Tham-tưtabx ớpfzg ng Triệxmrv u Túlhmn tiếbekq p:
– Quảvxck đivio úlhmn ng nhưtabx đivio ạdztw i nhâqfmu n đivio oánbwy n, têmpae n đivio i bêmpae n tránbwy i Hoằkwzj ng-Châqfmu n làftry Đmpae ôegxc -thốvrym ng Vũyuom Quang, vớpfzg i con vợnito têmpae n Võdmxa Kim-Liêmpae n. Têmpae n đivio i bêmpae n phảvxck i làftry Đmpae ôegxc -thốvrym ng Đmpae inh Hoàftry ng-Nghi, y làftry con tểtbku tưtabx ớpfzg ng Đmpae inh Nho-Quan củnkgy a Nùvckw ng Tríolbf -Cao hồqbbv i trưtabx ớpfzg c. Võdmxa côegxc ng y bìxdjg nh thưtabx ờzmqp ng, nhưtabx ng y làftry ngưtabx ờzmqp i cóftry tàftry i dùvckw ng binh bậxjxd c nhấxjxd t trong mưtabx ờzmqp i hai tưtabx ớpfzg ng trẻgoqx ; vợnito y têmpae n Phưtabx ơumlp ng-Quỳprxh nh làftry họhpsj c tròbbjq têmpae n hoạdztw n quan Lýbekq Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t. Còbbjq n hai cặeyft p thiếbekq u niêmpae n, thìxdjg mộihjo t cặeyft p mặeyft c quầqbiu n ánbwy o mầqbiu u lam, chồqbbv ng têmpae n Hùvckw ng Tríolbf , vợnito têmpae n Âqfmu u Lam; cặeyft p thiếbekq u niêmpae n mặeyft c quầqbiu n ánbwy o hồqbbv ng đivio ãobrq từdztw ng đivio ốvrym i chưtabx ởnbwy ng vớpfzg i Hứxhjy a, Vưtabx ơumlp ng đivio ạdztw i nhâqfmu n hôegxc m qua; chồqbbv ng têmpae n Hùvckw ng Tíolbf n, vợnito têmpae n Âqfmu u Hồqbbv ng. Bốvrym n đivio ứxhjy a nàftry y đivio ãobrq dùvckw ng thúlhmn binh quấxjxd y rốvrym i ta đivio êmpae m trưtabx ớpfzg c.
Đmpae ếbekq n đivio âqfmu y, thìxdjg quâqfmu n Việxmrv t chỉtbye còbbjq n cánbwy ch trạdztw i Tốvrym ng khôegxc ng đivio ầqbiu y hai dặeyft m (1 km). Ba hồqbbv i tùvckw vàftry rúlhmn c lêmpae n. Chưtabx a đivio ầqbiu y mộihjo t khắxejf c, quâqfmu n Việxmrv t dàftry n thàftry nh trậxjxd n thếbekq . Rồqbbv i mộihjo t đivio ộihjo i nhãobrq nhạdztw c hơumlp n nărsmf m chụtbye c ngưtabx ờzmqp i đivio i hai bêmpae n, Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng ngồqbbv i trêmpae n cỗegxc xe do đivio ôegxc i cọhpsj p kéyuom o. Vợnito chồqbbv ng Hùvckw ng Tríolbf , Hùvckw ng Tíolbf n đivio i sau. Gióftry Xuâqfmu n thổgoqx i nhẹxejf trêmpae n cánbwy nh đivio ồqbbv ng Ngọhpsj c-tuyềgikp n đivio ầqbiu y cỏngzi non, trărsmf m hoa đivio ua nởnbwy . Khi xe đivio ếbekq n trưtabx ớpfzg c trạdztw i, thìxdjg nhãobrq nhạdztw c im bặeyft t. Âqfmu u Hồqbbv ng bưtabx ớpfzg c lạdztw i cổgoqx ng trạdztw i cung tay:
– Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng nưtabx ớpfzg c Đmpae ạdztw i-Việxmrv t, xin đivio ưtabx ợnito c cầqbiu u kiếbekq n vớpfzg i Trưtabx ơumlp ng đivio ạdztw i nhâqfmu n.
Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t bàftry n vớpfzg i cánbwy c tưtabx ớpfzg ng:
– Ta nghe têmpae n Hoằkwzj ng-Châqfmu n tàftry i tríolbf khôegxc ng thua Kinh-Nam vưtabx ơumlp ng làftry m bao. Y cóftry đivio iêmpae n hay khôegxc ng, màftry chỉtbye đivio em mấxjxd y ngưtabx ờzmqp i vàftry o trạdztw i ta đivio ểtbku nộihjo p mạdztw ng? Hoặeyft c giảvxck y cóftry mưtabx u gìxdjg chărsmf ng?
Hứxhjy a Dựqbiu đivio ánbwy p:
– Vớpfzg i đivio ộihjo i quâqfmu n hùvckw ng-tránbwy ng thếbekq kia, nếbekq u y cho đivio ánbwy nh trạdztw i, thìxdjg ta khôegxc ng thểtbku đivio ưtabx ơumlp ng nổgoqx i; ấxjxd y làftry chưtabx a kểtbku hai đivio ạdztw o đivio óftry ng ởnbwy Đmpae ạdztw i-giánbwy p, Hỏngzi a-giánbwy p cóftry thểtbku đivio ánbwy nh vàftry o hai hôegxc ng. Ta cứxhjy mởnbwy cửeyft a tiếbekq p đivio óftry n y, xem y muốvrym n gìxdjg ?
Trưtabx ơumlp ng bèprqm n cho mởnbwy cổgoqx ng trạdztw i, rồqbbv i dẫztum n bốvrym n tưtabx ớpfzg ng ra ngoàftry i. Y cung tay:
– Đmpae ôegxc -giánbwy m Quảvxck ng-Nam Tâqfmu y-lộihjo Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t xin ra mắxejf t vưtabx ơumlp ng gia. Giữkqou a lúlhmn c hai bêmpae n giao tranh, khôegxc ng biếbekq t vưtabx ơumlp ng gia tớpfzg i đivio âqfmu y cóftry chuyệxmrv n gìxdjg ?
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng mỉtbye m cưtabx ờzmqp i:
– Trưtabx ơumlp ng Đmpae ôegxc -giánbwy m cầqbiu m quâqfmu n đivio ếbekq n đivio âqfmu y làftry vìxdjg sựqbiu nghiệxmrv p họhpsj Triệxmrv u. Hậxjxd u bốvrym i đivio em quâqfmu n đivio ếbekq n âqfmu y làftry vìxdjg sựqbiu sốvrym ng còbbjq n củnkgy a tộihjo c Việxmrv t. Nghĩolbf cho kỹwtev , giữkqou a Đmpae ôegxc -giam vớpfzg i hậxjxd u bốvrym i khôegxc ng thùvckw , khôegxc ng oánbwy n, màftry phảvxck i xua quâqfmu n đivio ánbwy nh nhau đivio ãobrq hai ngàftry y. Vãobrq n bốvrym i thấxjxd y binh tưtabx ớpfzg ng củnkgy a Đmpae ôegxc -giánbwy m quánbwy mệxmrv t mỏngzi i, nêmpae n tạdztw m thờzmqp i cho quâqfmu n hưtabx u chiếbekq n, rồqbbv i đivio em íolbf t quàftry tếbekq t tớpfzg i đivio âqfmu y mờzmqp i Trưtabx ơumlp ng đivio ạdztw i nhâqfmu n vớpfzg i Ôakyx n, Trưtabx ơumlp ng, Hứxhjy a, Vưtabx ơumlp ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n cùvckw ng uốvrym ng rưtabx ợnito u mừdztw ng Xuâqfmu n; đivio ợnito i vàftry i ngàftry y sau, quâqfmu n hai bêmpae n đivio ềgikp u khoẻgoqx , rồqbbv i sẽzljq tíolbf nh sau, khôegxc ng biếbekq t Trưtabx ơumlp ng đivio ạdztw i nhâqfmu n nghĩolbf sao?
Vưtabx ơumlp ng quay lạdztw i chỉtbye vàftry o bốvrym n chiếbekq c xe, trêmpae n chứxhjy a đivio ầqbiu y thựqbiu c phẩbybr m. Bốvrym n chiếbekq c xe do ngựqbiu a kéyuom o từdztw từdztw tiếbekq n lêmpae n. Âqfmu u Thanh cung cung, kíolbf nh kíolbf nh đivio ếbekq n trưtabx ớpfzg c Thủnkgy -Tiếbekq t trao tờzmqp giấxjxd y hồqbbv ng, trêmpae n cóftry ghi sốvrym lễvrym vậxjxd t. Thủnkgy -Tiếbekq t tiếbekq p lấxjxd y đivio ọhpsj c: Lợnito n (heo) quay nărsmf m con, gàftry hấxjxd p ngũyuom vịpfzg hưtabx ơumlp ng mưtabx ờzmqp i con, vịpfzg t quay mưtabx ờzmqp i con, giòbbjq lụtbye a hai mưtabx ơumlp i câqfmu y, giòbbjq thủnkgy hai mưtabx ơumlp i câqfmu y, bánbwy nh chưtabx ng mộihjo t trărsmf m cặeyft p, bánbwy nh dầqbiu y mộihjo t nghìxdjg n cặeyft p, nưtabx ớpfzg c mắxejf m chắxejf t (nhĩolbf ) nărsmf m hũyuom , tràftry nărsmf m câqfmu n.
Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t chỉtbye tay vàftry o trong:
– Xin mờzmqp i vưtabx ơumlp ng gia.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng vẫztum y tay, đivio ộihjo i nhãobrq nhạdztw c lùvckw i lạdztw i, vưtabx ơumlp ng cùvckw ng vợnito chồqbbv ng Hùvckw ng Tríolbf , Hùvckw ng Tíolbf n vàftry o trạdztw i. Phâqfmu n ngôegxc i chủnkgy khánbwy ch xong. Binh Tốvrym ng đivio ãobrq đivio em hếbekq t lễvrym vậxjxd t bầqbiu y ra.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng cung tay nóftry i:
– Cánbwy c vịpfzg tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n! Cánbwy c vịpfzg đivio ềgikp u làftry nhữkqou ng tưtabx ớpfzg ng giỏngzi i, thưtabx ởnbwy ng phạdztw t côegxc ng bằkwzj ng, mệxmrv nh lệxmrv nh nghiêmpae m minh, tríolbf dũyuom ng song toàftry n; binh líolbf nh đivio ềgikp u thiệxmrv n chiếbekq n. Thếbekq nhưtabx ng cánbwy c vịpfzg bịpfzg têmpae n thưtabx sinh mặeyft t trắxejf ng Vưtabx ơumlp ng An-Thạdztw ch bầqbiu y ra ma phánbwy p Thanh-miêmpae u, Trợnito -dịpfzg ch, Bảvxck o-giánbwy p, Nôegxc ng-đivio iềgikp n, Thủnkgy y-lợnito i... khiếbekq n cho lòbbjq ng dâqfmu n oánbwy n hậxjxd n. Trong nưtabx ớpfzg c cứxhjy trărsmf m ngưtabx ờzmqp i thìxdjg chíolbf n mưtabx ơumlp i ngưtabx ờzmqp i chốvrym ng đivio ốvrym i. Chíolbf nh vìxdjg vậxjxd y Thạdztw ch mớpfzg i đivio em bọhpsj n Thẩbybr m Khởnbwy i, Lưtabx u Di xuốvrym ng Nam thùvckw y, luyệxmrv n quâqfmu n, tíolbf ch trữkqou lưtabx ơumlp ng thảvxck o đivio ểtbku đivio ánbwy nh Đmpae ạdztw i-Việxmrv t, vớpfzg i ýbekq nghĩolbf đivio em chiếbekq n côegxc ng ra che lấxjxd p tộihjo i lỗegxc i. Đmpae ứxhjy ng trưtabx ớpfzg c cánbwy i thếbekq mộihjo t mấxjxd t, mộihjo t còbbjq n, nêmpae n chúlhmn ng tôegxc i phảvxck i tiếbekq n quâqfmu n sang tựqbiu vệxmrv . Rúlhmn t cuộihjo c, đivio ưtabx a đivio ếbekq n cánbwy c vịpfzg cùvckw ng chưtabx quâqfmu n phảvxck i lărsmf n mìxdjg nh vàftry o chỗegxc chếbekq t, màftry khôegxc ng đivio ánbwy ng! Tiếbekq c quánbwy ! Tiếbekq c quánbwy !
Vưtabx ơumlp ng thởnbwy dàftry i:
– Nay cánbwy c vịpfzg tiếbekq n lêmpae n cứxhjy u Ung-châqfmu u, thìxdjg bịpfzg chặeyft n ởnbwy Hỏngzi a-giánbwy p, lùvckw i lạdztw i thìxdjg bịpfzg cắxejf t ởnbwy Đmpae ạdztw i-giánbwy p. Đmpae óftry ng quâqfmu n ởnbwy chỗegxc vôegxc dụtbye ng, lưtabx ơumlp ng thảvxck o khôegxc ng còbbjq n. Víolbf dùvckw chưtabx vịpfzg cóftry cốvrym phánbwy đivio ưtabx ợnito c vòbbjq ng vâqfmu y lùvckw i vềgikp , thìxdjg bọhpsj n Lưtabx u Di, Vưtabx ơumlp ng An-Thạdztw ch sẽzljq đivio ổgoqx lỗegxc i lêmpae n đivio ầqbiu u cánbwy c vịpfzg ... rồqbbv i khôegxc ng nhữkqou ng cánbwy c vịpfzg lâqfmu m cảvxck nh đivio ầqbiu u bịpfzg chặeyft t đivio em bêmpae u, thâqfmu n bịpfzg vứxhjy t cho ruồqbbv i nhặeyft ng, dòbbjq i bọhpsj đivio ụtbye c khoéyuom t; màftry đivio ếbekq n vợnito con, gia thuộihjo c e khôegxc ng bịpfzg giếbekq t, thìxdjg cũyuom ng bịpfzg tịpfzg ch biêmpae n đivio iềgikp n sảvxck n, rồqbbv i sẽzljq phảvxck i sốvrym ng kiếbekq p tôegxc i đivio òbbjq i. Ôakyx i! Nghĩolbf thựqbiu c đivio ánbwy ng thưtabx ơumlp ng.
Hứxhjy a Dựqbiu hỏngzi i:
– Theo nhưtabx vưtabx ơumlp ng gia thìxdjg chúlhmn ng tôegxc i phảvxck i làftry m gìxdjg ?
– Kẻgoqx thứxhjy c thờzmqp i mớpfzg i làftry ngưtabx ờzmqp i tuấxjxd n kiệxmrv t. Côegxc -gia nghĩolbf khắxejf p thiêmpae n hạdztw , đivio âqfmu u khôegxc ng làftry nhàftry ? Cánbwy c vịpfzg còbbjq n ngạdztw i ngùvckw ng gìxdjg màftry khôegxc ng cho quâqfmu n hạdztw cờzmqp đivio ầqbiu u hàftry ng, rồqbbv i sang Đmpae ạdztw i-Việxmrv t sốvrym ng, đivio ểtbku dàftry nh tấxjxd m thâqfmu n mai hậxjxd u; mộihjo t khi Vưtabx ơumlp ng An-Thạdztw ch khôegxc ng còbbjq n nữkqou a, cánbwy c vịpfzg lạdztw i trởnbwy vềgikp cốvrym lýbekq .
Ôakyx n Nguyêmpae n-Dụtbye cưtabx ờzmqp i nhạdztw t:
– Têmpae n nhãobrq i con Lýbekq Hoằkwzj ng-Châqfmu n kia, suốvrym t mấxjxd y ngàftry y nay, ngưtabx ờzmqp i chuyêmpae n cắxejf n trộihjo m, đivio ánbwy nh léyuom n, thựqbiu c đivio úlhmn ng làftry đivio ồqbbv Nam-man, khôegxc ng đivio ánbwy ng mặeyft t anh hùvckw ng. Hôegxc m trưtabx ớpfzg c, ngưtabx ờzmqp i bầqbiu y tròbbjq sai têmpae n Đmpae inh Hoàftry ng-Nghi tớpfzg i trảvxck tùvckw binh, rồqbbv i sai hai vợnito chồqbbv ng têmpae n Hung Tíolbf n dùvckw ng Chu-sa huyềgikp n âqfmu m chưtabx ởnbwy ng đivio ánbwy nh léyuom n, làftry m cho Hứxhjy a Dựqbiu , Vưtabx ơumlp ng Trấxjxd n bịpfzg thưtabx ơumlp ng. Hôegxc m qua đivio ếbekq n lưtabx ợnito t con vợnito têmpae n Hùvckw ng Nghĩolbf a dùvckw ng Chu-sa huyềgikp n âqfmu m chưtabx ởnbwy ng đivio ánbwy nh ta. Bâqfmu y giờzmqp ngưtabx ờzmqp i lạdztw i mang lễvrym vậxjxd t đivio ếbekq n đivio âqfmu y đivio ểtbku mong làftry m nảvxck n lòbbjq ng ta ưtabx ? Đmpae ưtabx ợnito c! Ngưtabx ờzmqp i hãobrq y rờzmqp i khỏngzi i nơumlp i đivio âqfmu y tứxhjy c thờzmqp i, ta quyếbekq t đivio em quâqfmu n ra đivio ạdztw i chiếbekq n vớpfzg i ngưtabx ờzmqp i.
Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t vẫztum y tay ra hiệxmrv u cho Ôakyx n Nguyêmpae n-Dụtbye im lặeyft ng rồqbbv i nóftry i:
– Nếbekq u nhưtabx vưtabx ơumlp ng gia cóftry lòbbjq ng tửeyft tếbekq , thìxdjg xin cho lui binh khỏngzi i núlhmn i Đmpae ạdztw i-giánbwy p, đivio ểtbku chúlhmn ng tôegxc i rúlhmn t vềgikp Côegxc n-lôegxc n chỉtbye nh đivio ốvrym n binh mãobrq , rồqbbv i mờzmqp i vưtabx ơumlp ng gia đivio ếbekq n quyếbekq t chiếbekq n mộihjo t trậxjxd n, khôegxc ng biếbekq t vưtabx ơumlp ng gia nghĩolbf sao?
– Thếbekq thìxdjg đivio ưtabx ợnito c. Côegxc -gia xin y lờzmqp i Trưtabx ơumlp ng đivio ôegxc giánbwy m. Sánbwy ng mai, quâqfmu n Việxmrv t sẽzljq rúlhmn t khỏngzi i núlhmn i Đmpae ạdztw i-giánbwy p, đivio ểtbku cánbwy c vịpfzg lui quâqfmu n.
Nóftry i xong vưtabx ơumlp ng đivio ứxhjy ng dậxjxd y cung tay hàftry nh lễvrym , rồqbbv i cùvckw ng tùvckw y tùvckw ng rờzmqp i khỏngzi i trạdztw i Tốvrym ng.
Giữkqou a lúlhmn c đivio óftry , chim ưtabx ng mang thưtabx củnkgy a nguyêmpae n-soánbwy i Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t đivio ếbekq n mặeyft t trậxjxd n cho Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng. Vưtabx ơumlp ng mởnbwy ra đivio ọhpsj c:
« Cánbwy c đivio ạdztw i thầqbiu n Tốvrym ng triềgikp u, thuộihjo c Cựqbiu u-đivio ảvxck ng, Tâqfmu n-đivio ảvxck ng tranh cãobrq i nhau từdztw ngàftry y 20 thánbwy ng chạdztw p, đivio ếbekq n nay chưtabx a ngãobrq ngũyuom .
Cựqbiu u-đivio ảvxck ng chủnkgy hòbbjq a, Tâqfmu n-đivio ảvxck ng chủnkgy chiếbekq n.
Phe chủnkgy hòbbjq a do Ngôegxc Sung đivio ứxhjy ng đivio ầqbiu u, chủnkgy trưtabx ơumlp ng chéyuom m Thẩbybr m Khởnbwy i, Lưtabx u Di cùvckw ng mộihjo t sốvrym biêmpae n thầqbiu n chủnkgy chiếbekq n, rồqbbv i sai sứxhjy sang Đmpae ạdztw i-Việxmrv t giảvxck ng hòbbjq a; yêmpae u sánbwy ch Đmpae ạdztw i-Việxmrv t phảvxck i dâqfmu ng biểtbku u tạdztw tộihjo i, trảvxck hếbekq t tùvckw hàftry ng binh cùvckw ng lưtabx ơumlp ng thảvxck o. Phe chủnkgy chiếbekq n do Vưtabx ơumlp ng An-Thạdztw ch cầqbiu m đivio ầqbiu u, chủnkgy trưtabx ơumlp ng lậxjxd p hàftry nh doanh, đivio em quâqfmu n nghiêmpae ng nưtabx ớpfzg c sang chiếbekq m Đmpae ạdztw i-Việxmrv t, đivio ặeyft t làftry m quậxjxd n huyệxmrv n. Phechủnkgy hòbbjq a cãobrq i rằkwzj ng, hiệxmrv n tàftry i nguyêmpae n Nam thùvckw y khôegxc ng còbbjq n; bảvxck o-binh tan nánbwy t, thàftry nh trìxdjg hủnkgy y diệxmrv t, lưtabx ơumlp ng thảvxck o khôegxc ng còbbjq n, thìxdjg phảvxck i đivio em quâqfmu n vớpfzg i lưtabx ơumlp ng từdztw Tâqfmu y, Bắxejf c xuốvrym ng. Nhưtabx vậxjxd y phảvxck i lụtbye y Liêmpae u, Hạdztw , bằkwzj ng khôegxc ng hai nơumlp i nàftry y đivio em quyâqfmu n vàftry o thìxdjg nguy khốvrym n thay. Phe chủnkgy chiếbekq n khôegxc ng chịpfzg u, nhấxjxd t đivio ịpfzg nh nhâqfmu n dịpfzg p nàftry y đivio em quâqfmu n chiếbekq m Đmpae ạdztw i-Việxmrv t làftry cóftry danh nghĩolbf a. Sau khi chiếbekq m Đmpae ạdztw i-Việxmrv t sẽzljq đivio ánbwy nh Chiêmpae m, Làftry o, Châqfmu n, Xiệxmrv m, Lýbekq . Bấxjxd y giờzmqp sẽzljq quay lêmpae n Bắxejf c rửeyft a hậxjxd n bịpfzg Liêmpae u làftry m nhụtbye c bao nărsmf m qua.
