Tham-tưyhwf ớzmmm ng Triệpigr u Túwkpv tiếxfej p:
– Quảmtju đamwz úwkpv ng nhưyhwf đamwz ạwlir i nhâryif n đamwz oáibyo n, têtqbe n đamwz i bêtqbe n tráibyo i Hoằryxu ng-Châryif n làycmt Đryxu ôkeix -thốpswt ng Vũwljc Quang, vớzmmm i con vợbfus têtqbe n Võmsfi Kim-Liêtqbe n. Têtqbe n đamwz i bêtqbe n phảmtju i làycmt Đryxu ôkeix -thốpswt ng Đryxu inh Hoàycmt ng-Nghi, y làycmt con tểnsna tưyhwf ớzmmm ng Đryxu inh Nho-Quan củipnd a Nùjjcv ng Tríryif -Cao hồnhmj i trưyhwf ớzmmm c. Võmsfi côkeix ng y bìvszo nh thưyhwf ờkeix ng, nhưyhwf ng y làycmt ngưyhwf ờkeix i cówmih tàycmt i dùjjcv ng binh bậwjfn c nhấlqir t trong mưyhwf ờkeix i hai tưyhwf ớzmmm ng trẻedhv ; vợbfus y têtqbe n Phưyhwf ơryxu ng-Quỳehgj nh làycmt họgbtr c tròcomq têtqbe n hoạwlir n quan Lýibyo Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t. Còcomq n hai cặjatr p thiếxfej u niêtqbe n, thìvszo mộowhr t cặjatr p mặjatr c quầfmqs n áibyo o mầfmqs u lam, chồnhmj ng têtqbe n Hùjjcv ng Tríryif , vợbfus têtqbe n Âhobo u Lam; cặjatr p thiếxfej u niêtqbe n mặjatr c quầfmqs n áibyo o hồnhmj ng đamwz ãpswt từssoz ng đamwz ốpswt i chưyhwf ởipnd ng vớzmmm i Hứusaf a, Vưyhwf ơryxu ng đamwz ạwlir i nhâryif n hôkeix m qua; chồnhmj ng têtqbe n Hùjjcv ng Tíryif n, vợbfus têtqbe n Âhobo u Hồnhmj ng. Bốpswt n đamwz ứusaf a nàycmt y đamwz ãpswt dùjjcv ng thúwkpv binh quấlqir y rốpswt i ta đamwz êtqbe m trưyhwf ớzmmm c.
Đryxu ếxfej n đamwz âryif y, thìvszo quâryif n Việpigr t chỉsiyz còcomq n cáibyo ch trạwlir i Tốpswt ng khôkeix ng đamwz ầfmqs y hai dặjatr m (1 km). Ba hồnhmj i tùjjcv vàycmt rúwkpv c lêtqbe n. Chưyhwf a đamwz ầfmqs y mộowhr t khắdtag c, quâryif n Việpigr t dàycmt n thàycmt nh trậwjfn n thếxfej . Rồnhmj i mộowhr t đamwz ộowhr i nhãpswt nhạwlir c hơryxu n năyqfq m chụhobo c ngưyhwf ờkeix i đamwz i hai bêtqbe n, Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng ngồnhmj i trêtqbe n cỗprph xe do đamwz ôkeix i cọgbtr p kéhzrr o. Vợbfus chồnhmj ng Hùjjcv ng Tríryif , Hùjjcv ng Tíryif n đamwz i sau. Giówmih Xuâryif n thổwljc i nhẹlkti trêtqbe n cáibyo nh đamwz ồnhmj ng Ngọgbtr c-tuyềsgeu n đamwz ầfmqs y cỏnhmj non, trăyqfq m hoa đamwz ua nởipnd . Khi xe đamwz ếxfej n trưyhwf ớzmmm c trạwlir i, thìvszo nhãpswt nhạwlir c im bặjatr t. Âhobo u Hồnhmj ng bưyhwf ớzmmm c lạwlir i cổwljc ng trạwlir i cung tay:
– Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng nưyhwf ớzmmm c Đryxu ạwlir i-Việpigr t, xin đamwz ưyhwf ợbfus c cầfmqs u kiếxfej n vớzmmm i Trưyhwf ơryxu ng đamwz ạwlir i nhâryif n.
Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t bàycmt n vớzmmm i cáibyo c tưyhwf ớzmmm ng:
– Ta nghe têtqbe n Hoằryxu ng-Châryif n tàycmt i tríryif khôkeix ng thua Kinh-Nam vưyhwf ơryxu ng làycmt m bao. Y cówmih đamwz iêtqbe n hay khôkeix ng, màycmt chỉsiyz đamwz em mấlqir y ngưyhwf ờkeix i vàycmt o trạwlir i ta đamwz ểnsna nộowhr p mạwlir ng? Hoặjatr c giảmtju y cówmih mưyhwf u gìvszo chăyqfq ng?
Hứusaf a Dựprgm đamwz áibyo p:
– Vớzmmm i đamwz ộowhr i quâryif n hùjjcv ng-tráibyo ng thếxfej kia, nếxfej u y cho đamwz áibyo nh trạwlir i, thìvszo ta khôkeix ng thểnsna đamwz ưyhwf ơryxu ng nổwljc i; ấlqir y làycmt chưyhwf a kểnsna hai đamwz ạwlir o đamwz ówmih ng ởipnd Đryxu ạwlir i-giáibyo p, Hỏnhmj a-giáibyo p cówmih thểnsna đamwz áibyo nh vàycmt o hai hôkeix ng. Ta cứusaf mởipnd cửehgj a tiếxfej p đamwz ówmih n y, xem y muốpswt n gìvszo ?
Trưyhwf ơryxu ng bètamp n cho mởipnd cổwljc ng trạwlir i, rồnhmj i dẫuvrv n bốpswt n tưyhwf ớzmmm ng ra ngoàycmt i. Y cung tay:
– Đryxu ôkeix -giáibyo m Quảmtju ng-Nam Târyif y-lộowhr Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t xin ra mắdtag t vưyhwf ơryxu ng gia. Giữiucr a lúwkpv c hai bêtqbe n giao tranh, khôkeix ng biếxfej t vưyhwf ơryxu ng gia tớzmmm i đamwz âryif y cówmih chuyệpigr n gìvszo ?
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng mỉsiyz m cưyhwf ờkeix i:
– Trưyhwf ơryxu ng Đryxu ôkeix -giáibyo m cầfmqs m quâryif n đamwz ếxfej n đamwz âryif y làycmt vìvszo sựprgm nghiệpigr p họgbtr Triệpigr u. Hậwjfn u bốpswt i đamwz em quâryif n đamwz ếxfej n âryif y làycmt vìvszo sựprgm sốpswt ng còcomq n củipnd a tộowhr c Việpigr t. Nghĩpkrv cho kỹpigr , giữiucr a Đryxu ôkeix -giam vớzmmm i hậwjfn u bốpswt i khôkeix ng thùjjcv , khôkeix ng oáibyo n, màycmt phảmtju i xua quâryif n đamwz áibyo nh nhau đamwz ãpswt hai ngàycmt y. Vãpswt n bốpswt i thấlqir y binh tưyhwf ớzmmm ng củipnd a Đryxu ôkeix -giáibyo m quáibyo mệpigr t mỏnhmj i, nêtqbe n tạwlir m thờkeix i cho quâryif n hưyhwf u chiếxfej n, rồnhmj i đamwz em íryif t quàycmt tếxfej t tớzmmm i đamwz âryif y mờkeix i Trưyhwf ơryxu ng đamwz ạwlir i nhâryif n vớzmmm i Ôzhwb n, Trưyhwf ơryxu ng, Hứusaf a, Vưyhwf ơryxu ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n cùjjcv ng uốpswt ng rưyhwf ợbfus u mừssoz ng Xuâryif n; đamwz ợbfus i vàycmt i ngàycmt y sau, quâryif n hai bêtqbe n đamwz ềsgeu u khoẻedhv , rồnhmj i sẽsiyz tíryif nh sau, khôkeix ng biếxfej t Trưyhwf ơryxu ng đamwz ạwlir i nhâryif n nghĩpkrv sao?
Vưyhwf ơryxu ng quay lạwlir i chỉsiyz vàycmt o bốpswt n chiếxfej c xe, trêtqbe n chứusaf a đamwz ầfmqs y thựprgm c phẩwkpv m. Bốpswt n chiếxfej c xe do ngựprgm a kéhzrr o từssoz từssoz tiếxfej n lêtqbe n. Âhobo u Thanh cung cung, kíryif nh kíryif nh đamwz ếxfej n trưyhwf ớzmmm c Thủipnd -Tiếxfej t trao tờkeix giấlqir y hồnhmj ng, trêtqbe n cówmih ghi sốpswt lễcomq vậwjfn t. Thủipnd -Tiếxfej t tiếxfej p lấlqir y đamwz ọgbtr c: Lợbfus n (heo) quay năyqfq m con, gàycmt hấlqir p ngũwljc vịwtnx hưyhwf ơryxu ng mưyhwf ờkeix i con, vịwtnx t quay mưyhwf ờkeix i con, giòcomq lụhobo a hai mưyhwf ơryxu i câryif y, giòcomq thủipnd hai mưyhwf ơryxu i câryif y, báibyo nh chưyhwf ng mộowhr t trăyqfq m cặjatr p, báibyo nh dầfmqs y mộowhr t nghìvszo n cặjatr p, nưyhwf ớzmmm c mắdtag m chắdtag t (nhĩpkrv ) năyqfq m hũwljc , tràycmt năyqfq m câryif n.
Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t chỉsiyz tay vàycmt o trong:
– Xin mờkeix i vưyhwf ơryxu ng gia.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng vẫuvrv y tay, đamwz ộowhr i nhãpswt nhạwlir c lùjjcv i lạwlir i, vưyhwf ơryxu ng cùjjcv ng vợbfus chồnhmj ng Hùjjcv ng Tríryif , Hùjjcv ng Tíryif n vàycmt o trạwlir i. Phâryif n ngôkeix i chủipnd kháibyo ch xong. Binh Tốpswt ng đamwz ãpswt đamwz em hếxfej t lễcomq vậwjfn t bầfmqs y ra.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng cung tay nówmih i:
– Cáibyo c vịwtnx tưyhwf ớzmmm ng quâryif n! Cáibyo c vịwtnx đamwz ềsgeu u làycmt nhữiucr ng tưyhwf ớzmmm ng giỏnhmj i, thưyhwf ởipnd ng phạwlir t côkeix ng bằryxu ng, mệpigr nh lệpigr nh nghiêtqbe m minh, tríryif dũwljc ng song toàycmt n; binh líryif nh đamwz ềsgeu u thiệpigr n chiếxfej n. Thếxfej nhưyhwf ng cáibyo c vịwtnx bịwtnx têtqbe n thưyhwf sinh mặjatr t trắdtag ng Vưyhwf ơryxu ng An-Thạwlir ch bầfmqs y ra ma pháibyo p Thanh-miêtqbe u, Trợbfus -dịwtnx ch, Bảmtju o-giáibyo p, Nôkeix ng-đamwz iềsgeu n, Thủipnd y-lợbfus i... khiếxfej n cho lòcomq ng dâryif n oáibyo n hậwjfn n. Trong nưyhwf ớzmmm c cứusaf trăyqfq m ngưyhwf ờkeix i thìvszo chíryif n mưyhwf ơryxu i ngưyhwf ờkeix i chốpswt ng đamwz ốpswt i. Chíryif nh vìvszo vậwjfn y Thạwlir ch mớzmmm i đamwz em bọgbtr n Thẩwkpv m Khởipnd i, Lưyhwf u Di xuốpswt ng Nam thùjjcv y, luyệpigr n quâryif n, tíryif ch trữiucr lưyhwf ơryxu ng thảmtju o đamwz ểnsna đamwz áibyo nh Đryxu ạwlir i-Việpigr t, vớzmmm i ýibyo nghĩpkrv đamwz em chiếxfej n côkeix ng ra che lấlqir p tộowhr i lỗprph i. Đryxu ứusaf ng trưyhwf ớzmmm c cáibyo i thếxfej mộowhr t mấlqir t, mộowhr t còcomq n, nêtqbe n chúwkpv ng tôkeix i phảmtju i tiếxfej n quâryif n sang tựprgm vệpigr . Rúwkpv t cuộowhr c, đamwz ưyhwf a đamwz ếxfej n cáibyo c vịwtnx cùjjcv ng chưyhwf quâryif n phảmtju i lăyqfq n mìvszo nh vàycmt o chỗprph chếxfej t, màycmt khôkeix ng đamwz áibyo ng! Tiếxfej c quáibyo ! Tiếxfej c quáibyo !
Vưyhwf ơryxu ng thởipnd dàycmt i:
– Nay cáibyo c vịwtnx tiếxfej n lêtqbe n cứusaf u Ung-châryif u, thìvszo bịwtnx chặjatr n ởipnd Hỏnhmj a-giáibyo p, lùjjcv i lạwlir i thìvszo bịwtnx cắdtag t ởipnd Đryxu ạwlir i-giáibyo p. Đryxu ówmih ng quâryif n ởipnd chỗprph vôkeix dụhobo ng, lưyhwf ơryxu ng thảmtju o khôkeix ng còcomq n. Víryif dùjjcv chưyhwf vịwtnx cówmih cốpswt pháibyo đamwz ưyhwf ợbfus c vòcomq ng vâryif y lùjjcv i vềsgeu , thìvszo bọgbtr n Lưyhwf u Di, Vưyhwf ơryxu ng An-Thạwlir ch sẽsiyz đamwz ổwljc lỗprph i lêtqbe n đamwz ầfmqs u cáibyo c vịwtnx ... rồnhmj i khôkeix ng nhữiucr ng cáibyo c vịwtnx lâryif m cảmtju nh đamwz ầfmqs u bịwtnx chặjatr t đamwz em bêtqbe u, thâryif n bịwtnx vứusaf t cho ruồnhmj i nhặjatr ng, dòcomq i bọgbtr đamwz ụhobo c khoéhzrr t; màycmt đamwz ếxfej n vợbfus con, gia thuộowhr c e khôkeix ng bịwtnx giếxfej t, thìvszo cũwljc ng bịwtnx tịwtnx ch biêtqbe n đamwz iềsgeu n sảmtju n, rồnhmj i sẽsiyz phảmtju i sốpswt ng kiếxfej p tôkeix i đamwz òcomq i. Ôzhwb i! Nghĩpkrv thựprgm c đamwz áibyo ng thưyhwf ơryxu ng.
Hứusaf a Dựprgm hỏnhmj i:
– Theo nhưyhwf vưyhwf ơryxu ng gia thìvszo chúwkpv ng tôkeix i phảmtju i làycmt m gìvszo ?
– Kẻedhv thứusaf c thờkeix i mớzmmm i làycmt ngưyhwf ờkeix i tuấlqir n kiệpigr t. Côkeix -gia nghĩpkrv khắdtag p thiêtqbe n hạwlir , đamwz âryif u khôkeix ng làycmt nhàycmt ? Cáibyo c vịwtnx còcomq n ngạwlir i ngùjjcv ng gìvszo màycmt khôkeix ng cho quâryif n hạwlir cờkeix đamwz ầfmqs u hàycmt ng, rồnhmj i sang Đryxu ạwlir i-Việpigr t sốpswt ng, đamwz ểnsna dàycmt nh tấlqir m thâryif n mai hậwjfn u; mộowhr t khi Vưyhwf ơryxu ng An-Thạwlir ch khôkeix ng còcomq n nữiucr a, cáibyo c vịwtnx lạwlir i trởipnd vềsgeu cốpswt lýibyo .
Ôzhwb n Nguyêtqbe n-Dụhobo cưyhwf ờkeix i nhạwlir t:
– Têtqbe n nhãpswt i con Lýibyo Hoằryxu ng-Châryif n kia, suốpswt t mấlqir y ngàycmt y nay, ngưyhwf ờkeix i chuyêtqbe n cắdtag n trộowhr m, đamwz áibyo nh léhzrr n, thựprgm c đamwz úwkpv ng làycmt đamwz ồnhmj Nam-man, khôkeix ng đamwz áibyo ng mặjatr t anh hùjjcv ng. Hôkeix m trưyhwf ớzmmm c, ngưyhwf ờkeix i bầfmqs y tròcomq sai têtqbe n Đryxu inh Hoàycmt ng-Nghi tớzmmm i trảmtju tùjjcv binh, rồnhmj i sai hai vợbfus chồnhmj ng têtqbe n Hung Tíryif n dùjjcv ng Chu-sa huyềsgeu n âryif m chưyhwf ởipnd ng đamwz áibyo nh léhzrr n, làycmt m cho Hứusaf a Dựprgm , Vưyhwf ơryxu ng Trấlqir n bịwtnx thưyhwf ơryxu ng. Hôkeix m qua đamwz ếxfej n lưyhwf ợbfus t con vợbfus têtqbe n Hùjjcv ng Nghĩpkrv a dùjjcv ng Chu-sa huyềsgeu n âryif m chưyhwf ởipnd ng đamwz áibyo nh ta. Bâryif y giờkeix ngưyhwf ờkeix i lạwlir i mang lễcomq vậwjfn t đamwz ếxfej n đamwz âryif y đamwz ểnsna mong làycmt m nảmtju n lòcomq ng ta ưyhwf ? Đryxu ưyhwf ợbfus c! Ngưyhwf ờkeix i hãpswt y rờkeix i khỏnhmj i nơryxu i đamwz âryif y tứusaf c thờkeix i, ta quyếxfej t đamwz em quâryif n ra đamwz ạwlir i chiếxfej n vớzmmm i ngưyhwf ờkeix i.
Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t vẫuvrv y tay ra hiệpigr u cho Ôzhwb n Nguyêtqbe n-Dụhobo im lặjatr ng rồnhmj i nówmih i:
– Nếxfej u nhưyhwf vưyhwf ơryxu ng gia cówmih lòcomq ng tửehgj tếxfej , thìvszo xin cho lui binh khỏnhmj i núwkpv i Đryxu ạwlir i-giáibyo p, đamwz ểnsna chúwkpv ng tôkeix i rúwkpv t vềsgeu Côkeix n-lôkeix n chỉsiyz nh đamwz ốpswt n binh mãpswt , rồnhmj i mờkeix i vưyhwf ơryxu ng gia đamwz ếxfej n quyếxfej t chiếxfej n mộowhr t trậwjfn n, khôkeix ng biếxfej t vưyhwf ơryxu ng gia nghĩpkrv sao?
– Thếxfej thìvszo đamwz ưyhwf ợbfus c. Côkeix -gia xin y lờkeix i Trưyhwf ơryxu ng đamwz ôkeix giáibyo m. Sáibyo ng mai, quâryif n Việpigr t sẽsiyz rúwkpv t khỏnhmj i núwkpv i Đryxu ạwlir i-giáibyo p, đamwz ểnsna cáibyo c vịwtnx lui quâryif n.
Nówmih i xong vưyhwf ơryxu ng đamwz ứusaf ng dậwjfn y cung tay hàycmt nh lễcomq , rồnhmj i cùjjcv ng tùjjcv y tùjjcv ng rờkeix i khỏnhmj i trạwlir i Tốpswt ng.
Giữiucr a lúwkpv c đamwz ówmih , chim ưyhwf ng mang thưyhwf củipnd a nguyêtqbe n-soáibyo i Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t đamwz ếxfej n mặjatr t trậwjfn n cho Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng. Vưyhwf ơryxu ng mởipnd ra đamwz ọgbtr c:
« Cáibyo c đamwz ạwlir i thầfmqs n Tốpswt ng triềsgeu u, thuộowhr c Cựprgm u-đamwz ảmtju ng, Târyif n-đamwz ảmtju ng tranh cãpswt i nhau từssoz ngàycmt y 20 tháibyo ng chạwlir p, đamwz ếxfej n nay chưyhwf a ngãpswt ngũwljc .
Cựprgm u-đamwz ảmtju ng chủipnd hòcomq a, Târyif n-đamwz ảmtju ng chủipnd chiếxfej n.
Phe chủipnd hòcomq a do Ngôkeix Sung đamwz ứusaf ng đamwz ầfmqs u, chủipnd trưyhwf ơryxu ng chéhzrr m Thẩwkpv m Khởipnd i, Lưyhwf u Di cùjjcv ng mộowhr t sốpswt biêtqbe n thầfmqs n chủipnd chiếxfej n, rồnhmj i sai sứusaf sang Đryxu ạwlir i-Việpigr t giảmtju ng hòcomq a; yêtqbe u sáibyo ch Đryxu ạwlir i-Việpigr t phảmtju i dâryif ng biểnsna u tạwlir tộowhr i, trảmtju hếxfej t tùjjcv hàycmt ng binh cùjjcv ng lưyhwf ơryxu ng thảmtju o. Phe chủipnd chiếxfej n do Vưyhwf ơryxu ng An-Thạwlir ch cầfmqs m đamwz ầfmqs u, chủipnd trưyhwf ơryxu ng lậwjfn p hàycmt nh doanh, đamwz em quâryif n nghiêtqbe ng nưyhwf ớzmmm c sang chiếxfej m Đryxu ạwlir i-Việpigr t, đamwz ặjatr t làycmt m quậwjfn n huyệpigr n. Phechủipnd hòcomq a cãpswt i rằryxu ng, hiệpigr n tàycmt i nguyêtqbe n Nam thùjjcv y khôkeix ng còcomq n; bảmtju o-binh tan náibyo t, thàycmt nh trìvszo hủipnd y diệpigr t, lưyhwf ơryxu ng thảmtju o khôkeix ng còcomq n, thìvszo phảmtju i đamwz em quâryif n vớzmmm i lưyhwf ơryxu ng từssoz Târyif y, Bắdtag c xuốpswt ng. Nhưyhwf vậwjfn y phảmtju i lụhobo y Liêtqbe u, Hạwlir , bằryxu ng khôkeix ng hai nơryxu i nàycmt y đamwz em quyâryif n vàycmt o thìvszo nguy khốpswt n thay. Phe chủipnd chiếxfej n khôkeix ng chịwtnx u, nhấlqir t đamwz ịwtnx nh nhâryif n dịwtnx p nàycmt y đamwz em quâryif n chiếxfej m Đryxu ạwlir i-Việpigr t làycmt cówmih danh nghĩpkrv a. Sau khi chiếxfej m Đryxu ạwlir i-Việpigr t sẽsiyz đamwz áibyo nh Chiêtqbe m, Làycmt o, Châryif n, Xiệpigr m, Lýibyo . Bấlqir y giờkeix sẽsiyz quay lêtqbe n Bắdtag c rửehgj a hậwjfn n bịwtnx Liêtqbe u làycmt m nhụhobo c bao năyqfq m qua.
