-Báxfey n Nhàhfcj n Trai làhfcj cáxfey i gìyahv vậdpqc y?
-Đsoda óautf làhfcj têsenz n mộyxwz t gian thưhihl phònuip ng, phụbgll thâohmc n nóautf i, sau nàhfcj y phònuip ng đohdn óautf cho đohdn ạfslh i ca dùzhkg ng, sau khi cưhihl ớjreh i sẽyahv bàhfcj n vềkbii nóautf . Đsoda ệkodx đohdn ãdqul bảnkmk o Thấmrug t diệkodx p chưhihl ởnmau ng quỹfjyz đohdn i làhfcj m mộyxwz t bứeskn c hoàhfcj nh phi, têsenz n làhfcj Báxfey n Nhàhfcj n Trai.
Phạfslh m Nhàhfcj n cảnkmk m thấmrug y mộyxwz t chúdpqc t khôqhhs ng thícrui ch hợnkmk p, éqfvq p hỏnkmk i nóautf i:
-Vậdpqc y Báxfey n Nhàhfcj n Trai thi tậdpqc p làhfcj cáxfey i gìyahv ?
-Àxfey ? Đsoda óautf làhfcj nhữjzdd ng bàhfcj i thơnkmk hôqhhs m đohdn óautf đohdn ạfslh i ca đohdn ãdqul đohdn ọmrug c trêsenz n đohdn ạfslh i đohdn iệkodx n, đohdn ãdqul đohdn ưhihl ợnkmk c họmrug c sĩpoyj trưhihl ờpsvr ng Tháxfey i Họmrug c tổstsb ng hợnkmk p lạfslh i. Bệkodx hạfslh chuẩnkmk n bịphyn dùzhkg ng danh nghĩpoyj a Vămqbx n Uyêsenz n cáxfey c đohdn ưhihl a bàhfcj i cho nhàhfcj in, làhfcj đohdn ệkodx cầafmp u phụbgll thâohmc n đohdn i mang cáxfey i nàhfcj y trởnmau vềkbii đohdn âohmc y.
Từyxwz lúdpqc c phưhihl ờpsvr ng làhfcj m giấmrug y Tâohmc y Sơnkmk n bịphyn cáxfey c quan viêsenz n hoàhfcj ng thưhihl ơnkmk ng tớjreh i đohdn iềkbii u tra, tớjreh i bâohmc y giờpsvr vẫkbga n chưhihl a hồgahe i phụbgll c đohdn ưhihl ợnkmk c nguyêsenz n khícrui , hơnkmk n nữjzdd a nộyxwz i khốqfvq bịphyn trong cung cảnkmk nh cáxfey o, khôqhhs ng dáxfey m đohdn i làhfcj m khóautf cho Đsoda ạfslh m Bạfslh c Thưhihl cụbgll c nữjzdd a. Đsoda ạfslh m Bạfslh c thưhihl cụbgll c rốqfvq t cuộyxwz c cũrhfh ng cóautf thờpsvr i gian rảnkmk nh rỗrsrm i, tựsxpj nhiêsenz n phảnkmk i chuẩnkmk n bịphyn mộyxwz t kếpsvr hoạfslh ch pháxfey t triểrvbe n lớjreh n. Thấmrug t Diệkodx p đohdn ạfslh i chưhihl ởnmau ng quỹfjyz , Tưhihl Triệkodx t tiểrvbe u chưhihl ởnmau ng quỹfjyz , hai ngưhihl ờpsvr i áxfey nh mắgnqk t đohdn ềkbii u theo dõnuip i bảnkmk n thi tậdpqc p nàhfcj y, trong cung bỏnkmk ra mộyxwz t phầafmp n tiềkbii n, hơnkmk n nữjzdd a cònuip n cho phéqfvq p tưhihl nhâohmc n đohdn ưhihl ợnkmk c ấmrug n hàhfcj nh pháxfey t báxfey n, đohdn âohmc y chícrui nh làhfcj mộyxwz t móautf n hàhfcj ng lớjreh n àhfcj .
Thi tậdpqc p nàhfcj y ai viếpsvr t? Phạfslh m Nhàhfcj n, Phạfslh m Nhàhfcj n làhfcj ai? Phạfslh m Nhàhfcj n làhfcj ôqhhs ng chủmqbx phícrui a sau củmqbx a Đsoda ạfslh m Bạfslh c thưhihl cụbgll c. Buôqhhs n báxfey n kiếpsvr m tiềkbii n nhưhihl vậdpqc y, bấmrug t luậdpqc n làhfcj Thấmrug t Diệkodx p chưhihl ởnmau ng quỹfjyz củmqbx a Kháxfey nh Dưhihl đohdn ưhihl ờpsvr ng, hay chícrui nh làhfcj chưhihl ởnmau ng quỹfjyz âohmc m hiểrvbe m đohdn ứeskn ng sau lưhihl ng làhfcj Phạfslh m Tưhihl Triệkodx t, đohdn ềkbii u khôqhhs ng cóautf khảnkmk nămqbx ng nhưhihl ợnkmk ng lạfslh i cho triềkbii u đohdn ìyahv nh. Phạfslh m Tưhihl Triệkodx t vốqfvq n cũrhfh ng cóautf chúdpqc t thốqfvq ng hậdpqc n huynh trưhihl ởnmau ng khôqhhs ng chịphyn u giao mấmrug y hồgahe i sau củmqbx a Thạfslh ch Đsoda ầafmp u kýnmau ra, hôqhhs m nay thấmrug y đohdn ưhihl ợnkmk c thi tậdpqc p nàhfcj y, lẽyahv nàhfcj o chịphyn u buôqhhs ng tha.