Cuốvrym i cùvckw ng nhàftry vua nghiêmpae ng theo phe chủnkgy chiếbekq n. Triềgikp u đivio ìxdjg nh lạdztw i họhpsj p bàftry n đivio ịpfzg nh. Nay đivio ãobrq quyếbekq t đivio ịpfzg nh nărsmf m việxmrv c khẩbybr n cấxjxd p.
– Mộihjo t làftry cửeyft hai đivio ạdztw i thầqbiu n thuộihjo c Khu-mậxjxd t việxmrv n làftry Trưtabx ơumlp n Thuậxjxd t, Tạdztw Quýbekq -Thàftry nh ngay ngàftry y hôegxc m sau lêmpae n đivio ưtabx ờzmqp ng xuốvrym ng Quảvxck ng-Tâqfmu y tổgoqx chứxhjy c trưtabx ớpfzg ng lệxmrv nh.
– Hai làftry cho thiếbekq t lậxjxd p ngựqbiu a chạdztw y trạdztw m từdztw Ung-châqfmu u vềgikp Biệxmrv n-kinh (20 thánbwy ng chạdztw p).
– Ba làftry cánbwy ch chứxhjy c Lưtabx u Di, cửeyft Thạdztw ch Giánbwy m thay thếbekq (22 thánbwy ng chạdztw p). Sai tậxjxd p họhpsj p hếbekq t bảvxck o-binh vùvckw ng Kinh, Hồqbbv , Lưtabx ỡxjxd ng-Quảvxck ng thàftry nh từdztw ng ”chỉtbye huy” mộihjo t, mỗegxc i chỉtbye huy nărsmf m trărsmf m ngưtabx ờzmqp i, sai huấxjxd n luyệxmrv n võdmxa -nghệxmrv , xung phong hãobrq m trậxjxd n, đivio ưtabx a xuốvrym ng cảvxck n quâqfmu n Việxmrv t (23-24 thánbwy ng chạdztw p)
– Bốvrym n làftry đivio iềgikp u đivio ạdztw o binh thứxhjy 19 xuốvrym ng Đmpae àftry m-châqfmu u (Trưtabx ờzmqp ng-sa), đivio ạdztw o binh 35 xuốvrym ng Quếbekq -châqfmu u, đivio ểtbku chặeyft n khôegxc ng cho quâqfmu n Việxmrv t tiếbekq n đivio ánbwy nh vùvckw ng Bắxejf c Ngũyuom -lĩolbf nh; vìxdjg ba đivio ạdztw o binh 1, 2, 3 ởnbwy Quếbekq -châqfmu u, đivio ãobrq đivio ưtabx ợnito c Lưtabx u Di cửeyft Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t đivio em xuốvrym ng cứxhjy u Ung-châqfmu u, thàftry nh ra Quếbekq -châqfmu u khôegxc ng cóftry quâqfmu n trấxjxd n thủnkgy (25 thánbwy ng chạdztw p).
– Nărsmf m làftry cửeyft Triệxmrv u Tiếbekq t đivio ang trấxjxd n thủnkgy Diêmpae n-châqfmu u (Thiểtbku m-Tâqfmu y) lĩolbf nh chứxhjy c « An-nam đivio ạdztw o hàftry nh doanh mãobrq bộihjo đivio ôegxc tổgoqx ng quảvxck n chiêmpae u thảvxck o sứxhjy » kiêmpae m chứxhjy c Quảvxck ng-Nam Tâqfmu y-lộihjo An-phủnkgy -sứxhjy (Tứxhjy c Quảvxck ng-Tâqfmu y); sai Lýbekq Hiếbekq n làftry m phóftry ; Yêmpae n Đmpae ạdztw t làftry m phóftry đivio ôegxc tổgoqx ng quảvxck n; Ôakyx ng Cảvxck o làftry m quảvxck n câqfmu u, tứxhjy c coi vềgikp thưtabx từdztw , trưtabx ớpfzg ng lệxmrv nh. Đmpae em tấxjxd t cảvxck binh tinh nhuệxmrv ởnbwy miềgikp n Tâqfmu y, Bắxejf c, chuyểtbku n vềgikp Nam-thùvckw y đivio ểtbku đivio ánbwy nh Đmpae ạdztw i-Việxmrv t. Vậxjxd y xin vưtabx ơumlp ng giảvxck i quyếbekq t ba đivio ạdztw o binh đivio ệxmrv 1, 2, 3, vàftry kịpfzg binh 47 càftry ng sớpfzg m càftry ng tốvrym t ».
Ghi chúlhmn ,
Nhưtabx vậxjxd y so vớpfzg i ngàftry y nay thìxdjg Triệxmrv u Tiếbekq t làftry m tổgoqx ng tưtabx -lệxmrv nh, Lýbekq Hiếbekq n làftry m tưtabx -lệxmrv nh phóftry , Yêmpae n Đmpae ạdztw t làftry m tưtabx -lệxmrv nh hàftry nh quâqfmu n, Ôakyx n Cảvxck o làftry m tham mưtabx u trưtabx ởnbwy ng.
TS, TTTTGTB chỉtbye thuậxjxd t qua việxmrv c Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t đivio em quâqfmu n cứxhjy u việxmrv n, rồqbbv i bịpfzg quâqfmu n Việxmrv t đivio óftry n đivio ánbwy nh, y cùvckw ng bốvrym n tưtabx ớpfzg ng Ôakyx n Nguyêmpae n-Dụtbye , Trưtabx ơumlp ng Biệxmrv n, Hứxhjy a Dựqbiu , Vưtabx ơumlp ng Trấxjxd n tửeyft trậxjxd n. Trong khi mộihjo chíolbf củnkgy a nărsmf m ngưtabx ờzmqp i đivio ềgikp u thuậxjxd t lạdztw i trậxjxd n đivio ánbwy nh nàftry y bằkwzj ng nhiềgikp u chi tiếbekq t khánbwy c nhau. Tôegxc i tổgoqx ng hợnito p nărsmf m mộihjo chíolbf mớpfzg i vẽzljq ra đivio ưtabx ợnito c trậxjxd n đivio ánbwy nh khủnkgy ng khiếbekq p nàftry y. Trong TTCTBK, Giang Vărsmf n-Dụtbye thờzmqp i Khang-Hy chúlhmn giảvxck i bia Ôakyx n Nguyêmpae n-Dụtbye cho rằkwzj ng: Con chánbwy u nărsmf m tưtabx ớpfzg ng đivio ãobrq đivio ềgikp cao quâqfmu n Việxmrv t quánbwy đivio ánbwy ng, mụtbye c đivio íolbf ch biệxmrv n luậxjxd n cho việxmrv c bạdztw i trậxjxd n củnkgy a tổgoqx tiêmpae n mìxdjg nh. Nhưtabx ng đivio ếbekq n thờzmqp i Càftry n-Long, sau khi Tôegxc n Sĩolbf -Nghịpfzg đivio ạdztw i bạdztw i ởnbwy Đmpae ạdztw i-Việxmrv t (1789), Vưtabx ơumlp ng Dãobrq -Nam lạdztw i cho rằkwzj ng bia, mộihjo chíolbf nărsmf m tưtabx ớpfzg ng chéyuom p đivio úlhmn ng. Tốvrym ng thua vìxdjg bốvrym n đivio iềgikp u quâqfmu n Tốvrym ng khôegxc ng bằkwzj ng quâqfmu n Việxmrv t, đivio óftry làftry tổgoqx chứxhjy c, huấxjxd n luyệxmrv n, trang bịpfzg , kỷadbb luậxjxd t.
Sau khi Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng rờzmqp i trạdztw i Tốvrym ng trởnbwy vềgikp , Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t họhpsj p chưtabx tưtabx ớpfzg ng bàftry n luậxjxd n. Vưtabx ơumlp ng Trấxjxd n đivio ưtabx a ýbekq kiếbekq n:
– Lýbekq Hoằkwzj ng-Châqfmu n làftry mộihjo t tưtabx ớpfzg ng mưtabx u tríolbf trùvckw m hoàftry n vũyuom , y lạdztw i cóftry tàftry i dùvckw ng binh khôegxc ng kéyuom m Kinh-Nam vưtabx ơumlp ng. Nay tựqbiu nhiêmpae n y hứxhjy a mởnbwy đivio ưtabx ờzmqp ng cho ta rúlhmn t quâqfmu n, chưtabx a chắxejf c đivio ãobrq làftry thựqbiu c. Nếbekq u ta rúlhmn t quâqfmu n, cóftry thểtbku y cho phụtbye c binh chờzmqp đivio ợnito i đivio ểtbku tiêmpae u diệxmrv t. Ta khóftry màftry bảvxck o toàftry n tíolbf nh mệxmrv nh.
– Tôegxc i cũyuom ng nghĩolbf thếbekq .
Hứxhjy a Dựqbiu tiếbekq p:
– Trưtabx ớpfzg c mắxejf t ta cóftry bốvrym n con đivio ưtabx ờzmqp ng đivio i. Mộihjo t làftry đivio ầqbiu u hàftry ng thìxdjg mạdztw ng sốvrym ng đivio ưtabx ợnito c bảvxck o toàftry n, nhưtabx ng gia đivio ìxdjg nh sẽzljq bịpfzg liêmpae n lụtbye y. Ta khôegxc ng thểtbku đivio i đivio ưtabx ờzmqp ng nàftry y. Hai làftry đivio óftry ng quâqfmu n ởnbwy đivio âqfmu y chờzmqp việxmrv n binh, thìxdjg việxmrv n binh íolbf t ra phảvxck i vàftry i thánbwy ng mớpfzg i tớpfzg i, màftry lưtabx ơumlp ng thảvxck o củnkgy a ta thìxdjg tuyệxmrv t rồqbbv i. Ta cũyuom ng khôegxc ng thểtbku đivio i đivio ưtabx ờzmqp ng nàftry y. Ba làftry tin lờzmqp i Hoằkwzj ng-Châqfmu n rúlhmn t lui. Víolbf thửeyft Hoằkwzj ng-Châqfmu n cóftry thiệxmrv n tâqfmu m mởnbwy đivio ưtabx ờzmqp ng cho ta lui quâqfmu n; cho rằkwzj ng ta lui quâqfmu n tróftry t lọhpsj t, nhưtabx ng khôegxc ng cứxhjy u đivio ưtabx ợnito c thàftry nh Ung, thìxdjg trưtabx ớpfzg c sau gìxdjg cũyuom ng bịpfzg họhpsj a sánbwy t thâqfmu n. Con đivio ưtabx ờzmqp ng nàftry y càftry ng khôegxc ng thểtbku đivio i đivio ưtabx ợnito c. Bốvrym n làftry , lợnito i dụtbye ng quâqfmu n Giao-chỉtbye đivio óftry ng trêmpae n Hỏngzi a-giánbwy p khôegxc ng làftry m bao, ta liềgikp u lĩolbf nh đivio ánbwy nh lêmpae n, phánbwy vòbbjq ng vâqfmu y, rồqbbv i tiếbekq n vềgikp thàftry nh Ung. Trong Tôegxc Giàftry m đivio ánbwy nh ra, ta từdztw ngoàftry i đivio ánbwy nh vàftry o, may ra cứxhjy u đivio ưtabx ợnito c Giàftry m. Chỉtbye cóftry con đivio ưtabx ờzmqp ng nàftry y khảvxck dĩolbf đivio i đivio ưtabx ợnito c màftry thôegxc i.
Trưtabx ơumlp ng Biệxmrv n nhărsmf n mặeyft t:
– Nếbekq u nhưtabx ta đivio ánbwy nh lêmpae n Hỏngzi a-giánbwy p, rồqbbv i phíolbf a sau Hoằkwzj ng-Châqfmu n cho quâqfmu n đivio uổgoqx i theo, thìxdjg chẳdztw ng hóftry a ra ta chui đivio ầqbiu u vàftry o rọhpsj ưtabx ?
Hứxhjy a Dựqbiu chỉtbye lêmpae n bảvxck n đivio ồqbbv :
– Từdztw đivio âqfmu y lêmpae n Hỏngzi a-giánbwy p chỉtbye cóftry mộihjo t đivio ưtabx ờzmqp ng đivio i, Hoằkwzj ng-Châqfmu n khôegxc ng bao giờzmqp nghĩolbf rằkwzj ng ta dánbwy m hàftry nh sựqbiu liềgikp u lĩolbf nh nhưtabx vậxjxd y. Khi y biếbekq t, tậxjxd p trung đivio ưtabx ợnito c quâqfmu n, đivio uổgoqx i theo; thìxdjg ta đivio ãobrq phánbwy xong vòbbjq ng vâqfmu y, tiếbekq n vềgikp thàftry nh Ung rồqbbv i.
Cánbwy c tưtabx ớpfzg ng bàftry n luậxjxd n phâqfmu n vâqfmu n chưtabx a quyếbekq t, thìxdjg tếbekq tánbwy c vàftry o bánbwy o:
– Quâqfmu n Giao-chỉtbye têmpae n núlhmn i Hỏngzi a-giánbwy p đivio ãobrq nhổgoqx trạdztw i tiếbekq n vềgikp thàftry nh Ung; còbbjq n quâqfmu n đivio óftry ng trêmpae n núlhmn i Đmpae ạdztw i-giánbwy p đivio ãobrq đivio ổgoqx đivio ồqbbv i, tiếbekq n vềgikp hợnito p vớpfzg i quâqfmu n củnkgy a Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng.
Ôakyx n Nguyêmpae n-Dụtbye nhảvxck y phắxejf t lêmpae n:
– Vậxjxd y thìxdjg ngay bâqfmu y giờzmqp , bao nhiêmpae u đivio ồqbbv dùvckw ng nặeyft ng đivio ểtbku lạdztw i hếbekq t, thưtabx ơumlp ng binh cũyuom ng khôegxc ng mang theo. Ta chờzmqp trờzmqp i tốvrym i sẽzljq âqfmu m thầqbiu m tiếbekq n lêmpae n núlhmn i Hỏngzi a-giánbwy p. Đmpae ểtbku đivio ánbwy nh lừdztw a đivio ịpfzg ch, ta vẫztum n đivio ểtbku nguyêmpae n trạdztw i, đivio èprqm n cánbwy c cửeyft a trạdztw i vẫztum n đivio ốvrym t sánbwy ng, lạdztw i duy trìxdjg đivio ộihjo i quâqfmu n tiếbekq p tụtbye c đivio ánbwy nh trốvrym ng hiệxmrv u cầqbiu m canh.
Đmpae êmpae m mùvckw ng sánbwy u thánbwy ng giêmpae ng, khi màftry n đivio êmpae m buôegxc ng xuốvrym ng, Ôakyx n Nguyêmpae n-Dụtbye dẫztum n đivio ạdztw o binh đivio ệxmrv nhấxjxd t lêmpae n đivio ưtabx ờzmqp ng trưtabx ớpfzg c. Khi tớpfzg i châqfmu n núlhmn i Hỏngzi a-giánbwy p y cho đivio ộihjo i thánbwy m mãobrq đivio i dòbbjq đivio ưtabx ờzmqp ng. Lánbwy t sau thánbwy m mãobrq bánbwy o rằkwzj ng quâqfmu n Việxmrv t đivio ãobrq rúlhmn t khỏngzi i, bao nhiêmpae u bếbekq p đivio ãobrq lấxjxd p hếbekq t, chúlhmn ng bỏngzi lạdztw i trêmpae n núlhmn i mộihjo t sốvrym đivio ồqbbv dùvckw ng vôegxc íolbf ch. Ôakyx n yêmpae n tâqfmu m cho quâqfmu n vưtabx ợnito t núlhmn i. Khi sang đivio ếbekq n châqfmu n núlhmn i bêmpae n kia, cũyuom ng khôegxc ng thấxjxd y bóftry ng dánbwy ng mộihjo t têmpae n quâqfmu n Việxmrv t, y cưtabx ờzmqp i thầqbiu m:
– Têmpae n Hoằkwzj ng-Châqfmu n tưtabx ởnbwy ng ta sợnito hãobrq i rúlhmn t lui, nêmpae n bỏngzi khôegxc ng chặeyft n phíolbf a trưtabx ớpfzg c nữkqou a. Y nàftry o ngờzmqp !!!
Ôakyx n sai ngưtabx ờzmqp i bánbwy o vớpfzg i Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t. Thủnkgy -Tiếbekq t cho đivio ạdztw o đivio ệxmrv nhịpfzg leo núlhmn i, đivio ạdztw o đivio ệxmrv tam tiếbekq p theo. Y vớpfzg i cánbwy c tham tưtabx ớpfzg ng đivio i giữkqou a hai đivio ạdztw o đivio ệxmrv nhịpfzg , đivio ệxmrv tam. Còbbjq n đivio ạdztw o kịpfzg binh 47 đivio i sau làftry m đivio oạdztw n hậxjxd u.
Khi lêmpae n tớpfzg i đivio ỉtbye nh Hoảvxck -giánbwy p, Trưtabx ơumlp ng đivio ứxhjy ng trêmpae n mỏngzi n núlhmn i cao quan sánbwy t vềgikp hưtabx ớpfzg ng Đmpae ôegxc ng, nơumlp i Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng đivio óftry ng quâqfmu n, thấxjxd y đivio èprqm n đivio uốvrym c lậxjxd p lòbbjq e trêmpae n mộihjo t khoảvxck ng thung lũyuom ng rộihjo ng, y cưtabx ờzmqp i vớpfzg i chưtabx tưtabx ớpfzg ng:
– Ngàftry y mai, íolbf t ra phảvxck i tớpfzg i Ngọhpsj Hoằkwzj ng-Châqfmu n mớpfzg i biếbekq t ra tiếbekq n quâqfmu n, y cóftry tậxjxd p trung quâqfmu n đivio uổgoqx i theo thìxdjg cũyuom ng phảvxck i sánbwy ng ngàftry y kia (mốvrym t) mớpfzg i lêmpae n đivio ưtabx ờzmqp ng đivio ưtabx ợnito c. Bấxjxd y giờzmqp ta đivio ãobrq bắxejf t tay đivio ưtabx ợnito c vớpfzg i Tôegxc Giàftry m rồqbbv i.
Thìxdjg nh lìxdjg nh ba chiếbekq c phánbwy o thărsmf ng thiêmpae n vọhpsj t lêmpae n trêmpae n trờzmqp i, nổgoqx tung, ánbwy nh sánbwy ng tỏngzi a ra hìxdjg nh ba con chim ưtabx ng sánbwy ng chóftry i trong đivio êmpae m tốvrym i. Rồqbbv i tiếbekq p theo hàftry ng loạdztw t tiếbekq ng Lôegxc i-tiễvrym n bắxejf n lêmpae n trờzmqp i, nổgoqx rung đivio ộihjo ng khôegxc ng gian, ánbwy nh lửeyft a sánbwy ng lòbbjq a rừdztw ng núlhmn i. Lạdztw i tiếbekq ng mánbwy y bắxejf n đivio ánbwy kêmpae u ríolbf t lêmpae n nhữkqou ng tiếbekq ng ghêmpae sợnito . Lôegxc i-tiễvrym n, đivio ánbwy đivio ổgoqx chụtbye p lêmpae n đivio ầqbiu u đivio ộihjo i hìxdjg nh quâqfmu n Tốvrym ng đivio ang đivio i. Quâqfmu n reo, trốvrym ng thúlhmn c, chiêmpae ng rềgikp n. Quâqfmu n Việxmrv t từdztw trong cánbwy c hốvrym c đivio ánbwy , trong rừdztw ng bắxejf n ra. Quâqfmu n Tốvrym ng khôegxc ng biếbekq t quâqfmu n Việxmrv t ởnbwy đivio âqfmu u, thàftry nh ra chỉtbye biếbekq t tìxdjg m chỗegxc núlhmn p.
Thủnkgy -Tiếbekq t kinh hồqbbv n, hỏngzi i viêmpae n tưtabx ớpfzg ng tham quâqfmu n Triệxmrv u Túlhmn :
– Lỗegxc i tạdztw i ta! Lỗegxc i tạdztw i ta! Ngưtabx ờzmqp i đivio ãobrq rộihjo ng lưtabx ợnito ng, mởnbwy đivio ưtabx ờzmqp ng cho ta lui, màftry ta làftry m ngưtabx ợnito c, nêmpae n ta phảvxck i lĩolbf nh cánbwy i hậxjxd u quảvxck nàftry y. Làftry m sao bâqfmu y giờzmqp ???
Y đivio ứxhjy ng trêmpae n mỏngzi m đivio ánbwy cao, trôegxc ng vềgikp hưtabx ớpfzg ng Bắxejf c, nơumlp i đivio ạdztw o kịpfzg mãobrq đivio i đivio oạdztw n hậxjxd u; y rùvckw ng mìxdjg nh khi thấxjxd y dưtabx ớpfzg i ánbwy nh lửeyft a chậxjxd p chờzmqp n hiệxmrv n ra cảvxck nh hỗegxc n loạdztw n: Kịpfzg -binh bịpfzg trúlhmn ng phụtbye c binh củnkgy a Thầqbiu n-nỏngzi , Thầqbiu n-hổgoqx , Thầqbiu n-bánbwy o. Kịpfzg -mãobrq bịpfzg bắxejf n ngãobrq lổgoqx ng chổgoqx ng, còbbjq n ngựqbiu a thìxdjg bịpfzg Thầqbiu n-hổgoqx , Thầqbiu n-bánbwy o, Thầqbiu n-ngao tấxjxd n côegxc ng bỏngzi chạdztw y tánbwy n loạdztw n. Dùvckw khoảvxck ng cánbwy ch hơumlp n sánbwy u dậxjxd m (3 km), y cũyuom ng nhìxdjg n thấxjxd y tưtabx ớpfzg ng chỉtbye huy đivio oàftry n phụtbye c kíolbf ch làftry Lýbekq Đmpae oan, Ngọhpsj c-Liêmpae n, Hùvckw ng Nghiãobrq , Âqfmu u Thanh.