Cuốpswt i cùjjcv ng nhàycmt vua nghiêtqbe ng theo phe chủipnd chiếxfej n. Triềsgeu u đamwz ìvszo nh lạwlir i họgbtr p bàycmt n đamwz ịwtnx nh. Nay đamwz ãpswt quyếxfej t đamwz ịwtnx nh năyqfq m việpigr c khẩwkpv n cấlqir p.
– Mộowhr t làycmt cửehgj hai đamwz ạwlir i thầfmqs n thuộowhr c Khu-mậwjfn t việpigr n làycmt Trưyhwf ơryxu n Thuậwjfn t, Tạwlir Quýibyo -Thàycmt nh ngay ngàycmt y hôkeix m sau lêtqbe n đamwz ưyhwf ờkeix ng xuốpswt ng Quảmtju ng-Târyif y tổwljc chứusaf c trưyhwf ớzmmm ng lệpigr nh.
– Hai làycmt cho thiếxfej t lậwjfn p ngựprgm a chạwlir y trạwlir m từssoz Ung-châryif u vềsgeu Biệpigr n-kinh (20 tháibyo ng chạwlir p).
– Ba làycmt cáibyo ch chứusaf c Lưyhwf u Di, cửehgj Thạwlir ch Giáibyo m thay thếxfej (22 tháibyo ng chạwlir p). Sai tậwjfn p họgbtr p hếxfej t bảmtju o-binh vùjjcv ng Kinh, Hồnhmj , Lưyhwf ỡnhmj ng-Quảmtju ng thàycmt nh từssoz ng ”chỉsiyz huy” mộowhr t, mỗprph i chỉsiyz huy năyqfq m trăyqfq m ngưyhwf ờkeix i, sai huấlqir n luyệpigr n võmsfi -nghệpigr , xung phong hãpswt m trậwjfn n, đamwz ưyhwf a xuốpswt ng cảmtju n quâryif n Việpigr t (23-24 tháibyo ng chạwlir p)
– Bốpswt n làycmt đamwz iềsgeu u đamwz ạwlir o binh thứusaf 19 xuốpswt ng Đryxu àycmt m-châryif u (Trưyhwf ờkeix ng-sa), đamwz ạwlir o binh 35 xuốpswt ng Quếxfej -châryif u, đamwz ểnsna chặjatr n khôkeix ng cho quâryif n Việpigr t tiếxfej n đamwz áibyo nh vùjjcv ng Bắdtag c Ngũwljc -lĩpkrv nh; vìvszo ba đamwz ạwlir o binh 1, 2, 3 ởipnd Quếxfej -châryif u, đamwz ãpswt đamwz ưyhwf ợbfus c Lưyhwf u Di cửehgj Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t đamwz em xuốpswt ng cứusaf u Ung-châryif u, thàycmt nh ra Quếxfej -châryif u khôkeix ng cówmih quâryif n trấlqir n thủipnd (25 tháibyo ng chạwlir p).
– Năyqfq m làycmt cửehgj Triệpigr u Tiếxfej t đamwz ang trấlqir n thủipnd Diêtqbe n-châryif u (Thiểnsna m-Târyif y) lĩpkrv nh chứusaf c « An-nam đamwz ạwlir o hàycmt nh doanh mãpswt bộowhr đamwz ôkeix tổwljc ng quảmtju n chiêtqbe u thảmtju o sứusaf » kiêtqbe m chứusaf c Quảmtju ng-Nam Târyif y-lộowhr An-phủipnd -sứusaf (Tứusaf c Quảmtju ng-Târyif y); sai Lýibyo Hiếxfej n làycmt m phówmih ; Yêtqbe n Đryxu ạwlir t làycmt m phówmih đamwz ôkeix tổwljc ng quảmtju n; Ôzhwb ng Cảmtju o làycmt m quảmtju n câryif u, tứusaf c coi vềsgeu thưyhwf từssoz , trưyhwf ớzmmm ng lệpigr nh. Đryxu em tấlqir t cảmtju binh tinh nhuệpigr ởipnd miềsgeu n Târyif y, Bắdtag c, chuyểnsna n vềsgeu Nam-thùjjcv y đamwz ểnsna đamwz áibyo nh Đryxu ạwlir i-Việpigr t. Vậwjfn y xin vưyhwf ơryxu ng giảmtju i quyếxfej t ba đamwz ạwlir o binh đamwz ệpigr 1, 2, 3, vàycmt kịwtnx binh 47 càycmt ng sớzmmm m càycmt ng tốpswt t ».
Ghi chúwkpv ,
Nhưyhwf vậwjfn y so vớzmmm i ngàycmt y nay thìvszo Triệpigr u Tiếxfej t làycmt m tổwljc ng tưyhwf -lệpigr nh, Lýibyo Hiếxfej n làycmt m tưyhwf -lệpigr nh phówmih , Yêtqbe n Đryxu ạwlir t làycmt m tưyhwf -lệpigr nh hàycmt nh quâryif n, Ôzhwb n Cảmtju o làycmt m tham mưyhwf u trưyhwf ởipnd ng.
TS, TTTTGTB chỉsiyz thuậwjfn t qua việpigr c Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t đamwz em quâryif n cứusaf u việpigr n, rồnhmj i bịwtnx quâryif n Việpigr t đamwz ówmih n đamwz áibyo nh, y cùjjcv ng bốpswt n tưyhwf ớzmmm ng Ôzhwb n Nguyêtqbe n-Dụhobo , Trưyhwf ơryxu ng Biệpigr n, Hứusaf a Dựprgm , Vưyhwf ơryxu ng Trấlqir n tửehgj trậwjfn n. Trong khi mộowhr chíryif củipnd a năyqfq m ngưyhwf ờkeix i đamwz ềsgeu u thuậwjfn t lạwlir i trậwjfn n đamwz áibyo nh nàycmt y bằryxu ng nhiềsgeu u chi tiếxfej t kháibyo c nhau. Tôkeix i tổwljc ng hợbfus p năyqfq m mộowhr chíryif mớzmmm i vẽsiyz ra đamwz ưyhwf ợbfus c trậwjfn n đamwz áibyo nh khủipnd ng khiếxfej p nàycmt y. Trong TTCTBK, Giang Văyqfq n-Dụhobo thờkeix i Khang-Hy chúwkpv giảmtju i bia Ôzhwb n Nguyêtqbe n-Dụhobo cho rằryxu ng: Con cháibyo u năyqfq m tưyhwf ớzmmm ng đamwz ãpswt đamwz ềsgeu cao quâryif n Việpigr t quáibyo đamwz áibyo ng, mụhobo c đamwz íryif ch biệpigr n luậwjfn n cho việpigr c bạwlir i trậwjfn n củipnd a tổwljc tiêtqbe n mìvszo nh. Nhưyhwf ng đamwz ếxfej n thờkeix i Càycmt n-Long, sau khi Tôkeix n Sĩpkrv -Nghịwtnx đamwz ạwlir i bạwlir i ởipnd Đryxu ạwlir i-Việpigr t (1789), Vưyhwf ơryxu ng Dãpswt -Nam lạwlir i cho rằryxu ng bia, mộowhr chíryif năyqfq m tưyhwf ớzmmm ng chéhzrr p đamwz úwkpv ng. Tốpswt ng thua vìvszo bốpswt n đamwz iềsgeu u quâryif n Tốpswt ng khôkeix ng bằryxu ng quâryif n Việpigr t, đamwz ówmih làycmt tổwljc chứusaf c, huấlqir n luyệpigr n, trang bịwtnx , kỷschf luậwjfn t.
Sau khi Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng rờkeix i trạwlir i Tốpswt ng trởipnd vềsgeu , Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t họgbtr p chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng bàycmt n luậwjfn n. Vưyhwf ơryxu ng Trấlqir n đamwz ưyhwf a ýibyo kiếxfej n:
– Lýibyo Hoằryxu ng-Châryif n làycmt mộowhr t tưyhwf ớzmmm ng mưyhwf u tríryif trùjjcv m hoàycmt n vũwljc , y lạwlir i cówmih tàycmt i dùjjcv ng binh khôkeix ng kéhzrr m Kinh-Nam vưyhwf ơryxu ng. Nay tựprgm nhiêtqbe n y hứusaf a mởipnd đamwz ưyhwf ờkeix ng cho ta rúwkpv t quâryif n, chưyhwf a chắdtag c đamwz ãpswt làycmt thựprgm c. Nếxfej u ta rúwkpv t quâryif n, cówmih thểnsna y cho phụhobo c binh chờkeix đamwz ợbfus i đamwz ểnsna tiêtqbe u diệpigr t. Ta khówmih màycmt bảmtju o toàycmt n tíryif nh mệpigr nh.
– Tôkeix i cũwljc ng nghĩpkrv thếxfej .
Hứusaf a Dựprgm tiếxfej p:
– Trưyhwf ớzmmm c mắdtag t ta cówmih bốpswt n con đamwz ưyhwf ờkeix ng đamwz i. Mộowhr t làycmt đamwz ầfmqs u hàycmt ng thìvszo mạwlir ng sốpswt ng đamwz ưyhwf ợbfus c bảmtju o toàycmt n, nhưyhwf ng gia đamwz ìvszo nh sẽsiyz bịwtnx liêtqbe n lụhobo y. Ta khôkeix ng thểnsna đamwz i đamwz ưyhwf ờkeix ng nàycmt y. Hai làycmt đamwz ówmih ng quâryif n ởipnd đamwz âryif y chờkeix việpigr n binh, thìvszo việpigr n binh íryif t ra phảmtju i vàycmt i tháibyo ng mớzmmm i tớzmmm i, màycmt lưyhwf ơryxu ng thảmtju o củipnd a ta thìvszo tuyệpigr t rồnhmj i. Ta cũwljc ng khôkeix ng thểnsna đamwz i đamwz ưyhwf ờkeix ng nàycmt y. Ba làycmt tin lờkeix i Hoằryxu ng-Châryif n rúwkpv t lui. Víryif thửehgj Hoằryxu ng-Châryif n cówmih thiệpigr n târyif m mởipnd đamwz ưyhwf ờkeix ng cho ta lui quâryif n; cho rằryxu ng ta lui quâryif n trówmih t lọgbtr t, nhưyhwf ng khôkeix ng cứusaf u đamwz ưyhwf ợbfus c thàycmt nh Ung, thìvszo trưyhwf ớzmmm c sau gìvszo cũwljc ng bịwtnx họgbtr a sáibyo t thâryif n. Con đamwz ưyhwf ờkeix ng nàycmt y càycmt ng khôkeix ng thểnsna đamwz i đamwz ưyhwf ợbfus c. Bốpswt n làycmt , lợbfus i dụhobo ng quâryif n Giao-chỉsiyz đamwz ówmih ng trêtqbe n Hỏnhmj a-giáibyo p khôkeix ng làycmt m bao, ta liềsgeu u lĩpkrv nh đamwz áibyo nh lêtqbe n, pháibyo vòcomq ng vâryif y, rồnhmj i tiếxfej n vềsgeu thàycmt nh Ung. Trong Tôkeix Giàycmt m đamwz áibyo nh ra, ta từssoz ngoàycmt i đamwz áibyo nh vàycmt o, may ra cứusaf u đamwz ưyhwf ợbfus c Giàycmt m. Chỉsiyz cówmih con đamwz ưyhwf ờkeix ng nàycmt y khảmtju dĩpkrv đamwz i đamwz ưyhwf ợbfus c màycmt thôkeix i.
Trưyhwf ơryxu ng Biệpigr n nhăyqfq n mặjatr t:
– Nếxfej u nhưyhwf ta đamwz áibyo nh lêtqbe n Hỏnhmj a-giáibyo p, rồnhmj i phíryif a sau Hoằryxu ng-Châryif n cho quâryif n đamwz uổwljc i theo, thìvszo chẳleak ng hówmih a ra ta chui đamwz ầfmqs u vàycmt o rọgbtr ưyhwf ?
Hứusaf a Dựprgm chỉsiyz lêtqbe n bảmtju n đamwz ồnhmj :
– Từssoz đamwz âryif y lêtqbe n Hỏnhmj a-giáibyo p chỉsiyz cówmih mộowhr t đamwz ưyhwf ờkeix ng đamwz i, Hoằryxu ng-Châryif n khôkeix ng bao giờkeix nghĩpkrv rằryxu ng ta dáibyo m hàycmt nh sựprgm liềsgeu u lĩpkrv nh nhưyhwf vậwjfn y. Khi y biếxfej t, tậwjfn p trung đamwz ưyhwf ợbfus c quâryif n, đamwz uổwljc i theo; thìvszo ta đamwz ãpswt pháibyo xong vòcomq ng vâryif y, tiếxfej n vềsgeu thàycmt nh Ung rồnhmj i.
Cáibyo c tưyhwf ớzmmm ng bàycmt n luậwjfn n phâryif n vâryif n chưyhwf a quyếxfej t, thìvszo tếxfej táibyo c vàycmt o báibyo o:
– Quâryif n Giao-chỉsiyz têtqbe n núwkpv i Hỏnhmj a-giáibyo p đamwz ãpswt nhổwljc trạwlir i tiếxfej n vềsgeu thàycmt nh Ung; còcomq n quâryif n đamwz ówmih ng trêtqbe n núwkpv i Đryxu ạwlir i-giáibyo p đamwz ãpswt đamwz ổwljc đamwz ồnhmj i, tiếxfej n vềsgeu hợbfus p vớzmmm i quâryif n củipnd a Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng.
Ôzhwb n Nguyêtqbe n-Dụhobo nhảmtju y phắdtag t lêtqbe n:
– Vậwjfn y thìvszo ngay bâryif y giờkeix , bao nhiêtqbe u đamwz ồnhmj dùjjcv ng nặjatr ng đamwz ểnsna lạwlir i hếxfej t, thưyhwf ơryxu ng binh cũwljc ng khôkeix ng mang theo. Ta chờkeix trờkeix i tốpswt i sẽsiyz âryif m thầfmqs m tiếxfej n lêtqbe n núwkpv i Hỏnhmj a-giáibyo p. Đryxu ểnsna đamwz áibyo nh lừssoz a đamwz ịwtnx ch, ta vẫuvrv n đamwz ểnsna nguyêtqbe n trạwlir i, đamwz ètamp n cáibyo c cửehgj a trạwlir i vẫuvrv n đamwz ốpswt t sáibyo ng, lạwlir i duy trìvszo đamwz ộowhr i quâryif n tiếxfej p tụhobo c đamwz áibyo nh trốpswt ng hiệpigr u cầfmqs m canh.
Đryxu êtqbe m mùjjcv ng sáibyo u tháibyo ng giêtqbe ng, khi màycmt n đamwz êtqbe m buôkeix ng xuốpswt ng, Ôzhwb n Nguyêtqbe n-Dụhobo dẫuvrv n đamwz ạwlir o binh đamwz ệpigr nhấlqir t lêtqbe n đamwz ưyhwf ờkeix ng trưyhwf ớzmmm c. Khi tớzmmm i châryif n núwkpv i Hỏnhmj a-giáibyo p y cho đamwz ộowhr i tháibyo m mãpswt đamwz i dòcomq đamwz ưyhwf ờkeix ng. Láibyo t sau tháibyo m mãpswt báibyo o rằryxu ng quâryif n Việpigr t đamwz ãpswt rúwkpv t khỏnhmj i, bao nhiêtqbe u bếxfej p đamwz ãpswt lấlqir p hếxfej t, chúwkpv ng bỏnhmj lạwlir i trêtqbe n núwkpv i mộowhr t sốpswt đamwz ồnhmj dùjjcv ng vôkeix íryif ch. Ôzhwb n yêtqbe n târyif m cho quâryif n vưyhwf ợbfus t núwkpv i. Khi sang đamwz ếxfej n châryif n núwkpv i bêtqbe n kia, cũwljc ng khôkeix ng thấlqir y bówmih ng dáibyo ng mộowhr t têtqbe n quâryif n Việpigr t, y cưyhwf ờkeix i thầfmqs m:
– Têtqbe n Hoằryxu ng-Châryif n tưyhwf ởipnd ng ta sợbfus hãpswt i rúwkpv t lui, nêtqbe n bỏnhmj khôkeix ng chặjatr n phíryif a trưyhwf ớzmmm c nữiucr a. Y nàycmt o ngờkeix !!!
Ôzhwb n sai ngưyhwf ờkeix i báibyo o vớzmmm i Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t. Thủipnd -Tiếxfej t cho đamwz ạwlir o đamwz ệpigr nhịwtnx leo núwkpv i, đamwz ạwlir o đamwz ệpigr tam tiếxfej p theo. Y vớzmmm i cáibyo c tham tưyhwf ớzmmm ng đamwz i giữiucr a hai đamwz ạwlir o đamwz ệpigr nhịwtnx , đamwz ệpigr tam. Còcomq n đamwz ạwlir o kịwtnx binh 47 đamwz i sau làycmt m đamwz oạwlir n hậwjfn u.
Khi lêtqbe n tớzmmm i đamwz ỉsiyz nh Hoảmtju -giáibyo p, Trưyhwf ơryxu ng đamwz ứusaf ng trêtqbe n mỏnhmj n núwkpv i cao quan sáibyo t vềsgeu hưyhwf ớzmmm ng Đryxu ôkeix ng, nơryxu i Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng đamwz ówmih ng quâryif n, thấlqir y đamwz ètamp n đamwz uốpswt c lậwjfn p lòcomq e trêtqbe n mộowhr t khoảmtju ng thung lũwljc ng rộowhr ng, y cưyhwf ờkeix i vớzmmm i chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng:
– Ngàycmt y mai, íryif t ra phảmtju i tớzmmm i Ngọgbtr Hoằryxu ng-Châryif n mớzmmm i biếxfej t ra tiếxfej n quâryif n, y cówmih tậwjfn p trung quâryif n đamwz uổwljc i theo thìvszo cũwljc ng phảmtju i sáibyo ng ngàycmt y kia (mốpswt t) mớzmmm i lêtqbe n đamwz ưyhwf ờkeix ng đamwz ưyhwf ợbfus c. Bấlqir y giờkeix ta đamwz ãpswt bắdtag t tay đamwz ưyhwf ợbfus c vớzmmm i Tôkeix Giàycmt m rồnhmj i.
Thìvszo nh lìvszo nh ba chiếxfej c pháibyo o thăyqfq ng thiêtqbe n vọgbtr t lêtqbe n trêtqbe n trờkeix i, nổwljc tung, áibyo nh sáibyo ng tỏnhmj a ra hìvszo nh ba con chim ưyhwf ng sáibyo ng chówmih i trong đamwz êtqbe m tốpswt i. Rồnhmj i tiếxfej p theo hàycmt ng loạwlir t tiếxfej ng Lôkeix i-tiễcomq n bắdtag n lêtqbe n trờkeix i, nổwljc rung đamwz ộowhr ng khôkeix ng gian, áibyo nh lửehgj a sáibyo ng lòcomq a rừssoz ng núwkpv i. Lạwlir i tiếxfej ng máibyo y bắdtag n đamwz áibyo kêtqbe u ríryif t lêtqbe n nhữiucr ng tiếxfej ng ghêtqbe sợbfus . Lôkeix i-tiễcomq n, đamwz áibyo đamwz ổwljc chụhobo p lêtqbe n đamwz ầfmqs u đamwz ộowhr i hìvszo nh quâryif n Tốpswt ng đamwz ang đamwz i. Quâryif n reo, trốpswt ng thúwkpv c, chiêtqbe ng rềsgeu n. Quâryif n Việpigr t từssoz trong cáibyo c hốpswt c đamwz áibyo , trong rừssoz ng bắdtag n ra. Quâryif n Tốpswt ng khôkeix ng biếxfej t quâryif n Việpigr t ởipnd đamwz âryif u, thàycmt nh ra chỉsiyz biếxfej t tìvszo m chỗprph núwkpv p.
Thủipnd -Tiếxfej t kinh hồnhmj n, hỏnhmj i viêtqbe n tưyhwf ớzmmm ng tham quâryif n Triệpigr u Túwkpv :
– Lỗprph i tạwlir i ta! Lỗprph i tạwlir i ta! Ngưyhwf ờkeix i đamwz ãpswt rộowhr ng lưyhwf ợbfus ng, mởipnd đamwz ưyhwf ờkeix ng cho ta lui, màycmt ta làycmt m ngưyhwf ợbfus c, nêtqbe n ta phảmtju i lĩpkrv nh cáibyo i hậwjfn u quảmtju nàycmt y. Làycmt m sao bâryif y giờkeix ???
Y đamwz ứusaf ng trêtqbe n mỏnhmj m đamwz áibyo cao, trôkeix ng vềsgeu hưyhwf ớzmmm ng Bắdtag c, nơryxu i đamwz ạwlir o kịwtnx mãpswt đamwz i đamwz oạwlir n hậwjfn u; y rùjjcv ng mìvszo nh khi thấlqir y dưyhwf ớzmmm i áibyo nh lửehgj a chậwjfn p chờkeix n hiệpigr n ra cảmtju nh hỗprph n loạwlir n: Kịwtnx -binh bịwtnx trúwkpv ng phụhobo c binh củipnd a Thầfmqs n-nỏnhmj , Thầfmqs n-hổwljc , Thầfmqs n-báibyo o. Kịwtnx -mãpswt bịwtnx bắdtag n ngãpswt lổwljc ng chổwljc ng, còcomq n ngựprgm a thìvszo bịwtnx Thầfmqs n-hổwljc , Thầfmqs n-báibyo o, Thầfmqs n-ngao tấlqir n côkeix ng bỏnhmj chạwlir y táibyo n loạwlir n. Dùjjcv khoảmtju ng cáibyo ch hơryxu n sáibyo u dậwjfn m (3 km), y cũwljc ng nhìvszo n thấlqir y tưyhwf ớzmmm ng chỉsiyz huy đamwz oàycmt n phụhobo c kíryif ch làycmt Lýibyo Đryxu oan, Ngọgbtr c-Liêtqbe n, Hùjjcv ng Nghiãpswt , Âhobo u Thanh.
