-Bámkpt n Nhàwoua n Trai làwoua cámkpt i gìawej vậpzvn y?
-Đvduq ófdee làwoua têdfoq n mộgjit t gian thưyvcy phòkwms ng, phụljmt thâezkf n nófdee i, sau nàwoua y phòkwms ng đfcrr ófdee cho đfcrr ạoxwq i ca dùuhby ng, sau khi cưyvcy ớpvus i sẽdgjo bàwoua n vềtwzx nófdee . Đvduq ệipix đfcrr ãmkpt bảcibf o Thấoxwq t diệipix p chưyvcy ởzmat ng quỹxsui đfcrr i làwoua m mộgjit t bứwldd c hoàwoua nh phi, têdfoq n làwoua Bámkpt n Nhàwoua n Trai.
Phạoxwq m Nhàwoua n cảcibf m thấoxwq y mộgjit t chúlies t khôkxww ng thígkwe ch hợyxhu p, édpvg p hỏojtp i nófdee i:
-Vậpzvn y Bámkpt n Nhàwoua n Trai thi tậpzvn p làwoua cámkpt i gìawej ?
-Àqhjj ? Đvduq ófdee làwoua nhữavbz ng bàwoua i thơnpdg hôkxww m đfcrr ófdee đfcrr ạoxwq i ca đfcrr ãmkpt đfcrr ọojtp c trêdfoq n đfcrr ạoxwq i đfcrr iệipix n, đfcrr ãmkpt đfcrr ưyvcy ợyxhu c họojtp c sĩtwzx trưyvcy ờgovy ng Thámkpt i Họojtp c tổfdee ng hợyxhu p lạoxwq i. Bệipix hạoxwq chuẩmtyw n bịkxww dùuhby ng danh nghĩtwzx a Văulge n Uyêdfoq n cámkpt c đfcrr ưyvcy a bàwoua i cho nhàwoua in, làwoua đfcrr ệipix cầdpvg u phụljmt thâezkf n đfcrr i mang cámkpt i nàwoua y trởzmat vềtwzx đfcrr âezkf y.
Từykrd lúlies c phưyvcy ờgovy ng làwoua m giấoxwq y Tâezkf y Sơnpdg n bịkxww cámkpt c quan viêdfoq n hoàwoua ng thưyvcy ơnpdg ng tớpvus i đfcrr iềtwzx u tra, tớpvus i bâezkf y giờgovy vẫemak n chưyvcy a hồfhwc i phụljmt c đfcrr ưyvcy ợyxhu c nguyêdfoq n khígkwe , hơnpdg n nữavbz a nộgjit i khốsegb bịkxww trong cung cảcibf nh cámkpt o, khôkxww ng dámkpt m đfcrr i làwoua m khófdee cho Đvduq ạoxwq m Bạoxwq c Thưyvcy cụljmt c nữavbz a. Đvduq ạoxwq m Bạoxwq c thưyvcy cụljmt c rốsegb t cuộgjit c cũjxfo ng cófdee thờgovy i gian rảcibf nh rỗoiqp i, tựpiia nhiêdfoq n phảcibf i chuẩmtyw n bịkxww mộgjit t kếomxn hoạoxwq ch phámkpt t triểgjit n lớpvus n. Thấoxwq t Diệipix p đfcrr ạoxwq i chưyvcy ởzmat ng quỹxsui , Tưyvcy Triệipix t tiểgjit u chưyvcy ởzmat ng quỹxsui , hai ngưyvcy ờgovy i ámkpt nh mắlrjc t đfcrr ềtwzx u theo dõsegb i bảcibf n thi tậpzvn p nàwoua y, trong cung bỏojtp ra mộgjit t phầdpvg n tiềtwzx n, hơnpdg n nữavbz a còkwms n cho phédpvg p tưyvcy nhâezkf n đfcrr ưyvcy ợyxhu c ấoxwq n hàwoua nh phámkpt t bámkpt n, đfcrr âezkf y chígkwe nh làwoua mộgjit t mófdee n hàwoua ng lớpvus n àwoua .
Thi tậpzvn p nàwoua y ai viếomxn t? Phạoxwq m Nhàwoua n, Phạoxwq m Nhàwoua n làwoua ai? Phạoxwq m Nhàwoua n làwoua ôkxww ng chủtalp phígkwe a sau củtalp a Đvduq ạoxwq m Bạoxwq c thưyvcy cụljmt c. Buôkxww n bámkpt n kiếomxn m tiềtwzx n nhưyvcy vậpzvn y, bấoxwq t luậpzvn n làwoua Thấoxwq t Diệipix p chưyvcy ởzmat ng quỹxsui củtalp a Khámkpt nh Dưyvcy đfcrr ưyvcy ờgovy ng, hay chígkwe nh làwoua chưyvcy ởzmat ng quỹxsui âezkf m hiểgjit m đfcrr ứwldd ng sau lưyvcy ng làwoua Phạoxwq m Tưyvcy Triệipix t, đfcrr ềtwzx u khôkxww ng cófdee khảcibf năulge ng nhưyvcy ợyxhu ng lạoxwq i cho triềtwzx u đfcrr ìawej nh. Phạoxwq m Tưyvcy Triệipix t vốsegb n cũjxfo ng cófdee chúlies t thốsegb ng hậpzvn n huynh trưyvcy ởzmat ng khôkxww ng chịkxww u giao mấoxwq y hồfhwc i sau củtalp a Thạoxwq ch Đvduq ầdpvg u kýsjtt ra, hôkxww m nay thấoxwq y đfcrr ưyvcy ợyxhu c thi tậpzvn p nàwoua y, lẽdgjo nàwoua o chịkxww u buôkxww ng tha.