Y lạdztw i nhìxdjg n vềgikp hưtabx ớpfzg ng Nam, nơumlp i đivio ạdztw o quâqfmu n đivio ệxmrv nhấxjxd t đivio ãobrq đivio ổgoqx đivio ồqbbv i, thìxdjg chỉtbye còbbjq n thấxjxd y cảvxck nh quâqfmu n Tốvrym ng đivio ầqbiu u hàftry ng bịpfzg quâqfmu n Việxmrv t lùvckw a ngồqbbv i thàftry nh từdztw ng hàftry ng, hai tay đivio ưtabx a lêmpae n đivio ầqbiu u.
Còbbjq n hai đivio ạdztw o binh đivio ệxmrv nhịpfzg , đivio ệxmrv tam thìxdjg đivio ang chiếbekq n đivio ấxjxd u tuyệxmrv t vọhpsj ng. Vôegxc tìxdjg nh y nhìxdjg n lêmpae n: Phíolbf a chỏngzi m ba góftry c núlhmn i, mỗegxc i chỏngzi m mộihjo t tưtabx ớpfzg ng Việxmrv t đivio ang dùvckw ng đivio uốvrym c đivio ểtbku chỉtbye đivio ưtabx ờzmqp ng cho quâqfmu n tấxjxd n côegxc ng. Dưtabx ớpfzg i ánbwy nh đivio uốvrym c chậxjxd p chờzmqp n, y nhậxjxd n ra đivio óftry làftry Phạdztw m Dậxjxd t, Vũyuom Quang, Đmpae inh Hoàftry ng-Nghi.
Cuộihjo c nãobrq Thạdztw ch-xa, Lôegxc i-tiễvrym n, bắxejf n têmpae n, xung sánbwy t suốvrym t từdztw giờzmqp Sửeyft u đivio ếbekq n hếbekq t giờzmqp Dầqbiu n thìxdjg Hoàftry ng-Nghi đivio ánbwy nh ba tiếbekq ng chiêmpae ng, lậxjxd p tứxhjy c Thạdztw ch-xa, đivio ạdztw i nỏngzi ngưtabx ng tánbwy c xạdztw , quâqfmu n Việxmrv t cũyuom ng lui vàftry o rừdztw ng.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng đivio ứxhjy ng trêmpae n chóftry t vóftry t mộihjo t câqfmu y cao, tay cầqbiu m loa hưtabx ớpfzg ng vàftry o phíolbf a quâqfmu n Tốvrym ng:
– Binh tưtabx ớpfzg ng Tốvrym ng nghe đivio âqfmu y! Phíolbf a hậxjxd u quâqfmu n, đivio ạdztw o kịpfzg binh bịpfzg Thầqbiu n-hổgoqx , Thầqbiu n-bánbwy o, Thầqbiu n-Ngao bao vâqfmu y đivio ãobrq đivio ầqbiu u hàftry ng hếbekq t rồqbbv i. Phíolbf a trưtabx ớpfzg c, đivio ạdztw o đivio ệxmrv nhấxjxd t bịpfzg Thầqbiu n-phong đivio ốvrym t, bịpfzg trúlhmn ng trậxjxd n đivio ịpfzg a củnkgy a Thầqbiu n-nỏngzi , bịpfzg diệxmrv t hếbekq t. Hãobrq y mau mau buôegxc ng vũyuom khíolbf , hai tay chắxejf p lạdztw i đivio ểtbku lêmpae n đivio ầqbiu u, rồqbbv i đivio i xuốvrym ng châqfmu n núlhmn i, sẽzljq khỏngzi i chếbekq t. Ta, Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng, đivio em quâqfmu n nhâqfmu n nghĩolbf a sang cứxhjy u dâqfmu n Hánbwy n bịpfzg khổgoqx vìxdjg Tâqfmu n-phánbwy p; hứxhjy a rằkwzj ng: Ai đivio ầqbiu u hàftry ng sẽzljq đivio ưtabx ợnito c tha. Ai chốvrym ng sẽzljq bịpfzg bắxejf t cho hổgoqx , bánbwy o ărsmf n thịpfzg t.
Sau mấxjxd y lầqbiu n gọhpsj i loa, quâqfmu n Tốvrym ng buôegxc ng vũyuom khíolbf , rờzmqp i chỗegxc nấxjxd p, nốvrym i đivio uôegxc i nhau xuốvrym ng núlhmn i. Đmpae ếbekq n cuốvrym i giờzmqp Dầqbiu n, khi ánbwy nh nắxejf ng Xuâqfmu n chiếbekq u chứxhjy a chan trêmpae n núlhmn i Hỏngzi a-giánbwy p; Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t cùvckw ng mấxjxd y viêmpae n tánbwy lãobrq nh mệxmrv t nhừdztw ngưtabx ờzmqp i ra, rồqbbv i cùvckw ng nhau đivio ứxhjy ng dậxjxd y quan sánbwy t trậxjxd n đivio ịpfzg a: Trêmpae n con đivio ưtabx ờzmqp ng vắxejf t ngang qua núlhmn i Hỏngzi a-giánbwy p, vũyuom khíolbf , vậxjxd t dụtbye ng ngổgoqx n ngang khắxejf p nơumlp i. Cạdztw nh vũyuom khíolbf , nàftry o xánbwy c chếbekq t củnkgy a ngưtabx ờzmqp i, nàftry o xánbwy c chếbekq t củnkgy a ngựqbiu a nằkwzj m rảvxck i ránbwy c trêmpae n đivio ưtabx ờzmqp ng, dưtabx ớpfzg i khe, hốvrym c đivio ánbwy . Cóftry xánbwy c bịpfzg têmpae n xuyêmpae n qua ngưtabx ờzmqp i, cóftry xánbwy c bịpfzg trúlhmn ng đivio ánbwy thâqfmu y dậxjxd p nánbwy t; lạdztw i cóftry thưtabx ơumlp ng binh chưtabx a chếbekq t, kẻgoqx thìxdjg nằkwzj m thởnbwy thoi thóftry p, ngưtabx ờzmqp i thìxdjg rêmpae n la. Mộihjo t vàftry i binh sĩolbf còbbjq n sốvrym ng sóftry t, ngồqbbv i dựqbiu a lưtabx ng vàftry o vánbwy ch đivio ánbwy , vàftry o gốvrym c câqfmu y, mặeyft t mũyuom i lem luốvrym c, mánbwy u me khắxejf p thâqfmu n. Chúlhmn ng ngơumlp ngánbwy c nhìxdjg n Trưtabx ơumlp ng, màftry khôegxc ng nóftry i lêmpae n lờzmqp i.
Cóftry hai phụtbye nữkqou trẻgoqx từdztw dưtabx ớpfzg i đivio i lêmpae n, Trưtabx ơumlp ng nhậxjxd n ra mộihjo t ngưtabx ờzmqp i làftry Trầqbiu n Ngọhpsj c-Liêmpae n, mộihjo t ngưtabx ờzmqp i làftry Âqfmu u Huyềgikp n. Ngọhpsj c-Liêmpae n bưtabx ng cánbwy i khay, trêmpae n đivio ựqbiu ng bìxdjg nh rưtabx ợnito u, mộihjo t cánbwy i bánbwy t, mộihjo t đivio ôegxc i đivio ũyuom a, mộihjo t đivio ĩolbf a đivio ựqbiu ng bánbwy nh chưtabx ng, mộihjo t đivio ĩolbf a đivio ựqbiu ng giòbbjq bìxdjg . Âqfmu u Huyềgikp n dắxejf t mộihjo t con ngựqbiu a đivio ầqbiu y dủnkgy yêmpae n cưtabx ơumlp ng. Ngọhpsj c-Liêmpae n cung tay nóftry i:
– Thưtabx a Đmpae ôegxc -giánbwy m, Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng sai chịpfzg em chúlhmn ng tôegxc i lêmpae n mờzmqp i Đmpae ôegxc -giánbwy m xơumlp i đivio iểtbku m tâqfmu m, rồqbbv i lêmpae n ngựqbiu a vềgikp Quếbekq -châqfmu u cho.
Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t đivio ưtabx a đivio ôegxc i mắxejf t lờzmqp đivio ờzmqp nhìxdjg n hai thiếbekq u phụtbye trẻgoqx , y khôegxc ng nóftry i khôegxc ng rằkwzj ng, hai tay tiếbekq p khay đivio ồqbbv ărsmf n; thảvxck n nhiêmpae n uốvrym ng rưtabx ợnito u, an bánbwy nh. Ănkgy n xong Trưtabx ơumlp ng hỏngzi i:
– Trầqbiu n, Âqfmu u phu nhâqfmu n. Kẻgoqx bạdztw i trậxjxd n nàftry y muốvrym n biếbekq t tìxdjg nh hìxdjg nh cánbwy c tưtabx ớpfzg ng, cùvckw ng quâqfmu n sĩolbf Tốvrym ng ra sao?
Ngọhpsj c-Liêmpae n cung tay:
– Nhưtabx Trưtabx ơumlp ng đivio ạdztw i nhâqfmu n biếbekq t, sau trâqfmu n đivio ánbwy nh Đmpae ạdztw i-giánbwy p hai hôegxc m trưtabx ớpfzg c, đivio ạdztw o đivio ệxmrv nhấxjxd t quâqfmu n sốvrym chỉtbye còbbjq n mộihjo t nửeyft a, nêmpae n bịpfzg hiệxmrv u Đmpae ằkwzj ng-hảvxck i củnkgy a vợnito chồqbbv ng chúlhmn ng tôegxc i tiêmpae u diệxmrv t trong nửeyft a giờzmqp . Ôakyx n tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n chếbekq t trong loạdztw n quâqfmu n.
– Còbbjq n đivio ạdztw o kịpfzg -binh?
– Đmpae ạdztw o kịpfzg binh bịpfzg trúlhmn ng phụtbye c binh củnkgy a hiệxmrv u Quảvxck ng-thánbwy nh, Quảvxck ng-vũyuom , tấxjxd t cảvxck ngưtabx ờzmqp i ngựqbiu a phơumlp i thâqfmu y ởnbwy bêmpae n bờzmqp suốvrym i Ngọhpsj c-tuyềgikp n. Vưtabx ơumlp ng Tuầqbiu n-kiểtbku m đivio ấxjxd u võdmxa vớpfzg i sưtabx huynh Hùvckw ng Tríolbf , đivio ãobrq chếbekq t vàftry o giờzmqp Sửeyft u đivio êmpae m qua.
– Còbbjq n hai đivio ạdztw o đivio ệxmrv nhịpfzg , đivio ệxmrv tam?
Ngọhpsj c-Liêmpae n chỉtbye vàftry o con đivio ưtabx ờzmqp ng vắxejf t ngang qua núlhmn i:
– Họhpsj bịpfzg Thạdztw ch-xa, Lôegxc i-tiễvrym n nãobrq suốvrym t đivio êmpae m; bịpfzg hai hiệxmrv u Quảvxck ng-thánbwy nh, Quảvxck ng-vũyuom tậxjxd p kíolbf ch chếbekq t phâqfmu n nửeyft a; còbbjq n phâqfmu n nửeyft a xuốvrym ng núlhmn i đivio ầqbiu u hàftry ng. Nộihjo i ngàftry y hôegxc m nay, Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng sẽzljq cấxjxd p lưtabx ơumlp ng thựqbiu c cho họhpsj vềgikp Quếbekq -châqfmu u.
Thủnkgy -Tiếbekq t nóftry i nhưtabx ngưtabx ờzmqp i mấxjxd t hồqbbv n:
– Thếbekq còbbjq n Trưtabx ơumlp ng Biệxmrv n, Hứxhjy a Dựqbiu ?
– Dưtabx ờzmqp ng nhưtabx hai vịpfzg đivio óftry chếbekq t trong loạdztw n quâqfmu n, chúlhmn ng tôegxc i đivio ang cho tìxdjg m xánbwy c, đivio ểtbku tẩbybr m liệxmrv m, rồqbbv i sẽzljq đivio ưtabx a vềgikp Quếbekq -châqfmu u.
Trong khi Ngọhpsj c-Liêmpae n đivio ốvrym i đivio ánbwy p, thìxdjg từdztw phíolbf a sau Lýbekq Đmpae oan đivio ãobrq đivio em đivio ộihjo i y-sĩolbf lêmpae n, đivio ang bărsmf ng bóftry cho thưtabx ơumlp ng binh Tốvrym ng. Thấxjxd y viêmpae n tham tưtabx ớpfzg ng Triệxmrv u Túlhmn nằkwzj n thoi thóftry p thởnbwy miệxmrv ng xin nưtabx ớpfzg c uốvrym ng. Lýbekq Đmpae oan vộihjo i bồqbbv ng y lêmpae n, đivio ưtabx a vềgikp chỗegxc bằkwzj ng phẳdztw ng, lấxjxd y nưtabx ớpfzg c cho uốvrym ng, rồqbbv i bărsmf ng bóftry cấxjxd p cứxhjy u.
Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t ngửeyft a mặeyft t lêmpae n trờzmqp i chỉtbye vềgikp phíolbf a núlhmn i Ngũyuom -lĩolbf nh, lạdztw y ba lạdztw y rồqbbv i than:
– Hy-Ninh bệxmrv hạdztw ! Trưtabx ớpfzg c đivio âqfmu y vua Đmpae ếbekq -Minh đivio ãobrq lậxjxd p đivio àftry n tếbekq cánbwy o trờzmqp i đivio ấxjxd t, phâqfmu n chia cưtabx ơumlp ng thổgoqx Nam-Bắxejf c rằkwzj ng: Nam khôegxc ng xâqfmu m Bắxejf c, Bắxejf c chẳdztw ng hiếbekq p Nam, kẻgoqx nàftry o tránbwy i lờzmqp i thìxdjg tuyệxmrv t tổgoqx tuyệxmrv t tôegxc n. Cho nêmpae n đivio ờzmqp i Tầqbiu n, Đmpae ồqbbv Thưtabx vớpfzg i nửeyft a triệxmrv u quâqfmu n bịpfzg đivio ốvrym t ởnbwy Ma-tầqbiu n lĩolbf nh; đivio ờzmqp i Hánbwy n, Mãobrq Việxmrv n, Lưtabx u Long bạdztw ịpfzg quâqfmu n ởnbwy hồqbbv Đmpae ộihjo ng-đivio ìxdjg nh; rồqbbv i Hoàftry ng Thao bịpfzg giếbekq t ởnbwy sôegxc ng Bạdztw ch-đivio ằkwzj ng; rồqbbv i Hầqbiu u Nhâqfmu n-Bảvxck o, Triệxmrv u Phụtbye ng-Huâqfmu n, Quánbwy ch Quâqfmu n-Biệxmrv n, Tôegxc n Toàftry n-Hưtabx ng bạdztw i ởnbwy Chi-lărsmf ng, Bạdztw ch-đivio ằkwzj ng. Bâqfmu y giờzmqp thàftry nh Ung nhưtabx đivio èprqm n trưtabx ớpfzg c gióftry , thầqbiu n đivio ãobrq làftry m hếbekq t sứxhjy c, màftry đivio ưtabx a đivio ếbekq n kếbekq t quảvxck nàftry y. Chẳdztw ng qua làftry sốvrym trờzmqp i đivio ãobrq đivio ịpfzg nh.
Ngọhpsj c-Liêmpae n tiếbekq p:
– Khảvxck ng khánbwy i thay! Trung nghĩolbf a thay lờzmqp i củnkgy a mộihjo t tưtabx ớpfzg ng ngoàftry i biêmpae n thùvckw y khôegxc ng nhụtbye c mệxmrv nh quâqfmu n vưtabx ơumlp ng. Trưtabx ơumlp ng đivio ạdztw i nhâqfmu n luậxjxd n đivio úlhmn ng. Cánbwy i thờzmqp i vua Đmpae ếbekq -Minh lậxjxd p đivio àftry n tếbekq trờzmqp i đivio ấxjxd t đivio ãobrq quánbwy xa. Tiểtbku u nữkqou xin dẫztum n tíolbf ch mớpfzg i đivio âqfmu y tạdztw i Tốvrym ng triềgikp u đivio ểtbku đivio ạdztw i nhâqfmu n nghe: Bấxjxd y giờzmqp làftry niêmpae n hiệxmrv u Đmpae ạdztw i-trung Tưtabx ờzmqp ng-phùvckw nguyêmpae n niêmpae n (Mậxjxd u-Thâqfmu n, DL.1008), thánbwy ng giêmpae ng, ngàftry y Ấrwoz t-Sửeyft u, cóftry tiếbekq ng thầqbiu n tiêmpae n từdztw cửeyft a Đmpae ạdztw i-thừdztw a trêmpae n trờzmqp i đivio ọhpsj c bàftry i vărsmf n rấxjxd t dàftry i, khắxejf p Biệxmrv n-kinh đivio ềgikp u nghe đivio ưtabx ợnito c. Vua Châqfmu n-Tôegxc ng sai chéyuom p lạdztw i, rồqbbv i cho triệxmrv u quầqbiu n thầqbiu n ởnbwy đivio iệxmrv n Triềgikp u-nguyêmpae n, vàftry gọhpsj i sánbwy ch ấxjxd y làftry Thiêmpae n-thưtabx . Nộihjo i dung sánbwy ch đivio ịpfzg nh rõdmxa cưtabx ơumlp ng vựqbiu c Trung-nguyêmpae n vàftry bốvrym n phíolbf a Đmpae ôegxc ng, Tâqfmu y, Nam, Bắxejf c. Phầqbiu n đivio ịpfzg nh cưtabx ơumlp ng giớpfzg i Nam vựqbiu c chảvxck nóftry i rõdmxa rằkwzj ng con vua Viêmpae m-đivio ếbekq làftry m vua phưtabx ơumlp ng Nam đivio óftry sao? Vìxdjg Thiêmpae n-thưtabx rấxjxd t linh, nêmpae n từdztw đivio ấxjxd y, mỗegxc i thánbwy ng, tểtbku -tưtabx ớpfzg ng phảvxck i đivio ếbekq n đivio iệxmrv n Kíolbf nh-thiêmpae n đivio ọhpsj c mộihjo t lầqbiu n, mong thấxjxd u đivio ếbekq n trờzmqp i; nhờzmqp trờzmqp i sai Thiêmpae n-binh, Thiêmpae n-tưtabx ớpfzg ng ngărsmf n chậxjxd n khôegxc ng cho Khấxjxd t-Đmpae an vưtabx ợnito t biêmpae n chiếbekq m đivio ấxjxd t Trung-thổgoqx . Kểtbku từdztw khi Vưtabx ơumlp ng An-Thạdztw ch lêmpae n làftry m tểtbku -tưtabx ớpfzg ng, y mớpfzg i bỏngzi khôegxc ng đivio ọhpsj c, rồqbbv i Trưtabx ơumlp ng đivio ạdztw i nhâqfmu n cùvckw ng chưtabx quâqfmu n mớpfzg i mua lấxjxd y kếbekq t quảvxck nàftry y.
Ghi chúlhmn ,
Việxmrv c chéyuom p Thiêmpae n-thưtabx nàftry y, đivio ưtabx ợnito c ghi rõdmxa trong Tốvrym ng-sửeyft quyểtbku n 7, Châqfmu n-tôegxc ng bảvxck n kỷadbb , trang 135. Sựqbiu thựqbiu c bấxjxd y giờzmqp phíolbf a Bắxejf c Tốvrym ng bịpfzg Liêmpae u uy hiếbekq p, bắxejf t cắxejf t đivio ấxjxd t, nộihjo p vàftry ng lụtbye a. Phíolbf a Tâqfmu y bịpfzg Tâqfmu y-hạdztw tấxjxd n côegxc ng. Phíolbf a Nam bịpfzg Đmpae ạdztw i-Việxmrv t éyuom p. Bọhpsj n 5 gian thầqbiu n bịpfzg Tốvrym ng-sửeyft gọhpsj i làftry Ngũyuom -quỷadbb gồqbbv m Vưtabx ơumlp ng Khâqfmu m Nhưtabx ợnito c, Trầqbiu n Nghiêmpae u-Tánbwy (Tẩbybr u), Đmpae inh Vịpfzg , Trầqbiu n Bàftry nh Niêmpae n, Lưtabx u Thừdztw a Hoa mớpfzg i bầqbiu y ra tròbbjq bịpfzg p bợnito m. Niêmpae n hiệxmrv u Đmpae ạdztw i-trung Tưtabx ờzmqp ng-phùvckw đivio ờzmqp i vua Châqfmu n-Tôegxc ng (1008) thay vìxdjg tổgoqx chứxhjy c binh bịpfzg giữkqou nưtabx ớpfzg c, thìxdjg Tểtbku -tưtabx ớpfzg ng Vưtabx ơumlp ng Khâqfmu m Nhưtabx ợnito c đivio ềgikp nghịpfzg nêmpae n dùvckw ng hìxdjg nh thứxhjy c Phong-thiệxmrv n, tứxhjy c tếbekq cánbwy o trờzmqp i đivio ấxjxd t ởnbwy núlhmn i Thánbwy i-sơumlp n đivio ểtbku trấxjxd n phụtbye c bốvrym n phưtabx ơumlp ng. Nhưtabx ng muốvrym n tỏngzi ra việxmrv c cúlhmn ng tếbekq đivio óftry làftry linh ứxhjy ng tựqbiu trờzmqp i, cầqbiu n phảvxck i cóftry bộihjo sánbwy ch gọhpsj i làftry Thiêmpae n-thưtabx , củnkgy a Thiêmpae n-đivio ìxdjg nh ban xuốvrym ng.
