Ngàirjw y Đomgn inh-Tỵrmml , mùffga a hạsymw , tháwyep ng sáwyep u, niêwvwf n hiệdcfl u Thầpexu n-vũxkyx nguyêwvwf n niêwvwf n (Dưuvuj ơbyio ng-lịdcfl ch 13-7-1069), khắlyby p đjpho ếjnsv đjpho ôbyhk Thăpuqb ng-long nhưuvuj muốgvtc n rung chuyểymad n lêwvwf n, vìmxhd dâjnsv n chújnsv ng cáwyep c nơbyio i késmas o vềgllo đjpho ểymad dựwfss cuộomgn c đjpho ópeac n tiếjnsv p hoàirjw ng-đjpho ếjnsv cùffga ng hùffga ng sưuvuj chinh phạsymw t Chiêwvwf m-thàirjw nh hồxwbr i loan.
Cuộomgn c đjpho ópeac n tiếjnsv p chia làirjw m hai buổrmml i. Buổrmml i thứdcfl nhấzskh t, hôbyhk m nay, đjpho ópeac n đjpho oàirjw n bộomgn binh, kịdcfl binh đjpho i bằrkmy ng đjpho ưuvuj ờrmml ng bộomgn từffya Chiêwvwf m vềgllo nưuvuj ớoeio c qua Nghệdcfl -an, Thanh-hópeac a, Trưuvuj ờrmml ng-yêwvwf n, Thiêwvwf n-trưuvuj ờrmml ng rồxwbr i vàirjw o cửvgux a Nam thàirjw nh Thăpuqb ng-long. Đomgn oàirjw n nàirjw y do Trung-thàirjw nh vưuvuj ơbyio ng, vưuvuj ơbyio ng phi Nguyễwgvs n-thịdcfl Trinh-Dung dẫbona n đjpho ầpexu u. Kếjnsv tiếjnsv p đjpho ếjnsv n tưuvuj ớoeio ng Dưuvuj -Phi, Bùffga i-hoàirjw ng-Quan vớoeio i Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng, Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t. Phírzpk a sau làirjw cáwyep c hiệdcfl u Thiêwvwf n-tửvgux binh, đjpho ộomgn i binh sópeac i, hổrmml , báwyep o, tưuvuj ợkhrk ng, hầpexu u.
Đomgn oàirjw n thứdcfl nhìmxhd vềgllo bằrkmy ng đjpho ưuvuj ờrmml ng thủbona y, sẽdcfl tớoeio i bếjnsv n Tiềgllo m-long vàirjw o ngàirjw y Tâjnsv n-Dậmumf u (Dưuvuj ơbyio ng-lịdcfl ch 17-7-1069) đjpho ứdcfl c vua cùffga ng nguyêwvwf n soáwyep i Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t, quâjnsv n sưuvuj Tôbyhk n Đomgn ảcffv n đjpho i trong đjpho oàirjw n nàirjw y.
Trong khi hùffga ng sưuvuj Nam chinh, tin tứdcfl c đjpho ưuvuj ợkhrk c gửvgux i vềgllo rấzskh t đjpho ầpexu y đjpho ủbona . Tin tứdcfl c đjpho ópeac , Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi sai loan báwyep o cho cáwyep c thầpexu y đjpho ồxwbr . Cáwyep c thầpexu y đjpho ồxwbr trêwvwf n toàirjw n quốgvtc c, tốgvtc i tốgvtc i ngồxwbr i kểymad chuyệdcfl n cho dâjnsv n chújnsv ng nghe. Nêwvwf n diễwgvs n tiếjnsv n cáwyep c trậmumf n đjpho áwyep nh, cùffga ng hàirjw nh trạsymw ng củbona a chưuvuj tưuvuj ớoeio ng, dâjnsv n chújnsv ng đjpho ềgllo u biếjnsv t hếjnsv t.
Cuộomgn c đjpho ópeac n tiếjnsv p hùffga ng sưuvuj chiếjnsv n thắlyby ng trởrmml vềgllo đjpho ưuvuj ợkhrk c làirjw ng xãdzxc báwyep o cho dâjnsv n chújnsv ng rõgkxy trưuvuj ớoeio c hơbyio n mưuvuj ờrmml i ngàirjw y. Dâjnsv n chújnsv ng từffya cáwyep c làirjw ng, cáwyep c xãdzxc tảcffv i gạsymw o, hoa quảcffv , gàirjw vịdcfl t, tôbyhk m cáwyep , lợkhrk n... vềgllo Thăpuqb ng-long đjpho ểymad khao quâjnsv n. Hópeac a cho nêwvwf n bữhgal a tiệdcfl c mừffya ng chiếjnsv n thắlyby ng thựwfss c lớoeio n chưuvuj a từffya ng thấzskh y.
Dâjnsv n chújnsv ng đjpho ứdcfl ng hai bêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng đjpho ốgvtc t hưuvuj ơbyio ng đjpho ópeac n Trung-Thàirjw nh vưuvuj ơbyio ng vớoeio i vưuvuj ơbyio ng phi. Họpexu đjpho ãdzxc đjpho ưuvuj ợkhrk c biếjnsv t hiệdcfl n Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng vớoeio i vưuvuj ơbyio ng phi Lêwvwf Ngọpexu c-Nam phảcffv i ởrmml lạsymw i trấzskh n thủbona vùffga ng đjpho ấzskh t mớoeio i chiếjnsv m củbona a Chiêwvwf m từffya Nam-giớoeio i đjpho ếjnsv n Hảcffv i-vâjnsv n, bao gồxwbr m Bốgvtc -chírzpk nh, Ma-linh, nêwvwf n khôbyhk ng thấzskh y vưuvuj ơbyio ng vớoeio i vưuvuj ơbyio ng phi trong đjpho oàirjw n hùffga ng sưuvuj , họpexu khôbyhk ng ngạsymw c nhiêwvwf n.
Dâjnsv n chújnsv ng thìmxhd thầpexu m, chỉlyby chỏyafb vàirjw o Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng, Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t màirjw bàirjw n táwyep n: mớoeio i hôbyhk m nàirjw o đjpho âjnsv y, bọpexu n nàirjw y còyqca n làirjw mưuvuj ờrmml i hai đjpho ứdcfl a trẻpexu ăpuqb n xin ởrmml Thăpuqb ng-long. May đjpho ưuvuj ợkhrk c Quốgvtc c-phụmxhd , Quốgvtc c-mẫbona u nuôbyhk i dạsymw y, màirjw trởrmml thàirjw nh đjpho ạsymw i tưuvuj ớoeio ng, trong khi tuổrmml i còyqca n trẻpexu . Cạsymw nh Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng làirjw mưuvuj ờrmml i ngưuvuj ờrmml i anh kếjnsv t nghĩuljb a vốgvtc n thuộomgn c Tốgvtc ng, mang têwvwf n Tuyếjnsv t-sơbyio n thậmumf p anh. Họpexu lạsymw i bàirjw n táwyep n vềgllo bốgvtc n thiếjnsv u nữhgal Kim-Loan, Kim-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Hưuvuj ơbyio ng, màirjw họpexu đjpho ãdzxc nghe tin từffya mặruty t trậmumf n gửvgux i vềgllo . Cáwyep c bàirjw , cáwyep c côbyhk chen nhau đjpho ểymad xem dung nhan bốgvtc n côbyhk , ai cũxkyx ng tấzskh m tắlyby c khen làirjw xinh đjpho ẹiuvc p.
Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi, tểymad -tưuvuj ớoeio ng Lýpuqb Đomgn ạsymw o-Thàirjw nh dẫbona n quầpexu n thầpexu n ra cửvgux a Nam đjpho ópeac n đjpho oàirjw n hùffga ng-sưuvuj , rồxwbr i cùffga ng vàirjw o thàirjw nh. Đomgn ộomgn i nhạsymw c hơbyio n ba trăpuqb m ngưuvuj ờrmml i củbona a Hoàirjw ng-cung đjpho ưuvuj ợkhrk c dàirjw n hai bêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng, tấzskh u bảcffv n « Đomgn ộomgn ng-đjpho ìmxhd nh ca ». Đomgn ộomgn i hùffga ng sưuvuj đjpho i qua khu nàirjw o, thìmxhd khu đjpho ópeac đjpho ốgvtc t pháwyep o, dâjnsv n chújnsv ng reo mừffya ng.
Tốgvtc i hôbyhk m đjpho ópeac bầpexu u trờrmml i Thăpuqb ng-long rựwfss c lêwvwf n áwyep nh sáwyep ng bởrmml i pháwyep o thăpuqb ng thiêwvwf n. Tưuvuj ớoeio ng-sĩuljb , binh-lírzpk nh đjpho ưuvuj ợkhrk c thảcffv cho dạsymw o chơbyio i đjpho ếjnsv đjpho ôbyhk . Khắlyby p ba mưuvuj ơbyio i sáwyep u phốgvtc phưuvuj ờrmml ng, mưuvuj ờrmml i ba trạsymw i, chỗemae nàirjw o cũxkyx ng cópeac đjpho oàirjw n háwyep t diễwgvs n tuồxwbr ng, đjpho oàirjw n ảcffv o thuậmumf t làirjw m tròyqca . Cáwyep c cao lâjnsv u tửvgux u quáwyep n đjpho ềgllo u mởrmml rộomgn ng cửvgux a. Nếjnsv u thựwfss c kháwyep ch làirjw binh tưuvuj ớoeio ng tùffga ng chinh trởrmml vềgllo thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c bớoeio t mộomgn t nửvgux a tiềgllo n. Nhưuvuj ng đjpho a sốgvtc nhàirjw hàirjw ng đjpho ềgllo u đjpho ãdzxc i khôbyhk ng.
Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng, Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t dẫbona n bốgvtc n côbyhk bạsymw n gáwyep i vàirjw o Hoàirjw ng-thàirjw nh báwyep i kiếjnsv n Quốgvtc c-phụmxhd , Quốgvtc c-mẫbona u rồxwbr i sang cung Ỷcnzd -Lan báwyep i kiếjnsv n Thầpexu n-phi. Hôbyhk m nay Thầpexu n-phi dùffga ng lễwgvs bìmxhd nh dâjnsv n tiếjnsv p mưuvuj ờrmml i hai tưuvuj ớoeio ng. Phi mặruty c chiếjnsv c quầpexu n náwyep i, chiếjnsv c áwyep o cáwyep nh lụmxhd a hoa càirjw , thâjnsv n ra cửvgux a cung đjpho ópeac n mưuvuj ờrmml i hai cậmumf u em.
An ngôbyhk i chủbona kháwyep ch, Phi hỏyafb i:
– Chịdcfl ra cửvgux a cung đjpho ópeac n cáwyep c em nhưuvuj vậmumf y, cáwyep c em đjpho ãdzxc thấzskh y vinh dựwfss chưuvuj a?
– Chưuvuj a!
Phạsymw m Dậmumf t đjpho áwyep p: Nhưuvuj vậmumf y cũxkyx ng chưuvuj a đjpho ủbona .
Phi kinh ngạsymw c:
– Thếjnsv phảcffv i làirjw m sao cáwyep c em mớoeio i vui lòyqca ng?
– Nưuvuj ớoeio c mìmxhd nh cópeac mộomgn t cáwyep i vạsymw , vàirjw mộomgn t cáwyep i áwyep ch.
Đomgn inh Hoàirjw ng-Nghi đjpho áwyep p (Từffya khi biếjnsv t mìmxhd nh làirjw con tểymad -tưuvuj ớoeio ng Đomgn inh Nho-Quan triềgllo u Đomgn ạsymw i-Nam, Hoàirjw ng-Nghi lấzskh y trởrmml lạsymw i họpexu Đomgn inh): cáwyep i vạsymw làirjw Chiêwvwf m-thàirjw nh phưuvuj ơbyio ng Nam luôbyhk n quấzskh y nhiễwgvs u. Cáwyep i áwyep ch làirjw phưuvuj ơbyio ng Bắlyby c luôbyhk n đjpho e dọpexu a. Nay ta mớoeio i đjpho ậmumf p vỡhftr đjpho ưuvuj ợkhrk c cáwyep i vạsymw , thìmxhd đjpho ãdzxc tựwfss mãdzxc n sao đjpho ưuvuj ợkhrk c? Đomgn ãdzxc vinh dựwfss sao đjpho ưuvuj ợkhrk c nhỉlyby ? Chújnsv ng em chỉlyby vui lòyqca ng, khi khuôbyhk ng phòyqca chịdcfl vớoeio i đjpho ứdcfl c vua gỡhftr đjpho ưuvuj ợkhrk c cáwyep i áwyep ch phưuvuj ơbyio ng Bắlyby c, thìmxhd bấzskh y giờrmml chịdcfl cópeac bắlyby t bọpexu n em quỳxkyx gốgvtc i, bòyqca ra nhưuvuj trâjnsv u, nhưuvuj lợkhrk n; bọpexu n em cũxkyx ng vinh dựwfss . Chứdcfl bâjnsv y giờrmml mớoeio i lậmumf p đjpho ưuvuj ợkhrk c chújnsv t írzpk t côbyhk ng lao, màirjw đjpho ãdzxc tựwfss mãdzxc n thìmxhd chújnsv ng em chẳtutk ng đjpho áwyep ng làirjw m em chịdcfl .
Ỷcnzd -Lan nởrmml nụmxhd cưuvuj ờrmml i tưuvuj ơbyio i:
– Cáwyep c em thựwfss c xứdcfl ng đjpho áwyep ng làirjw con cháwyep u tháwyep nh Giópeac ng. Nàirjw o bâjnsv y giờrmml cáwyep c em cùffga ng ăpuqb n cơbyio m vớoeio i chịdcfl . Chịdcfl tuy ởrmml nhàirjw , nhưuvuj ng cũxkyx ng nhậmumf n đjpho ưuvuj ợkhrk c diễwgvs n tiếjnsv n cáwyep c trậmumf n đjpho áwyep nh. Song đjpho ấzskh y làirjw đjpho ạsymw i cưuvuj ơbyio ng, bâjnsv y giờrmml chịdcfl muốgvtc n biếjnsv t chi tiếjnsv t. Nàirjw o cáwyep c em vừffya a ăpuqb n vừffya a kểymad chuyệdcfl n cho chịdcfl nghe nàirjw o.
Đomgn áwyep m trẻpexu thay nhau thuậmumf t từffya đjpho ầpexu u đjpho ếjnsv n cuốgvtc i cuộomgn c chiếjnsv n. Phảcffv i tớoeio i hếjnsv t canh ba mớoeio i xong. Ỷcnzd -Lan bảcffv o Hoàirjw ng-Nghi:
– Hôbyhk m qua, chịdcfl mớoeio i nhậmumf n đjpho ưuvuj ợkhrk c biểymad u củbona a Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng gửvgux i vềgllo xin âjnsv n xáwyep cho thâjnsv n phụmxhd Nang Chang Lan. Chịdcfl đjpho ợkhrk i hoàirjw ng thưuvuj ợkhrk ng hồxwbr i loan, rồxwbr i sẽdcfl xin phêwvwf chuẩrkmy n âjnsv n xáwyep . Nếjnsv u nhưuvuj vìmxhd lẽdcfl ôbyhk ng ta áwyep c quáwyep , thìmxhd chỉlyby mìmxhd nh ôbyhk ng ta bịdcfl xửvgux tửvgux thôbyhk i. Còyqca n toàirjw n gia sẽdcfl đjpho ưuvuj ợkhrk c tha ra. Bấzskh y giờrmml em vớoeio i nàirjw ng sẽdcfl đjpho oàirjw n tụmxhd , chịdcfl đjpho ứdcfl ng ra làirjw m lễwgvs cưuvuj ớoeio i cho em.
Nghe nópeac i đjpho ếjnsv n Chang Lan, Hoàirjw ng-Nghi cảcffv m thấzskh y cháwyep n nảcffv n cùffga ng cựwfss c. Nópeac thuậmumf t lạsymw i nhữhgal ng đjpho iềgllo u mắlyby t thấzskh y tai nghe vềgllo nàirjw ng cho Ỷcnzd -Lan nghe. Ỷcnzd -Lan ngớoeio ngưuvuj ờrmml i ra:
– Sao lạsymw i cópeac sựwfss lạsymw thếjnsv nhỉlyby ? Mớoeio i tháwyep ng trưuvuj ớoeio c, khi thưuvuj ợkhrk ng biểymad u vềgllo triềgllo u, Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng còyqca n nhắlyby c rằrkmy ng Chang-Lan luôbyhk n khópeac c xin chếjnsv t thay cho cha, thìmxhd làirjw m sao côbyhk ấzskh y cópeac thểymad đjpho i cùffga ng Trầpexu n Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n? Còyqca n biểymad u xin âjnsv n xáwyep mớoeio i đjpho âjnsv y, Tírzpk n-Nghiãdzxc vưuvuj ơbyio ng cũxkyx ng nhắlyby c rằrkmy ng: thâjnsv n phụmxhd Chang-Lan xin dâjnsv ng con gáwyep i cho Nghi đjpho ệdcfl , đjpho ểymad chuộomgn c phầpexu n nàirjw o tộomgn i lỗemae i. Nhưuvuj vậmumf y thìmxhd Lan đjpho ang ởrmml trong ngụmxhd c, chứdcfl cópeac đjpho âjnsv u theo Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n vàirjw o Đomgn ồxwbr -bàirjw n?
Lậmumf p tứdcfl c cảcffv mưuvuj ờrmml i hai trẻpexu , bốgvtc n côbyhk Việdcfl t-kiềgllo u cùffga ng khẳtutk ng đjpho ịdcfl nh chírzpk nh mắlyby t thấzskh y Chang-Lan hầpexu u hạsymw Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n, cùffga ng vêwvwf nh váwyep o táwyep c oai, táwyep c quáwyep i vớoeio i giáwyep o chújnsv ng.
Ỷcnzd -Lan cau màirjw y suy nghĩuljb :
– Chịdcfl biếjnsv t tin ai đjpho âjnsv y? Tin Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng hay cáwyep c em? Đomgn ưuvuj ợkhrk c, ngay ngàirjw y mai chịdcfl sai chim ưuvuj ng đjpho em chỉlyby dụmxhd vàirjw o cho Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng, đjpho ểymad vưuvuj ơbyio ng giảcffv i cảcffv nhàirjw Chang-Lan ra Thăpuqb ng-long, thìmxhd sựwfss sẽdcfl rõgkxy nhưuvuj ban ngàirjw y. Hay cópeac hai Chang-Lan kháwyep c nhau?
Bốgvtc n hôbyhk m sau.
Suốgvtc t mộomgn t giảcffv i sôbyhk ng Hồxwbr ng, từffya bếjnsv n Tiềgllo m-long trởrmml vềgllo Nam, dàirjw i hơbyio n mưuvuj ờrmml i dậmumf m, hai bêwvwf n sôbyhk ng, nhữhgal ng con thuyềgllo n buôbyhk n, thuyềgllo n chuyêwvwf n chởrmml , thuyềgllo n tưuvuj gia xếjnsv p hàirjw ng đjpho ậmumf u thàirjw nh hai bứdcfl c tưuvuj ờrmml ng nốgvtc i liềgllo n nhau. Trêwvwf n thuyềgllo n, cờrmml ngũxkyx -hàirjw nh bay phấzskh t phớoeio i. Cáwyep c chủbona thuyềgllo n vốgvtc n làirjw con buôbyhk n, nhâjnsv n dịdcfl p nàirjw y họpexu báwyep n chỗemae ngồxwbr i đjpho ểymad «xem vua ta». Dâjnsv n chújnsv ng phảcffv i khópeac nhọpexu c lắlyby m mớoeio i mua đjpho ưuvuj ợkhrk c mộomgn t chỗemae ngồxwbr i trêwvwf n thuyềgllo n. Còyqca n lạsymw i thìmxhd phảcffv i đjpho ứdcfl ng trêwvwf n bờrmml .
Ngay từffya sáwyep ng sớoeio m, giàirjw trẻpexu , lớoeio n bésmas cơbyio m nắlyby m, báwyep nh dàirjw y, báwyep nh chưuvuj ng lằrkmy n lưuvuj ng mang theo cho bữhgal a ăpuqb n trưuvuj a. Họpexu đjpho ópeac n chu-sưuvuj củbona a hoàirjw ng-đjpho ếjnsv khảcffv i hoàirjw n trởrmml vềgllo . Cứdcfl mỗemae i quãdzxc ng sôbyhk ng, lạsymw i bầpexu y hưuvuj ơbyio ng áwyep n, chứdcfl c sắlyby c trong làirjw ng khăpuqb n áwyep o chỉlyby nh tềgllo đjpho ốgvtc t hưuvuj ơbyio ng đjpho ứdcfl ng chờrmml .
Trêwvwf n bờrmml , từffya bếjnsv n Tiềgllo m-long vàirjw o thàirjw nh, hai bêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng, chỗemae nàirjw o cũxkyx ng hưuvuj ơbyio ng áwyep n, ngưuvuj ờrmml i ngưuvuj ờrmml i đjpho ứdcfl ng hai bêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng đjpho ểymad đjpho ưuvuj ợkhrk c thấzskh y nhàirjw vua.
Khoảcffv ng giờrmml Thìmxhd n, mộomgn t đjpho ộomgn i nữhgal binh giáwyep p bạsymw c sáwyep ng ngờrmml i, do côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh dẫbona n đjpho ầpexu u duyệdcfl t mộomgn t lầpexu n an ninh từffya Hoàirjw ng-thàirjw nh tớoeio i bếjnsv n Tiềgllo m-long. Đomgn ếjnsv n giờrmml Tỵrmml , ba tiếjnsv ng pháwyep o nổrmml vang, cổrmml ng đjpho iệdcfl n Càirjw n-nguyêwvwf n mởrmml lớoeio n, mộomgn t chiếjnsv c xe tứdcfl mãdzxc chởrmml Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi, tháwyep i-tửvgux Càirjw n-Đomgn ứdcfl c, hoàirjw ng tửvgux Chírzpk -Nhâjnsv n từffya từffya rờrmml i Hoàirjw ng-thàirjw nh. Khi xe tớoeio i cửvgux a thàirjw nh, thìmxhd lạsymw i cópeac hai đjpho ộomgn i giáwyep p sĩuljb theo hai bêwvwf n xe hộomgn tốgvtc ng. Dâjnsv n chújnsv ng thấzskh y Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi thìmxhd đjpho ồxwbr ng cújnsv i đjpho ầpexu u váwyep i lạsymw y. Xe đjpho ếjnsv n bếjnsv n Tiềgllo m-long, côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh hưuvuj ớoeio ng dẫbona n Thầpexu n-phi, hai hoàirjw ng tửvgux xuốgvtc ng con thuyềgllo n Chu-tưuvuj ớoeio c.
Đomgn ếjnsv n giờrmml Ngọpexu , từffya hạsymw lưuvuj u sôbyhk ng Hồxwbr ng, mộomgn t đjpho àirjw n chim ưuvuj ng xếjnsv p hàirjw ng mưuvuj ờrmml i bay ngưuvuj ợkhrk c trởrmml vềgllo bếjnsv n Tiềgllo m-long.
Tháwyep i-tửvgux Càirjw n-Đomgn ứdcfl c tuy mớoeio i bốgvtc n tuổrmml i, nhưuvuj ng đjpho ãdzxc tỏyafb ra chữhgal ng chạsymw c. Tay tháwyep i tửvgux chỉlyby lêwvwf n trờrmml i, hỏyafb i Ỷcnzd -Lan:
– Mẹiuvc ơbyio i! Chim ưuvuj ng dẫbona n đjpho ưuvuj ờrmml ng kìmxhd a! Chắlyby c phụmxhd hoàirjw ng sắlyby p tớoeio i rồxwbr i phảcffv i khôbyhk ng?
– Đomgn újnsv ng vậmumf y.
Ỷcnzd -Lan đjpho áwyep p: Con ban chỉlyby cho cửvgux âjnsv m nhạsymw c đjpho i.
Càirjw n-Đomgn ứdcfl c bưuvuj ớoeio c ra đjpho ầpexu u thuyềgllo n cấzskh t tiếjnsv ng:
– Đomgn ốgvtc t pháwyep o lệdcfl nh.
Viêwvwf n tháwyep i-giáwyep m đjpho ứdcfl ng ởrmml đjpho ầpexu u thuyềgllo n Chu-tưuvuj ớoeio c đjpho áwyep nh lửvgux a châjnsv m vàirjw o chiếjnsv c pháwyep o thăpuqb ng thiêwvwf n rồxwbr i tung lêwvwf n trờrmml i. Pháwyep o nổrmml đjpho ùffga ng mộomgn t tiếjnsv ng, áwyep nh lửvgux a tỏyafb a ra hìmxhd nh mộomgn t con rồxwbr ng vàirjw ng. Lậmumf p tứdcfl c cáwyep c đjpho ộomgn i nhãdzxc nhạsymw c cùffga ng cửvgux bảcffv n « Long-hồxwbr i ».
Thuyềgllo n Chu-tưuvuj ớoeio c nhổrmml sàirjw o rờrmml i bếjnsv n xuôbyhk i vềgllo Nam. Hai bêwvwf n Chu-tưuvuj ớoeio c, cópeac mưuvuj ờrmml i chiếjnsv n thuyềgllo n, do nữhgal thủbona y thủbona áwyep o hồxwbr ng chèfnuq o. Trêwvwf n thuyềgllo n làirjw cáwyep c đjpho ộomgn i âjnsv m nhạsymw c.
Từffya phírzpk a hạsymw lưuvuj u, mộomgn t chiếjnsv n thuyềgllo n khổrmml ng lồxwbr dẫbona n dầpexu u, bêwvwf n hôbyhk ng cópeac chữhgal Đomgn ộomgn ng-đjpho ìmxhd nh. Dâjnsv n chújnsv ng biếjnsv t đjpho ópeac làirjw soáwyep i thuyềgllo n hạsymw m đjpho ộomgn i Đomgn ộomgn ng-đjpho ìmxhd nh. Trêwvwf n soáwyep i thuyềgllo n treo láwyep cờrmml cópeac hìmxhd nh con rồxwbr ng lưuvuj ợkhrk n vàirjw con chim âjnsv u đjpho ang bay, đjpho ópeac làirjw kỳxkyx kiệdcfl u củbona a thủbona y-quâjnsv n Đomgn ạsymw i-Việdcfl t. Đomgn ứdcfl ng trêwvwf n đjpho àirjw i chỉlyby huy làirjw đjpho ôbyhk -đjpho ốgvtc c Trầpexu n-Lâjnsv m. Hai bêwvwf n soáwyep i thuyềgllo n làirjw hai chiếjnsv n thuyềgllo n xung kírzpk ch loạsymw i trung. Đomgn ứdcfl ng trêwvwf n đjpho àirjw i chỉlyby huy củbona a hai chiếjnsv n thuyềgllo n làirjw hổrmml -uy thưuvuj ợkhrk ng-tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Hiếjnsv n, đjpho ịdcfl nh-viễwgvs n tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n Nguyễwgvs n-Căpuqb n.
Phírzpk a sau soáwyep i thuyềgllo n khoảcffv ng nửvgux a dặruty m làirjw thuyềgllo n Kim-phưuvuj ợkhrk ng, nơbyio i an tọpexu a củbona a hoàirjw ng đjpho ếjnsv cùffga ng nguyêwvwf n soáwyep i Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t, quâjnsv n sưuvuj Tôbyhk n-Đomgn ảcffv n Cẩrkmy m-Thi, đjpho ôbyhk -đjpho ốgvtc c phòyqca -mãdzxc Hoàirjw ng-Kiệdcfl n, côbyhk ng-chújnsv a Đomgn ộomgn ng-Thiêwvwf n.
Tiếjnsv p theo làirjw cáwyep c chiếjnsv n thuyềgllo n lớoeio n nhỏyafb thuộomgn c ba hạsymw m đjpho ộomgn i Đomgn ộomgn ng-đjpho ìmxhd nh, Bạsymw ch-đjpho ằrkmy ng, Thầpexu n-phùffga , nốgvtc i nhau thàirjw nh mộomgn t giâjnsv y dàirjw i.
Trêwvwf n tấzskh t cáwyep c soáwyep i thuyềgllo n, chiếjnsv n thuyềgllo n, binh tưuvuj ớoeio ng gưuvuj ơbyio m đjpho ao sáwyep ng ngờrmml i, ngồxwbr i ngay ngắlyby n, đjpho ưuvuj a tay vẫbona y dâjnsv n chújnsv ng ởrmml nhữhgal ng thuyềgllo n đjpho ậmumf u ven sôbyhk ng, trêwvwf n bờrmml sôbyhk ng.
Thuyềgllo n Chu-tưuvuj ớoeio c xuôbyhk i giòyqca ng, khi gặruty p thuyềgllo n Kim-Phưuvuj ợkhrk ng, thìmxhd quay ngưuvuj ợkhrk c đjpho ầpexu u vềgllo Thăpuqb ng-long, rồxwbr i kèfnuq sáwyep t vàirjw o nhau. Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi bồxwbr ng tháwyep i-tửvgux Càirjw n-Đomgn ứdcfl c, côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh bồxwbr ng hoàirjw ng-tửvgux Chírzpk -Nhâjnsv n, cùffga ng nhảcffv y sang thuyềgllo n Kim-phưuvuj ợkhrk ng.
Nhàirjw vua vẫbona y tay cho Ỷcnzd -Lan:
– Miễwgvs n lễwgvs .
Côbyhk ng-chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh hôbyhk lớoeio n:
– Báwyep i kiếjnsv n phụmxhd hoàirjw ng, thầpexu n-vũxkyx bìmxhd nh phiêwvwf n.