Phạoxwq m Nhàwoua n thấoxwq y trêdfoq n giấoxwq y viếomxn t năulge m chữavbz : Bámkpt n nhàwoua n trai thi tậpzvn p, còkwms n viếomxn t trêdfoq n mìawej nh ởzmat bêdfoq n dưyvcy ớpvus i, trong lòkwms ng cưyvcy ờgovy i khổfdee . Đvduq êdfoq m đfcrr ófdee đfcrr ểgjit che giấoxwq u hàwoua nh tung nửbass a đfcrr êdfoq m tiếomxn n nhậpzvn p hoàwoua ng cung, kếomxn t quảcibf uốsegb ng rưyvcy ợyxhu u nhiềtwzx u quámkpt thàwoua nh cuồfhwc ng tígkwe nh, mộgjit t lúlies c nhấoxwq t thờgovy i khôkxww ng dừykrd ng miệipix ng, nhữavbz ng bàwoua i thơnpdg nàwoua y, khôkxww ng biếomxn t cófdee bao nhiêdfoq u đfcrr iểgjit n cốsegb khôkxww ng thểgjit nófdee i rõsegb , nếomxn u nhưyvcy muốsegb n nófdee i rõsegb ràwoua ng nhữavbz ng đfcrr iểgjit n cốsegb nàwoua y, chắlrjc c sámkpt ch sửbass phảcibf i viếomxn t lạoxwq i khôkxww ng biếomxn t bao nhiêdfoq u màwoua lầdpvg n.
Tứwldd đfcrr ạoxwq i danh támkpt c bịkxww ngàwoua i hoàwoua n chỉvwzd nh rồfhwc i sao? Thếomxn bảcibf n tâezkf n ngữavbz nófdee i cámkpt i gìawej ? Luậpzvn n ngữavbz ? Kinh thi? Hắlrjc c hắlrjc c, thậpzvn t đfcrr úlies ng làwoua khôkxww ng ngạoxwq i ígkwe t, giámkpt khôkxww ng bảcibf n Tưyvcy Trịkxww Thôkxww ng Giámkpt m? Xuyêdfoq n việipix t bảcibf n Tưyvcy Mãmkpt sửbass kýsjtt ? Toàwoua n bộgjit cófdee viếomxn t ra cũjxfo ng khôkxww ng ai cófdee ýsjtt kiếomxn n. (1)
Nghĩtwzx tớpvus i mộgjit t lưyvcy ợyxhu ng côkxww ng việipix c nhưyvcy vậpzvn y, Phạoxwq m Nhàwoua n sợyxhu tớpvus i rùuhby ng cảcibf mìawej nh, nếomxn u nhưyvcy thậpzvn t sựpiia tiếomxn p tụljmt c mởzmat rộgjit ng xuốsegb ng, chỉvwzd sợyxhu Đvduq ạoxwq m Bạoxwq c thưyvcy cụljmt c thậpzvn t phảcibf i đfcrr ổfdee i thàwoua nh cụljmt c truyềtwzx n bámkpt văulge n hófdee a kiếomxn p trưyvcy ớpvus c mấoxwq t thôkxww i. Thậpzvn t ứwldd ng vớpvus i bảcibf n thâezkf n mìawej nh năulge m đfcrr ófdee đfcrr ãmkpt phámkpt t ra chígkwe nguyệipix n to lớpvus n ởzmat Đvduq ạoxwq m Châezkf u rằlies ng: “Trưyvcy ờgovy ng Văulge n Uyêdfoq n cámkpt c phảcibf i khôkxww ng, nếomxn u ngưyvcy ơnpdg i muốsegb n quay lạoxwq i, ta sẽdgjo chỉvwzd giámkpt o lạoxwq i cho mộgjit t lầdpvg n, ngàwoua y đfcrr ófdee ta uốsegb ng quámkpt nhiềtwzx u, ai biếomxn t nófdee i mòkwms cámkpt i gìawej chứwldd .”
Hắlrjc n chủtalp ýsjtt đfcrr ãmkpt đfcrr ịkxww nh rồfhwc i, cófdee thểgjit lừykrd a bịkxww p quámkpt khứwldd thìawej cứwldd lừykrd a đfcrr i, thựpiia c sựpiia cũjxfo ng khôkxww ng phảcibf i tốsegb t đfcrr ẹsjtt p gìawej , cũjxfo ng cófdee chúlies t đfcrr au cắlrjc t da cắlrjc t thịkxww t ấoxwq y chứwldd . Dùuhby ng uốsegb ng say mưyvcy ợyxhu n cớpvus quêdfoq n hếomxn t thảcibf y, dùuhby thếomxn nàwoua o đfcrr i nữavbz a uốsegb ng thêdfoq m lầdpvg n nữavbz a khôkxww ng khédpvg o dễwoua bịkxww chứwldd ng mấoxwq t trígkwe nhớpvus ấoxwq y chứwldd .
-Đvduq âezkf y làwoua tuyệipix t bảcibf n àwoua .
Phạoxwq m Tưyvcy Triệipix t lắlrjc c đfcrr ầdpvg u.
-Đvduq ệipix xem khôkxww ng qua năulge m năulge m, lờgovy i đfcrr ạoxwq i ca nófdee i khôkxww ng viếomxn t thơnpdg phai nhạoxwq t đfcrr i, lạoxwq i nhậpzvn m chứwldd c trởzmat lạoxwq i trong thi đfcrr àwoua n, phỏojtp ng chừykrd ng kiếomxn m mộgjit t đfcrr ốsegb ng tiềtwzx n.
Phạoxwq m Nhàwoua n cưyvcy ờgovy i lắlrjc c đfcrr ầdpvg u, ámkpt nh mắlrjc t rơnpdg i vàwoua o mộgjit t trang giấoxwq y hồfhwc ng phấoxwq n gófdee c thưyvcy phòkwms ng, hiếomxn u kỳezkf hỏojtp i:
-Đvduq ófdee làwoua cámkpt i gìawej ?
Phạoxwq m Tưyvcy Triệipix t nófdee i rằlies ng:
-Danh mụljmt c quàwoua tặfdee ng.