Thánbwy ng ba niêmpae n hiệxmrv u Thiêmpae n-hy thứxhjy ba (??) vẫztum n thờzmqp i vua Châqfmu n-Tôegxc ng, viêmpae n Tuầqbiu n-kiểtbku m Chu Nărsmf ng cùvckw ng viêmpae n Thánbwy i-giánbwy m Chu Hoàftry i Chíolbf nh đivio ưtabx ợnito c nhàftry vua chuẩbybr n cho làftry m Thiêmpae n-thưtabx giảvxck , đivio em dấxjxd u vàftry o hang núlhmn i Càftry n-hựqbiu u, phíolbf a Nam Trưtabx ờzmqp ng-an, rồqbbv i sai bọhpsj n đivio ồqbbv ng cốvrym t nóftry i rằkwzj ng « Từdztw nghìxdjg n xưtabx a, cóftry Thiêmpae n-thưtabx từdztw trờzmqp i rơumlp i xuốvrym ng hang núlhmn i Càftry n-hựqbiu u ». Song sĩolbf dâqfmu n khôegxc ng ai tin.
Bấxjxd y giờzmqp danh sĩolbf Khấxjxd u Chuẩbybr n, trưtabx ớpfzg c từdztw ng làftry Tểtbku -tưtabx ớpfzg ng, bịpfzg biếbekq m vìxdjg tộihjo i nóftry i thẳdztw ng, rấxjxd t đivio ưtabx ợnito c sĩolbf dâqfmu n tin tưtabx ởnbwy ng. Oâqfmu ng đivio ang trấxjxd n nhậxjxd m đivio ạdztw o Vĩolbf nh-hưtabx ng quâqfmu n gầqbiu n núlhmn i Càftry n Hựqbiu u. Sĩolbf dâqfmu n nóftry i rằkwzj ng: Cánbwy i vụtbye Thiêmpae n-thưtabx làftry bịpfzg a đivio ặeyft t. Nếbekq u nhưtabx cóftry thìxdjg ắxejf t Khấxjxd u Chuẩbybr n đivio ãobrq dâqfmu ng vềgikp triềgikp u.
Vua Châqfmu n-Tôegxc ng mậxjxd t sai Chu Hoàftry i Chíolbf nh ngỏngzi ýbekq rằkwzj ng Khấxjxd u Chuẩbybr n nêmpae n giảvxck vàftry o núlhmn i, tìxdjg m thấxjxd y Thiêmpae n-tưtabx rồqbbv i dâqfmu ng lêmpae n vua. Lúlhmn c đivio ầqbiu u Khấxjxd u Chuẩbybr n từdztw chốvrym i, nhưtabx ng vìxdjg say quyềgikp n hàftry nh, muốvrym n vềgikp triềgikp u, ôegxc ng phảvxck i bánbwy n rẻgoqx cánbwy i chíolbf nh khíolbf . Khi ôegxc ng mang Thiêmpae n-thưtabx vềgikp Biệxmrv n-kinh, nhàftry vua thâqfmu n ra cổgoqx ng thàftry nh rưtabx ớpfzg c. Dĩolbf nhiêmpae n Khấxjxd u Chuẩbybr n thanh vâqfmu n đivio ắxejf c lộihjo . Thếbekq làftry thánbwy ng sánbwy u nărsmf m đivio óftry , Vưtabx ơumlp ng Khâqfmu m Nhưtabx ợnito c chếbekq t, Khấxjxd u Chuẩbybr n đivio ưtabx ợnito c phong chứxhjy c Tểtbku -tưtabx ớpfzg ng kiêmpae m Lạdztw i-bộihjo thưtabx ợnito ng-thưtabx .
Mộihjo t danh sĩolbf đivio ưtabx ơumlp ng thờzmqp i làftry Ngụtbye y Dãobrq ngưtabx ờzmqp i Thiểtbku m-châqfmu u đivio ãobrq đivio ãobrq làftry m mộihjo t bàftry i thơumlp châqfmu m biếbekq m Khấxjxd u Chuẩbybr n. Khấxjxd u Chẩbybr n đivio au lắxejf m, ôegxc ng làftry m thơumlp đivio ểtbku biệxmrv n luậxjxd n cho mìxdjg nh nhưtabx sau:
Tặeyft ng Ngụtbye y Dãobrq xửeyft sĩolbf
Nhâqfmu n vărsmf n danh lợnito i tẩbybr u trầqbiu n ai,
Duy tửeyft cao nhàftry n hốvrym i thịpfzg nh tàftry i.
Hâqfmu m chẳdztw m dạdztw phong huyêmpae n tiếbekq t lệxmrv ,
Bếbekq môegxc n xuâqfmu n vũyuom trưtabx ởnbwy ng môegxc i đivio àftry i.
Thi đivio ềgikp viễvrym n tụtbye kinh niêmpae n đivio ắxejf c.
Tărsmf ng luyếbekq n u hiêmpae n kếbekq nhậxjxd t lai,
Khưtabx ớpfzg c khủnkgy ng minh quâqfmu n trưtabx ng ẩbybr n dậxjxd t,
Khêmpae vâqfmu n nan đivio ắxejf c, cậxjxd n bồqbbv i hồqbbv i.
Dịpfzg ch
Ngưtabx ờzmqp i đivio ờzmqp i danh lợnito i thíolbf ch bon chen,
Duy chỉtbye ngàftry i đivio âqfmu y quảvxck thựqbiu c nhàftry n.
Ôakyx m gốvrym i ngồqbbv i nghe thanh gióftry thổgoqx i,
Mưtabx a xuâqfmu n, cửeyft a khéyuom p cảvxck nh rêmpae u lan.
Hang núlhmn i xa xărsmf m thưtabx gửeyft i lạdztw i,
Tărsmf ng nhâqfmu n yêmpae u thíolbf ch hiêmpae n hoang tàftry n.
Chỉtbye sợnito vua trưtabx ng ngưtabx ờzmqp i ởnbwy ẩbybr n,
Còbbjq n đivio âqfmu u mâqfmu y, suốvrym i cảvxck nh xanh lam!
Thếbekq rồqbbv i, triềgikp u đivio ìxdjg nh tếbekq cánbwy o khắxejf p nơumlp i, nàftry o núlhmn i Thánbwy i-sơumlp n, nàftry o Khổgoqx ng-miếbekq u, nàftry o tếbekq Đmpae ạdztw o-tổgoqx . Cánbwy c châqfmu u quậxjxd n cũyuom ng tếbekq , dâqfmu n cũyuom ng tếbekq , nánbwy o loạdztw n cảvxck nưtabx ớpfzg c.
Nộihjo i dung Thiêmpae n-thưtabx nóftry i rằkwzj ng: Vua Trung-nguyêmpae n làftry thiêmpae n-tửeyft đivio ưtabx ợnito c sai xuốvrym ng cai trịpfzg Thiêmpae n-hạdztw . Sắxejf c dâqfmu n Bắxejf c làftry Đmpae ịpfzg ch, Tâqfmu y làftry Nhung, Đmpae ôegxc ng làftry Di, Nam làftry Man phảvxck i quy phụtbye c. Trong sánbwy ch cũyuom ng đivio ịpfzg nh rõdmxa cưtabx ơumlp ng thổgoqx củnkgy a Trung-nguyêmpae n vớpfzg i bốvrym n vùvckw ng Đmpae ôegxc ng, Tâqfmu y, Nam, Bắxejf c. Sánbwy chlạdztw i đivio ưtabx ợnito c vua cho ngưtabx ờzmqp i núlhmn p trêmpae n cánbwy c nóftry c đivio ềgikp n thờzmqp Tam-hoàftry ng, Ngũyuom -đivio ếbekq đivio ọhpsj c. Dâqfmu n chúlhmn ng nghe thấxjxd y tưtabx ởnbwy ng đivio âqfmu u trờzmqp i sai thiêmpae n tưtabx ớpfzg ng xuốvrym ng đivio ọhpsj c. Họhpsj chéyuom p lạdztw i rồqbbv i lưtabx u truyềgikp n. Sau vụtbye nàftry y tinh thầqbiu n quâqfmu n, dâqfmu n Tốvrym ng hưtabx ng khởnbwy i lêmpae n, giữkqou đivio ưtabx ợnito c cưtabx ơumlp ng giớpfzg i phíolbf a Bắxejf c hơumlp n nărsmf m mưtabx ơumlp i nărsmf m.
Khi Quánbwy ch Quỳprxh , Triệxmrv u Tiếbekq t đivio em quâqfmu n sang đivio ánbwy nh Đmpae ạdztw i-Việxmrv t, quâqfmu n Tốvrym ng tiếbekq n tớpfzg i sôegxc ng Nhưtabx -nguyệxmrv t, chỉtbye còbbjq n cánbwy ch Thărsmf ng-long cóftry 25 km. Lýbekq Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t cho làftry m bàftry i thơumlp , ngụtbye ýbekq Thiêmpae n-thưtabx đivio ãobrq đivio ịpfzg nh ranh giớpfzg i Hoa-Việxmrv t, kẻgoqx nàftry o xâqfmu m lărsmf ng Đmpae ạdztw i-Việxmrv t làftry tránbwy i vớpfzg i sánbwy ch trờzmqp i, ắxejf t phảvxck i bạdztw i. Sau đivio óftry ôegxc ng sai ngưtabx ờzmqp i núlhmn p trong đivio ềgikp n thờzmqp chưtabx thầqbiu n, màftry đivio ọhpsj c. Binh tưtabx ớpfzg ng Tốvrym ng nghe đivio ưtabx ợnito c, lạdztw i tưtabx ởnbwy ng làftry trờzmqp i sai thầqbiu n xuốvrym ng kểtbku tộihjo i, rồqbbv i truyềgikp n nhau vềgikp sựqbiu tíolbf ch Thiêmpae n-thưtabx , vềgikp trậxjxd n đivio ánbwy nh Hỏngzi a-giánbwy p. Họhpsj thìxdjg thầqbiu m: Nhưtabx vậxjxd y việxmrv c Tốvrym ng ra quâqfmu n tránbwy i vớpfzg i Thiêmpae n-thưtabx , thìxdjg trưtabx ớpfzg c sau rồqbbv i cũyuom ng đivio ếbekq n chếbekq t hếbekq t. Đmpae óftry làftry mộihjo t nguyêmpae n do đivio ưtabx a đivio ếbekq n quâqfmu n Tốvrym ng mấxjxd t hếbekq t tinh thầqbiu n chiếbekq n đivio ấxjxd u, rồqbbv i bịpfzg bạdztw i. Nhắxejf c lạdztw i bàftry i thơumlp nhưtabx sau:
Nam-quốvrym c sơumlp n hàftry Nam đivio ếbekq cưtabx ,
Tiệxmrv t nhiêmpae n đivio ịpfzg nh phậxjxd n tạdztw i Thiêmpae n-thưtabx .
Nhưtabx hàftry nghịpfzg ch lỗegxc lai xâqfmu m phạdztw m,
Nhữkqou đivio ẳdztw ng hàftry nh khan thủnkgy bạdztw i hưtabx .
Dịpfzg ch:
Nam-quốvrym c sơumlp n hàftry vua Nam ởnbwy ,
Đmpae iềgikp u nàftry y đivio ãobrq đivio ịpfzg nh tạdztw i Thiêmpae n-thưtabx .
Bọhpsj n bay làftry giặeyft c từdztw xa đivio ếbekq n,
Làftry m sao tránbwy nh đivio ưtabx ợnito c đivio ạdztw i bạdztw i ưtabx ?
Suốvrym t 987 nărsmf m qua, ngưtabx ờzmqp i Việxmrv t đivio ọhpsj c bàftry i thơumlp trêmpae n thấxjxd y câqfmu u « Tiệxmrv t nhiêmpae n đivio ịpfzg nh phậxjxd n tạdztw i Thiêmpae n-thưtabx » thìxdjg cứxhjy cho thiêmpae n thưtabx làftry danh từdztw chung đivio ểtbku chỉtbye sánbwy ch trờzmqp i do Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t bịpfzg a ra; khôegxc ng ai biếbekq t rằkwzj ng đivio óftry làftry danh tựqbiu riêmpae ng đivio ểtbku chỉtbye bộihjo sánbwy ch ra đivio ờzmqp i vàftry o thờzmqp i vua Châqfmu n-Tôegxc ng.
Vìxdjg hệxmrv thốvrym ng tuyêmpae n truyềgikp n từdztw thờzmqp i Châqfmu n-Tôegxc ng qua thờzmqp i Nhâqfmu n-Tôegxc ng, Anh-Tôegxc ng, bấxjxd y giờzmqp làftry thờzmqp i Thầqbiu n-tôegxc ng, (1076) trêmpae n từdztw vua, đivio ạdztw i thầqbiu n, cho đivio ếbekq n dâqfmu n Trung-hoa đivio ềgikp u tin vàftry o Thiêmpae n-thưtabx nêmpae n Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t mớpfzg i nhâqfmu n đivio óftry , dùvckw ng gậxjxd y ôegxc ng đivio ậxjxd p lưtabx ng ôegxc ng. Chỉtbye đivio ộihjo c giảvxck Nam-quốvrym c sơumlp n hàftry mớpfzg i hiểtbku u rõdmxa ýbekq nghĩolbf a chữkqou Thiêmpae n-thưtabx nàftry y màftry thôegxc i.
Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t cung tay nóftry i vớpfzg i Ngọhpsj c-Liêmpae n:
– Mệxmrv nh trờzmqp i đivio ãobrq đivio ịpfzg nh nhưtabx vậxjxd y, thìxdjg Trưtabx ơumlp ng nàftry y còbbjq n sốvrym ng sao đivio ưtabx ợnito c? Kẻgoqx bạdztw i trậxjxd n mong phu nhâqfmu n vềgikp khảvxck i vớpfzg i Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng rằkwzj ng, xin ngưtabx ờzmqp i cho chôegxc n nărsmf m anh em chúlhmn ng tôegxc i tạdztw i đivio âqfmu y, đivio ểtbku oan hồqbbv n ngàftry y ngàftry y cảvxck n bưtabx ớpfzg c nhữkqou ng kẻgoqx làftry m tránbwy i mệxmrv nh trờzmqp i.
Nóftry i dứxhjy t lờzmqp i, Trưtabx ơumlp ng đivio ưtabx a kiếbekq m lêmpae n cổgoqx tựqbiu tửeyft .
Ghi chúlhmn ,
Sau nàftry y, triềgikp u Tốvrym ng cho xâqfmu y mộihjo nărsmf m tưtabx ớpfzg ng tửeyft trậxjxd n nàftry y rấxjxd t lớpfzg n; truy phong cho Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t tưtabx ớpfzg c vưtabx ơumlp ng; lạdztw i truy phong cho Ôakyx n Nguyêmpae n-Dụtbye , Hứxhjy a-Dựqbiu , Trưtabx ơumlp ng-Biệxmrv n, Vưtabx ơumlp ng-Trấxjxd n tưtabx ớpfzg c côegxc ng, vàftry lậxjxd p đivio ềgikp n thờzmqp ngay châqfmu n núlhmn i Hỏngzi a-giánbwy p. Sau con chánbwy u củnkgy a họhpsj cảvxck i tánbwy ng mang xưtabx ơumlp ng vềgikp quêmpae , còbbjq n mộihjo ởnbwy cạdztw nh đivio ềgikp n hiệxmrv n nay làftry mộihjo tưtabx ợnito ng trưtabx ng. Niêmpae n hiệxmrv u Thiệxmrv u-Hưtabx ng thứxhjy chíolbf n, đivio ờzmqp i Tốvrym ng Cao-tôegxc ng (DL. 1139), triềgikp u đivio ìxdjg nh cho tạdztw c bia đivio ánbwy , đivio úlhmn c tưtabx ợnito ng, gia phong tưtabx ớpfzg c vưtabx ơumlp ng cho cảvxck nărsmf m, đivio ềgikp n thờzmqp đivio óftry mang têmpae n « Trung-liệxmrv t ngũyuom đivio ạdztw i vưtabx ơumlp ng từdztw ». Sang triềgikp u Minh, dâqfmu n chúlhmn ng xâqfmu y thêmpae m đivio ềgikp n thờzmqp nărsmf m tưtabx ớpfzg ng ởnbwy Côegxc n-lôegxc n, Đmpae ạdztw i-giánbwy p, Ngọhpsj c-tuyềgikp n. Trong cuộihjo c cánbwy ch mạdztw ng vărsmf n hóftry a (1966), đivio ềgikp n bịpfzg phánbwy hủnkgy y, tưtabx ợnito ng đivio ồqbbv ng bịpfzg nấxjxd u ra, bia bịpfzg vạdztw c, nhưtabx ng rấxjxd t may nguyêmpae n vărsmf n bia vẫztum n còbbjq n in trong TTCTBK. Khi tôegxc i viếbekq t nhữkqou ng giòbbjq ng nàftry y (1995), thìxdjg bánbwy c-sĩolbf Ôakyx n Thúlhmn y-Hoa hậxjxd u duệxmrv củnkgy a Ôakyx n Nguyêmpae n-Dụtbye ; kỹwtev -sưtabx Trưtabx ơumlp ng Minh, hậxjxd u duệxmrv củnkgy a Trưtabx ơumlp ng Thủnkgy -Tiếbekq t, đivio ang thu góftry p tiềgikp n củnkgy a con chánbwy u nărsmf m tưtabx ớpfzg ng, dựqbiu ng lạdztw i đivio ềgikp n.
Trong TS, TTTTGTB ghi trậxjxd n Đmpae ạdztw i-giánbwy p diễvrym n ra ngàftry y Tâqfmu n-Dậxjxd u, thánbwy ng giêmpae ng niêmpae n hiệxmrv u Hy-Ninh thứxhjy chíolbf n(4 thánbwy ng giêmpae ng, nărsmf m Bíolbf nh-Thìxdjg n, DL. 11-02-1076). Còbbjq n theo bia củnkgy a nărsmf m tưtabx ớpfzg ng thìxdjg trậxjxd n khởnbwy i diễvrym n vàftry o giờzmqp Mùvckw i ngàftry y 4, Trưtabx ơumlp ng tựqbiu tửeyft vàftry o giờzmqp Thìxdjg n ngàftry y 7 thánbwy ng giêmpae ng. Nhưtabx vậxjxd y trậxjxd n đivio ánbwy nh diễvrym n ra trong bốvrym n ngàftry y.
Chiềgikp u ngàftry y 7 thánbwy ng giêmpae ng niêmpae n hiệxmrv u Thánbwy i-Ninh thứxhjy nărsmf m đivio ờzmqp i vua Nhâqfmu n-tôegxc ng nưtabx ớpfzg c Đmpae ạdztw i-Việxmrv t (DL. 14-1-1076), sau khi đivio ãobrq cho bărsmf ng bóftry , chữkqou a trịpfzg thưtabx ơumlp ng binh Tốvrym ng, lạdztw i cấxjxd p cho lưtabx ơumlp ng thựqbiu c đivio ểtbku vềgikp Quếbekq -châqfmu u; Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng truyềgikp n hộihjo i chưtabx tưtabx ớpfzg ng lạdztw i mừdztw ng chiếbekq n thắxejf ng.
Vưtabx ơumlp ng gọhpsj i vợnito chốvrym ng Đmpae inh Hoàftry ng-Nghi ra chỗegxc vắxejf ng, ban lệxmrv nh:
– Nărsmf m tưtabx ớpfzg ng Tốvrym ng vìxdjg chúlhmn a tuẫztum n quốvrym c, vậxjxd y hai em hãobrq y sắxejf m sửeyft a quan quánbwy ch chôegxc n ởnbwy đivio ỉtbye nh Hỏngzi a-giánbwy p, trêmpae n mộihjo cho khắxejf c bia đivio ánbwy ghi rõdmxa têmpae n, ngàftry y, giờzmqp chếbekq t củnkgy a họhpsj . Lạdztw i làftry m mộihjo t tấxjxd m bia, chéyuom p lạdztw i hùvckw ng khíolbf khi họhpsj lúlhmn c tửeyft trậxjxd n. Còbbjq n đivio ánbwy m binh sĩolbf , đivio ệxmrv dùvckw ng tùvckw binh thu nhặeyft t xánbwy c đivio em chôegxc n cạdztw nh con đivio ưtabx ờzmqp ng từdztw Côegxc n-lôegxc n tớpfzg i châqfmu n núlhmn i phíolbf a Nam Hỏngzi a-giánbwy p sơumlp n. Trêmpae n mỗegxc i mộihjo , nhớpfzg cắxejf m mộihjo t miếbekq ng vánbwy n đivio ềgikp rõdmxa têmpae n họhpsj , chứxhjy c tưtabx ớpfzg c củnkgy a từdztw ng ngưtabx ờzmqp i. Nhưtabx vậxjxd y, sau nàftry y gia đivio ìxdjg nh họhpsj cóftry thểtbku tìxdjg m đivio ếbekq n đivio ểtbku cánbwy i tảvxck i tánbwy ng vềgikp quêmpae .
Đmpae inh Hoàftry ng-Nghi đivio ưtabx a mắxejf t nhìxdjg n vưtabx ơumlp ng, miệxmrv ng cưtabx ờzmqp i tủnkgy m tỉtbye m:
– Xin tuâqfmu n chỉtbye .
Thấxjxd y néyuom t mặeyft t Hoàftry ng-Nghi cưtabx ờzmqp i màftry khôegxc ng phảvxck i cưtabx ờzmqp i vưtabx ơumlp ng hỏngzi i:
– Nghi đivio ệxmrv hiểtbku u ýbekq ta rồqbbv i ưtabx ?
– Dĩolbf nhiêmpae n em hiểtbku u.
– Em thửeyft nóftry i cho ta nghe xem, cóftry đivio úlhmn ng khôegxc ng nàftry o?