Ỷcnzd -Lan đjpho ặruty t Càirjw n-Đomgn ứdcfl c, Thiêwvwf n-Ninh đjpho ặruty t Chírzpk -Nhâjnsv n xuốgvtc ng sàirjw n thuyềgllo n. Ba chịdcfl em cùffga ng phủbona phụmxhd c hàirjw nh đjpho ạsymw i lễwgvs . Hai hoàirjw ng tửvgux , mộomgn t lêwvwf n bốgvtc n, mộomgn t lêwvwf n ba, nhưuvuj ng cũxkyx ng đjpho ãdzxc đjpho ưuvuj ợkhrk c họpexu c đjpho ầpexu y đjpho ủbona lễwgvs nghi. Nhàirjw vua thảcffv n nhiêwvwf n đjpho ểymad cho ba con hàirjw nh đjpho ạsymw i lễwgvs .
Lễwgvs tấzskh t.
Nhàirjw vua đjpho ểymad hai hoàirjw ng tửvgux ngồxwbr i lêwvwf n hai đjpho ùffga i. Ngàirjw i hôbyhk n hai con, rồxwbr i hỏyafb i thầpexu n-phi:
– Cópeac sựwfss gìmxhd khẩrkmy n cấzskh p khôbyhk ng?
– Tâjnsv u bệdcfl -hạsymw mọpexu i sựwfss tốgvtc t đjpho ẹiuvc p.
Nhàirjw vua hỏyafb i côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh:
– Ninh nhi tópeac m lưuvuj ợkhrk c tìmxhd nh hìmxhd nh cho ta nghe. Trưuvuj ớoeio c hếjnsv t làirjw tìmxhd nh hìmxhd nh Tốgvtc ng.
– Tâjnsv u phụmxhd -hoàirjw ng. Đomgn újnsv ng kếjnsv hoạsymw ch củbona a Vưuvuj ơbyio ng An-Thạsymw ch, Hy-Ninh đjpho ếjnsv truyềgllo n cho Kinh-Nam vưuvuj ơbyio ng đjpho em quâjnsv n đjpho áwyep nh chiếjnsv m Hy-hàirjw củbona a Tâjnsv y-hạsymw . Nhưuvuj vậmumf y, theo Thạsymw ch khi Hy-hàirjw mấzskh t thìmxhd Thổrmml -phồxwbr n bịdcfl đjpho e dọpexu a, màirjw Tâjnsv y-hàirjw khôbyhk ng cứdcfl u ứdcfl ng kịdcfl p ắlyby t Thổrmml phảcffv i bỏyafb Tâjnsv y-hạsymw theo Tốgvtc ng.
Nhàirjw vua, Tôbyhk n-Đomgn ảcffv n, Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t đjpho ềgllo u khen:
– Kếjnsv sáwyep ch An-Thạsymw ch thựwfss c hay.
– Vìmxhd Kinh-Nam vưuvuj ơbyio ng chuyểymad n quâjnsv n thầpexu n tốgvtc c, bírzpk mậmumf t, khiếjnsv n Tâjnsv y-hạsymw , Thổrmml -phồxwbr n khôbyhk ng kịdcfl p trởrmml tay, chỉlyby mộomgn t trậmumf n Tốgvtc ng chiếjnsv m đjpho ưuvuj ợkhrk c vùffga ng phìmxhd nhiêwvwf u nàirjw y. Thổrmml -phồxwbr n rújnsv ng đjpho ộomgn ng. Tốgvtc ng gửvgux i sứdcfl sang ésmas p Thổrmml -phồxwbr n phụmxhd thuộomgn c Tốgvtc ng. Khi sứdcfl đjpho oàirjw n tớoeio i bêwvwf n giớoeio i, thìmxhd bịdcfl quâjnsv n Thổrmml -phồxwbr n ngộomgn nhậmumf n làirjw đjpho oàirjw n do tháwyep m, chújnsv ng giếjnsv t sạsymw ch. Kinh-Nam vưuvuj ơbyio ng nổrmml i giậmumf n đjpho áwyep nh tràirjw n sang, chỉlyby trong hơbyio n tháwyep ng chiếjnsv m gầpexu n hếjnsv t lãdzxc nh thổrmml Thổrmml -phồxwbr n.
Tôbyhk n-Đomgn ảcffv n nhìmxhd n Cẩrkmy m-Thi rồxwbr i lắlyby c đjpho ầpexu u:
– Khôbyhk ng ngờrmml chújnsv sáwyep u dữhgal quáwyep .
– Tâjnsv y-hạsymw đjpho em quâjnsv n nghiêwvwf ng nưuvuj ớoeio c cứdcfl u Thổrmml -phồxwbr n. Kinh-Nam vưuvuj ơbyio ng dâjnsv ng biểymad u xin cho rújnsv t quâjnsv n. Nhưuvuj ng Vưuvuj ơbyio ng An-Thạsymw ch thấzskh y kếjnsv củbona a mìmxhd nh thàirjw nh côbyhk ng thìmxhd tâjnsv u vớoeio i Hy-Ninh đjpho ếjnsv quyếjnsv t giữhgal Hy-hàirjw . Kinh-Nam vưuvuj ơbyio ng cứdcfl lầpexu n nữhgal a késmas o dàirjw i, khôbyhk ng cho quâjnsv n Tốgvtc ng đjpho ạsymw i chiếjnsv n vớoeio i Tâjnsv y-hạsymw , vìmxhd vưuvuj ơbyio ng thấzskh y quâjnsv n sốgvtc mìmxhd nh khôbyhk ng đjpho ủbona đjpho ểymad đjpho áwyep nh nhau vớoeio i hai nưuvuj ớoeio c. Vìmxhd vậmumf y Tốgvtc ng triềgllo u phảcffv i đjpho iềgllo u hếjnsv t binh mãdzxc từffya Trưuvuj ờrmml ng-sa tiếjnsv p việdcfl n cho vưuvuj ơbyio ng.
– Đomgn újnsv ng nhưuvuj trưuvuj ớoeio c đjpho âjnsv y Thiệdcfl u-Cựwfss c đjpho ãdzxc ưuvuj ớoeio c tírzpk nh. Dùffga phújnsv quýpuqb tộomgn t đjpho ỉlyby nh, dùffga uy quyềgllo n nghiêwvwf ng thiêwvwf n hạsymw , màirjw Kinh-Nam vưuvuj ơbyio ng vẫbona n khôbyhk ng quêwvwf n nguồxwbr n gốgvtc c.
Nhàirjw vua khen Tựwfss -Mai rồxwbr i hỏyafb i: Vậmumf y tạsymw i sao Tốgvtc ng khôbyhk ng cứdcfl u việdcfl n Chiêwvwf m?
– Tâjnsv u, giữhgal a lújnsv c Tốgvtc ng dồxwbr n hếjnsv t năpuqb ng lựwfss c đjpho áwyep nh ởrmml phírzpk a Tâjnsv y, thìmxhd sứdcfl Chiêwvwf m đjpho ếjnsv n Biệdcfl n-kinh cáwyep o việdcfl c ta tiếjnsv n quâjnsv n. Vưuvuj ơbyio ng An-Thạsymw ch cứdcfl dằrkmy ng dai khôbyhk ng cho triềgllo u kiếjnsv n. Khi sứdcfl Chiêwvwf m đjpho ưuvuj ợkhrk c vàirjw o bệdcfl kiếjnsv n, thìmxhd ta đjpho ãdzxc tiếjnsv n đjpho áwyep nh Thi-nạsymw i. Vìmxhd vậmumf y Tốgvtc ng chỉlyby cópeac thểymad gửvgux i đjpho ộomgn i võgkxy -sĩuljb sang giújnsv p Chiêwvwf m gọpexu i làirjw cópeac cho khỏyafb i thấzskh t hứdcfl a.
Đomgn ếjnsv n đjpho âjnsv y thìmxhd thuyềgllo n đjpho ãdzxc vềgllo đjpho ếjnsv n bếjnsv n Tiềgllo m-long.
Nhàirjw vua, Thầpexu n-phi, hai hoàirjw ng tửvgux , côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh cùffga ng lêwvwf n xe vềgllo hoàirjw ng thàirjw nh. Hai bêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng, báwyep ch quan dâjnsv n chújnsv ng thắlyby p hưuvuj ơbyio ng chàirjw o đjpho ópeac n. Phírzpk a sau xe vua làirjw xe chởrmml Chiêwvwf m vưuvuj ơbyio ng Chếjnsv -Củbona , hoàirjw ng hậmumf u, phi-tầpexu n Chiêwvwf m. Nốgvtc i tiếjnsv p làirjw nhữhgal ng đjpho oàirjw n tùffga binh, đjpho a sốgvtc làirjw quan lạsymw i võgkxy tưuvuj ớoeio ng, họpexu đjpho ềgllo u mặruty c quầpexu n áwyep o trắlyby ng. Khôbyhk ng ai bịdcfl trópeac i cảcffv .
Riêwvwf ng Long-thàirjw nh ẩrkmy n sĩuljb Tôbyhk n Đomgn ảcffv n vàirjw côbyhk ng chújnsv a Ngôbyhk Cẩrkmy m-Thi thìmxhd lêwvwf n kiệdcfl u, do hơbyio n nghìmxhd n đjpho ệdcfl tửvgux củbona a ôbyhk ng bàirjw đjpho ópeac n thẳtutk ng vềgllo trạsymw i hoa ởrmml bờrmml hồxwbr Tâjnsv y.
Khi nhàirjw vua tớoeio i cung Long-thụmxhd y, mắlyby t ngàirjw i sáwyep ng rựwfss c khi thấzskh y đjpho ộomgn i võgkxy -sĩuljb Long-biêwvwf n, đjpho ộomgn i thủbona y ngưuvuj Giao-long cùffga ng Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t, Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng dàirjw n ra đjpho ópeac n.
Nhàirjw vua xuốgvtc ng xe, rồxwbr i nópeac i vớoeio i đjpho áwyep m trẻpexu :
– Cáwyep c khanh đjpho ềgllo u làirjw em củbona a Thầpexu n-phi, thìmxhd cũxkyx ng nhưuvuj em trẫbona m. Cuộomgn c viễwgvs n chinh vừffya a rồxwbr i, tiếjnsv ng làirjw thắlyby ng do toàirjw n quâjnsv n, nhưuvuj ng hầpexu u hếjnsv t làirjw nhờrmml quyếjnsv t tâjnsv m củbona a Phi vớoeio i cáwyep c em. Cáwyep c em khôbyhk ng phảcffv i làirjw binh tưuvuj ớoeio ng, nêwvwf n Phi khôbyhk ng đjpho ểymad cáwyep c em đjpho ópeac n trẫbona m mgoàirjw i thàirjw nh, màirjw đjpho ópeac n trẫbona m ởrmml đjpho âjnsv y, thìmxhd trẫbona m đjpho ãdzxc hiểymad u ýpuqb phi rồxwbr i. Nhưuvuj ng... nhưuvuj ng sao cáwyep c em lạsymw i mặruty c y phụmxhd c đjpho ạsymw i tang thếjnsv kia?
Hoàirjw ng-Nghi cújnsv i mặruty t xuốgvtc ng nópeac i trong hơbyio i thởrmml hổrmml n hểymad n:
– Quốgvtc c-phụmxhd băpuqb ng hàirjw đjpho êwvwf m qua. Quốgvtc c-mẫbona u chờrmml bệdcfl hạsymw vớoeio i hai vưuvuj ơbyio ng vềgllo nhìmxhd n mặruty t rồxwbr i mớoeio i thiêwvwf u.
Nhàirjw vua kinh hoảcffv ng đjpho ếjnsv n lặruty ng ngưuvuj ờrmml i đjpho i. Ngàirjw i vộomgn i nópeac i vớoeio i Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t:
– Nguyêwvwf n soáwyep i tìmxhd m mộomgn t cung sạsymw ch sẽdcfl đjpho ểymad Chiêwvwf m-vưuvuj ơbyio ng, vưuvuj ơbyio ng phi cùffga ng gia quyếjnsv n ởrmml . Cắlyby t võgkxy sĩuljb canh gáwyep c bảcffv o vệdcfl cẩrkmy n mậmumf t, cung cấzskh p lưuvuj ơbyio ng thựwfss c, nhưuvuj mộomgn t thâjnsv n vưuvuj ơbyio ng Đomgn ạsymw i-Việdcfl t. Còyqca n tùffga binh, thìmxhd đjpho em lêwvwf n cho ởrmml Hàirjw -Bắlyby c, nuôbyhk i nhưuvuj nuôbyhk i quâjnsv n mìmxhd nh. Đomgn ợkhrk i tang lễwgvs Quốgvtc c-phụmxhd xong rồxwbr i trẫbona m sẽdcfl thiếjnsv t triềgllo u quyếjnsv t đjpho ịdcfl nh sốgvtc phậmumf n Chiêwvwf m-vưuvuj ơbyio ng.
Ghi chújnsv ,
Đomgn oạsymw n nàirjw y Việdcfl t-sửvgux -lưuvuj ợkhrk c chésmas p: Ngàirjw y Tâjnsv n-Dậmumf u (17-7-1069) vua vềgllo đjpho ếjnsv n Thăpuqb ng-long, dừffya ng thuyềgllo n ởrmml bếjnsv n Đomgn ôbyhk ng-triềgllo u. Chưuvuj quan hữhgal u-tưuvuj sắlyby p đjpho ặruty t binh giáwyep p nghiêwvwf m-trang, nghi vệdcfl rựwfss c rỡhftr . Vua lêwvwf n bờrmml , ngựwfss trêwvwf n báwyep u xa cópeac dáwyep t vàirjw ng ngọpexu c. Cáwyep c quan đjpho ềgllo u cỡhftr i ngựwfss a. Lírzpk nh dắlyby t vua Chiêwvwf m-thàirjw nh theo sau. Vua Chiêwvwf m mìmxhd nh mặruty c áwyep o vảcffv i trắlyby ng, đjpho ầpexu u đjpho ộomgn i mũxkyx làirjw m bằrkmy ng câjnsv y gai, tay trópeac i sau lưuvuj ng cópeac giâjnsv y vảcffv i buộomgn c. Năpuqb m lírzpk nh hiệdcfl u Vũxkyx -đjpho ôbyhk dắlyby t di. Cáwyep c đjpho ảcffv ng thuộomgn c cũxkyx ng bịdcfl dắlyby t theo sau.
Trong khi đjpho ópeac vàirjw o tháwyep ng táwyep m năpuqb m 1980, tạsymw i đjpho ạsymw i hộomgn i y-khoa Hàirjw ng-châjnsv u Trung-quốgvtc c, tôbyhk i cópeac dịdcfl p làirjw m quen vớoeio i báwyep c-sĩuljb Lýpuqb Chiếjnsv u-Minh ởrmml Hùffga ng-xuyêwvwf n (Hunchon) vàirjw nữhgal báwyep c-sĩuljb Lýpuqb Diệdcfl p-Oanh ởrmml Thuậmumf n-xuyêwvwf n (Sunchon) thuộomgn c Bắlyby c-Hàirjw n. Nhâjnsv n nghe tôbyhk i họpexu Trầpexu n, báwyep c-sĩuljb Diệdcfl p-Oanh đjpho ùffga a: « Vìmxhd tổrmml tiêwvwf n anh xua đjpho uổrmml i, nêwvwf n tổrmml tiêwvwf n tôbyhk i mớoeio i thàirjw nh thuyềgllo n nhâjnsv n, vàirjw Đomgn ạsymw i-hàirjw n mớoeio i cópeac họpexu Lýpuqb ». Nhâjnsv n dịdcfl p đjpho ópeac , hai đjpho ồxwbr ng nghiệdcfl p rủbona tôbyhk i sau đjpho ạsymw i hộomgn i, du lịdcfl ch Bắlyby c-hàirjw n. Khi tôbyhk i tớoeio i Hùffga ng-xuyêwvwf n, cũxkyx ng nhưuvuj Thuậmumf n-xuyêwvwf n, tôbyhk ng tộomgn c họpexu Lýpuqb cópeac đjpho em gia phảcffv ra, đjpho ểymad nhờrmml tôbyhk i giảcffv i thírzpk ch mộomgn t vàirjw i sựwfss kiệdcfl n lịdcfl ch-sửvgux Việdcfl t-Nam. Trong cảcffv hai gia phảcffv thuộomgn c hai chi kháwyep c nhau họpexu Lýpuqb đjpho ềgllo u chésmas p vềgllo cuộomgn c chinh tiễwgvs u Chiêwvwf m-thàirjw nh rấzskh t chi tiếjnsv t, lạsymw i kháwyep c hẳtutk n vớoeio i VSL. Tôbyhk i cho rằrkmy ng gia-phảcffv đjpho újnsv ng hơbyio n, vìmxhd vua Lýpuqb Tháwyep nh-tôbyhk ng làirjw đjpho ạsymw i nhâjnsv n quâjnsv n trong sửvgux VN, hẳtutk n khôbyhk ng nỡhftr trópeac i, làirjw m nhụmxhd c vua Chiêwvwf m. Cho nêwvwf n cuộomgn c đjpho ópeac n rưuvuj ớoeio c vua Tháwyep nh-tôbyhk ng thuậmumf t trêwvwf n đjpho âjnsv y, tôbyhk i theo gia phảcffv củbona a họpexu Lýpuqb , chứdcfl khôbyhk ng theo Việdcfl t-sửvgux -lưuvuj ợkhrk c.
Trong hai bộomgn Quáwyep ch-thịdcfl nam chinh, Triệdcfl u-thịdcfl chinh tiễwgvs u Giao-chỉlyby kýpuqb cũxkyx ng ghi: « Vua Giao-chỉlyby làirjw Nhậmumf t-tôbyhk ng thắlyby ng Chiêwvwf m-thàirjw nh, bắlyby t chújnsv a Chiêwvwf m, cùffga ng cáwyep c đjpho ạsymw i thầpexu n đjpho em vềgllo Thăpuqb ng-long, cho ởrmml trong trang trạsymw i bêwvwf n sôbyhk ng Hồxwbr ng. Mỗemae i khi thiếjnsv t triềgllo u cho chújnsv a Chiêwvwf m ngồxwbr i ghếjnsv , khi tâjnsv u khôbyhk ng phảcffv i xưuvuj ng têwvwf n. Sau lạsymw i tha cho vềgllo . Từffya đjpho ấzskh y chújnsv a Chiêwvwf m quy phụmxhd c ».
Đomgn oạsymw n nàirjw y, vớoeio i gia phảcffv họpexu Lýpuqb , đjpho ãdzxc chứdcfl ng tỏyafb vua Tháwyep nh-tôbyhk ng rấzskh t nhâjnsv n từffya , khôbyhk ng giốgvtc ng nhưuvuj VSL chésmas p.
Ngay khi nghe tin Quốgvtc c-phụmxhd băpuqb ng hàirjw , nhàirjw vua cùffga ng quầpexu n thầpexu n vộomgn i tớoeio i phủbona Khai-quốgvtc c. Quốgvtc c-mẫbona u Thanh-Mai, hai hoàirjw ng tửvgux Hoằrkmy ng-Châjnsv n tứdcfl c Trung-thàirjw nh vưuvuj ơbyio ng, Chiêwvwf u-văpuqb n tứdcfl c Tírzpk n-nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng cùffga ng cáwyep c vưuvuj ơbyio ng phi cung nghinh tháwyep nh giáwyep thiêwvwf n-tửvgux , đjpho ểymad nghe đjpho ọpexu c di chújnsv c.
Di chújnsv c đjpho ểymad trong mộomgn t ốgvtc ng bằrkmy ng bạsymw c. Quốgvtc c-mẫbona u cung kírzpk nh trao ốgvtc ng bạsymw c gắlyby n kírzpk n cho nhàirjw vua. Chírzpk nh tay nhàirjw vua cầpexu m dao tiệdcfl n nắlyby p mởrmml ra. Trong ốgvtc ng cópeac mộomgn t trụmxhd c lụmxhd a kháwyep lớoeio n vớoeio i ba cáwyep i ốgvtc ng nhỏyafb kháwyep c bằrkmy ng bạsymw c hàirjw n kírzpk n, trêwvwf n mỗemae i ốgvtc ng đjpho ềgllo u cópeac khắlyby c têwvwf n ngưuvuj ờrmml i. Mộomgn t ốgvtc ng khắlyby c chữhgal « Quốgvtc c-mẫbona u » mộomgn t ốgvtc ng khắlyby c chữhgal « Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi », mộomgn t ốgvtc ng khắlyby c chữhgal « Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t nhi ». Nhàirjw vua trao trụmxhd c lụmxhd c viếjnsv t di chújnsv c cho côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh đjpho ọpexu c đjpho ểymad mọpexu i ngưuvuj ờrmml i cùffga ng nghe.
Côbyhk ng chújnsv a tiếjnsv p trụmxhd c, rồxwbr i đjpho ọpexu c lớoeio n:
« Vạsymw n vậmumf t cópeac sinh, thìmxhd cópeac diệdcfl t. Con ngưuvuj ờrmml i chỉlyby làirjw mộomgn t hạsymw t cáwyep t trong vạsymw n vậmumf t, nêwvwf n cũxkyx ng phảcffv i chịdcfl u cáwyep i đjpho ịdcfl nh luậmumf t ấzskh y. Cópeac xuấzskh t thếjnsv thìmxhd cópeac ly thếjnsv ; kinh Phậmumf t giáwyep o đjpho ịdcfl nh rõgkxy sinh, lãdzxc o, bệdcfl nh, tửvgux .
Nghĩuljb lạsymw i, cuộomgn c đjpho ờrmml i nhưuvuj ng nhưuvuj bópeac ng ngựwfss a câjnsv u qua cửvgux a sổrmml , mớoeio i hôbyhk m nàirjw o còyqca n làirjw đjpho ứdcfl a trẻpexu tópeac c đjpho ỏyafb , khópeac c oe oe, thếjnsv màirjw nay đjpho ãdzxc đjpho i vàirjw o tuổrmml i cổrmml lai hy (70), chưuvuj a biếjnsv t bao giờrmml sẽdcfl giãdzxc từffya thếjnsv gian, màirjw ưuvuj ớoeio c vọpexu ng cho đjpho ấzskh t nưuvuj ớoeio c chưuvuj a làirjw m đjpho ưuvuj ợkhrk c lấzskh y mộomgn t nửvgux a, nêwvwf n ta viếjnsv t di chújnsv c đjpho ểymad lạsymw i cho đjpho ệdcfl tửvgux , cho con cháwyep u, hầpexu u tiếjnsv p nốgvtc i đjpho oạsymw n đjpho ưuvuj ờrmml ng ta đjpho ang đjpho i dởrmml dang.
Chưuvuj đjpho ệdcfl tửvgux , cáwyep c con, cáwyep c cháwyep u.
Cáwyep c ngưuvuj ờrmml i thựwfss c làirjw khôbyhk ng may mắlyby n khi sinh làirjw m con dâjnsv n Đomgn ạsymw i-Việdcfl t. Khi giáwyep o huấzskh n cáwyep c ngưuvuj ờrmml i, ta hằrkmy ng nhắlyby c nhởrmml rằrkmy ng: đjpho ấzskh t nưuvuj ớoeio c ta hẹiuvc p, dâjnsv n ta thưuvuj a, khírzpk hậmumf u ta khi nắlyby ng thìmxhd gắlyby t, khi lạsymw nh thìmxhd ẩrkmy m thấzskh p. Năpuqb m nàirjw o cũxkyx ng cópeac thiêwvwf n tai, khôbyhk ng bãdzxc o thìmxhd lụmxhd t, khôbyhk ng lụmxhd t thìmxhd hạsymw n háwyep n, khôbyhk ng hạsymw n háwyep n thìmxhd bịdcfl côbyhk n trùffga ng pháwyep hạsymw i mùffga a màirjw ng. Việdcfl c canh táwyep c, mụmxhd c sújnsv c thìmxhd trăpuqb m câjnsv y chỉlyby mưuvuj ơbyio i câjnsv y làirjw tưuvuj ớoeio i tốgvtc t đjpho ưuvuj ợkhrk c, trăpuqb m muôbyhk ng thújnsv thìmxhd dăpuqb m ba muôbyhk ng thújnsv bésmas o tốgvtc t. Thàirjw nh ra muốgvtc n no đjpho ủbona , thìmxhd chỉlyby cópeac cáwyep ch đjpho em sứdcfl c ra chăpuqb m chỉlyby , báwyep t cơbyio m đjpho ổrmml i báwyep t mồxwbr hôbyhk i màirjw thôbyhk i.
Đomgn ấzskh y làirjw cáwyep i bấzskh t hạsymw nh thứdcfl nhấzskh t khi sinh ra làirjw m ngưuvuj ờrmml i Việdcfl t phảcffv i chịdcfl u.
Chújnsv ng ta lạsymw i luôbyhk n bịdcfl cáwyep i áwyep ch phưuvuj ơbyio ng Bắlyby c dòyqca m ngópeac , rìmxhd nh rậmumf p sơbyio hởrmml đjpho ểymad đjpho áwyep nh chiếjnsv m, xâjnsv m lấzskh n. Họpexu lấzskh n từffya ng bụmxhd i câjnsv y, từffya ng vũxkyx ng nưuvuj ớoeio c. Họpexu ésmas p từffya ng nhàirjw , từffya ng ngưuvuj ờrmml i. Họpexu lạsymw i luôbyhk n mua chuộomgn c, đjpho e dọpexu a nhâjnsv n sĩuljb , võgkxy lâjnsv m; hứdcfl a hẹiuvc n quan lạsymw i bằrkmy ng nhữhgal ng mảcffv nh giấzskh y phong chứdcfl c tưuvuj ớoeio c hãdzxc o huyềgllo n đjpho ểymad làirjw m gian tếjnsv cho họpexu . Ta màirjw khôbyhk ng biếjnsv t bảcffv o nhau ngưuvuj ờrmml i ngưuvuj ờrmml i mộomgn t lòyqca ng, nhàirjw nhàirjw mộomgn t dạsymw ; cha con, vợkhrk chồxwbr ng, anh em nhấzskh t tâjnsv m, nhấzskh t trírzpk chung lưuvuj ng, gópeac p sứdcfl c giữhgal đjpho ấzskh t tổrmml , thìmxhd cáwyep i họpexu a diệdcfl t vong khópeac màirjw tráwyep nh đjpho ưuvuj ợkhrk c.
Đomgn ópeac làirjw cáwyep i bấzskh t hạsymw nh thứdcfl nhìmxhd khi sinh ra làirjw m ngưuvuj ờrmml i Việdcfl t phảcffv i chịdcfl u.
Lãdzxc nh thổrmml tộomgn c Việdcfl t ta từffya sôbyhk ng Trưuvuj ờrmml ng-giang, nằrkmy m dọpexu c bờrmml biểymad n tớoeio i vịdcfl nh Xiêwvwf m-la. Phírzpk a Tâjnsv y giáwyep p Ba-thụmxhd c. Nhưuvuj ng nay thìmxhd phầpexu n phírzpk a Bắlyby c thàirjw nh Quảcffv ng-Đomgn ôbyhk ng, Quảcffv ng-Tâjnsv y, Đomgn àirjw m-châjnsv u, Quýpuqb -châjnsv u mấzskh t rồxwbr i. Phírzpk a Tâjnsv y ta còyqca n mộomgn t mảcffv nh Đomgn ạsymw i-lýpuqb , Xiêwvwf m-la, Lãdzxc o-qua. Phírzpk a Nam ta còyqca n Đomgn ạsymw i-Việdcfl t, Chiêwvwf m-thàirjw nh, Châjnsv n-lạsymw p. Nhưuvuj ng Chiêwvwf m, Châjnsv n lạsymw i bịdcfl tộomgn c Mãdzxc -lịdcfl -áwyep vốgvtc n hung dữhgal , khôbyhk ng văpuqb n hópeac a tiếjnsv n dầpexu n lêwvwf n phírzpk a Bắlyby c chiếjnsv m lĩuljb nh đjpho ấzskh t đjpho ai, sốgvtc ng lẫbona n lộomgn n; nay thìmxhd sắlyby c dâjnsv n Mãdzxc -lịdcfl -áwyep đjpho ôbyhk ng hơbyio n sắlyby c dâjnsv n Việdcfl t. Nêwvwf n khi chújnsv ng chiếjnsv m đjpho ưuvuj ợkhrk c quyềgllo n, thìmxhd y nhưuvuj lạsymw i đjpho em quâjnsv n tiếjnsv n lêwvwf n quấzskh y rốgvtc i. Đomgn ópeac làirjw cáwyep i vạsymw phưuvuj ơbyio ng Nam màirjw ta phảcffv i gáwyep nh.
Đomgn ópeac làirjw cáwyep i bấzskh t hạsymw nh thứdcfl ba khi sinh ra làirjw m ngưuvuj ờrmml i Việdcfl t phảcffv i chịdcfl u.
Thếjnsv nhưuvuj ng nhữhgal ng kẻpexu phùffga Việdcfl t, ngu dốgvtc t, cứdcfl dạsymw y con cháwyep u rằrkmy ng nưuvuj ớoeio c ta giầpexu u, dâjnsv n ta mạsymw nh, đjpho ểymad rồxwbr i ngủbona yêwvwf n trêwvwf n cáwyep i hưuvuj ảcffv o đjpho ópeac . Nếjnsv u cứdcfl cáwyep i đjpho àirjw nàirjw y késmas o dàirjw i, khôbyhk ng khésmas o nưuvuj ớoeio c sẽdcfl lâjnsv m nguy bấzskh t cứdcfl lújnsv c nàirjw o màirjw khôbyhk ng biếjnsv t.