Phạoxwq m Nhàwoua n nao nao, lúlies c nàwoua y mớpvus i nhớpvus tớpvus i ngàwoua y đfcrr ạoxwq i hôkxww n đfcrr ãmkpt gầdpvg n kềtwzx , thếomxn nhưyvcy ng gầdpvg n đfcrr âezkf y xảcibf y ra nhiềtwzx u chuyệipix n tìawej nh nhưyvcy vậpzvn y, khôkxww ng cầdpvg n phảcibf i nófdee i, tâezkf m tìawej nh củtalp a hắlrjc n cùuhby ng vớpvus i lúlies c mớpvus i tớpvus i khámkpt nh miếomxn u thìawej cófdee khámkpt c biệipix t rấoxwq t nhỏojtp . Mẫemak u thâezkf n củtalp a hắlrjc n khôkxww ng thểgjit cùuhby ng tồfhwc n tạoxwq i vớpvus i hắlrjc n, hoàwoua ng đfcrr ếomxn hiệipix n giờgovy còkwms n cófdee thểgjit nắlrjc m trong tay tấoxwq t cảcibf , mộgjit t ngàwoua y hoàwoua ng đfcrr ếomxn bệipix hạoxwq khôkxww ng nắlrjc m đfcrr ưyvcy ợyxhu c mọojtp i thứwldd trong tay, tớpvus i lúlies c đfcrr ófdee , trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a nhấoxwq t đfcrr ịkxww nh sẽdgjo giếomxn t chếomxn t mìawej nh.
Cófdee lẽdgjo nófdee i: nhấoxwq t đfcrr ịkxww nh mìawej nh phảcibf i giếomxn t chếomxn t trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a.
Đvduq ạoxwq i hôkxww n lễwoua màwoua hắlrjc n chờgovy đfcrr ợyxhu i đfcrr ãmkpt lâezkf u dầdpvg n dầdpvg n tớpvus i gầdpvg n rồfhwc i, trong lòkwms ng Phạoxwq m Nhàwoua n sinh ra mộgjit t chúlies t bấoxwq t an cùuhby ng bi ai.
…
Sau mấoxwq y ngàwoua y Đvduq ạoxwq m Bạoxwq c thưyvcy cụljmt c rốsegb t cuộgjit c cũjxfo ng bámkpt n Bámkpt n Nhàwoua n Trai Thi Tậpzvn p ra ngoàwoua i, lầdpvg n nàwoua y Đvduq ạoxwq m Bạoxwq c thưyvcy cụljmt c đfcrr ưyvcy ợyxhu c quyềtwzx n đfcrr ưyvcy a bàwoua i cho nhàwoua in, Phạoxwq m Nhàwoua n tựpiia mìawej nh dứwldd t khoámkpt t vứwldd t bỏojtp hẳomxn n rồfhwc i. Hắlrjc n vốsegb n tưyvcy ởzmat ng rằlies ng nhưyvcy thếomxn làwoua an tâezkf m, khôkxww ng ngờgovy thưyvcy cụljmt c làwoua m mộgjit t nghi lễwoua , mưyvcy ợyxhu n lựpiia c củtalp a Phạoxwq m Nhàwoua n, mờgovy i Tĩtwzx nh Vưyvcy ơnpdg ng thếomxn tửbass , Tâezkf n Kỳezkf Vậpzvn t thiếomxn u khanh Hồfhwc ng Lưyvcy tựpiia … tấoxwq t cảcibf tớpvus i xem.
Phạoxwq m Nhàwoua n lạoxwq i càwoua ng hoảcibf ng sợyxhu hơnpdg n khi muộgjit i muộgjit i tàwoua i ba Phạoxwq m Nhưyvcy ợyxhu c Nhưyvcy ợyxhu c củtalp a mìawej nh lạoxwq i támkpt n thàwoua nh xuấoxwq t đfcrr ầdpvg u lộgjit diệipix n làwoua m hìawej nh tưyvcy ợyxhu ng ngưyvcy ờgovy i phámkpt t ngôkxww n, buổfdee i ra mắlrjc t vôkxww cùuhby ng námkpt o nhiệipix t, màwoua chígkwe nh hắlrjc n muốsegb n mưyvcy ợyxhu n cớpvus bảcibf o trìawej cảcibf m giámkpt c thầdpvg n bígkwe củtalp a nhấoxwq t đfcrr ạoxwq i thi tiêdfoq n, trốsegb n vàwoua o trong biệipix t việipix n hoàwoua ng thấoxwq t, cùuhby ng Lâezkf m Uyểgjit n Nhi nófdee i chuyệipix n luyếomxn n ámkpt i.
Bámkpt t phẩmtyw m Hiệipix p Luậpzvn t Lang phun ra hơnpdg n trăulge m bàwoua i thơnpdg làwoua m cho mộgjit t đfcrr ờgovy i đfcrr ạoxwq i gia Trang Mặfdee c Hàwoua n thổfdee huyếomxn t tạoxwq i đfcrr ưyvcy ơnpdg ng trưyvcy ờgovy ng, cốsegb sựpiia nàwoua y từykrd lâezkf u đfcrr ãmkpt lan truyềtwzx n ra khắlrjc p Khámkpt nh quốsegb c rồfhwc i. Mặfdee c dùuhby cófdee mộgjit t vàwoua i bàwoua i thơnpdg đfcrr ưyvcy ợyxhu c truyềtwzx n lưyvcy u ra ngoàwoua i dâezkf n gian, nhưyvcy ng tậpzvn p thơnpdg nàwoua y đfcrr ưyvcy ợyxhu c xưyvcy ng làwoua támkpt c giảcibf tựpiia tay chỉvwzd giámkpt o, tấoxwq t nhiêdfoq n khôkxww ng tầdpvg m thưyvcy ờgovy ng chúlies t nàwoua o. Quảcibf nhiêdfoq n, thi tậpzvn p vừykrd a mớpvus i bámkpt n ra ngoàwoua i kinh đfcrr ôkxww , thanh danh củtalp a Phạoxwq m Nhàwoua n nhấoxwq t thờgovy i lạoxwq i đfcrr ưyvcy ợyxhu c tăulge ng lêdfoq n mộgjit t nấoxwq c thang mớpvus i.
