậdvfu p trậdvfu n nhájtux i theo phưkycp ơtyzm ng phájtux p củclfy a vua Đpahb inh Tiêzlcp n-hoàsohb ng. Lýzlcp tậdvfu p trung hơtyzm n ba chụlxer c trẻqjfh chăgfbz n trâflvv u, rồdnff i dùwavz ng đggiv ájtux m trẻqjfh nàsohb y nólcvl i tiếwttz ng nólcvl i loàsohb i trâflvv u, sai trâflvv u dàsohb n trậdvfu n quay lạoavd i đggiv ájtux nh ta. Sau trậdvfu n đggiv ólcvl đggiv ájtux m trẻqjfh chăgfbz n trâflvv u khôzaec ng chịyujr u trởvkgm vềytba , chúhkrz ng quyếwttz t xin ra trậdvfu n. Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u trưkycp ớmecg c đggiv âflvv y cũrvgk ng từlzba ng chăgfbz n trâflvv u. Bàsohb ta mớmecg i tậdvfu p hợwdvi p hơtyzm n ba trăgfbz m trẻqjfh chăgfbz n trâflvv u vớmecg i hai nghìhwci n trâflvv u lạoavd i, rồdnff i lậdvfu p thàsohb nh hiệdrmv u binh Hoa-lưkycp . Hiệdrmv u binh nàsohb y lợwdvi i hạoavd i hơtyzm n hổkdtz , bájtux o nhiềytba u. Chúhkrz ng buộxxup c dao vàsohb o sừlzba ng, buộxxup c giájtux o vàsohb o lưkycp ng trâflvv u, rồdnff i dàsohb n trậdvfu n, tiếwttz n lui uyểyujr n chuyểyujr n vôzaec cùwavz ng.
Yêzlcp n Đpahb ạoavd t chửwdvi i thềytba :
– Tổkdtz bàsohb bọvsvb n Giao-chỉyjsy thựhzeh c xảfntf o quyệdrmv t. Mộxxup t mặpahb t chúhkrz ng sai sứpahb sang tạoavd tộxxup i, mộxxup t mặpahb t chúhkrz ng vẫlnek n tiếwttz n binh. Thìhwci ra cájtux i việdrmv c sai sứpahb sang tạoavd tộxxup i chỉyjsy làsohb mộxxup t đggiv òzaec n khiếwttz n hoàsohb ng thưkycp ợwdvi ng khôzaec ng gửwdvi i việdrmv n quâflvv n cho ta. Làsohb m sao bâflvv y giờtams ?
Ôyfea n Cảfntf o tiếwttz p:
– Chưkycp a hếwttz t đggiv âflvv u! Ngàsohb y mùwavz ng ba thájtux ng hai, triềytba u đggiv ìhwci nh đggiv ưkycp ợwdvi c tin tổkdtz ng đggiv àsohb n phájtux i Liêzlcp u-Đpahb ôzaec ng bịyujr mộxxup t bọvsvb n lạoavd mặpahb t đggiv ájtux nh phájtux hôzaec m rằnneq m thájtux ng giêzlcp ng. Chúhkrz ng thiêzlcp u rụlxer i năgfbz m trăgfbz m nólcvl c gia, đggiv ốydxd t bàsohb i vịyujr mộxxup t trăgfbz m linh bẩwadb y liệdrmv t tổkdtz phájtux i nàsohb y, giếwttz t hếwttz t nhữocfn ng đggiv ệdrmv tửwdvi hiệdrmv n diệdrmv n. Chúhkrz ng còzaec n tàsohb n nhẫlnek n giếwttz t hếwttz t bốydxd mẹlcvl , vợwdvi con, anh em, tôzaec i tớmecg , trâflvv u bòzaec , chólcvl mèhwci o, gàsohb vịyujr t củclfy a Liêzlcp u-Đpahb ôzaec ng tam ma. Nếwttz u chúhkrz ng ta hiệdrmv n diệdrmv n thìhwci biếwttz t ngay bọvsvb n Giao-chỉyjsy ra tay. Nhưkycp ng quan quâflvv n đggiv ịyujr a phưkycp ơtyzm ng vốydxd n thùwavz ghétwyi t đggiv ệdrmv tửwdvi phájtux i nàsohb y, nêzlcp n khi thấxxup y phájtux i nàsohb y bịyujr tuyệdrmv t diệdrmv t, thìhwci mừlzba ng hớmecg n hởvkgm , rồdnff i dâflvv ng biểyujr u vềytba triềytba u tâflvv u rằnneq ng chúhkrz ng bịyujr cưkycp ớmecg p giếwttz t chếwttz t. Triềytba u đggiv ìhwci nh tin làsohb thựhzeh c.
Tu Kỷfwzr cưkycp ờtams i nhạoavd t:
– Giếwttz t tàsohb n nhẫlnek n nhưkycp vậdvfu y, trêzlcp n thếwttz gian e chỉyjsy cólcvl mìhwci nh Mộxxup c-tồdnff n hòzaec a thưkycp ợwdvi ng màsohb thôzaec i. Đpahb iềytba u nàsohb y cũrvgk ng tạoavd i Liêzlcp u-Đpahb ôzaec ng tam ma huêzlcp nh hoang đggiv ólcvl ng cũrvgk i hăgfbz m bắmecg t Minh-Khôzaec ng, Đpahb ạoavd o-Hạoavd nh, Lêzlcp Văgfbz n, Mộxxup c-tồdnff n, Viêzlcp n-Chiếwttz u đggiv ólcvl ng cũrvgk i giảfntf i vềytba kinh màsohb ra. Nghe nólcvl i trậdvfu n đggiv ájtux nh đggiv êzlcp m 21 thájtux ng giêzlcp ng, Tam-ma bịyujr Mộxxup c-tồdnff n bắmecg t đggiv ólcvl ng cũrvgk i giảfntf i giao cho Kinh-Nam vưkycp ơtyzm ng. Hơtyzm n trăgfbz m đggiv ệdrmv tửwdvi cũrvgk ng bịyujr bắmecg t mộxxup t lúhkrz c. Khôzaec ng biếwttz t hiệdrmv n giờtams tìhwci nh trạoavd ng chúhkrz ng ra sao?