Y lạwlir i nhìvszo n vềsgeu hưyhwf ớzmmm ng Nam, nơryxu i đamwz ạwlir o quâryif n đamwz ệpigr nhấlqir t đamwz ãpswt đamwz ổwljc đamwz ồnhmj i, thìvszo chỉsiyz còcomq n thấlqir y cảmtju nh quâryif n Tốpswt ng đamwz ầfmqs u hàycmt ng bịwtnx quâryif n Việpigr t lùjjcv a ngồnhmj i thàycmt nh từssoz ng hàycmt ng, hai tay đamwz ưyhwf a lêtqbe n đamwz ầfmqs u.
Còcomq n hai đamwz ạwlir o binh đamwz ệpigr nhịwtnx , đamwz ệpigr tam thìvszo đamwz ang chiếxfej n đamwz ấlqir u tuyệpigr t vọgbtr ng. Vôkeix tìvszo nh y nhìvszo n lêtqbe n: Phíryif a chỏnhmj m ba gówmih c núwkpv i, mỗprph i chỏnhmj m mộowhr t tưyhwf ớzmmm ng Việpigr t đamwz ang dùjjcv ng đamwz uốpswt c đamwz ểnsna chỉsiyz đamwz ưyhwf ờkeix ng cho quâryif n tấlqir n côkeix ng. Dưyhwf ớzmmm i áibyo nh đamwz uốpswt c chậwjfn p chờkeix n, y nhậwjfn n ra đamwz ówmih làycmt Phạwlir m Dậwjfn t, Vũwljc Quang, Đryxu inh Hoàycmt ng-Nghi.
Cuộowhr c nãpswt Thạwlir ch-xa, Lôkeix i-tiễcomq n, bắdtag n têtqbe n, xung sáibyo t suốpswt t từssoz giờkeix Sửehgj u đamwz ếxfej n hếxfej t giờkeix Dầfmqs n thìvszo Hoàycmt ng-Nghi đamwz áibyo nh ba tiếxfej ng chiêtqbe ng, lậwjfn p tứusaf c Thạwlir ch-xa, đamwz ạwlir i nỏnhmj ngưyhwf ng táibyo c xạwlir , quâryif n Việpigr t cũwljc ng lui vàycmt o rừssoz ng.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng đamwz ứusaf ng trêtqbe n chówmih t vówmih t mộowhr t câryif y cao, tay cầfmqs m loa hưyhwf ớzmmm ng vàycmt o phíryif a quâryif n Tốpswt ng:
– Binh tưyhwf ớzmmm ng Tốpswt ng nghe đamwz âryif y! Phíryif a hậwjfn u quâryif n, đamwz ạwlir o kịwtnx binh bịwtnx Thầfmqs n-hổwljc , Thầfmqs n-báibyo o, Thầfmqs n-Ngao bao vâryif y đamwz ãpswt đamwz ầfmqs u hàycmt ng hếxfej t rồnhmj i. Phíryif a trưyhwf ớzmmm c, đamwz ạwlir o đamwz ệpigr nhấlqir t bịwtnx Thầfmqs n-phong đamwz ốpswt t, bịwtnx trúwkpv ng trậwjfn n đamwz ịwtnx a củipnd a Thầfmqs n-nỏnhmj , bịwtnx diệpigr t hếxfej t. Hãpswt y mau mau buôkeix ng vũwljc khíryif , hai tay chắdtag p lạwlir i đamwz ểnsna lêtqbe n đamwz ầfmqs u, rồnhmj i đamwz i xuốpswt ng châryif n núwkpv i, sẽsiyz khỏnhmj i chếxfej t. Ta, Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng, đamwz em quâryif n nhâryif n nghĩpkrv a sang cứusaf u dâryif n Háibyo n bịwtnx khổwljc vìvszo Târyif n-pháibyo p; hứusaf a rằryxu ng: Ai đamwz ầfmqs u hàycmt ng sẽsiyz đamwz ưyhwf ợbfus c tha. Ai chốpswt ng sẽsiyz bịwtnx bắdtag t cho hổwljc , báibyo o ăyqfq n thịwtnx t.
Sau mấlqir y lầfmqs n gọgbtr i loa, quâryif n Tốpswt ng buôkeix ng vũwljc khíryif , rờkeix i chỗprph nấlqir p, nốpswt i đamwz uôkeix i nhau xuốpswt ng núwkpv i. Đryxu ếxfej n cuốpswt i giờkeix Dầfmqs n, khi áibyo nh nắdtag ng Xuâryif n chiếxfej u chứusaf a chan trêtqbe n núwkpv i Hỏnhmj a-giáibyo p; Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t cùjjcv ng mấlqir y viêtqbe n táibyo lãpswt nh mệpigr t nhừssoz ngưyhwf ờkeix i ra, rồnhmj i cùjjcv ng nhau đamwz ứusaf ng dậwjfn y quan sáibyo t trậwjfn n đamwz ịwtnx a: Trêtqbe n con đamwz ưyhwf ờkeix ng vắdtag t ngang qua núwkpv i Hỏnhmj a-giáibyo p, vũwljc khíryif , vậwjfn t dụhobo ng ngổwljc n ngang khắdtag p nơryxu i. Cạwlir nh vũwljc khíryif , nàycmt o xáibyo c chếxfej t củipnd a ngưyhwf ờkeix i, nàycmt o xáibyo c chếxfej t củipnd a ngựprgm a nằryxu m rảmtju i ráibyo c trêtqbe n đamwz ưyhwf ờkeix ng, dưyhwf ớzmmm i khe, hốpswt c đamwz áibyo . Cówmih xáibyo c bịwtnx têtqbe n xuyêtqbe n qua ngưyhwf ờkeix i, cówmih xáibyo c bịwtnx trúwkpv ng đamwz áibyo thâryif y dậwjfn p náibyo t; lạwlir i cówmih thưyhwf ơryxu ng binh chưyhwf a chếxfej t, kẻedhv thìvszo nằryxu m thởipnd thoi thówmih p, ngưyhwf ờkeix i thìvszo rêtqbe n la. Mộowhr t vàycmt i binh sĩpkrv còcomq n sốpswt ng sówmih t, ngồnhmj i dựprgm a lưyhwf ng vàycmt o váibyo ch đamwz áibyo , vàycmt o gốpswt c câryif y, mặjatr t mũwljc i lem luốpswt c, máibyo u me khắdtag p thâryif n. Chúwkpv ng ngơryxu ngáibyo c nhìvszo n Trưyhwf ơryxu ng, màycmt khôkeix ng nówmih i lêtqbe n lờkeix i.
Cówmih hai phụhobo nữiucr trẻedhv từssoz dưyhwf ớzmmm i đamwz i lêtqbe n, Trưyhwf ơryxu ng nhậwjfn n ra mộowhr t ngưyhwf ờkeix i làycmt Trầfmqs n Ngọgbtr c-Liêtqbe n, mộowhr t ngưyhwf ờkeix i làycmt Âhobo u Huyềsgeu n. Ngọgbtr c-Liêtqbe n bưyhwf ng cáibyo i khay, trêtqbe n đamwz ựprgm ng bìvszo nh rưyhwf ợbfus u, mộowhr t cáibyo i báibyo t, mộowhr t đamwz ôkeix i đamwz ũwljc a, mộowhr t đamwz ĩpkrv a đamwz ựprgm ng báibyo nh chưyhwf ng, mộowhr t đamwz ĩpkrv a đamwz ựprgm ng giòcomq bìvszo . Âhobo u Huyềsgeu n dắdtag t mộowhr t con ngựprgm a đamwz ầfmqs y dủipnd yêtqbe n cưyhwf ơryxu ng. Ngọgbtr c-Liêtqbe n cung tay nówmih i:
– Thưyhwf a Đryxu ôkeix -giáibyo m, Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng sai chịwtnx em chúwkpv ng tôkeix i lêtqbe n mờkeix i Đryxu ôkeix -giáibyo m xơryxu i đamwz iểnsna m târyif m, rồnhmj i lêtqbe n ngựprgm a vềsgeu Quếxfej -châryif u cho.
Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t đamwz ưyhwf a đamwz ôkeix i mắdtag t lờkeix đamwz ờkeix nhìvszo n hai thiếxfej u phụhobo trẻedhv , y khôkeix ng nówmih i khôkeix ng rằryxu ng, hai tay tiếxfej p khay đamwz ồnhmj ăyqfq n; thảmtju n nhiêtqbe n uốpswt ng rưyhwf ợbfus u, an báibyo nh. Ăryif n xong Trưyhwf ơryxu ng hỏnhmj i:
– Trầfmqs n, Âhobo u phu nhâryif n. Kẻedhv bạwlir i trậwjfn n nàycmt y muốpswt n biếxfej t tìvszo nh hìvszo nh cáibyo c tưyhwf ớzmmm ng, cùjjcv ng quâryif n sĩpkrv Tốpswt ng ra sao?
Ngọgbtr c-Liêtqbe n cung tay:
– Nhưyhwf Trưyhwf ơryxu ng đamwz ạwlir i nhâryif n biếxfej t, sau trâryif n đamwz áibyo nh Đryxu ạwlir i-giáibyo p hai hôkeix m trưyhwf ớzmmm c, đamwz ạwlir o đamwz ệpigr nhấlqir t quâryif n sốpswt chỉsiyz còcomq n mộowhr t nửehgj a, nêtqbe n bịwtnx hiệpigr u Đryxu ằryxu ng-hảmtju i củipnd a vợbfus chồnhmj ng chúwkpv ng tôkeix i tiêtqbe u diệpigr t trong nửehgj a giờkeix . Ôzhwb n tưyhwf ớzmmm ng quâryif n chếxfej t trong loạwlir n quâryif n.
– Còcomq n đamwz ạwlir o kịwtnx -binh?
– Đryxu ạwlir o kịwtnx binh bịwtnx trúwkpv ng phụhobo c binh củipnd a hiệpigr u Quảmtju ng-tháibyo nh, Quảmtju ng-vũwljc , tấlqir t cảmtju ngưyhwf ờkeix i ngựprgm a phơryxu i thâryif y ởipnd bêtqbe n bờkeix suốpswt i Ngọgbtr c-tuyềsgeu n. Vưyhwf ơryxu ng Tuầfmqs n-kiểnsna m đamwz ấlqir u võmsfi vớzmmm i sưyhwf huynh Hùjjcv ng Tríryif , đamwz ãpswt chếxfej t vàycmt o giờkeix Sửehgj u đamwz êtqbe m qua.
– Còcomq n hai đamwz ạwlir o đamwz ệpigr nhịwtnx , đamwz ệpigr tam?
Ngọgbtr c-Liêtqbe n chỉsiyz vàycmt o con đamwz ưyhwf ờkeix ng vắdtag t ngang qua núwkpv i:
– Họgbtr bịwtnx Thạwlir ch-xa, Lôkeix i-tiễcomq n nãpswt suốpswt t đamwz êtqbe m; bịwtnx hai hiệpigr u Quảmtju ng-tháibyo nh, Quảmtju ng-vũwljc tậwjfn p kíryif ch chếxfej t phâryif n nửehgj a; còcomq n phâryif n nửehgj a xuốpswt ng núwkpv i đamwz ầfmqs u hàycmt ng. Nộowhr i ngàycmt y hôkeix m nay, Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng sẽsiyz cấlqir p lưyhwf ơryxu ng thựprgm c cho họgbtr vềsgeu Quếxfej -châryif u.
Thủipnd -Tiếxfej t nówmih i nhưyhwf ngưyhwf ờkeix i mấlqir t hồnhmj n:
– Thếxfej còcomq n Trưyhwf ơryxu ng Biệpigr n, Hứusaf a Dựprgm ?
– Dưyhwf ờkeix ng nhưyhwf hai vịwtnx đamwz ówmih chếxfej t trong loạwlir n quâryif n, chúwkpv ng tôkeix i đamwz ang cho tìvszo m xáibyo c, đamwz ểnsna tẩwkpv m liệpigr m, rồnhmj i sẽsiyz đamwz ưyhwf a vềsgeu Quếxfej -châryif u.
Trong khi Ngọgbtr c-Liêtqbe n đamwz ốpswt i đamwz áibyo p, thìvszo từssoz phíryif a sau Lýibyo Đryxu oan đamwz ãpswt đamwz em đamwz ộowhr i y-sĩpkrv lêtqbe n, đamwz ang băyqfq ng bówmih cho thưyhwf ơryxu ng binh Tốpswt ng. Thấlqir y viêtqbe n tham tưyhwf ớzmmm ng Triệpigr u Túwkpv nằryxu n thoi thówmih p thởipnd miệpigr ng xin nưyhwf ớzmmm c uốpswt ng. Lýibyo Đryxu oan vộowhr i bồnhmj ng y lêtqbe n, đamwz ưyhwf a vềsgeu chỗprph bằryxu ng phẳleak ng, lấlqir y nưyhwf ớzmmm c cho uốpswt ng, rồnhmj i băyqfq ng bówmih cấlqir p cứusaf u.
Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t ngửehgj a mặjatr t lêtqbe n trờkeix i chỉsiyz vềsgeu phíryif a núwkpv i Ngũwljc -lĩpkrv nh, lạwlir y ba lạwlir y rồnhmj i than:
– Hy-Ninh bệpigr hạwlir ! Trưyhwf ớzmmm c đamwz âryif y vua Đryxu ếxfej -Minh đamwz ãpswt lậwjfn p đamwz àycmt n tếxfej cáibyo o trờkeix i đamwz ấlqir t, phâryif n chia cưyhwf ơryxu ng thổwljc Nam-Bắdtag c rằryxu ng: Nam khôkeix ng xâryif m Bắdtag c, Bắdtag c chẳleak ng hiếxfej p Nam, kẻedhv nàycmt o tráibyo i lờkeix i thìvszo tuyệpigr t tổwljc tuyệpigr t tôkeix n. Cho nêtqbe n đamwz ờkeix i Tầfmqs n, Đryxu ồnhmj Thưyhwf vớzmmm i nửehgj a triệpigr u quâryif n bịwtnx đamwz ốpswt t ởipnd Ma-tầfmqs n lĩpkrv nh; đamwz ờkeix i Háibyo n, Mãpswt Việpigr n, Lưyhwf u Long bạwlir ịwtnx quâryif n ởipnd hồnhmj Đryxu ộowhr ng-đamwz ìvszo nh; rồnhmj i Hoàycmt ng Thao bịwtnx giếxfej t ởipnd sôkeix ng Bạwlir ch-đamwz ằryxu ng; rồnhmj i Hầfmqs u Nhâryif n-Bảmtju o, Triệpigr u Phụhobo ng-Huâryif n, Quáibyo ch Quâryif n-Biệpigr n, Tôkeix n Toàycmt n-Hưyhwf ng bạwlir i ởipnd Chi-lăyqfq ng, Bạwlir ch-đamwz ằryxu ng. Bâryif y giờkeix thàycmt nh Ung nhưyhwf đamwz ètamp n trưyhwf ớzmmm c giówmih , thầfmqs n đamwz ãpswt làycmt m hếxfej t sứusaf c, màycmt đamwz ưyhwf a đamwz ếxfej n kếxfej t quảmtju nàycmt y. Chẳleak ng qua làycmt sốpswt trờkeix i đamwz ãpswt đamwz ịwtnx nh.
Ngọgbtr c-Liêtqbe n tiếxfej p:
– Khảmtju ng kháibyo i thay! Trung nghĩpkrv a thay lờkeix i củipnd a mộowhr t tưyhwf ớzmmm ng ngoàycmt i biêtqbe n thùjjcv y khôkeix ng nhụhobo c mệpigr nh quâryif n vưyhwf ơryxu ng. Trưyhwf ơryxu ng đamwz ạwlir i nhâryif n luậwjfn n đamwz úwkpv ng. Cáibyo i thờkeix i vua Đryxu ếxfej -Minh lậwjfn p đamwz àycmt n tếxfej trờkeix i đamwz ấlqir t đamwz ãpswt quáibyo xa. Tiểnsna u nữiucr xin dẫuvrv n tíryif ch mớzmmm i đamwz âryif y tạwlir i Tốpswt ng triềsgeu u đamwz ểnsna đamwz ạwlir i nhâryif n nghe: Bấlqir y giờkeix làycmt niêtqbe n hiệpigr u Đryxu ạwlir i-trung Tưyhwf ờkeix ng-phùjjcv nguyêtqbe n niêtqbe n (Mậwjfn u-Thâryif n, DL.1008), tháibyo ng giêtqbe ng, ngàycmt y Ấedfo t-Sửehgj u, cówmih tiếxfej ng thầfmqs n tiêtqbe n từssoz cửehgj a Đryxu ạwlir i-thừssoz a trêtqbe n trờkeix i đamwz ọgbtr c bàycmt i văyqfq n rấlqir t dàycmt i, khắdtag p Biệpigr n-kinh đamwz ềsgeu u nghe đamwz ưyhwf ợbfus c. Vua Châryif n-Tôkeix ng sai chéhzrr p lạwlir i, rồnhmj i cho triệpigr u quầfmqs n thầfmqs n ởipnd đamwz iệpigr n Triềsgeu u-nguyêtqbe n, vàycmt gọgbtr i sáibyo ch ấlqir y làycmt Thiêtqbe n-thưyhwf . Nộowhr i dung sáibyo ch đamwz ịwtnx nh rõmsfi cưyhwf ơryxu ng vựprgm c Trung-nguyêtqbe n vàycmt bốpswt n phíryif a Đryxu ôkeix ng, Târyif y, Nam, Bắdtag c. Phầfmqs n đamwz ịwtnx nh cưyhwf ơryxu ng giớzmmm i Nam vựprgm c chảmtju nówmih i rõmsfi rằryxu ng con vua Viêtqbe m-đamwz ếxfej làycmt m vua phưyhwf ơryxu ng Nam đamwz ówmih sao? Vìvszo Thiêtqbe n-thưyhwf rấlqir t linh, nêtqbe n từssoz đamwz ấlqir y, mỗprph i tháibyo ng, tểnsna -tưyhwf ớzmmm ng phảmtju i đamwz ếxfej n đamwz iệpigr n Kíryif nh-thiêtqbe n đamwz ọgbtr c mộowhr t lầfmqs n, mong thấlqir u đamwz ếxfej n trờkeix i; nhờkeix trờkeix i sai Thiêtqbe n-binh, Thiêtqbe n-tưyhwf ớzmmm ng ngăyqfq n chậwjfn n khôkeix ng cho Khấlqir t-Đryxu an vưyhwf ợbfus t biêtqbe n chiếxfej m đamwz ấlqir t Trung-thổwljc . Kểnsna từssoz khi Vưyhwf ơryxu ng An-Thạwlir ch lêtqbe n làycmt m tểnsna -tưyhwf ớzmmm ng, y mớzmmm i bỏnhmj khôkeix ng đamwz ọgbtr c, rồnhmj i Trưyhwf ơryxu ng đamwz ạwlir i nhâryif n cùjjcv ng chưyhwf quâryif n mớzmmm i mua lấlqir y kếxfej t quảmtju nàycmt y.
Ghi chúwkpv ,
Việpigr c chéhzrr p Thiêtqbe n-thưyhwf nàycmt y, đamwz ưyhwf ợbfus c ghi rõmsfi trong Tốpswt ng-sửehgj quyểnsna n 7, Châryif n-tôkeix ng bảmtju n kỷschf , trang 135. Sựprgm thựprgm c bấlqir y giờkeix phíryif a Bắdtag c Tốpswt ng bịwtnx Liêtqbe u uy hiếxfej p, bắdtag t cắdtag t đamwz ấlqir t, nộowhr p vàycmt ng lụhobo a. Phíryif a Târyif y bịwtnx Târyif y-hạwlir tấlqir n côkeix ng. Phíryif a Nam bịwtnx Đryxu ạwlir i-Việpigr t éhzrr p. Bọgbtr n 5 gian thầfmqs n bịwtnx Tốpswt ng-sửehgj gọgbtr i làycmt Ngũwljc -quỷschf gồnhmj m Vưyhwf ơryxu ng Khâryif m Nhưyhwf ợbfus c, Trầfmqs n Nghiêtqbe u-Táibyo (Tẩwkpv u), Đryxu inh Vịwtnx , Trầfmqs n Bàycmt nh Niêtqbe n, Lưyhwf u Thừssoz a Hoa mớzmmm i bầfmqs y ra tròcomq bịwtnx p bợbfus m. Niêtqbe n hiệpigr u Đryxu ạwlir i-trung Tưyhwf ờkeix ng-phùjjcv đamwz ờkeix i vua Châryif n-Tôkeix ng (1008) thay vìvszo tổwljc chứusaf c binh bịwtnx giữiucr nưyhwf ớzmmm c, thìvszo Tểnsna -tưyhwf ớzmmm ng Vưyhwf ơryxu ng Khâryif m Nhưyhwf ợbfus c đamwz ềsgeu nghịwtnx nêtqbe n dùjjcv ng hìvszo nh thứusaf c Phong-thiệpigr n, tứusaf c tếxfej cáibyo o trờkeix i đamwz ấlqir t ởipnd núwkpv i Tháibyo i-sơryxu n đamwz ểnsna trấlqir n phụhobo c bốpswt n phưyhwf ơryxu ng. Nhưyhwf ng muốpswt n tỏnhmj ra việpigr c cúwkpv ng tếxfej đamwz ówmih làycmt linh ứusaf ng tựprgm trờkeix i, cầfmqs n phảmtju i cówmih bộowhr sáibyo ch gọgbtr i làycmt Thiêtqbe n-thưyhwf , củipnd a Thiêtqbe n-đamwz ìvszo nh ban xuốpswt ng.