Tiểgjit u lâezkf u tạoxwq c dạoxwq hựpiia u thu phong.
(Gámkpt c nhỏojtp đfcrr êdfoq m qua giófdee thu tớpvus i.)
Phạoxwq m Nhàwoua n ôkxww n nhu nhìawej n hôkxww n thêdfoq củtalp a mìawej nh, mỉvwzd m cưyvcy ờgovy i nófdee i rằlies ng:
-Nàwoua ng nófdee i biệipix n phámkpt p nàwoua y khôkxww ng cófdee kếomxn t quảcibf .
Lâezkf m Uyểgjit n Nhi mặfdee t màwoua u ủtalp êdfoq , đfcrr ôkxww i môkxww i khảcibf ámkpt i chu lêdfoq n nófdee i:
-Nhiềtwzx u ngàwoua y rồfhwc i cũjxfo ng khôkxww ng đfcrr ưyvcy ợyxhu c ra ngoàwoua i.
Kỳezkf thựpiia c vịkxww tiểgjit u côkxww nưyvcy ơnpdg ng nàwoua y cũjxfo ng biếomxn t, nhữavbz ng chuyệipix n gầdpvg n đfcrr âezkf y ởzmat kinh đfcrr ôkxww , tuy rằlies ng nàwoua ng từykrd nhỏojtp đfcrr ãmkpt lớpvus n lêdfoq n trong hoàwoua ng cung, giốsegb ng nhưyvcy đfcrr ưyvcy ợyxhu c cámkpt c nưyvcy ơnpdg ng nưyvcy ơnpdg ng ôkxww m ấoxwq p trong lòkwms ng bàwoua n tay vậpzvn y. Đvduq ồfhwc ng thờgovy i nàwoua ng cũjxfo ng ốsegb m yếomxn u ôkxww n nhu, khôkxww ng cófdee khảcibf năulge ng tạoxwq o thàwoua nh thưyvcy ơnpdg ng tổfdee n cho nhữavbz ng nưyvcy ơnpdg ng nưyvcy ơnpdg ng nàwoua y, mặfdee c khámkpt c cũjxfo ng bởzmat i vìawej hoàwoua ng đfcrr ếomxn cũjxfo ng yêdfoq u thưyvcy ơnpdg ng nàwoua ng vôkxww cùuhby ng.
“Ngôkxww n chỉvwzd ” nófdee i vềtwzx Trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a, nàwoua ng tựpiia nhiêdfoq n khôkxww ng cófdee thấoxwq y, nhưyvcy ng dầdpvg n dầdpvg n cũjxfo ng nghe đfcrr ưyvcy ợyxhu c vàwoua i tin đfcrr ồfhwc n. Sau đfcrr ófdee lạoxwq i nghe trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a rờgovy i khỏojtp i kinh đfcrr ôkxww đfcrr i tớpvus i Tígkwe n Dưyvcy ơnpdg ng. Trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a đfcrr ãmkpt từykrd ng tớpvus i biệipix t việipix n, mẹsjtt con hai ngưyvcy ờgovy i ngồfhwc i đfcrr ốsegb i diệipix n cófdee chúlies t xa lạoxwq mộgjit t hồfhwc i. Trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a liềtwzx n lêdfoq n xe ngựpiia a rờgovy i khỏojtp i kinh đfcrr ôkxww .
Lâezkf m Uyểgjit n Nhi tuy rằlies ng khôkxww ng biếomxn t Phạoxwq m Nhàwoua n cùuhby ng chuyệipix n mẫemak u thâezkf n phảcibf i rờgovy i đfcrr i cófdee quan hệipix nhưyvcy thếomxn nàwoua o, nhưyvcy ng nàwoua ng mẫemak n cảcibf m vẫemak n nhậpzvn n ra đfcrr ưyvcy ợyxhu c tâezkf m tìawej nh củtalp a Phạoxwq m Nhàwoua n khôkxww ng vui vẻagdu nhưyvcy ngàwoua y xưyvcy a, cho nêdfoq n nàwoua ng đfcrr ềtwzx nghịkxww tìawej m ngàwoua y ra khỏojtp i biệipix t việipix n đfcrr i thưyvcy ởzmat ng cảcibf nh. Hồfhwc ng Diệipix p ởzmat tâezkf y sơnpdg n kinh đfcrr ôkxww rấoxwq t cófdee danh tiếomxn ng.
Nhưyvcy ng nghe thấoxwq y hai chữavbz Tâezkf y Sơnpdg n, Phạoxwq m Nhàwoua n nghĩtwzx tớpvus i mộgjit t phưyvcy ờgovy ng làwoua m giấoxwq y lũjxfo ng đfcrr oạoxwq n thìawej trưyvcy ờgovy ng ởzmat kinh đfcrr ôkxww mộgjit t thờgovy i gian, đfcrr ãmkpt nghĩtwzx tớpvus i vẻagdu mặfdee t âezkf m trầdpvg m khiếomxn p nhưyvcy ợyxhu c nhìawej n mìawej nh củtalp a trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a rồfhwc i.
Phạoxwq m Nhàwoua n rõsegb ràwoua ng trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a đfcrr ãmkpt rờgovy i khỏojtp i kinh đfcrr ôkxww , căulge n bảcibf n đfcrr ềtwzx u làwoua do hoàwoua ng đfcrr ếomxn bệipix hạoxwq , “Ngôkxww n chỉvwzd ” củtalp a mìawej nh chỉvwzd làwoua cấoxwq p cho bệipix hạoxwq mộgjit t cámkpt i lýsjtt do đfcrr ểgjit thuyếomxn t phụljmt c vớpvus i chígkwe nh Thámkpt i Hậpzvn u màwoua thôkxww i.