Y hỏbvmu i Triệdrmv u Tiếwttz t:
– Nghe nólcvl i, trậdvfu n đggiv ájtux nh đggiv êzlcp m 21 sang ngàsohb y 22 vừlzba a qua, Hoa-sơtyzm n tứpahb lãkycp o bịyujr Mộxxup c-tồdnff n, Viêzlcp n-Chiếwttz u, Phụlxer -Quốydxd c, Bảfntf o-Dâflvv n đggiv ájtux nh trọvsvb ng thưkycp ơtyzm ng, mêzlcp man, rồdnff i bắmecg t sốydxd ng. Nay khôzaec ng biếwttz t tìhwci nh trạoavd ng ra sao?
Kểyujr vềytba vai vếwttz trong phájtux i Hoa-sơtyzm n thìhwci Triệdrmv u Tiếwttz t, Khúhkrz c-Chẩwadb n, côzaec ng chúhkrz a Huệdrmv -Nhu đggiv ềytba u ngang vai vớmecg i Hoa-sơtyzm n tứpahb lãkycp o. Y đggiv ájtux p:
– Bốydxd n vịyujr sưkycp đggiv ệdrmv đggiv ềytba u bịyujr Mộxxup c-tồdnff n, Viêzlcp n-Chiếwttz u dồdnff n thuốydxd c nhuyễtsqb n câflvv n vàsohb o Tam-tiêzlcp u kinh, cho nêzlcp n vẫlnek n còzaec n mêzlcp man. Tôzaec i đggiv ãkycp sai ngưkycp ờtams i bájtux o vớmecg i côzaec ng chúhkrz a Huệdrmv -Nhu, đggiv ểyujr ngưkycp ờtams i vậdvfu n đggiv ộxxup ng vớmecg i Kinh-Nam vưkycp ơtyzm ng xin thuốydxd c giảfntf i củclfy a Mộxxup c-tồdnff n hòzaec a thưkycp ợwdvi ng. Khôzaec ng ngờtams gãkycp thầocfn y chùwavz a ăgfbz n thịyujr t chólcvl nàsohb y khôzaec ng coi Kinh-Nam vưkycp ơtyzm ng ra gìhwci cảfntf . Y nólcvl i, đggiv ợwdvi i sau khi hếwttz t chiếwttz n tranh, y sẽlnek cho thuốydxd c giảfntf i.
Ôyfea n Cảfntf o tiếwttz p:
– Hôzaec m qua, bọvsvb n Giao-chỉyjsy từlzba bêzlcp n kia sôzaec ng bắmecg c loa gọvsvb i sang, bájtux o cho ta biếwttz t, lájtux t nữocfn a chúhkrz ng sẽlnek xửwdvi tửwdvi bọvsvb n Việdrmv t theo ta bịyujr bắmecg t vàsohb xửwdvi mộxxup t sốydxd tưkycp ớmecg ng sĩozlv ta giếwttz t hạoavd i dâflvv n củclfy a chúhkrz ng. Vìhwci vậdvfu y Nguyêzlcp n-soájtux i cho mờtams i chưkycp vịyujr đggiv ếwttz n hộxxup i đggiv ểyujr cho biếwttz t ýzlcp kiếwttz n.
Khúhkrz c Chẩwadb n đggiv ềytba nghịyujr :
– Bọvsvb n Việdrmv t xửwdvi bọvsvb n Việdrmv t làsohb việdrmv c củclfy a chúhkrz ng vớmecg i nhau, ta chẳqjfh ng nêzlcp n quan tâflvv m. Tuy nhiêzlcp n chúhkrz ng xửwdvi tưkycp ớmecg ng sĩozlv củclfy a ta, thìhwci ta khôzaec ng thểyujr ngồdnff i yêzlcp n.
Trưkycp ơtyzm ng Thếwttz -Cựhzeh xua tay:
– Chúhkrz ng xửwdvi nhữocfn ng ngưkycp ờtams i củclfy a ta, nhưkycp ng nhữocfn ng ngưkycp ờtams i đggiv ólcvl vốydxd n tàsohb n ájtux c, vôzaec phájtux p, vôzaec thiêzlcp n. Ta nêzlcp n ngồdnff i khoanh tay đggiv ểyujr cho chúhkrz ng giếwttz t dùwavz m, ta khỏbvmu i phảfntf i giếwttz t.
Đpahb ếwttz n đggiv ólcvl , quâflvv n vàsohb o bájtux o:
– Trìhwci nh Nguyêzlcp n-soájtux i, mộxxup t con thuyềytba n củclfy a Giao-chỉyjsy dưkycp ơtyzm ng buồdnff m khôzaec ng ngưkycp ờtams i chèhwci o lájtux i cậdvfu p bếwttz n. Trêzlcp n thuyềytba n cólcvl nhiềytba u tùwavz binh. Xin Nguyêzlcp n-soájtux i đggiv ịyujr nh liệdrmv u.
Quájtux ch Quỳydxd vộxxup i cùwavz ng chưkycp tưkycp ớmecg ng ra bờtams sôzaec ng xem xétwyi t tìhwci nh hìhwci nh: Trêzlcp n con thuyềytba n lớmecg n cólcvl ba cájtux i cũrvgk i, trong mỗsrtb i cũrvgk i giam mộxxup t trong Liêzlcp u-Đpahb ôzaec ng tam ma. Ngoàsohb i ra, còzaec n hơtyzm n trăgfbz m đggiv ệdrmv tửwdvi phájtux i nàsohb y ngồdnff i xếwttz p hàsohb ng dưkycp ớmecg i thuyềytba n, cổkdtz mỗsrtb i ngưkycp ờtams i đggiv ềytba u đggiv eo mộxxup t cájtux i xưkycp ơtyzm ng đggiv ầocfn u chólcvl . Bấxxup t giájtux c Triệdrmv u Tiếwttz t kêzlcp u lêzlcp n:
– Mộxxup c-tồdnff n hòzaec a thưkycp ợwdvi ng!