– Sau nàftry y chúlhmn ng ta rúlhmn t đivio i rồqbbv i thếbekq nàftry o Tốvrym ng cũyuom ng đivio em quâqfmu n từdztw Tâqfmu y, từdztw Bắxejf c xuốvrym ng Nam đivio ánbwy nh ta trảvxck thùvckw . Quâqfmu n nhấxjxd t đivio ịpfzg nh phảvxck i qua Đmpae ạdztw i-giánbwy p, Hoảvxck -giánbwy p, Ngọhpsj c-tuyềgikp n. Thửeyft hỏngzi i ai ra trậxjxd n màftry khôegxc ng sợnito chếbekq t? Khi quâqfmu n Tốvrym ng qua đivio âqfmu y, trong lòbbjq ng vốvrym n sợnito sệxmrv t, màftry suốvrym t dọhpsj c đivio ưtabx ờzmqp ng thấxjxd y bốvrym n vạdztw n cánbwy i mảvxck , vớpfzg i ngôegxc i mộihjo lớpfzg n củnkgy a nărsmf m tưtabx ớpfzg ng, thìxdjg dùvckw can đivio ảvxck m đivio ếbekq n đivio âqfmu u cũyuom ng phảvxck i bởnbwy víolbf a. Vưtabx ơumlp ng sai em chôegxc n quâqfmu n Tốvrym ng thìxdjg mộihjo t làftry do thiệxmrv n-tâqfmu m, hai làftry dùvckw ng mảvxck Tốvrym ng hớpfzg p hồqbbv n quâqfmu n Tốvrym ng vậxjxd y.
– Đmpae úlhmn ng thếbekq .
Tưtabx ớpfzg ng sĩolbf tềgikp tựqbiu u vưtabx ơumlp ng hỏngzi i:
– Trong trậxjxd n vừdztw a qua, ta dùvckw ng hưtabx binh nhiềgikp u hơumlp n làftry thựqbiu c, ta đivio ánbwy nh vàftry o tâqfmu m giặeyft c hơumlp n làftry dùvckw ng đivio ao kiếbekq m. Chíolbf nh vìxdjg vậxjxd y quâqfmu n Tốvrym ng tan vỡxjxd mau chóftry ng, màftry cảvxck hai bêmpae n đivio ềgikp u íolbf t đivio ổgoqx mánbwy u. Bâqfmu y giờzmqp ta rúlhmn t quâqfmu n.
Phạdztw m Dậxjxd t đivio ứxhjy ng lêmpae n nóftry i:
– Khảvxck i vưtabx ơumlp ng gia, hôegxc m trưtabx ớpfzg c đivio ánbwy nh chiếbekq m Côegxc n-lôegxc n, đivio ệxmrv đivio ãobrq cho phánbwy hầqbiu u hếbekq t nhữkqou ng gìxdjg do Tâqfmu n-phánbwy p thiếbekq t lậxjxd p, lạdztw i hủnkgy y hếbekq t cầqbiu u cốvrym ng, thàftry nh trìxdjg từdztw Côegxc n-lôegxc n tớpfzg i Liễvrym u-châqfmu u, Tâqfmu n-châqfmu u. Ta rúlhmn t làftry phảvxck i.
Lýbekq Đmpae oan đivio ứxhjy ng dậxjxd y:
– Khảvxck i vưtabx ơumlp ng gia, thờzmqp i Lĩolbf nh-Nam, côegxc ng-chúlhmn a Gia-hưtabx ng Trầqbiu n Quốvrym c đivio ưtabx ợnito c lệxmrv nh đivio em quâqfmu n đivio ốvrym t hếbekq t kho lẫztum m, xưtabx ởnbwy ng đivio óftry ng chiếbekq n thuyềgikp n Hánbwy n. Ngưtabx ờzmqp i đivio ãobrq nhâqfmu n đivio óftry , vi chỉtbye , đivio em quâqfmu n tiếbekq n vềgikp Lạdztw c-dưtabx ơumlp ng lậxjxd t đivio ổgoqx triềgikp u Hánbwy n. Nay vùvckw ng Quếbekq -châqfmu u, Trưtabx ờzmqp ng-sa... Tốvrym ng khôegxc ng còbbjq n quâqfmu n. Ta nhâqfmu n mớpfzg i đivio ạdztw i thắxejf ng, thểtbku nhưtabx trẻgoqx tre, xin vưtabx ơumlp ng gia cho bọhpsj n đivio ệxmrv tiếbekq n vềgikp chiếbekq m lạdztw i Trưtabx ờzmqp ng-sa, hồqbbv Đmpae ộihjo ng-đivio ìxdjg nh, lậxjxd p lạdztw i lãobrq nh thổgoqx thờzmqp i Vărsmf n-lang, thờzmqp i Lĩolbf nh-Nam.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng hỏngzi i cánbwy c tưtabx ớpfzg ng:
– Chưtabx tưtabx ớpfzg ng nghĩolbf gìxdjg vềgikp lờzmqp i đivio ềgikp nghịpfzg củnkgy a Lýbekq đivio ệxmrv ?
Tấxjxd t cảvxck Long-biêmpae n ngũyuom hùvckw ng, Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh đivio ềgikp u tánbwy n thàftry nh ýbekq kiếbekq n củnkgy a Lýbekq Đmpae oan. Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng chưtabx a biếbekq t trảvxck lờzmqp i sao, thìxdjg thâqfmu n binh bánbwy o cóftry nguyêmpae n-soánbwy i Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t, Tôegxc n Đmpae ảvxck n, Cẩbybr m-Thi, Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng tớpfzg i. Vưtabx ơumlp ng vộihjo i dẫztum n cánbwy c tưtabx ớpfzg ng ra đivio óftry n vàftry o.
Lễvrym tấxjxd t.
Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng khen ngợnito i Long-biêmpae n ngũyuom hùvckw ng vàftry Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh:
– Ta khôegxc ng ngờzmqp cánbwy c em lạdztw i biếbekq n chếbekq Thầqbiu n-nỏngzi thàftry nh nhữkqou ng nỏngzi bắxejf n mãobrq nãobrq o, hoàftry ng thạdztw ch lợnito i hạdztw i nhưtabx vậxjxd y. Nhâqfmu n bàftry chúlhmn a kho Thiêmpae n-Ninh than rằkwzj ng cánbwy c em dùvckw ng sốvrym mãobrq nãobrq o, hoàftry ng thạdztw ch nhiềgikp u quánbwy , khôegxc ng kịpfzg p tiếbekq p tếbekq . Lạdztw i nhâqfmu n ta thu đivio ưtabx ợnito c mấxjxd y kho loạdztw i nhựqbiu a chánbwy y, mãobrq nãobrq o, hoàftry ng thạdztw ch củnkgy a Tốvrym ng tíolbf ch trữkqou ởnbwy Khâqfmu m, Liêmpae m, Dung, Nghi, Bạdztw ch châqfmu u. Ta sai chởnbwy lêmpae n Ung-châqfmu u cho cánbwy c em dùvckw ng.
Tôegxc n Đmpae ảvxck n vỗegxc tay lêmpae n vai Lýbekq Đmpae oan:
– Trưtabx ớpfzg c khi cho Long-biêmpae n ngũyuom hùvckw ng, Thầqbiu n-võdmxa thậxjxd p anh lêmpae n đivio âqfmu y đivio ánbwy nh việxmrv n binh Tốvrym ng, vua bàftry Bìxdjg nh-Dưtabx ơumlp ng đivio ãobrq bàftry n vớpfzg i nguyêmpae n soánbwy i Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t vàftry ta rằkwzj ng: Cho Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng vớpfzg i cánbwy c chánbwy u đivio i phen nàftry y, thìxdjg thàftry nh côegxc ng cầqbiu m chắxejf c trong tay. Nhưtabx ng phảvxck i cẩbybr n thậxjxd n, bằkwzj ng khôegxc ng cánbwy c chánbwy u sẽzljq đivio ánbwy nh lêmpae n chiếbekq m lạdztw i vùvckw ng Trưtabx ờzmqp ng-sa, hồqbbv Đmpae ộihjo ng-đivio ìxdjg nh, màftry gâqfmu y ra tai vạdztw lớpfzg n. Nay quảvxck nhiêmpae n đivio úlhmn ng nhưtabx vậxjxd y.
Lýbekq Đmpae oan hỏngzi i:
– Trìxdjg nh sưtabx thúlhmn c, nay ta tiếbekq n lêmpae n, thìxdjg việxmrv c chiếbekq m lạdztw i cốvrym thổgoqx thờzmqp i Linh-Nam đivio âqfmu u cóftry khóftry ?
Tôegxc n Đmpae ảvxck n mỉtbye m cưtabx ờzmqp i:
– Chánbwy u biếbekq t mộihjo t màftry khôegxc ng biếbekq t hai. Dĩolbf nhiêmpae n cánbwy c chánbwy u đivio ánbwy nh Trưtabx ờzmqp ng-sa thìxdjg thàftry nh côegxc ng. Nhưtabx ng thàftry nh côegxc ng rồqbbv i cóftry giữkqou đivio ưtabx ợnito c khôegxc ng? Nàftry y chánbwy u, đivio ưtabx ờzmqp ng từdztw Đmpae ạdztw i-Việxmrv t lêmpae n đivio âqfmu y xa diệxmrv u vợnito i, làftry m sao ta cóftry thểtbku tiếbekq p tếbekq lưtabx ơumlp ng thảvxck o cho nărsmf m vạdztw n ngưtabx ờzmqp i ngựqbiu a? Vớpfzg i nărsmf m vạdztw n ngưtabx ờzmqp i ngựqbiu a làftry m sao trấxjxd n đivio ưtabx ợnito c cảvxck mộihjo t vùvckw ng rộihjo ng gấxjxd p hai mưtabx ơumlp i lầqbiu n Đmpae ạdztw i-Việxmrv t? Thờzmqp i Lĩolbf nh-Nam, bấxjxd y giờzmqp vùvckw ng nàftry y cứxhjy hai Hánbwy n, mộihjo t Việxmrv t, màftry khi ngưtabx ờzmqp i Hánbwy n nổgoqx i dâqfmu y ta cũyuom ng khôegxc ng giữkqou nổgoqx i, huốvrym ng hồqbbv nay khắxejf p vùvckw ng, ta khôegxc ng còbbjq n ngưtabx ờzmqp i Việxmrv t nàftry o?
Lýbekq Đmpae oan im lặeyft ng ngồqbbv i xuốvrym ng, nhưtabx ng trong lòbbjq ng còbbjq n ấxjxd m ứxhjy c.
Tíolbf n-Nghiãobrq vưtabx ơumlp ng nóftry i:
– Cánbwy o chếbekq t ba nărsmf m, quay đivio ầqbiu u vềgikp núlhmn i. Hồqbbv i đivio ánbwy nh Chiêmpae m, ta kếbekq t bạdztw n, cứxhjy u giúlhmn p cho Đmpae ộihjo ng-đivio ìxdjg nh thấxjxd t kiệxmrv t, Tuyếbekq t-sơumlp n thậxjxd p anh, Trưtabx ờzmqp ng-bạdztw ch ngũyuom hùvckw ng, cùvckw ng mộihjo t sốvrym cao thủnkgy . Ta lạdztw i đivio ưtabx a vợnito con họhpsj sang bêmpae n Đmpae ạdztw i-Việxmrv t sinh sốvrym ng. Thếbekq nhưtabx ng, trong trậxjxd n đivio ánbwy nh vừdztw a qua ta giao cho họhpsj việxmrv c tổgoqx chứxhjy c cai trịpfzg , trừdztw ng trịpfzg ánbwy c bánbwy , tuyểtbku n mộihjo nhâqfmu n tàftry i. Ta dùvckw ng tùvckw binh tổgoqx chứxhjy c thàftry nh hai hiệxmrv u binh Lĩolbf nh-Nam, mộihjo t hiệxmrv u binh Quếbekq -lâqfmu m đivio ểtbku trấxjxd n thủnkgy đivio ấxjxd t chiếbekq m đivio ưtabx ợnito c. Thếbekq nhưtabx ng bâqfmu y giờzmqp trởnbwy vềgikp đivio ấxjxd t Trung-nguyêmpae n, họhpsj lạdztw i muốvrym n dùvckw ng quâqfmu n ấxjxd y cánbwy t cứxhjy đivio ịpfzg a phưtabx ơumlp ng. Cho nêmpae n ta chỉtbye nêmpae n đivio ánbwy nh Tốvrym ng, dàftry nh lạdztw i nhữkqou ng khêmpae đivio ộihjo ng đivio ãobrq mấxjxd t màftry thôegxc i, ta chẳdztw ng nêmpae n tham vọhpsj ng chiếbekq m đivio ấxjxd t củnkgy a họhpsj làftry m gìxdjg .
Thếbekq làftry ngàftry y hôegxc m sau, Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng truyềgikp n lệxmrv nh rúlhmn t quâqfmu n.
Ngàftry y Ấrwoz t-Sửeyft u, thánbwy ng giêmpae ng niêmpae n hiệxmrv u Thánbwy i-Ninh thứxhjy nărsmf m đivio ờzmqp i vua Lýbekq Nhâqfmu n-tôegxc ng bêmpae n Đmpae ạdztw i-Việxmrv t (20 thánbwy ng giêmpae ng nărsmf m Bíolbf nh-Thìxdjg n, DL. 26-2-1076).
Tạdztw i đivio ạdztw i bảvxck n doanh củnkgy a nguyêmpae n-soánbwy i Lýbekq Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t, chưtabx tưtabx ớpfzg ng tềgikp tựqbiu u đivio ầqbiu y đivio ủnkgy , đivio ểtbku nghe Tuyếbekq t-sơumlp n thậxjxd p anh, Đmpae ộihjo ng-đivio ìxdjg nh thấxjxd t kiệxmrv t, Trưtabx ờzmqp ng-bạdztw ch ngũyuom hùvckw ng tưtabx ờzmqp ng trìxdjg nh vềgikp ba việxmrv c đivio ãobrq làftry m tạdztw i vùvckw ng quâqfmu n Việxmrv t mớpfzg i chiếbekq m đivio ưtabx ợnito c: Mộihjo t làftry hủnkgy y bỏngzi Tâqfmu n-phánbwy p củnkgy a Vưtabx ơumlp ng An-Thạdztw ch, hai làftry tổgoqx chứxhjy c lạdztw i guồqbbv ng mánbwy y cai trịpfzg nhưtabx thờzmqp i vua Tốvrym ng Nhâqfmu n-tôegxc ng, ba làftry trừdztw ng trịpfzg bọhpsj n tham quan, bọhpsj n cưtabx ờzmqp ng hàftry o ánbwy c bánbwy .
Sau khi nghe trìxdjg nh bầqbiu y xong, ngưtabx ờzmqp i đivio ứxhjy ng đivio ầqbiu u Đmpae ộihjo ng-đivio ìxdjg nh thấxjxd t kiệxmrv t làftry Từdztw Bánbwy -Tưtabx ờzmqp ng đivio ềgikp nghịpfzg rằkwzj ng tấxjxd t cảvxck vùvckw ng Khâqfmu m, Liêmpae m, Dung, Nghi, Bạdztw ch xin đivio ểtbku cho Đmpae ộihjo ng-đivio ìxdjg nh thấxjxd t kiệxmrv t cai trịpfzg ; vùvckw ng Ung, Liễvrym u, Tâqfmu n xin đivio ểtbku cho Tuyếbekq t-sơumlp n thậxjxd p anh cai trịpfzg ; vùvckw ng cánbwy c khêmpae đivio ộihjo ng 18 ảvxck i xin đivio ểtbku cho Trưtabx ờzmqp ng-bạdztw ch ngũyuom hùvckw ng cai trịpfzg .
Nguyêmpae n-soánbwy i Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t vui vẻgoqx :
– Tụtbye c ngữkqou nóftry i: Việxmrv c thiêmpae n hạdztw , ắxejf t cóftry ngưtabx ờzmqp i thiệxmrv n hạdztw giảvxck i quyếbekq t, thựqbiu c khôegxc ng sai. Nay cánbwy c vịpfzg võdmxa -lâqfmu m Trung-nguyêmpae n đivio ãobrq muốvrym n nhưtabx vậxjxd y, thìxdjg làftry đivio iềgikp u chúlhmn ng tôegxc i cầqbiu u màftry khôegxc ng đivio ưtabx ợnito c. Xin cánbwy c vịpfzg cứxhjy tựqbiu tiệxmrv n bổgoqx quan lạdztw i, đivio ịpfzg nh thuếbekq khóftry a tùvckw y ýbekq .
Sau khi đivio ánbwy m võdmxa lâqfmu m Trung-nguyêmpae n rờzmqp i hàftry nh doanh, nguyêmpae n-soánbwy i Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t cho canh phòbbjq ng thựqbiu c cẩbybr n thậxjxd n, rồqbbv i nghịpfzg tớpfzg i việxmrv c rúlhmn t quâqfmu n.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng bàftry n:
– Mụtbye c đivio íolbf ch thứxhjy nhấxjxd t củnkgy a chúlhmn ng ta làftry hủnkgy y bỏngzi Tâqfmu n-phánbwy p củnkgy a Vưtabx ơumlp ng An-Thạdztw ch tạdztw i Quảvxck ng-Nam Tâqfmu y-lộihjo . Nay đivio ãobrq xong. Mụtbye c đivio íolbf ch thừdztw nhìxdjg làftry phánbwy hếbekq t kho lưtabx ơumlp ng thảvxck o, vũyuom khíolbf , thàftry nh trìxdjg , quâqfmu n lữkqou củnkgy a Tốvrym ng chuẩbybr n bịpfzg đivio ánbwy nh ta cũyuom ng đivio ãobrq xong. Mụtbye c đivio íolbf ch thứxhjy ba làftry chiếbekq m lạdztw i cánbwy c vùvckw ng đivio ấxjxd t bịpfzg Tốvrym ng cưtabx ớpfzg p, cũyuom ng đivio ãobrq xong. Vậxjxd y ta cóftry nêmpae n phánbwy thàftry nh Ung rồqbbv i mớpfzg i rúlhmn t. Hay rúlhmn t luôegxc n?
Chưtabx tưtabx ớpfzg ng bàftry n luậxjxd n phâqfmu n vâqfmu n. Phíolbf a khôegxc ng muốvrym n phánbwy thàftry nh Ung, vìxdjg đivio ánbwy nh thàftry nh Ung xong cũyuom ng chẳdztw ng íolbf ch lợnito i làftry m bao, trong khi quâqfmu n dâqfmu n Tốvrym ng trong thàftry nh chếbekq t nhiềgikp u quánbwy ; quâqfmu n mìxdjg nh chếbekq t cũyuom ng khôegxc ng íolbf t. Chủnkgy trưtabx ơumlp ng nàftry y gồqbbv m cóftry Tôegxc n Đmpae ảvxck n, Cẩbybr m-Thi, côegxc ng chúlhmn a Thiêmpae n-Ninh, Vũyuom -kịpfzg thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n Hàftry Mai-Việxmrv t, đivio ạdztw i đivio ôegxc đivio ốvrym c Lýbekq Kếbekq -Nguyêmpae n, cánbwy c đivio ôegxc đivio ốvrym c Trầqbiu n Lâqfmu m, Trầqbiu n Phúlhmn c, Trầqbiu n An, Trầqbiu n Hảvxck i. Mộihjo t phíolbf a cho rằkwzj ng thàftry nh Ung làftry đivio ầqbiu u nãobrq o chỉtbye huy cánbwy c ảvxck i tiếbekq p giánbwy p vớpfzg i Đmpae ạdztw i-Việxmrv t, bằkwzj ng mọhpsj i giánbwy phảvxck i san bằkwzj ng thàftry nh Ung, đivio ểtbku sau nàftry y Tốvrym ng muốvrym n xâqfmu y lạdztw i cũyuom ng phảvxck i tốvrym n nhiềgikp u côegxc ng sứxhjy c, nhưtabx vậxjxd y khảvxck nărsmf ng đivio ánbwy nh Đmpae ạdztw i-Việxmrv t đivio ãobrq giảvxck m đivio i. Chủnkgy trưtabx ơumlp ng nàftry y gồqbbv m cóftry Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng, Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng, Long-biêmpae n ngũyuom -hùvckw ng, Tâqfmu y-hồqbbv thấxjxd t kiệxmrv t, Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh.
Hai bêmpae n bàftry n luậxjxd n gầqbiu n nửeyft a ngàftry y, màftry vẫztum n khôegxc ng đivio i đivio ếbekq n kếbekq t quảvxck nàftry o. Cuốvrym i cùvckw ng nguyêmpae n soánbwy i Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t quyếbekq t đivio ịpfzg nh: Đmpae ồqbbv ng ýbekq cho đivio ánbwy nh thàftry nh Ung, vớpfzg i hai đivio iềgikp u kiệxmrv n. Mộihjo t làftry khôegxc ng đivio ưtabx ợnito c hy sinh quánbwy nărsmf m trărsmf m quâqfmu n Việxmrv t. Hai làftry trong bẩbybr y ngàftry y màftry khôegxc ng hạdztw đivio ưtabx ợnito c thàftry nh, thìxdjg coi nhưtabx thấxjxd t bạdztw i, cho rúlhmn t quâqfmu n.
Việxmrv c đivio ánbwy nh thàftry nh trao cho Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng, Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng. Hai vưtabx ơumlp ng họhpsj p vớpfzg i Long-biêmpae n ngũyuom hùvckw ng, Tâqfmu y-hồqbbv thấxjxd t kiệxmrv t, Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh, Vũyuom -kịpfzg thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n đivio ểtbku nghịpfzg kếbekq đivio ánbwy nh thàftry nh.
Đmpae inh Hoàftry ng-Nghi đivio ứxhjy ng lêmpae n nóftry i:
– Nguyêmpae n soánbwy i đivio ãobrq giớpfzg i hạdztw n cho chúlhmn ng ta bẩbybr y ngàftry y, vậxjxd y bâqfmu y giờzmqp đivio ệxmrv xin đivio ưtabx a ra nărsmf m bưtabx ớpfzg c phánbwy thàftry nh Ung, chỉtbye trong ba ngàftry y; màftry quâqfmu n mìxdjg nh chếbekq t rấxjxd t íolbf t, nhưtabx ng quâqfmu n Tốvrym ng thìxdjg chếbekq t nhiềgikp u lắxejf m.
Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng hỏngzi i:
– Nghi đivio ệxmrv thửeyft nóftry i cho ta nghe xem nàftry o?