Khi ta viếjnsv t nhữhgal ng dòyqca ng nàirjw y, thìmxhd trong triềgllo u, trêwvwf n cópeac minh quâjnsv n nhâjnsv n từffya , cáwyep c quan thìmxhd văpuqb n môbyhk vũxkyx lưuvuj ợkhrk c. Kho lẫbona m, quốgvtc c dụmxhd ng dưuvuj thừffya a, dâjnsv n chújnsv ng no ấzskh m. Ngoàirjw i biêwvwf n trấzskh n thìmxhd binh giáwyep p hùffga ng tráwyep ng, dâjnsv n chújnsv ng, tưuvuj ớoeio ng sĩuljb mộomgn t lòyqca ng. Cuộomgn c Nam chinh sắlyby p kếjnsv t thújnsv c. Ai cũxkyx ng bảcffv o rằrkmy ng đjpho ấzskh t nưuvuj ớoeio c ta đjpho ang hùffga ng mạsymw nh, cho nêwvwf n ta lấzskh y làirjw m lo lắlyby ng vôbyhk cùffga ng. Tạsymw i sao vậmumf y? Khi Nam chinh trêwvwf n từffya Thiêwvwf n-tửvgux xuốgvtc ng đjpho ếjnsv n trăpuqb m quan, ngưuvuj ờrmml i ngưuvuj ờrmml i mộomgn t lòyqca ng, võgkxy -lâjnsv m, nhâjnsv n-sĩuljb cùffga ng mộomgn t hưuvuj ớoeio ng. Nhưuvuj ng Nam chinh xong, màirjw gốgvtc i đjpho ầpexu u ngủbona yêwvwf n, thìmxhd thựwfss c làirjw nguy, bởrmml i cáwyep i vạsymw phưuvuj ơbyio ng Bắlyby c vẫbona n nhưuvuj thanh gưuvuj ơbyio m kềgllo cổrmml .
Từffya xưuvuj a đjpho ếjnsv n giờrmml , bọpexu n quan lạsymw i trong cáwyep c triềgllo u đjpho ìmxhd nh Bắlyby c, lújnsv c nàirjw o cũxkyx ng lo bầpexu y mưuvuj u thiếjnsv t kếjnsv kiếjnsv m chuyệdcfl n vớoeio i chújnsv ng ta, hầpexu u cópeac cớoeio mang quâjnsv n Nam xâjnsv m đjpho ểymad lậmumf p côbyhk ng. Nhổrmml cópeac phảcffv i nhổrmml cảcffv rễwgvs , chứdcfl cứdcfl đjpho ợkhrk i cỏyafb cao, rồxwbr i cắlyby t ngọpexu n thìmxhd khôbyhk ng biếjnsv t đjpho ếjnsv n bao giờrmml sạsymw ch cỏyafb . Đomgn ốgvtc i phópeac vớoeio i phưuvuj ơbyio ng Bắlyby c cũxkyx ng thếjnsv , ta phảcffv i đjpho áwyep nh ngay vàirjw o tâjnsv m nãdzxc o bọpexu n quan lạsymw i, cùffga ng đjpho áwyep nh vàirjw o lòyqca ng nhàirjw vua củbona a họpexu . Muốgvtc n thếjnsv ta phảcffv i đjpho ạsymw t năpuqb m đjpho iềgllo u.
1. Mộomgn t làirjw trêwvwf n từffya Thiêwvwf n-tửvgux cho đjpho ếjnsv n thâjnsv n-vưuvuj ơbyio ng, nộomgn i-cung, hoàirjw ng-tộomgn c phảcffv i nhấzskh t tâjnsv m nhấzskh t chírzpk , ngưuvuj ờrmml i ngưuvuj ờrmml i thưuvuj ơbyio ng yêwvwf u nhau; ngôbyhk i vua do trờrmml i đjpho em lạsymw i cũxkyx ng cópeac , màirjw do dâjnsv n quy phụmxhd c cũxkyx ng cópeac . Nhưuvuj ng giữhgal đjpho ưuvuj ợkhrk c hay khôbyhk ng thìmxhd lạsymw i do ta. Khi ta khôbyhk ng biếjnsv t thưuvuj ơbyio ng yêwvwf u lấzskh y máwyep u mủbona củbona a ta, thìmxhd trờrmml i nàirjw o trao cho ta? Dâjnsv n nàirjw o quy phụmxhd c ta? Tốgvtc ng Tháwyep i-tổrmml đjpho ưuvuj ợkhrk c ngôbyhk i vua, nhờrmml họpexu Sàirjw i khôbyhk ng biếjnsv t tin dùffga ng nhau, trao quyềgllo n cho ngưuvuj ờrmml i; khi ngưuvuj ờrmml i nhàirjw khôbyhk ng tin nhau, thìmxhd mấzskh t ngôbyhk i làirjw lẽdcfl đjpho ưuvuj ơbyio ng nhiêwvwf n. Xésmas t trong sửvgux Hoa-Việdcfl t, nhữhgal ng vụmxhd thay đjpho ổrmml i triềgllo u đjpho ạsymw igầpexu n đjpho âjnsv y hầpexu u hếjnsv t do cáwyep i nạsymw n nộomgn i cung cùffga ng ngoạsymw i thírzpk ch màirjw ra. Ngay bảcffv n triềgllo u, từffya khi đjpho ứdcfl c Tháwyep i-tổrmml đjpho ưuvuj ợkhrk c thiêwvwf n-hạsymw , trảcffv i qua ba đjpho ờrmml i, màirjw bịdcfl đjpho ếjnsv n bốgvtc n lầpexu n giang sơbyio n lung lay vìmxhd ngoạsymw i thírzpk ch. Ta biếjnsv t, sau nàirjw y bảcffv n triềgllo u mấzskh t vềgllo giòyqca ng họpexu kháwyep c cũxkyx ng vìmxhd cáwyep i nạsymw n ngoạsymw i thírzpk ch, hậmumf u cung. Nhưuvuj ng việdcfl c hãdzxc y còyqca n xa quáwyep . Trưuvuj ớoeio c mắlyby t, ta thấzskh y mộomgn t cáwyep i vạsymw khópeac tráwyep nh, nhâjnsv n trưuvuj ớoeio c khi xa cõgkxy i thếjnsv , ta đjpho ểymad lạsymw i ba mậmumf t kếjnsv , mộomgn t trao cho Vưuvuj ơbyio ng-phi, mộomgn t trao cho Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi vàirjw mộomgn t trao cho dưuvuj ỡhftr ng tửvgux Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t. Sau nàirjw y khi thấzskh y cuộomgn c nộomgn i chiếjnsv n tưuvuj ơbyio ng tàirjw n khópeac tráwyep nh, thìmxhd ba ngưuvuj ờrmml i phảcffv i đjpho em ba mậmumf t kếjnsv hợkhrk p vớoeio i nhau đjpho ểymad giảcffv i cáwyep i nguy.
Ghi chújnsv ,
Khai-Quốgvtc c vưuvuj ơbyio ng đjpho ãdzxc thấzskh y trưuvuj ớoeio c cuộomgn c nổrmml i loạsymw n củbona a họpexu Dưuvuj ơbyio ng sau nàirjw y, nêwvwf n đjpho ểymad lạsymw i chỉlyby -dụmxhd đjpho ểymad giảcffv i quyếjnsv t. Ngưuvuj ờrmml i cũxkyx ng nhìmxhd n rõgkxy cáwyep c bàirjw hoàirjw ng-hậmumf u củbona a vua Thầpexu n-tôbyhk ng, Anh-tôbyhk ng, Huệdcfl -tôbyhk ng dùffga ng ngoạsymw i thírzpk ch lũxkyx ng đjpho oạsymw n quyềgllo n thếjnsv , rồxwbr i đjpho ưuvuj a đjpho ếjnsv n mấzskh t ngôbyhk i vềgllo họpexu Trầpexu n.
2. Hai làirjw sao cho dâjnsv n đjpho ưuvuj ợkhrk c ấzskh m no, sốgvtc ng trong an ninh; họpexu c phong đjpho ưuvuj ợkhrk c phồxwbr n thịdcfl nh; binh bịdcfl khôbyhk ng phiềgllo n nhiễwgvs u; luậmumf t pháwyep p đjpho ưuvuj ợkhrk c côbyhk ng minh; quan lạsymw i thanh liêwvwf m. Cópeac nhưuvuj vậmumf y thìmxhd trong nhàirjw cha-con, anh em, họpexu hàirjw nghòyqca a thuậmumf n; hưuvuj ơbyio ng đjpho ảcffv ng sốgvtc ng chếjnsv t cópeac nhau; cảcffv nưuvuj ớoeio c mộomgn t lòyqca ng. Lỡhftr ra khi nưuvuj ớoeio c cópeac sựwfss , chỉlyby hôbyhk mộomgn t tiếjnsv ng, làirjw ngưuvuj ờrmml i ngưuvuj ờrmml i cùffga ng đjpho ứdcfl ng lêwvwf n cầpexu m vũxkyx khírzpk theo lệdcfl nh trềgllo u đjpho ìmxhd nh, lăpuqb n mìmxhd nh vàirjw o gưuvuj ơbyio m đjpho ao giữhgal nưuvuj ớoeio c.
3. Hai làirjw trong triềgllo u, ngoàirjw i trấzskh n, phảcffv i tuyểymad n chọpexu n nhữhgal ng ngưuvuj ờrmml i tàirjw i đjpho ứdcfl c, cópeac lòyqca ng thưuvuj ơbyio ng dâjnsv n, cópeac đjpho ứdcfl c trung chírzpk nh, nhấzskh t tâjnsv m nhấzskh t trírzpk vớoeio i xãdzxc tắlyby c. Khi thấzskh y bọpexu n tham quan, bọpexu n lòyqca ng lang dạsymw sópeac i mãdzxc i quốgvtc c cầpexu u vinh, thìmxhd giếjnsv tngay, khôbyhk ng tha. Từffya xưuvuj a đjpho ếjnsv n giờrmml , ngưuvuj ờrmml i phưuvuj ơbyio ng Bắlyby c chỉlyby mang quâjnsv n sang đjpho áwyep nh ta, khi họpexu chiêwvwf u dụmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c bọpexu n bọpexu n lòyqca ng lang dạsymw thújnsv , mưuvuj u báwyep n tổrmml tiêwvwf n, bốgvtc mẹiuvc , anh em đjpho ểymad cầpexu u chújnsv t côbyhk ng danh hãdzxc o. Cáwyep i gưuvuj ơbyio ng Lêwvwf Đomgn ạsymw o-Sinh thờrmml i Lĩuljb nh-Nam, Kiềgllo Ccôbyhk ng-Tiệdcfl n thờrmml i Ngôbyhk còyqca n đjpho ópeac . Gầpexu n đjpho âjnsv y, dùffga Tốgvtc ng vẫbona n còyqca n kinh hoàirjw ng vìmxhd trậmumf n Chi-lăpuqb ng, Bạsymw ch-đjpho ằrkmy ng, thếjnsv nhưuvuj ng họpexu cũxkyx ng vẫbona n cứdcfl tìmxhd m cáwyep ch chiêwvwf u dụmxhd bọpexu n mặruty t dơbyio i tai chuộomgn t, mưuvuj u đjpho ồxwbr Nam tiếjnsv n. Cũxkyx ng may, nhữhgal ng âjnsv m mưuvuj u đjpho ópeac triềgllo u đjpho ìmxhd nh, võgkxy lâjnsv m đjpho ềgllo u kháwyep m pháwyep ra, diệdcfl t đjpho ưuvuj ợkhrk c cảcffv .
4. Mặruty t Bắlyby c chọpexu i vớoeio i Tốgvtc ng, tuyệdcfl t đjpho ốgvtc i áwyep p dụmxhd ng quốgvtc c sáwyep ch, màirjw ta vớoeio i vua bàirjw Bắlyby c-biêwvwf n đjpho ãdzxc đjpho ạsymw i hộomgn i anh hùffga ng, vạsymw ch ra từffya thờrmml i Thuậmumf n-Thiêwvwf n: đjpho ốgvtc i vớoeio i triềgllo u đjpho ìmxhd nh ta phảcffv i tỏyafb cho họpexu biếjnsv t rằrkmy ng nếjnsv u họpexu đjpho ểymad ta yêwvwf n, thìmxhd họpexu cópeac miềgllo n Nam-thùffga y yêwvwf n tĩuljb nh, trong nưuvuj ớoeio c thịdcfl nh trịdcfl . Nếjnsv u họpexu muốgvtc n Nam-xâjnsv m thìmxhd họpexu sẽdcfl cópeac mộomgn t kẻpexu thùffga ghêwvwf gớoeio m, cảcffv Hoa-Nam khôbyhk ng yêwvwf n đjpho ãdzxc đjpho àirjw nh, màirjw đjpho ếjnsv n bảcffv n thâjnsv n vua, quan, gia thuộomgn c cho đjpho ếjnsv n con chópeac , con mèfnuq o cũxkyx ng khópeac màirjw sốgvtc ng đjpho ưuvuj ợkhrk c. Còyqca n ta, tạsymw i Tốgvtc ng triềgllo u, ta hậmumf u lễwgvs cốgvtc ng, lờrmml i nhũxkyx n nhặruty n. Đomgn ốgvtc i vớoeio i biêwvwf n thầpexu n chủbona hòyqca a hoãdzxc n ta giújnsv p đjpho ỡhftr họpexu trong việdcfl c nộomgn i trịdcfl , còyqca n nhưuvuj họpexu chủbona trưuvuj ơbyio ng gâjnsv y hấzskh n, ta thẳtutk ng tay phảcffv n ứdcfl ng cựwfss c khốgvtc c liệdcfl t, nếjnsv u cầpexu n ta cho ngưuvuj ờrmml i vềgllo quêwvwf họpexu giếjnsv t cảcffv bốgvtc -mẹiuvc , anh-em, họpexu -hàirjw ng, tôbyhk i-tớoeio , đjpho àirjw o mồxwbr cuốgvtc c mảcffv lêwvwf n.
5. Năpuqb m làirjw , đjpho ốgvtc i vớoeio i cáwyep c nưuvuj ớoeio c trong tộomgn c Việdcfl t, ta hếjnsv t sứdcfl c mềgllo m mỏyafb ng, tưuvuj ơbyio ng trợkhrk trong thếjnsv môbyhk i hởrmml răpuqb ng lạsymw nh. Ta sẵikao n sàirjw ng cứdcfl u việdcfl n khôbyhk ng nhữhgal ng khi gặruty p nạsymw n Bắlyby c xâjnsv m, màirjw cảcffv nhữhgal ng lújnsv c nộomgn i loạsymw n, hoặruty c tai trờrmml i áwyep ch nưuvuj ớoeio c. Riêwvwf ng đjpho ốgvtc i vớoeio i Chiêwvwf m, thìmxhd ta đjpho ãdzxc dạsymw y đjpho ỗemae Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t cặruty n kẽdcfl tâjnsv u Hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng trưuvuj ớoeio c khi lêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng Nam chinh rằrkmy ng: đjpho ấzskh t Chiêwvwf m đjpho ãdzxc bịdcfl tộomgn c Mãdzxc -lịdcfl -áwyep từffya Nam phưuvuj ơbyio ng tiếjnsv nlêwvwf n kiềgllo u ngụmxhd , nay thàirjw nh ra đjpho ôbyhk ng đjpho ảcffv o ởrmml phírzpk a Nam, màirjw phírzpk a Bắlyby c thìmxhd ngưuvuj ờrmml i Việdcfl t ta. Vậmumf y thìmxhd ta đjpho àirjw nh nhưuvuj ờrmml ng cho tộomgn c Mãdzxc từffya Hảcffv i-vâjnsv n vềgllo Nam, ta chiếjnsv m giữhgal từffya Hảcffv i-vâjnsv n vềgllo Bắlyby c, sáwyep t nhậmumf p vàirjw o hoàirjw ng triềgllo u cưuvuj ơbyio ng thổrmml . Tạsymw i phưuvuj ơbyio ng Nam, nếjnsv u đjpho áwyep m tộomgn c Mãdzxc đjpho ểymad ta yêwvwf n thìmxhd thôbyhk i, bằrkmy ng họpexu vẫbona n quấzskh y pháwyep , thìmxhd ta phảcffv i chiếjnsv m hếjnsv t nhữhgal ng vùffga ng tộomgn c Việdcfl t ởrmml , rồxwbr i sáwyep t nhậmumf p vàirjw o bảcffv n đjpho ồxwbr Đomgn ạsymw i-Việdcfl t.
Than ôbyhk i! Việdcfl c biếjnsv t thìmxhd nhưuvuj vậmumf y, di chújnsv c khôbyhk ng nópeac i hếjnsv t lờrmml i, sựwfss đjpho ờrmml i biếjnsv n hópeac a, hưuvuj ảcffv o trăpuqb m chiềgllo u, khópeac màirjw đjpho ịdcfl nh trưuvuj ớoeio c đjpho ưuvuj ợkhrk c. Ta chỉlyby nhắlyby c cópeac mộomgn t lờrmml i củbona a cổrmml nhâjnsv n: vua ra dạsymw nhâjnsv n từffya , thầpexu n ra dạsymw trung chírzpk nh, dâjnsv n ra dạsymw ngoan,thìmxhd muôbyhk n ngàirjw n năpuqb m sau, đjpho ấzskh t nưuvuj ớoeio c vẫbona n còyqca n đjpho ópeac . Còyqca n nhưuvuj vua hoang dâjnsv m, coi dâjnsv n nhưuvuj thújnsv vấzskh t, nhưuvuj chópeac mèfnuq o; quan thìmxhd lo vơbyio vésmas t cho đjpho ầpexu y tújnsv i tham, thìmxhd bấzskh y giờrmml dâjnsv n khôbyhk ng nổrmml i lêwvwf n tru diệdcfl t, thìmxhd cũxkyx ng mấzskh t nưuvuj ớoeio c vìmxhd phưuvuj ơbyio ng Bắlyby c.
Khi ta qua đjpho ờrmml i rồxwbr i, thìmxhd phảcffv i tuâjnsv n theo bằrkmy ng nàirjw y đjpho iềgllo u, chớoeio cópeac sai tráwyep i, màirjw mấzskh t cáwyep i đjpho ứdcfl c củbona a ta:
Mộomgn t làirjw vua bàirjw Bắlyby c-biêwvwf n, phòyqca -mãdzxc Thâjnsv n Cảcffv nh-Long; Ngũxkyx -long côbyhk ng chújnsv a Kim-Thàirjw nh, Trưuvuj ờrmml ng-Ninh, Ôomgn n-Thuậmumf n, Côbyhk i-sơbyio n, Vạsymw n-Hoa vàirjw cáwyep c phòyqca -mãdzxc trấzskh n Bắlyby c-cưuvuj ơbyio ng Thuậmumf n-Tôbyhk ng, Thiệdcfl n-Lãdzxc m, Thiệdcfl u-Cựwfss c, Tôbyhk n-Trọpexu ng, Tôbyhk n-Mạsymw nh cùffga ng chưuvuj đjpho ộomgn ng chủbona , châjnsv u trưuvuj ởrmml ng, cáwyep c biêwvwf n cưuvuj ơbyio ng trọpexu ng thầpexu n, chỉlyby đjpho ưuvuj ợkhrk c vềgllo nhìmxhd n mặruty t ta lầpexu n cuốgvtc i, rồxwbr i phảcffv i lêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng trấzskh n nhậmumf m ngay.
Hai làirjw Hoằrkmy ng-Châjnsv n Trinh-Dung; Chiêwvwf u-Văpuqb n Ngọpexu c-Nam cùffga ng chưuvuj tưuvuj ớoeio ng Nam-thùffga y chỉlyby đjpho ưuvuj ợkhrk c chịdcfl u tang ba ngàirjw y, rồxwbr i trởrmml vềgllo trấzskh n nhậmumf m Bốgvtc -chírzpk nh, Đomgn ịdcfl a-lýpuqb , Ma-linh, chớoeio cópeac chậmumf m trễwgvs màirjw hưuvuj việdcfl c nưuvuj ớoeio c.
Ba làirjw chỉlyby đjpho ểymad tang 49 ngàirjw y. Sau 49 ngàirjw y, thìmxhd tang phụmxhd c đjpho ốgvtc t hếjnsv t. Bao nhiềgllo u tàirjw i sảcffv n củbona a ta, ta đjpho ãdzxc bàirjw n vớoeio i vưuvuj ơbyio ng phi rồxwbr i: ruộomgn ng vưuvuj ờrmml n chia cho kẻpexu cùffga ng khópeac , khôbyhk ng chújnsv t đjpho ấzskh t cắlyby m dùffga i; củbona a nổrmml i thìmxhd đjpho em phâjnsv n pháwyep t cho kẻpexu nghèfnuq o. Vưuvuj ơbyio ng phi chỉlyby giữhgal lạsymw i mấzskh y mẫbona u đjpho ấzskh t đjpho ểymad trồxwbr ng dâjnsv u nuôbyhk i tằrkmy m làirjw m kếjnsv sinh nhai, rồxwbr i đjpho i bốgvtc n phưuvuj ơbyio ng hàirjw nh y-đjpho ạsymw o cứdcfl u ngưuvuj ờrmml i. Tuyệdcfl t đjpho ồxwbr i khôbyhk ng nhậmumf n phújnsv ng đjpho iếjnsv u. Nhậmumf n, tứdcfl c làirjw ta lạsymw i mắlyby c nợkhrk vớoeio i ngưuvuj ờrmml i vậmumf y».
Thầpexu n-vũxkyx hoàirjw ng đjpho ếjnsv cầpexu m ba cáwyep i ốgvtc ng nhỏyafb trao cho Quốgvtc c-mẫbona u Thanh-Mai, Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi vàirjw Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t. Ba ngưuvuj ờrmml i cung cung, kírzpk nh kírzpk nh tiếjnsv p nhậmumf n.
Sứdcfl đjpho oàirjw n cáwyep c nưuvuj ớoeio c rầpexu m rộomgn đjpho ếjnsv n đjpho iếjnsv u tang: Hy-Ninh hoàirjw ng đjpho ếjnsv cửvgux Yêwvwf n-vưuvuj ơbyio ng phi Thiếjnsv u-Mai thay Tốgvtc ng triềgllo u; hoàirjw ng đjpho ếjnsv Đomgn ạsymw i-lýpuqb cửvgux tháwyep i-tửvgux cùffga ng tam côbyhk ng; hoàirjw ng đjpho ếjnsv Xiêwvwf m quốgvtc c cửvgux Tháwyep i-sưuvuj , U-bon đjpho ạsymw i vưuvuj ơbyio ng Lêwvwf Văpuqb n cùffga ng côbyhk ng chújnsv a Nong-Nụmxhd t. Quốgvtc c vưuvuj ơbyio ng Châjnsv n-lạsymw p, Lãdzxc o-qua cũxkyx ng cửvgux đjpho ạsymw i thầpexu n sang. Hầpexu u hếjnsv t cáwyep c chưuvuj ởrmml ng môbyhk n nhâjnsv n võgkxy pháwyep i Tốgvtc ng, Tâjnsv y-hạsymw , Cao-ly, Tâjnsv y-liêwvwf u, táwyep m vùffga ng tộomgn c Việdcfl t cùffga ng đjpho ếjnsv n. Riêwvwf ng Kinh-Nam vưuvuj ơbyio ng đjpho ang cầpexu m đjpho ạsymw i quâjnsv n Tốgvtc ng đjpho áwyep nh Tâjnsv y-hạsymw , Thổrmml -phồxwbr n, đjpho ưuvuj ờrmml ng xa diệdcfl u vợkhrk i; khi sứdcfl thầpexu n Đomgn ạsymw i-Việdcfl t tớoeio i báwyep o tang, thìmxhd đjpho ãdzxc quáwyep bốgvtc n mưuvuj ơbyio i chírzpk n ngàirjw y, nhụmxhd c thểymad đjpho ãdzxc thiêwvwf u nêwvwf n vưuvuj ơbyio ng khôbyhk ng vềgllo chịdcfl u tang đjpho ưuvuj ợkhrk c. Vưuvuj ơbyio ng ôbyhk m mặruty t khópeac c thảcffv m thiếjnsv t rồxwbr i cùffga ng chưuvuj đjpho ệdcfl tửvgux pháwyep t tang, hưuvuj ớoeio ng vềgllo Nam làirjw m lễwgvs tếjnsv vọpexu ng.
Sau khi quan kháwyep ch đjpho iếjnsv u xong, thìmxhd nhụmxhd c thểymad đjpho ưuvuj ợkhrk c đjpho em đjpho ếjnsv n chùffga a Tiêwvwf u-sơbyio n thiêwvwf u. Tro cho vàirjw o mộomgn t bìmxhd nh nhỏyafb , gắlyby n nắlyby p kírzpk n, rồxwbr i do chírzpk nh tay hai hoàirjw ng tửvgux Hoằrkmy ng-Châjnsv n, Chiêwvwf u-Văpuqb n đjpho em lêwvwf n nújnsv i Tảcffv n chôbyhk n vàirjw o mộomgn t nơbyio i bírzpk mậmumf t.
Từffya hôbyhk m bìmxhd nh Chiêwvwf m hồxwbr i loan, cho đjpho ếjnsv n nay làirjw năpuqb m tuầpexu n (ghi chújnsv : tuầpexu n theo lịdcfl ch Đomgn ạsymw i-Việdcfl t làirjw 10 ngàirjw y) đjpho âjnsv y làirjw lầpexu n đjpho ầpexu u tiêwvwf n Thầpexu n-vũxkyx hoàirjw ng thếjnsv thiếjnsv t đjpho ạsymw i triềgllo u. Bởrmml i theo cổrmml lệdcfl , trong thờrmml i gian tang lễwgvs Quốgvtc c-phụmxhd , hoàirjw ng đjpho ếjnsv ẩrkmy m thựwfss c giảcffv n tiệdcfl n, ngàirjw i ban chỉlyby cho cáwyep c quan, nộomgn i cung giảcffv m ăpuqb n, dâjnsv n chújnsv ng mặruty c quầpexu n áwyep o sôbyhk gai, bãdzxc i bỏyafb mọpexu i nghi thứdcfl c âjnsv m nhạsymw c, yếjnsv n tiệdcfl c, ca háwyep t, đjpho ểymad tỏyafb lòyqca ng nhớoeio tiếjnsv c. Theo di chújnsv c củbona a Quốgvtc c-phụmxhd , thìmxhd sau 49 ngàirjw y phảcffv i đjpho ốgvtc t tang phụmxhd c, coi nhưuvuj tang lễwgvs chấzskh m dứdcfl t, mọpexu i sinh hoạsymw t phảcffv i trởrmml lạsymw i bìmxhd nh thưuvuj ờrmml ng.
Tuy rằrkmy ng trong 49 ngàirjw y nhàirjw vua khôbyhk ng thiếjnsv t triềgllo u, nhưuvuj ng ngàirjw i vớoeio i Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi vẫbona n làirjw m việdcfl c hàirjw ng ngàirjw y tạsymw i cung Ỷcnzd -Lan. Cáwyep c cơbyio cấzskh u nhưuvuj Khu-mậmumf t việdcfl n, tòyqca a Trung-thưuvuj lệdcfl nh, Thưuvuj ợkhrk ng-thưuvuj lệdcfl nh, Lụmxhd c-bộomgn vẫbona n hoạsymw t đjpho ộomgn ng nhưuvuj thưuvuj ờrmml ng.
Sau khi lễwgvs nghi, âjnsv m nhạsymw c tấzskh t, tểymad -tưuvuj ớoeio ng Lýpuqb Đomgn ạsymw o-Thàirjw nh cung tay:
Ghi chújnsv :
Nhưuvuj hồxwbr i trưuvuj ớoeio c đjpho ãdzxc thuậmumf t, Tểymad -tưuvuj ớoeio ng Lýpuqb -đjpho ạsymw o-Thàirjw nh làirjw thầpexu y vua, lạsymw i tuổrmml i giàirjw sứdcfl c yếjnsv u, nêwvwf n khi thiếjnsv t triềgllo u tâjnsv u việdcfl c khôbyhk ng phảcffv i xưuvuj ng têwvwf n, chứdcfl c tưuvuj ớoeio c, lújnsv c bàirjw n sựwfss đjpho ưuvuj ợkhrk c ngồxwbr i, khi vàirjw o triềgllo u đjpho ưuvuj ợkhrk c chốgvtc ng gậmumf y.
– Tâjnsv u bệdcfl hạsymw , kểymad từffya khi bìmxhd nh Chiêwvwf m hồxwbr i loan, đjpho âjnsv y làirjw lầpexu n đjpho ầpexu u tiêwvwf n bệdcfl hạsymw thiếjnsv t đjpho ạsymw i triềgllo u. Tấzskh t cảcffv thâjnsv n vưuvuj ơbyio ng, đjpho ạsymw i-thầpexu n đjpho ềgllo u tềgllo tựwfss u đjpho ầpexu y đjpho ủbona . Tuy Quốgvtc c-phụmxhd đjpho ểymad di chiếjnsv u bỏyafb mọpexu i lễwgvs nghi dàirjw nh cho ngưuvuj ờrmml i sau 49 ngàirjw y, nhưuvuj ng ghếjnsv dàirjw nh cho Quốgvtc c-phụmxhd , vẫbona n đjpho ểymad nguyêwvwf n, hầpexu u tỏyafb lòyqca ng hiếjnsv u kírzpk nh. Trong buổrmml i thiếjnsv t triềgllo u nàirjw y côbyhk ng-chújnsv a Bìmxhd nh-Dưuvuj ơbyio ng, phòyqca -mãdzxc Thâjnsv n Thiệdcfl u-Tháwyep i, vớoeio i côbyhk ng chújnsv a Bảcffv o-Hòyqca a vắlyby ng mặruty t. Vìmxhd sau tang lễwgvs Quốgvtc c-phụmxhd , U-bon đjpho ạsymw i-vưuvuj ơbyio ng Lêwvwf Văpuqb n mờrmml i cáwyep c ngưuvuj ờrmml i du hàirjw nh Xiêwvwf m-quốgvtc c.
Long tâjnsv m vui vẻpexu , Thầpexu n-vũxkyx hoàirjw ng đjpho ếjnsv pháwyep n:
– Quốgvtc c-phụmxhd muốgvtc n sau khi ngưuvuj ờrmml i vềgllo Tâjnsv y-phưuvuj ơbyio ng cựwfss c lạsymw c rồxwbr i, thìmxhd mọpexu i sựwfss phảcffv i giảcffv n tiệdcfl n, đjpho ểymad khôbyhk ng bịdcfl phírzpk tàirjw i vậmumf t củbona a dâjnsv n. Còyqca n tháwyep i-sưuvuj muốgvtc n dùffga ng lễwgvs củbona a Nho-gia tỏyafb lòyqca ng hiếjnsv u kírzpk nh vớoeio i Quốgvtc c-phụmxhd làirjw đjpho iềgllo u nêwvwf n làirjw m.