Quájtux ch Quỳydxd sai y sĩozlv xuốydxd ng thuyềytba n quan sájtux t xem sao bọvsvb n nàsohb y lạoavd i ngồdnff i im nhưkycp vậdvfu y? Y sĩozlv nhảfntf y xuốydxd ng kiểyujr m đggiv iểyujr m từlzba ng ngưkycp ờtams i, rồdnff i nólcvl i vọvsvb ng lêzlcp n:
– Trìhwci nh nguyêzlcp n soájtux i, tấxxup t cảfntf đggiv ềytba u bịyujr trúhkrz ng Hoájtux -côzaec ng đggiv ộxxup c chưkycp ởvkgm ng củclfy a chíiajb nh phájtux i Liêzlcp u-Đpahb ôzaec ng. Còzaec n Liêzlcp u-Đpahb ôzaec ng tam ma thìhwci bịyujr dồdnff n thuốydxd c đggiv ộxxup c vàsohb o kinh mạoavd ch khiếwttz n mắmecg t mùwavz , lưkycp ỡkycp i cứpahb ng, châflvv n tay têzlcp liệdrmv t.
Tạoavd i phíiajb a Bắmecg c chiếwttz n lũrvgk y Nhưkycp -nguyệdrmv t, thuộxxup c Đpahb ạoavd i-Việdrmv t
Ngàsohb y 27 thájtux ng hai, niêzlcp n hiệdrmv u Anh-vũrvgk Chiêzlcp u-thắmecg ng thứpahb nhìhwci đggiv ờtams i vua Lýzlcp Nhâflvv n-tôzaec ng bêzlcp n Đpahb ạoavd i-Việdrmv t, bêzlcp n Trung-nguyêzlcp n làsohb niêzlcp n hiệdrmv u Hy-Ninh thứpahb mưkycp ờtams i đggiv ờtams i vua Thầocfn n-tôzaec ng nhàsohb Tốydxd ng (Kỷfwzr Tỵtshl , DL.1077).
Hôzaec m qua Quájtux ch Quỳydxd họvsvb p chưkycp tưkycp ớmecg ng, ban lệdrmv nh hôzaec m sau vàsohb o lúhkrz c nửwdvi a đggiv êzlcp m sẽlnek rúhkrz t quâflvv n. Chưkycp tưkycp ớmecg ng đggiv ưkycp ợwdvi c lệdrmv nh thìhwci mừlzba ng chi diếwttz t kểyujr . Sájtux ng nay chưkycp tưkycp ớmecg ng cùwavz ng Quỳydxd vừlzba a đggiv ịyujr nh xong kếwttz sájtux ch lui quâflvv n, thìhwci mộxxup t chiếwttz n thuyềytba n củclfy a Đpahb ạoavd i-Việdrmv t, trêzlcp n cólcvl câflvv y cờtams lớmecg n vớmecg i hàsohb ng chữocfn :
« Kinh-Nam vưkycp ơtyzm ng khâflvv m sứpahb »,
Đpahb ang từlzba từlzba cậdvfu p bếwttz n Bắmecg c-ngạoavd n. Quâflvv n Tốydxd ng vộxxup i bájtux o cho Quájtux ch Quỳydxd , Triệdrmv u Tiếwttz t biếwttz t. Hai ngưkycp ờtams i cùwavz ng chưkycp tưkycp ớmecg ng kétwyi o nhau ra bờtams sôzaec ng đggiv ólcvl n.
Bốydxd n sứpahb giảfntf làsohb ba thếwttz tửwdvi Vịyujr -Hoàsohb ng, Thiêzlcp n-Trưkycp ờtams ng, Linh-Cơtyzm vàsohb quậdvfu n chúhkrz a Minh-Thúhkrz y.
Lễtsqb nghi tấxxup t.
Thếwttz tửwdvi Vịyujr -Hoàsohb ng cung tay:
– Thưkycp a Nguyêzlcp n-soájtux i, khôzaec ng hiểyujr u sao Đpahb ạoavd i-Việdrmv t biếwttz t rằnneq ng đggiv êzlcp m nay nguyêzlcp n soájtux i cùwavz ng chưkycp tưkycp ớmecg ng rúhkrz t quâflvv n vềytba , nêzlcp n họvsvb chuẩwadb n bịyujr truy kíiajb ch, cùwavz ng phụlxer c binh đggiv ájtux nh tiêzlcp u diệdrmv t toàsohb n quâflvv n.
Quájtux ch Quỳydxd kinh hãkycp i đggiv ếwttz n lạoavd nh ngưkycp ờtams i, vìhwci lệdrmv nh rúhkrz t quâflvv n y mớmecg i chỉyjsy bájtux o cho cájtux c tưkycp ớmecg ng. Đpahb ợwdvi i đggiv êzlcp m đggiv ếwttz n mớmecg i truyềytba n cho quâflvv n âflvv m thầocfn m lêzlcp n đggiv ưkycp ờtams ng, thếwttz màsohb sao Đpahb ạoavd i-Việdrmv t lạoavd i biếwttz t đggiv ưkycp ợwdvi c?