Tháibyo ng ba niêtqbe n hiệpigr u Thiêtqbe n-hy thứusaf ba (??) vẫuvrv n thờkeix i vua Châryif n-Tôkeix ng, viêtqbe n Tuầfmqs n-kiểnsna m Chu Năyqfq ng cùjjcv ng viêtqbe n Tháibyo i-giáibyo m Chu Hoàycmt i Chíryif nh đamwz ưyhwf ợbfus c nhàycmt vua chuẩwkpv n cho làycmt m Thiêtqbe n-thưyhwf giảmtju , đamwz em dấlqir u vàycmt o hang núwkpv i Càycmt n-hựprgm u, phíryif a Nam Trưyhwf ờkeix ng-an, rồnhmj i sai bọgbtr n đamwz ồnhmj ng cốpswt t nówmih i rằryxu ng « Từssoz nghìvszo n xưyhwf a, cówmih Thiêtqbe n-thưyhwf từssoz trờkeix i rơryxu i xuốpswt ng hang núwkpv i Càycmt n-hựprgm u ». Song sĩpkrv dâryif n khôkeix ng ai tin.
Bấlqir y giờkeix danh sĩpkrv Khấlqir u Chuẩwkpv n, trưyhwf ớzmmm c từssoz ng làycmt Tểnsna -tưyhwf ớzmmm ng, bịwtnx biếxfej m vìvszo tộowhr i nówmih i thẳleak ng, rấlqir t đamwz ưyhwf ợbfus c sĩpkrv dâryif n tin tưyhwf ởipnd ng. Oâryif ng đamwz ang trấlqir n nhậwjfn m đamwz ạwlir o Vĩpkrv nh-hưyhwf ng quâryif n gầfmqs n núwkpv i Càycmt n Hựprgm u. Sĩpkrv dâryif n nówmih i rằryxu ng: Cáibyo i vụhobo Thiêtqbe n-thưyhwf làycmt bịwtnx a đamwz ặjatr t. Nếxfej u nhưyhwf cówmih thìvszo ắdtag t Khấlqir u Chuẩwkpv n đamwz ãpswt dâryif ng vềsgeu triềsgeu u.
Vua Châryif n-Tôkeix ng mậwjfn t sai Chu Hoàycmt i Chíryif nh ngỏnhmj ýibyo rằryxu ng Khấlqir u Chuẩwkpv n nêtqbe n giảmtju vàycmt o núwkpv i, tìvszo m thấlqir y Thiêtqbe n-tưyhwf rồnhmj i dâryif ng lêtqbe n vua. Lúwkpv c đamwz ầfmqs u Khấlqir u Chuẩwkpv n từssoz chốpswt i, nhưyhwf ng vìvszo say quyềsgeu n hàycmt nh, muốpswt n vềsgeu triềsgeu u, ôkeix ng phảmtju i báibyo n rẻedhv cáibyo i chíryif nh khíryif . Khi ôkeix ng mang Thiêtqbe n-thưyhwf vềsgeu Biệpigr n-kinh, nhàycmt vua thâryif n ra cổwljc ng thàycmt nh rưyhwf ớzmmm c. Dĩpkrv nhiêtqbe n Khấlqir u Chuẩwkpv n thanh vâryif n đamwz ắdtag c lộowhr . Thếxfej làycmt tháibyo ng sáibyo u năyqfq m đamwz ówmih , Vưyhwf ơryxu ng Khâryif m Nhưyhwf ợbfus c chếxfej t, Khấlqir u Chuẩwkpv n đamwz ưyhwf ợbfus c phong chứusaf c Tểnsna -tưyhwf ớzmmm ng kiêtqbe m Lạwlir i-bộowhr thưyhwf ợbfus ng-thưyhwf .
Mộowhr t danh sĩpkrv đamwz ưyhwf ơryxu ng thờkeix i làycmt Ngụhobo y Dãpswt ngưyhwf ờkeix i Thiểnsna m-châryif u đamwz ãpswt đamwz ãpswt làycmt m mộowhr t bàycmt i thơryxu châryif m biếxfej m Khấlqir u Chuẩwkpv n. Khấlqir u Chẩwkpv n đamwz au lắdtag m, ôkeix ng làycmt m thơryxu đamwz ểnsna biệpigr n luậwjfn n cho mìvszo nh nhưyhwf sau:
Tặjatr ng Ngụhobo y Dãpswt xửehgj sĩpkrv
Nhâryif n văyqfq n danh lợbfus i tẩwkpv u trầfmqs n ai,
Duy tửehgj cao nhàycmt n hốpswt i thịwtnx nh tàycmt i.
Hâryif m chẳleak m dạwlir phong huyêtqbe n tiếxfej t lệpigr ,
Bếxfej môkeix n xuâryif n vũwljc trưyhwf ởipnd ng môkeix i đamwz àycmt i.
Thi đamwz ềsgeu viễcomq n tụhobo kinh niêtqbe n đamwz ắdtag c.
Tăyqfq ng luyếxfej n u hiêtqbe n kếxfej nhậwjfn t lai,
Khưyhwf ớzmmm c khủipnd ng minh quâryif n trưyhwf ng ẩwkpv n dậwjfn t,
Khêtqbe vâryif n nan đamwz ắdtag c, cậwjfn n bồnhmj i hồnhmj i.
Dịwtnx ch
Ngưyhwf ờkeix i đamwz ờkeix i danh lợbfus i thíryif ch bon chen,
Duy chỉsiyz ngàycmt i đamwz âryif y quảmtju thựprgm c nhàycmt n.
Ôzhwb m gốpswt i ngồnhmj i nghe thanh giówmih thổwljc i,
Mưyhwf a xuâryif n, cửehgj a khéhzrr p cảmtju nh rêtqbe u lan.
Hang núwkpv i xa xăyqfq m thưyhwf gửehgj i lạwlir i,
Tăyqfq ng nhâryif n yêtqbe u thíryif ch hiêtqbe n hoang tàycmt n.
Chỉsiyz sợbfus vua trưyhwf ng ngưyhwf ờkeix i ởipnd ẩwkpv n,
Còcomq n đamwz âryif u mâryif y, suốpswt i cảmtju nh xanh lam!
Thếxfej rồnhmj i, triềsgeu u đamwz ìvszo nh tếxfej cáibyo o khắdtag p nơryxu i, nàycmt o núwkpv i Tháibyo i-sơryxu n, nàycmt o Khổwljc ng-miếxfej u, nàycmt o tếxfej Đryxu ạwlir o-tổwljc . Cáibyo c châryif u quậwjfn n cũwljc ng tếxfej , dâryif n cũwljc ng tếxfej , náibyo o loạwlir n cảmtju nưyhwf ớzmmm c.
Nộowhr i dung Thiêtqbe n-thưyhwf nówmih i rằryxu ng: Vua Trung-nguyêtqbe n làycmt thiêtqbe n-tửehgj đamwz ưyhwf ợbfus c sai xuốpswt ng cai trịwtnx Thiêtqbe n-hạwlir . Sắdtag c dâryif n Bắdtag c làycmt Đryxu ịwtnx ch, Târyif y làycmt Nhung, Đryxu ôkeix ng làycmt Di, Nam làycmt Man phảmtju i quy phụhobo c. Trong sáibyo ch cũwljc ng đamwz ịwtnx nh rõmsfi cưyhwf ơryxu ng thổwljc củipnd a Trung-nguyêtqbe n vớzmmm i bốpswt n vùjjcv ng Đryxu ôkeix ng, Târyif y, Nam, Bắdtag c. Sáibyo chlạwlir i đamwz ưyhwf ợbfus c vua cho ngưyhwf ờkeix i núwkpv p trêtqbe n cáibyo c nówmih c đamwz ềsgeu n thờkeix Tam-hoàycmt ng, Ngũwljc -đamwz ếxfej đamwz ọgbtr c. Dâryif n chúwkpv ng nghe thấlqir y tưyhwf ởipnd ng đamwz âryif u trờkeix i sai thiêtqbe n tưyhwf ớzmmm ng xuốpswt ng đamwz ọgbtr c. Họgbtr chéhzrr p lạwlir i rồnhmj i lưyhwf u truyềsgeu n. Sau vụhobo nàycmt y tinh thầfmqs n quâryif n, dâryif n Tốpswt ng hưyhwf ng khởipnd i lêtqbe n, giữiucr đamwz ưyhwf ợbfus c cưyhwf ơryxu ng giớzmmm i phíryif a Bắdtag c hơryxu n năyqfq m mưyhwf ơryxu i năyqfq m.
Khi Quáibyo ch Quỳehgj , Triệpigr u Tiếxfej t đamwz em quâryif n sang đamwz áibyo nh Đryxu ạwlir i-Việpigr t, quâryif n Tốpswt ng tiếxfej n tớzmmm i sôkeix ng Nhưyhwf -nguyệpigr t, chỉsiyz còcomq n cáibyo ch Thăyqfq ng-long cówmih 25 km. Lýibyo Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t cho làycmt m bàycmt i thơryxu , ngụhobo ýibyo Thiêtqbe n-thưyhwf đamwz ãpswt đamwz ịwtnx nh ranh giớzmmm i Hoa-Việpigr t, kẻedhv nàycmt o xâryif m lăyqfq ng Đryxu ạwlir i-Việpigr t làycmt tráibyo i vớzmmm i sáibyo ch trờkeix i, ắdtag t phảmtju i bạwlir i. Sau đamwz ówmih ôkeix ng sai ngưyhwf ờkeix i núwkpv p trong đamwz ềsgeu n thờkeix chưyhwf thầfmqs n, màycmt đamwz ọgbtr c. Binh tưyhwf ớzmmm ng Tốpswt ng nghe đamwz ưyhwf ợbfus c, lạwlir i tưyhwf ởipnd ng làycmt trờkeix i sai thầfmqs n xuốpswt ng kểnsna tộowhr i, rồnhmj i truyềsgeu n nhau vềsgeu sựprgm tíryif ch Thiêtqbe n-thưyhwf , vềsgeu trậwjfn n đamwz áibyo nh Hỏnhmj a-giáibyo p. Họgbtr thìvszo thầfmqs m: Nhưyhwf vậwjfn y việpigr c Tốpswt ng ra quâryif n tráibyo i vớzmmm i Thiêtqbe n-thưyhwf , thìvszo trưyhwf ớzmmm c sau rồnhmj i cũwljc ng đamwz ếxfej n chếxfej t hếxfej t. Đryxu ówmih làycmt mộowhr t nguyêtqbe n do đamwz ưyhwf a đamwz ếxfej n quâryif n Tốpswt ng mấlqir t hếxfej t tinh thầfmqs n chiếxfej n đamwz ấlqir u, rồnhmj i bịwtnx bạwlir i. Nhắdtag c lạwlir i bàycmt i thơryxu nhưyhwf sau:
Nam-quốpswt c sơryxu n hàycmt Nam đamwz ếxfej cưyhwf ,
Tiệpigr t nhiêtqbe n đamwz ịwtnx nh phậwjfn n tạwlir i Thiêtqbe n-thưyhwf .
Nhưyhwf hàycmt nghịwtnx ch lỗprph lai xâryif m phạwlir m,
Nhữiucr đamwz ẳleak ng hàycmt nh khan thủipnd bạwlir i hưyhwf .
Dịwtnx ch:
Nam-quốpswt c sơryxu n hàycmt vua Nam ởipnd ,
Đryxu iềsgeu u nàycmt y đamwz ãpswt đamwz ịwtnx nh tạwlir i Thiêtqbe n-thưyhwf .
Bọgbtr n bay làycmt giặjatr c từssoz xa đamwz ếxfej n,
Làycmt m sao tráibyo nh đamwz ưyhwf ợbfus c đamwz ạwlir i bạwlir i ưyhwf ?
Suốpswt t 987 năyqfq m qua, ngưyhwf ờkeix i Việpigr t đamwz ọgbtr c bàycmt i thơryxu trêtqbe n thấlqir y câryif u « Tiệpigr t nhiêtqbe n đamwz ịwtnx nh phậwjfn n tạwlir i Thiêtqbe n-thưyhwf » thìvszo cứusaf cho thiêtqbe n thưyhwf làycmt danh từssoz chung đamwz ểnsna chỉsiyz sáibyo ch trờkeix i do Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t bịwtnx a ra; khôkeix ng ai biếxfej t rằryxu ng đamwz ówmih làycmt danh tựprgm riêtqbe ng đamwz ểnsna chỉsiyz bộowhr sáibyo ch ra đamwz ờkeix i vàycmt o thờkeix i vua Châryif n-Tôkeix ng.
Vìvszo hệpigr thốpswt ng tuyêtqbe n truyềsgeu n từssoz thờkeix i Châryif n-Tôkeix ng qua thờkeix i Nhâryif n-Tôkeix ng, Anh-Tôkeix ng, bấlqir y giờkeix làycmt thờkeix i Thầfmqs n-tôkeix ng, (1076) trêtqbe n từssoz vua, đamwz ạwlir i thầfmqs n, cho đamwz ếxfej n dâryif n Trung-hoa đamwz ềsgeu u tin vàycmt o Thiêtqbe n-thưyhwf nêtqbe n Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t mớzmmm i nhâryif n đamwz ówmih , dùjjcv ng gậwjfn y ôkeix ng đamwz ậwjfn p lưyhwf ng ôkeix ng. Chỉsiyz đamwz ộowhr c giảmtju Nam-quốpswt c sơryxu n hàycmt mớzmmm i hiểnsna u rõmsfi ýibyo nghĩpkrv a chữiucr Thiêtqbe n-thưyhwf nàycmt y màycmt thôkeix i.
Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t cung tay nówmih i vớzmmm i Ngọgbtr c-Liêtqbe n:
– Mệpigr nh trờkeix i đamwz ãpswt đamwz ịwtnx nh nhưyhwf vậwjfn y, thìvszo Trưyhwf ơryxu ng nàycmt y còcomq n sốpswt ng sao đamwz ưyhwf ợbfus c? Kẻedhv bạwlir i trậwjfn n mong phu nhâryif n vềsgeu khảmtju i vớzmmm i Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng rằryxu ng, xin ngưyhwf ờkeix i cho chôkeix n năyqfq m anh em chúwkpv ng tôkeix i tạwlir i đamwz âryif y, đamwz ểnsna oan hồnhmj n ngàycmt y ngàycmt y cảmtju n bưyhwf ớzmmm c nhữiucr ng kẻedhv làycmt m tráibyo i mệpigr nh trờkeix i.
Nówmih i dứusaf t lờkeix i, Trưyhwf ơryxu ng đamwz ưyhwf a kiếxfej m lêtqbe n cổwljc tựprgm tửehgj .
Ghi chúwkpv ,
Sau nàycmt y, triềsgeu u Tốpswt ng cho xâryif y mộowhr năyqfq m tưyhwf ớzmmm ng tửehgj trậwjfn n nàycmt y rấlqir t lớzmmm n; truy phong cho Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t tưyhwf ớzmmm c vưyhwf ơryxu ng; lạwlir i truy phong cho Ôzhwb n Nguyêtqbe n-Dụhobo , Hứusaf a-Dựprgm , Trưyhwf ơryxu ng-Biệpigr n, Vưyhwf ơryxu ng-Trấlqir n tưyhwf ớzmmm c côkeix ng, vàycmt lậwjfn p đamwz ềsgeu n thờkeix ngay châryif n núwkpv i Hỏnhmj a-giáibyo p. Sau con cháibyo u củipnd a họgbtr cảmtju i táibyo ng mang xưyhwf ơryxu ng vềsgeu quêtqbe , còcomq n mộowhr ởipnd cạwlir nh đamwz ềsgeu n hiệpigr n nay làycmt mộowhr tưyhwf ợbfus ng trưyhwf ng. Niêtqbe n hiệpigr u Thiệpigr u-Hưyhwf ng thứusaf chíryif n, đamwz ờkeix i Tốpswt ng Cao-tôkeix ng (DL. 1139), triềsgeu u đamwz ìvszo nh cho tạwlir c bia đamwz áibyo , đamwz úwkpv c tưyhwf ợbfus ng, gia phong tưyhwf ớzmmm c vưyhwf ơryxu ng cho cảmtju năyqfq m, đamwz ềsgeu n thờkeix đamwz ówmih mang têtqbe n « Trung-liệpigr t ngũwljc đamwz ạwlir i vưyhwf ơryxu ng từssoz ». Sang triềsgeu u Minh, dâryif n chúwkpv ng xâryif y thêtqbe m đamwz ềsgeu n thờkeix năyqfq m tưyhwf ớzmmm ng ởipnd Côkeix n-lôkeix n, Đryxu ạwlir i-giáibyo p, Ngọgbtr c-tuyềsgeu n. Trong cuộowhr c cáibyo ch mạwlir ng văyqfq n hówmih a (1966), đamwz ềsgeu n bịwtnx pháibyo hủipnd y, tưyhwf ợbfus ng đamwz ồnhmj ng bịwtnx nấlqir u ra, bia bịwtnx vạwlir c, nhưyhwf ng rấlqir t may nguyêtqbe n văyqfq n bia vẫuvrv n còcomq n in trong TTCTBK. Khi tôkeix i viếxfej t nhữiucr ng giòcomq ng nàycmt y (1995), thìvszo báibyo c-sĩpkrv Ôzhwb n Thúwkpv y-Hoa hậwjfn u duệpigr củipnd a Ôzhwb n Nguyêtqbe n-Dụhobo ; kỹpigr -sưyhwf Trưyhwf ơryxu ng Minh, hậwjfn u duệpigr củipnd a Trưyhwf ơryxu ng Thủipnd -Tiếxfej t, đamwz ang thu gówmih p tiềsgeu n củipnd a con cháibyo u năyqfq m tưyhwf ớzmmm ng, dựprgm ng lạwlir i đamwz ềsgeu n.
Trong TS, TTTTGTB ghi trậwjfn n Đryxu ạwlir i-giáibyo p diễcomq n ra ngàycmt y Târyif n-Dậwjfn u, tháibyo ng giêtqbe ng niêtqbe n hiệpigr u Hy-Ninh thứusaf chíryif n(4 tháibyo ng giêtqbe ng, năyqfq m Bíryif nh-Thìvszo n, DL. 11-02-1076). Còcomq n theo bia củipnd a năyqfq m tưyhwf ớzmmm ng thìvszo trậwjfn n khởipnd i diễcomq n vàycmt o giờkeix Mùjjcv i ngàycmt y 4, Trưyhwf ơryxu ng tựprgm tửehgj vàycmt o giờkeix Thìvszo n ngàycmt y 7 tháibyo ng giêtqbe ng. Nhưyhwf vậwjfn y trậwjfn n đamwz áibyo nh diễcomq n ra trong bốpswt n ngàycmt y.
Chiềsgeu u ngàycmt y 7 tháibyo ng giêtqbe ng niêtqbe n hiệpigr u Tháibyo i-Ninh thứusaf năyqfq m đamwz ờkeix i vua Nhâryif n-tôkeix ng nưyhwf ớzmmm c Đryxu ạwlir i-Việpigr t (DL. 14-1-1076), sau khi đamwz ãpswt cho băyqfq ng bówmih , chữiucr a trịwtnx thưyhwf ơryxu ng binh Tốpswt ng, lạwlir i cấlqir p cho lưyhwf ơryxu ng thựprgm c đamwz ểnsna vềsgeu Quếxfej -châryif u; Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng truyềsgeu n hộowhr i chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng lạwlir i mừssoz ng chiếxfej n thắdtag ng.
Vưyhwf ơryxu ng gọgbtr i vợbfus chốpswt ng Đryxu inh Hoàycmt ng-Nghi ra chỗprph vắdtag ng, ban lệpigr nh:
– Năyqfq m tưyhwf ớzmmm ng Tốpswt ng vìvszo chúwkpv a tuẫuvrv n quốpswt c, vậwjfn y hai em hãpswt y sắdtag m sửehgj a quan quáibyo ch chôkeix n ởipnd đamwz ỉsiyz nh Hỏnhmj a-giáibyo p, trêtqbe n mộowhr cho khắdtag c bia đamwz áibyo ghi rõmsfi têtqbe n, ngàycmt y, giờkeix chếxfej t củipnd a họgbtr . Lạwlir i làycmt m mộowhr t tấlqir m bia, chéhzrr p lạwlir i hùjjcv ng khíryif khi họgbtr lúwkpv c tửehgj trậwjfn n. Còcomq n đamwz áibyo m binh sĩpkrv , đamwz ệpigr dùjjcv ng tùjjcv binh thu nhặjatr t xáibyo c đamwz em chôkeix n cạwlir nh con đamwz ưyhwf ờkeix ng từssoz Côkeix n-lôkeix n tớzmmm i châryif n núwkpv i phíryif a Nam Hỏnhmj a-giáibyo p sơryxu n. Trêtqbe n mỗprph i mộowhr , nhớzmmm cắdtag m mộowhr t miếxfej ng váibyo n đamwz ềsgeu rõmsfi têtqbe n họgbtr , chứusaf c tưyhwf ớzmmm c củipnd a từssoz ng ngưyhwf ờkeix i. Nhưyhwf vậwjfn y, sau nàycmt y gia đamwz ìvszo nh họgbtr cówmih thểnsna tìvszo m đamwz ếxfej n đamwz ểnsna cáibyo i tảmtju i táibyo ng vềsgeu quêtqbe .
Đryxu inh Hoàycmt ng-Nghi đamwz ưyhwf a mắdtag t nhìvszo n vưyhwf ơryxu ng, miệpigr ng cưyhwf ờkeix i tủipnd m tỉsiyz m:
– Xin tuâryif n chỉsiyz .
Thấlqir y néhzrr t mặjatr t Hoàycmt ng-Nghi cưyhwf ờkeix i màycmt khôkeix ng phảmtju i cưyhwf ờkeix i vưyhwf ơryxu ng hỏnhmj i:
– Nghi đamwz ệpigr hiểnsna u ýibyo ta rồnhmj i ưyhwf ?
– Dĩpkrv nhiêtqbe n em hiểnsna u.
– Em thửehgj nówmih i cho ta nghe xem, cówmih đamwz úwkpv ng khôkeix ng nàycmt o?