Nhàirjw vua hưuvuj ớoeio ng Ỷcnzd -Lan, Tôbyhk n-Đomgn ảcffv n Cẩrkmy m-Thi:
– Cuộomgn c bìmxhd nh Chiêwvwf m đjpho ãdzxc hoàirjw n tấzskh t. Suốgvtc t hơbyio n tháwyep ng qua trẫbona m cùffga ng bàirjw n luậmumf n, khi thìmxhd vớoeio i Thầpexu n-phi, khi thìmxhd vớoeio i Tểymad -tưuvuj ớoeio ng khi thìmxhd vớoeio i Sưuvuj -thújnsv c vềgllo vấzskh n đjpho ềgllo lao tưuvuj ởrmml ng cho nhữhgal ng vịdcfl đjpho ãdzxc cópeac huâjnsv n côbyhk ng vớoeio i xãdzxc -tắlyby c. Trong cuộomgn c bìmxhd nh Chiêwvwf m nàirjw y, côbyhk ng đjpho ứdcfl c cao vòyqca i vọpexu i làirjw Sưuvuj -thújnsv c, Sưuvuj -thẩrkmy m, Ỷcnzd -Lan. Nhưuvuj ng ba vịdcfl làirjw xãdzxc -tắlyby c, xãdzxc tắlyby c làirjw ba vịdcfl , nêwvwf n trẫbona m chỉlyby biếjnsv t tỏyafb lòyqca ng kírzpk nh yêwvwf u, màirjw khôbyhk ng thểymad phong thưuvuj ởrmml ng, vìmxhd khôbyhk ng cópeac chứdcfl c tưuvuj ớoeio c nàirjw o xứdcfl ng đjpho áwyep ng cảcffv . Tuy nhiêwvwf n trẫbona m đjpho ãdzxc ban chỉlyby truy phong cho lãdzxc o sưuvuj Ngôbyhk -Quảcffv ng-Thiêwvwf n làirjw m « Kiểymad m hiệdcfl u tháwyep i sưuvuj , đjpho ớoeio i thịdcfl -trung, tưuvuj ớoeio c Trung-nghĩuljb a đjpho ạsymw i vưuvuj ơbyio ng ». Lạsymw i truy phong cho Quốgvtc c-côbyhk ng Tôbyhk n Trung-Luậmumf n làirjw m « Tưuvuj -khôbyhk ng Trấzskh n-Nam quậmumf n vưuvuj ơbyio ng ». Còyqca n phụmxhd thâjnsv n củbona a Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi đjpho ưuvuj ợkhrk c phong « Dưuvuj ơbyio ng-quang hầpexu u » phu nhâjnsv n đjpho ưuvuj ợkhrk c phong « Nhấzskh t phẩrkmy m đjpho oan nghi phu nhâjnsv n ».
Dụmxhd củbona a nhàirjw vua làirjw m cho ba ngưuvuj ờrmml i cảcffv m đjpho ộomgn ng, cùffga ng tạsymw ơbyio n.
Nhàirjw vua tiếjnsv p:
– Bâjnsv y giờrmml tớoeio i chưuvuj tưuvuj ớoeio ng. Trẫbona m đjpho ểymad Lễwgvs -bộomgn thưuvuj ợkhrk ng-thưuvuj Mai Cảcffv nh-Tiêwvwf n đjpho ọpexu c sắlyby c phong theo thứdcfl tựwfss .
Mai-cảcffv nh-Tiêwvwf n bưuvuj ớoeio c khỏyafb i chỗemae ngồxwbr i, cầpexu m trụmxhd c giấzskh y ra đjpho ọpexu c:
« Thừffya a thiêwvwf n hưuvuj ng vậmumf n, Thầpexu n-vũxkyx hoàirjw ng đjpho ếjnsv chiếjnsv u côbyhk ng lao bìmxhd nh Chiêwvwf m, Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t xếjnsv p đjpho ứdcfl ng hàirjw ng đjpho ầpexu u, nay phong chứdcfl c tưuvuj ớoeio c đjpho ểymad lao tưuvuj ởrmml ng ».
Lýpuqb -thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t bưuvuj ớoeio c ra quỳxkyx gốgvtc i chờrmml đjpho ợkhrk i.
Mai-cảcffv nh-Tiêwvwf n đjpho ọpexu c:
«... Nàirjw y Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t, hồxwbr i đjpho ứdcfl c Tháwyep i-tổrmml còyqca n tạsymw i thếjnsv , hôbyhk m thiếjnsv t yếjnsv n tạsymw i Long-hoa đjpho ưuvuj ờrmml ng, ngưuvuj ờrmml i vớoeio i ta từffya ng nắlyby m tay nhau thâjnsv n thiếjnsv t nhưuvuj đjpho ôbyhk i bạsymw n. Khi đjpho ứdcfl c Tháwyep i-tổrmml băpuqb ng hàirjw , ngàirjw i từffya ng dặruty n dòyqca rằrkmy ng ta phảcffv i hếjnsv t sứdcfl c tin ngưuvuj ờrmml i, yêwvwf u thưuvuj ơbyio ng ngưuvuj ờrmml i; ngàirjw i cũxkyx ng dặruty n dòyqca ngưuvuj ờrmml i phảcffv i hếjnsv t sứdcfl c phòyqca táwyep ta. Rồxwbr i sau đjpho ópeac , ngưuvuj ờrmml i vớoeio i ta sốgvtc ng vớoeio i nhau ởrmml Tảcffv n-lĩuljb nh, luyệdcfl n võgkxy vớoeio i nhau, nôbyhk đjpho ùffga a vớoeio i nhau, tìmxhd nh nhưuvuj ruộomgn t thịdcfl t. Khi rờrmml i Tảcffv n-lĩuljb nh vềgllo Thăpuqb ng-long, ta biếjnsv t ngoàirjw i lòyqca ng trung củbona a mộomgn t bầpexu y tôbyhk i vớoeio i chújnsv a, ngưuvuj ờrmml i còyqca n tậmumf n tụmxhd y sớoeio m hôbyhk m bêwvwf n ta, nhưuvuj ngưuvuj ờrmml i bạsymw n chírzpk thiếjnsv t. Đomgn ôbyhk i khi ngưuvuj ờrmml i còyqca n lo cảcffv miếjnsv ng ăpuqb n, y-phụmxhd c cho ta, đjpho ópeac làirjw do tìmxhd nh bạsymw n thờrmml i thơbyio ấzskh u củbona a chújnsv ng ta màirjw ngưuvuj ờrmml i biểymad u lộomgn ra. Khắlyby p triềgllo u thầpexu n, cho tớoeio i hưuvuj ơbyio ng đjpho ảcffv ng ai cũxkyx ng biếjnsv t đjpho iềgllo u đjpho ópeac .
Nay ngưuvuj ờrmml i làirjw m nguyêwvwf n soáwyep i Nam chinh, bìmxhd nh đjpho ưuvuj ợkhrk c Chiêwvwf m, côbyhk ng lao thựwfss c khôbyhk ng thểymad kểymad siếjnsv t, ta phong ngưuvuj ờrmml i làirjw m:
Phụmxhd -quốgvtc c tháwyep i phópeac , dao thụmxhd Nam-bìmxhd nh tiếjnsv t-đjpho ộomgn -sứdcfl , Phụmxhd -quốgvtc c thưuvuj ợkhrk ng tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n, Thưuvuj ợkhrk ng-trụmxhd quốgvtc c, Khai-quốgvtc c côbyhk ng, Thiêwvwf n-tửvgux nghĩuljb a nam ».
Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t cảcffv m đjpho ộomgn ng rơbyio m rớoeio m nưuvuj ớoeio c mắlyby t tạsymw ơbyio n. Bởrmml i trong lịdcfl ch sửvgux cổrmml kim, chưuvuj a bao giờrmml mộomgn t vịdcfl hoàirjw ng đjpho ếjnsv trong sắlyby c phong cho côbyhk ng thầpexu n, lạsymw i nhậmumf n mộomgn t đjpho ạsymw i thầpexu n làirjw nghĩuljb a nam, tứdcfl c con nuôbyhk i. Từffya mấzskh y chụmxhd c năpuqb m nay, khắlyby p Đomgn ạsymw i-Việdcfl t đjpho ềgllo u truyềgllo n tụmxhd ng huyềgllo n thoạsymw i vềgllo việdcfl c nhàirjw vua vớoeio i Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t đjpho áwyep nh cuộomgn c, rồxwbr i Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t thua phảcffv i kêwvwf u nhàirjw vua bằrkmy ng nghĩuljb a phụmxhd . Nhưuvuj ng trêwvwf n thựwfss c tếjnsv nhàirjw vua vẫbona n chỉlyby coi Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t làirjw ngưuvuj ờrmml i bạsymw n, chưuvuj a bao giờrmml chírzpk nh thứdcfl c côbyhk ng nhậmumf n. Nay khôbyhk ng nhữhgal ng nhàirjw vua nhậmumf n, màirjw lạsymw i nhậmumf n trong mộomgn t sắlyby c chỉlyby phong thưuvuj ởrmml ng. Dùffga Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t đjpho ưuvuj ợkhrk c nhàirjw vua tírzpk n cẩrkmy n tuyệdcfl t đjpho ốgvtc i, nhưuvuj ng ôbyhk ng vốgvtc n đjpho iềgllo m đjpho ạsymw m, nhũxkyx n nhặruty n nêwvwf n khôbyhk ng ai ghen tỵrmml vớoeio i ôbyhk ng.
Quốgvtc c-mẫbona u Trầpexu n Thanh-Mai tuyêwvwf n chỉlyby :
– Nàirjw y Kiệdcfl t nhi, ngưuvuj ờrmml i làirjw nghĩuljb a nam củbona a hoàirjw ng thưuvuj ợkhrk ng, cópeac nghĩuljb a làirjw ngoàirjw i bổrmml n phậmumf n mộomgn t đjpho ạsymw i thầpexu n, ngưuvuj ờrmml i còyqca n cópeac bổrmml n phậmumf n củbona a mộomgn t hoàirjw ng-tửvgux . Khắlyby p trong Hoàirjw ng-thàirjw nh, nộomgn i-cung, chỗemae nàirjw o cópeac sựwfss , ngưuvuj ờrmml i cũxkyx ng phảcffv i gáwyep nh váwyep c. Bấzskh t cứdcfl lújnsv c nàirjw o, dùffga ngàirjw y, dùffga đjpho êwvwf m, ngưuvuj ờrmml i cũxkyx ng cópeac bổrmml n phậmumf n ra vàirjw o Hoàirjw ng-thàirjw nh, cấzskh m cung phụmxhd c thịdcfl hoàirjw ng thưuvuj ợkhrk ng. Ngưuvuj ờrmml i hiểymad u khôbyhk ng?
– Tuâjnsv n chỉlyby Quốgvtc c-mẫbona u.
Chỉlyby dụmxhd củbona a Quốgvtc c-mẫbona u cho Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t, đjpho ốgvtc i vớoeio i cáwyep c đjpho ạsymw i thầpexu n, cópeac nghĩuljb a ôbyhk ng phảcffv i gáwyep nh thêwvwf m nhiềgllo u trọpexu ng tráwyep ch. Nhưuvuj ng nhữhgal ng lờrmml i đjpho ópeac chỉlyby duy Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t hiểymad u rằrkmy ng: ôbyhk ng toàirjw n quyềgllo n ra vàirjw o cung cấzskh m, Hoàirjw ng-thàirjw nh, cópeac quyếjnsv n can thiệdcfl p vàirjw o mọpexu i việdcfl c trong hoàirjw ng-tộomgn c.
Tiếjnsv p theo, tấzskh t cảcffv tưuvuj ớoeio ng sĩuljb Nam chinh đjpho ềgllo u đjpho ưuvuj ợkhrk c thăpuqb ng lêwvwf n ngưuvuj ờrmml i thìmxhd mộomgn t đjpho ẳtutk ng, ngưuvuj ờrmml i thìmxhd hai đjpho ẳtutk ng. Cópeac ngưuvuj ờrmml i đjpho ưuvuj ợkhrk c thăpuqb ng lêwvwf n tớoeio i bốgvtc n năpuqb m đjpho ẳtutk ng. Đomgn ốgvtc i vớoeio i cáwyep c đjpho ôbyhk -thốgvtc ng chỉlyby -huy mưuvuj ờrmml i hiệdcfl u Thiêwvwf n-tửvgux binh, đjpho ềgllo u phong lêwvwf n hàirjw ng tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n, tưuvuj ớoeio c tớoeio i báwyep . Còyqca n cáwyep c tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n thìmxhd phong lêwvwf n tưuvuj ớoeio c hầpexu u. Riêwvwf ng tấzskh t cảcffv cáwyep c tưuvuj ớoeio ng sĩuljb tửvgux trậmumf n đjpho ềgllo u đjpho ưuvuj ợkhrk c thăpuqb ng lêwvwf n mộomgn t lújnsv c bốgvtc n đjpho ẳtutk ng, truyềgllo n cấzskh p ruộomgn ng đjpho ấzskh t tuấzskh t dưuvuj ỡhftr ng cho vợkhrk con hưuvuj ởrmml ng tớoeio i ba đjpho ờrmml i. Vìmxhd vậmumf y cáwyep c đjpho ôbyhk -thốgvtc ng Lưuvuj u Trọpexu ng-Kiệdcfl t, Trầpexu n Lam-Thanh đjpho ềgllo u đjpho ưuvuj ợkhrk c thăpuqb ng lêwvwf n tớoeio i Hổrmml -uy thưuvuj ợkhrk ng tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n, tưuvuj ớoeio c Trung-dũxkyx ng dìmxhd nh hầpexu u.
Tếjnsv -tưuvuj ớoeio ng Lýpuqb Đomgn ạsymw o-Thàirjw nh tâjnsv u:
– Trưuvuj ớoeio c đjpho âjnsv y quan Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc Quáwyep ch Kim-Nhậmumf t tuổrmml i cao, xin hồxwbr i hưuvuj u. Bệdcfl hạsymw đjpho ãdzxc chuẩrkmy n tấzskh u, song tuyêwvwf n chỉlyby đjpho ợkhrk i sau cuộomgn c Nam chinh, mớoeio i cho vềgllo . Hôbyhk m nay Quáwyep ch đjpho ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc khópeac ởrmml nêwvwf n vắlyby ng mặruty t. Xésmas t việdcfl c bìmxhd nh Chiêwvwf m đjpho ãdzxc hoàirjw n thàirjw nh, xin bệdcfl hạsymw đjpho ịdcfl nh liệdcfl u.
Nhàirjw vua tuyêwvwf n chỉlyby :
– Mộomgn t đjpho ờrmml i Quáwyep ch đjpho ạsymw i-tưuvuj mãdzxc vàirjw o sinh ra tửvgux cópeac thừffya a, sau lêwvwf n đjpho ếjnsv n tộomgn t đjpho ỉlyby nh trong võgkxy nghiệdcfl p. Nay tuổrmml i đjpho ãdzxc bẩrkmy y mưuvuj ơbyio i lăpuqb m, trẫbona m thuậmumf n cho hồxwbr i hưuvuj u đjpho ểymad lao tưuvuj ởrmml ng. Vậmumf y Lễwgvs -bộomgn hãdzxc y soạsymw n chiếjnsv u chỉlyby phong cho hàirjw m « Tháwyep i-sưuvuj Việdcfl t-quốgvtc c côbyhk ng ». Bổrmml Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t thay Quáwyep ch quốgvtc c côbyhk ng lĩuljb nh chứdcfl c Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc . Lạsymw i cửvgux phòyqca -mãdzxc đjpho ạsymw i đjpho ôbyhk -đjpho ốgvtc c Hoàirjw ng-Kiệdcfl n thay Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t lĩuljb nh chứdcfl c Tháwyep i-újnsv y, kiêwvwf m Binh-bộomgn thưuvuj ợkhrk ng thưuvuj . Còyqca n Binh-bộomgn tham-tri Lýpuqb Kếjnsv -Nguyêwvwf n thăpuqb ng lêwvwf n làirjw m Đomgn ạsymw i-đjpho ôbyhk đjpho ốgvtc c thốgvtc ng lĩuljb nh thủbona y quâjnsv n.
Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t tâjnsv u:
– Kểymad ra trong cuộomgn c Nam-chinh nàirjw y còyqca n cópeac rấzskh t nhiềgllo u anh hùffga ng võgkxy lâjnsv m trợkhrk giújnsv p, nhưuvuj ng đjpho ứdcfl ng ngoàirjw i vòyqca ng danh lợkhrk i. Mộomgn t làirjw Côbyhk i-sơbyio n tam-anh Trầpexu n Phụmxhd -Quốgvtc c, Trầpexu n Bảcffv o-Dâjnsv n, Trầpexu n Brung-Đomgn ạsymw o. Hai làirjw cáwyep c bồxwbr -táwyep t Mộomgn c-tồxwbr n, Viêwvwf n-Chiếjnsv u vàirjw bốgvtc n vịdcfl đjpho ạsymw i-sưuvuj Viêwvwf n-Căpuqb n, Viêwvwf n-Mộomgn c, Viêwvwf n-Chi, Viêwvwf n-Diệdcfl p. Ba làirjw Nhâjnsv n-Huệdcfl hoàirjw ng đjpho ếjnsv Nùffga ng Trírzpk -Cao cùffga ng Khâjnsv m-minh đjpho oan-duệdcfl hoàirjw ng-hậmumf u Tạsymw Thuầpexu n-Khanh vớoeio i Quảcffv ng-Đomgn ôbyhk ng ngũxkyx cáwyep i. Bốgvtc n làirjw Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng, Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t. Đomgn ốgvtc i vớoeio i cáwyep c vịdcfl thàirjw nh phầpexu n mộomgn t, hai, ba thìmxhd khôbyhk ng ai muốgvtc n lĩuljb nh chứdcfl c tưuvuj ớoeio c âjnsv n huệdcfl đjpho ãdzxc đjpho àirjw nh. Song còyqca n mưuvuj ờrmml i hai thiếjnsv u niêwvwf n vớoeio i cáwyep c dũxkyx ng sĩuljb Long-biêwvwf n, Giao-long côbyhk ng thựwfss c khôbyhk ng nhỏyafb . Vậmumf y xin bệdcfl hạsymw đjpho ịdcfl nh lẽdcfl nàirjw o?
Nhàirjw vua hưuvuj ớoeio ng Ỷcnzd -Lan thầpexu n-phi:
– Mưuvuj ờrmml i hai thiếjnsv u niêwvwf n đjpho ềgllo u làirjw đjpho ệdcfl tửvgux củbona a Quốgvtc c-phụmxhd , Quốgvtc c-mẫbona u, lạsymw i làirjw nghĩuljb a đjpho ệdcfl củbona a Phi. Vậmumf y Phi cópeac thuậmumf n cho họpexu xuấzskh t chírzpk nh ra lĩuljb nh trọpexu ng tráwyep ch vớoeio i đjpho ấzskh t nưuvuj ớoeio c khôbyhk ng?
Ỷcnzd -Lan tâjnsv u:
– Hôbyhk m Quốgvtc c-phụmxhd sắlyby p vãdzxc ng du Cựwfss c-lạsymw c, thiếjnsv p cópeac đjpho ếjnsv n phủbona củbona a ngưuvuj ờrmml i đjpho ểymad thỉlyby nh ýpuqb kiếjnsv n vềgllo vụmxhd nàirjw y. Ngưuvuj ờrmml i đjpho ãdzxc ban chỉlyby rằrkmy ng: khôbyhk ng nhữhgal ng nêwvwf n cho chújnsv ng xuấzskh t chírzpk nh, màirjw cópeac thểymad trao cho trọpexu ng tráwyep ch.
Cảcffv triềgllo u thầpexu n cùffga ng bậmumf t lêwvwf n tiếjnsv ng mừffya ng rỡhftr , bởrmml i trong con mắlyby t họpexu thìmxhd mưuvuj ờrmml i hai thiếjnsv u niêwvwf n nàirjw y đjpho ềgllo u làirjw hìmxhd nh bópeac ng củbona a Phùffga -Đomgn ổrmml ng thiêwvwf n vưuvuj ơbyio ng, hay gầpexu n đjpho âjnsv y hơbyio n làirjw Thuậmumf n-thiêwvwf n thậmumf p hùffga ng. Nhàirjw vua tuyêwvwf n chỉlyby vớoeio i Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t:
– Khanh làirjw Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc , khanh nghĩuljb sao?
– Trong cuộomgn c Nam chinh vừffya a rồxwbr i, hùffga ng tâjnsv m dũxkyx ng khírzpk , lòyqca ng can đjpho ảcffv m vàirjw o sinh ra tửvgux củbona a mưuvuj ờrmml i hai thiếjnsv u niêwvwf n thựwfss c khôbyhk ng tưuvuj ớoeio ng nàirjw o sáwyep nh bằrkmy ng. Nếjnsv u đjpho újnsv ng côbyhk ng trạsymw ng thìmxhd phảcffv i phong lêwvwf n hàirjw ng tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n. Nhưuvuj ng tấzskh t cảcffv mưuvuj ờrmml i hai ngưuvuj ờrmml i, chưuvuj a ai quáwyep mưuvuj ờrmml i chírzpk n. Trong khi luậmumf t đjpho ịdcfl nh ra từffya thờrmml i đjpho ứdcfl c Tháwyep i-tổrmml làirjw dùffga côbyhk ng lao đjpho ếjnsv n đjpho âjnsv u, cũxkyx ng khôbyhk ng thểymad thăpuqb ng tưuvuj ớoeio ng trưuvuj ớoeio c hai mưuvuj ơbyio i hai tuổrmml i. Vậmumf y thầpexu n xin đjpho ềgllo nghịdcfl : tấzskh t cảcffv cáwyep c đjpho ôbyhk -thốgvtc ng chỉlyby huy mưuvuj ờrmml i hai hiệdcfl u Thiêwvwf n-tửvgux binh đjpho ềgllo u thăpuqb ng lêwvwf n hàirjw ng tưuvuj ớoeio ng, nay bổrmml vàirjw o thay thếjnsv cáwyep c tưuvuj ớoeio ng giàirjw hồxwbr i hưuvuj u ởrmml cáwyep c trấzskh n, cùffga ng cáwyep c trạsymw i. Còyqca n mưuvuj ờrmml i hai thiếjnsv u niêwvwf n nêwvwf n phong chứdcfl c đjpho ôbyhk -thốgvtc ng, mỗemae i ngưuvuj ờrmml i coi mộomgn t hiệdcfl u Thiêwvwf n-tửvgux binh, còyqca n tưuvuj ớoeio c thìmxhd đjpho ềgllo u phong tớoeio i báwyep .
Nhàirjw vua chuẩrkmy n tấzskh u. Mưuvuj ờrmml i hai thiếjnsv u niêwvwf n đjpho ưuvuj ợkhrk c triệdcfl u hồxwbr i vàirjw o triềgllo u kiếjnsv n, nghe tuyêwvwf n chỉlyby phong thưuvuj ởrmml ng. Riêwvwf ng cáwyep c thiếjnsv u nữhgal Kim-Loan, Kim-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Hưuvuj ơbyio ng đjpho ềgllo u đjpho ưuvuj ợkhrk c phong hàirjw m nhấzskh t phẩrkmy m phu nhâjnsv n. Còyqca n cáwyep c võgkxy -sĩuljb Long-biêwvwf n, Giao-long đjpho ềgllo u đjpho ưuvuj ợkhrk c ban cho hiệdcfl u « Dũxkyx ng-sĩuljb », hưuvuj ởrmml ng bổrmml ng lộomgn c củbona a mộomgn t lữhgal -trưuvuj ởrmml ng.
Nhàirjw vua hỏyafb i Long-biêwvwf n ngũxkyx -hùffga ng, Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t-kiệdcfl t:
– Cáwyep c khanh còyqca n niêwvwf n thiếjnsv u, màirjw đjpho ãdzxc đjpho ưuvuj ợkhrk c phong tớoeio i tưuvuj ớoeio c báwyep , nhưuvuj vậmumf y cáwyep c khanh đjpho ãdzxc vui lòyqca ng chưuvuj a?
– Tâjnsv u, chưuvuj a.
Cảcffv mưuvuj ờrmml i hai ngưuvuj ờrmml i cùffga ng bậmumf t lêwvwf n tiếjnsv ng trảcffv lờrmml i trung thựwfss c. Nhàirjw vua chưuvuj ng hửvgux ng hỏyafb i:
– Phảcffv i nhưuvuj thếjnsv nàirjw o cáwyep c khanh mớoeio i vui lòyqca ng?
Trầpexu n Ninh tâjnsv u:
– Làirjw m quan làirjw gìmxhd ? Làirjw vinh hiểymad n, đjpho ểymad cópeac bổrmml ng lộomgn c cao. Kểymad vềgllo vinh hiểymad n, thìmxhd còyqca n cáwyep i vinh hiểymad n nàirjw o bằrkmy ng cáwyep i vinh hiểymad n đjpho ưuvuj ợkhrk c theo hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng tòyqca ng chinh, chiếjnsv n thắlyby ng hồxwbr i triềgllo u? Còyqca n bổrmml ng lộomgn c ưuvuj ? Bọpexu n thầpexu n từffya ng đjpho i ăpuqb n xin, bữhgal a no bữhgal a đjpho ópeac i, cũxkyx ng vẫbona n sốgvtc ng đjpho ưuvuj ợkhrk c, thìmxhd nay cópeac ăpuqb n cao lưuvuj ơbyio ng mỹfica vịdcfl cũxkyx ng đjpho ếjnsv n no màirjw thôbyhk i! Cho nêwvwf n hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng phong cho chứdcfl c Đomgn ôbyhk -thốgvtc ng, tưuvuj ớoeio c tớoeio i Báwyep , anh em thầpexu n thấzskh y vẫbona n vậmumf y, chưuvuj a lấzskh y làirjw m thỏyafb a chírzpk .
Ỷcnzd -Lan biếjnsv t cáwyep c em mìmxhd nh cópeac nhiềgllo u tưuvuj tưuvuj ởrmml ng kháwyep c thưuvuj ờrmml ng, phi muốgvtc n chújnsv ng nópeac i ra trưuvuj ớoeio c triềgllo u đjpho ìmxhd nh đjpho ểymad họpexu khôbyhk ng khinh thưuvuj ờrmml ng chújnsv ng làirjw bọpexu n trẻpexu con ăpuqb n màirjw y. Nàirjw ng hỏyafb i:
– Chírzpk củbona a cáwyep c em nhưuvuj thếjnsv nàirjw o?
– Tâjnsv u, chújnsv ng em cópeac ba đjpho iềgllo u ưuvuj ớoeio c vọpexu ng: mộomgn t làirjw giảcffv i đjpho ưuvuj ợkhrk c vạsymw phírzpk a Nam củbona a Chiêwvwf m-thàirjw nh; hai làirjw gỡhftr đjpho ưuvuj ợkhrk c áwyep ch phírzpk a Bắlyby c củbona a Trung-nguyêwvwf n; ba làirjw sao cho trăpuqb m họpexu đjpho ềgllo u no đjpho ủbona , sung sưuvuj ớoeio ng nhưuvuj thờrmml i vua Hùffga ng, vua Trưuvuj ng. Nay Đomgn ạsymw i-Việdcfl t ta mớoeio i giảcffv i đjpho ưuvuj ợkhrk c cáwyep i vạsymw Nam-phưuvuj ơbyio ng, nhưuvuj vậmumf y chújnsv ng em mong chờrmml thựwfss c hiệdcfl n đjpho ưuvuj ợkhrk c hai đjpho iềgllo u ưuvuj ớoeio c vọpexu ng còyqca n lạsymw i mớoeio i thỏyafb a chírzpk .
Triềgllo u thầpexu n cùffga ng bậmumf t lêwvwf n nhữhgal ng tiếjnsv ng khen ngợkhrk i.
Ỷcnzd -Lan chỉlyby Đomgn inh Hoàirjw ng-Nghi:
– Tam đjpho ệdcfl . Trong nhữhgal ng ngàirjw y chịdcfl thay hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng chấzskh p chírzpk nh, chịdcfl nhậmumf n đjpho ưuvuj ợkhrk c biểymad u củbona a Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng tâjnsv u rằrkmy ng hồxwbr i đjpho áwyep nh Bốgvtc -chírzpk nh, em cópeac gặruty p mộomgn t côbyhk gáwyep i Chiêwvwf m con củbona a thâjnsv n-vưuvuj ơbyio ng Chiêwvwf m Câjnsv u-thi Lịdcfl -ha-thâjnsv n Bàirjw i-ma-la (Sri Harivarman) têwvwf n làirjw Bàirjw i-ma-la Nang-chang-Lan (Nanchanlan Harivarman), rồxwbr i em say mêwvwf nàirjw ng đjpho ếjnsv n đjpho iêwvwf n đjpho ảcffv o thầpexu n hồxwbr n. Đomgn újnsv ng tộomgn i ra thìmxhd Bàirjw i-ma-la bịdcfl giếjnsv t cảcffv nhàirjw , vìmxhd y làirjw mộomgn t hung thầpexu n áwyep c-sáwyep t đjpho ốgvtc i vớoeio i ngưuvuj ờrmml i Việdcfl t. Em đjpho ãdzxc khẩrkmy n khoảcffv n nhờrmml Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng thưuvuj ợkhrk ng biểymad u xin âjnsv n-xáwyep cho gia đjpho ìmxhd nh nàirjw ng. Cópeac đjpho újnsv ng thếjnsv khôbyhk ng?
– Tâjnsv u, đjpho újnsv ng...đjpho újnsv ng nhưuvuj vậmumf y, nhưuvuj ng...nhưuvuj ng...