Vịyujr -Hoàsohb ng tiếwttz p:
– Nguyêzlcp n-soájtux i Lýzlcp Thưkycp ờtams ng-Kiệdrmv t đggiv ãkycp chuẩwadb n bịyujr sẵkdtz n: Đpahb úhkrz ng giờtams Týzlcp đggiv êzlcp m nay, khi quâflvv n ta bắmecg t đggiv ầocfn u rúhkrz t, thìhwci cũrvgk ng làsohb lúhkrz c U-bon vưkycp ơtyzm ng Lêzlcp Văgfbz n mang hiệdrmv u Thầocfn n-đggiv iệdrmv n, Long-dựhzeh c tiếwttz n vềytba đggiv âflvv y đggiv ájtux nh étwyi p bêzlcp n trájtux i. Phòzaec mãkycp Thâflvv n Thiệdrmv u-Thájtux i, vua bàsohb Bìhwci nh-Dưkycp ơtyzm ng mang hiệdrmv u Phùwavz -đggiv ổkdtz ng, Hoa-lưkycp tiếwttz n vềytba đggiv ájtux nh vàsohb o phíiajb a phảfntf i. Trong trưkycp ờtams ng hợwdvi p đggiv ólcvl , quâflvv n ta tấxxup t ùwavz n ùwavz n bỏbvmu chạoavd y. Khi ta chạoavd y vềytba đggiv ếwttz n Chi-lăgfbz ng, thìhwci đggiv ôzaec thốydxd ng Lýzlcp Tam, Mai Tam sẽlnek đggiv ổkdtz phụlxer c binh ra đggiv ájtux nh cắmecg t vàsohb o khúhkrz c giữocfn a. Khúhkrz c đggiv ầocfn u chạoavd y vềytba tớmecg i Quyếwttz t-lýzlcp lạoavd i bịyujr cộxxup ng chúhkrz a Côzaec i-sơtyzm n Trầocfn n Thanh-Nguyêzlcp n vớmecg i phòzaec mãkycp Tôzaec n Mạoavd nh phụlxer c binh đggiv ájtux nh cắmecg t nửwdvi a sau. Rúhkrz t cuộxxup c chỉyjsy còzaec n tiềytba n quâflvv n. Tiềytba n quâflvv n vềytba đggiv ếwttz n biêzlcp n giớmecg i lạoavd i bịyujr côzaec ng chúhkrz a Thiêzlcp n-Thàsohb nh vớmecg i phòzaec mãkycp Thâflvv n Cảfntf nh-Long bao vâflvv y tiêzlcp u diệdrmv t.
Quájtux ch Quỳydxd vớmecg i chưkycp tưkycp ớmecg ng phájtux t run.
Vịyujr -Hoàsohb ng tiếwttz p:
– Vưkycp ơtyzm ng mẫlnek u thưkycp ơtyzm ng cho chưkycp tưkycp ớmecg ng, chưkycp quâflvv n, ra đggiv i trăgfbz m vạoavd n, màsohb bâflvv y giờtams vềytba khôzaec ng còzaec n quájtux mưkycp ờtams i vạoavd n, lạoavd i sắmecg p bịyujr giếwttz t hếwttz t. Ngưkycp ờtams i năgfbz n nỉyjsy xin phụlxer vưkycp ơtyzm ng ra tay tếwttz đggiv ộxxup cứpahb u chưkycp tưkycp ớmecg ng vớmecg i đggiv oàsohb n quâflvv n sốydxd ng sólcvl t nàsohb y. Phụlxer vưkycp ơtyzm ng đggiv ãkycp yếwttz t kiếwttz n Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u, đggiv iềytba u đggiv ìhwci nh việdrmv c nàsohb y. Thájtux i-hậdvfu u đggiv ồdnff ng ýzlcp khôzaec ng cho truy kíiajb ch, phụlxer c binh đggiv ájtux nh chưkycp tưkycp ớmecg ng nữocfn a. Phụlxer vưkycp ơtyzm ng sợwdvi rằnneq ng trong khi chưkycp tưkycp ớmecg ng rúhkrz t quâflvv n, cólcvl thểyujr gặpahb p quâflvv n Việdrmv t, rồdnff i ngộxxup nhậdvfu n chăgfbz ng. Nêzlcp n ngưkycp ờtams i sai anh em chúhkrz ng tôzaec i đggiv ếwttz n đggiv âflvv y dẫlnek n chưkycp tưkycp ớmecg ng rúhkrz t quâflvv n.
Vịyujr -Hoàsohb ng chỉyjsy Linh-Cơtyzm vớmecg i Minh-Thúhkrz y:
– Hai em tôzaec i đggiv i vớmecg i tiềytba n quâflvv n. Còzaec n tôzaec i vớmecg i Thiêzlcp n-Trưkycp ờtams ng đggiv i vớmecg i hậdvfu u quâflvv n. Thôzaec i, bâflvv y giờtams chưkycp vịyujr cólcvl thểyujr ban lệdrmv nh cho chưkycp quâflvv n nhổkdtz trạoavd i rúhkrz t quâflvv n thưkycp thảfntf , màsohb khôzaec ng sợwdvi truy binh.
Quájtux ch Quỳydxd mừlzba ng chi siếwttz t kểyujr , y ra lệdrmv nh cho Đpahb àsohb o Bậdvfu t, Khúhkrz c Chẩwadb n đggiv i đggiv oạoavd n hậdvfu u; Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, Tu Kỷfwzr dẫlnek n đggiv ầocfn u. Còzaec n lạoavd i y vớmecg i chưkycp tưkycp ớmecg ng đggiv i theo trung quâflvv n.
Quâflvv n sĩozlv ồdnff n àsohb o nhổkdtz trạoavd i, xe, ngựhzeh a nốydxd i đggiv uôzaec i nhau lêzlcp n đggiv ưkycp ờtams ng. Đpahb oàsohb n quâflvv n củclfy a Tu Kỷfwzr , Yêzlcp n Đpahb ạoavd t vưkycp ợwdvi t qua Chi-lăgfbz ng yêzlcp n tĩozlv nh. Khi vừlzba a tớmecg i Quyếwttz t-lýzlcp thìhwci cólcvl ba tiếwttz ng Lôzaec i-tiễtsqb n nổkdtz trêzlcp n khôzaec ng, rồdnff i trốydxd ng thúhkrz c vang dộxxup i, quâflvv n reo, ngựhzeh a híiajb , cờtams xíiajb dựhzeh ng lêzlcp n rợwdvi p trờtams i. Quâflvv n Việdrmv t gưkycp ơtyzm m giájtux o sájtux ng ngờtams i dàsohb n dàsohb i theo sưkycp ờtams n núhkrz i. Tu Kỷfwzr , Yêzlcp n Đpahb ạoavd t thấxxup y mìhwci nh lọvsvb t vàsohb o trậdvfu n phụlxer c binh thìhwci kinh hãkycp i đggiv ếwttz n rụlxer ng rờtams i châflvv n tay. Tuy vậdvfu y y cũrvgk ng ra lệdrmv nh cho quâflvv n chuẩwadb n bịyujr chiếwttz n đggiv ấxxup u.