Tớpvus i đfcrr âezkf y phảcibf i giảcibf i thígkwe ch mộgjit t chúlies t, vua tôkxww i Khámkpt nh quốsegb c hiệipix n giờgovy đfcrr ềtwzx u gọojtp i nhữavbz ng truyềtwzx n đfcrr ơnpdg n bay lảcibf tảcibf khắlrjc p kinh đfcrr ôkxww nhưyvcy tuyếomxn t rơnpdg i hôkxww m đfcrr ófdee làwoua “ngôkxww n chỉvwzd ”. Bởzmat i vìawej cho rằlies ng đfcrr âezkf y làwoua mộgjit t cámkpt ch làwoua m sau khi nhâezkf n gian khôkxww ng cófdee cámkpt ch nàwoua o tốsegb cámkpt o, đfcrr àwoua nh phảcibf i viếomxn t ra giấoxwq y đfcrr ófdee ng gófdee p ýsjtt kiếomxn n.
Trong mấoxwq y ngàwoua y nay, kinh đfcrr ôkxww khôkxww ng ngờgovy cứwldd lậpzvn p lạoxwq i hàwoua nh đfcrr ộgjit ng “ngôkxww n chỉvwzd ” làwoua m cho Giámkpt m Sámkpt t việipix n khẩmtyw n trưyvcy ơnpdg ng mộgjit t hồfhwc i, trong đfcrr ófdee mớpvus i biếomxn t đfcrr ưyvcy ợyxhu c mộgjit t vàwoua i chuyệipix n. Thìawej ra khổfdee dịkxww ch củtalp a mỏojtp đfcrr ồfhwc ng Thámkpt i Nguyêdfoq n tớpvus i kinh thàwoua nh ngựpiia cámkpt o trạoxwq ng, nhưyvcy ng căulge n bảcibf n khôkxww ng tớpvus i đfcrr ưyvcy ợyxhu c văulge n việipix n, cho nêdfoq n mớpvus i họojtp c biệipix n phámkpt p nhưyvcy thếomxn .
Giámkpt m Sámkpt t truy theo căulge n cứwldd , khôkxww ng ngờgovy phámkpt t hiệipix n ra nhữavbz ng giấoxwq y tờgovy đfcrr ưyvcy ợyxhu c cấoxwq p cho đfcrr ámkpt m khổfdee dịkxww ch nàwoua y khôkxww ng ngờgovy chígkwe nh làwoua giấoxwq y củtalp a phưyvcy ờgovy ng làwoua m giấoxwq y Tâezkf y Sơnpdg n!
Thếomxn nhưyvcy ng ngưyvcy ờgovy i giúlies p đfcrr ámkpt m khổfdee dịkxww ch nàwoua y viếomxn t ra cámkpt o trạoxwq ng hàwoua m oan, cũjxfo ng khôkxww ng làwoua m sao màwoua tìawej m ra đfcrr ưyvcy ợyxhu c, chỉvwzd biếomxn t nédpvg t búlies t nhu nhuậpzvn n đfcrr ưyvcy ợyxhu c phámkpt t ra từykrd tay mộgjit t ngưyvcy ờgovy i tưyvcy ớpvus ng sốsegb ngồfhwc i bêdfoq n cạoxwq nh Khámkpt nh miếomxn u. Thếomxn nhưyvcy ng Giámkpt m Sámkpt t việipix n khi tớpvus i đfcrr âezkf y tìawej m tòkwms i mớpvus i phámkpt t hiệipix n ra, đfcrr ịkxww a phưyvcy ơnpdg ng nàwoua y căulge n bảcibf n khôkxww ng cófdee ngưyvcy ờgovy i nàwoua o làwoua thầdpvg y tưyvcy ớpvus ng sốsegb cảcibf --- ngoạoxwq i trừykrd mộgjit t đfcrr ạoxwq i tếomxn tựpiia cảcibf đfcrr ờgovy i dưyvcy ờgovy ng nhưyvcy khôkxww ng bao giờgovy đfcrr i ra ngoàwoua i miếomxn u kia.
Chuyệipix n tìawej nh mỏojtp đfcrr ồfhwc ng tựpiia nhiêdfoq n giao cho Nhấoxwq t Xửbass làwoua m việipix c, rấoxwq t nhanh chófdee ng bắlrjc t mộgjit t chuỗoiqp i quan viêdfoq n ởzmat Thámkpt i Nguyêdfoq n quay vềtwzx kinh, chỉvwzd chờgovy sau mộgjit t thámkpt ng thẩmtyw m vấoxwq n làwoua trảcibf m. Nhưyvcy ng làwoua đfcrr ốsegb i vớpvus i loạoxwq i hàwoua nh đfcrr ộgjit ng “Ngôkxww n chỉvwzd ” nàwoua y, triềtwzx u đfcrr ìawej nh khôkxww ng thểgjit chịkxww u đfcrr ựpiia ng đfcrr ưyvcy ợyxhu c, cho nêdfoq n tăulge ng mạoxwq nh việipix c quảcibf n lýsjtt đfcrr ốsegb i vớpvus i nhữavbz ng phưyvcy ờgovy ng làwoua m giấoxwq y, thếomxn nhưyvcy ng Trầdpvg n việipix n trưyvcy ởzmat ng đfcrr ạoxwq i nhâezkf n củtalp a Giámkpt m Sámkpt t việipix n, khôkxww ng cófdee xửbass phạoxwq t mấoxwq y khổfdee dịkxww ch ởzmat núlies i đfcrr ồfhwc ng, trong mắlrjc t mọojtp i quan viêdfoq n ởzmat đfcrr âezkf y, Trầdpvg n đfcrr ạoxwq i nhâezkf n dưyvcy ờgovy ng nhưyvcy đfcrr ãmkpt nhẹsjtt dạoxwq hơnpdg n rấoxwq t nhiềtwzx u rồfhwc i.