– Việdcfl c âjnsv n xáwyep cho gia đjpho ìmxhd nh nàirjw ng, chịdcfl khôbyhk ng cópeac quyềgllo n. Hôbyhk m Hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng hồxwbr i loan chịdcfl đjpho ãdzxc đjpho ệdcfl biểymad u củbona a Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng lêwvwf n. Hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng phêwvwf chuẩrkmy n âjnsv n xáwyep , nhưuvuj ng nếjnsv u gia đjpho ìmxhd nh nàirjw ng ởrmml Bốgvtc -cháwyep nh, e ngưuvuj ờrmml i Việdcfl t sẽdcfl giếjnsv t hạsymw i đjpho ểymad trảcffv thùffga ; nêwvwf n chịdcfl truyềgllo n đjpho ưuvuj a tấzskh t cảcffv vềgllo vùffga ng Hoa-lưuvuj , cấzskh p ruộomgn ng đjpho ấzskh t cho cầpexu y cấzskh y. Chịdcfl đjpho ãdzxc cửvgux phu nhâjnsv n củbona a Trấzskh n-viễwgvs n thưuvuj ợkhrk ng-tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n, Gia-viễwgvs n hầpexu u Bùffga i Hoàirjw ng-Quan làirjw Trầpexu n Ngọpexu c-Huệdcfl vàirjw o Trưuvuj ờrmml ng-yêwvwf n cầpexu u hôbyhk n cho em. Hiệdcfl n thâjnsv n phụmxhd Chang-Lan vớoeio i Chang-Lan đjpho ang chờrmml bệdcfl kiếjnsv n. Em cópeac thểymad ra gặruty p nàirjw ng.
Ghi-chújnsv ,
Bùffga i Hoàirjw ng-Quan làirjw con trai củbona a Lạsymw i-bộomgn thưuvuj ợkhrk ng-thưuvuj Bùffga i Hựwfss u tưuvuj ớoeio c phong Tháwyep i-tửvgux tháwyep i-phópeac , Đomgn ồxwbr ng-bìmxhd nh chưuvuj ơbyio ng sựwfss , Văpuqb m-minh đjpho iệdcfl n đjpho ạsymw i họpexu c-sĩuljb , Bìmxhd nh-sơbyio n hầpexu u. Trưuvuj ớoeio c khi Nam chinh chứdcfl c củbona a Hoàirjw ng-Quan làirjw Tảcffv -thiêwvwf n ngưuvuj u vệdcfl thưuvuj ợkhrk ng tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n, chưuvuj a đjpho ưuvuj ợkhrk c phong tưuvuj ớoeio c. Vìmxhd làirjw m phópeac tưuvuj ớoeio ng cho Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng, sau chiếjnsv n thắlyby ng đjpho ưuvuj ợkhrk c thăpuqb ng lêwvwf n hai đjpho ẳtutk ng. Lạsymw i nhờrmml phu nhâjnsv n làirjw Trầpexu n Ngọpexu c-Huệdcfl phụmxhd táwyep Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi vềgllo bộomgn Lễwgvs , cópeac côbyhk ng đjpho iềgllo u đjpho ộomgn ng vậmumf n chuyểymad n lưuvuj ơbyio ng thảcffv o, vìmxhd vậmumf y chồxwbr ng đjpho ưuvuj ợkhrk c thăpuqb ng lêwvwf n mộomgn t đjpho ẳtutk ng nữhgal a làirjw ba, tứdcfl c Trấzskh n-viễwgvs n thưuvuj ợkhrk ng tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n, tưuvuj ớoeio c hầpexu u. Chứdcfl c tưuvuj ớoeio c mớoeio i củbona a ôbyhk ng nhưuvuj sau: Tháwyep i-tửvgux thiếjnsv u-bảcffv o, Binh-bộomgn tham-tri, Trấzskh n-viễwgvs n thưuvuj ợkhrk ng tưuvuj ớoeio ng quâjnsv n, Gia-viễwgvs n hầpexu u, Khu-mậmumf t việdcfl n sứdcfl .
Nghe Ỷcnzd -Lan hếjnsv t sứdcfl c lo cho mìmxhd nh, màirjw lòyqca ng Hoàirjw ng-Nghi lạsymw nh nhưuvuj băpuqb ng, hìmxhd nh ảcffv nh Chang-Lan vớoeio i gãdzxc Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n ăpuqb n ởrmml vớoeio i nhau, đjpho i bêwvwf n nhau nhưuvuj bópeac ng vớoeio i hìmxhd nh, làirjw m chàirjw ng buồxwbr n nôbyhk n. Nhưuvuj ng giữhgal a triềgllo u đjpho ìmxhd nh, chàirjw ng khôbyhk ng thểymad đjpho em chuyệdcfl n riêwvwf ng tưuvuj ra nópeac i. Chàirjw ng cùffga ng mưuvuj ờrmml i mộomgn t ngưuvuj ờrmml i bạsymw n tạsymw ơbyio n nhàirjw vua rồxwbr i lui ra ngoàirjw i.
Đomgn ếjnsv n đjpho ópeac mộomgn t viêwvwf n quan củbona a Khu-mậmumf t việdcfl n từffya ngoàirjw i vàirjw o đjpho iệdcfl n trìmxhd nh lêwvwf n Ỷcnzd -Lan thầpexu n-phi mộomgn t văpuqb n kiệdcfl n hỏyafb a tốgvtc c. Đomgn áwyep m Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng nhậmumf n ra y làirjw Trầpexu n Thanh-Nhiêwvwf n, đjpho ôbyhk thốgvtc ng đjpho ạsymw o Thiêwvwf n-tửvgux binh. Từffya sau khi bìmxhd nh Chiêwvwf m vềgllo , trong cuộomgn c luậmumf n côbyhk ng, trịdcfl tộomgn i. Y bịdcfl khésmas p vàirjw o tộomgn i « khôbyhk ng tiếjnsv p cứdcfl u đjpho ồxwbr ng bạsymw n » trong trậmumf n Nhậmumf t-lệdcfl vàirjw Đomgn ồxwbr -bàirjw n, phảcffv i xửvgux trảcffv m. Nhưuvuj ng may gặruty p chỉlyby âjnsv n-xáwyep , nêwvwf n chỉlyby bịdcfl cáwyep ch chứdcfl c, đjpho ổrmml i sang làirjw m việdcfl c ởrmml Khu-mậmumf t việdcfl n.
Thầpexu n-phi lắlyby c đjpho ầpexu u:
– Hồxwbr i Hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng Nam chinh, thìmxhd vấzskh n đjpho ềgllo nàirjw y ta giảcffv i quyếjnsv t. Nay ngưuvuj ờrmml i đjpho ãdzxc hồxwbr i loan, thìmxhd cứdcfl tâjnsv u thẳtutk ng lêwvwf n ngưuvuj ờrmml i.
Nguyêwvwf n vàirjw o niêwvwf n hiệdcfl u Thuậmumf n-Thiêwvwf n thứdcfl mưuvuj ờrmml i bẩrkmy y (1026), Khai-Quốgvtc c vưuvuj ơbyio ng mớoeio i nhậmumf n chứdcfl c Phụmxhd -quốgvtc c tháwyep i-újnsv y tâjnsv u nhàirjw vua ban luậmumf t rằrkmy ng: nhữhgal ng gìmxhd liêwvwf n hệdcfl tớoeio i an-ninh, quốgvtc c phòyqca ng, thìmxhd Khu-mậmumf t việdcfl n mộomgn t mặruty t trìmxhd nh lêwvwf n Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc , Tháwyep i-újnsv y; mộomgn t mặruty t tâjnsv u trìmxhd nh thẳtutk ng lêwvwf n hHoàirjw ng-đjpho ếjnsv màirjw khôbyhk ng cầpexu n qua Tểymad -tưuvuj ớoeio ng, hay hai toàirjw Trung-thưuvuj lệdcfl nh, Thưuvuj ợkhrk ng-thưuvuj lệdcfl nh. Hôbyhk m nay cópeac việdcfl c khẩrkmy n, Khu-mậmumf t việdcfl n trìmxhd nh lêwvwf n, nhưuvuj ng quan Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc Quáwyep ch Kim-Nhậmumf t lâjnsv m bệdcfl nh. Quan Tháwyep i-újnsv y Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t đjpho ãdzxc duyệdcfl t qua. Trầpexu n Thanh-Nhiêwvwf n theo thópeac i quen trìmxhd nh cho Thầpexu n-phi, màirjw quêwvwf n mấzskh t nhàirjw vua đjpho ãdzxc hồxwbr i loan.
Nhàirjw vua cầpexu m biểymad u lêwvwf n đjpho ọpexu c qua mộomgn t lưuvuj ợkhrk t, rồxwbr i hỏyafb i:
– Mưuvuj ờrmml i hai ngưuvuj ờrmml i nàirjw y hiệdcfl n ra sao?
Thanh-Nhiêwvwf n tâjnsv u:
– Thầpexu n đjpho ãdzxc chuẩrkmy n bịdcfl sẵikao n, chỉlyby cầpexu n bệdcfl -hạsymw duyệdcfl t làirjw bắlyby t toàirjw n gia mưuvuj ờrmml i hai ngưuvuj ờrmml i đjpho em ra bờrmml sôbyhk ng Hồxwbr ng xửvgux tửvgux tậmumf n sốgvtc .
Nhàirjw vua quay sang hỏyafb i Ỷcnzd -Lan:
– Trẫbona m vớoeio i Tháwyep i-újnsv y Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t viễwgvs n chinh, quan Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc khópeac ởrmml ; vậmumf y chỉlyby cópeac khanh nắlyby m vữhgal ng vấzskh n đjpho ềgllo , khanh hãdzxc y đjpho em ra bàirjw n vớoeio i triềgllo u đjpho ìmxhd nh đjpho ểymad giảcffv i quyếjnsv t.
Ỷcnzd -Lan tâjnsv u:
– Trong khoảcffv ng mưuvuj ờrmml i năpuqb m gầpexu n đjpho âjnsv y, cópeac khoảcffv ng hơbyio n trăpuqb m ngưuvuj ờrmml i. Họpexu gồxwbr m đjpho ủbona mọpexu i lứdcfl a tuổrmml i. Giàirjw nhấzskh t trêwvwf n sáwyep u chụmxhd c. Trẻpexu nhấzskh t trêwvwf n hai chụmxhd c. Nam cópeac , nữhgal cópeac , giầpexu u cópeac , nghèfnuq o cópeac . Họpexu ởrmml rảcffv i ráwyep c bêwvwf n Chiêwvwf m, bêwvwf n Tốgvtc ng vàirjw khắlyby p nơbyio i trêwvwf n Đomgn ấzskh t Việdcfl t. Nhưuvuj ng họpexu cópeac nhiềgllo u đjpho iềgllo u giốgvtc ng nhau: họpexu rấzskh t quan tâjnsv m đjpho ếjnsv n tộomgn c Việdcfl t, tìmxhd nh dâjnsv n, thếjnsv nưuvuj ớoeio c. Họpexu đjpho ềgllo u làirjw ngưuvuj ờrmml i cópeac họpexu c vấzskh n cao, kiếjnsv n thứdcfl c rộomgn ng, nhưuvuj ng sốgvtc ng ngoàirjw i vòyqca ng cưuvuj ơbyio ng tỏyafb a củbona a côbyhk ng danh. Khi tìmxhd nh dâjnsv n, thếjnsv nưuvuj ớoeio c cópeac nhữhgal ng gìmxhd , quan lạsymw i, triềgllo u đjpho ìmxhd nh cópeac gìmxhd sai tráwyep i, họpexu họpexu p nhau luậmumf n bàirjw n, rồxwbr i viếjnsv t ra tờrmml « cáwyep o » gửvgux i đjpho i khắlyby p nơbyio i cho nhau cùffga ng hiểymad u. Khi thìmxhd họpexu hàirjw i hưuvuj ớoeio c, khi thìmxhd họpexu phújnsv ng thírzpk ch, khi thìmxhd họpexu châjnsv m biếjnsv m thópeac i hưuvuj tậmumf t xấzskh u củbona a dâjnsv n chújnsv ng, củbona a quan lạsymw i, vàirjw củbona a cảcffv triềgllo u đjpho ìmxhd nh. Cho nêwvwf n suốgvtc t mộomgn t giảcffv i từffya Chiêwvwf m-thàirjw nh cho tớoeio i Thăpuqb ng-long, Biệdcfl n-kinh dâjnsv n chújnsv ng đjpho ềgllo u kírzpk nh trọpexu ng họpexu . Tạsymw i Thăpuqb ng-long họpexu cópeac mưuvuj ờrmml i hai ngưuvuj ờrmml i, dâjnsv n chújnsv ng gọpexu i làirjw Long-thàirjw nh thanh luậmumf n thậmumf p nhịdcfl dịdcfl -nhâjnsv n. Nhưuvuj ng họpexu lạsymw i tựwfss xưuvuj ng làirjw Thanh-luậmumf n thậmumf p nhịdcfl ngu.
Nhàirjw vua đjpho ưuvuj a mắlyby t nhìmxhd n Tôbyhk n Đomgn ảcffv n Cẩrkmy m-Thi, Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t, Hoàirjw ng Kiệdcfl n, Long-biêwvwf n ngũxkyx -hùffga ng, Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t rồxwbr i pháwyep n:
– Khi họpexu xưuvuj ng làirjw ngu, thìmxhd cópeac nghĩuljb a họpexu làirjw nhữhgal ng ngưuvuj ờrmml i gàirjw n bưuvuj ớoeio ng, khinh thếjnsv ngạsymw o vậmumf t. Nhữhgal ng ngưuvuj ờrmml i ngôbyhk ng nghêwvwf nh nhưuvuj vậmumf y thựwfss c khôbyhk ng thiếjnsv u. Thờrmml i Tam-quốgvtc c cópeac Nễwgvs -Hàirjw nh, cópeac Trầpexu n-Lâjnsv m; thờrmml i Tấzskh n cópeac Trưuvuj ơbyio ng Tịdcfl ch, Kêwvwf Khang. Gầpexu n đjpho âjnsv y cópeac Quảcffv ng-Đomgn ôbyhk ng ngũxkyx cáwyep i, vậmumf y màirjw nhàirjw ngưuvuj ờrmml i nàirjw o cũxkyx ng giầpexu u cópeac sújnsv c tírzpk ch... Mưuvuj ờrmml i hai ngưuvuj ờrmml i đjpho ópeac làirjw nhữhgal ng ai vậmumf y?
Ỷcnzd -Lan cầpexu m tờrmml chỉlyby đjpho ọpexu c lêwvwf n:
– Đomgn âjnsv y! Họpexu chảcffv cópeac ai cầpexu m đjpho ầpexu u hếjnsv t. Ngưuvuj ờrmml i lớoeio n tuổrmml i nhấzskh t têwvwf n Trầpexu n Thanh-Hợkhrk p, ngưuvuj ờrmml i nhỏyafb tuổrmml i nhấzskh t têwvwf n Nguyễwgvs n Phan-Uy.
– Họpexu đjpho ãdzxc làirjw m gìmxhd màirjw Khu-mậmumf t việdcfl n kếjnsv t áwyep n tửvgux hìmxhd nh cảcffv nhàirjw họpexu ?
Trầpexu n Thanh-Nhiêwvwf n tâjnsv u:
– Họpexu dáwyep n mộomgn t tờrmml bốgvtc cáwyep o khắlyby p nơbyio i nópeac i rằrkmy ng: Hồxwbr ng-thiếjnsv t giáwyep o tuy làirjw m nhiềgllo u tộomgn i áwyep c, nhưuvuj ng khôbyhk ng phảcffv i giáwyep o đjpho ồxwbr nàirjw o cũxkyx ng làirjw m áwyep c. Tạsymw i sao triềgllo u đjpho ìmxhd nh lạsymw i ban chỉlyby cho quâjnsv n sĩuljb , võgkxy lâjnsv m tru diệdcfl t? Phảcffv i mởrmml mộomgn t con đjpho ưuvuj ờrmml ng hòyqca a giảcffv i đjpho ểymad họpexu vẫbona n cópeac thểymad làirjw m con dâjnsv n Đomgn ạsymw i-Việdcfl t. Còyqca n Chiêwvwf m, tuy cópeac nhiềgllo u ngưuvuj ờrmml i gốgvtc c Mãdzxc -lịdcfl -áwyep , tạsymw i sao phảcffv i đjpho áwyep nh giếjnsv t họpexu ? Họpexu sốgvtc ng trêwvwf n đjpho ấzskh t Chiêwvwf m, màirjw Chiêwvwf m thuộomgn c tộomgn c Việdcfl t thìmxhd cứdcfl coi họpexu nhưuvuj sắlyby c dâjnsv n Tàirjw y, Nùffga ng, Tháwyep i cópeac đjpho ưuvuj ợkhrk c khôbyhk ng? Giếjnsv t họpexu vìmxhd họpexu bạsymw o tàirjw n thìmxhd mìmxhd nh cũxkyx ng làirjw ngưuvuj ờrmml i bạsymw o tàirjw n.
Nhàirjw vua cầpexu m bújnsv t phêwvwf : « Đomgn âjnsv y làirjw nhữhgal ng Nho sinh ngôbyhk ng cuồxwbr ng, gàirjw n dởrmml , khôbyhk ng thôbyhk ng đjpho ạsymw o lýpuqb , nhưuvuj ng chưuvuj a phảcffv i làirjw phạsymw m tộomgn i ».
Rồxwbr i ban chỉlyby :
– Khu-mậmumf t việdcfl n cứdcfl theo dõgkxy i, đjpho ểymad cho họpexu nópeac i. Họpexu chỉlyby nópeac i cho sưuvuj ớoeio ng miệdcfl ng, chứdcfl đjpho âjnsv u cópeac làirjw m gìmxhd hạsymw i đjpho ếjnsv n đjpho ấzskh t nưuvuj ớoeio c? Khôbyhk ng nêwvwf n bắlyby t họpexu .
Nhàirjw vua hỏyafb i Tểymad -tưuvuj ớoeio ng Lýpuqb -đjpho ạsymw o-Thàirjw nh:
– Thưuvuj a thầpexu y bâjnsv y giờrmml tớoeio i vụmxhd gìmxhd ?
– Tâjnsv u, cáwyep ch nay mưuvuj ờrmml i ngàirjw y, Chiêwvwf m-vưuvuj ơbyio ng Chếjnsv -Củbona thưuvuj ợkhrk ng biểymad u xin dâjnsv ng ba châjnsv u Bốgvtc -chírzpk nh, Đomgn ịdcfl a-lýpuqb , Ma-linh đjpho ểymad chuộomgn c tộomgn i, vàirjw xin vềgllo nưuvuj ớoeio c. Hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng châjnsv u phêwvwf cho đjpho ìmxhd nh nghịdcfl . Vậmumf y bâjnsv y giờrmml tớoeio i vấzskh n đjpho ềgllo nàirjw y.
Nhàirjw vua tuyêwvwf n chỉlyby :
– Từffya xưuvuj a đjpho ếjnsv n giờrmml , mỗemae i khi cópeac sựwfss vớoeio i Chiêwvwf m, ta thưuvuj ờrmml ng mang quâjnsv n sang đjpho áwyep nh pháwyep kinh đjpho ôbyhk , hủbona y tôbyhk ng miếjnsv u củbona a chújnsv ng đjpho ểymad trừffya ng phạsymw t rồxwbr i rújnsv t vềgllo , khôbyhk ng bao giờrmml lấzskh n củbona a họpexu mộomgn t tấzskh c đjpho ấzskh t. Hồxwbr i trêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng bìmxhd nh Chiêwvwf m, trẫbona m cópeac đjpho ặruty t vấzskh n đjpho ềgllo ra vớoeio i Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t làirjw sao cópeac thểymad chấzskh m dứdcfl t cáwyep i vạsymw Nam thùffga y vớoeio i Chiêwvwf m. Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t đjpho ãdzxc tâjnsv u trìmxhd nh cho trẫbona m. Vậmumf y nay Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t nhắlyby c lạsymw i kếjnsv đjpho ópeac cho cáwyep c quan triềgllo u nghịdcfl .
Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t bưuvuj ớoeio c ra tưuvuj ờrmml ng trìmxhd nh nhữhgal ng gìmxhd ôbyhk ng đjpho ãdzxc mậmumf t tấzskh u vópeac i nhàirjw vua trêwvwf n chiếjnsv n thuyếjnsv n, trong khi Nam chinh (hồxwbr i thứdcfl 21), rồxwbr i ôbyhk ng kếjnsv t luậmumf n:
– Chírzpk nh vìmxhd lẽdcfl đjpho ópeac , thay vìmxhd đjpho áwyep nh rồxwbr i rújnsv t, tôbyhk i đjpho ãdzxc tâjnsv u xin cửvgux Trung-Thàirjw nh vưuvuj ơbyio ng trấzskh n từffya Hảcffv i-vâjnsv n tớoeio i Ma-linh; Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng trấzskh n từffya Ma-linh tớoeio i Nam giớoeio i. Tấzskh t cảcffv ba châjnsv u đjpho ópeac , ta đjpho ãdzxc tổrmml chứdcfl c cai trịdcfl giốgvtc ng bêwvwf n Đomgn ạsymw i-Việdcfl t nhưuvuj phâjnsv n chia quậmumf n, huyệdcfl n, tổrmml ng, làirjw ng, xãdzxc . Sởrmml dĩuljb ta còyqca n đjpho ểymad trọpexu ng binh ởrmml đjpho ópeac , vìmxhd ta khôbyhk ng cópeac chírzpk nh nghĩuljb a, sợkhrk dâjnsv n Chiêwvwf m nổrmml i dậmumf y đjpho òyqca i đjpho ấzskh t. Nay thìmxhd chírzpk nh Chếjnsv -Củbona xin dâjnsv ng ba châjnsv u, ta cópeac chírzpk nh nghĩuljb a, thựwfss c dễwgvs dàirjw ng cho ta.
Lạsymw i-bộomgn thưuvuj ợkhrk ng thưuvuj Bùffga i Hựwfss u bàirjw n:
– Nhưuvuj vậmumf y sựwfss việdcfl c coi nhưuvuj đjpho ãdzxc rồxwbr i, khôbyhk ng cầpexu n đjpho ìmxhd nh nghịdcfl nữhgal a. Vấzskh n đjpho ềgllo đjpho ìmxhd nh nghịdcfl làirjw cópeac nêwvwf n tha Chiêwvwf m vưuvuj ơbyio ng vềgllo nưuvuj ớoeio c hay khôbyhk ng?
Lýpuqb Kếjnsv -Nguyêwvwf n tâjnsv u:
– Thầpexu n, Tham-tri chírzpk nh-sựwfss , Đomgn ồxwbr ng-trung thưuvuj môbyhk n hạsymw bìmxhd nh chưuvuj ơbyio ng sựwfss , lĩuljb nh Đomgn ạsymw i đjpho ôbyhk -đjpho ốgvtc c, Khu-mậmumf t việdcfl n sứdcfl , Ngọpexu c-lâjnsv m hầpexu u kírzpk nh thỉlyby nh hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng cho Khu-mậmumf t việdcfl n tâjnsv u rõgkxy tìmxhd nh hìmxhd nh Chiêwvwf m từffya khi Chếjnsv -Củbona bịdcfl bắlyby t đjpho ãdzxc , nhưuvuj vậmumf y cuộomgn c nghịdcfl sựwfss mớoeio i cópeac cơbyio sởrmml vữhgal ng chắlyby c.
– Đomgn ưuvuj ợkhrk c! Nàirjw o Đomgn ôbyhk -đjpho ốgvtc c Hoàirjw ng Kiệdcfl n, ngưuvuj ờrmml i hãdzxc y trìmxhd nh bầpexu y tìmxhd nh hìmxhd nh Chiêwvwf m hiệdcfl n nay ra sao cho triềgllo u đjpho ìmxhd nh rõgkxy .
Phòyqca -mãdzxc Hoàirjw ng-Kiệdcfl n tâjnsv u:
– Thầpexu n, Phụmxhd -quốgvtc c Tháwyep i-újnsv y, Đomgn ồxwbr ng-trung thưuvuj môbyhk n hạsymw bìmxhd nh chưuvuj ơbyio ng sựwfss , lĩuljb nh Binh-bộomgn thưuvuj ợkhrk ng thưuvuj , Kinh-Bắlyby c tiếjnsv t đjpho ộomgn sứdcfl , Uy-viễwgvs n đjpho ạsymw i họpexu c sĩuljb , quảcffv n Khu-mậmumf t việdcfl n, Sơbyio n-Nam quốgvtc c côbyhk ng xin kírzpk nh tâjnsv u.
– Phòyqca -mãdzxc bìmxhd nh thâjnsv n.
– Sau khi quâjnsv n Đomgn ạsymw i-Việdcfl t rújnsv t vềgllo , thìmxhd Trầpexu n Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n vàirjw Vũxkyx Chưuvuj ơbyio ng-Hàirjw o đjpho ềgllo u muốgvtc n làirjw m vua. Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n đjpho ưuvuj ợkhrk c Thâjnsv m Phújnsv c-Dũxkyx ng, Phan Vũxkyx -Tỉlyby nh ủbona ng hộomgn ; Chưuvuj ơbyio ng-Hàirjw o đjpho ưuvuj ợkhrk c Lụmxhd c Đomgn ìmxhd nh ủbona ng hộomgn . Lụmxhd c Đomgn ìmxhd nh chiếjnsv m đjpho ưuvuj ợkhrk c Đomgn ồxwbr -bàirjw n. Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n quyếjnsv t đjpho áwyep nh chiếjnsv m lạsymw i. Giữhgal a lújnsv c hai bêwvwf n chésmas m giếjnsv t nhau bấzskh t phâjnsv n thắlyby ng bạsymw i thìmxhd Nhâjnsv n-Huệdcfl hoàirjw ng đjpho ếjnsv Nùffga ng-trírzpk -Cao vớoeio i Quảcffv ng-Đomgn ôbyhk ng ngũxkyx cáwyep i ngảcffv theo phe Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n cùffga ng đjpho em quâjnsv n vâjnsv y Đomgn ồxwbr -bàirjw n. Vũxkyx Chưuvuj ơbyio ng-Hàirjw o yếjnsv u thếjnsv cốgvtc thủbona trong thàirjw nh. Còyqca n cáwyep c đjpho ịdcfl a phưuvuj ơbyio ng, nơbyio i thìmxhd theo phe Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n, nơbyio i thìmxhd theo phe Chưuvuj ơbyio ng-Hàirjw o.
Ỷcnzd -Lan thầpexu n phi hỏyafb i:
– Nàirjw y phòyqca mãdzxc , tôbyhk i rấzskh t quan tâjnsv m đjpho ếjnsv n Lêwvwf Phújnsv c-Huynh vớoeio i mưuvuj ờrmml i kỳxkyx chủbona củbona a Hồxwbr ng-thiếjnsv t giáwyep o, hiệdcfl n tung tírzpk ch họpexu ra sao?
– Tâjnsv u thầpexu n phi, từffya sau trậmumf n Nhậmumf t-lệdcfl , Phújnsv c-Huynh tuyệdcfl t tírzpk ch, khôbyhk ng biếjnsv t sốgvtc ng chếjnsv t ra sao. Còyqca n mưuvuj ờrmml i kỳxkyx chủbona thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c Mộomgn c-tồxwbr n Vọpexu ng-thêwvwf bồxwbr -táwyep t thu làirjw m đjpho ệdcfl tửvgux . Ngưuvuj ờrmml i đjpho ãdzxc chữhgal a tuyệdcfl t nọpexu c Chu-sa huyềgllo n âjnsv m, lạsymw i nhờrmml tiêwvwf n-nưuvuj ơbyio ng Thiếjnsv u-Mai trịdcfl lưuvuj ỡhftr i cho họpexu . Nay họpexu đjpho ãdzxc nópeac i năpuqb ng đjpho ưuvuj ợkhrk c bìmxhd nh thưuvuj ờrmml ng, vàirjw theo Mộomgn c-tồxwbr n hòyqca a thưuvuj ợkhrk ng đjpho i hàirjw nh hiệdcfl p.
Tểymad -tưuvuj ớoeio ng Lýpuqb Đomgn ạsymw o-Thàirjw nh hỏyafb i:
– Hôbyhk m trưuvuj ớoeio c, tuâjnsv n chỉlyby củbona a hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng, Khu-mậmumf t việdcfl n đjpho ãdzxc cho thuyềgllo n bírzpk mậmumf t vềgllo Trung-nguyêwvwf n đjpho ópeac n vợkhrk con đjpho áwyep m võgkxy -sĩuljb Tốgvtc ng gửvgux i sang giújnsv p Chếjnsv -Củbona , nay đjpho ãdzxc hàirjw ng ta. Vậmumf y việdcfl c nàirjw y đjpho i đjpho ếjnsv n đjpho âjnsv u rồxwbr i?
Phòyqca -mãdzxc Hoàirjw ng-Kiệdcfl n quay sang nópeac i vớoeio i Trung-Thàirjw nh vưuvuj ơbyio ng:
– Vụmxhd nàirjw y Khu-mậmumf t việdcfl n trao cho Trung-Thàirjw nh vưuvuj ơbyio ng thựwfss c hiệdcfl n. Xin vưuvuj ơbyio ng tâjnsv u lêwvwf n hoàirjw ng thưuvuj ợkhrk ng.
– Tâjnsv u hoàirjw ng thưuvuj ợkhrk ng.
Trung-Thàirjw nh vưuvuj ơbyio ng bưuvuj ớoeio c ra cung tay:
– Sau khi sưuvuj huynh Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t, Quảcffv ng-Đomgn ôbyhk ng ngũxkyx cáwyep i dùffga ng trírzpk khuấzskh t phụmxhd c đjpho áwyep m võgkxy -sĩuljb Tốgvtc ng, thìmxhd Đomgn ộomgn ng-đjpho ìmxhd nh thấzskh t kiệdcfl t kếjnsv t huynh đjpho ệdcfl vớoeio i Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng; Tuyếjnsv t-sơbyio n thậmumf p anh kếjnsv t huynh đjpho ệdcfl vớoeio i Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t. Họpexu vốgvtc n khôbyhk ng cópeac vợkhrk con, nêwvwf n xin ởrmml lạsymw i Đomgn ạsymw i-Việdcfl t, vìmxhd nếjnsv u họpexu vềgllo Tốgvtc ng, e khópeac thoáwyep t nổrmml i họpexu a sáwyep t thâjnsv n. Hiệdcfl n họpexu ởrmml chung vớoeio i đjpho áwyep m thiếjnsv u niêwvwf n Long-biêwvwf n, Tâjnsv y-hồxwbr . Họpexu đjpho ãdzxc lấzskh y vợkhrk Việdcfl t.