Ba tiếwttz ng Lôzaec i-tiễtsqb n nữocfn a nổkdtz trêzlcp n trờtams i. Tiếwttz ng quâflvv n reo, tiếwttz ng tốydxd ng thúhkrz c im bặpahb t, rồdnff i từlzba trong sưkycp ờtams n núhkrz i đggiv ôzaec i nam nữocfn cỡkycp i ngựhzeh a tiếwttz n ra. Tu Kỷfwzr nhậdvfu n đggiv ưkycp ợwdvi c nữocfn làsohb Côzaec i-sơtyzm n côzaec ng chúhkrz a Trầocfn n Thanh-Nguyêzlcp n vớmecg i chồdnff ng làsohb phòzaec mãkycp Tôzaec n Mạoavd nh. Côzaec i-sơtyzm n côzaec ng chúhkrz a quájtux t lớmecg n:
– Tu Kỷfwzr , Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, mau xuốydxd ng ngựhzeh a đggiv ầocfn u hàsohb ng. Bằnneq ng khôzaec ng ta ra lệdrmv nh buôzaec ng têzlcp n, thìhwci cájtux c ngưkycp ờtams i sẽlnek bịyujr têzlcp n ghim vàsohb o mìhwci nh nhưkycp con nhíiajb m ngay.
Đpahb ộxxup i quâflvv n Tốydxd ng đggiv i đggiv ầocfn u nàsohb y toàsohb n làsohb bệdrmv nh binh đggiv ang bịyujr sốydxd t rétwyi t hàsohb nh, ngưkycp ờtams i hếwttz t lựhzeh c, châflvv n bưkycp ớmecg c khôzaec ng nổkdtz i, bâflvv y giờtams bịyujr trúhkrz ng phụlxer c binh, họvsvb chỉyjsy còzaec n cólcvl nưkycp ớmecg c quỳydxd gốydxd i xin hàsohb ng. Ngưkycp ờtams i ngưkycp ờtams i nhìhwci n nhau, châflvv n tay run rẩwadb y.
Thếwttz tửwdvi Linh-Cơtyzm , vớmecg i quậdvfu n chúhkrz a Minh-Thúhkrz y vộxxup i vọvsvb t ngựhzeh a lêzlcp n. Hai ngưkycp ờtams i cung tay:
– Đpahb iệdrmv t nhi xin tham kiếwttz n côzaec mẫlnek u.
Côzaec ng chúhkrz a Côzaec i-sơtyzm n hỏbvmu i:
– Linh-Cơtyzm , Minh-Thúhkrz y! Hai con đggiv i đggiv âflvv u đggiv âflvv y?
Minh-Thúhkrz y đggiv ájtux p:
– Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u ban chỉyjsy rằnneq ng, Tốydxd ng-Việdrmv t đggiv ãkycp hòzaec a, Việdrmv t phảfntf i mởvkgm đggiv ưkycp ờtams ng cho Tốydxd ng rúhkrz t quâflvv n. Vìhwci vậdvfu y phụlxer vưkycp ơtyzm ng sai chúhkrz ng chájtux u dẫlnek n đggiv ầocfn u đggiv oàsohb n quâflvv n nàsohb y, đggiv ểyujr thưkycp a rõypge vớmecg i côzaec .
– Thếwttz thìhwci đggiv ưkycp ợwdvi c!
Côzaec ng chúhkrz a cầocfn m cờtams phấxxup t mộxxup t cájtux i, quâflvv n Việdrmv t rẽlnek ra làsohb m hai, mởvkgm đggiv ưkycp ờtams ng cho bọvsvb n Yêzlcp n Đpahb ạoavd t, Tu Kỷfwzr dẫlnek n quâflvv n đggiv i.
Đpahb ấxxup y làsohb tiềytba n quâflvv n, còzaec n đggiv ộxxup i hậdvfu u quâflvv n, trạoavd i vừlzba a nhổkdtz xong, sắmecg p lêzlcp n đggiv ưkycp ờtams ng thìhwci trốydxd ng thúhkrz c vang đggiv ộxxup i, quâflvv n reo, ngựhzeh a híiajb , trâflvv u rốydxd ng rung chuyểyujr n trờtams i đggiv ấxxup t từlzba xa vọvsvb ng lạoavd i. Thájtux m mãkycp bájtux o vớmecg i Đpahb àsohb o Bậdvfu t, Khúhkrz c-Chẩwadb n:
– Cólcvl mộxxup t đggiv oàsohb n kịyujr mãkycp đggiv ôzaec ng đggiv ếwttz n năgfbz m nghìhwci n ngựhzeh a, hai nghìhwci n trâflvv u, thếwttz mạoavd nh nghiêzlcp ng trờtams i lệdrmv ch đggiv ấxxup t đggiv ang tiếwttz n vềytba đggiv âflvv y.
Quâflvv n Tốydxd ng kinh hoàsohb ng đggiv ịyujr nh bỏbvmu chạoavd y. Đpahb àsohb o Bậdvfu t cầocfn m gưkycp ơtyzm m quájtux t:
– Ai rờtams i hàsohb ng ngũrvgk ta chétwyi m liềytba n.