Hắlrjc n phụljmt c hồfhwc i tinh thầdpvg n lạoxwq i, nhìawej n khuôkxww n mặfdee t u sầdpvg u củtalp a Uyểgjit n Nhi, mỉvwzd m cưyvcy ờgovy i đfcrr i ra phígkwe a trưyvcy ớpvus c, nhẹsjtt nhàwoua ng vuốsegb t vẻagdu cằlies m nàwoua ng, ôkxww n nhu nófdee i rằlies ng:
-Tưyvcy ởzmat ng cámkpt i gìawej đfcrr âezkf y? Trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a đfcrr ãmkpt trởzmat vềtwzx Tígkwe n Dưyvcy ơnpdg ng, chúlies ng ta sau hôkxww n lễwoua tựpiia nhiêdfoq n phảcibf i đfcrr i bámkpt i phỏojtp ng rồfhwc i.
Lờgovy i nàwoua y tựpiia nhiêdfoq n làwoua nófdee i dốsegb i, Phạoxwq m Nhàwoua n cảcibf đfcrr ờgovy i nàwoua y cũjxfo ng khôkxww ng muốsegb n đfcrr i Tígkwe n Dưyvcy ơnpdg ng, còkwms n mong muốsegb n trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a chếomxn t giàwoua ởzmat Tígkwe n Dưyvcy ơnpdg ng. Đvduq ưyvcy ơnpdg ng nhiêdfoq n hắlrjc n cũjxfo ng biếomxn t, trưyvcy ớpvus c khi khôkxww ng thểgjit đfcrr ộgjit ng tớpvus i trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a cùuhby ng thếomxn lựpiia c đfcrr ồfhwc ng bọojtp n thầdpvg n bígkwe củtalp a nàwoua ng, hoàwoua ng đfcrr ếomxn bệipix hạoxwq lạoxwq i thígkwe ch chơnpdg i chiêdfoq u dẫemak n xàwoua xuấoxwq t đfcrr ộgjit ng, trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a luôkxww n luôkxww n cófdee ngàwoua y trởzmat vềtwzx .
Lâezkf m Uyểgjit n Nhi miễwoua n cưyvcy ỡmtqg ng cưyvcy ờgovy i nófdee i rằlies ng:
-Xem ra, hôkxww m qua khôkxww ng vàwoua o cung, chàwoua ng cũjxfo ng biếomxn t nhữavbz ng việipix c gầdpvg n đfcrr âezkf y trong cung, nhữavbz ng nưyvcy ơnpdg ng nưyvcy ơnpdg ng đfcrr ềtwzx u tốsegb t, chỉvwzd làwoua thâezkf n thểgjit Thámkpt i Hậpzvn u dưyvcy ờgovy ng nhưyvcy cófdee chúlies t khófdee chịkxww u. Bệipix hạoxwq đfcrr ốsegb i đfcrr ãmkpt i vớpvus i ta cũjxfo ng khôkxww ng còkwms n thâezkf n thiếomxn t nhưyvcy xưyvcy a rồfhwc i.
Phạoxwq m Nhàwoua n trong lòkwms ng thởzmat dàwoua i. Nghĩtwzx thầdpvg m hoàwoua ng đfcrr ếomxn đfcrr ang đfcrr au đfcrr ầdpvg u hoàwoua ng tửbass cấoxwq u kếomxn t vớpvus i lãmkpt o mụljmt củtalp a nàwoua ng tớpvus i tộgjit t cùuhby ng làwoua ai, thếomxn nàwoua o còkwms n cófdee thểgjit nhưyvcy ngàwoua y xưyvcy a.
Hai ngưyvcy ờgovy i nófdee i chuyệipix n phiếomxn m vàwoua i câezkf u, chợyxhu t nghe cófdee thanh âezkf m lãmkpt o ma ma đfcrr i lêdfoq n lầdpvg u. Phạoxwq m Nhàwoua n phảcibf n xạoxwq cófdee đfcrr iềtwzx u kiệipix n, cựpiia c kỳezkf tiêdfoq u sámkpt i thảcibf ngưyvcy ờgovy i xuốsegb ng, đfcrr eo bámkpt m trêdfoq n bệipix cửbass a sổfdee , chuẩmtyw n bịkxww từykrd cửbass a sổfdee nhảcibf y ra ngoàwoua i. Lâezkf m Uyêdfoq n Nhi cưyvcy ờgovy i nófdee i rằlies ng:
-Thậpzvn t đfcrr úlies ng làwoua thófdee i quen rồfhwc i àwoua ?
Phạoxwq m Nhàwoua n cưyvcy ờgovy i cófdee chúlies t ngưyvcy ợyxhu ng ngùuhby ng, nhìawej n khuôkxww n mặfdee t cófdee chúlies t trắlrjc ng bệipix ch củtalp a Uyểgjit n Nhi, trong lòkwms ng nổfdee i nêdfoq n nhu tìawej nh, tiếomxn n tớpvus i ôkxww m nàwoua ng vàwoua o lòkwms ng, nhỏojtp giọojtp ng nófdee i rằlies ng:
-Trưyvcy ớpvus c hôkxww n lễwoua đfcrr ừykrd ng nghĩtwzx nhiềtwzx u màwoua mệipix t, vềtwzx phầdpvg n bệipix nh tìawej nh củtalp a nàwoua ng, đfcrr ừykrd ng sợyxhu , tấoxwq t cảcibf còkwms n cófdee ta, sau nàwoua y còkwms n ta màwoua .
Nhữavbz ng càwoua nh câezkf y xanh lámkpt ngoàwoua i cửbass a vẫemak n quậpzvn t cưyvcy ờgovy ng duy trìawej sứwldd c sốsegb ng củtalp a mìawej nh giữavbz a giófdee thu, nỗoiqp lựpiia c chứwldd ng minh bấoxwq t luậpzvn n ngoạoxwq i cảcibf nh tiêdfoq u đfcrr iềtwzx u nhưyvcy thếomxn nàwoua o, chúlies ng vẫemak n luôkxww n luôkxww n hưyvcy ớpvus ng tớpvus i đfcrr iềtwzx u gìawej tốsegb t đfcrr ẹsjtt p hơnpdg n.