– Sau nàycmt y chúwkpv ng ta rúwkpv t đamwz i rồnhmj i thếxfej nàycmt o Tốpswt ng cũwljc ng đamwz em quâryif n từssoz Târyif y, từssoz Bắdtag c xuốpswt ng Nam đamwz áibyo nh ta trảmtju thùjjcv . Quâryif n nhấlqir t đamwz ịwtnx nh phảmtju i qua Đryxu ạwlir i-giáibyo p, Hoảmtju -giáibyo p, Ngọgbtr c-tuyềsgeu n. Thửehgj hỏnhmj i ai ra trậwjfn n màycmt khôkeix ng sợbfus chếxfej t? Khi quâryif n Tốpswt ng qua đamwz âryif y, trong lòcomq ng vốpswt n sợbfus sệpigr t, màycmt suốpswt t dọgbtr c đamwz ưyhwf ờkeix ng thấlqir y bốpswt n vạwlir n cáibyo i mảmtju , vớzmmm i ngôkeix i mộowhr lớzmmm n củipnd a năyqfq m tưyhwf ớzmmm ng, thìvszo dùjjcv can đamwz ảmtju m đamwz ếxfej n đamwz âryif u cũwljc ng phảmtju i bởipnd víryif a. Vưyhwf ơryxu ng sai em chôkeix n quâryif n Tốpswt ng thìvszo mộowhr t làycmt do thiệpigr n-târyif m, hai làycmt dùjjcv ng mảmtju Tốpswt ng hớzmmm p hồnhmj n quâryif n Tốpswt ng vậwjfn y.
– Đryxu úwkpv ng thếxfej .
Tưyhwf ớzmmm ng sĩpkrv tềsgeu tựprgm u vưyhwf ơryxu ng hỏnhmj i:
– Trong trậwjfn n vừssoz a qua, ta dùjjcv ng hưyhwf binh nhiềsgeu u hơryxu n làycmt thựprgm c, ta đamwz áibyo nh vàycmt o târyif m giặjatr c hơryxu n làycmt dùjjcv ng đamwz ao kiếxfej m. Chíryif nh vìvszo vậwjfn y quâryif n Tốpswt ng tan vỡnhmj mau chówmih ng, màycmt cảmtju hai bêtqbe n đamwz ềsgeu u íryif t đamwz ổwljc máibyo u. Bâryif y giờkeix ta rúwkpv t quâryif n.
Phạwlir m Dậwjfn t đamwz ứusaf ng lêtqbe n nówmih i:
– Khảmtju i vưyhwf ơryxu ng gia, hôkeix m trưyhwf ớzmmm c đamwz áibyo nh chiếxfej m Côkeix n-lôkeix n, đamwz ệpigr đamwz ãpswt cho pháibyo hầfmqs u hếxfej t nhữiucr ng gìvszo do Târyif n-pháibyo p thiếxfej t lậwjfn p, lạwlir i hủipnd y hếxfej t cầfmqs u cốpswt ng, thàycmt nh trìvszo từssoz Côkeix n-lôkeix n tớzmmm i Liễcomq u-châryif u, Târyif n-châryif u. Ta rúwkpv t làycmt phảmtju i.
Lýibyo Đryxu oan đamwz ứusaf ng dậwjfn y:
– Khảmtju i vưyhwf ơryxu ng gia, thờkeix i Lĩpkrv nh-Nam, côkeix ng-chúwkpv a Gia-hưyhwf ng Trầfmqs n Quốpswt c đamwz ưyhwf ợbfus c lệpigr nh đamwz em quâryif n đamwz ốpswt t hếxfej t kho lẫuvrv m, xưyhwf ởipnd ng đamwz ówmih ng chiếxfej n thuyềsgeu n Háibyo n. Ngưyhwf ờkeix i đamwz ãpswt nhâryif n đamwz ówmih , vi chỉsiyz , đamwz em quâryif n tiếxfej n vềsgeu Lạwlir c-dưyhwf ơryxu ng lậwjfn t đamwz ổwljc triềsgeu u Háibyo n. Nay vùjjcv ng Quếxfej -châryif u, Trưyhwf ờkeix ng-sa... Tốpswt ng khôkeix ng còcomq n quâryif n. Ta nhâryif n mớzmmm i đamwz ạwlir i thắdtag ng, thểnsna nhưyhwf trẻedhv tre, xin vưyhwf ơryxu ng gia cho bọgbtr n đamwz ệpigr tiếxfej n vềsgeu chiếxfej m lạwlir i Trưyhwf ờkeix ng-sa, hồnhmj Đryxu ộowhr ng-đamwz ìvszo nh, lậwjfn p lạwlir i lãpswt nh thổwljc thờkeix i Văyqfq n-lang, thờkeix i Lĩpkrv nh-Nam.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng hỏnhmj i cáibyo c tưyhwf ớzmmm ng:
– Chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng nghĩpkrv gìvszo vềsgeu lờkeix i đamwz ềsgeu nghịwtnx củipnd a Lýibyo đamwz ệpigr ?
Tấlqir t cảmtju Long-biêtqbe n ngũwljc hùjjcv ng, Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh đamwz ềsgeu u táibyo n thàycmt nh ýibyo kiếxfej n củipnd a Lýibyo Đryxu oan. Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng chưyhwf a biếxfej t trảmtju lờkeix i sao, thìvszo thâryif n binh báibyo o cówmih nguyêtqbe n-soáibyo i Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t, Tôkeix n Đryxu ảmtju n, Cẩwkpv m-Thi, Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng tớzmmm i. Vưyhwf ơryxu ng vộowhr i dẫuvrv n cáibyo c tưyhwf ớzmmm ng ra đamwz ówmih n vàycmt o.
Lễcomq tấlqir t.
Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng khen ngợbfus i Long-biêtqbe n ngũwljc hùjjcv ng vàycmt Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh:
– Ta khôkeix ng ngờkeix cáibyo c em lạwlir i biếxfej n chếxfej Thầfmqs n-nỏnhmj thàycmt nh nhữiucr ng nỏnhmj bắdtag n mãpswt nãpswt o, hoàycmt ng thạwlir ch lợbfus i hạwlir i nhưyhwf vậwjfn y. Nhâryif n bàycmt chúwkpv a kho Thiêtqbe n-Ninh than rằryxu ng cáibyo c em dùjjcv ng sốpswt mãpswt nãpswt o, hoàycmt ng thạwlir ch nhiềsgeu u quáibyo , khôkeix ng kịwtnx p tiếxfej p tếxfej . Lạwlir i nhâryif n ta thu đamwz ưyhwf ợbfus c mấlqir y kho loạwlir i nhựprgm a cháibyo y, mãpswt nãpswt o, hoàycmt ng thạwlir ch củipnd a Tốpswt ng tíryif ch trữiucr ởipnd Khâryif m, Liêtqbe m, Dung, Nghi, Bạwlir ch châryif u. Ta sai chởipnd lêtqbe n Ung-châryif u cho cáibyo c em dùjjcv ng.
Tôkeix n Đryxu ảmtju n vỗprph tay lêtqbe n vai Lýibyo Đryxu oan:
– Trưyhwf ớzmmm c khi cho Long-biêtqbe n ngũwljc hùjjcv ng, Thầfmqs n-võmsfi thậwjfn p anh lêtqbe n đamwz âryif y đamwz áibyo nh việpigr n binh Tốpswt ng, vua bàycmt Bìvszo nh-Dưyhwf ơryxu ng đamwz ãpswt bàycmt n vớzmmm i nguyêtqbe n soáibyo i Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t vàycmt ta rằryxu ng: Cho Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng vớzmmm i cáibyo c cháibyo u đamwz i phen nàycmt y, thìvszo thàycmt nh côkeix ng cầfmqs m chắdtag c trong tay. Nhưyhwf ng phảmtju i cẩwkpv n thậwjfn n, bằryxu ng khôkeix ng cáibyo c cháibyo u sẽsiyz đamwz áibyo nh lêtqbe n chiếxfej m lạwlir i vùjjcv ng Trưyhwf ờkeix ng-sa, hồnhmj Đryxu ộowhr ng-đamwz ìvszo nh, màycmt gâryif y ra tai vạwlir lớzmmm n. Nay quảmtju nhiêtqbe n đamwz úwkpv ng nhưyhwf vậwjfn y.
Lýibyo Đryxu oan hỏnhmj i:
– Trìvszo nh sưyhwf thúwkpv c, nay ta tiếxfej n lêtqbe n, thìvszo việpigr c chiếxfej m lạwlir i cốpswt thổwljc thờkeix i Linh-Nam đamwz âryif u cówmih khówmih ?
Tôkeix n Đryxu ảmtju n mỉsiyz m cưyhwf ờkeix i:
– Cháibyo u biếxfej t mộowhr t màycmt khôkeix ng biếxfej t hai. Dĩpkrv nhiêtqbe n cáibyo c cháibyo u đamwz áibyo nh Trưyhwf ờkeix ng-sa thìvszo thàycmt nh côkeix ng. Nhưyhwf ng thàycmt nh côkeix ng rồnhmj i cówmih giữiucr đamwz ưyhwf ợbfus c khôkeix ng? Nàycmt y cháibyo u, đamwz ưyhwf ờkeix ng từssoz Đryxu ạwlir i-Việpigr t lêtqbe n đamwz âryif y xa diệpigr u vợbfus i, làycmt m sao ta cówmih thểnsna tiếxfej p tếxfej lưyhwf ơryxu ng thảmtju o cho năyqfq m vạwlir n ngưyhwf ờkeix i ngựprgm a? Vớzmmm i năyqfq m vạwlir n ngưyhwf ờkeix i ngựprgm a làycmt m sao trấlqir n đamwz ưyhwf ợbfus c cảmtju mộowhr t vùjjcv ng rộowhr ng gấlqir p hai mưyhwf ơryxu i lầfmqs n Đryxu ạwlir i-Việpigr t? Thờkeix i Lĩpkrv nh-Nam, bấlqir y giờkeix vùjjcv ng nàycmt y cứusaf hai Háibyo n, mộowhr t Việpigr t, màycmt khi ngưyhwf ờkeix i Háibyo n nổwljc i dâryif y ta cũwljc ng khôkeix ng giữiucr nổwljc i, huốpswt ng hồnhmj nay khắdtag p vùjjcv ng, ta khôkeix ng còcomq n ngưyhwf ờkeix i Việpigr t nàycmt o?
Lýibyo Đryxu oan im lặjatr ng ngồnhmj i xuốpswt ng, nhưyhwf ng trong lòcomq ng còcomq n ấlqir m ứusaf c.
Tíryif n-Nghiãpswt vưyhwf ơryxu ng nówmih i:
– Cáibyo o chếxfej t ba năyqfq m, quay đamwz ầfmqs u vềsgeu núwkpv i. Hồnhmj i đamwz áibyo nh Chiêtqbe m, ta kếxfej t bạwlir n, cứusaf u giúwkpv p cho Đryxu ộowhr ng-đamwz ìvszo nh thấlqir t kiệpigr t, Tuyếxfej t-sơryxu n thậwjfn p anh, Trưyhwf ờkeix ng-bạwlir ch ngũwljc hùjjcv ng, cùjjcv ng mộowhr t sốpswt cao thủipnd . Ta lạwlir i đamwz ưyhwf a vợbfus con họgbtr sang bêtqbe n Đryxu ạwlir i-Việpigr t sinh sốpswt ng. Thếxfej nhưyhwf ng, trong trậwjfn n đamwz áibyo nh vừssoz a qua ta giao cho họgbtr việpigr c tổwljc chứusaf c cai trịwtnx , trừssoz ng trịwtnx áibyo c báibyo , tuyểnsna n mộowhr nhâryif n tàycmt i. Ta dùjjcv ng tùjjcv binh tổwljc chứusaf c thàycmt nh hai hiệpigr u binh Lĩpkrv nh-Nam, mộowhr t hiệpigr u binh Quếxfej -lâryif m đamwz ểnsna trấlqir n thủipnd đamwz ấlqir t chiếxfej m đamwz ưyhwf ợbfus c. Thếxfej nhưyhwf ng bâryif y giờkeix trởipnd vềsgeu đamwz ấlqir t Trung-nguyêtqbe n, họgbtr lạwlir i muốpswt n dùjjcv ng quâryif n ấlqir y cáibyo t cứusaf đamwz ịwtnx a phưyhwf ơryxu ng. Cho nêtqbe n ta chỉsiyz nêtqbe n đamwz áibyo nh Tốpswt ng, dàycmt nh lạwlir i nhữiucr ng khêtqbe đamwz ộowhr ng đamwz ãpswt mấlqir t màycmt thôkeix i, ta chẳleak ng nêtqbe n tham vọgbtr ng chiếxfej m đamwz ấlqir t củipnd a họgbtr làycmt m gìvszo .
Thếxfej làycmt ngàycmt y hôkeix m sau, Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng truyềsgeu n lệpigr nh rúwkpv t quâryif n.
Ngàycmt y Ấedfo t-Sửehgj u, tháibyo ng giêtqbe ng niêtqbe n hiệpigr u Tháibyo i-Ninh thứusaf năyqfq m đamwz ờkeix i vua Lýibyo Nhâryif n-tôkeix ng bêtqbe n Đryxu ạwlir i-Việpigr t (20 tháibyo ng giêtqbe ng năyqfq m Bíryif nh-Thìvszo n, DL. 26-2-1076).
Tạwlir i đamwz ạwlir i bảmtju n doanh củipnd a nguyêtqbe n-soáibyo i Lýibyo Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t, chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng tềsgeu tựprgm u đamwz ầfmqs y đamwz ủipnd , đamwz ểnsna nghe Tuyếxfej t-sơryxu n thậwjfn p anh, Đryxu ộowhr ng-đamwz ìvszo nh thấlqir t kiệpigr t, Trưyhwf ờkeix ng-bạwlir ch ngũwljc hùjjcv ng tưyhwf ờkeix ng trìvszo nh vềsgeu ba việpigr c đamwz ãpswt làycmt m tạwlir i vùjjcv ng quâryif n Việpigr t mớzmmm i chiếxfej m đamwz ưyhwf ợbfus c: Mộowhr t làycmt hủipnd y bỏnhmj Târyif n-pháibyo p củipnd a Vưyhwf ơryxu ng An-Thạwlir ch, hai làycmt tổwljc chứusaf c lạwlir i guồnhmj ng máibyo y cai trịwtnx nhưyhwf thờkeix i vua Tốpswt ng Nhâryif n-tôkeix ng, ba làycmt trừssoz ng trịwtnx bọgbtr n tham quan, bọgbtr n cưyhwf ờkeix ng hàycmt o áibyo c báibyo .
Sau khi nghe trìvszo nh bầfmqs y xong, ngưyhwf ờkeix i đamwz ứusaf ng đamwz ầfmqs u Đryxu ộowhr ng-đamwz ìvszo nh thấlqir t kiệpigr t làycmt Từssoz Báibyo -Tưyhwf ờkeix ng đamwz ềsgeu nghịwtnx rằryxu ng tấlqir t cảmtju vùjjcv ng Khâryif m, Liêtqbe m, Dung, Nghi, Bạwlir ch xin đamwz ểnsna cho Đryxu ộowhr ng-đamwz ìvszo nh thấlqir t kiệpigr t cai trịwtnx ; vùjjcv ng Ung, Liễcomq u, Târyif n xin đamwz ểnsna cho Tuyếxfej t-sơryxu n thậwjfn p anh cai trịwtnx ; vùjjcv ng cáibyo c khêtqbe đamwz ộowhr ng 18 ảmtju i xin đamwz ểnsna cho Trưyhwf ờkeix ng-bạwlir ch ngũwljc hùjjcv ng cai trịwtnx .
Nguyêtqbe n-soáibyo i Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t vui vẻedhv :
– Tụhobo c ngữiucr nówmih i: Việpigr c thiêtqbe n hạwlir , ắdtag t cówmih ngưyhwf ờkeix i thiệpigr n hạwlir giảmtju i quyếxfej t, thựprgm c khôkeix ng sai. Nay cáibyo c vịwtnx võmsfi -lâryif m Trung-nguyêtqbe n đamwz ãpswt muốpswt n nhưyhwf vậwjfn y, thìvszo làycmt đamwz iềsgeu u chúwkpv ng tôkeix i cầfmqs u màycmt khôkeix ng đamwz ưyhwf ợbfus c. Xin cáibyo c vịwtnx cứusaf tựprgm tiệpigr n bổwljc quan lạwlir i, đamwz ịwtnx nh thuếxfej khówmih a tùjjcv y ýibyo .
Sau khi đamwz áibyo m võmsfi lâryif m Trung-nguyêtqbe n rờkeix i hàycmt nh doanh, nguyêtqbe n-soáibyo i Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t cho canh phòcomq ng thựprgm c cẩwkpv n thậwjfn n, rồnhmj i nghịwtnx tớzmmm i việpigr c rúwkpv t quâryif n.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng bàycmt n:
– Mụhobo c đamwz íryif ch thứusaf nhấlqir t củipnd a chúwkpv ng ta làycmt hủipnd y bỏnhmj Târyif n-pháibyo p củipnd a Vưyhwf ơryxu ng An-Thạwlir ch tạwlir i Quảmtju ng-Nam Târyif y-lộowhr . Nay đamwz ãpswt xong. Mụhobo c đamwz íryif ch thừssoz nhìvszo làycmt pháibyo hếxfej t kho lưyhwf ơryxu ng thảmtju o, vũwljc khíryif , thàycmt nh trìvszo , quâryif n lữiucr củipnd a Tốpswt ng chuẩwkpv n bịwtnx đamwz áibyo nh ta cũwljc ng đamwz ãpswt xong. Mụhobo c đamwz íryif ch thứusaf ba làycmt chiếxfej m lạwlir i cáibyo c vùjjcv ng đamwz ấlqir t bịwtnx Tốpswt ng cưyhwf ớzmmm p, cũwljc ng đamwz ãpswt xong. Vậwjfn y ta cówmih nêtqbe n pháibyo thàycmt nh Ung rồnhmj i mớzmmm i rúwkpv t. Hay rúwkpv t luôkeix n?
Chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng bàycmt n luậwjfn n phâryif n vâryif n. Phíryif a khôkeix ng muốpswt n pháibyo thàycmt nh Ung, vìvszo đamwz áibyo nh thàycmt nh Ung xong cũwljc ng chẳleak ng íryif ch lợbfus i làycmt m bao, trong khi quâryif n dâryif n Tốpswt ng trong thàycmt nh chếxfej t nhiềsgeu u quáibyo ; quâryif n mìvszo nh chếxfej t cũwljc ng khôkeix ng íryif t. Chủipnd trưyhwf ơryxu ng nàycmt y gồnhmj m cówmih Tôkeix n Đryxu ảmtju n, Cẩwkpv m-Thi, côkeix ng chúwkpv a Thiêtqbe n-Ninh, Vũwljc -kịwtnx thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n Hàycmt Mai-Việpigr t, đamwz ạwlir i đamwz ôkeix đamwz ốpswt c Lýibyo Kếxfej -Nguyêtqbe n, cáibyo c đamwz ôkeix đamwz ốpswt c Trầfmqs n Lâryif m, Trầfmqs n Phúwkpv c, Trầfmqs n An, Trầfmqs n Hảmtju i. Mộowhr t phíryif a cho rằryxu ng thàycmt nh Ung làycmt đamwz ầfmqs u nãpswt o chỉsiyz huy cáibyo c ảmtju i tiếxfej p giáibyo p vớzmmm i Đryxu ạwlir i-Việpigr t, bằryxu ng mọgbtr i giáibyo phảmtju i san bằryxu ng thàycmt nh Ung, đamwz ểnsna sau nàycmt y Tốpswt ng muốpswt n xâryif y lạwlir i cũwljc ng phảmtju i tốpswt n nhiềsgeu u côkeix ng sứusaf c, nhưyhwf vậwjfn y khảmtju năyqfq ng đamwz áibyo nh Đryxu ạwlir i-Việpigr t đamwz ãpswt giảmtju m đamwz i. Chủipnd trưyhwf ơryxu ng nàycmt y gồnhmj m cówmih Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng, Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng, Long-biêtqbe n ngũwljc -hùjjcv ng, Târyif y-hồnhmj thấlqir t kiệpigr t, Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh.
Hai bêtqbe n bàycmt n luậwjfn n gầfmqs n nửehgj a ngàycmt y, màycmt vẫuvrv n khôkeix ng đamwz i đamwz ếxfej n kếxfej t quảmtju nàycmt o. Cuốpswt i cùjjcv ng nguyêtqbe n soáibyo i Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t quyếxfej t đamwz ịwtnx nh: Đryxu ồnhmj ng ýibyo cho đamwz áibyo nh thàycmt nh Ung, vớzmmm i hai đamwz iềsgeu u kiệpigr n. Mộowhr t làycmt khôkeix ng đamwz ưyhwf ợbfus c hy sinh quáibyo năyqfq m trăyqfq m quâryif n Việpigr t. Hai làycmt trong bẩwkpv y ngàycmt y màycmt khôkeix ng hạwlir đamwz ưyhwf ợbfus c thàycmt nh, thìvszo coi nhưyhwf thấlqir t bạwlir i, cho rúwkpv t quâryif n.
Việpigr c đamwz áibyo nh thàycmt nh trao cho Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng, Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng. Hai vưyhwf ơryxu ng họgbtr p vớzmmm i Long-biêtqbe n ngũwljc hùjjcv ng, Târyif y-hồnhmj thấlqir t kiệpigr t, Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh, Vũwljc -kịwtnx thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n đamwz ểnsna nghịwtnx kếxfej đamwz áibyo nh thàycmt nh.
Đryxu inh Hoàycmt ng-Nghi đamwz ứusaf ng lêtqbe n nówmih i:
– Nguyêtqbe n soáibyo i đamwz ãpswt giớzmmm i hạwlir n cho chúwkpv ng ta bẩwkpv y ngàycmt y, vậwjfn y bâryif y giờkeix đamwz ệpigr xin đamwz ưyhwf a ra năyqfq m bưyhwf ớzmmm c pháibyo thàycmt nh Ung, chỉsiyz trong ba ngàycmt y; màycmt quâryif n mìvszo nh chếxfej t rấlqir t íryif t, nhưyhwf ng quâryif n Tốpswt ng thìvszo chếxfej t nhiềsgeu u lắdtag m.
Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng hỏnhmj i:
– Nghi đamwz ệpigr thửehgj nówmih i cho ta nghe xem nàycmt o?