Lájtux t sau Vũrvgk -kịyujr đggiv ạoavd i tưkycp ớmecg ng quâflvv n Hàsohb Mai-Việdrmv t dẫlnek n đggiv ầocfn u mộxxup t đggiv oàsohb n kịyujr mãkycp , phíiajb a sau làsohb Hổkdtz -đggiv ólcvl i, Bájtux o-mậdvfu p, Gấxxup u-lùwavz n dẫlnek n đggiv ầocfn u đggiv ạoavd o binh Hoa-lưkycp rầocfn m rậdvfu p tiếwttz n tớmecg i. Ba ngưkycp ờtams i khôzaec ng mặpahb c giájtux p trụlxer , màsohb mặpahb c quầocfn n ájtux o nâflvv u chíiajb t khăgfbz n nhưkycp nôzaec ng dâflvv n.
Đpahb àsohb o Bậdvfu t hỏbvmu i:
– Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u đggiv ãkycp hứpahb a khôzaec ng truy kíiajb ch bọvsvb n ta, hàsohb cớmecg cájtux c ngưkycp ờtams i lạoavd i đggiv em kịyujr binh, kịyujr ngưkycp u đggiv uổkdtz i theo. Đpahb ạoavd o lýzlcp ởvkgm chỗsrtb nàsohb o?
Hổkdtz -đggiv ólcvl i xòzaec e hai tay ra, tỏbvmu rằnneq ng mìhwci nh khôzaec ng mang vũrvgk khíiajb :
– Đpahb àsohb o tưkycp ớmecg ng quâflvv n lầocfn m rồdnff i! Thájtux i-hậdvfu u đggiv ãkycp ban chỉyjsy , thìhwci dùwavz cho chúhkrz ng tôzaec i cólcvl nghìhwci n cájtux i đggiv ầocfn u cũrvgk ng khôzaec ng dájtux m vi phạoavd m. Chúhkrz ng tôzaec i nghĩozlv trưkycp ớmecg c đggiv âflvv y vìhwci cájtux i ngu củclfy a Vưkycp ơtyzm ng An-Thạoavd ch, màsohb cájtux c vịyujr vớmecg i chúhkrz ng tôzaec i phảfntf i chétwyi m giếwttz t nhau. Nay Tốydxd ng Thiêzlcp n-tửwdvi đggiv ãkycp hiểyujr u ra, ban chỉyjsy cho cájtux c vịyujr rúhkrz t lui, chúhkrz ng tôzaec i tớmecg i đggiv âflvv y mờtams i cájtux c vịyujr uốydxd ng chung rưkycp ợwdvi u tạoavd m biệdrmv t cùwavz ng kếwttz t thâflvv n đggiv ấxxup y chứpahb !
Nólcvl i rồdnff i nólcvl gâflvv n cổkdtz lêzlcp n kêzlcp u mấxxup y tiếwttz ng « Nghétwyi e..étwyi e ơtyzm i! ». Năgfbz m con trâflvv u kétwyi o xe, rờtams i hàsohb ng ngũrvgk từlzba từlzba tiếwttz n tớmecg i. Trêzlcp n xe chởvkgm nàsohb o trâflvv u thui, lợwdvi n quay, gàsohb luộxxup c, giòzaec chảfntf vớmecg i mấxxup y chụlxer c hũrvgk rưkycp ợwdvi u. Hàsohb Mai-Việdrmv t sai bầocfn y thựhzeh c phẩwadb m, rưkycp ợwdvi u ra, rồdnff i cùwavz ng bọvsvb n Hổkdtz -đggiv ólcvl i, Bájtux o-mậdvfu p, Gấxxup u-lùwavz n thâflvv n rólcvl t rưkycp ợwdvi u, cắmecg t thịyujr t mờtams i Đpahb àsohb o Bậdvfu t, Khúhkrz c Chẩwadb n binh tưkycp ớmecg ng hậdvfu u đggiv ộxxup i ăgfbz n uốydxd ng.
Ăyfea n no uốydxd ng say xong, Đpahb àsohb o, Khúhkrz c cho quâflvv n lêzlcp n đggiv ưkycp ờtams ng. Hàsohb Mai-Việdrmv t, vớmecg i bọvsvb n tưkycp ớmecg ng trâflvv u cỡkycp i ngựhzeh a, cỡkycp i trâflvv u cùwavz ng tiếwttz n bưkycp ớmecg c. Ngưkycp ờtams i khôzaec ng hiểyujr u sựhzeh việdrmv c, cứpahb tưkycp ởvkgm ng đggiv oàsohb n quâflvv n củclfy a Đpahb àsohb o, Khúhkrz c vớmecg i hiệdrmv u Phùwavz -đggiv ổkdtz ng, Hoa-lưkycp làsohb mộxxup t!
Trong khi đggiv i, Đpahb àsohb o bậdvfu t chửwdvi i thầocfn m:
– Bọvsvb n Giao-chỉyjsy thựhzeh c làsohb xỏbvmu lájtux . Rõypge ràsohb ng chúhkrz ng đggiv em kịyujr mãkycp , kịyujr ngưkycp u dọvsvb a ta, theo sájtux t ta làsohb m cho quâflvv n ta phájtux t run, màsohb chúhkrz ng lạoavd i làsohb m ra vẻqjfh tửwdvi tếwttz ! Đpahb ểyujr u thựhzeh c, màsohb cũrvgk ng đggiv ájtux ng nểyujr thựhzeh c.
Lạoavd i nólcvl i trung quâflvv n củclfy a Quájtux ch Quỳydxd vớmecg i chưkycp tưkycp ớmecg ng đggiv ãkycp rúhkrz t vềytba tớmecg i Chi-lăgfbz ng. Quâflvv n đggiv ang nốydxd i đggiv uôzaec i nhau đggiv i vàsohb o khúhkrz c đggiv ưkycp ờtams ng hẹlcvl p. Thìhwci nh lìhwci nh ba tiếwttz ng vi vu ríiajb t trêzlcp n khôzaec ng, chưkycp tưkycp ớmecg ng Tốydxd ng bếwttz t rằnneq ng đggiv ólcvl làsohb tiếwttz ng ríiajb t củclfy a Lôzaec i-tiễtsqb n, bấxxup t giájtux c ngưkycp ờtams i ngưkycp ờtams i nhìhwci n nhau, nhưkycp cùwavz ng nólcvl i vớmecg i nhau:
– Bọvsvb n Việdrmv t phụlxer c binh ởvkgm đggiv âflvv y, thìhwci e chúhkrz ng ta khólcvl màsohb toàsohb n thâflvv y!