Vưuvuj ơbyio ng ngừffya ng lạsymw i mộomgn t láwyep t cho cáwyep c quan theo kịdcfl p, rồxwbr i tiếjnsv p:
– Theo kếjnsv hoạsymw ch, thầpexu n cho đjpho ưuvuj a đjpho áwyep m võgkxy sĩuljb vềgllo ởrmml phírzpk a Nam Nghi-tàirjw m; còyqca n Yêwvwf n-Đomgn ạsymw t, Tu-Kỷubss thìmxhd chởrmml vềgllo gầpexu n đjpho ếjnsv n đjpho ảcffv o Hảcffv i-Nam, rồxwbr i giảcffv đjpho áwyep nh đjpho ắlyby m thuyềgllo n, cho hai ngưuvuj ờrmml i ôbyhk m váwyep n bơbyio i vàirjw o bờrmml , nópeac i dốgvtc i quan đjpho ịdcfl a phưuvuj ơbyio ng rằrkmy ng thuyềgllo n chởrmml cáwyep c võgkxy sĩuljb bịdcfl bãdzxc o chìmxhd m hếjnsv t, chỉlyby hai ngưuvuj ờrmml i sốgvtc ng sópeac t. Mọpexu i sựwfss diễwgvs n ra tốgvtc t đjpho ẹiuvc p. Nhưuvuj ng khi hai ngưuvuj ờrmml i đjpho ưuvuj ợkhrk c đjpho ưuvuj a vềgllo Biệdcfl n-kinh thìmxhd họpexu trởrmml mặruty t; thay vìmxhd nópeac i dốgvtc i, hai ngưuvuj ờrmml i đjpho ãdzxc khai thựwfss c. Tốgvtc ng triềgllo u âjnsv n xáwyep cho họpexu . Sợkhrk rằrkmy ng Tốgvtc ng triềgllo u sẽdcfl truyềgllo n chỉlyby cho quan đjpho ịdcfl a phưuvuj ơbyio ng canh giữhgal gia đjpho ìmxhd nh cáwyep c võgkxy sĩuljb , thầpexu n nhanh tay hơbyio n, nhờrmml đjpho ệdcfl tửvgux củbona a Kinh-Nam vưuvuj ơbyio ng giújnsv p đjpho ỡhftr , hỏyafb a tốgvtc c đjpho em hếjnsv t gia đjpho ìmxhd nh cáwyep c võgkxy sĩuljb sang đjpho âjnsv y. Tấzskh t cảcffv đjpho ãdzxc đjpho ưuvuj a vềgllo Thăpuqb ng-long đjpho oàirjw n tụmxhd gia đjpho ìmxhd nh. Mọpexu i sựwfss ổrmml n đjpho ịdcfl nh đjpho ưuvuj ợkhrk c ba ngàirjw y rồxwbr i.
Nhàirjw vua hàirjw i lòyqca ng:
– Ngựwfss đjpho ệdcfl thựwfss c khôbyhk ng hổrmml làirjw con củbona a Quốgvtc c-phụmxhd , Quốgvtc c-mẫbona u.
Nhàirjw vua quay lạsymw i hỏyafb i quầpexu n thầpexu n:
– Trưuvuj ớoeio c tìmxhd nh hìmxhd nh Chiêwvwf m, tìmxhd nh hìmxhd nh cáwyep c võgkxy -sĩuljb Tốgvtc ng theo ta nhưuvuj vậmumf y. Chưuvuj khanh nghĩuljb sao?
Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng tâjnsv u:
– Tấzskh t cảcffv đjpho áwyep m ngưuvuj ờrmml i Việdcfl t theo phe Chưuvuj ơbyio ng-Hàirjw o, Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n đjpho ềgllo u sinh sốgvtc ng ởrmml Chiêwvwf m lâjnsv u ngàirjw y, họpexu lấzskh y vợkhrk Chiêwvwf m, nópeac i tiếjnsv ng Chiêwvwf m, mang têwvwf n Chiêwvwf m. Ngưuvuj ờrmml i Chiêwvwf m khôbyhk ng coi họpexu làirjw ngưuvuj ờrmml i ngoạsymw i quốgvtc c nữhgal a. Khi thầpexu n lêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng vềgllo đjpho âjnsv y triềgllo u hộomgn i, thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c tin Ưhkov ng-sơbyio n song hiệdcfl p giếjnsv t Lụmxhd c Đomgn ìmxhd nh cùffga ng toàirjw n gia vềgllo tộomgn i sai bộomgn hạsymw mạsymw o xưuvuj ng têwvwf n ngưuvuj ờrmml i; thàirjw nh ra phe Chưuvuj ơbyio ng-Hàirjw o rấzskh t yếjnsv u, cópeac khi giờrmml nàirjw y Đomgn ồxwbr -bàirjw n đjpho ãdzxc bịdcfl Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n chiếjnsv m rồxwbr i. Theo ngu ýpuqb củbona a thầpexu n, thìmxhd Hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng nêwvwf n ban chỉlyby âjnsv n xáwyep Chiêwvwf m vưuvuj ơbyio ng, tha cho y vớoeio i đjpho áwyep m tưuvuj ớoeio ng sĩuljb bịdcfl bắlyby t vềgllo nưuvuj ớoeio c. Chếjnsv -Củbona sẽdcfl xuấzskh t lĩuljb nh ngưuvuj ờrmml i Chiêwvwf m đjpho áwyep nh Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n. Dùffga Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n thắlyby ng hay Chếjnsv -Củbona thắlyby ng, thìmxhd tinh lựwfss c Chiêwvwf m cũxkyx ng kiệdcfl t quệdcfl . Sau đjpho âjnsv y írzpk t ra hai mưuvuj ơbyio i năpuqb m mớoeio i phụmxhd c hồxwbr i. Bấzskh y giờrmml thìmxhd đjpho áwyep m dâjnsv n ta di vàirjw o cưuvuj trújnsv ởrmml ba châjnsv u Ma-linh, Đomgn ịdcfl a-lýpuqb , Bốgvtc -chírzpk nh đjpho ãdzxc an cưuvuj lạsymw c nghiệdcfl p. Chiêwvwf m khópeac lòyqca ng màirjw đjpho òyqca i lạsymw i đjpho ưuvuj ợkhrk c.
Nhàirjw vua tuyêwvwf n chỉlyby :
– Trẫbona m y đjpho ềgllo nghịdcfl cáwyep c khanh. Cho Chiêwvwf m vưuvuj ơbyio ng vớoeio i hàirjw ng tưuvuj ớoeio ng vàirjw o triềgllo u kiếjnsv n.
Trung-Thàirjw nh vưuvuj ơbyio ng tâjnsv u:
– Chiêwvwf m vưuvuj ơbyio ng vớoeio i hàirjw ng tưuvuj ớoeio ng khôbyhk ng biếjnsv t tiếjnsv ng Việdcfl t. Xin hoàirjw ng-thưuvuj ợkhrk ng cho phésmas p phu nhâjnsv n cáwyep c đjpho ôbyhk thốgvtc ng Phạsymw m-Đomgn ậmumf t, Vũxkyx -Quang, Lýpuqb -Đomgn oan, Trầpexu n-Ninh vàirjw o làirjw m thôbyhk ng dịdcfl ch.
– Đomgn ưuvuj ợkhrk c.
Nhàirjw vua tuyêwvwf n chỉlyby : cho cảcffv cáwyep c đjpho ôbyhk -thốgvtc ng cùffga ng vàirjw o.
Ghi chújnsv ,
Đomgn ạsymw i-Việdcfl t sửvgux kýpuqb toàirjw n thưuvuj , phầpexu n Lýpuqb kỷubss , Tháwyep nh-tôbyhk ng kỷubss chésmas p rằrkmy ng châjnsv u Đomgn ịdcfl a-lýpuqb thuộomgn c Quảcffv ng-Nam e rằrkmy ng sai. Niêwvwf n hiệdcfl u Tháwyep i-Ninh thứdcfl thưuvuj , đjpho ờrmml i vua Lýpuqb Nhâjnsv n-Tôbyhk ng đjpho ổrmml i châjnsv u Đomgn ịdcfl a-lýpuqb thàirjw nh Lâjnsv m-bìmxhd nh, châjnsv u Ma-linh thàirjw nh Minh-linh. Đomgn ịdcfl a-lýpuqb nay làirjw huyệdcfl n Lệdcfl -ninh tỉlyby nh Quảcffv ng-bìmxhd nh. Ma-linh nay làirjw huyệdcfl n Bếjnsv n-hảcffv i tỉlyby nh Quảcffv ng-trịdcfl . Bốgvtc -chírzpk nh nay làirjw huyệdcfl n Quảcffv ng-trạsymw ch, Bốgvtc -trạsymw ch, Tuyêwvwf n-hópeac a tỉlyby nh Quảcffv ng-bìmxhd nh.
Theo Tốgvtc ng sửvgux quyểymad n 489 thìmxhd : Sau khi Chếjnsv -Củbona cùffga ng cáwyep c tưuvuj ớoeio ng sĩuljb đjpho ưuvuj ợkhrk c vua Tháwyep nh-Tôbyhk ng âjnsv n xáwyep , lạsymw i truyềgllo n trảcffv năpuqb m vạsymw n tùffga binh, chiếjnsv n thuyềgllo n vũxkyx khírzpk , cấzskh p lưuvuj ơbyio ng thựwfss c cho hồxwbr i quốgvtc c. Chếjnsv -Củbona xuấzskh t lĩuljb nh dâjnsv n chújnsv ng nổrmml i dậmumf y đjpho uổrmml i đjpho ưuvuj ợkhrk c bọpexu n Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n vềgllo Pandurango, lêwvwf n làirjw m vua. Cuộomgn c nộomgn i chiếjnsv n késmas o dàirjw i cho đjpho ếjnsv n niêwvwf n hiệdcfl u Tháwyep i-Ninh thứdcfl tưuvuj (Giáwyep p-Dầpexu n 1074) đjpho ờrmml i vua Nhâjnsv n-Tôbyhk ng. Bêwvwf n Trung-nguyêwvwf n làirjw niêwvwf n hiệdcfl u Hy-Ninh thứdcfl bẩrkmy y đjpho ờrmml i vua Thầpexu n-tôbyhk ng thìmxhd phe Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n thắlyby ng. Chếjnsv -Củbona cùffga ng vớoeio i quầpexu n thầpexu n, cung quyếjnsv n hơbyio n hai nghìmxhd nngưuvuj ờrmml i dùffga ng thuyềgllo n chạsymw y sang Đomgn ạsymw i-Việdcfl t xin tỵrmml nạsymw n. Vua thuậmumf n cho.
Đomgn ópeac làirjw chuyệdcfl n sau.
Láwyep t sau Chiêwvwf m vưuvuj ơbyio ng Chếjnsv -Củbona cùffga ng hoàirjw ng thâjnsv n, đjpho ạsymw i thầpexu n, tưuvuj ớoeio ng sĩuljb hơbyio n trăpuqb m ngưuvuj ờrmml i đjpho ưuvuj ợkhrk c đjpho ưuvuj a vàirjw o triềgllo u kiếjnsv n. Lễwgvs tấzskh t. Nhàirjw vua truyềgllo n mang ghếjnsv cho Chiêwvwf m vưuvuj ơbyio ng ngồxwbr i ngang vớoeio i cáwyep c thâjnsv n vưuvuj ơbyio ng Đomgn ạsymw i-Việdcfl t. Chếjnsv -Củbona tâjnsv u:
– Thầpexu n trẻpexu ngưuvuj ờrmml i non dạsymw , đjpho ang tuổrmml i khírzpk huyếjnsv t sung thịdcfl nh, trópeac t nghe lờrmml i bọpexu n Lụmxhd c Đomgn ìmxhd nh, vớoeio i bọpexu n ma đjpho ầpexu u Hồxwbr ng-thiếjnsv t màirjw luyệdcfl n quâjnsv n đjpho ịdcfl nh gâjnsv y chiếjnsv n vớoeio i Đomgn ạsymw i-Việdcfl t. Nay nưuvuj ớoeio c mấzskh t, nhàirjw tan, màirjw thầpexu n bịdcfl chírzpk nh bọpexu n chújnsv ng phảcffv n. Bệdcfl hạsymw làirjw đjpho ấzskh ng nhâjnsv n từffya khôbyhk ng nỡhftr sáwyep t hạsymw i, lạsymw i cấzskh p cho nơbyio i ăpuqb n chốgvtc n ởrmml đjpho ầpexu y đjpho ủbona . Vậmumf y thầpexu n xin dâjnsv ng ba châjnsv u Ma-linh, Đomgn ịdcfl a-lýpuqb , Bốgvtc -chírzpk nh đjpho ểymad thếjnsv mạsymw ng. Xin bệdcfl hạsymw cho thầpexu n hồxwbr i cốgvtc quốgvtc c. Từffya nay xin hàirjw ng năpuqb m tiếjnsv n cốgvtc ng.
Kim-Loan dịdcfl ch.
Nhàirjw vua an ủbona i:
– Vưuvuj ơbyio ng biếjnsv t hốgvtc i lỗemae i nhưuvuj vậmumf y làirjw may. Nay trẫbona m cho âjnsv n xáwyep vềgllo nưuvuj ớoeio c. Cáwyep c đjpho ạsymw i thầpexu n cũxkyx ng đjpho ưuvuj ợkhrk c vềgllo theo. Trẫbona m tuyêwvwf n chỉlyby trảcffv năpuqb m vạsymw n tùffga binh, cùffga ng chiếjnsv n thuyềgllo n, vũxkyx khírzpk . Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t sẽdcfl chu cấzskh p lưuvuj ơbyio ng bổrmml ng đjpho ểymad khanh đjpho em tưuvuj ớoeio ng sĩuljb vềgllo nưuvuj ớoeio c. Vậmumf y khanh cópeac muốgvtc n tâjnsv u thêwvwf m đjpho iềgllo u gìmxhd khôbyhk ng?
Kim-Liêwvwf n lạsymw i dịdcfl ch.
– Tâjnsv u bệdcfl hạsymw .
Chếjnsv -Củbona cújnsv i đjpho ầpexu u: Thầpexu n cópeac mộomgn t hoàirjw ng thújnsv c, tổrmml ng trấzskh n Bốgvtc -chírzpk nh, bịdcfl bắlyby t cùffga ng gia quyếjnsv n, xin bệdcfl hạsymw âjnsv n xáwyep cho ngưuvuj ờrmml i cùffga ng vềgllo .
Nhàirjw vua hỏyafb i Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng:
– Vịdcfl hoàirjw ng thújnsv c đjpho ópeac làirjw ai? Hiệdcfl n ngựwfss đjpho ệdcfl giam ởrmml đjpho âjnsv u?
– Tâjnsv u, đjpho ópeac làirjw Câjnsv u-thi Lịdcfl -ha-thâjnsv n Bàirjw n-ma-la (Sri Harivarman).
Tírzpk n-Nghĩuljb a vưuvuj ơbyio ng tâjnsv u: Hiệdcfl n hoàirjw ng thâjnsv n cũxkyx ng đjpho ang chờrmml ởrmml ngoàirjw i đjpho iệdcfl n đjpho ểymad đjpho ưuvuj ợkhrk c vàirjw o bệdcfl kiếjnsv n.
Vưuvuj ơbyio ng quay lạsymw i nópeac i vớoeio i lễwgvs quan:
– Mờrmml i hoàirjw ng thâjnsv n Bàirjw i-ma-la.
Bàirjw i-ma-la cùffga ng con gáwyep i làirjw Nang Chan-Lan đjpho ưuvuj ợkhrk c đjpho ưuvuj a vàirjw o đjpho iệdcfl n Càirjw n-nguyêwvwf n. Hai ngưuvuj ờrmml i phủbona phụmxhd c tung hôbyhk vạsymw n tuếjnsv bằrkmy ng tiếjnsv ng Việdcfl t.
Từffya lújnsv c Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng vớoeio i Kim-Loan, Lim-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Hưuvuj ơbyio ng đjpho ưuvuj ợkhrk c triệdcfl u hồxwbr i vàirjw o làirjw m thôbyhk ng dịdcfl ch, thìmxhd Hoàirjw ng-Nghi dửvgux ng dưuvuj ng trưuvuj ớoeio c mọpexu i sựwfss . Bâjnsv y giờrmml thấzskh y Nang-Chang-Lan theo thâjnsv n phụmxhd vàirjw o triềgllo u kiếjnsv n, tim chàirjw ng đjpho ậmumf p rộomgn n ràirjw ng, trong khi hìmxhd nh ảcffv nh nàirjw ng tốgvtc i tốgvtc i ngủbona vớoeio i gãdzxc Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n, cáwyep i mặruty t vêwvwf nh vêwvwf nh váwyep o váwyep o làirjw m miệdcfl ng chàirjw ng cảcffv m thấzskh y đjpho ăpuqb ng đjpho ắlyby ng khópeac tảcffv .
Nhàirjw vua tuyêwvwf n chỉlyby :
– Tháwyep i-phópeac Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t thay trẫbona m khoảcffv n đjpho ãdzxc i vưuvuj ơbyio ng gia cùffga ng chưuvuj tưuvuj ớoeio ng, rồxwbr i gấzskh p gấzskh p đjpho ưuvuj a vềgllo nưuvuj ớoeio c. Bãdzxc i triềgllo u.
Nhạsymw c tấzskh u bảcffv n Long-hồxwbr i.
Nhàirjw vua lui vàirjw o cung. Ỷcnzd -Lan vẫbona y Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng, bốgvtc n thiếjnsv u nữhgal vàirjw Nang Chang-Lan:
– Cáwyep c em theo chịdcfl vàirjw o cung đjpho ểymad chịdcfl em đjpho àirjw m đjpho ạsymw o.
Chang-Lan bỡhftr ngỡhftr nhìmxhd n phụmxhd thâjnsv n nhưuvuj hỏyafb i ýpuqb kiếjnsv n. Bàirjw i-ma-la gậmumf t đjpho ầpexu u:
– Con cứdcfl đjpho i theo Thầpexu n-phi đjpho ểymad đjpho ưuvuj ợkhrk c dạsymw y dỗemae .
Chang-Lan e thẹiuvc n theo sau Hoàirjw ng-Nghi. Hoàirjw ng-Nghi đjpho ưuvuj a con mắlyby t lạsymw nh lùffga ng nhìmxhd n nàirjw ng từffya đjpho ầpexu u đjpho ếjnsv n châjnsv n, khôbyhk ng nópeac i mộomgn t tiếjnsv ng, trong khi chàirjw ng nghĩuljb thầpexu m:
– Con quáwyep i nàirjw y sao còyqca n mặruty t dầpexu y đjpho ểymad đjpho i theo mìmxhd nh nữhgal a đjpho âjnsv y? Đomgn ưuvuj ợkhrk c! Phàirjw m muốgvtc n làirjw m anh hùffga ng, thìmxhd phảcffv i quang minh, chírzpk nh đjpho ạsymw i, ta hãdzxc y nópeac i cho thịdcfl biếjnsv t ta kinh tởrmml m thịdcfl , nhờrmml m gớoeio m thịdcfl , đjpho ểymad thịdcfl theo cha vềgllo Chiêwvwf m. Khôbyhk ng biếjnsv t sau nàirjw y, cuộomgn c chiếjnsv n giữhgal a Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n vớoeio i Chếjnsv -Củbona diễwgvs n ra, thìmxhd thịdcfl theo cha hay theo y?
Ỷcnzd -Lan đjpho ãdzxc sai bầpexu y tiệdcfl c sẵikao n. Nàirjw ng nópeac i vớoeio i bọpexu n trẻpexu :
– Chịdcfl cho bầpexu y tiệdcfl c đjpho ểymad mừffya ng cáwyep c em tâjnsv n thăpuqb ng. Sau tiệdcfl c nàirjw y, chịdcfl sẽdcfl xin vớoeio i Phòyqca -mãdzxc tháwyep i-újnsv y cho cáwyep c em vềgllo quêwvwf , gọpexu i làirjw vinh quy cốgvtc lýpuqb .
Liếjnsv c nhìmxhd n thấzskh y mặruty t bọpexu n Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t xịdcfl u xuốgvtc ng khôbyhk ng vui. Nàirjw ng kinh ngạsymw c:
– Cáwyep c em cópeac đjpho iềgllo u gìmxhd bấzskh t nhưuvuj ýpuqb sựwfss màirjw cáwyep i mặruty t nhưuvuj báwyep nh bao chiềgllo u thếjnsv kia?
Sựwfss thựwfss c Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t đjpho ềgllo u làirjw trẻpexu mồxwbr côbyhk i, đjpho ầpexu u đjpho ưuvuj ờrmml ng xópeac chợkhrk , đjpho ếjnsv n cha mẹiuvc cũxkyx ng khôbyhk ng biếjnsv t làirjw ai, thìmxhd làirjw m gìmxhd cópeac quêwvwf màirjw vềgllo . Nêwvwf n nghe Ỷcnzd -Lan nópeac i đjpho ếjnsv n vinh quy cốgvtc -lýpuqb , mặruty t năpuqb m ngưuvuj ờrmml i đjpho ềgllo u hiệdcfl n ra sắlyby c buồxwbr n.
Chỉlyby liếjnsv c qua mặruty t bẩrkmy y ngưuvuj ờrmml i bạsymw n, Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng hiểymad u ngay. Ngũxkyx hùffga ng muốgvtc n làirjw m mộomgn t cáwyep i gìmxhd đjpho áwyep nh tan bầpexu u khôbyhk ng khírzpk ảcffv m đjpho ạsymw m ấzskh y. Nhâjnsv n nghe Ỷcnzd -Lan vírzpk mặruty t Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t vớoeio i cáwyep i báwyep nh bao chiềgllo u, Phạsymw m-Dậmumf t bậmumf t cưuvuj ờrmml i:
– Báwyep nh bao chiềgllo u còyqca n kháwyep , em thấzskh y mặruty t bẩrkmy y con quáwyep i Hồxwbr -tâjnsv y giốgvtc ng hệdcfl t cáwyep i báwyep nh đjpho újnsv c vữhgal a.
Cảcffv bọpexu n cưuvuj ờrmml i ồxwbr , thếjnsv làirjw hếjnsv t buồxwbr n.
Quáwyep ch-Y chỉlyby mặruty t Hoàirjw ng-Nghi:
– Thếjnsv thìmxhd cáwyep i bảcffv n mặruty t kia giốgvtc ng cáwyep i gìmxhd ? Dưuvuj ờrmml ng nhưuvuj giốgvtc ng cáwyep i nồxwbr i đjpho ấzskh t vỡhftr thìmxhd phảcffv i?
Nghe Quáwyep ch-Y dùffga a, Ỷcnzd -Lan mớoeio i chợkhrk t đjpho ểymad ýpuqb đjpho ếjnsv n tháwyep i đjpho ộomgn củbona a cậmumf u em thôbyhk ng minh. Nàirjw ng tiếjnsv n đjpho ếjnsv n nắlyby m tay Chang-Lan vớoeio i Hoàirjw ng-Nghi, đjpho ểymad hai ngưuvuj ờrmml i ngồxwbr i bêwvwf n nhau, rồxwbr i ôbyhk n tồxwbr n nópeac i vớoeio i Hoàirjw ng-Nghi:
– Chịdcfl nghe vưuvuj ơbyio ng phi Tírzpk n-Nghĩuljb a nópeac i rằrkmy ng: Sau trậmumf n Bốgvtc -cháwyep nh, em gặruty p Lan, rồxwbr i yêwvwf u Lan đjpho ếjnsv n đjpho iêwvwf n đjpho ảcffv o thầpexu n hồxwbr n. Em vậmumf n đjpho ộomgn ng vớoeio i Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng hếjnsv t sứdcfl c lậmumf p côbyhk ng, đjpho ểymad chuộomgn c tộomgn i cho gia đjpho ìmxhd nh Lan. Nay thìmxhd côbyhk ng thàirjw nh, danh toạsymw i, gia đjpho ìmxhd nh Lan đjpho ưuvuj ợkhrk c âjnsv n xáwyep . Tạsymw i sao em lạsymw i lạsymw nh nhạsymw t vớoeio i Lan?
Hoàirjw ng-Nghi nópeac i gằrkmy n từffya ng tiếjnsv ng:
– Trưuvuj ớoeio c kia em say mêwvwf nàirjw ng bao nhiêwvwf u, thìmxhd từffya sau trậmumf n Nhậmumf t-lệdcfl , chírzpk nh mắlyby t em vớoeio i cáwyep c bạsymw n đjpho âjnsv y đjpho ãdzxc thấzskh y Lan làirjw m nhữhgal ng chuyệdcfl n kinh tởrmml m, hỏyafb i sao nay em gặruty p thịdcfl , em cópeac thểymad ...cópeac thểymad ...
Nópeac i đjpho ếjnsv n đjpho ấzskh y, chàirjw ng nổrmml i giậmumf n phừffya ng phừffya ng, bỏyafb chỗemae , tiếjnsv n lạsymw i cuốgvtc i bàirjw n, ngồxwbr i cạsymw nh Vũxkyx -Quang. Trong khi đjpho ópeac Chang-Lan bưuvuj ng mặruty t khópeac c nứdcfl c nởrmml :
– Nghi ơbyio i! Tạsymw i sao Nghi lạsymw i nặruty ng lờrmml i vớoeio i em nhưuvuj vậmumf y? Kểymad từffya ngàirjw y chújnsv ng mìmxhd nh xa nhau, dùffga ởrmml trong tùffga , màirjw hằrkmy ng đjpho êwvwf m em vẫbona n cầpexu u xin đjpho ứdcfl c Bồxwbr -táwyep t che chởrmml cho Nghi. Em khấzskh n rằrkmy ng: Nếjnsv u nghiệdcfl p Nghi phảcffv i chếjnsv t, thìmxhd em xin chếjnsv t thay cho Nghi. Gầpexu n đjpho âjnsv y đjpho ưuvuj ợkhrk c tin Nghi vôbyhk sựwfss , gia đjpho ìmxhd nh em đjpho ưuvuj ợkhrk c âjnsv n xáwyep , đjpho em vềgllo đjpho âjnsv y, em... em xiếjnsv t bao cảcffv m đjpho ộomgn ng. Em âjnsv m thầpexu m đjpho a tạsymw Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng đjpho ãdzxc vìmxhd em màirjw xin đjpho ứdcfl c Hoàirjw ng-đjpho ếjnsv tha cho gia đjpho ìmxhd nh em. Thếjnsv màirjw ... thếjnsv màirjw ...
Nàirjw ng khópeac c nứdcfl c nởrmml : Gặruty p lạsymw i nhau, Nghi khôbyhk ng nhìmxhd n mặruty t em đjpho ãdzxc đjpho àirjw nh, Nghi còyqca n nhụmxhd c mạsymw em! Hỡhftr i ơbyio i! Nếjnsv u em cópeac làirjw m đjpho iềgllo u gìmxhd cho Nghi khôbyhk ng vui, thìmxhd Nghi cứdcfl giếjnsv t em đjpho i. Em khôbyhk ng âjnsv n hậmumf n đjpho âjnsv u! Nghi ơbyio i! Nưuvuj ớoeio c em mấzskh t, nhàirjw em tan, em buồxwbr n đjpho ứdcfl t ruộomgn t ra đjpho ưuvuj ợkhrk c, nhiềgllo u lầpexu n em muốgvtc n chếjnsv t, nhưuvuj ng em khôbyhk ng thểymad chếjnsv t, vìmxhd muốgvtc n dàirjw nh tấzskh t cảcffv tấzskh m lòyqca ng yêwvwf u thưuvuj ơbyio ng cho Nghi.
Nghe Chang-Lan nópeac i, Hoàirjw ng-Nghi càirjw ng nổrmml i nópeac ng hơbyio n, chàirjw ng chỉlyby vàirjw o Long-biêwvwf n tứdcfl hùffga ng vàirjw bốgvtc n ngưuvuj ờrmml i vợkhrk :
– Ởqyhq đjpho âjnsv y cópeac tớoeio i táwyep m ngưuvuj ờrmml i nữhgal a, cộomgn ng lạsymw i mưuvuj ờrmml i sáwyep u con mắlyby t, mưuvuj ờrmml i sáwyep u cáwyep i tai cùffga ng nghe, cùffga ng thấzskh y chứdcfl đjpho âjnsv u phảcffv i mìmxhd nh tôbyhk i. Hừffya ... hừffya . Cáwyep i đjpho ĩuljb giàirjw mồxwbr m, cáwyep i trộomgn m giàirjw miệdcfl ng.
Ỷcnzd -Lan vẫbona y tay cho đjpho áwyep m trẻpexu im lặruty ng, nàirjw ng chỉlyby vàirjw o Ngọpexu c-Hưuvuj ơbyio ng:
– Trong tấzskh t cảcffv cáwyep c em ởrmml đjpho âjnsv y, em làirjw ngưuvuj ờrmml i họpexu c Nho uyêwvwf n thâjnsv m, em biếjnsv t rõgkxy đjpho ạsymw o Trung-dung, vậmumf y em hãdzxc y kểymad cho chịdcfl nghe nhữhgal ng gìmxhd đjpho ãdzxc xẩrkmy y ra giữhgal a Nghi đjpho ệdcfl vớoeio i Lan muộomgn i!