Chỗoiqp quẹsjtt o nơnpdg i thang lêdfoq n lầdpvg u, đfcrr ạoxwq i nha hoàwoua n Tứwldd Kỳezkf nhìawej n côkxww gia cùuhby ng tiểgjit u thưyvcy mộgjit t chỗoiqp , khôkxww ng khỏojtp i thèukra đfcrr ầdpvg u lưyvcy ỡmtqg i xinh đfcrr ẹsjtt p củtalp a mìawej nh ra, thầdpvg m nghĩtwzx Phạoxwq m gia côkxww gia đfcrr ềtwzx u làwoua nhấoxwq t đfcrr ạoxwq i tàwoua i tửbass , thìawej ra lạoxwq i chẳomxn ng biếomxn t xấoxwq u hổfdee nhưyvcy vậpzvn y.
…
Đvduq ạoxwq i hôkxww n sắlrjc p tớpvus i, toàwoua n bộgjit Phạoxwq m phủtalp đfcrr ềtwzx u rấoxwq t námkpt o nhiệipix t, trưyvcy ởzmat ng côkxww ng chúlies a khôkxww ng ởzmat kinh đfcrr ôkxww , cho nêdfoq n côkxww ng támkpt c an bàwoua i bêdfoq n kia, dĩtwzx nhiêdfoq n làwoua do Thụljmt c quýsjtt phi âezkf m thầdpvg m ra tay chỉvwzd đfcrr iểgjit m. Toàwoua n bộgjit Phạoxwq m phủtalp ngoàwoua i việipix c cảcibf nh thấoxwq y vinh quang, càwoua ng thêdfoq m cẩmtyw n thậpzvn n vôkxww cùuhby ng, rấoxwq t sợyxhu mìawej nh thiếomxn u cẩmtyw n thậpzvn n, khôkxww ng thígkwe ch hợyxhu p vớpvus i quy củtalp .
Nhưyvcy ng quy củtalp bảcibf n thâezkf n nófdee cũjxfo ng làwoua mộgjit t chuyệipix n rấoxwq t khófdee rồfhwc i. Thâezkf n phậpzvn n củtalp a Lâezkf m Uyểgjit n Nhi làwoua quậpzvn n chúlies a, chỉvwzd làwoua cófdee támkpt c dụljmt ng trong cung, đfcrr ặfdee t ởzmat thếomxn giớpvus i ngoàwoua i cung, thâezkf n phậpzvn n củtalp a nàwoua ng cũjxfo ng chỉvwzd làwoua con tưyvcy sinh củtalp a Lâezkf m tểgjit tưyvcy ớpvus ng, đfcrr ầdpvg u năulge m nay mớpvus i đfcrr ưyvcy ợyxhu c bệipix hạoxwq nhậpzvn n thứwldd c. Cho nêdfoq n đfcrr ạoxwq i hôkxww n lễwoua nàwoua y, tớpvus i cùuhby ng cũjxfo ng chỉvwzd làwoua nghi lễwoua quậpzvn n chúlies a bìawej nh thưyvcy ờgovy ng thôkxww i, quy cámkpt ch đfcrr ámkpt m cưyvcy ớpvus i củtalp a nhi nữavbz cámkpt c đfcrr ạoxwq i thầdpvg n bìawej nh thưyvcy ờgovy ng, thủtalp y chung cũjxfo ng khôkxww ng thểgjit chấoxwq p nhậpzvn n đfcrr ưyvcy ợyxhu c.
Liễwoua u thịkxww sau mộgjit t lầdpvg n vàwoua o cung, rốsegb t cuộgjit c cũjxfo ng chiếomxn m đfcrr ưyvcy ợyxhu c chỉvwzd đfcrr iểgjit m chígkwe nh xámkpt c củtalp a Thámkpt i Hậpzvn u, tuy rằlies ng Thámkpt i Hậpzvn u cựpiia c kỳezkf khôkxww ng thígkwe ch Lâezkf m phủtalp cófdee mặfdee t trong hôkxww n sựpiia củtalp a ngoạoxwq i tôkxww n nhi bảcibf o bốsegb i củtalp a mìawej nh, nhưyvcy ng vẫemak n nhưyvcy cũjxfo chịkxww u nhúlies n nhưyvcy ờgovy ng, ngầdpvg m đfcrr ồfhwc ng ýsjtt cho Lâezkf m phủtalp thêdfoq m vàwoua o hôkxww n sựpiia nàwoua y. Đvduq ồfhwc ng thờgovy i cũjxfo ng tuyêdfoq n cámkpt o tiếomxn n hàwoua nh nghi lễwoua đfcrr ạoxwq i hôkxww n khôkxww ng theo phưyvcy ơnpdg ng thứwldd c quậpzvn n chúlies a xuấoxwq t giámkpt .
Tuy rằlies ng cao cấoxwq p trong Phạoxwq m thịkxww biếomxn t chuyệipix n cófdee chúlies t thấoxwq t vọojtp ng nho nhỏojtp , nhưyvcy ng nghĩtwzx tớpvus i cùuhby ng Tểgjit tưyvcy ớpvus ng làwoua m đfcrr ámkpt m hỏojtp i, cũjxfo ng làwoua chuyệipix n rấoxwq t cófdee mặfdee t mũjxfo i rồfhwc i, cho nêdfoq n chuẩmtyw n bịkxww cũjxfo ng rấoxwq t cẩmtyw n thậpzvn n.
Chỉvwzd làwoua mọojtp i ngưyvcy ờgovy i khôkxww ng hềtwzx nghĩtwzx tớpvus i, phong cảcibf nh đfcrr ạoxwq i hôkxww n củtalp a Phạoxwq m Nhàwoua n cùuhby ng Lâezkf m Uyểgjit n Nhi, còkwms n hơnpdg n cảcibf tràwoua ng cảcibf nh thàwoua nh hôkxww n giữavbz a côkxww ng chúlies a cùuhby ng phòkwms mãmkpt , đfcrr ềtwzx u càwoua ng đfcrr ámkpt ng cho mọojtp i ngưyvcy ờgovy i phảcibf i nhớpvus trong nhiềtwzx u năulge m.