Đpahb ếwttz n đggiv ólcvl ba tiếwttz ng nổkdtz rung chuyểyujr n trờtams i đggiv ấxxup t, rồdnff i trốydxd ng thúhkrz c vang lừlzba ng, quâflvv n reo dậdvfu y đggiv ấxxup t. Từlzba hai bêzlcp n rừlzba ng cờtams xíiajb kétwyi o lêzlcp n bay phấxxup t phớmecg i, quâflvv n Việdrmv t dàsohb n khắmecg p cájtux c hốydxd c đggiv ájtux , gưkycp ơtyzm m đggiv ao sájtux ng ngờtams i. Quájtux ch Quỳydxd ra lệdrmv nh cho quâflvv n chuẩwadb n bịyujr giao chiếwttz n, thìhwci từlzba trong rừlzba ng, mộxxup t đggiv ôzaec i trai gájtux i cỡkycp i ngựhzeh a tiếwttz n ra. Hai ngưkycp ờtams i tuổkdtz i khoảfntf ng trêzlcp n dưkycp ớmecg i hai mưkycp ơtyzm i. Trai thìhwci phong lưkycp u tiêzlcp u sájtux i, gájtux i thìhwci đggiv ẹlcvl p sắmecg c nưkycp ớmecg c, hưkycp ơtyzm ng trờtams i. Phíiajb a sau đggiv ôzaec i trai gájtux i cólcvl đggiv ộxxup i hơtyzm n trăgfbz m nam nữocfn tấxxup u đggiv ủclfy thứpahb âflvv m nhạoavd c, màsohb lạoavd i làsohb nhạoavd c chiếwttz n thắmecg ng củclfy a Hájtux n Cao-tổkdtz xưkycp a. Sau đggiv ộxxup i nhạoavd c tớmecg i mưkycp ờtams i xe do trâflvv u kétwyi o, trêzlcp n chởvkgm trâflvv u thui, lợwdvi n quay, gàsohb luộxxup c, giòzaec chảfntf .
Nam cung tay nólcvl i lớmecg n:
– Cólcvl Quájtux ch đggiv ạoavd i nguyêzlcp n soájtux i củclfy a Thiêzlcp n-triềytba u đggiv ólcvl chăgfbz ng?
Quájtux ch Quỳydxd vọvsvb t ngựhzeh a tớmecg i trưkycp ớmecg c:
– Ta làsohb Quájtux ch nguyêzlcp n soájtux i đggiv âflvv y? Ngưkycp ờtams i làsohb ai?
Cặpahb p trai gájtux i vộxxup i xuốydxd ng ngựhzeh a chắmecg p tay hàsohb nh lễtsqb :
– Tiểyujr u nhâflvv n làsohb đggiv ôzaec thốydxd ng Lýzlcp Tam cùwavz ng vợwdvi làsohb Mai Tam thốydxd ng lĩozlv nh hiệdrmv u Thiêzlcp n-tửwdvi binh Quảfntf ng-vũrvgk , tuâflvv n chỉyjsy Linh-Nhâflvv n hoàsohb ng thájtux i hậdvfu u đggiv em rưkycp ợwdvi u thịyujr t chờtams tiễtsqb n Nguyêzlcp n-soájtux i cùwavz ng chưkycp vịyujr tưkycp ớmecg ng quâflvv n đggiv ăgfbz c thắmecg ng hồdnff i triềytba u. Thájtux i-hậdvfu u tuyêzlcp n chỉyjsy rằnneq ng: Giữocfn a chưkycp tưkycp ớmecg ng, chưkycp quâflvv n Tốydxd ng-Việdrmv t khôzaec ng hềytba thùwavz oájtux n nhau. Chẳqjfh ng qua vìhwci Tốydxd ng Thiêzlcp n-tửwdvi nghe têzlcp n hủclfy nho Vưkycp ơtyzm ng An-Thạoavd ch, màsohb cảfntf hai bêzlcp n cùwavz ng cólcvl kẻqjfh chếwttz t, ngưkycp ờtams i bịyujr thưkycp ơtyzm ng. Nay Nguyêzlcp n-soájtux i hồdnff i triềytba u, chúhkrz ng tôzaec i phảfntf i đggiv em rưkycp ợwdvi u thịyujr t tiễtsqb n đggiv ưkycp a đggiv ểyujr kếwttz t thâflvv m tìhwci nh.
Quájtux ch Quỳydxd biếwttz t đggiv âflvv y làsohb đggiv òzaec n hùwavz dọvsvb a củclfy a Đpahb ạoavd i-Việdrmv t vớmecg i y: Nếwttz u ta phụlxer c binh ởvkgm chỗsrtb nàsohb y, thìhwci cájtux c ngưkycp ờtams i khôzaec ng còzaec mộxxup t mạoavd ng. Mặpahb t khájtux c, lạoavd i vuốydxd t mặpahb t cho việdrmv c túhkrz t quâflvv n.
Quỳydxd vớmecg i chưkycp tưkycp ớmecg ng, quâflvv n uốydxd ng rưkycp ợwdvi u, ăgfbz n thịyujr t rồdnff i lêzlcp n đggiv ưkycp ờtams ng. Lýzlcp Tam, Mai-Tam cúhkrz i đggiv ầocfn u chàsohb o, đggiv ộxxup i nhạoavd c lạoavd i đggiv ájtux nh bảfntf n chiếwttz n thắmecg ng đggiv ờtams i Hájtux n Cao-tổkdtz .