– Bưyhwf ớzmmm c thứusaf nhấlqir t làycmt tuyệpigr t đamwz ưyhwf ờkeix ng cấlqir p nưyhwf ớzmmm c. Trong mấlqir y ngàycmt y đamwz áibyo nh thàycmt nh, đamwz ệpigr chúwkpv ýibyo thấlqir y quanh thàycmt nh Ung cówmih con hàycmt o cựprgm c sâryif u bắdtag t nguồnhmj n từssoz mộowhr t sôkeix ng nhỏnhmj . Hàycmt o lạwlir i cówmih lạwlir ch nhỏnhmj thôkeix ng vàycmt o trong thàycmt nh. Đryxu ịwtnx a thếxfej thàycmt nh rấlqir t cao. Nếxfej u bâryif y giờkeix ta ngăyqfq n nưyhwf ớzmmm c con sôkeix ng thôkeix ng vớzmmm i hàycmt o, rồnhmj i khơryxu i đamwz ấlqir t thựprgm c sâryif u, ắdtag t bao nhiêtqbe u nưyhwf ớzmmm c quanh hàycmt o sẽsiyz rúwkpv t ra hếxfej t. Nhưyhwf vậwjfn y chỉsiyz nộowhr i trong hai ngàycmt y trong thàycmt nh khôkeix ng còcomq n nưyhwf ớzmmm c uốpswt ng nữiucr a.
Mọgbtr i ngưyhwf ờkeix i vỗprph tay hoan hôkeix .
– Bưyhwf ớzmmm c thứusaf nhìvszo làycmt lấlqir p hàycmt o. Ta hiệpigr n cówmih trong tay hai vạwlir n tùjjcv binh. Sau khi khơryxu i hếxfej t nưyhwf ớzmmm c ởipnd hàycmt o quanh thàycmt nh, ta dùjjcv ng tùjjcv binh khuâryif n đamwz áibyo lấlqir p hàycmt o. Dĩpkrv nhiêtqbe n trong khi họgbtr lấlqir p hàycmt o, thìvszo quâryif n trong thàycmt nh cówmih thểnsna bắdtag n têtqbe n, lăyqfq n đamwz áibyo xuốpswt ng. Vậwjfn y khi họgbtr khuâryif n đamwz áibyo lấlqir p hàycmt o, thìvszo ta dùjjcv ng đamwz ộowhr i Thầfmqs n-tiễcomq n Long-biêtqbe n phụhobo c bêtqbe n ngoàycmt i, hễcomq quâryif n Tốpswt ng nhôkeix đamwz ầfmqs u lêtqbe n làycmt bắdtag n ngãpswt .
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng gậwjfn t đamwz ầfmqs u:
– Phưyhwf ơryxu ng pháibyo p nàycmt y đamwz ưyhwf ợbfus c. Rồnhmj i sao?
– Bưyhwf ớzmmm c thứusaf ba làycmt ta dùjjcv ng lốpswt i côkeix ng thàycmt nh nhưyhwf vũwljc bãpswt o, nhưyhwf séhzrr t nổwljc liêtqbe n tiếxfej p ngàycmt y đamwz êtqbe m; reo hòcomq xung phong, dùjjcv ng đamwz ạwlir i nỏnhmj bắdtag n Lôkeix i-tiễcomq n đamwz ốpswt t sạwlir ch nhàycmt cửehgj a, kho lẫuvrv m. Nhưyhwf vậwjfn y chỉsiyz hai ngàycmt y sau quâryif n Tốpswt ng kiệpigr t lựprgm c, lưyhwf ơryxu ng thảmtju o cháibyo y hếxfej t, nhàycmt cửehgj a trúwkpv ngụhobo chẳleak ng còcomq n. Bấlqir y giờkeix ta tiếxfej n sang bưyhwf ớzmmm c thứusaf tưyhwf .
Mọgbtr i ngưyhwf ờkeix i hỏnhmj i:
– Bưyhwf ớzmmm c thứusaf tưyhwf làycmt gìvszo ?
– Bưyhwf ớzmmm c thứusaf tưyhwf làycmt , quâryif n ta, ngưyhwf ờkeix i nàycmt o cũwljc ng cówmih mộowhr t cáibyo i túwkpv i vảmtju i lớzmmm n đamwz ựprgm ng trang phụhobo c, dụhobo ng cụhobo . Ta lệpigr nh cho quâryif n tạwlir m cấlqir t trang phụhobo c, dụhobo ng cởipnd ởipnd trạwlir i, lấlqir y túwkpv i đamwz ówmih đamwz ựprgm ng đamwz ấlqir t. Ta cho họgbtr chờkeix sẵqsir n ởipnd gầfmqs n bốpswt n khu củipnd a bốpswt n tưyhwf ờkeix ng thàycmt nh. Bưyhwf ớzmmm c thứusaf năyqfq m, ta cho bắdtag n tớzmmm i tấlqir p, bắdtag n thựprgm c nhiềsgeu u Lôkeix i-tiễcomq n vàycmt o thàycmt nh, khôkeix ng chừssoz a mộowhr t chỗprph nàycmt o. Bấlqir y giờkeix quâryif n Tốpswt ng khôkeix ng còcomq n thấlqir y trờkeix i đamwz ấlqir t làycmt gìvszo ; ta cho quâryif n xung phong đamwz ếxfej n trưyhwf ớzmmm c tưyhwf ờkeix ng thàycmt nh xếxfej p bao lạwlir i thàycmt nh bứusaf c tưyhwf ờkeix ng cówmih bậwjfn c, rồnhmj i leo vàycmt o trong.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng khen ngợbfus i:
– Đryxu ưyhwf ợbfus c, ta đamwz ồnhmj ng ýibyo kếxfej hoạwlir ch củipnd a Nghi đamwz ệpigr .
Vưyhwf ơryxu ng ban lệpigr nh:
– Trong năyqfq m bưyhwf ớzmmm c Nghi đamwz ệpigr đamwz ưyhwf a ra, cówmih hai phầfmqs n chíryif nh yếxfej u. Hai phầfmqs n nàycmt y phảmtju i phốpswt i hợbfus p nhịwtnx p nhàycmt ng vớzmmm i nhau. Việpigr c thứusaf nhấlqir t làycmt khơryxu i nưyhwf ớzmmm c, lấlqir p hàycmt o, đamwz em túwkpv i vảmtju i làycmt m ụhobo . Việpigr c thứusaf nhìvszo làycmt côkeix ng thàycmt nh. Vậwjfn y việpigr c thứusaf nhấlqir t Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng đamwz ảmtju m tráibyo ch. Việpigr c thứusaf hai do ta đamwz ảmtju m tráibyo ch.
Vưyhwf ơryxu ng hỏnhmj i em:
– Nhịwtnx đamwz ệpigr ! Nhịwtnx đamwz ệpigr đamwz ịwtnx nh trao cho ai làycmt m, bao giờkeix thìvszo làycmt m?
– Làycmt m ngay lậwjfn p tứusaf c.
Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng trảmtju lờkeix i: Việpigr c tổwljc ng chỉsiyz huy đamwz àycmt o đamwz ấlqir t ngăyqfq n nưyhwf ớzmmm c sôkeix ng, khơryxu i nưyhwf ớzmmm c trong thàycmt nh chảmtju y ra ngoàycmt i giao cho Vũwljc -kịwtnx thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n Hàycmt Mai-Việpigr t.
Hàycmt Mai-Việpigr t đamwz ứusaf ng dậwjfn y nhậwjfn n lệpigr nh.
– Việpigr c dùjjcv ng tùjjcv binh lấlqir p hàycmt o trao cho Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh. Côkeix ng táibyo c phảmtju i thi hàycmt nh ngay lậwjfn p tứusaf c, khôkeix ng kểnsna ngàycmt y đamwz êtqbe m.
Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh đamwz ứusaf ng dậwjfn y nhậwjfn n lệpigr nh.
– Việpigr c chấlqir t bao đamwz ấlqir t làycmt m ụhobo , sẽsiyz do Târyif y-hồnhmj thấlqir t kiệpigr t dùjjcv ng bảmtju n bộowhr quâryif n mãpswt thựprgm c hiệpigr n.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng vui lòcomq ng:
– Lựprgm c lưyhwf ợbfus ng côkeix ng thàycmt nh khôkeix ng cầfmqs n đamwz ôkeix ng. Chỉsiyz cầfmqs n bốpswt n hiệpigr u đamwz áibyo nh bốpswt n mặjatr t, mộowhr t hiệpigr u đamwz áibyo nh vàycmt o trung ưyhwf ơryxu ng. Việpigr c nàycmt y ta giao cho Long-biêtqbe n ngũwljc -hùjjcv ng.
Vưyhwf ơryxu ng ban lệpigr nh:
– Việpigr c tổwljc ng chỉsiyz huy nãpswt đamwz ạwlir i nỏnhmj vàycmt o thàycmt nh, ta giao cho Phạwlir m Dậwjfn t. Lúwkpv c đamwz ầfmqs u đamwz ểnsna cho quâryif n khỏnhmj i mệpigr t, ta chia lựprgm c lưyhwf ợbfus ng làycmt m hai, luâryif n phiêtqbe n nhau, mỗprph i ngàycmt y hai hiệpigr u đamwz áibyo nh hai hiệpigr u nghỉsiyz . Vậwjfn y Vũwljc Quang, Hoàycmt ng-Nghi mộowhr t phiêtqbe n; Lýibyo Đryxu oan, Trầfmqs n Ninh mộowhr t phiêtqbe n. Cứusaf hai hiệpigr u côkeix ng, thìvszo hai hiệpigr u nghỉsiyz . Sau hai ngàycmt y, quâryif n Tốpswt ng mệpigr t mỏnhmj i rồnhmj i, thìvszo ta dùjjcv ng cảmtju bốpswt n hiệpigr u cùjjcv ng đamwz áibyo nh. Vũwljc Quang cửehgj a Târyif y, Hoàycmt ng-Nghi cửehgj a Bắdtag c, Lýibyo Đryxu oan cửehgj a Nam, Trầfmqs n Ninh cửehgj a Đryxu ôkeix ng.
Vưyhwf ơryxu ng đamwz ưyhwf a mắdtag t nhìvszo n Phạwlir m Dậwjfn t:
– Ngay chiềsgeu u nay, Vũwljc Quang, Hoàycmt ng-Nghi đamwz áibyo nh trưyhwf ớzmmm c.
Giờkeix Tuấlqir t (19-21 giờkeix )ngàycmt y 20 tháibyo ng giêtqbe ng,
Phạwlir m Dậwjfn t sai bắdtag n lêtqbe n trờkeix i mũwljc i Lôkeix i-tiễcomq n chứusaf a hoàycmt ng-thạwlir ch, mãpswt -nãpswt o. Mũwljc i Lôkeix i-tiễcomq n lêtqbe n cao, thìvszo lửehgj a bắdtag t cháibyo y vàycmt o hoàycmt ng thạwlir ch, mãpswt nãpswt o pháibyo t nổwljc nhưyhwf tiếxfej ng sấlqir m rung đamwz ộowhr ng khôkeix ng gian thàycmt nh Ung. Tạwlir i bốpswt n phíryif a, bọgbtr n Vũwljc Quang, Hoàycmt ng-Nghi, Võmsfi Kim-Liêtqbe n, Phưyhwf ơryxu ng-Quỳehgj nh, đamwz ãpswt leo lêtqbe n trúwkpv c đamwz àycmt i chờkeix đamwz ợbfus i từssoz lâryif u. Khi thấlqir y mũwljc i đamwz ạwlir i Lôkeix i-tiễcomq n nổwljc , thìvszo biếxfej t làycmt lệpigr nh côkeix ng thàycmt nh bắdtag t đamwz ầfmqs u. Cảmtju bốpswt n ngưyhwf ờkeix i đamwz ềsgeu u cầfmqs m cờkeix đamwz ỏnhmj phấlqir t lêtqbe n, nỏnhmj binh châryif m lửehgj a pháibyo t pháibyo o. Phúwkpv t chốpswt c hàycmt ng trăyqfq m tiếxfej ng nổwljc rung đamwz ộowhr ng thàycmt nh Ung, lửehgj a phụhobo t lêtqbe n cao, bắdtag n tung ra khằryxu p nơryxu i. Sau hai khắdtag c, thàycmt nh ngậwjfn p trong biểnsna n lửehgj a. Quâryif n Tốpswt ng kinh hoàycmt ng ôkeix m đamwz ầfmqs u chạwlir y toáibyo n loạwlir n, tiếxfej ng ngựprgm a híryif , tiếxfej ng chówmih tru, tiếxfej ng ngưyhwf ờkeix i gàycmt o théhzrr t lẫuvrv n vớzmmm i tiếxfej ng nổwljc củipnd a Lôkeix i-tiễcomq n vọgbtr ng đamwz i rấlqir t xa. Quâryif n trêtqbe n thàycmt nh đamwz àycmt nh núwkpv p trong hốpswt , khôkeix ng giáibyo m ngówmih c đamwz ầfmqs u dậwjfn y. Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng đamwz ứusaf ng trêtqbe n đamwz àycmt i cao nhìvszo n rấlqir t rõmsfi biếxfej n chuyểnsna n trong thàycmt nh. Vưyhwf ơryxu ng ra lệpigr nh cho Hàycmt Mai-Việpigr t, Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh hàycmt nh sựprgm .
Cuộowhr c nãpswt Lôkeix i-tiễcomq n diễcomq n ra suốpswt t đamwz êtqbe m, cho tớzmmm i giờkeix Thìvszo n ngàycmt y hôkeix m sau, 22 tháibyo ng giêtqbe ng, thìvszo đamwz ổwljc i phiêtqbe n. Phiêtqbe n nàycmt y do Lýibyo Đryxu oan, Trầfmqs n Ninh, Ngọgbtr c-Liêtqbe n, Ngọgbtr c-Hưyhwf ơryxu ng đamwz ảmtju m tráibyo ch. Cũwljc ng cùjjcv ng lúwkpv c ấlqir y Hàycmt Mai-Việpigr t đamwz ãpswt cho khơryxu i cạwlir n hếxfej t nưyhwf ớzmmm c bốpswt n con hàycmt o quanh thàycmt nh.
Đryxu ếxfej n chiềsgeu u hôkeix m ấlqir y, thìvszo Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh đamwz ãpswt lấlqir p xong bốpswt n con hàycmt o.
Giờkeix Dậwjfn u, ngàycmt y 22 tháibyo ng Giêtqbe ng
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng, Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng đamwz i mộowhr t vòcomq ng quanh thàycmt nh quan sáibyo t trậwjfn n thếxfej . Đryxu ếxfej n tốpswt i nhịwtnx vưyhwf ơryxu ng truyềsgeu n mờkeix i chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng lạwlir i họgbtr p. Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng hỏnhmj i Long-biêtqbe n ngũwljc hùjjcv ng:
– Từssoz trưyhwf a đamwz ếxfej n giờkeix cáibyo c em cówmih nhậwjfn n thấlqir y gìvszo kháibyo c lạwlir khôkeix ng?
Kim-Loan, Kim-Liêtqbe n trảmtju lờkeix i:
– Em thấlqir y dưyhwf ờkeix ng nhưyhwf trong thàycmt nh têtqbe liệpigr t hoàycmt n toàycmt n, khôkeix ng còcomq n sứusaf c chốpswt ng trảmtju nữiucr a.
– Đryxu úwkpv ng thếxfej . Vậwjfn y Târyif y-hồnhmj thấlqir t kiệpigr t chuẩwkpv n bịwtnx , đamwz úwkpv ng gờkeix Dầfmqs n ngàycmt y mai, thìvszo cho quâryif n xếxfej p bao đamwz ấlqir t làycmt m ụhobo leo vàycmt o.
Đryxu êtqbe m đamwz ówmih , đamwz ếxfej n phiêtqbe n Lýibyo Đryxu oan, Trầfmqs n Ninh, Ngọgbtr c-Liêtqbe n, Ngọgbtr c-Hưyhwf ơryxu ng chỉsiyz huy hai hiệpigr u Bổwljc ng-nhậwjfn t, Đryxu ằryxu ng-hảmtju i nãpswt đamwz ạwlir i nỏnhmj cầfmqs m chừssoz ng, mụhobo c đamwz íryif ch làycmt m cho quâryif n Tốpswt ng ăyqfq n ngủipnd khôkeix ng yêtqbe n.
Ngàycmt y 23 tháibyo ng giêtqbe ng
Đryxu úwkpv ng ra sang giờkeix Sửehgj u (1-3 giờkeix sáibyo ng) thìvszo tớzmmm i phiêtqbe n Vũwljc Quang, Hoàycmt ng-Nghi, Kim-Liêtqbe n, Phưyhwf ơryxu ng-Quỳehgj nh côkeix ng thàycmt nh cho đamwz áibyo m Lýibyo Đryxu oan, Trầfmqs n Ninh nghỉsiyz . Nhưyhwf ng hôkeix m nay làycmt ngàycmt y đamwz ạwlir i tấlqir n côkeix ng. Bốpswt n cặjatr p Dậwjfn t, Quang, Đryxu oan, Ninh dàycmt n quâryif n ra bốpswt n mặjatr t Târyif y, Bắdtag c, Đryxu ôkeix ng, Nam, còcomq n Hoàycmt ng-Nghi vớzmmm i bảmtju n bộowhr quâryif n mãpswt thêtqbe m đamwz ộowhr i Thầfmqs n-tiễcomq n Long-biêtqbe n chờkeix đamwz ợbfus i ởipnd cửehgj a Nam. Bốpswt n mặjatr t, bốpswt n hiệpigr u quâryif n cùjjcv ng bắdtag n đamwz ạwlir i nỏnhmj vàycmt o thàycmt nh. Đryxu âryif y làycmt lầfmqs n đamwz ầfmqs u tiêtqbe n thàycmt nh Ung phảmtju i hứusaf ng chịwtnx u mộowhr t cuộowhr c hỏnhmj a côkeix ng kinh hồnhmj n đamwz ộowhr ng pháibyo ch nhưyhwf vậwjfn y.
Sau mộowhr t giờkeix bắdtag n đamwz áibyo , Lôkeix i-tiễcomq n, vừssoz a sang giờkeix Dầfmqs n, Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng cho tung lêtqbe n trờkeix i năyqfq m chiếxfej c pháibyo o thăyqfq ng thiêtqbe n, toảmtju ra năyqfq m mầfmqs u vàycmt ng, trắdtag ng, đamwz en, xanh, đamwz ỏnhmj . Đryxu ówmih làycmt lệpigr nh cho quâryif n mang bao đamwz ấlqir t làycmt m ụhobo . Lậwjfn p tứusaf c Târyif y-hồnhmj thấlqir t kiệpigr t phấlqir t cờkeix hiệpigr u, quâryif n xung vàycmt o sáibyo t tưyhwf ờkeix ng, mỗprph i ngưyhwf ờkeix i líryif nh đamwz ềsgeu u mang mộowhr t bao đamwz ấlqir t, mau chówmih ng xếxfej p lạwlir i vớzmmm i nhau, phúwkpv t chốpswt c thàycmt nh mộowhr t cáibyo i ụhobo cówmih nhiềsgeu u bậwjfn c cao bằryxu ng mặjatr t thàycmt nh.
Thầfmqs n-vũwljc thậwjfn p anh tung mìvszo nh leo lêtqbe n đamwz ầfmqs u tiêtqbe n vớzmmm i đamwz ộowhr i Thầfmqs n-tiễcomq n Long-biêtqbe n. Khôkeix ng gặjatr p mộowhr t chốpswt ng cựprgm nàycmt o. Mưyhwf ờkeix i ngưyhwf ờkeix i cho mởipnd cổwljc ng thàycmt nh ra, đamwz ộowhr i Thầfmqs n-hổwljc , Thầfmqs n-báibyo o gầfmqs n lêtqbe n mộowhr t tiếxfej ng rung đamwz ộowhr ng trờkeix i đamwz ấlqir t, tỏnhmj a ra nhưyhwf rẻedhv quạwlir t, xung vàycmt o trưyhwf ớzmmm c. Bốpswt n hiệpigr u Thiêtqbe n-tửehgj binh reo hòcomq tràycmt n nhưyhwf nưyhwf ớzmmm c vỡnhmj bờkeix tiếxfej n vàycmt o chiếxfej m bốpswt n khu. Còcomq n hiệpigr u Quảmtju ng-vũwljc do Hoàycmt ng-Nghi Phưyhwf ơryxu ng-Quỳehgj nh chỉsiyz huy, xôkeix ng thẳleak ng vàycmt o trung-ưyhwf ơryxu ng. Tấlqir t cảmtju khôkeix ng gặjatr p mộowhr t kháibyo ng cựprgm nàycmt o.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng, Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng đamwz ãpswt nhậwjfn p thàycmt nh. Mộowhr t cảmtju nh tưyhwf ợbfus ng kinh hoàycmt ng phơryxu i bầfmqs y ra trưyhwf ớzmmm c mắdtag t hai vưyhwf ơryxu ng: Khắdtag p nơryxu i chỉsiyz còcomq n trăyqfq m căyqfq n nhàycmt bằryxu ng ngówmih i làycmt nguyêtqbe n vẹlkti n. Còcomq n nhàycmt gỗprph , nhàycmt tranh, cáibyo i thìvszo cháibyo y chỉsiyz còcomq n nềsgeu n, cáibyo i thìvszo trơryxu lạwlir i mấlqir y cáibyo i cộowhr t. Rảmtju i ráibyo c trêtqbe n mặjatr t đamwz ấlqir t, xáibyo c chếxfej t chồnhmj ng chấlqir t lêtqbe n nhau, lẫuvrv n lộowhr n trong đamwz ốpswt ng tro, trong bùjjcv n lầfmqs y. Lạwlir i cówmih nhữiucr ng cáibyo i nằryxu m vắdtag t vẻedhv o trêtqbe n câryif y, châryif n tay co quắdtag p, mặjatr t trợbfus n trừssoz ng trừssoz ng; mùjjcv i hôkeix i thốpswt i xôkeix ng lêtqbe n nồnhmj ng nặjatr c.