– Bưtabx ớpfzg c thứxhjy nhấxjxd t làftry tuyệxmrv t đivio ưtabx ờzmqp ng cấxjxd p nưtabx ớpfzg c. Trong mấxjxd y ngàftry y đivio ánbwy nh thàftry nh, đivio ệxmrv chúlhmn ýbekq thấxjxd y quanh thàftry nh Ung cóftry con hàftry o cựqbiu c sâqfmu u bắxejf t nguồqbbv n từdztw mộihjo t sôegxc ng nhỏngzi . Hàftry o lạdztw i cóftry lạdztw ch nhỏngzi thôegxc ng vàftry o trong thàftry nh. Đmpae ịpfzg a thếbekq thàftry nh rấxjxd t cao. Nếbekq u bâqfmu y giờzmqp ta ngărsmf n nưtabx ớpfzg c con sôegxc ng thôegxc ng vớpfzg i hàftry o, rồqbbv i khơumlp i đivio ấxjxd t thựqbiu c sâqfmu u, ắxejf t bao nhiêmpae u nưtabx ớpfzg c quanh hàftry o sẽzljq rúlhmn t ra hếbekq t. Nhưtabx vậxjxd y chỉtbye nộihjo i trong hai ngàftry y trong thàftry nh khôegxc ng còbbjq n nưtabx ớpfzg c uốvrym ng nữkqou a.
Mọhpsj i ngưtabx ờzmqp i vỗegxc tay hoan hôegxc .
– Bưtabx ớpfzg c thứxhjy nhìxdjg làftry lấxjxd p hàftry o. Ta hiệxmrv n cóftry trong tay hai vạdztw n tùvckw binh. Sau khi khơumlp i hếbekq t nưtabx ớpfzg c ởnbwy hàftry o quanh thàftry nh, ta dùvckw ng tùvckw binh khuâqfmu n đivio ánbwy lấxjxd p hàftry o. Dĩolbf nhiêmpae n trong khi họhpsj lấxjxd p hàftry o, thìxdjg quâqfmu n trong thàftry nh cóftry thểtbku bắxejf n têmpae n, lărsmf n đivio ánbwy xuốvrym ng. Vậxjxd y khi họhpsj khuâqfmu n đivio ánbwy lấxjxd p hàftry o, thìxdjg ta dùvckw ng đivio ộihjo i Thầqbiu n-tiễvrym n Long-biêmpae n phụtbye c bêmpae n ngoàftry i, hễvrym quâqfmu n Tốvrym ng nhôegxc đivio ầqbiu u lêmpae n làftry bắxejf n ngãobrq .
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng gậxjxd t đivio ầqbiu u:
– Phưtabx ơumlp ng phánbwy p nàftry y đivio ưtabx ợnito c. Rồqbbv i sao?
– Bưtabx ớpfzg c thứxhjy ba làftry ta dùvckw ng lốvrym i côegxc ng thàftry nh nhưtabx vũyuom bãobrq o, nhưtabx séyuom t nổgoqx liêmpae n tiếbekq p ngàftry y đivio êmpae m; reo hòbbjq xung phong, dùvckw ng đivio ạdztw i nỏngzi bắxejf n Lôegxc i-tiễvrym n đivio ốvrym t sạdztw ch nhàftry cửeyft a, kho lẫztum m. Nhưtabx vậxjxd y chỉtbye hai ngàftry y sau quâqfmu n Tốvrym ng kiệxmrv t lựqbiu c, lưtabx ơumlp ng thảvxck o chánbwy y hếbekq t, nhàftry cửeyft a trúlhmn ngụtbye chẳdztw ng còbbjq n. Bấxjxd y giờzmqp ta tiếbekq n sang bưtabx ớpfzg c thứxhjy tưtabx .
Mọhpsj i ngưtabx ờzmqp i hỏngzi i:
– Bưtabx ớpfzg c thứxhjy tưtabx làftry gìxdjg ?
– Bưtabx ớpfzg c thứxhjy tưtabx làftry , quâqfmu n ta, ngưtabx ờzmqp i nàftry o cũyuom ng cóftry mộihjo t cánbwy i túlhmn i vảvxck i lớpfzg n đivio ựqbiu ng trang phụtbye c, dụtbye ng cụtbye . Ta lệxmrv nh cho quâqfmu n tạdztw m cấxjxd t trang phụtbye c, dụtbye ng cởnbwy ởnbwy trạdztw i, lấxjxd y túlhmn i đivio óftry đivio ựqbiu ng đivio ấxjxd t. Ta cho họhpsj chờzmqp sẵnkgy n ởnbwy gầqbiu n bốvrym n khu củnkgy a bốvrym n tưtabx ờzmqp ng thàftry nh. Bưtabx ớpfzg c thứxhjy nărsmf m, ta cho bắxejf n tớpfzg i tấxjxd p, bắxejf n thựqbiu c nhiềgikp u Lôegxc i-tiễvrym n vàftry o thàftry nh, khôegxc ng chừdztw a mộihjo t chỗegxc nàftry o. Bấxjxd y giờzmqp quâqfmu n Tốvrym ng khôegxc ng còbbjq n thấxjxd y trờzmqp i đivio ấxjxd t làftry gìxdjg ; ta cho quâqfmu n xung phong đivio ếbekq n trưtabx ớpfzg c tưtabx ờzmqp ng thàftry nh xếbekq p bao lạdztw i thàftry nh bứxhjy c tưtabx ờzmqp ng cóftry bậxjxd c, rồqbbv i leo vàftry o trong.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng khen ngợnito i:
– Đmpae ưtabx ợnito c, ta đivio ồqbbv ng ýbekq kếbekq hoạdztw ch củnkgy a Nghi đivio ệxmrv .
Vưtabx ơumlp ng ban lệxmrv nh:
– Trong nărsmf m bưtabx ớpfzg c Nghi đivio ệxmrv đivio ưtabx a ra, cóftry hai phầqbiu n chíolbf nh yếbekq u. Hai phầqbiu n nàftry y phảvxck i phốvrym i hợnito p nhịpfzg p nhàftry ng vớpfzg i nhau. Việxmrv c thứxhjy nhấxjxd t làftry khơumlp i nưtabx ớpfzg c, lấxjxd p hàftry o, đivio em túlhmn i vảvxck i làftry m ụtbye . Việxmrv c thứxhjy nhìxdjg làftry côegxc ng thàftry nh. Vậxjxd y việxmrv c thứxhjy nhấxjxd t Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng đivio ảvxck m tránbwy ch. Việxmrv c thứxhjy hai do ta đivio ảvxck m tránbwy ch.
Vưtabx ơumlp ng hỏngzi i em:
– Nhịpfzg đivio ệxmrv ! Nhịpfzg đivio ệxmrv đivio ịpfzg nh trao cho ai làftry m, bao giờzmqp thìxdjg làftry m?
– Làftry m ngay lậxjxd p tứxhjy c.
Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng trảvxck lờzmqp i: Việxmrv c tổgoqx ng chỉtbye huy đivio àftry o đivio ấxjxd t ngărsmf n nưtabx ớpfzg c sôegxc ng, khơumlp i nưtabx ớpfzg c trong thàftry nh chảvxck y ra ngoàftry i giao cho Vũyuom -kịpfzg thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n Hàftry Mai-Việxmrv t.
Hàftry Mai-Việxmrv t đivio ứxhjy ng dậxjxd y nhậxjxd n lệxmrv nh.
– Việxmrv c dùvckw ng tùvckw binh lấxjxd p hàftry o trao cho Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh. Côegxc ng tánbwy c phảvxck i thi hàftry nh ngay lậxjxd p tứxhjy c, khôegxc ng kểtbku ngàftry y đivio êmpae m.
Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh đivio ứxhjy ng dậxjxd y nhậxjxd n lệxmrv nh.
– Việxmrv c chấxjxd t bao đivio ấxjxd t làftry m ụtbye , sẽzljq do Tâqfmu y-hồqbbv thấxjxd t kiệxmrv t dùvckw ng bảvxck n bộihjo quâqfmu n mãobrq thựqbiu c hiệxmrv n.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng vui lòbbjq ng:
– Lựqbiu c lưtabx ợnito ng côegxc ng thàftry nh khôegxc ng cầqbiu n đivio ôegxc ng. Chỉtbye cầqbiu n bốvrym n hiệxmrv u đivio ánbwy nh bốvrym n mặeyft t, mộihjo t hiệxmrv u đivio ánbwy nh vàftry o trung ưtabx ơumlp ng. Việxmrv c nàftry y ta giao cho Long-biêmpae n ngũyuom -hùvckw ng.
Vưtabx ơumlp ng ban lệxmrv nh:
– Việxmrv c tổgoqx ng chỉtbye huy nãobrq đivio ạdztw i nỏngzi vàftry o thàftry nh, ta giao cho Phạdztw m Dậxjxd t. Lúlhmn c đivio ầqbiu u đivio ểtbku cho quâqfmu n khỏngzi i mệxmrv t, ta chia lựqbiu c lưtabx ợnito ng làftry m hai, luâqfmu n phiêmpae n nhau, mỗegxc i ngàftry y hai hiệxmrv u đivio ánbwy nh hai hiệxmrv u nghỉtbye . Vậxjxd y Vũyuom Quang, Hoàftry ng-Nghi mộihjo t phiêmpae n; Lýbekq Đmpae oan, Trầqbiu n Ninh mộihjo t phiêmpae n. Cứxhjy hai hiệxmrv u côegxc ng, thìxdjg hai hiệxmrv u nghỉtbye . Sau hai ngàftry y, quâqfmu n Tốvrym ng mệxmrv t mỏngzi i rồqbbv i, thìxdjg ta dùvckw ng cảvxck bốvrym n hiệxmrv u cùvckw ng đivio ánbwy nh. Vũyuom Quang cửeyft a Tâqfmu y, Hoàftry ng-Nghi cửeyft a Bắxejf c, Lýbekq Đmpae oan cửeyft a Nam, Trầqbiu n Ninh cửeyft a Đmpae ôegxc ng.
Vưtabx ơumlp ng đivio ưtabx a mắxejf t nhìxdjg n Phạdztw m Dậxjxd t:
– Ngay chiềgikp u nay, Vũyuom Quang, Hoàftry ng-Nghi đivio ánbwy nh trưtabx ớpfzg c.
Giờzmqp Tuấxjxd t (19-21 giờzmqp )ngàftry y 20 thánbwy ng giêmpae ng,
Phạdztw m Dậxjxd t sai bắxejf n lêmpae n trờzmqp i mũyuom i Lôegxc i-tiễvrym n chứxhjy a hoàftry ng-thạdztw ch, mãobrq -nãobrq o. Mũyuom i Lôegxc i-tiễvrym n lêmpae n cao, thìxdjg lửeyft a bắxejf t chánbwy y vàftry o hoàftry ng thạdztw ch, mãobrq nãobrq o phánbwy t nổgoqx nhưtabx tiếbekq ng sấxjxd m rung đivio ộihjo ng khôegxc ng gian thàftry nh Ung. Tạdztw i bốvrym n phíolbf a, bọhpsj n Vũyuom Quang, Hoàftry ng-Nghi, Võdmxa Kim-Liêmpae n, Phưtabx ơumlp ng-Quỳprxh nh, đivio ãobrq leo lêmpae n trúlhmn c đivio àftry i chờzmqp đivio ợnito i từdztw lâqfmu u. Khi thấxjxd y mũyuom i đivio ạdztw i Lôegxc i-tiễvrym n nổgoqx , thìxdjg biếbekq t làftry lệxmrv nh côegxc ng thàftry nh bắxejf t đivio ầqbiu u. Cảvxck bốvrym n ngưtabx ờzmqp i đivio ềgikp u cầqbiu m cờzmqp đivio ỏngzi phấxjxd t lêmpae n, nỏngzi binh châqfmu m lửeyft a phánbwy t phánbwy o. Phúlhmn t chốvrym c hàftry ng trărsmf m tiếbekq ng nổgoqx rung đivio ộihjo ng thàftry nh Ung, lửeyft a phụtbye t lêmpae n cao, bắxejf n tung ra khằkwzj p nơumlp i. Sau hai khắxejf c, thàftry nh ngậxjxd p trong biểtbku n lửeyft a. Quâqfmu n Tốvrym ng kinh hoàftry ng ôegxc m đivio ầqbiu u chạdztw y toánbwy n loạdztw n, tiếbekq ng ngựqbiu a híolbf , tiếbekq ng chóftry tru, tiếbekq ng ngưtabx ờzmqp i gàftry o théyuom t lẫztum n vớpfzg i tiếbekq ng nổgoqx củnkgy a Lôegxc i-tiễvrym n vọhpsj ng đivio i rấxjxd t xa. Quâqfmu n trêmpae n thàftry nh đivio àftry nh núlhmn p trong hốvrym , khôegxc ng giánbwy m ngóftry c đivio ầqbiu u dậxjxd y. Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng đivio ứxhjy ng trêmpae n đivio àftry i cao nhìxdjg n rấxjxd t rõdmxa biếbekq n chuyểtbku n trong thàftry nh. Vưtabx ơumlp ng ra lệxmrv nh cho Hàftry Mai-Việxmrv t, Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh hàftry nh sựqbiu .
Cuộihjo c nãobrq Lôegxc i-tiễvrym n diễvrym n ra suốvrym t đivio êmpae m, cho tớpfzg i giờzmqp Thìxdjg n ngàftry y hôegxc m sau, 22 thánbwy ng giêmpae ng, thìxdjg đivio ổgoqx i phiêmpae n. Phiêmpae n nàftry y do Lýbekq Đmpae oan, Trầqbiu n Ninh, Ngọhpsj c-Liêmpae n, Ngọhpsj c-Hưtabx ơumlp ng đivio ảvxck m tránbwy ch. Cũyuom ng cùvckw ng lúlhmn c ấxjxd y Hàftry Mai-Việxmrv t đivio ãobrq cho khơumlp i cạdztw n hếbekq t nưtabx ớpfzg c bốvrym n con hàftry o quanh thàftry nh.
Đmpae ếbekq n chiềgikp u hôegxc m ấxjxd y, thìxdjg Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh đivio ãobrq lấxjxd p xong bốvrym n con hàftry o.
Giờzmqp Dậxjxd u, ngàftry y 22 thánbwy ng Giêmpae ng
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng, Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng đivio i mộihjo t vòbbjq ng quanh thàftry nh quan sánbwy t trậxjxd n thếbekq . Đmpae ếbekq n tốvrym i nhịpfzg vưtabx ơumlp ng truyềgikp n mờzmqp i chưtabx tưtabx ớpfzg ng lạdztw i họhpsj p. Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng hỏngzi i Long-biêmpae n ngũyuom hùvckw ng:
– Từdztw trưtabx a đivio ếbekq n giờzmqp cánbwy c em cóftry nhậxjxd n thấxjxd y gìxdjg khánbwy c lạdztw khôegxc ng?
Kim-Loan, Kim-Liêmpae n trảvxck lờzmqp i:
– Em thấxjxd y dưtabx ờzmqp ng nhưtabx trong thàftry nh têmpae liệxmrv t hoàftry n toàftry n, khôegxc ng còbbjq n sứxhjy c chốvrym ng trảvxck nữkqou a.
– Đmpae úlhmn ng thếbekq . Vậxjxd y Tâqfmu y-hồqbbv thấxjxd t kiệxmrv t chuẩbybr n bịpfzg , đivio úlhmn ng gờzmqp Dầqbiu n ngàftry y mai, thìxdjg cho quâqfmu n xếbekq p bao đivio ấxjxd t làftry m ụtbye leo vàftry o.
Đmpae êmpae m đivio óftry , đivio ếbekq n phiêmpae n Lýbekq Đmpae oan, Trầqbiu n Ninh, Ngọhpsj c-Liêmpae n, Ngọhpsj c-Hưtabx ơumlp ng chỉtbye huy hai hiệxmrv u Bổgoqx ng-nhậxjxd t, Đmpae ằkwzj ng-hảvxck i nãobrq đivio ạdztw i nỏngzi cầqbiu m chừdztw ng, mụtbye c đivio íolbf ch làftry m cho quâqfmu n Tốvrym ng ărsmf n ngủnkgy khôegxc ng yêmpae n.
Ngàftry y 23 thánbwy ng giêmpae ng
Đmpae úlhmn ng ra sang giờzmqp Sửeyft u (1-3 giờzmqp sánbwy ng) thìxdjg tớpfzg i phiêmpae n Vũyuom Quang, Hoàftry ng-Nghi, Kim-Liêmpae n, Phưtabx ơumlp ng-Quỳprxh nh côegxc ng thàftry nh cho đivio ánbwy m Lýbekq Đmpae oan, Trầqbiu n Ninh nghỉtbye . Nhưtabx ng hôegxc m nay làftry ngàftry y đivio ạdztw i tấxjxd n côegxc ng. Bốvrym n cặeyft p Dậxjxd t, Quang, Đmpae oan, Ninh dàftry n quâqfmu n ra bốvrym n mặeyft t Tâqfmu y, Bắxejf c, Đmpae ôegxc ng, Nam, còbbjq n Hoàftry ng-Nghi vớpfzg i bảvxck n bộihjo quâqfmu n mãobrq thêmpae m đivio ộihjo i Thầqbiu n-tiễvrym n Long-biêmpae n chờzmqp đivio ợnito i ởnbwy cửeyft a Nam. Bốvrym n mặeyft t, bốvrym n hiệxmrv u quâqfmu n cùvckw ng bắxejf n đivio ạdztw i nỏngzi vàftry o thàftry nh. Đmpae âqfmu y làftry lầqbiu n đivio ầqbiu u tiêmpae n thàftry nh Ung phảvxck i hứxhjy ng chịpfzg u mộihjo t cuộihjo c hỏngzi a côegxc ng kinh hồqbbv n đivio ộihjo ng phánbwy ch nhưtabx vậxjxd y.
Sau mộihjo t giờzmqp bắxejf n đivio ánbwy , Lôegxc i-tiễvrym n, vừdztw a sang giờzmqp Dầqbiu n, Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng cho tung lêmpae n trờzmqp i nărsmf m chiếbekq c phánbwy o thărsmf ng thiêmpae n, toảvxck ra nărsmf m mầqbiu u vàftry ng, trắxejf ng, đivio en, xanh, đivio ỏngzi . Đmpae óftry làftry lệxmrv nh cho quâqfmu n mang bao đivio ấxjxd t làftry m ụtbye . Lậxjxd p tứxhjy c Tâqfmu y-hồqbbv thấxjxd t kiệxmrv t phấxjxd t cờzmqp hiệxmrv u, quâqfmu n xung vàftry o sánbwy t tưtabx ờzmqp ng, mỗegxc i ngưtabx ờzmqp i líolbf nh đivio ềgikp u mang mộihjo t bao đivio ấxjxd t, mau chóftry ng xếbekq p lạdztw i vớpfzg i nhau, phúlhmn t chốvrym c thàftry nh mộihjo t cánbwy i ụtbye cóftry nhiềgikp u bậxjxd c cao bằkwzj ng mặeyft t thàftry nh.
Thầqbiu n-vũyuom thậxjxd p anh tung mìxdjg nh leo lêmpae n đivio ầqbiu u tiêmpae n vớpfzg i đivio ộihjo i Thầqbiu n-tiễvrym n Long-biêmpae n. Khôegxc ng gặeyft p mộihjo t chốvrym ng cựqbiu nàftry o. Mưtabx ờzmqp i ngưtabx ờzmqp i cho mởnbwy cổgoqx ng thàftry nh ra, đivio ộihjo i Thầqbiu n-hổgoqx , Thầqbiu n-bánbwy o gầqbiu n lêmpae n mộihjo t tiếbekq ng rung đivio ộihjo ng trờzmqp i đivio ấxjxd t, tỏngzi a ra nhưtabx rẻgoqx quạdztw t, xung vàftry o trưtabx ớpfzg c. Bốvrym n hiệxmrv u Thiêmpae n-tửeyft binh reo hòbbjq tràftry n nhưtabx nưtabx ớpfzg c vỡxjxd bờzmqp tiếbekq n vàftry o chiếbekq m bốvrym n khu. Còbbjq n hiệxmrv u Quảvxck ng-vũyuom do Hoàftry ng-Nghi Phưtabx ơumlp ng-Quỳprxh nh chỉtbye huy, xôegxc ng thẳdztw ng vàftry o trung-ưtabx ơumlp ng. Tấxjxd t cảvxck khôegxc ng gặeyft p mộihjo t khánbwy ng cựqbiu nàftry o.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng, Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng đivio ãobrq nhậxjxd p thàftry nh. Mộihjo t cảvxck nh tưtabx ợnito ng kinh hoàftry ng phơumlp i bầqbiu y ra trưtabx ớpfzg c mắxejf t hai vưtabx ơumlp ng: Khắxejf p nơumlp i chỉtbye còbbjq n trărsmf m cărsmf n nhàftry bằkwzj ng ngóftry i làftry nguyêmpae n vẹxejf n. Còbbjq n nhàftry gỗegxc , nhàftry tranh, cánbwy i thìxdjg chánbwy y chỉtbye còbbjq n nềgikp n, cánbwy i thìxdjg trơumlp lạdztw i mấxjxd y cánbwy i cộihjo t. Rảvxck i ránbwy c trêmpae n mặeyft t đivio ấxjxd t, xánbwy c chếbekq t chồqbbv ng chấxjxd t lêmpae n nhau, lẫztum n lộihjo n trong đivio ốvrym ng tro, trong bùvckw n lầqbiu y. Lạdztw i cóftry nhữkqou ng cánbwy i nằkwzj m vắxejf t vẻgoqx o trêmpae n câqfmu y, châqfmu n tay co quắxejf p, mặeyft t trợnito n trừdztw ng trừdztw ng; mùvckw i hôegxc i thốvrym i xôegxc ng lêmpae n nồqbbv ng nặeyft c.