Ngọpexu c-Hưuvuj ơbyio ng khoan thai thuậmumf t từffya lújnsv c Hoàirjw ng-Nghi từffya biệdcfl t Chang-Lan ra sao, rồxwbr i nàirjw ng xuấzskh t hiệdcfl n vớoeio i Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n thếjnsv nàirjw o... cho tớoeio i lújnsv c đjpho áwyep nh Đomgn ồxwbr -bàirjw n, nàirjw ng ăpuqb n nằrkmy m vớoeio i y, lạsymw i rấzskh t háwyep ch dịdcfl ch, kiêwvwf u căpuqb ng, hắlyby t hủbona i Hoàirjw ng-Nghi, khôbyhk ng bỏyafb mộomgn t chi tiếjnsv t nàirjw o.
Nghe Ngọpexu c-Hưuvuj ơbyio ng thuậmumf t Chang-Lan bưuvuj ng mặruty t khópeac c nứdcfl c nởrmml :
– Em... em khôbyhk ng hềgllo biếjnsv t cáwyep i lãdzxc o Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n ra sao? Từffya ngàirjw y đjpho ópeac đjpho ếjnsv n giờrmml em vẫbona n ởrmml trong nhàirjw giam Bốgvtc -chírzpk nh. Sau nhờrmml vưuvuj ơbyio ng phi Tírzpk n-Nghĩuljb a mởrmml lòyqca ng từffya bi, cho em ra ngoàirjw i sốgvtc ng trong dinh củbona a ngưuvuj ờrmml i. Em chưuvuj a hềgllo đjpho ếjnsv n Đomgn ồxwbr -bàirjw n, cũxkyx ng chẳtutk ng biếjnsv t Tu-mao ra sao! Nếjnsv u cảcffv năpuqb m anh, bốgvtc n chịdcfl đjpho âjnsv y đjpho ềgllo u thấzskh y em ăpuqb n nằrkmy m, hầpexu u hạsymw lãdzxc o Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n thìmxhd em xin chịdcfl u nhậmumf n lỗemae i chứdcfl biếjnsv t nópeac i sao bâjnsv y giờrmml ?
Nàirjw ng tiếjnsv n tớoeio i trưuvuj ớoeio c Ỷcnzd -Lan:
– Thầpexu n-phi! Tiểymad u nữhgal sinh làirjw m con gáwyep i, thâjnsv n nhưuvuj hạsymw t mưuvuj a sa, rơbyio i xuốgvtc ng luốgvtc ng hoa thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c hưuvuj ởrmml ng hưuvuj ơbyio ng thơbyio m, rơbyio i xuốgvtc ng đjpho ấzskh t bùffga n thìmxhd đjpho àirjw nh chịdcfl u hôbyhk i tanh. Nay trong bữhgal a tiệdcfl c vui vẻpexu nhưuvuj thếjnsv nàirjw y, màirjw đjpho ếjnsv n chírzpk n ngưuvuj ờrmml i nhìmxhd n tiểymad u nữhgal bằrkmy ng con mắlyby t kinh tởrmml m, thìmxhd sao còyqca n vui đjpho ưuvuj ợkhrk c? Xin Thầpexu n phi cho tiểymad u nữhgal lui vềgllo hầpexu u hạsymw phụmxhd thâjnsv n, chứdcfl tiểymad u nữhgal còyqca n ngồxwbr i đjpho âjnsv y thìmxhd bữhgal a tiệdcfl c nàirjw y khôbyhk ng vui nữhgal a.
Ỷcnzd -Lan suy nghĩuljb mộomgn t láwyep t rồxwbr i gọpexu i Thújnsv y-Phưuvuj ợkhrk ng:
– Ban nãdzxc y thâjnsv n vưuvuj ơbyio ng Bàirjw i-ma-la xin vớoeio i chịdcfl cho gia đjpho ìmxhd nh lêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng vềgllo Chiêwvwf m ngay. Chịdcfl đjpho ãdzxc nópeac i vớoeio i thầpexu y Lýpuqb Kếjnsv -Nguyêwvwf n trao cho ôbyhk ng ba trăpuqb m thủbona y thủbona Chiêwvwf m, vớoeio i hai chiếjnsv n thuyềgllo n cùffga ng lưuvuj ơbyio ng thựwfss c. Giờrmml nàirjw y cópeac lẽdcfl họpexu chưuvuj a nhổrmml neo đjpho âjnsv u. Vậmumf y em lấzskh y ngựwfss a dẫbona n Chang-Lan ra bếjnsv n Thủbona y-quâjnsv n, đjpho ểymad Chang-Lan vềgllo Chiêwvwf m.
Chang-Lan quỳxkyx gốgvtc i hàirjw nh lễwgvs vớoeio i Ỷcnzd -Lan:
– Đomgn a tạsymw Thầpexu n phi.
Nàirjw ng quay lạsymw i nópeac i vớoeio i Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng vàirjw bốgvtc n ngưuvuj ờrmml i vợkhrk :
– Đomgn a tạsymw cáwyep c anh cáwyep c chịdcfl đjpho ãdzxc lậmumf p côbyhk ng xin âjnsv n xáwyep gia đjpho ìmxhd nh em. Còyqca n em... còyqca n em... chỉlyby làirjw mộomgn t đjpho ứdcfl a con gáwyep i dơbyio bẩrkmy n kinh tởrmml m, em xin rờrmml i khỏyafb i đjpho âjnsv y.
Nàirjw ng ngẩrkmy ng đjpho ầpexu u lêwvwf n trờrmml i:
– Trờrmml i cao thấzskh u cho con! Đomgn ấzskh t dầpexu y biếjnsv t cho lòyqca ng nàirjw y màirjw thôbyhk i. Con đjpho em tấzskh t cảcffv dâjnsv ng cho ngưuvuj ờrmml i, ngưuvuj ờrmml i khôbyhk ng nhậmumf n thìmxhd thôbyhk i, lạsymw i hợkhrk p nhau xỉlyby nhụmxhd c con. Non cao đjpho ứdcfl ng đjpho ópeac , nưuvuj ớoeio c biếjnsv c vẫbona n trôbyhk i, mộomgn t ngàirjw y kia, biếjnsv t đjpho âjnsv u trờrmml i xanh sẽdcfl giảcffv i oan cho con!
Nópeac i rồxwbr i nàirjw ng cùffga ng Thújnsv y-Phưuvuj ợkhrk ng rờrmml i cung Ỷcnzd -Lan ra đjpho i.
Kim-Liêwvwf n rùffga ng mìmxhd nh:
– Con gáwyep i Chiêwvwf m thưuvuj ờrmml ng châjnsv n thậmumf t, màirjw sao Chang-Lan lạsymw i sảcffv o quyệdcfl t đjpho ếjnsv n nhưuvuj thếjnsv nàirjw y? Giáwyep màirjw mắlyby t em khôbyhk ng nhìmxhd n thấzskh y y thịdcfl , khôbyhk ng từffya ng nópeac i chuyệdcfl n vớoeio i y thịdcfl , thìmxhd cópeac lẽdcfl em cũxkyx ng tin nhữhgal ng lờrmml i y thịdcfl nópeac i.
Ỷcnzd -Lan đjpho ãdzxc bịdcfl oan khuấzskh t, thấzskh y trong khi nópeac i, Chang-Lan tỏyafb ra thàirjw nh thựwfss c chứdcfl khôbyhk ng phảcffv i đjpho ópeac ng kịdcfl ch; nàirjw ng bảcffv o Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng:
– Nghi đjpho ệdcfl bìmxhd nh tĩuljb nh lạsymw i. Việdcfl c nàirjw y, chịdcfl thấzskh y dưuvuj ờrmml ng nhưuvuj cópeac đjpho iềgllo u gìmxhd bírzpk ẩrkmy n ởrmml trong. Hiệdcfl n chịdcfl Ngọpexu c-Nam, vưuvuj ơbyio ng phi Tírzpk n-Nghĩuljb a còyqca ởrmml đjpho âjnsv y, đjpho ểymad chịdcfl mờrmml i chịdcfl ấzskh y đjpho ếjnsv n, thìmxhd biếjnsv t ngay Lan muộomgn i nópeac i dốgvtc i, hay nópeac i thựwfss c chứdcfl khópeac gìmxhd ?
Nàirjw ng quay ra tuyêwvwf n chỉlyby vớoeio i mộomgn t tháwyep i-giáwyep m:
– Ngưuvuj ờrmml i sang phủbona Tírzpk n-Nghĩuljb a thỉlyby nh vưuvuj ơbyio ng phi vàirjw o đjpho âjnsv y gặruty p ta gấzskh p.
Viêwvwf n tháwyep i giáwyep m đjpho i rồxwbr i, Ỷcnzd -Lan truyềgllo n dọpexu n tiệdcfl c cho cáwyep c em ăpuqb n. Nàirjw ng nópeac i vớoeio i Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t:
– Còyqca n cáwyep c em, cáwyep c em lớoeio n rồxwbr i, chịdcfl sẽdcfl tìmxhd m nhữhgal ng tiểymad u thưuvuj con cáwyep c đjpho ạsymw i thầpexu n đjpho ểymad hỏyafb i cho cáwyep c em.
Trầpexu n-Di nópeac i:
– Hồxwbr i xưuvuj a chịdcfl nhậmumf n làirjw m « u » làirjw m mẹiuvc bọpexu n em, thìmxhd nay chịdcfl bảcffv o bọpexu n em ưuvuj ng ai, thìmxhd bọpexu n em đjpho âjnsv u dáwyep m chốgvtc i từffya ?
Phi an ủbona i Hoàirjw ng-Nghi:
– Việdcfl c Chang-Lan, em nêwvwf n quêwvwf n đjpho i! Chịdcfl sẽdcfl hỏyafb i cho em mộomgn t tiểymad u thưuvuj văpuqb n võgkxy song toàirjw n, nhan sắlyby c gấzskh p mưuvuj ờrmml i Chang-Lan.
Triệdcfl u-Thu bậmumf t cưuvuj ờrmml i:
– Tạsymw i sao chịdcfl lạsymw i késmas n con cáwyep c đjpho ạsymw i thầpexu n? Nhưuvuj vậmumf y e cópeac vấzskh n đjpho ềgllo môbyhk n khôbyhk ng đjpho ăpuqb ng, hộomgn khôbyhk ng đjpho ốgvtc i; bởrmml i cáwyep c em làirjw nhữhgal ng đjpho ứdcfl a ăpuqb n màirjw y mồxwbr côbyhk i! Theo em nghĩuljb , chịdcfl nêwvwf n hỏyafb i mấzskh y côbyhk gáwyep i quêwvwf cho chújnsv ng em thìmxhd hơbyio n!
Cópeac tiếjnsv ng nópeac i trong trẻpexu o vọpexu ng vàirjw o:
– Cáwyep i chi làirjw môbyhk n đjpho ăpuqb ng hộomgn đjpho ốgvtc i? Vớoeio i tàirjw i năpuqb ng cáwyep c em, cáwyep c em cópeac thểymad làirjw m phòyqca mãdzxc Tốgvtc ng, Xiêwvwf m, Làirjw o, Đomgn ạsymw i-lýpuqb cũxkyx ng cứdcfl đjpho ưuvuj ợkhrk c đjpho i.
Côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh từffya ngoàirjw i bưuvuj ớoeio c vàirjw o. Nàirjw ng hàirjw nh lễwgvs vớoeio i Ỷcnzd -Lan rồxwbr i nghiêwvwf m mặruty t nópeac i vớoeio i bọpexu n trẻpexu :
– Triệdcfl u Thu nópeac i vậmumf y làirjw thiếjnsv u suy nghĩuljb , chịdcfl phảcffv i đjpho ésmas t đjpho írzpk t mớoeio i đjpho ưuvuj ợkhrk c.
Nópeac i làirjw làirjw m, Thiêwvwf n-Ninh cầpexu m cáwyep i roi ngựwfss a quấzskh t đjpho ếjnsv n vésmas o mộomgn t tiếjnsv ng phớoeio t qua môbyhk ng Triệdcfl u-Thu: Phàirjw m làirjw anh hùffga ng, đjpho âjnsv u quảcffv n xuấzskh t thâjnsv n? Phòyqca -mãdzxc Chửvgux đjpho ạsymw o-tổrmml nghèfnuq o đjpho ếjnsv n đjpho ộomgn khôbyhk ng cópeac đjpho ếjnsv n cáwyep i khốgvtc che thâjnsv n, màirjw làirjw m rạsymw ng danh triềgllo u Hùffga ng! Tổrmml -sưuvuj phảcffv i Tảcffv n-viêwvwf n làirjw Sơbyio n-Tinh, xuấzskh t thâjnsv n làirjw m tiềgllo u phu, màirjw nay khắlyby p gầpexu m trờrmml i Nam thờrmml cújnsv ng. Vạsymw n-Tírzpk n hầpexu u Lýpuqb -Thâjnsv n chỉlyby làirjw mộomgn t ngưuvuj nhâjnsv n, màirjw làirjw m lêwvwf n chuyệdcfl n kinh thiêwvwf n đjpho ộomgn ng đjpho ịdcfl a. Thờrmml i Lĩuljb nh-Nam, Thiêwvwf n-ưuvuj ng lụmxhd c tưuvuj ớoeio ng, Lụmxhd c-hầpexu u tưuvuj ớoeio ng đjpho ềgllo u làirjw trẻpexu mồxwbr côbyhk i, màirjw thàirjw nh anh hùffga ng. Ngay đjpho ứdcfl c Tháwyep i-tổrmml nhàirjw ta, xuấzskh t thâjnsv n làirjw trẻpexu chăpuqb n trâjnsv u nữhgal a làirjw ... Cáwyep c em đjpho âjnsv y đjpho ềgllo u cópeac lòyqca ng son vớoeio i đjpho ấzskh t nưuvuj ớoeio c, lạsymw i làirjw đjpho ệdcfl tửvgux Quốgvtc c-phụmxhd , Quốgvtc c-mẫbona u; nópeac i vềgllo tàirjw i đjpho áwyep ng làirjw m đjpho ạsymw i tưuvuj ớoeio ng; nópeac i vềgllo côbyhk ng lao vớoeio i Xãdzxc -tắlyby c, thìmxhd côbyhk ng lao khôbyhk ng nhỏyafb . Mớoeio i đjpho âjnsv y cáwyep c em đjpho ưuvuj ợkhrk c phong tưuvuj ớoeio c tớoeio i Báwyep , chứdcfl c tớoeio i Đomgn ôbyhk -thốgvtc ng, chỉlyby huy mộomgn t hiệdcfl u Thiêwvwf n-tửvgux binh đjpho âjnsv u cópeac nhỏyafb !
Thiêwvwf n-Ninh nópeac i vớoeio i Ỷcnzd -Lan:
– Thưuvuj a côbyhk , Ninh muốgvtc n làirjw m bàirjw mai cho bẩrkmy y cậmumf u em nàirjw y, vớoeio i Nghi đjpho ệdcfl . Côbyhk cópeac cho phésmas p khôbyhk ng?
– Dĩuljb nhiêwvwf n côbyhk cảcffv m ơbyio n Ninh muôbyhk n vàirjw n.
– Ninh đjpho ãdzxc tìmxhd m đjpho ưuvuj ợkhrk c táwyep m côbyhk . Cảcffv táwyep m bẩrkmy y côbyhk đjpho ềgllo u làirjw đjpho ệdcfl tửvgux danh gia, khôbyhk ng nhữhgal ng đjpho ứdcfl c hạsymw nh khópeac kiếjnsv m, văpuqb n võgkxy kiêwvwf m toàirjw n, tềgllo gia nộomgn i trợkhrk giỏyafb i màirjw còyqca n đjpho ẹiuvc p nhưuvuj tiêwvwf n nga nữhgal a. Nhưuvuj vậmumf y đjpho ểymad họpexu cùffga ng sáwyep t cáwyep nh bêwvwf n nhau giújnsv p nưuvuj ớoeio c nhưuvuj bốgvtc n chàirjw ng Long-biêwvwf n. Táwyep m nàirjw ng nàirjw y côbyhk đjpho ềgllo u biếjnsv t cảcffv rồxwbr i.
– Nhữhgal ng nàirjw ng nàirjw o thếjnsv Thiêwvwf n-Ninh?
– Thưuvuj a côbyhk , đjpho ópeac làirjw táwyep m nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng, đjpho ệdcfl tửvgux củbona a anh Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t.
Ỷcnzd -Lan reo lêwvwf n:
– Thiêwvwf n-Ninh hay quáwyep . Hồxwbr i côbyhk ởrmml trong trang củbona a tháwyep i-phópeac Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t, côbyhk đjpho ãdzxc cópeac dịdcfl p làirjw m quen vớoeio i táwyep m nàirjw ng đjpho ópeac . Táwyep m nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng tuổrmml i sàirjw n sàirjw n nhau. Dưuvuj ờrmml ng nhưuvuj têwvwf n làirjw Phưuvuj ơbyio ng-Lýpuqb , Phưuvuj ơbyio ng-Cújnsv c, Phưuvuj ơbyio ng-Liễwgvs u, Phưuvuj ơbyio ng-Đomgn ơbyio n, Phưuvuj ơbyio ng-Tiêwvwf n, Phưuvuj ơbyio ng-Dưuvuj ợkhrk c, Phưuvuj ơbyio ng-Quếjnsv , Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh thìmxhd phảcffv i. Cáwyep c nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng, mỗemae i ngưuvuj ờrmml i mộomgn t vẻpexu , nhưuvuj ng nàirjw ng Quỳxkyx nh đjpho ẹiuvc p nhấzskh t. Vậmumf y chújnsv ng ta cho mấzskh y cậmumf u xem mặruty t cáwyep c nàirjw ng, rồxwbr i tùffga y nghi cậmumf u nàirjw o thírzpk ch côbyhk nàirjw o, ta cho kếjnsv t đjpho ôbyhk i.
– Khôbyhk ng ổrmml n rồxwbr i!
Trầpexu n Ninh pháwyep t biểymad u:
– Nhưuvuj vậmumf y e đjpho áwyep nh nhau mấzskh t. Vírzpk thửvgux côbyhk Phưuvuj ơbyio ng-Quếjnsv , màirjw têwvwf n quáwyep i Quáwyep ch-Y vớoeio i têwvwf n quáwyep i Triệdcfl u-Thu cùffga ng chọpexu n thìmxhd sao? Ấlyby y làirjw khôbyhk ng nópeac i, lỡhftr ra bẩrkmy y con quáwyep i cùffga ng chọpexu n mộomgn t côbyhk .
Thiêwvwf n-Ninh hỏyafb i:
– Em cópeac ýpuqb kiếjnsv n gìmxhd khôbyhk ng?
Trầpexu n Ninh tírzpk nh đjpho ốgvtc t ngópeac n tay:
– Em xin đjpho ềgllo nghịdcfl năpuqb m phưuvuj ơbyio ng pháwyep p.
Trầpexu n Di chỉlyby mặruty t Trầpexu n Ninh:
– Thửvgux nópeac i nghe coi. Hễwgvs chưuvuj ớoeio ng tai ta khôbyhk ng gọpexu i mi làirjw Long-biêwvwf n màirjw làirjw thằrkmy n lằrkmy n đjpho ấzskh y.
Trầpexu n Ninh mésmas o mặruty t trêwvwf u thấzskh t kiệdcfl t:
– Mộomgn t làirjw Thầpexu n-phi dùffga ng quyềgllo n, gảcffv cho mỗemae i quáwyep i mộomgn t côbyhk . Quáwyep i nàirjw o may thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c côbyhk hiềgllo n, quáwyep i nàirjw o khôbyhk ng may thìmxhd bịdcfl côbyhk dữhgal ; quáwyep i nàirjw o sốgvtc tốgvtc t thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c côbyhk đjpho ẹiuvc p, quáwyep i nàirjw o xấzskh u sốgvtc thìmxhd gặruty p côbyhk mésmas o mồxwbr m, mắlyby t lésmas , vai u thịdcfl t bắlyby p, mồxwbr hôbyhk i dầpexu u, ngópeac n tay bằrkmy ng cáwyep i quảcffv chuốgvtc i.
Mọpexu i ngưuvuj ờrmml i cưuvuj ờrmml i ồxwbr lêwvwf n.
Nópeac tiếjnsv p:
– Hai làirjw cho đjpho ấzskh u võgkxy , thi văpuqb n, quáwyep i nàirjw o đjpho ứdcfl ng đjpho ầpexu u thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c chọpexu n trưuvuj ớoeio c, quáwyep i nàirjw o hạsymw ng bésmas t thìmxhd còyqca n lạsymw i côbyhk nàirjw o, phảcffv i xàirjw o côbyhk đjpho ópeac .
Thiêwvwf n-Ninh hỏyafb i:
– Còyqca n phưuvuj ơbyio ng pháwyep p thứdcfl ba.
– Tâjnsv u đjpho iệdcfl n hạsymw , phưuvuj ơbyio ng pháwyep p thứdcfl a ba làirjw cho cáwyep c côbyhk đjpho ấzskh u võgkxy . Côbyhk nàirjw o đjpho ứdcfl ng đjpho ầpexu u thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c chọpexu n lấzskh y mộomgn t quáwyep i trưuvuj ớoeio c. Côbyhk nàirjw o hạsymw ng bésmas t thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c lĩuljb nh củbona a nợkhrk ếjnsv hểymad !
Ỷcnzd -Lan bậmumf t cưuvuj ờrmml i:
– Còyqca n phưuvuj ơbyio ng pháwyep p thứdcfl tưuvuj ?
– Phưuvuj ơbyio ng pháwyep p thứdcfl tưuvuj thìmxhd giảcffv n dịdcfl thôbyhk i. Ta cho cáwyep c quáwyep i rújnsv t thăpuqb m, ai rújnsv t trújnsv ng côbyhk nàirjw o thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c côbyhk đjpho ópeac .
Nópeac nhìmxhd n Ỷcnzd -Lan:
– Còyqca n phưuvuj ơbyio ng pháwyep p thứdcfl năpuqb m, ta lấzskh y khăpuqb n quàirjw ng cổrmml củbona a cáwyep c côbyhk đjpho em cho cáwyep c quáwyep i... ngửvgux i.
Ỷcnzd -Lan bậmumf t cưuvuj ờrmml i:
– Ngửvgux i???
– Vâjnsv ng! Sau khi ngửvgux i, quáwyep i nàirjw o thấzskh y hưuvuj ơbyio ng trinh nữhgal ởrmml khăpuqb n tiếjnsv t ra màirjw nhiểymad u nưuvuj ớoeio c miếjnsv ng thìmxhd chọpexu n cáwyep i khăpuqb n ấzskh y. Sau đjpho ópeac ta cho cáwyep c côbyhk xuấzskh t hiệdcfl n. Ai đjpho ưuvuj ợkhrk c khăpuqb n củbona a côbyhk nàirjw o thìmxhd làirjw m chồxwbr ng côbyhk đjpho ópeac .
Mọpexu i ngưuvuj ờrmml i vỗemae tay hoan hôbyhk . Thiêwvwf n-Ninh vui vẻpexu :
– Cópeac lẽdcfl phưuvuj ơbyio ng pháwyep p ngửvgux i khăpuqb n hay hơbyio n.
Phạsymw m Dậmumf t nópeac i nhỏyafb vàirjw o tai Kim-Loan:
– Ngũxkyx đjpho ệdcfl đjpho ềgllo nghịdcfl cho ngửvgux i khăpuqb n, chứdcfl nếjnsv u làirjw anh, thìmxhd anh cho cáwyep c quáwyep i ngửvgux i quầpexu n củbona a cáwyep c nàirjw ng, màirjw phảcffv i làirjw quầpexu n mặruty c ba tháwyep ng chưuvuj a giặruty t!
Kim-Loan cưuvuj ờrmml i nhăpuqb n mặruty t, vỗemae vàirjw o vai chồxwbr ng:
– Nhảcffv m nàirjw o.
Tuy Phạsymw m Dậmumf t Kim-Loan nópeac i vớoeio i nhau rấzskh t nhỏyafb , nhưuvuj ng mọpexu i ngưuvuj ờrmml i đjpho ềgllo u nghe rấzskh t rõgkxy . Tấzskh t cảcffv cùffga ng ôbyhk m bụmxhd ng cưuvuj ờrmml i rũxkyx rưuvuj ợkhrk i.
Ỷcnzd -Lan quyếjnsv t đjpho ịdcfl nh:
– Nghe đjpho âjnsv y! Bâjnsv y giờrmml chịdcfl quyếjnsv t đjpho ịdcfl nh dùffga ng phưuvuj ơbyio ng pháwyep p chọpexu n khăpuqb n. Ta ngừffya ng ăpuqb n tiệdcfl c đjpho ãdzxc , đjpho ểymad mờrmml i quan Tháwyep i-phópeac Đomgn ạsymw i-tưuvuj -mãdzxc Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t vớoeio i táwyep m nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng tớoeio i đjpho âjnsv y dựwfss tiệdcfl c mộomgn t thểymad .
Ỷcnzd -Lan cầpexu m bújnsv t viếjnsv t mộomgn t chỉlyby dụmxhd , sai chim ưuvuj ng mang đjpho i liềgllo n.
Thờrmml i xưuvuj a, mộomgn t chỉlyby dụmxhd củbona a vua, hoàirjw ng-hậmumf u, phi-tầpexu n ban ra, thìmxhd dùffga ngưuvuj ờrmml i nhậmumf n cópeac bậmumf n rộomgn n đjpho ếjnsv n đjpho âjnsv u cũxkyx ng phảcffv i lêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng ngay. Gầpexu n giờrmml sau, thìmxhd cópeac tiếjnsv ng vópeac ngựwfss a lộomgn p bộomgn p. Nộomgn i côbyhk ng Thiêwvwf n-Ninh rấzskh t cao, nàirjw ng lắlyby ng nghe, rồxwbr i nópeac i:
– Cópeac mộomgn t ngưuvuj ờrmml i cỡhftr i ngựwfss a, vớoeio i hai xe song mãdzxc tớoeio i. Cópeac thểymad anh Kiệdcfl t đjpho ếjnsv n. Côbyhk đjpho ểymad Ninh ra đjpho ópeac n.
Thiêwvwf n-Ninh ra ngoàirjw i sâjnsv n, thìmxhd quảcffv Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t vớoeio i táwyep m đjpho ệdcfl tửvgux tớoeio i. Lễwgvs tấzskh t. Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t hỏyafb i:
– Côbyhk ng-chújnsv a, khôbyhk ng biếjnsv t hôbyhk m nay làirjw ngàirjw y gìmxhd màirjw lạsymw i tốgvtc t cho huynh đjpho ếjnsv n thếjnsv . Thầpexu n-phi sai chim ưuvuj ng tuyêwvwf n chỉlyby gọpexu i huynh vớoeio i táwyep m côbyhk đjpho ệdcfl tửvgux vàirjw o ăpuqb n yếjnsv n.
Thiêwvwf n-Ninh dơbyio ngópeac n tay chỏyafb lêwvwf n trờrmml i:
– Bírzpk mậmumf t! Còyqca n nhiềgllo u chuyệdcfl n vui nữhgal a, chứdcfl khôbyhk ng giảcffv n dịdcfl nhưuvuj thếjnsv đjpho âjnsv u.
Nàirjw ng dùffga ng lờrmml i nópeac i bìmxhd nh dâjnsv n vớoeio i táwyep m côbyhk Phưuvuj ơbyio ng:
– Cáwyep c cháwyep u nhớoeio nhésmas . Kểymad từffya lújnsv c nàirjw y, tuyệdcfl t đjpho ốgvtc i khôbyhk ng đjpho ưuvuj ợkhrk c gọpexu i têwvwf n nhau ra. Khi hàirjw nh lễwgvs vớoeio i Thầpexu n-phi thìmxhd cứdcfl gọpexu i làirjw sưuvuj thújnsv c, chứdcfl khôbyhk ng gọpexu i làirjw bệdcfl hạsymw , hay đjpho iệdcfl n hạsymw .
– Dạsymw .
– Cáwyep c cháwyep u đjpho ưuvuj a khăpuqb n quàirjw ng cổrmml cho côbyhk .
Táwyep m nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng ngơbyio ngơbyio ngáwyep c ngáwyep c khôbyhk ng hiểymad u côbyhk ng chújnsv a muốgvtc n gìmxhd , nhưuvuj ng cũxkyx ng tháwyep o khăpuqb n quàirjw ng trao cho Thiêwvwf n-Ninh. Thiêwvwf n-Ninh vẫbona y tay:
– Chújnsv ng ta vàirjw o dựwfss yếjnsv n.
Nàirjw ng hôbyhk lớoeio n:
– Cópeac Tháwyep i-phópeac Lýpuqb Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t vàirjw táwyep m nữhgal đjpho ệdcfl tửvgux tham kiếjnsv n Thầpexu n-phi.
Ỷcnzd -Lan vẫbona y tay:
– Sưuvuj huynh khôbyhk ng nêwvwf n đjpho a lễwgvs .
Táwyep m nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng cùffga ng quỳxkyx gốgvtc i rậmumf p đjpho ầpexu u:
– Bọpexu n đjpho ệdcfl tửvgux xin tham kiếjnsv n sưuvuj thújnsv c.
– Cáwyep c cháwyep u bìmxhd nh thâjnsv n.
Cung nữhgal xếjnsv p chỗemae cho cáwyep c nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng ngồxwbr i. Ỷcnzd -Lan chỉlyby Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t vớoeio i Hoàirjw ng-Nghi nópeac i vớoeio i Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t:
– Sưuvuj huynh ơbyio i! Muộomgn i mờrmml i sưuvuj huynh vớoeio i táwyep m sưuvuj đjpho iệdcfl t chữhgal Phưuvuj ơbyio ng vàirjw o đjpho âjnsv y, chẳtutk ng qua cũxkyx ng vìmxhd chuyệdcfl n trăpuqb m năpuqb m củbona a đjpho áwyep m nàirjw y.