----------oOo----------
======
Chúlies thígkwe ch:
(1):
. Tứwldd đfcrr ạoxwq i danh támkpt c: Tâezkf y Du Kýsjtt - Ngôkxww Thừykrd a Âbass n, Hồfhwc ng Lâezkf u Mộgjit ng - Tàwoua o Tuyếomxn t Cầdpvg n, Thủtalp y Hửbass - Thi Nạoxwq i Am, Tam Quốsegb c Diễwoua n Nghĩtwzx a - La Quámkpt n Trung.
. Luậpzvn n Ngữavbz làwoua sámkpt ch sưyvcy u tậpzvn p ghi chédpvg p lạoxwq i nhữavbz ng lờgovy i dạoxwq y củtalp a Khổfdee ng Tửbass vàwoua nhữavbz ng lờgovy i nófdee i củtalp a ngưyvcy ờgovy i đfcrr ưyvcy ơnpdg ng thờgovy i. Sámkpt ch Luậpzvn n Ngữavbz gồfhwc m 20 thiêdfoq n, mỗoiqp i thiêdfoq n đfcrr ềtwzx u lấoxwq y chữavbz đfcrr ầdpvg u màwoua đfcrr ặfdee t têdfoq n, vàwoua cámkpt c thiêdfoq n khôkxww ng cófdee liêdfoq n hệipix vớpvus i nhau.
Đvduq ọojtp c sámkpt ch nàwoua y, ngưyvcy ờgovy i ta hiểgjit u đfcrr ưyvcy ợyxhu c phẩmtyw m chấoxwq t tưyvcy cámkpt ch vàwoua tígkwe nh tìawej nh củtalp a Khổfdee ng Tửbass , nhấoxwq t làwoua vềtwzx giámkpt o dụljmt c, ôkxww ng tỏojtp ra làwoua ngưyvcy ờgovy i thấoxwq u hiểgjit u tâezkf m lýsjtt củtalp a từykrd ng họojtp c tròkwms , khédpvg o đfcrr em lờgovy i giảcibf ng dạoxwq y thígkwe ch hợyxhu p vớpvus i từykrd ng trìawej nh đfcrr ộgjit , từykrd ng hoàwoua n cảcibf nh củtalp a mỗoiqp i ngưyvcy ờgovy i. Nhưyvcy cófdee khi cùuhby ng mộgjit t câezkf u hỏojtp i màwoua ôkxww ng trảcibf lờgovy i cho mỗoiqp i ngưyvcy ờgovy i mộgjit t cámkpt ch.
. Tưyvcy trịkxww thôkxww ng giámkpt m (chữavbz Hámkpt n: 資治通鑒/资治通鉴; Wade-Giles: Tzuchih T'ungchien) làwoua mộgjit t cuốsegb n biêdfoq n niêdfoq n sửbass quan trọojtp ng củtalp a Trung Quốsegb c, vớpvus i tổfdee ng cộgjit ng 294 thiêdfoq n vàwoua khoảcibf ng 3 triệipix u chữavbz . Támkpt c giảcibf chígkwe nh củtalp a cuốsegb n sửbass nàwoua y làwoua Tưyvcy Mãmkpt Quang – nhàwoua sửbass họojtp c thờgovy i Tốsegb ng.
. Sửbass Kýsjtt Tưyvcy Mãmkpt Thiêdfoq n (chữavbz Hámkpt n chígkwe nh thểgjit : 史記/史记, latin hófdee a: Shǐjìawej ), còkwms n đfcrr ưyvcy ợyxhu c gọojtp i bằlies ng têdfoq n Sámkpt ch củtalp a ôkxww ng Thámkpt i sửbass (太史公書, Thámkpt i sửbass côkxww ng thưyvcy ) làwoua cuốsegb n sửbass củtalp a Tưyvcy Mãmkpt Thiêdfoq n đfcrr ưyvcy ợyxhu c viếomxn t từykrd năulge m 109 TCN đfcrr ếomxn n 91 TCN, ghi lạoxwq i lịkxww ch sửbass Trung Quốsegb c từykrd thờgovy i Hoàwoua ng Đvduq ếomxn thầdpvg n thoạoxwq i cho tớpvus i thờgovy i ôkxww ng sốsegb ng. Vìawej làwoua văulge n bảcibf n lịkxww ch sửbass Trung Quốsegb c cófdee hệipix thốsegb ng đfcrr ầdpvg u tiêdfoq n, nófdee ảcibf nh hưyvcy ởzmat ng cựpiia c lớpvus n tớpvus i việipix c chédpvg p sửbass vàwoua văulge n chưyvcy ơnpdg ng Trung Quốsegb c sau nàwoua y, cófdee thểgjit so sámkpt nh Tưyvcy Mãmkpt Thiêdfoq n vớpvus i Herodotus vàwoua Sửbass Kýsjtt vớpvus i cuốsegb n Historiai củtalp a ôkxww ng (theo quan đfcrr iểgjit m ngưyvcy ờgovy i phưyvcy ơnpdg ng Tâezkf y).
-Đ
Phạ
-Vậ
-À
Từ
Thi tậ
Phạ
Tứ
Nghĩ
Hắ
-Đ
Phạ
-Đ
Phạ
-Đ
Phạ
-Danh mụ
Phạ
Có
Đ
…
Sau mấ
Phạ
Bá
Tiể
(Gá
Phạ
-Nà
Lâ
-Nhiề
Kỳ
“Ngô
Lâ
Như
Phạ
Tớ
Trong mấ
Giá
Thế
Chuyệ
Hắ
-Tư
Lờ
Lâ
-Xem ra, hô
Phạ
Hai ngư
-Thậ
Phạ
-Trư
Nhữ
Chỗ
…
Đ
Như
Liễ
Tuy rằ
Chỉ
----------oOo----------
======
Chú
(1):
. Tứ
. Luậ
Đ
. Tư
. Sử
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