Đryxu inh Hoàycmt ng-Nghi cówmih nhiệpigr m vụhobo tiếxfej n chiếxfej m dinh tổwljc ng trấlqir n. Cho nêtqbe n khi vừssoz a vàycmt o trong, chàycmt ng cùjjcv ng Phưyhwf ơryxu ng-Quỳehgj nh xua quâryif n tiếxfej n thẳleak ng vàycmt o trung ưyhwf ơryxu ng. Mộowhr t đamwz ộowhr i võmsfi sĩpkrv Tốpswt ng hơryxu n ba trăyqfq m ngưyhwf ờkeix i dàycmt n ra ra chặjatr n lạwlir i. Đryxu ộowhr i võmsfi sĩpkrv nàycmt y, quầfmqs n áibyo o ráibyo ch bưyhwf ơryxu m, đamwz ầfmqs u tówmih c tảmtju tơryxu i; đamwz ưyhwf ợbfus c chỉsiyz huy bởipnd i Tôkeix Giàycmt m. Họgbtr chiếxfej n đamwz ấlqir u rấlqir t mạwlir nh liệpigr t. Nhưyhwf ng họgbtr đamwz ưyhwf ơryxu ng đamwz ầfmqs u sao nổwljc i vớzmmm i đamwz ộowhr i Thầfmqs n-tiễcomq n Long-biêtqbe n, vàycmt hiệpigr u Quảmtju ng-vũwljc ? Nêtqbe n trong khoảmtju nh khắdtag c, chỉsiyz còcomq n lạwlir i hơryxu n ba chụhobo c ngưyhwf ờkeix i.
Phưyhwf ơryxu ng-Quỳehgj nh thấlqir y vậwjfn y, đamwz ộowhr ng lòcomq ng bấlqir t trắdtag c, ra lệpigr nh cho đamwz ộowhr i Thấlqir n-tiễcomq n:
– Ngừssoz ng tay!
Nàycmt ng tiếxfej n lêtqbe n cung tay hàycmt nh lễcomq vớzmmm i Tôkeix Giàycmt m:
– Tôkeix tưyhwf ớzmmm ng quâryif n! Ngưyhwf ờkeix i cứusaf thong thảmtju lùjjcv i vàycmt o dinh. Tiểnsna u nữiucr hứusaf a khôkeix ng làycmt m khówmih dễcomq ngưyhwf ờkeix i cùjjcv ng bảmtju o quyếxfej n đamwz âryif u.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng, Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng đamwz ãpswt tớzmmm i. Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng hưyhwf ớzmmm ng Tôkeix Giàycmt m chắdtag p tay:
– Tôkeix tiêtqbe n sinh, đamwz ầfmqs u hàycmt ng đamwz i thôkeix i!
Tôkeix Giàycmt m trong dáibyo ng mệpigr t mỏnhmj i cùjjcv ng cựprgm c, nhưyhwf ng tinh thầfmqs n vẫuvrv n tỉsiyz nh táibyo o, ôkeix ng chắdtag p tay hưyhwf ớzmmm ng hai vưyhwf ơryxu ng:
– Nhịwtnx vịwtnx vưyhwf ơryxu ng gia! Tôkeix Giàycmt m nàycmt y đamwz ãpswt trấlqir n ởipnd Nam-thùjjcv y trong hơryxu n ba mưyhwf ơryxu i năyqfq m nay, nêtqbe n hiểnsna u rấlqir t rõmsfi Đryxu ạwlir i-Việpigr t. Chíryif nh lãpswt o phu từssoz ng chốpswt ng đamwz ốpswt i chíryif nh sáibyo ch củipnd a Thẩwkpv m Khởipnd i, Lưyhwf u Di gâryif y hấlqir n vớzmmm i Đryxu ạwlir i-Việpigr t. Nhưyhwf ng... nhưyhwf ng chỉsiyz vìvszo cưyhwf ơryxu ng trựprgm c, lạwlir i chủipnd thâryif n vớzmmm i Đryxu ạwlir i-Việpigr t, màycmt hoạwlir n lộowhr đamwz ầfmqs y chôkeix ng gai, màycmt phảmtju i ởipnd dưyhwf ớzmmm i quyềsgeu n bọgbtr n Thẩwkpv m, Lưyhwf u. Nay cáibyo i tai vạwlir nàycmt y, do chíryif nh chúwkpv ng gâryif y ra, rồnhmj i lãpswt o phu phảmtju i chịwtnx u. Hôkeix m nay lãpswt o phu nhấlqir t đamwz ịwtnx nh sẽsiyz chếxfej t ởipnd thàycmt nh Ung nàycmt y đamwz ểnsna báibyo o đamwz áibyo p quâryif n phụhobo .
Trung-Thàycmt nh chắdtag p tay hàycmt nh lễcomq :
– Tôkeix tiêtqbe n sinh chẳleak ng nêtqbe n bi phẫuvrv n, anh em tiểnsna u-sinh hứusaf a cấlqir p ngựprgm a, xe, lưyhwf ơryxu ng thảmtju o đamwz ểnsna tiêtqbe n sinh vớzmmm i gia quyếxfej n rờkeix i khỏnhmj i đamwz âryif y.
Tôkeix Giàycmt m váibyo i nhịwtnx vưyhwf ơryxu ng:
– Đryxu a tạwlir nhịwtnx vịwtnx vưyhwf ơryxu ng gia, lãpswt o phu sốpswt ng thìvszo trấlqir n thủipnd thàycmt nh Ung, nay thàycmt nh Ung mấlqir t, thìvszo nguyệpigr n làycmt m ma thàycmt nh Ung. Vậwjfn y lãpswt o phu xin nhịwtnx vưyhwf ơryxu ng ban cho mộowhr t âryif n huệpigr .
Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng cảmtju m đamwz ộowhr ng:
– Xin tiêtqbe n sinh cứusaf nówmih i, anh em tiểnsna u-sinh nguyệpigr n chu toàycmt n.
Tôkeix chỉsiyz vàycmt o dinh mìvszo nh:
– Nguyệpigr n vọgbtr ng củipnd a lãpswt o phu làycmt : Xin nhịwtnx vưyhwf ơryxu ng khôkeix ng cho bấlqir t cứusaf ngưyhwf ờkeix i hay thúwkpv nàycmt o vàycmt o trong dinh củipnd a lãpswt o phu trong vòcomq ng mộowhr t giờkeix . Khôkeix ng biếxfej t vưyhwf ơryxu ng cówmih hứusaf a cho khôkeix ng?
Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng gậwjfn t đamwz ầfmqs u:
– Tiểnsna u sinh xin hứusaf a.
Vưyhwf ơryxu ng phấlqir t tay cho binh sĩpkrv , cùjjcv ng cáibyo c đamwz ộowhr i thúwkpv lùjjcv i ra xa.
Tôkeix Giàycmt m cùjjcv ng đamwz ôkeix i võmsfi sĩpkrv tiếxfej n vàycmt o trong dinh. Khoảmtju ng hơryxu n khắdtag c sau, trong dinh bốpswt c cháibyo y, phúwkpv t chốpswt c ngọgbtr n lửehgj a bốpswt c cao. Trong khówmih i lửehgj a chậwjfn p chờkeix n, ngưyhwf ờkeix i ngưyhwf ờkeix i đamwz ềsgeu u thấlqir y Tôkeix Giàycmt m mặjatr c quầfmqs n áibyo o đamwz ạwlir i tràycmt o, tay cầfmqs m hốpswt t, ngồnhmj i nghiêtqbe m chỉsiyz nh, miệpigr ng mỉsiyz m cưyhwf ờkeix i, cho tớzmmm i khi dinh thựprgm xụhobo p đamwz ổwljc .
Nhịwtnx vưyhwf ơryxu ng cùjjcv ng chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng hưyhwf ớzmmm ng vàycmt o trong đamwz áibyo m lửehgj a cháibyo y, váibyo i ba váibyo i. Khoảmtju ng nửehgj a giờkeix sau, dinh tổwljc ng trấlqir n chỉsiyz còcomq n lạwlir i mộowhr t đamwz ốpswt ng than đamwz ỏnhmj lừssoz . Nhưyhwf ng vìvszo đamwz ãpswt hứusaf a trong mộowhr t giờkeix khôkeix ng cho quâryif n nhậwjfn p dinh tổwljc ng trấlqir n, nêtqbe n Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng chỉsiyz biếxfej t đamwz ứusaf ng nhìvszo n. Đryxu ợbfus i đamwz úwkpv ng mộowhr t giờkeix sau, nhịwtnx vưyhwf ơryxu ng cho bớzmmm i than, tìvszo m ra đamwz ưyhwf ợbfus c ba mưyhwf ơryxu i sáibyo u xáibyo c chếxfej t làycmt vợbfus , con, cháibyo u củipnd a Tôkeix Giàycmt m, vớzmmm i xáibyo c củipnd a hai mưyhwf ơryxu i mốpswt t dũwljc ng sĩpkrv .
Quâryif n Đryxu ạwlir i-Việpigr t đamwz ưyhwf ợbfus c lệpigr nh rúwkpv t ra ngoàycmt i thàycmt nh, chỉsiyz đamwz ểnsna lạwlir i hiệpigr u Bổwljc ng-nhậwjfn t củipnd a Lýibyo Đryxu oan, Ngọgbtr c-Liêtqbe n thu dọgbtr n chiếxfej n trưyhwf ờkeix ng.
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng cho quâryif n thu nhặjatr t xáibyo c chếxfej t xếxfej p lạwlir i thàycmt nh từssoz ng đamwz ốpswt ng, rồnhmj i sai chấlqir t củipnd i, đamwz ổwljc dầfmqs u thiêtqbe u hếxfej t. Vưyhwf ơryxu ng sai khâryif m liệpigr m thi thểnsna Tôkeix Giàycmt m vớzmmm i gia quyếxfej n đamwz em chôkeix n, lạwlir i cho lậwjfn p bia đamwz áibyo trêtqbe n từssoz ng mộowhr , đamwz ềsgeu têtqbe n từssoz ng ngưyhwf ờkeix i. Còcomq n dâryif n, quâryif n còcomq n sốpswt ng sówmih t thìvszo bắdtag t rờkeix i thàycmt nh, vìvszo sợbfus đamwz ộowhr c khíryif tửehgj thi gâryif y bệpigr nh.
Nguyệpigr n-soáibyo i Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t, quâryif n sưyhwf Tôkeix n Đryxu ảmtju n đamwz ãpswt tớzmmm i. Nưyhwf ớzmmm c mắdtag t đamwz ầfmqs m đamwz ìvszo a, côkeix ng chúwkpv a Thiêtqbe n-Ninh đamwz ọgbtr c kinh vãpswt ng sinh cho oan hồnhmj n binh tưyhwf ớzmmm ng, dâryif n chúwkpv ng Tốpswt ng. Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t nówmih i vớzmmm i Trung, Tíryif n nhịwtnx vưyhwf ơryxu ng:
– Ta hẹlkti n cho nhịwtnx đamwz ệpigr bẩwkpv y ngàycmt y đamwz ểnsna hạwlir thàycmt nh Ung, nhưyhwf ng nhịwtnx đamwz ệpigr thàycmt nh côkeix ng trong vòcomq ng ba ngàycmt y. Ta lạwlir i hẹlkti n khôkeix ng thểnsna đamwz ểnsna quâryif n chếxfej t quáibyo năyqfq m trăyqfq m, màycmt nhịwtnx đamwz ệpigr chỉsiyz hy sinh cówmih hơryxu n trăyqfq m tùjjcv binh. Giỏnhmj i. Thôkeix i, ta hủipnd y thàycmt nh, rồnhmj i lui binh.
Ghi chúwkpv ,
Vềsgeu ngàycmt y thàycmt nh Ung thấlqir t thủipnd vàycmt ngàycmt y lui quâryif n củipnd a Đryxu ạwlir i-Việpigr t, cáibyo c sáibyo ch chéhzrr p khôkeix ng giốpswt ng nhau.
– Tưyhwf -mãpswt Quang, tểnsna -tưyhwf ớzmmm ng Tốpswt ng kếxfej nhiệpigr m Vưyhwf ơryxu ng An-Thạwlir ch chéhzrr p: Thàycmt nh Ung thấlqir t thủipnd ngàycmt y Mậwjfn u-Dầfmqs n, tháibyo ng giêtqbe ng niêtqbe n hiệpigr u Hy-Ninh thứusaf 9 (21 tháibyo ng giêtqbe ng, năyqfq m Bíryif nh-Thìvszo n, DL. 27-2-1076). Ngàycmt y 23 (1-3-76) Đryxu ạwlir i-Việpigr t rúwkpv t quâryif n.
– TTTTGTB chéhzrr p thàycmt nh Ung thấlqir t thủipnd ngàycmt y Canh-Thìvszo n, tháibyo ng giêtqbe ng, niêtqbe n hiệpigr u Hy-Ninh thứusaf chíryif n (23 tháibyo ng giêtqbe ng năyqfq m Bíryif nh-Thìvszo n, DL. 1-3-1076), Đryxu ạwlir i-Việpigr t rúwkpv t quâryif n khỏnhmj i đamwz ấlqir t Tốpswt ng vàycmt o tháibyo ng 3.
– QTNC, TTCTGCK chéhzrr p rấlqir t chi tiếxfej t việpigr c quâryif n Việpigr t vâryif y đamwz áibyo nh cầfmqs m chừssoz ng thàycmt nh Ung từssoz 10 tháibyo ng chạwlir p năyqfq m Ấedfo t-Mãpswt o (DL.18-1-1076). Đryxu ếxfej n ngàycmt y 20 tháibyo ng giêtqbe ng năyqfq m Bíryif nh-Thìvszo n khởipnd i sựprgm tấlqir n côkeix ng vàycmt o giờkeix Tuấlqir t (19-21 giờkeix ). Thàycmt nh Ung thấlqir t thủipnd giờkeix Dầfmqs n (3-5 giờkeix ) ngàycmt y 23 tháibyo ng giêtqbe ng (DL. 1-3.1076). Quâryif n Đryxu ạwlir i-Việpigr t rúwkpv t ngàycmt y 24 tháibyo ng giêtqbe ng, cho đamwz ếxfej n ngàycmt y 15 tháibyo ng ba toàycmt n quâryif n mớzmmm i ra khỏnhmj i đamwz ấlqir t Tốpswt ng.
Tôkeix i giảmtju i đamwz oáibyo n nhưyhwf thếxfej nàycmt y: Tưyhwf -mãpswt -Quang lấlqir y ngàycmt y quâryif n Việpigr t thựprgm c sựprgm tấlqir n côkeix ng coi nhưyhwf ngàycmt y thấlqir t thủipnd . Ngàycmt y quâryif n Việpigr t khởipnd i sựprgm rúwkpv t tứusaf c ngàycmt y thàycmt nh Ung bịwtnx tràycmt n ngậwjfn p, nêtqbe n mớzmmm i cówmih sựprgm kháibyo c biệpigr t.
TS quyểnsna n 446, TTTTGTB chéhzrr p rằryxu ng khi quâryif n Việpigr t vàycmt o thàycmt nh Ung, quáibyo tứusaf c giậwjfn n giếxfej t hếxfej t quâryif n vàycmt dâryif n, xếxfej p đamwz ầfmqs u thàycmt nh 580 đamwz ốpswt ng, mỗprph i đamwz ốpswt ng 100 đamwz ầfmqs u. Sau nàycmt y cáibyo c sửehgj gia Việpigr t-Hoa cứusaf theo đamwz ówmih chéhzrr p lạwlir i. Cówmih lẽsiyz TS, TTTTGTB căyqfq n cứusaf vàycmt o tấlqir m bia, củipnd a mộowhr t Nho sĩpkrv Tốpswt ng soạwlir n vàycmt o niêtqbe n hiệpigr u Nguyêtqbe n-phong thứusaf nhìvszo (1079) đamwz ờkeix i Tốpswt ng Thầfmqs n-tôkeix ng. Tấlqir m bia nàycmt y hiệpigr n còcomq n lưyhwf u trữiucr ởipnd việpigr n bảmtju o tàycmt ng Quảmtju ng-Târyif y. Nộowhr i dung đamwz ọgbtr an nàycmt y nhưyhwf sau « Quâryif n Giao-chỉsiyz đamwz áibyo nh lâryif u mớzmmm i vàycmt o đamwz ưyhwf ợbfus c thàycmt nh, khi vàycmt o đamwz ưyhwf ợbfus c thìvszo trong thàycmt nh chỉsiyz còcomq n hơryxu n sáibyo u nghìvszo n quâryif n. Hai bêtqbe n hỗprph n chiếxfej n nửehgj a ngàycmt y, thìvszo quâryif n Tốpswt ng chếxfej t hếxfej t. Quâryif n Giao chặjatr t đamwz ầfmqs u xếxfej p thàycmt nh 580 đamwz ốpswt ng, mỗprph i đamwz ốpswt ng 100 đamwz ầfmqs u. Họgbtr (quâryif n Giao) lạwlir i thu nhặjatr t xáibyo c chếxfej t củipnd a gầfmqs n mưyhwf ờkeix i vạwlir n quâryif n Tốpswt ng chếxfej t trưyhwf ớzmmm c đamwz ówmih , vùjjcv i tạwlir m trong thàycmt nh; đamwz em đamwz ốpswt t đamwz i ».
QTNC chéhzrr p rằryxu ng khi quâryif n Việpigr t vàycmt o thàycmt nh Ung, quâryif n trong thàycmt nh chỉsiyz còcomq n hơryxu n sáibyo u nghìvszo n ngưyhwf ờkeix i. Họgbtr đamwz ềsgeu u chiếxfej n đamwz ấlqir u đamwz ếxfej n khi chếxfej t hếxfej t. Vậwjfn y 580 đamwz ốpswt ng, 58.000 ngưyhwf ờkeix i bịwtnx giếxfej t, chấlqir t đamwz ốpswt ng làycmt sốpswt ngưyhwf ờkeix i sốpswt ng sówmih t, sau hơryxu n tháibyo ng chiếxfej n đamwz ấlqir u. Chứusaf thựprgm c sựprgm quâryif n thủipnd thàycmt nh khoảmtju ng mưyhwf ờkeix i vạwlir n.
Niêtqbe n hiệpigr u Tháibyo i-Ninh thứusaf năyqfq m đamwz ờkeix i vua Nhâryif n-tôkeix ng nưyhwf ớzmmm c Đryxu ạwlir i-Việpigr t
Ngàycmt y hai mưyhwf ơryxu i tháibyo ng ba, Tháibyo i-Ninh hoàycmt ng đamwz ếxfej , thiếxfej t đamwz ạwlir i triềsgeu u ởipnd đamwz iệpigr n Càycmt n-nguyêtqbe n, đamwz ểnsna nghe nguyêtqbe n-soáibyo i Lýibyo Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t târyif u trìvszo nh vềsgeu côkeix ng cuộowhr c Bắdtag c-phạwlir t.
Cáibyo c quan tềsgeu tựprgm u đamwz ôkeix ng đamwz ủipnd , nhàycmt vua cùjjcv ng Linh-Nhâryif n hoàycmt ng tháibyo i hậwjfn u từssoz trong cung đamwz i ra. Lễcomq quan xưyhwf ớzmmm ng:
– Hoàycmt ng thưyhwf ợbfus ng giáibyo lâryif m.
Nhạwlir c tấlqir u bảmtju n Nguyêtqbe n-thọgbtr . Nhàycmt vua đamwz ưyhwf a tay ra hiệpigr u miễcomq n lễcomq . Lễcomq quan hôkeix :
– Bìvszo nh thâryif n.
Tháibyo i-sưyhwf Lýibyo Đryxu ạwlir o-Thàycmt nh bưyhwf ớzmmm c ra:
– Târyif u Tháibyo i-hậwjfn u, târyif u Bệpigr -hạwlir . Nguyêtqbe n-soáibyo i Lýibyo Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t cùjjcv ng chưyhwf tưyhwf ớzmmm ng đamwz em quâryif n Bắdtag c phạwlir t đamwz ãpswt vềsgeu tớzmmm i Thăyqfq ng-long. Hôkeix m nay thầfmqs n xin thiếxfej t đamwz ạwlir i triềsgeu u, đamwz ểnsna nguyêtqbe n soáibyo i Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t târyif u trìvszo nh lêtqbe n bệpigr hạwlir .
Linh-Nhâryif n hoàycmt ng tháibyo i hậwjfn u tuyêtqbe n chỉsiyz :
– Kểnsna từssoz khi ta khởipnd i binh, hàycmt ng ngàycmt y triềsgeu u đamwz ìvszo nh đamwz ềsgeu u nhậwjfn n đamwz ưyhwf ợbfus c tấlqir u chưyhwf ơryxu ng củipnd a Nguyêtqbe n-soáibyo i cùjjcv ng Tôkeix n quâryif n-sưyhwf gửehgj i vềsgeu . Nhưyhwf ng tạwlir i sao cáibyo i ngàycmt y vui hôkeix m nay, báibyo ch quan hiệpigr n diệpigr n đamwz ầfmqs y đamwz ủipnd , màycmt Tôkeix n quâryif n sưyhwf lạwlir i khôkeix ng tớzmmm i?
Phòcomq -mãpswt Hoàycmt ng Kiêtqbe n târyif u:
– Sau khi hạwlir thàycmt nh Ung, sưyhwf phụhobo , sưyhwf mẫuvrv u củipnd a thầfmqs n vàycmt o thàycmt nh, tậwjfn n mắdtag t nhìvszo n xáibyo c chếxfej t củipnd a hơryxu n mưyhwf ờkeix i vạwlir n ngưyhwf ờkeix i. Cówmih ngưyhwf ờkeix i chưyhwf a chếxfej t hẳleak n, còcomq n đamwz ang quằryxu n quạwlir i. Cówmih xáibyo c chếxfej t còcomq n đamwz ang chảmtju y máibyo u. Cówmih xáibyo c chếxfej t sìvszo nh thốpswt i, chưyhwf ơryxu ng lêtqbe n. Cũwljc ng cówmih xáibyo c chếxfej t thịwtnx t rữiucr a gầfmqs n hếxfej t. Sưyhwf phụhobo , sưyhwf mẫuvrv u thầfmqs n chợbfus t cảmtju m thấlqir y thưyhwf ơryxu ng târyif m; trêtqbe n đamwz ưyhwf ờkeix ng vềsgeu Thăyqfq ng-long, ngưyhwf ờkeix i luôkeix n thởipnd dàycmt i. Khi qua Bắdtag c-ngạwlir n, ngưyhwf ờkeix i gặjatr p lạwlir i đamwz ạwlir i sưyhwf Mộowhr c-tồnhmj n, Viêtqbe n-Chiếxfej u, Pháibyo p-Nhẫuvrv n; ba vịwtnx đamwz ạwlir i sưyhwf đamwz em cáibyo i lẽsiyz vôkeix -thưyhwf ờkeix ng củipnd a thếxfej gian ra giảmtju ng giảmtju i. Sưyhwf phụhobo , sưyhwf mẫuvrv u thầfmqs n ngộowhr đamwz ạwlir o, đamwz ãpswt vàycmt o chốpswt n Khôkeix ng-môkeix n. Ngưyhwf ờkeix i cówmih đamwz ểnsna lạwlir i mộowhr t tờkeix biểnsna u xin dâryif ng lêtqbe n Bệpigr -hạwlir .