Nópeac i rồxwbr i phi tópeac m tắlyby t nhữhgal ng gìmxhd đjpho ãdzxc xẩrkmy y ra từffya trưuvuj a đjpho ếjnsv n giờrmml . Dùffga đjpho ãdzxc tậmumf p võgkxy , nhưuvuj ng táwyep m nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng cũxkyx ng làirjw con gáwyep i, nghe đjpho ếjnsv n chuyệdcfl n hôbyhk n nhâjnsv n làirjw cújnsv i đjpho ầpexu u e lệdcfl .
Côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh đjpho ểymad táwyep m cáwyep i khăpuqb n ra trưuvuj ớoeio c áwyep n thưuvuj rồxwbr i nópeac i:
– Duyêwvwf n-tìmxhd nh làirjw do trờrmml i xếjnsv p đjpho ặruty t. Đomgn âjnsv y làirjw táwyep m cáwyep i khăpuqb n củbona a táwyep m nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng. Bâjnsv y giờrmml táwyep m em hãdzxc y đjpho ứdcfl ng dậmumf y, mỗemae i em chọpexu n lấzskh y mộomgn t cáwyep i khăpuqb n.
Từffya lújnsv c táwyep m nàirjw ng Phưuvuj ơbyio ng bưuvuj ớoeio c vàirjw o, bọpexu n Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t vớoeio i Hoàirjw ng-Nghi liếjnsv c nhìmxhd n, bấzskh t giáwyep c cùffga ng giậmumf t mìmxhd nh, vìmxhd cảcffv táwyep m nàirjw ng, mỗemae i ngưuvuj ờrmml i mộomgn t vẻpexu . Ngưuvuj ờrmml i thìmxhd ủbona y mịdcfl , ngưuvuj ờrmml i thìmxhd thanh tao, ngưuvuj ờrmml i thìmxhd sắlyby c sảcffv o. Bấzskh t giáwyep c cảcffv táwyep m ngưuvuj ờrmml i cùffga ng nghĩuljb thầpexu m: Thôbyhk i thìmxhd đjpho ưuvuj ợkhrk c làirjw m chồxwbr ng mộomgn t trong táwyep m côbyhk nàirjw y cũxkyx ng tốgvtc t phújnsv c rồxwbr i, chứdcfl đjpho âjnsv u giáwyep m lựwfss a chọpexu n! Bâjnsv y giờrmml nghe Thiêwvwf n-Ninh nópeac i, chújnsv ng truyềgllo n tay nhau táwyep m cáwyep i khăpuqb n, rồxwbr i đjpho ưuvuj a lêwvwf n mũxkyx i ngửvgux i. Thoáwyep ng mộomgn t cáwyep i, mỗemae i ngưuvuj ờrmml i đjpho ãdzxc chọpexu n mộomgn t cáwyep i.
Côbyhk ng-chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh cầpexu m cáwyep i khăpuqb n trêwvwf n tay Hoàirjw ng-Nghi hỏyafb i:
– Khăpuqb n nàirjw y củbona a ai?
Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh cújnsv i đjpho ầpexu u:
– Khảcffv i côbyhk ng chújnsv a củbona a thầpexu n.
Côbyhk ng chújnsv a chỉlyby ghếjnsv cạsymw nh Hoàirjw ng-Nghi cho Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh:
– Cháwyep u ngồxwbr i đjpho âjnsv y đjpho i.
Sau đjpho ópeac côbyhk ng chújnsv a tiếjnsv p tụmxhd c gọpexu i. Khăpuqb n trêwvwf n tay Trầpexu n-Di làirjw củbona a Phưuvuj ơbyio ng-Lýpuqb , trêwvwf n tay Dưuvuj ơbyio ng-Minh làirjw củbona a Phưuvuj ơbyio ng-Cújnsv c, trêwvwf n tay Triệdcfl u-Thu làirjw củbona a Phưuvuj ơbyio ng-Liễwgvs u, trêwvwf n tay Mai-Cầpexu m làirjw củbona a Phưuvuj ơbyio ng-Đomgn ơbyio n, trêwvwf n tay Quáwyep ch-Y làirjw củbona a Phưuvuj ơbyio ng-Tiêwvwf n, trêwvwf n tay Ngôbyhk -Ứwfss c làirjw củbona a Phưuvuj ơbyio ng-Dưuvuj ợkhrk c, trêwvwf n tay Tạsymw -Duy làirjw củbona a Phưuvuj ơbyio ng-Quếjnsv . Sau khi táwyep m cặruty p ngồxwbr i yêwvwf n chỗemae rồxwbr i, côbyhk ng chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh hưuvuj ớoeio ng Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t:
– Âemae m-dưuvuj ơbyio ng làirjw đjpho ạsymw o củbona a trờrmml i. Hôbyhk m nay muộomgn i tuâjnsv n chỉlyby Thầpexu n-phi hỏyafb i táwyep m đjpho ệdcfl tửvgux củbona a huynh cho táwyep m em nuôbyhk i củbona a phi. Vậmumf y ýpuqb huynh thếjnsv nàirjw o?
Thưuvuj ờrmml ng-Kiệdcfl t mừffya ng khôbyhk ng bújnsv t nàirjw o tảcffv xiếjnsv t:
– Táwyep m đjpho ệdcfl tửvgux củbona a thầpexu n, đjpho ưuvuj ợkhrk c Phi hạsymw cốgvtc hỏyafb i cho táwyep m vịdcfl tưuvuj ớoeio ng tàirjw i đjpho ứdcfl c vẹiuvc n toàirjw n, thựwfss c phújnsv c tírzpk ch khôbyhk ng biếjnsv t từffya bao đjpho ờrmml i đjpho ểymad lạsymw i.
Ôomgn ng hôbyhk táwyep m đjpho ệdcfl tửvgux quỳxkyx gốgvtc i tạsymw ơbyio n bàirjw mai Thiêwvwf n-Ninh, tạsymw ơbyio n Thầpexu n-phi, rồxwbr i ngồxwbr i vàirjw o tiệdcfl c. Mưuvuj ờrmml i hai trẻpexu ngồxwbr i bêwvwf n mưuvuj ờrmml i hai thiếjnsv u nữhgal ôbyhk n nhu văpuqb n nhãdzxc , xinh đjpho ẹiuvc p, chújnsv ng tựwfss cảcffv m ơbyio n Thầpexu n-phi đjpho ãdzxc nuôbyhk i dạsymw y chújnsv ng, nay lạsymw i hỏyafb i cho chújnsv ng ngưuvuj ờrmml i vợkhrk xinh đjpho ẹiuvc p, lạsymw i cópeac tàirjw i. Mưuvuj ờrmml i hai cặruty p, mắlyby t liếjnsv c, tìmxhd nh nồxwbr ng rừffya ng rựwfss c nhưuvuj hoa xuâjnsv n nởrmml .
Trong suốgvtc t bữhgal a tiệdcfl c, Ỷcnzd -Lan vớoeio i Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng, Tâjnsv y-hồxwbr thấzskh t kiệdcfl t lạsymw i nópeac i chuyệdcfl n vềgllo cuộomgn c Nam chinh vừffya a qua.
Tiệdcfl c vừffya a tàirjw n thìmxhd vưuvuj ơbyio ng phi Tírzpk n-Nghĩuljb a làirjw Ngọpexu c-Nam tớoeio i. Nàirjw ng hàirjw nh lễwgvs vớoeio i Ỷcnzd -Lan, Thiêwvwf n-Ninh. Ỷcnzd -Lan nắlyby m tay Ngọpexu c-Nam, rồxwbr i nópeac i vớoeio i Thiêwvwf n-Ninh:
– Côbyhk ng chújnsv a! Ởqyhq đjpho âjnsv y chújnsv ng ta đjpho ềgllo u làirjw ngưuvuj ờrmml i nhàirjw , xin côbyhk ng chújnsv a cho miễwgvs n mọpexu i lễwgvs nghi, đjpho ểymad chújnsv ng tôbyhk i cópeac thểymad nópeac i chuyệdcfl n thâjnsv n mậmumf t.
– Cháwyep u xin vâjnsv ng lờrmml i côbyhk .
Ỷcnzd -Lan tópeac m lưuvuj ợkhrk c chuyệdcfl n Hoàirjw ng-Nghi, Chang-Lan cho Ngọpexu c-Nam nghe, rồxwbr i nópeac i:
– Tấzskh t cảcffv năpuqb m cậmumf u, bốgvtc n côbyhk đjpho âjnsv y đjpho ềgllo u chírzpk nh mặruty t thấzskh y Chang-Lan làirjw m nhữhgal ng chuyệdcfl n đjpho ồxwbr i phong bạsymw i tụmxhd c, kinh tởrmml m. Trong khi Chang-Lan lạsymw i nópeac i rằrkmy ng nàirjw ng chưuvuj a từffya ng rờrmml i khỏyafb i Bốgvtc -chírzpk nh. Vậmumf y vụmxhd nàirjw y ra sao, Ngọpexu c-Nam nópeac i cho mìmxhd nh nghe đjpho i.
Vưuvuj ơbyio ng-phi Ngọpexu c-Nam vốgvtc n gầpexu n vớoeio i Hoàirjw ng-Nghi từffya nhỏyafb , thâjnsv n vớoeio i y nhấzskh t trong Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng. Phi cốgvtc c lêwvwf n đjpho ầpexu u Nghi:
– Thựwfss c cổrmml nhâjnsv n nópeac i: thâjnsv m tưuvuj đjpho a oáwyep n cũxkyx ng phảcffv i. Em yêwvwf u Chang-Lan quáwyep rồxwbr i mờrmml cảcffv mắlyby t ra đjpho ếjnsv n khôbyhk ng biếjnsv t gìmxhd nữhgal a. Cópeac bao giờrmml em nghĩuljb cáwyep i con quỷubss cáwyep i Chang-Lan theo gãdzxc Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n vớoeio i Chang-Lan ởrmml tùffga làirjw hai ngưuvuj ờrmml i kháwyep c nhau khôbyhk ng?
– Em khôbyhk ng tin, vìmxhd vẫbona n khuôbyhk n mặruty t kia, tiếjnsv ng nópeac i kia màirjw ...
– Đomgn ưuvuj ợkhrk c, chịdcfl hỏyafb i em mấzskh y câjnsv u nhésmas ?
– Em xin lắlyby ng nghe.
Ngọpexu c-Nam lắlyby c đjpho ầpexu u:
– Em vớoeio i Chang-Lan yêwvwf u nhau gầpexu n tháwyep ng, em từffya ng cầpexu m tay nàirjw ng, hôbyhk n tay nàirjw ng, thìmxhd em phảcffv i biếjnsv t rằrkmy ng bàirjw n tay nàirjw ng trắlyby ng ngầpexu n, thon nhưuvuj bújnsv p măpuqb ng. Chứdcfl ng tỏyafb nàirjw ng chưuvuj a từffya ng luyệdcfl n võgkxy . Lòyqca ng bàirjw n tay nàirjw ng tưuvuj ơbyio i hồxwbr ng chứdcfl khôbyhk ng phảcffv i đjpho ỏyafb nhưuvuj máwyep u, chứdcfl ng tỏyafb nàirjw ng chưuvuj a luyệdcfl n Hồxwbr ng-thiếjnsv t côbyhk ng. Cópeac đjpho újnsv ng thếjnsv khôbyhk ng?
–???.
– Còyqca n cáwyep i côbyhk Chang-Lan theo gãdzxc Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n võgkxy côbyhk ng cao cưuvuj ờrmml ng, biếjnsv t xửvgux dụmxhd ng Chu-sa huyềgllo n-âjnsv m chưuvuj ởrmml ng, ắlyby t bàirjw n tay phảcffv i đjpho ỏyafb lòyqca m. Cópeac đjpho újnsv ng thếjnsv khôbyhk ng?
–?!?!?!
– Suốgvtc t mấzskh y tháwyep ng qua, Chang-Lan luôbyhk n ởrmml cạsymw nh chịdcfl , thìmxhd sao cópeac thểymad đjpho i cùffga ng gãdzxc Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n vàirjw o đjpho áwyep nh Nhậmumf t-lệdcfl , Hảcffv i-vâjnsv n, Đomgn ồxwbr -bàirjw n!!!
Long-biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng nghe Ngọpexu c-Nam hỏyafb i Hoàirjw ng-Nghi màirjw toáwyep t mồxwbr hôbyhk i lạsymw nh, vìmxhd tựwfss cảcffv m thấzskh y mìmxhd nh thiếjnsv u tinh tếjnsv . Nhưuvuj vậmumf y rõgkxy ràirjw ng cópeac hai Chang-Lan kháwyep c nhau.
Ngọpexu c-Nam tiếjnsv p:
– Trong nhữhgal ng ngàirjw y ởrmml Bốgvtc -Chírzpk nh, chịdcfl đjpho ãdzxc thẩrkmy m vấzskh n thâjnsv n phụmxhd Chang-Lan, thìmxhd ôbyhk ng khai rằrkmy ng: Trưuvuj ớoeio c đjpho âjnsv y ôbyhk ng cópeac ăpuqb n nằrkmy m vớoeio i con hầpexu u, đjpho ẻpexu ra đjpho ứdcfl a gáwyep i lớoeio n hơbyio n Chang-Lan mộomgn t tuổrmml i, têwvwf n Chang-Slang. Mấzskh y năpuqb m trưuvuj ớoeio c, mẹiuvc Slang chếjnsv t, nópeac bỏyafb theo Hồxwbr ng-thiếjnsv t giáwyep o. Ừgkxy , chắlyby c làirjw con quỷubss cáwyep i đjpho ópeac mạsymw o danh Chang-Lan.
Hoàirjw ng-Nghi àirjw lêwvwf n mộomgn t tiếjnsv ng:
– Em ngu quáwyep ! Em ngu quáwyep ! Thìmxhd ra gãdzxc Đomgn ôbyhk ng-Thiêwvwf n biếjnsv t rõgkxy chuyệdcfl n em vớoeio i Chang-Lan, rồxwbr i y cho Slang giảcffv làirjw m Chang-Lan, đjpho ưuvuj a bọpexu n em vàirjw o bẫbona y.
Nópeac i đjpho ếjnsv n đjpho âjnsv y Hoàirjw ng-Nghi lạsymw i bêwvwf n Thújnsv y-Phưuvuj ợkhrk ng hỏyafb i:
– Thújnsv y-Phưuvuj ợkhrk ng, Chang-Lan đjpho ầpexu u rồxwbr i?
– Em đjpho ưuvuj a Chang-Lan ra bếjnsv n thủbona y quâjnsv n, thìmxhd thuyềgllo n chởrmml thâjnsv n vưuvuj ơbyio ng Bàirjw i-ma-la đjpho ãdzxc nhổrmml neo đjpho i từffya lâjnsv u rồxwbr i. Chang-Lan khópeac c nứdcfl c nởrmml , rồxwbr i từffya biệdcfl t em, dùffga ng ngựwfss a hưuvuj ớoeio ng vềgllo phưuvuj ơbyio ng Nam màirjw đjpho i. Em hỏyafb i Chang-Lan đjpho i đjpho âjnsv u, thìmxhd nàirjw ng nópeac i rằrkmy ng nàirjw ng vềgllo Chiêwvwf m bằrkmy ng đjpho ưuvuj ờrmml ng bộomgn .
Ỷcnzd -Lan rùffga ng mìmxhd nh:
– Trờrmml i ơbyio i! Thâjnsv n gáwyep i dặruty m trưuvuj ờrmml ng, đjpho ưuvuj ờrmml ng vềgllo Chiêwvwf m xa diệdcfl u vợkhrk i, làirjw m sao Chang-Lan...
Nàirjw ng bảcffv o Thújnsv y-Phưuvuj ợkhrk ng:
– Em đjpho ếjnsv n đjpho iệdcfl n Uy-viễwgvs n, nópeac i vớoeio i quan trựwfss c Khu-mậmumf t việdcfl n sai chim ưuvuj ng đjpho i khắlyby p phủbona huyệdcfl n, cáwyep c trạsymw m dọpexu c đjpho ưuvuj ờrmml ng từffya đjpho âjnsv y vàirjw o Chiêwvwf m, nếjnsv u thấzskh y Chang-Lan thìmxhd giữhgal lạsymw i, rồxwbr i báwyep o vềgllo cho chịdcfl ngay.
Long-Biêwvwf n ngũxkyx hùffga ng đjpho ứdcfl ng dậmumf y:
– Chújnsv ng em xin chịdcfl cho phésmas p dùffga ng ngựwfss a đjpho uổrmml i theo Chang-Lan ngay.
– Khôbyhk ng đjpho ưuvuj ợkhrk c.
Côbyhk ng-chújnsv a Thiêwvwf n-Ninh nópeac i: Bâjnsv y giờrmml cáwyep c em làirjw Đomgn ôbyhk thốgvtc ng, cầpexu m quâjnsv n trong tay. Quâjnsv n luậmumf t cấzskh m khôbyhk ng cho tưuvuj ớoeio ng rờrmml i quâjnsv n, trừffya khi phụmxhd hoàirjw ng cho phésmas p. Vậmumf y chỉlyby bốgvtc n em Kim-Loan, Kim-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Hưuvuj ơbyio ng cópeac thểymad lêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng đjpho uổrmml i theo màirjw thôbyhk i.
Trưuvuj a hôbyhk m ấzskh y, Khu-mậmumf t việdcfl n báwyep o cho biếjnsv t, sau khi sai chim ưuvuj ng truyềgllo n tin đjpho i khắlyby p cáwyep c phủbona , huyệdcfl n, đjpho ồxwbr n trấzskh n, đjpho ềgllo u khôbyhk ng tìmxhd m thấzskh y bópeac ng dáwyep ng Chang-Lan. Bọpexu n Kim-Loan, Kim-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Liêwvwf n, Ngọpexu c-Hưuvuj ơbyio ng chia nhau đjpho i khắlyby p cáwyep c ngảcffv tìmxhd m, kiếjnsv m, nhưuvuj ng khôbyhk ng ra tung tírzpk ch.
Hai hôbyhk m sau, thìmxhd trấzskh n Thiêwvwf n-trưuvuj ờrmml ng báwyep o vềgllo cho biếjnsv t, đjpho ãdzxc thấzskh y con ngựwfss a củbona a Chang-Lan cộomgn t ởrmml mộomgn t gốgvtc c câjnsv y ven sôbyhk ng, còyqca n ngưuvuj ờrmml i nàirjw ng thìmxhd khôbyhk ng thấzskh y. Hoàirjw ng-Nghi cùffga ng Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh vộomgn i lấzskh y ngựwfss a đjpho i Thiêwvwf n-trưuvuj ờrmml ng, đjpho ếjnsv n tậmumf n nơbyio i hỏyafb i han dâjnsv n chújnsv ng nơbyio i cộomgn t ngựwfss a, thìmxhd khôbyhk ng ai thấzskh y bópeac ng dáwyep ng nàirjw ng đjpho âjnsv u. Quan trấzskh n thủbona Thiêwvwf n-trưuvuj ờrmml ng cho rằrkmy ng nàirjw ng đjpho ãdzxc nhảcffv y xuốgvtc ng sôbyhk ng trầpexu m mìmxhd nh rồxwbr i. Hoàirjw ng-Nghi đjpho ặruty t mộomgn t lễwgvs thựwfss c lớoeio n tếjnsv ởrmml bếjnsv n sôbyhk ng, rồxwbr i lêwvwf n đjpho ưuvuj ờrmml ng vềgllo Thăpuqb ng-long.
Chàirjw ng tạsymw Ỷcnzd -Lan:
– Thầpexu n phi ơbyio i! Xésmas t vềgllo nhan sắlyby c thìmxhd Chang-Lan khôbyhk ng hơbyio n Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh, xésmas t vềgllo tàirjw i thìmxhd Chang-Lan càirjw ng khôbyhk ng thểymad so sáwyep nh vớoeio i Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh. Nhưuvuj ng... nhưuvuj ng... cáwyep i tìmxhd nh làirjw cáwyep i chi chi, em khôbyhk ng thểymad giảcffv ng nổrmml i. Phi ơbyio i, khôbyhk ng biếjnsv t bao giờrmml em mớoeio i quêwvwf n đjpho ưuvuj ợkhrk c Chang-Lan. Vậmumf y em xin Thầpexu n-phi khoan cho em làirjw m lễwgvs thàirjw nh hôbyhk n vớoeio i Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh, đjpho ểymad em đjpho i tìmxhd m cho ra tung tírzpk ch Chang-Lan đjpho ãdzxc .
– Nàirjw y Nghi đjpho ệdcfl , chịdcfl đjpho ãdzxc từffya ng qua cáwyep i tuổrmml i củbona a em, chịdcfl hiểymad u em lắlyby m. Nhưuvuj ng giảcffv nhưuvuj Chang-Lan qua đjpho ờrmml i rồxwbr i thìmxhd sao? Khôbyhk ng lẽdcfl em tìmxhd m nàirjw ng cảcffv đjpho ờrmml i? Trong khi đjpho ópeac , Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh đjpho ang tuổrmml i hoa nởrmml . Mặruty t trờrmml i, mặruty t trăpuqb ng thìmxhd muôbyhk n đjpho ờrmml i khôbyhk ng đjpho ổrmml i, nhưuvuj ng hoa nởrmml chỉlyby cópeac thìmxhd .
– Phi vớoeio i em bềgllo ngoàirjw i thìmxhd làirjw tìmxhd nh chịdcfl em, nhưuvuj ng thựwfss c ra phi vớoeio i em nhưuvuj mẹiuvc vớoeio i con. Ngoàirjw i tìmxhd nh mẹiuvc con ra, còyqca n cáwyep i nghĩuljb a chújnsv a tôbyhk i. Phi bảcffv o em nhảcffv y vàirjw o lửvgux a, vàirjw o nưuvuj ớoeio c em cũxkyx ng tuâjnsv n chỉlyby phi màirjw làirjw m. Nhưuvuj ng nếjnsv u nay em tuâjnsv n chỉlyby phi cưuvuj ớoeio i Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh, rồxwbr i em vớoeio i Quỳxkyx nh khôbyhk ng cópeac chújnsv t tìmxhd nh nàirjw o thìmxhd em lạsymw i bấzskh t nhẫbona n vớoeio i Quỳxkyx nh.
Lờrmml i Hoàirjw ng-Nghi làirjw m Thầpexu n-phi nhớoeio lạsymw i chuyệdcfl n nhàirjw vua vớoeio i Dưuvuj ơbyio ng Hồxwbr ng-Hạsymw c. Tuy nhàirjw vua tuâjnsv n chỉlyby đjpho ứdcfl c Tháwyep i-tôbyhk ng cưuvuj ớoeio i Hồxwbr ng-Hạsymw c làirjw m vợkhrk , nhưuvuj ng hai chụmxhd c năpuqb m qua, chưuvuj a mộomgn t lầpexu n nhàirjw vua gầpexu n bàirjw , vìmxhd vậmumf y bàirjw phẫbona n hậmumf n gâjnsv y ra khôbyhk ng biếjnsv t bao nhiêwvwf u đjpho iềgllo u khópeac khăpuqb n cho nhàirjw vua. Phi nắlyby m tay Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh:
– Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh ơbyio i! Sựwfss đjpho ãdzxc nhưuvuj thếjnsv nàirjw y, thìmxhd sưuvuj thújnsv c sẽdcfl tìmxhd m mộomgn t đjpho ấzskh ng anh hùffga ng kháwyep c đjpho ễwgvs gảcffv cho cháwyep u. Cháwyep u đjpho ừffya ng buồxwbr n.
Phưuvuj ơbyio ng-Quỳxkyx nh chắlyby p tay váwyep i phi:
– Trai năpuqb m bẩrkmy y vợkhrk , gáwyep i chírzpk nh chuyêwvwf n mộomgn t chồxwbr ng. Phi đjpho ãdzxc tuyêwvwf n gảcffv em cho Nghi, dùffga chỉlyby làirjw mộomgn t lờrmml i, nhưuvuj ng nghĩuljb a đjpho áwyep vàirjw ng ba sinh khôbyhk ng thểymad đjpho ổrmml i. Dùffga Nghi tìmxhd m thấzskh y Chang-Lan hay khôbyhk ng, thìmxhd em chỉlyby biếjnsv t cópeac Nghi màirjw thôbyhk i.
Cuộ
Đ
Trong khi hù
Cuộ
Dâ
Dâ
Ỷ
Tố
Long-biê
An ngô
– Chị
– Chư
Phạ
Phi kinh ngạ
– Thế
– Nư
Đ
Ỷ
– Cá
Đ
– Hô
Nghe nó
– Sao lạ
Lậ
Ỷ
– Chị
Bố
Suố
Ngay từ
Trê
Khoả
Đ
Thá
– Mẹ
– Đ
Ỷ
Cà
– Đ
Viê
Thuyề
Từ
Phí
Tiế
Trê
Thuyề
Nhà
– Miễ
Cô
– Bá
Ỷ
Lễ
Nhà
– Có
– Tâ
Nhà
– Ninh nhi tó
– Tâ
Nhà
– Kế
– Vì
Tô
– Khô
– Tâ
– Đ
Nhà
– Tâ
Đ
Nhà
Riê
Khi nhà
Nhà
– Cá
Hoà
– Quố
Nhà
– Nguyê
Ghi chú
Đ
Trong khi đ
Trong hai bộ
Đ
Ngay khi nghe tin Quố
Di chú
Cô
« Vạ
Nghĩ
Chư
Cá
Đ
Chú
Đ
Lã
Đ
Thế
Khi ta viế
Từ
1. Mộ
Ghi chú
Khai-Quố
2. Hai là
3. Hai là
4. Mặ
5. Nă
Than ô
Khi ta qua đ
Mộ
Hai là
Ba là
Thầ
Sứ
Sau khi quan khá
Từ
Tuy rằ
Sau khi lễ
Ghi chú
Như
– Tâ
Long tâ
– Quố
Nhà
– Cuộ
Dụ
Nhà
– Bâ
Mai-cả
« Thừ
Lý
Mai-cả
«... Nà
Nay ngư
Phụ
Thư
Quố
– Nà
– Tuâ
Chỉ
Tiế
Tế
– Trư
Nhà
– Mộ
Lý
– Kể
Nhà
– Mư
Ỷ
– Hô
Cả
– Khanh là
– Trong cuộ
Nhà
Nhà
– Cá
– Tâ
Cả
– Phả
Trầ
– Là
Ỷ
– Chí
– Tâ
Triề
Ỷ
– Tam đ
– Tâ
– Việ
Ghi-chú
Bù
Nghe Ỷ
Đ
Thầ
– Hồ
Nguyê
Nhà
– Mư
Thanh-Nhiê
– Thầ
Nhà
– Trẫ
Ỷ
– Trong khoả
Nhà
– Khi họ
Ỷ
– Đ
– Họ
Trầ
– Họ
Nhà
Rồ
– Khu-mậ
Nhà
– Thư
– Tâ
Nhà
– Từ
Thư
– Chí
Lạ
– Như
Lý
– Thầ
– Đ
Phò
– Thầ
– Phò
– Sau khi quâ
Ỷ
– Nà
– Tâ
Tể
– Hô
Phò
– Vụ
– Tâ
Trung-Thà
– Sau khi sư
Vư
– Theo kế
Nhà
– Ngự
Nhà
– Trư
Tí
– Tấ
Nhà
– Trẫ
Trung-Thà
– Chiê
– Đ
Nhà
Ghi chú
Đ
Theo Tố
Đ
Lá
– Thầ
Kim-Loan dị
Nhà
– Vư
Kim-Liê
– Tâ
Chế
Nhà
– Vị
– Tâ
Tí
Vư
– Mờ
Bà
Từ
Nhà
– Thá
Nhạ
Nhà
– Cá
Chang-Lan bỡ
– Con cứ
Chang-Lan e thẹ
– Con quá
Ỷ
– Chị
Liế
– Cá
Sự
Chỉ
– Bá
Cả
Quá
– Thế
Nghe Quá
– Chị
Hoà
– Trư
Nó
– Nghi ơ
Nà
Nghe Chang-Lan nó
– Ở
Ỷ
– Trong tấ
Ngọ
Nghe Ngọ
– Em... em khô
Nà
– Thầ
Ỷ
– Ban nã
Chang-Lan quỳ
– Đ
Nà
– Đ
Nà
– Trờ
Nó
Kim-Liê
– Con gá
Ỷ
– Nghi đ
Nà
– Ngư
Viê
– Cò
Trầ
– Hồ
Phi an ủ
– Việ
Triệ
– Tạ
Có
– Cá
Cô
– Triệ
Nó
Thiê
– Thư
– Dĩ
– Ninh đ
– Nhữ
– Thư
Ỷ
– Thiê
– Khô
Trầ
– Như
Thiê
– Em có
Trầ
– Em xin đ
Trầ
– Thử
Trầ
– Mộ
Mọ
Nó
– Hai là
Thiê
– Cò
– Tâ
Ỷ
– Cò
– Phư
Nó
– Cò
Ỷ
– Ngử
– Vâ
Mọ
– Có
Phạ
– Ngũ
Kim-Loan cư
– Nhả
Tuy Phạ
Ỷ
– Nghe đ
Ỷ
Thờ
– Có
Thiê
– Cô
Thiê
– Bí
Nà
– Cá
– Dạ
– Cá
Tá
– Chú
Nà
– Có
Ỷ
– Sư
Tá
– Bọ
– Cá
Cung nữ
– Sư
Nó
Cô
– Duyê
Từ
Cô
– Khă
Phư
– Khả
Cô
– Chá
Sau đ
– Â
Thư
– Tá
Ô
Trong suố
Tiệ
– Cô
– Chá
Ỷ
– Tấ
Vư
– Thự
– Em khô
– Đ
– Em xin lắ
Ngọ
– Em vớ
–???.
– Cò
–?!?!?!
– Suố
Long-biê
Ngọ
– Trong nhữ
Hoà
– Em ngu quá
Nó
– Thú
– Em đ
Ỷ
– Trờ
Nà
– Em đ
Long-Biê
– Chú
– Khô
Cô
Trư
Hai hô
Chà
– Thầ
– Nà
– Phi vớ
Lờ
– Phư
Phư
– Trai nă
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