Đmpae inh Hoàftry ng-Nghi cóftry nhiệxmrv m vụtbye tiếbekq n chiếbekq m dinh tổgoqx ng trấxjxd n. Cho nêmpae n khi vừdztw a vàftry o trong, chàftry ng cùvckw ng Phưtabx ơumlp ng-Quỳprxh nh xua quâqfmu n tiếbekq n thẳdztw ng vàftry o trung ưtabx ơumlp ng. Mộihjo t đivio ộihjo i võdmxa sĩolbf Tốvrym ng hơumlp n ba trărsmf m ngưtabx ờzmqp i dàftry n ra ra chặeyft n lạdztw i. Đmpae ộihjo i võdmxa sĩolbf nàftry y, quầqbiu n ánbwy o ránbwy ch bưtabx ơumlp m, đivio ầqbiu u tóftry c tảvxck tơumlp i; đivio ưtabx ợnito c chỉtbye huy bởnbwy i Tôegxc Giàftry m. Họhpsj chiếbekq n đivio ấxjxd u rấxjxd t mạdztw nh liệxmrv t. Nhưtabx ng họhpsj đivio ưtabx ơumlp ng đivio ầqbiu u sao nổgoqx i vớpfzg i đivio ộihjo i Thầqbiu n-tiễvrym n Long-biêmpae n, vàftry hiệxmrv u Quảvxck ng-vũyuom ? Nêmpae n trong khoảvxck nh khắxejf c, chỉtbye còbbjq n lạdztw i hơumlp n ba chụtbye c ngưtabx ờzmqp i.
Phưtabx ơumlp ng-Quỳprxh nh thấxjxd y vậxjxd y, đivio ộihjo ng lòbbjq ng bấxjxd t trắxejf c, ra lệxmrv nh cho đivio ộihjo i Thấxjxd n-tiễvrym n:
– Ngừdztw ng tay!
Nàftry ng tiếbekq n lêmpae n cung tay hàftry nh lễvrym vớpfzg i Tôegxc Giàftry m:
– Tôegxc tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n! Ngưtabx ờzmqp i cứxhjy thong thảvxck lùvckw i vàftry o dinh. Tiểtbku u nữkqou hứxhjy a khôegxc ng làftry m khóftry dễvrym ngưtabx ờzmqp i cùvckw ng bảvxck o quyếbekq n đivio âqfmu u.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng, Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng đivio ãobrq tớpfzg i. Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng hưtabx ớpfzg ng Tôegxc Giàftry m chắxejf p tay:
– Tôegxc tiêmpae n sinh, đivio ầqbiu u hàftry ng đivio i thôegxc i!
Tôegxc Giàftry m trong dánbwy ng mệxmrv t mỏngzi i cùvckw ng cựqbiu c, nhưtabx ng tinh thầqbiu n vẫztum n tỉtbye nh tánbwy o, ôegxc ng chắxejf p tay hưtabx ớpfzg ng hai vưtabx ơumlp ng:
– Nhịpfzg vịpfzg vưtabx ơumlp ng gia! Tôegxc Giàftry m nàftry y đivio ãobrq trấxjxd n ởnbwy Nam-thùvckw y trong hơumlp n ba mưtabx ơumlp i nărsmf m nay, nêmpae n hiểtbku u rấxjxd t rõdmxa Đmpae ạdztw i-Việxmrv t. Chíolbf nh lãobrq o phu từdztw ng chốvrym ng đivio ốvrym i chíolbf nh sánbwy ch củnkgy a Thẩbybr m Khởnbwy i, Lưtabx u Di gâqfmu y hấxjxd n vớpfzg i Đmpae ạdztw i-Việxmrv t. Nhưtabx ng... nhưtabx ng chỉtbye vìxdjg cưtabx ơumlp ng trựqbiu c, lạdztw i chủnkgy thâqfmu n vớpfzg i Đmpae ạdztw i-Việxmrv t, màftry hoạdztw n lộihjo đivio ầqbiu y chôegxc ng gai, màftry phảvxck i ởnbwy dưtabx ớpfzg i quyềgikp n bọhpsj n Thẩbybr m, Lưtabx u. Nay cánbwy i tai vạdztw nàftry y, do chíolbf nh chúlhmn ng gâqfmu y ra, rồqbbv i lãobrq o phu phảvxck i chịpfzg u. Hôegxc m nay lãobrq o phu nhấxjxd t đivio ịpfzg nh sẽzljq chếbekq t ởnbwy thàftry nh Ung nàftry y đivio ểtbku bánbwy o đivio ánbwy p quâqfmu n phụtbye .
Trung-Thàftry nh chắxejf p tay hàftry nh lễvrym :
– Tôegxc tiêmpae n sinh chẳdztw ng nêmpae n bi phẫztum n, anh em tiểtbku u-sinh hứxhjy a cấxjxd p ngựqbiu a, xe, lưtabx ơumlp ng thảvxck o đivio ểtbku tiêmpae n sinh vớpfzg i gia quyếbekq n rờzmqp i khỏngzi i đivio âqfmu y.
Tôegxc Giàftry m vánbwy i nhịpfzg vưtabx ơumlp ng:
– Đmpae a tạdztw nhịpfzg vịpfzg vưtabx ơumlp ng gia, lãobrq o phu sốvrym ng thìxdjg trấxjxd n thủnkgy thàftry nh Ung, nay thàftry nh Ung mấxjxd t, thìxdjg nguyệxmrv n làftry m ma thàftry nh Ung. Vậxjxd y lãobrq o phu xin nhịpfzg vưtabx ơumlp ng ban cho mộihjo t âqfmu n huệxmrv .
Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng cảvxck m đivio ộihjo ng:
– Xin tiêmpae n sinh cứxhjy nóftry i, anh em tiểtbku u-sinh nguyệxmrv n chu toàftry n.
Tôegxc chỉtbye vàftry o dinh mìxdjg nh:
– Nguyệxmrv n vọhpsj ng củnkgy a lãobrq o phu làftry : Xin nhịpfzg vưtabx ơumlp ng khôegxc ng cho bấxjxd t cứxhjy ngưtabx ờzmqp i hay thúlhmn nàftry o vàftry o trong dinh củnkgy a lãobrq o phu trong vòbbjq ng mộihjo t giờzmqp . Khôegxc ng biếbekq t vưtabx ơumlp ng cóftry hứxhjy a cho khôegxc ng?
Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng gậxjxd t đivio ầqbiu u:
– Tiểtbku u sinh xin hứxhjy a.
Vưtabx ơumlp ng phấxjxd t tay cho binh sĩolbf , cùvckw ng cánbwy c đivio ộihjo i thúlhmn lùvckw i ra xa.
Tôegxc Giàftry m cùvckw ng đivio ôegxc i võdmxa sĩolbf tiếbekq n vàftry o trong dinh. Khoảvxck ng hơumlp n khắxejf c sau, trong dinh bốvrym c chánbwy y, phúlhmn t chốvrym c ngọhpsj n lửeyft a bốvrym c cao. Trong khóftry i lửeyft a chậxjxd p chờzmqp n, ngưtabx ờzmqp i ngưtabx ờzmqp i đivio ềgikp u thấxjxd y Tôegxc Giàftry m mặeyft c quầqbiu n ánbwy o đivio ạdztw i tràftry o, tay cầqbiu m hốvrym t, ngồqbbv i nghiêmpae m chỉtbye nh, miệxmrv ng mỉtbye m cưtabx ờzmqp i, cho tớpfzg i khi dinh thựqbiu xụtbye p đivio ổgoqx .
Nhịpfzg vưtabx ơumlp ng cùvckw ng chưtabx tưtabx ớpfzg ng hưtabx ớpfzg ng vàftry o trong đivio ánbwy m lửeyft a chánbwy y, vánbwy i ba vánbwy i. Khoảvxck ng nửeyft a giờzmqp sau, dinh tổgoqx ng trấxjxd n chỉtbye còbbjq n lạdztw i mộihjo t đivio ốvrym ng than đivio ỏngzi lừdztw . Nhưtabx ng vìxdjg đivio ãobrq hứxhjy a trong mộihjo t giờzmqp khôegxc ng cho quâqfmu n nhậxjxd p dinh tổgoqx ng trấxjxd n, nêmpae n Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng chỉtbye biếbekq t đivio ứxhjy ng nhìxdjg n. Đmpae ợnito i đivio úlhmn ng mộihjo t giờzmqp sau, nhịpfzg vưtabx ơumlp ng cho bớpfzg i than, tìxdjg m ra đivio ưtabx ợnito c ba mưtabx ơumlp i sánbwy u xánbwy c chếbekq t làftry vợnito , con, chánbwy u củnkgy a Tôegxc Giàftry m, vớpfzg i xánbwy c củnkgy a hai mưtabx ơumlp i mốvrym t dũyuom ng sĩolbf .
Quâqfmu n Đmpae ạdztw i-Việxmrv t đivio ưtabx ợnito c lệxmrv nh rúlhmn t ra ngoàftry i thàftry nh, chỉtbye đivio ểtbku lạdztw i hiệxmrv u Bổgoqx ng-nhậxjxd t củnkgy a Lýbekq Đmpae oan, Ngọhpsj c-Liêmpae n thu dọhpsj n chiếbekq n trưtabx ờzmqp ng.
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng cho quâqfmu n thu nhặeyft t xánbwy c chếbekq t xếbekq p lạdztw i thàftry nh từdztw ng đivio ốvrym ng, rồqbbv i sai chấxjxd t củnkgy i, đivio ổgoqx dầqbiu u thiêmpae u hếbekq t. Vưtabx ơumlp ng sai khâqfmu m liệxmrv m thi thểtbku Tôegxc Giàftry m vớpfzg i gia quyếbekq n đivio em chôegxc n, lạdztw i cho lậxjxd p bia đivio ánbwy trêmpae n từdztw ng mộihjo , đivio ềgikp têmpae n từdztw ng ngưtabx ờzmqp i. Còbbjq n dâqfmu n, quâqfmu n còbbjq n sốvrym ng sóftry t thìxdjg bắxejf t rờzmqp i thàftry nh, vìxdjg sợnito đivio ộihjo c khíolbf tửeyft thi gâqfmu y bệxmrv nh.
Nguyệxmrv n-soánbwy i Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t, quâqfmu n sưtabx Tôegxc n Đmpae ảvxck n đivio ãobrq tớpfzg i. Nưtabx ớpfzg c mắxejf t đivio ầqbiu m đivio ìxdjg a, côegxc ng chúlhmn a Thiêmpae n-Ninh đivio ọhpsj c kinh vãobrq ng sinh cho oan hồqbbv n binh tưtabx ớpfzg ng, dâqfmu n chúlhmn ng Tốvrym ng. Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t nóftry i vớpfzg i Trung, Tíolbf n nhịpfzg vưtabx ơumlp ng:
– Ta hẹxejf n cho nhịpfzg đivio ệxmrv bẩbybr y ngàftry y đivio ểtbku hạdztw thàftry nh Ung, nhưtabx ng nhịpfzg đivio ệxmrv thàftry nh côegxc ng trong vòbbjq ng ba ngàftry y. Ta lạdztw i hẹxejf n khôegxc ng thểtbku đivio ểtbku quâqfmu n chếbekq t quánbwy nărsmf m trărsmf m, màftry nhịpfzg đivio ệxmrv chỉtbye hy sinh cóftry hơumlp n trărsmf m tùvckw binh. Giỏngzi i. Thôegxc i, ta hủnkgy y thàftry nh, rồqbbv i lui binh.
Ghi chúlhmn ,
Vềgikp ngàftry y thàftry nh Ung thấxjxd t thủnkgy vàftry ngàftry y lui quâqfmu n củnkgy a Đmpae ạdztw i-Việxmrv t, cánbwy c sánbwy ch chéyuom p khôegxc ng giốvrym ng nhau.
– Tưtabx -mãobrq Quang, tểtbku -tưtabx ớpfzg ng Tốvrym ng kếbekq nhiệxmrv m Vưtabx ơumlp ng An-Thạdztw ch chéyuom p: Thàftry nh Ung thấxjxd t thủnkgy ngàftry y Mậxjxd u-Dầqbiu n, thánbwy ng giêmpae ng niêmpae n hiệxmrv u Hy-Ninh thứxhjy 9 (21 thánbwy ng giêmpae ng, nărsmf m Bíolbf nh-Thìxdjg n, DL. 27-2-1076). Ngàftry y 23 (1-3-76) Đmpae ạdztw i-Việxmrv t rúlhmn t quâqfmu n.
– TTTTGTB chéyuom p thàftry nh Ung thấxjxd t thủnkgy ngàftry y Canh-Thìxdjg n, thánbwy ng giêmpae ng, niêmpae n hiệxmrv u Hy-Ninh thứxhjy chíolbf n (23 thánbwy ng giêmpae ng nărsmf m Bíolbf nh-Thìxdjg n, DL. 1-3-1076), Đmpae ạdztw i-Việxmrv t rúlhmn t quâqfmu n khỏngzi i đivio ấxjxd t Tốvrym ng vàftry o thánbwy ng 3.
– QTNC, TTCTGCK chéyuom p rấxjxd t chi tiếbekq t việxmrv c quâqfmu n Việxmrv t vâqfmu y đivio ánbwy nh cầqbiu m chừdztw ng thàftry nh Ung từdztw 10 thánbwy ng chạdztw p nărsmf m Ấrwoz t-Mãobrq o (DL.18-1-1076). Đmpae ếbekq n ngàftry y 20 thánbwy ng giêmpae ng nărsmf m Bíolbf nh-Thìxdjg n khởnbwy i sựqbiu tấxjxd n côegxc ng vàftry o giờzmqp Tuấxjxd t (19-21 giờzmqp ). Thàftry nh Ung thấxjxd t thủnkgy giờzmqp Dầqbiu n (3-5 giờzmqp ) ngàftry y 23 thánbwy ng giêmpae ng (DL. 1-3.1076). Quâqfmu n Đmpae ạdztw i-Việxmrv t rúlhmn t ngàftry y 24 thánbwy ng giêmpae ng, cho đivio ếbekq n ngàftry y 15 thánbwy ng ba toàftry n quâqfmu n mớpfzg i ra khỏngzi i đivio ấxjxd t Tốvrym ng.
Tôegxc i giảvxck i đivio oánbwy n nhưtabx thếbekq nàftry y: Tưtabx -mãobrq -Quang lấxjxd y ngàftry y quâqfmu n Việxmrv t thựqbiu c sựqbiu tấxjxd n côegxc ng coi nhưtabx ngàftry y thấxjxd t thủnkgy . Ngàftry y quâqfmu n Việxmrv t khởnbwy i sựqbiu rúlhmn t tứxhjy c ngàftry y thàftry nh Ung bịpfzg tràftry n ngậxjxd p, nêmpae n mớpfzg i cóftry sựqbiu khánbwy c biệxmrv t.
TS quyểtbku n 446, TTTTGTB chéyuom p rằkwzj ng khi quâqfmu n Việxmrv t vàftry o thàftry nh Ung, quánbwy tứxhjy c giậxjxd n giếbekq t hếbekq t quâqfmu n vàftry dâqfmu n, xếbekq p đivio ầqbiu u thàftry nh 580 đivio ốvrym ng, mỗegxc i đivio ốvrym ng 100 đivio ầqbiu u. Sau nàftry y cánbwy c sửeyft gia Việxmrv t-Hoa cứxhjy theo đivio óftry chéyuom p lạdztw i. Cóftry lẽzljq TS, TTTTGTB cărsmf n cứxhjy vàftry o tấxjxd m bia, củnkgy a mộihjo t Nho sĩolbf Tốvrym ng soạdztw n vàftry o niêmpae n hiệxmrv u Nguyêmpae n-phong thứxhjy nhìxdjg (1079) đivio ờzmqp i Tốvrym ng Thầqbiu n-tôegxc ng. Tấxjxd m bia nàftry y hiệxmrv n còbbjq n lưtabx u trữkqou ởnbwy việxmrv n bảvxck o tàftry ng Quảvxck ng-Tâqfmu y. Nộihjo i dung đivio ọhpsj an nàftry y nhưtabx sau « Quâqfmu n Giao-chỉtbye đivio ánbwy nh lâqfmu u mớpfzg i vàftry o đivio ưtabx ợnito c thàftry nh, khi vàftry o đivio ưtabx ợnito c thìxdjg trong thàftry nh chỉtbye còbbjq n hơumlp n sánbwy u nghìxdjg n quâqfmu n. Hai bêmpae n hỗegxc n chiếbekq n nửeyft a ngàftry y, thìxdjg quâqfmu n Tốvrym ng chếbekq t hếbekq t. Quâqfmu n Giao chặeyft t đivio ầqbiu u xếbekq p thàftry nh 580 đivio ốvrym ng, mỗegxc i đivio ốvrym ng 100 đivio ầqbiu u. Họhpsj (quâqfmu n Giao) lạdztw i thu nhặeyft t xánbwy c chếbekq t củnkgy a gầqbiu n mưtabx ờzmqp i vạdztw n quâqfmu n Tốvrym ng chếbekq t trưtabx ớpfzg c đivio óftry , vùvckw i tạdztw m trong thàftry nh; đivio em đivio ốvrym t đivio i ».
QTNC chéyuom p rằkwzj ng khi quâqfmu n Việxmrv t vàftry o thàftry nh Ung, quâqfmu n trong thàftry nh chỉtbye còbbjq n hơumlp n sánbwy u nghìxdjg n ngưtabx ờzmqp i. Họhpsj đivio ềgikp u chiếbekq n đivio ấxjxd u đivio ếbekq n khi chếbekq t hếbekq t. Vậxjxd y 580 đivio ốvrym ng, 58.000 ngưtabx ờzmqp i bịpfzg giếbekq t, chấxjxd t đivio ốvrym ng làftry sốvrym ngưtabx ờzmqp i sốvrym ng sóftry t, sau hơumlp n thánbwy ng chiếbekq n đivio ấxjxd u. Chứxhjy thựqbiu c sựqbiu quâqfmu n thủnkgy thàftry nh khoảvxck ng mưtabx ờzmqp i vạdztw n.
Niêmpae n hiệxmrv u Thánbwy i-Ninh thứxhjy nărsmf m đivio ờzmqp i vua Nhâqfmu n-tôegxc ng nưtabx ớpfzg c Đmpae ạdztw i-Việxmrv t
Ngàftry y hai mưtabx ơumlp i thánbwy ng ba, Thánbwy i-Ninh hoàftry ng đivio ếbekq , thiếbekq t đivio ạdztw i triềgikp u ởnbwy đivio iệxmrv n Càftry n-nguyêmpae n, đivio ểtbku nghe nguyêmpae n-soánbwy i Lýbekq Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t tâqfmu u trìxdjg nh vềgikp côegxc ng cuộihjo c Bắxejf c-phạdztw t.
Cánbwy c quan tềgikp tựqbiu u đivio ôegxc ng đivio ủnkgy , nhàftry vua cùvckw ng Linh-Nhâqfmu n hoàftry ng thánbwy i hậxjxd u từdztw trong cung đivio i ra. Lễvrym quan xưtabx ớpfzg ng:
– Hoàftry ng thưtabx ợnito ng giánbwy lâqfmu m.
Nhạdztw c tấxjxd u bảvxck n Nguyêmpae n-thọhpsj . Nhàftry vua đivio ưtabx a tay ra hiệxmrv u miễvrym n lễvrym . Lễvrym quan hôegxc :
– Bìxdjg nh thâqfmu n.
Thánbwy i-sưtabx Lýbekq Đmpae ạdztw o-Thàftry nh bưtabx ớpfzg c ra:
– Tâqfmu u Thánbwy i-hậxjxd u, tâqfmu u Bệxmrv -hạdztw . Nguyêmpae n-soánbwy i Lýbekq Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t cùvckw ng chưtabx tưtabx ớpfzg ng đivio em quâqfmu n Bắxejf c phạdztw t đivio ãobrq vềgikp tớpfzg i Thărsmf ng-long. Hôegxc m nay thầqbiu n xin thiếbekq t đivio ạdztw i triềgikp u, đivio ểtbku nguyêmpae n soánbwy i Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t tâqfmu u trìxdjg nh lêmpae n bệxmrv hạdztw .
Linh-Nhâqfmu n hoàftry ng thánbwy i hậxjxd u tuyêmpae n chỉtbye :
– Kểtbku từdztw khi ta khởnbwy i binh, hàftry ng ngàftry y triềgikp u đivio ìxdjg nh đivio ềgikp u nhậxjxd n đivio ưtabx ợnito c tấxjxd u chưtabx ơumlp ng củnkgy a Nguyêmpae n-soánbwy i cùvckw ng Tôegxc n quâqfmu n-sưtabx gửeyft i vềgikp . Nhưtabx ng tạdztw i sao cánbwy i ngàftry y vui hôegxc m nay, bánbwy ch quan hiệxmrv n diệxmrv n đivio ầqbiu y đivio ủnkgy , màftry Tôegxc n quâqfmu n sưtabx lạdztw i khôegxc ng tớpfzg i?
Phòbbjq -mãobrq Hoàftry ng Kiêmpae n tâqfmu u:
– Sau khi hạdztw thàftry nh Ung, sưtabx phụtbye , sưtabx mẫztum u củnkgy a thầqbiu n vàftry o thàftry nh, tậxjxd n mắxejf t nhìxdjg n xánbwy c chếbekq t củnkgy a hơumlp n mưtabx ờzmqp i vạdztw n ngưtabx ờzmqp i. Cóftry ngưtabx ờzmqp i chưtabx a chếbekq t hẳdztw n, còbbjq n đivio ang quằkwzj n quạdztw i. Cóftry xánbwy c chếbekq t còbbjq n đivio ang chảvxck y mánbwy u. Cóftry xánbwy c chếbekq t sìxdjg nh thốvrym i, chưtabx ơumlp ng lêmpae n. Cũyuom ng cóftry xánbwy c chếbekq t thịpfzg t rữkqou a gầqbiu n hếbekq t. Sưtabx phụtbye , sưtabx mẫztum u thầqbiu n chợnito t cảvxck m thấxjxd y thưtabx ơumlp ng tâqfmu m; trêmpae n đivio ưtabx ờzmqp ng vềgikp Thărsmf ng-long, ngưtabx ờzmqp i luôegxc n thởnbwy dàftry i. Khi qua Bắxejf c-ngạdztw n, ngưtabx ờzmqp i gặeyft p lạdztw i đivio ạdztw i sưtabx Mộihjo c-tồqbbv n, Viêmpae n-Chiếbekq u, Phánbwy p-Nhẫztum n; ba vịpfzg đivio ạdztw i sưtabx đivio em cánbwy i lẽzljq vôegxc -thưtabx ờzmqp ng củnkgy a thếbekq gian ra giảvxck ng giảvxck i. Sưtabx phụtbye , sưtabx mẫztum u thầqbiu n ngộihjo đivio ạdztw o, đivio ãobrq vàftry o chốvrym n Khôegxc ng-môegxc n. Ngưtabx ờzmqp i cóftry đivio ểtbku lạdztw i mộihjo t tờzmqp biểtbku u xin dâqfmu ng lêmpae n Bệxmrv -hạdztw .