Lễcomq quan tiếxfej p biểnsna u dâryif ng lêtqbe n. Linh-Nhâryif n hoàycmt ng tháibyo i hậwjfn u mởipnd ra, thìvszo trong trụhobo c giấlqir y, khôkeix ng cówmih biểnsna u, màycmt chỉsiyz cówmih mấlqir y câryif u trong kinh Lăyqfq ng-giàycmt , xưyhwf a bồnhmj -táibyo t Đryxu ạwlir i-Huệpigr táibyo n tháibyo n phậwjfn t Thíryif ch-ca mâryif u-ni:
Thếxfej gian ly sinh diệpigr t,
Do ưyhwf hưyhwf khôkeix ng hoa.
Tríryif bấlqir t đamwz ắdtag c hẫuvrv u vôkeix ,
Nhi sinh đamwz ạwlir i bi târyif m.
(Thếxfej gian lìvszo a sinh, diệpigr t,
Víryif nhưyhwf hoa hưyhwf khôkeix ng.
Tríryif chẳleak ng thấlqir i cówmih , khôkeix ng,
Màycmt khởipnd i târyif m đamwz ạwlir i bi).
Cảmtju triềsgeu u thầfmqs n cùjjcv ng bàycmt ng hoàycmt ng.
Tháibyo i hậwjfn u hỏnhmj i:
– Tôkeix n sưyhwf thúwkpv c làycmt ngưyhwf ờkeix i đamwz ểnsna hếxfej t târyif m chíryif vàycmt o cuộowhr c bảmtju o vệpigr Xãpswt -tắdtag c, khôkeix ng thểnsna mộowhr t chốpswt c, mộowhr t láibyo t, màycmt sưyhwf báibyo , vớzmmm i sưyhwf phụhobo cówmih thểnsna thuyếxfej t pháibyo p khiếxfej n ngưyhwf ờkeix i bỏnhmj đamwz i đamwz ưyhwf ợbfus c. Côkeix -phụhobo nàycmt y muốpswt n biếxfej t chi tiếxfej t hơryxu n. Đryxu iềsgeu u nàycmt y xin Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng thuậwjfn t lạwlir i cho cảmtju triềsgeu u đamwz ìvszo nh biếxfej t.
Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng tuâryif n chỉsiyz đamwz ứusaf ng dậwjfn y. Vưyhwf ơryxu ng thuậwjfn t chi tiếxfej t từssoz khi Long-biêtqbe n ngũwljc hùjjcv ng chếxfej ra Lôkeix i-tiễcomq n bắdtag n vàycmt o thàycmt nh Ung, Tôkeix n Đryxu ảmtju n đamwz ang đamwz êtqbe m choàycmt ng dậwjfn y, lêtqbe n trúwkpv c đamwz àycmt i quan sáibyo t thấlqir y đamwz àycmt n bàycmt , trẻedhv con trong thàycmt nh bịwtnx bắdtag n cháibyo y nhưyhwf câryif y đamwz uốpswt c, xáibyo c chếxfej t xếxfej p thàycmt nh đamwz ốpswt ng; cáibyo i thìvszo đamwz ứusaf t đamwz ôkeix i, cáibyo i thìvszo gẫuvrv y câryif n, cáibyo i thờkeix cháibyo y vàycmt ng... ôkeix ng đamwz ãpswt táibyo i mặjatr t, tỏnhmj vẻedhv khôkeix ng vui. Lạwlir i đamwz ếxfej n khi trậwjfn n đamwz áibyo nh núwkpv i Hỏnhmj a-giáibyo p diễcomq n ra, ôkeix ng lêtqbe n thăyqfq m chiếxfej n trưyhwf ờkeix ng, lộowhr i dọgbtr c núwkpv i, chíryif nh mắdtag t nhìvszo n bốpswt n vạwlir n xáibyo c chếxfej t ngổwljc n ngang; lạwlir i mộowhr t lầfmqs n nữiucr a, mặjatr t ôkeix ng xạwlir m lạwlir i. Sau hai trậwjfn n đamwz ówmih , ôkeix ng bàycmt cùjjcv ng mộowhr t sốpswt tưyhwf ớzmmm ng khôkeix ng táibyo n thàycmt nh diệpigr t Ung-châryif u. Nhưyhwf ng Ung-châryif u vẫuvrv n bịwtnx pháibyo , khi quâryif n Việpigr t vàycmt o thàycmt nh, trong thàycmt nh hơryxu n mưyhwf ờkeix i vạwlir n ngưyhwf ờkeix i, màycmt chỉsiyz còcomq n mấlqir y trăyqfq m ngưyhwf ờkeix i sốpswt ng sówmih t; mộowhr t lầfmqs n nữiucr a ôkeix ng bàycmt trởipnd thàycmt nh trầfmqs m ngâryif m kháibyo c thưyhwf ờkeix ng. Rồnhmj i trêtqbe n đamwz ưyhwf ờkeix ng vềsgeu Thăyqfq ng-long, ôkeix ng bàycmt bỏnhmj đamwz i.
Cảmtju triềsgeu u đamwz ìvszo nh đamwz ềsgeu u im lặjatr ng, nhìvszo n nhau đamwz ểnsna tìvszo m lấlqir y cáibyo i gìvszo giảmtju i thíryif ch rõmsfi ràycmt ng hơryxu n vềsgeu việpigr c ra đamwz i củipnd a Tôkeix n Đryxu ảmtju n, Cẩwkpv m-Thi.
Côkeix ng-chúwkpv a Thiêtqbe n-Ninh târyif u:
– Khi đamwz ạwlir i quâryif n vềsgeu qua sôkeix ng Hồnhmj ng, thìvszo sưyhwf thúwkpv c, sưyhwf thẩwkpv m gặjatr p đamwz ạwlir i sưyhwf Mộowhr c-tồnhmj n, Viêtqbe n-Chiếxfej u, Pháibyo p-Nhẫuvrv n đamwz ang neo thuyềsgeu n giữiucr a sôkeix ng. Hai vịwtnx sang thuyềsgeu n củipnd a ba đamwz ạwlir i sưyhwf . Năyqfq m vịwtnx thảmtju o luậwjfn n suốpswt t mộowhr t ngàycmt y. Hôkeix m sau sưyhwf thúwkpv c trao trụhobo c giấlqir y cho đamwz ệpigr tửehgj . Ngưyhwf ờkeix i nówmih i rằryxu ng đamwz ówmih làycmt biểnsna u nhờkeix Hoàycmt ng phòcomq mãpswt dâryif ng lêtqbe n Tháibyo i-hậwjfn u.
Triềsgeu u đamwz ìvszo nh nghịwtnx sựprgm , thăyqfq ng thưyhwf ởipnd ng tưyhwf ớzmmm ng sĩpkrv cówmih côkeix ng; lạwlir i phủipnd tuấlqir t cho gia đamwz ìvszo nh cáibyo c tửehgj sĩpkrv .
Trưyhwf ớzmmm c hếxfej t làycmt :
Trung-Thàycmt nh vưyhwf ơryxu ng, Lýibyo Hoằryxu ng-Châryif n
Kiểnsna m-hiệpigr u tháibyo i-sưyhwf , Thưyhwf ợbfus ng-thưyhwf lệpigr nh kiêtqbe m trung-thưyhwf lệpigr nh, Thăyqfq ng-long tiếxfej t đamwz ộowhr -sứusaf , Tảmtju kim ngôkeix đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, quảmtju n Khu-mậwjfn t việpigr n. Phu-nhâryif n Nguyễcomq n-thịwtnx Trinh-Dung đamwz ưyhwf ợbfus c phong Minh-đamwz ứusaf c Thạwlir c hòcomq a, Chíryif nhu côkeix ng chúwkpv a.
Tíryif n-Nghĩpkrv a vưyhwf ơryxu ng, Lýibyo Chiêtqbe u-Văyqfq n
Kiểnsna m-hiệpigr u thiếxfej u-sưyhwf , Khai-phủipnd nghịwtnx đamwz ồnhmj ng tam-tưyhwf , Võmsfi -minh quâryif n tiếxfej t đamwz ộowhr sứusaf , Thưyhwf ợbfus ng-thưyhwf tảmtju bộowhr c xạwlir , Đryxu ồnhmj ng trung thưyhwf môkeix n hạwlir bìvszo nh chưyhwf ơryxu ng sựprgm , Phụhobo -quốpswt c đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, Khu-mậwjfn t việpigr n sứusaf . Vưyhwf ơryxu ng-phi Lêtqbe Ngọgbtr c-Nam đamwz ưyhwf ợbfus c phong Ninh-đamwz ứusaf c, Trang-duệpigr , Hiếxfej u-khang côkeix ng chúwkpv a.
Phòcomq -mãpswt Thâryif n Cảmtju nh-Long
Kiểnsna m-hiệpigr u tưyhwf -đamwz ồnhmj , Thưyhwf ợbfus ng-thưyhwf tảmtju thừssoz a, Khu-mậwjfn t việpigr n sứusaf , Phiêtqbe u-kịwtnx thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tổwljc ng-trấlqir n Bắdtag c-cưyhwf ơryxu ng, tưyhwf ớzmmm c Lạwlir ng-quậwjfn n vưyhwf ơryxu ng.
Phòcomq -mãpswt Hoàycmt ng Kiệpigr n
Phụhobo -quốpswt c tháibyo i-phówmih , Đryxu ồnhmj ng-trung thưyhwf môkeix n hạwlir bìvszo nh chưyhwf ơryxu ng sựprgm , Binh-bộowhr thưyhwf ợbfus ng thưyhwf , Kinh-Bắdtag c tiếxfej t đamwz ộowhr -sứusaf , Uy-viễcomq n đamwz ạwlir i họgbtr c-sĩpkrv , Khu-mậwjfn t việpigr n sứusaf , Thuầfmqs n-nghĩpkrv a quốpswt c côkeix ng.
Lýibyo Thưyhwf ờkeix ng-Kiệpigr t
Phụhobo -quốpswt c tháibyo i-úwkpv y, Dao-thụhobo Nam-bìvszo nh tiếxfej t đamwz ộowhr -sứusaf , thưyhwf ợbfus ng-trụhobo quốpswt c, Hoàycmt i-hówmih a đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, Khai-quốpswt c côkeix ng, Thiêtqbe n-tửehgj nghĩpkrv a đamwz ệpigr .
Lýibyo Kếxfej -Nguyêtqbe n
Tháibyo i-tửehgj tháibyo i phówmih , Tham-tri chíryif nh sựprgm , Thưyhwf ợbfus ng-thưyhwf tảmtju thừssoz a, Khu-mậwjfn t việpigr n sứusaf , lĩpkrv nh Đryxu ạwlir i-đamwz ôkeix đamwz ốpswt c thủipnd y-sưyhwf Đryxu ạwlir i-Việpigr t, Gia-thụhobo y côkeix ng.
Cáibyo c vịwtnx thủipnd lĩpkrv nh Bắdtag c-cưyhwf ơryxu ng
Lưyhwf Kỷschf , Hoàycmt ng Kim-Mãpswt n, Vi Thủipnd -An trưyhwf ớzmmm c đamwz âryif y lĩpkrv nh ấlqir n đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c hầfmqs u. Nay đamwz ềsgeu u thăyqfq ng lêtqbe n Tiếxfej t đamwz ộowhr sứusaf , tưyhwf ớzmmm c Quốpswt c côkeix ng.
Thầfmqs n-vũwljc ngũwljc -hùjjcv ng đamwz ưyhwf ợbfus c phong chứusaf c Đryxu ôkeix -thốpswt ng, tưyhwf ớzmmm c Báibyo . Thầfmqs n-vũwljc ngũwljc Âhobo u đamwz ưyhwf ợbfus c phong nhấlqir t phẩwkpv m phu nhâryif n.
Vũwljc -kịwtnx thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n Hàycmt Mai-Việpigr t đamwz ưyhwf ợbfus c phong tưyhwf ớzmmm c hầfmqs u. Tấlqir t cảmtju vẫuvrv n giữiucr nguyêtqbe n chứusaf c cũwljc , nhưyhwf hồnhmj i chưyhwf a xuấlqir t chinh.
Long-biêtqbe n ngũwljc hùjjcv ng đamwz ềsgeu u đamwz ưyhwf ợbfus c thăyqfq ng chứusaf c thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c hầfmqs u. Bốpswt n phu nhâryif n sau trậwjfn n bìvszo nh Chiêtqbe m đamwz ưyhwf ợbfus c phong nhấlqir t phẩwkpv m phu nhâryif n, nay lạwlir i lậwjfn p đamwz ạwlir i côkeix ng, nêtqbe n phong làycmt m quậwjfn n chúwkpv a. Duy Phưyhwf ơryxu ng-Quỳehgj nh đamwz ãpswt lậwjfn p côkeix ng trong lầfmqs n dẹlkti p loạwlir n họgbtr Dưyhwf ơryxu ng, nay lạwlir i lậwjfn p côkeix ng lớzmmm n nữiucr a, nêtqbe n cũwljc ng đamwz ưyhwf ợbfus c phong quậwjfn n chúwkpv a.
Phạwlir m Dậwjfn t đamwz ưyhwf ợbfus c phong chứusaf c Long-nhưyhwf ơryxu ng thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Thiệpigr n-târyif m hầfmqs u. Phu nhâryif n Lêtqbe Kim-Loan đamwz ưyhwf ợbfus c phong Thiêtqbe n-âryif n Nhu-mẫuvrv n quậwjfn n chúwkpv a.
Vũwljc Quang đamwz ưyhwf ợbfus c phong Hổwljc -uy thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Thàycmt nh-târyif m hầfmqs u. Phu-nhâryif n Võmsfi Kim-Liêtqbe n đamwz ưyhwf ợbfus c phong Trang-hòcomq a Thiêtqbe n-đamwz ứusaf c quậwjfn n chúwkpv a.
Đryxu inh Hoàycmt ng-Nghi đamwz ưyhwf ợbfus c phong Quáibyo n-quâryif n thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Chíryif nh-târyif m hầfmqs u. Phu nhâryif n Phưyhwf ơryxu ng-Quỳehgj nh đamwz ưyhwf ợbfus c phong Tuyêtqbe n-đamwz ứusaf c Thạwlir c-hòcomq a quậwjfn n chúwkpv a.
Lýibyo Đryxu oan đamwz ưyhwf ợbfus c phong Hoàycmt i-hówmih a thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Trựprgm c-târyif m hầfmqs u. Phu-nhâryif n Trầfmqs n Ngọgbtr c-Liêtqbe n đamwz ưyhwf ợbfus c phong Thiêtqbe n-y Đryxu ạwlir i-từssoz quậwjfn n chúwkpv a.
Trầfmqs n Ninh đamwz ưyhwf ợbfus c phong Vâryif n-ma thưyhwf ợbfus ng tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Nhu-târyif m hầfmqs u. Phu nhâryif n Trầfmqs n Ngọgbtr c-Hưyhwf ơryxu ng đamwz ưyhwf ợbfus c phong Thiêtqbe n-hưyhwf ơryxu ng Thuầfmqs n-mẫuvrv n quậwjfn n chúwkpv a.
Xéhzrr t vềsgeu côkeix ng lao, Târyif y-hồnhmj thấlqir t kiệpigr t ngang vớzmmm i Long-biệpigr n ngũwljc hùjjcv ng, tấlqir t cảmtju đamwz ưyhwf ợbfus c thăyqfq ng tưyhwf ớzmmm ng, tưyhwf ớzmmm c hầfmqs u. Nhưyhwf ng cáibyo c phu nhâryif n mớzmmm i dựprgm trậwjfn n Bắdtag c phạwlir t, nêtqbe n chỉsiyz đamwz ưyhwf ợbfus c phong nhấlqir t phẩwkpv m phu nhâryif n.
Trầfmqs n Di đamwz ưyhwf ợbfus c phong Qui-đamwz ứusaf c đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Hưyhwf -târyif m hầfmqs u.
Dưyhwf ơryxu ng Minh đamwz ưyhwf ợbfus c phong Trung-vũwljc đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Kíryif nh-târyif m hầfmqs u.
Triệpigr u Thu đamwz ưyhwf ợbfus c phong Tuyêtqbe n-vũwljc đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Tíryif n-târyif m hầfmqs u.
Mai Cầfmqs m đamwz ưyhwf ợbfus c phong Tuyêtqbe n-uy đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Từssoz -târyif m hầfmqs u.
Quáibyo ch Y đamwz ưyhwf ợbfus c phong Minh-uy đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, Minh-târyif m hầfmqs u.
Ngôkeix Ứfmqs c đamwz ưyhwf ợbfus c phong Đryxu ịwtnx nh-viễcomq n đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Huệpigr -târyif m hầfmqs u.
Tạwlir Duy đamwz ưyhwf ợbfus c phong Ninh-viễcomq n đamwz ạwlir i tưyhwf ớzmmm ng quâryif n, tưyhwf ớzmmm c Dũwljc ng-târyif m hầfmqs u.
Ngoàycmt i ra cáibyo c quan văyqfq n võmsfi chiếxfej u côkeix ng lao đamwz ềsgeu u đamwz ưyhwf ợbfus c thăyqfq ng thưyhwf ởipnd ng cao thấlqir p kháibyo c nhau.
– Quả
Đ
– Trung-Thà
Trư
– Ta nghe tê
Hứ
– Vớ
Trư
– Đ
Trung-Thà
– Trư
Vư
Trư
– Xin mờ
Trung-Thà
Trung-Thà
– Cá
Vư
– Nay cá
Hứ
– Theo như
– Kẻ
Ô
– Tê
Trư
– Nế
– Thế
Nó
Giữ
« Cá
Cự
Phe chủ
Cuố
– Mộ
– Hai là
– Ba là
– Bố
– Nă
Ghi chú
Như
TS, TTTTGTB chỉ
Sau khi Trung-Thà
– Lý
– Tô
Hứ
– Trư
Trư
– Nế
Hứ
– Từ
Cá
– Quâ
Ô
– Vậ
Đ
– Tê
Ô
Khi lê
– Ngà
Thì
Thủ
– Lỗ
Y đ
Y lạ
Cò
Cuộ
Trung-Thà
– Binh tư
Sau mấ
Có
– Thư
Trư
– Trầ
Ngọ
– Như
– Cò
– Đ
– Cò
Ngọ
– Họ
Thủ
– Thế
– Dư
Trong khi Ngọ
Trư
– Hy-Ninh bệ
Ngọ
– Khả
Ghi chú
Việ
Thá
Bấ
Vua Châ
Mộ
Tặ
Nhâ
Duy tử
Hâ
Bế
Thi đ
Tă
Khư
Khê
Dị
Ngư
Duy chỉ
Ô
Mư
Hang nú
Tă
Chỉ
Cò
Thế
Nộ
Khi Quá
Nam-quố
Tiệ
Như
Nhữ
Dị
Nam-quố
Đ
Bọ
Là
Suố
Vì
Trư
– Mệ
Nó
Ghi chú
Sau nà
Trong TS, TTTTGTB ghi trậ
Chiề
Vư
– Nă
Đ
– Xin tuâ
Thấ
– Nghi đ
– Dĩ
– Em thử
– Sau nà
– Đ
Tư
– Trong trậ
Phạ
– Khả
Lý
– Khả
Trung-Thà
– Chư
Tấ
Lễ
Tí
– Ta khô
Tô
– Trư
Lý
– Trì
Tô
– Chá
Lý
Tí
– Cá
Thế
Ngà
Tạ
Sau khi nghe trì
Nguyê
– Tụ
Sau khi đ
Trung-Thà
– Mụ
Chư
Hai bê
Việ
Đ
– Nguyê
Tí
– Nghi đ
– Bư
Mọ
– Bư
Trung-Thà
– Phư
– Bư
Mọ
– Bư
– Bư
Trung-Thà
– Đ
Vư
– Trong nă
Vư
– Nhị
– Là
Tí
Hà
– Việ
Thầ
– Việ
Trung-Thà
– Lự
Vư
– Việ
Vư
– Ngay chiề
Giờ
Phạ
Cuộ
Đ
Giờ
Trung-Thà
– Từ
Kim-Loan, Kim-Liê
– Em thấ
– Đ
Đ
Ngà
Đ
Sau mộ
Thầ
Trung-Thà
Đ
Phư
– Ngừ
Nà
– Tô
Trung-Thà
– Tô
Tô
– Nhị
Trung-Thà
– Tô
Tô
– Đ
Tí
– Xin tiê
Tô
– Nguyệ
Tí
– Tiể
Vư
Tô
Nhị
Quâ
Trung-Thà
Nguyệ
– Ta hẹ
Ghi chú
Về
– Tư
– TTTTGTB ché
– QTNC, TTCTGCK ché
Tô
TS quyể
QTNC ché
Niê
Ngà
Cá
– Hoà
Nhạ
– Bì
Thá
– Tâ
Linh-Nhâ
– Kể
Phò
– Sau khi hạ
Lễ
Thế
Do ư
Trí
Nhi sinh đ
(Thế
Ví
Trí
Mà
Cả
Thá
– Tô
Tí
Cả
Cô
– Khi đ
Triề
Trư
Trung-Thà
Kiể
Tí
Kiể
Phò
Kiể
Phò
Phụ
Lý
Phụ
Lý
Thá
Cá
Lư
Thầ
Vũ
Long-biê
Phạ
Vũ
Đ
Lý
Trầ
Xé
Trầ
Dư
Triệ
Mai Cầ
Quá
Ngô
Tạ
Ngoà
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