Rờtams i Chi-lăgfbz ng, ra khỏbvmu i vùwavz ng phụlxer c binh củclfy a hiệdrmv u Quảfntf ng-vũrvgk , Quájtux ch Quỳydxd vớmecg i chưkycp tưkycp ớmecg ng thởvkgm phàsohb o mộxxup t cájtux i, ngưkycp ờtams i ngưkycp ờtams i tựhzeh nólcvl i vớmecg i mìhwci nh: Thoájtux t chếwttz t!
Quỳydxd đggiv i mộxxup t quãkycp ng nữocfn a, thìhwci gặpahb p mấxxup y viêzlcp n đggiv ôzaec thốydxd ng cólcvl nhiệdrmv m vụlxer trấxxup n đggiv ólcvl ng ởvkgm cájtux c trang đggiv ộxxup ng mớmecg i chiếwttz m đggiv ưkycp ợwdvi c; mặpahb t têzlcp n nàsohb o cũrvgk ng hơtyzm hảfntf i tỏbvmu ra kinh sợwdvi cùwavz ng cựhzeh c. Quájtux ch Quỳydxd hỏbvmu i:
– Việdrmv c gìhwci đggiv ãkycp xẩwadb y ra?
Mộxxup t viêzlcp n đggiv ôzaec thốydxd ng đggiv ájtux p:
– Trìhwci nh nguyêzlcp n soájtux i, Thâflvv n Cảfntf nh-Long vớmecg i vợwdvi làsohb Thiêzlcp n-Thàsohb nh đggiv em quâflvv n đggiv ájtux nh chiếwttz m lạoavd i tấxxup t cảfntf cájtux c trang đggiv ộxxup ng củclfy a Đpahb ạoavd i-Việdrmv t, kểyujr cảfntf trang đggiv ộxxup ng củclfy a ta, màsohb bọvsvb n đggiv ộxxup ng chủclfy dâflvv ng cho triềytba u đggiv ìhwci nh.
Triệdrmv u Tiếwttz t chửwdvi i tụlxer c:
– Tổkdtz bàsohb nólcvl ! Bềytba ngoàsohb i nólcvl tổkdtz chứpahb c tiễtsqb n đggiv ưkycp a đggiv ểyujr dọvsvb a mìhwci nh, làsohb m nhưkycp làsohb lễtsqb phétwyi p vớmecg i Thiêzlcp n-triềytba u, sựhzeh thựhzeh c chúhkrz ng lạoavd i dùwavz ng sứpahb c mạoavd nh tájtux i chiếwttz m đggiv ấxxup t. Bâflvv y giờtams ta nhưkycp cájtux nằnneq m trêzlcp n thớmecg t thìhwci mong gìhwci giữocfn nổkdtz i mấxxup y trang đggiv ộxxup ng?
Đpahb âflvv u đggiv ólcvl từlzba trong rừlzba ng tiếwttz ng loa hưkycp ớmecg ng vàsohb o quâflvv n Tốydxd ng đggiv ọvsvb c Thiêzlcp n-thưkycp :
Nam-quốydxd c sơtyzm n hàsohb , Nam đggiv ếwttz cưkycp ,
Tiệdrmv t nhiêzlcp n đggiv ịyujr nh phậdvfu n tạoavd i Thiêzlcp n-thưkycp .
Nhưkycp hàsohb nghịyujr ch lỗsrtb lai xâflvv m phạoavd m,
Nhữocfn đggiv ẳqjfh ng hàsohb nh khan thủclfy bạoavd i hưkycp ?
Ngà
Triề
Lễ
Quan Đ
Ô
– Tí
Ô
– Đ
Quố
– Khi mộ
Nguyê
– Thư
– Bâ
Vua bà
– Tấ
– Đ
Linh-Nhâ
Đ
– Tâ
Ô
«...Từ
Linh-Nhâ
– Kí
Trong đ
– Yê
Cử
– Trư
Thư
– Tâ
– Nguyê
– Phư
– Nguyê
– Hiệ
Chư
– Phư
Cá
– Phư
Cá
Ghi chú
Trong suố
Hồ
Muỗ
Mộ
Linh-Nhâ
– Xin cá
Cá
– Trẫ
Cử
– Ô
Nhà
– Phư
Nhà
– Phư
Nhà
– Hô
Đ
– Tâ
Ô
– Bư
Cá
– Bư
Nghe đ
– Đ
Quan Thá
– Lố
Lý
-Bư
Đ
– Thư
Kế
– Đ
Nhà
– Phư
Linh-Nhâ
– Đ
Ghi chú
Kiế
Tạ
Ngà
Quá
Ô
– Ngà
Khú
– Hô
Quá
– Tiế
Ô
– Ngà
Miê
– Hiệ
Ô
– Nguyê
Yê
– Tổ
Ô
– Chư
Tu Kỷ
– Giế
Y hỏ
– Nghe nó
Kể
– Bố
Ô
– Hô
Khú
– Bọ
Trư
– Chú
Đ
– Trì
Quá
– Mộ
Quá
– Trì
Tạ
Ngà
Hô
« Kinh-Nam vư
Đ
Bố
Lễ
Thế
– Thư
Quá
Vị
– Nguyê
Quá
Vị
– Vư
Vị
– Hai em tô
Quá
Quâ
Ba tiế
– Tu Kỷ
Đ
Thế
– Đ
Cô
– Linh-Cơ
Minh-Thú
– Linh-Nhâ
– Thế
Cô
Đ
– Có
Quâ
– Ai rờ
Lá
Đ
– Linh-Nhâ
Hổ
– Đ
Nó
Ă
Trong khi đ
– Bọ
Lạ
– Bọ
Đ
Nam cung tay nó
– Có
Quá
– Ta là
Cặ
– Tiể
Quá
Quỳ
Rờ
Quỳ
– Việ
Mộ
– Trì
Triệ
– Tổ
Đ
Nam-quố
Tiệ
Như
Nhữ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