Lễvrym quan tiếbekq p biểtbku u dâqfmu ng lêmpae n. Linh-Nhâqfmu n hoàftry ng thánbwy i hậxjxd u mởnbwy ra, thìxdjg trong trụtbye c giấxjxd y, khôegxc ng cóftry biểtbku u, màftry chỉtbye cóftry mấxjxd y câqfmu u trong kinh Lărsmf ng-giàftry , xưtabx a bồqbbv -tánbwy t Đmpae ạdztw i-Huệxmrv tánbwy n thánbwy n phậxjxd t Thíolbf ch-ca mâqfmu u-ni:
Thếbekq gian ly sinh diệxmrv t,
Do ưtabx hưtabx khôegxc ng hoa.
Tríolbf bấxjxd t đivio ắxejf c hẫztum u vôegxc ,
Nhi sinh đivio ạdztw i bi tâqfmu m.
(Thếbekq gian lìxdjg a sinh, diệxmrv t,
Víolbf nhưtabx hoa hưtabx khôegxc ng.
Tríolbf chẳdztw ng thấxjxd i cóftry , khôegxc ng,
Màftry khởnbwy i tâqfmu m đivio ạdztw i bi).
Cảvxck triềgikp u thầqbiu n cùvckw ng bàftry ng hoàftry ng.
Thánbwy i hậxjxd u hỏngzi i:
– Tôegxc n sưtabx thúlhmn c làftry ngưtabx ờzmqp i đivio ểtbku hếbekq t tâqfmu m chíolbf vàftry o cuộihjo c bảvxck o vệxmrv Xãobrq -tắxejf c, khôegxc ng thểtbku mộihjo t chốvrym c, mộihjo t lánbwy t, màftry sưtabx bánbwy , vớpfzg i sưtabx phụtbye cóftry thểtbku thuyếbekq t phánbwy p khiếbekq n ngưtabx ờzmqp i bỏngzi đivio i đivio ưtabx ợnito c. Côegxc -phụtbye nàftry y muốvrym n biếbekq t chi tiếbekq t hơumlp n. Đmpae iềgikp u nàftry y xin Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng thuậxjxd t lạdztw i cho cảvxck triềgikp u đivio ìxdjg nh biếbekq t.
Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng tuâqfmu n chỉtbye đivio ứxhjy ng dậxjxd y. Vưtabx ơumlp ng thuậxjxd t chi tiếbekq t từdztw khi Long-biêmpae n ngũyuom hùvckw ng chếbekq ra Lôegxc i-tiễvrym n bắxejf n vàftry o thàftry nh Ung, Tôegxc n Đmpae ảvxck n đivio ang đivio êmpae m choàftry ng dậxjxd y, lêmpae n trúlhmn c đivio àftry i quan sánbwy t thấxjxd y đivio àftry n bàftry , trẻgoqx con trong thàftry nh bịpfzg bắxejf n chánbwy y nhưtabx câqfmu y đivio uốvrym c, xánbwy c chếbekq t xếbekq p thàftry nh đivio ốvrym ng; cánbwy i thìxdjg đivio ứxhjy t đivio ôegxc i, cánbwy i thìxdjg gẫztum y câqfmu n, cánbwy i thờzmqp chánbwy y vàftry ng... ôegxc ng đivio ãobrq tánbwy i mặeyft t, tỏngzi vẻgoqx khôegxc ng vui. Lạdztw i đivio ếbekq n khi trậxjxd n đivio ánbwy nh núlhmn i Hỏngzi a-giánbwy p diễvrym n ra, ôegxc ng lêmpae n thărsmf m chiếbekq n trưtabx ờzmqp ng, lộihjo i dọhpsj c núlhmn i, chíolbf nh mắxejf t nhìxdjg n bốvrym n vạdztw n xánbwy c chếbekq t ngổgoqx n ngang; lạdztw i mộihjo t lầqbiu n nữkqou a, mặeyft t ôegxc ng xạdztw m lạdztw i. Sau hai trậxjxd n đivio óftry , ôegxc ng bàftry cùvckw ng mộihjo t sốvrym tưtabx ớpfzg ng khôegxc ng tánbwy n thàftry nh diệxmrv t Ung-châqfmu u. Nhưtabx ng Ung-châqfmu u vẫztum n bịpfzg phánbwy , khi quâqfmu n Việxmrv t vàftry o thàftry nh, trong thàftry nh hơumlp n mưtabx ờzmqp i vạdztw n ngưtabx ờzmqp i, màftry chỉtbye còbbjq n mấxjxd y trărsmf m ngưtabx ờzmqp i sốvrym ng sóftry t; mộihjo t lầqbiu n nữkqou a ôegxc ng bàftry trởnbwy thàftry nh trầqbiu m ngâqfmu m khánbwy c thưtabx ờzmqp ng. Rồqbbv i trêmpae n đivio ưtabx ờzmqp ng vềgikp Thărsmf ng-long, ôegxc ng bàftry bỏngzi đivio i.
Cảvxck triềgikp u đivio ìxdjg nh đivio ềgikp u im lặeyft ng, nhìxdjg n nhau đivio ểtbku tìxdjg m lấxjxd y cánbwy i gìxdjg giảvxck i thíolbf ch rõdmxa ràftry ng hơumlp n vềgikp việxmrv c ra đivio i củnkgy a Tôegxc n Đmpae ảvxck n, Cẩbybr m-Thi.
Côegxc ng-chúlhmn a Thiêmpae n-Ninh tâqfmu u:
– Khi đivio ạdztw i quâqfmu n vềgikp qua sôegxc ng Hồqbbv ng, thìxdjg sưtabx thúlhmn c, sưtabx thẩbybr m gặeyft p đivio ạdztw i sưtabx Mộihjo c-tồqbbv n, Viêmpae n-Chiếbekq u, Phánbwy p-Nhẫztum n đivio ang neo thuyềgikp n giữkqou a sôegxc ng. Hai vịpfzg sang thuyềgikp n củnkgy a ba đivio ạdztw i sưtabx . Nărsmf m vịpfzg thảvxck o luậxjxd n suốvrym t mộihjo t ngàftry y. Hôegxc m sau sưtabx thúlhmn c trao trụtbye c giấxjxd y cho đivio ệxmrv tửeyft . Ngưtabx ờzmqp i nóftry i rằkwzj ng đivio óftry làftry biểtbku u nhờzmqp Hoàftry ng phòbbjq mãobrq dâqfmu ng lêmpae n Thánbwy i-hậxjxd u.
Triềgikp u đivio ìxdjg nh nghịpfzg sựqbiu , thărsmf ng thưtabx ởnbwy ng tưtabx ớpfzg ng sĩolbf cóftry côegxc ng; lạdztw i phủnkgy tuấxjxd t cho gia đivio ìxdjg nh cánbwy c tửeyft sĩolbf .
Trưtabx ớpfzg c hếbekq t làftry :
Trung-Thàftry nh vưtabx ơumlp ng, Lýbekq Hoằkwzj ng-Châqfmu n
Kiểtbku m-hiệxmrv u thánbwy i-sưtabx , Thưtabx ợnito ng-thưtabx lệxmrv nh kiêmpae m trung-thưtabx lệxmrv nh, Thărsmf ng-long tiếbekq t đivio ộihjo -sứxhjy , Tảvxck kim ngôegxc đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, quảvxck n Khu-mậxjxd t việxmrv n. Phu-nhâqfmu n Nguyễvrym n-thịpfzg Trinh-Dung đivio ưtabx ợnito c phong Minh-đivio ứxhjy c Thạdztw c hòbbjq a, Chíolbf nhu côegxc ng chúlhmn a.
Tíolbf n-Nghĩolbf a vưtabx ơumlp ng, Lýbekq Chiêmpae u-Vărsmf n
Kiểtbku m-hiệxmrv u thiếbekq u-sưtabx , Khai-phủnkgy nghịpfzg đivio ồqbbv ng tam-tưtabx , Võdmxa -minh quâqfmu n tiếbekq t đivio ộihjo sứxhjy , Thưtabx ợnito ng-thưtabx tảvxck bộihjo c xạdztw , Đmpae ồqbbv ng trung thưtabx môegxc n hạdztw bìxdjg nh chưtabx ơumlp ng sựqbiu , Phụtbye -quốvrym c đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, Khu-mậxjxd t việxmrv n sứxhjy . Vưtabx ơumlp ng-phi Lêmpae Ngọhpsj c-Nam đivio ưtabx ợnito c phong Ninh-đivio ứxhjy c, Trang-duệxmrv , Hiếbekq u-khang côegxc ng chúlhmn a.
Phòbbjq -mãobrq Thâqfmu n Cảvxck nh-Long
Kiểtbku m-hiệxmrv u tưtabx -đivio ồqbbv , Thưtabx ợnito ng-thưtabx tảvxck thừdztw a, Khu-mậxjxd t việxmrv n sứxhjy , Phiêmpae u-kịpfzg thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tổgoqx ng-trấxjxd n Bắxejf c-cưtabx ơumlp ng, tưtabx ớpfzg c Lạdztw ng-quậxjxd n vưtabx ơumlp ng.
Phòbbjq -mãobrq Hoàftry ng Kiệxmrv n
Phụtbye -quốvrym c thánbwy i-phóftry , Đmpae ồqbbv ng-trung thưtabx môegxc n hạdztw bìxdjg nh chưtabx ơumlp ng sựqbiu , Binh-bộihjo thưtabx ợnito ng thưtabx , Kinh-Bắxejf c tiếbekq t đivio ộihjo -sứxhjy , Uy-viễvrym n đivio ạdztw i họhpsj c-sĩolbf , Khu-mậxjxd t việxmrv n sứxhjy , Thuầqbiu n-nghĩolbf a quốvrym c côegxc ng.
Lýbekq Thưtabx ờzmqp ng-Kiệxmrv t
Phụtbye -quốvrym c thánbwy i-úlhmn y, Dao-thụtbye Nam-bìxdjg nh tiếbekq t đivio ộihjo -sứxhjy , thưtabx ợnito ng-trụtbye quốvrym c, Hoàftry i-hóftry a đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, Khai-quốvrym c côegxc ng, Thiêmpae n-tửeyft nghĩolbf a đivio ệxmrv .
Lýbekq Kếbekq -Nguyêmpae n
Thánbwy i-tửeyft thánbwy i phóftry , Tham-tri chíolbf nh sựqbiu , Thưtabx ợnito ng-thưtabx tảvxck thừdztw a, Khu-mậxjxd t việxmrv n sứxhjy , lĩolbf nh Đmpae ạdztw i-đivio ôegxc đivio ốvrym c thủnkgy y-sưtabx Đmpae ạdztw i-Việxmrv t, Gia-thụtbye y côegxc ng.
Cánbwy c vịpfzg thủnkgy lĩolbf nh Bắxejf c-cưtabx ơumlp ng
Lưtabx Kỷadbb , Hoàftry ng Kim-Mãobrq n, Vi Thủnkgy -An trưtabx ớpfzg c đivio âqfmu y lĩolbf nh ấxjxd n đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c hầqbiu u. Nay đivio ềgikp u thărsmf ng lêmpae n Tiếbekq t đivio ộihjo sứxhjy , tưtabx ớpfzg c Quốvrym c côegxc ng.
Thầqbiu n-vũyuom ngũyuom -hùvckw ng đivio ưtabx ợnito c phong chứxhjy c Đmpae ôegxc -thốvrym ng, tưtabx ớpfzg c Bánbwy . Thầqbiu n-vũyuom ngũyuom Âqfmu u đivio ưtabx ợnito c phong nhấxjxd t phẩbybr m phu nhâqfmu n.
Vũyuom -kịpfzg thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n Hàftry Mai-Việxmrv t đivio ưtabx ợnito c phong tưtabx ớpfzg c hầqbiu u. Tấxjxd t cảvxck vẫztum n giữkqou nguyêmpae n chứxhjy c cũyuom , nhưtabx hồqbbv i chưtabx a xuấxjxd t chinh.
Long-biêmpae n ngũyuom hùvckw ng đivio ềgikp u đivio ưtabx ợnito c thărsmf ng chứxhjy c thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c hầqbiu u. Bốvrym n phu nhâqfmu n sau trậxjxd n bìxdjg nh Chiêmpae m đivio ưtabx ợnito c phong nhấxjxd t phẩbybr m phu nhâqfmu n, nay lạdztw i lậxjxd p đivio ạdztw i côegxc ng, nêmpae n phong làftry m quậxjxd n chúlhmn a. Duy Phưtabx ơumlp ng-Quỳprxh nh đivio ãobrq lậxjxd p côegxc ng trong lầqbiu n dẹxejf p loạdztw n họhpsj Dưtabx ơumlp ng, nay lạdztw i lậxjxd p côegxc ng lớpfzg n nữkqou a, nêmpae n cũyuom ng đivio ưtabx ợnito c phong quậxjxd n chúlhmn a.
Phạdztw m Dậxjxd t đivio ưtabx ợnito c phong chứxhjy c Long-nhưtabx ơumlp ng thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Thiệxmrv n-tâqfmu m hầqbiu u. Phu nhâqfmu n Lêmpae Kim-Loan đivio ưtabx ợnito c phong Thiêmpae n-âqfmu n Nhu-mẫztum n quậxjxd n chúlhmn a.
Vũyuom Quang đivio ưtabx ợnito c phong Hổgoqx -uy thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Thàftry nh-tâqfmu m hầqbiu u. Phu-nhâqfmu n Võdmxa Kim-Liêmpae n đivio ưtabx ợnito c phong Trang-hòbbjq a Thiêmpae n-đivio ứxhjy c quậxjxd n chúlhmn a.
Đmpae inh Hoàftry ng-Nghi đivio ưtabx ợnito c phong Quánbwy n-quâqfmu n thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Chíolbf nh-tâqfmu m hầqbiu u. Phu nhâqfmu n Phưtabx ơumlp ng-Quỳprxh nh đivio ưtabx ợnito c phong Tuyêmpae n-đivio ứxhjy c Thạdztw c-hòbbjq a quậxjxd n chúlhmn a.
Lýbekq Đmpae oan đivio ưtabx ợnito c phong Hoàftry i-hóftry a thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Trựqbiu c-tâqfmu m hầqbiu u. Phu-nhâqfmu n Trầqbiu n Ngọhpsj c-Liêmpae n đivio ưtabx ợnito c phong Thiêmpae n-y Đmpae ạdztw i-từdztw quậxjxd n chúlhmn a.
Trầqbiu n Ninh đivio ưtabx ợnito c phong Vâqfmu n-ma thưtabx ợnito ng tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Nhu-tâqfmu m hầqbiu u. Phu nhâqfmu n Trầqbiu n Ngọhpsj c-Hưtabx ơumlp ng đivio ưtabx ợnito c phong Thiêmpae n-hưtabx ơumlp ng Thuầqbiu n-mẫztum n quậxjxd n chúlhmn a.
Xéyuom t vềgikp côegxc ng lao, Tâqfmu y-hồqbbv thấxjxd t kiệxmrv t ngang vớpfzg i Long-biệxmrv n ngũyuom hùvckw ng, tấxjxd t cảvxck đivio ưtabx ợnito c thărsmf ng tưtabx ớpfzg ng, tưtabx ớpfzg c hầqbiu u. Nhưtabx ng cánbwy c phu nhâqfmu n mớpfzg i dựqbiu trậxjxd n Bắxejf c phạdztw t, nêmpae n chỉtbye đivio ưtabx ợnito c phong nhấxjxd t phẩbybr m phu nhâqfmu n.
Trầqbiu n Di đivio ưtabx ợnito c phong Qui-đivio ứxhjy c đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Hưtabx -tâqfmu m hầqbiu u.
Dưtabx ơumlp ng Minh đivio ưtabx ợnito c phong Trung-vũyuom đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Kíolbf nh-tâqfmu m hầqbiu u.
Triệxmrv u Thu đivio ưtabx ợnito c phong Tuyêmpae n-vũyuom đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Tíolbf n-tâqfmu m hầqbiu u.
Mai Cầqbiu m đivio ưtabx ợnito c phong Tuyêmpae n-uy đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Từdztw -tâqfmu m hầqbiu u.
Quánbwy ch Y đivio ưtabx ợnito c phong Minh-uy đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, Minh-tâqfmu m hầqbiu u.
Ngôegxc Ứwghi c đivio ưtabx ợnito c phong Đmpae ịpfzg nh-viễvrym n đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Huệxmrv -tâqfmu m hầqbiu u.
Tạdztw Duy đivio ưtabx ợnito c phong Ninh-viễvrym n đivio ạdztw i tưtabx ớpfzg ng quâqfmu n, tưtabx ớpfzg c Dũyuom ng-tâqfmu m hầqbiu u.
Ngoàftry i ra cánbwy c quan vărsmf n võdmxa chiếbekq u côegxc ng lao đivio ềgikp u đivio ưtabx ợnito c thărsmf ng thưtabx ởnbwy ng cao thấxjxd p khánbwy c nhau.
– Quả
Đ
– Trung-Thà
Trư
– Ta nghe tê
Hứ
– Vớ
Trư
– Đ
Trung-Thà
– Trư
Vư
Trư
– Xin mờ
Trung-Thà
Trung-Thà
– Cá
Vư
– Nay cá
Hứ
– Theo như
– Kẻ
Ô
– Tê
Trư
– Nế
– Thế
Nó
Giữ
« Cá
Cự
Phe chủ
Cuố
– Mộ
– Hai là
– Ba là
– Bố
– Nă
Ghi chú
Như
TS, TTTTGTB chỉ
Sau khi Trung-Thà
– Lý
– Tô
Hứ
– Trư
Trư
– Nế
Hứ
– Từ
Cá
– Quâ
Ô
– Vậ
Đ
– Tê
Ô
Khi lê
– Ngà
Thì
Thủ
– Lỗ
Y đ
Y lạ
Cò
Cuộ
Trung-Thà
– Binh tư
Sau mấ
Có
– Thư
Trư
– Trầ
Ngọ
– Như
– Cò
– Đ
– Cò
Ngọ
– Họ
Thủ
– Thế
– Dư
Trong khi Ngọ
Trư
– Hy-Ninh bệ
Ngọ
– Khả
Ghi chú
Việ
Thá
Bấ
Vua Châ
Mộ
Tặ
Nhâ
Duy tử
Hâ
Bế
Thi đ
Tă
Khư
Khê
Dị
Ngư
Duy chỉ
Ô
Mư
Hang nú
Tă
Chỉ
Cò
Thế
Nộ
Khi Quá
Nam-quố
Tiệ
Như
Nhữ
Dị
Nam-quố
Đ
Bọ
Là
Suố
Vì
Trư
– Mệ
Nó
Ghi chú
Sau nà
Trong TS, TTTTGTB ghi trậ
Chiề
Vư
– Nă
Đ
– Xin tuâ
Thấ
– Nghi đ
– Dĩ
– Em thử
– Sau nà
– Đ
Tư
– Trong trậ
Phạ
– Khả
Lý
– Khả
Trung-Thà
– Chư
Tấ
Lễ
Tí
– Ta khô
Tô
– Trư
Lý
– Trì
Tô
– Chá
Lý
Tí
– Cá
Thế
Ngà
Tạ
Sau khi nghe trì
Nguyê
– Tụ
Sau khi đ
Trung-Thà
– Mụ
Chư
Hai bê
Việ
Đ
– Nguyê
Tí
– Nghi đ
– Bư
Mọ
– Bư
Trung-Thà
– Phư
– Bư
Mọ
– Bư
– Bư
Trung-Thà
– Đ
Vư
– Trong nă
Vư
– Nhị
– Là
Tí
Hà
– Việ
Thầ
– Việ
Trung-Thà
– Lự
Vư
– Việ
Vư
– Ngay chiề
Giờ
Phạ
Cuộ
Đ
Giờ
Trung-Thà
– Từ
Kim-Loan, Kim-Liê
– Em thấ
– Đ
Đ
Ngà
Đ
Sau mộ
Thầ
Trung-Thà
Đ
Phư
– Ngừ
Nà
– Tô
Trung-Thà
– Tô
Tô
– Nhị
Trung-Thà
– Tô
Tô
– Đ
Tí
– Xin tiê
Tô
– Nguyệ
Tí
– Tiể
Vư
Tô
Nhị
Quâ
Trung-Thà
Nguyệ
– Ta hẹ
Ghi chú
Về
– Tư
– TTTTGTB ché
– QTNC, TTCTGCK ché
Tô
TS quyể
QTNC ché
Niê
Ngà
Cá
– Hoà
Nhạ
– Bì
Thá
– Tâ
Linh-Nhâ
– Kể
Phò
– Sau khi hạ
Lễ
Thế
Do ư
Trí
Nhi sinh đ
(Thế
Ví
Trí
Mà
Cả
Thá
– Tô
Tí
Cả
Cô
– Khi đ
Triề
Trư
Trung-Thà
Kiể
Tí
Kiể
Phò
Kiể
Phò
Phụ
Lý
Phụ
Lý
Thá
Cá
Lư
Thầ
Vũ
Long-biê
Phạ
Vũ
Đ
Lý
Trầ
Xé
Trầ
Dư
Triệ
Mai Cầ
Quá
Ngô
Tạ
Ngoà
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