Phạfslh m Nhàhfcj n thấmrug y trêsenz n giấmrug y viếpsvr t nămqbx m chữjzdd : Báxfey n nhàhfcj n trai thi tậdpqc p, cònuip n viếpsvr t trêsenz n mìyahv nh ởnmau bêsenz n dưhihl ớjreh i, trong lònuip ng cưhihl ờpsvr i khổstsb . Đsoda êsenz m đohdn óautf đohdn ểrvbe che giấmrug u hàhfcj nh tung nửeskn a đohdn êsenz m tiếpsvr n nhậdpqc p hoàhfcj ng cung, kếpsvr t quảnkmk uốqfvq ng rưhihl ợnkmk u nhiềkbii u quáxfey thàhfcj nh cuồgahe ng tícrui nh, mộyxwz t lúdpqc c nhấmrug t thờpsvr i khôqhhs ng dừyxwz ng miệkodx ng, nhữjzdd ng bàhfcj i thơnkmk nàhfcj y, khôqhhs ng biếpsvr t cóautf bao nhiêsenz u đohdn iểrvbe n cốqfvq khôqhhs ng thểrvbe nóautf i rõnuip , nếpsvr u nhưhihl muốqfvq n nóautf i rõnuip ràhfcj ng nhữjzdd ng đohdn iểrvbe n cốqfvq nàhfcj y, chắgnqk c sáxfey ch sửeskn phảnkmk i viếpsvr t lạfslh i khôqhhs ng biếpsvr t bao nhiêsenz u màhfcj lầafmp n.
Tứeskn đohdn ạfslh i danh táxfey c bịphyn ngàhfcj i hoàhfcj n chỉpcno nh rồgahe i sao? Thếpsvr bảnkmk n tâohmc n ngữjzdd nóautf i cáxfey i gìyahv ? Luậdpqc n ngữjzdd ? Kinh thi? Hắgnqk c hắgnqk c, thậdpqc t đohdn údpqc ng làhfcj khôqhhs ng ngạfslh i ícrui t, giáxfey khôqhhs ng bảnkmk n Tưhihl Trịphyn Thôqhhs ng Giáxfey m? Xuyêsenz n việkodx t bảnkmk n Tưhihl Mãdqul sửeskn kýnmau ? Toàhfcj n bộyxwz cóautf viếpsvr t ra cũrhfh ng khôqhhs ng ai cóautf ýnmau kiếpsvr n. (1)
Nghĩpoyj tớjreh i mộyxwz t lưhihl ợnkmk ng côqhhs ng việkodx c nhưhihl vậdpqc y, Phạfslh m Nhàhfcj n sợnkmk tớjreh i rùzhkg ng cảnkmk mìyahv nh, nếpsvr u nhưhihl thậdpqc t sựsxpj tiếpsvr p tụbgll c mởnmau rộyxwz ng xuốqfvq ng, chỉpcno sợnkmk Đsoda ạfslh m Bạfslh c thưhihl cụbgll c thậdpqc t phảnkmk i đohdn ổstsb i thàhfcj nh cụbgll c truyềkbii n báxfey vămqbx n hóautf a kiếpsvr p trưhihl ớjreh c mấmrug t thôqhhs i. Thậdpqc t ứeskn ng vớjreh i bảnkmk n thâohmc n mìyahv nh nămqbx m đohdn óautf đohdn ãdqul pháxfey t ra chícrui nguyệkodx n to lớjreh n ởnmau Đsoda ạfslh m Châohmc u rằtiwq ng: “Trưhihl ờpsvr ng Vămqbx n Uyêsenz n cáxfey c phảnkmk i khôqhhs ng, nếpsvr u ngưhihl ơnkmk i muốqfvq n quay lạfslh i, ta sẽyahv chỉpcno giáxfey o lạfslh i cho mộyxwz t lầafmp n, ngàhfcj y đohdn óautf ta uốqfvq ng quáxfey nhiềkbii u, ai biếpsvr t nóautf i mònuip cáxfey i gìyahv chứeskn .”
Hắgnqk n chủmqbx ýnmau đohdn ãdqul đohdn ịphyn nh rồgahe i, cóautf thểrvbe lừyxwz a bịphyn p quáxfey khứeskn thìyahv cứeskn lừyxwz a đohdn i, thựsxpj c sựsxpj cũrhfh ng khôqhhs ng phảnkmk i tốqfvq t đohdn ẹkbii p gìyahv , cũrhfh ng cóautf chúdpqc t đohdn au cắgnqk t da cắgnqk t thịphyn t ấmrug y chứeskn . Dùzhkg ng uốqfvq ng say mưhihl ợnkmk n cớjreh quêsenz n hếpsvr t thảnkmk y, dùzhkg thếpsvr nàhfcj o đohdn i nữjzdd a uốqfvq ng thêsenz m lầafmp n nữjzdd a khôqhhs ng khéqfvq o dễhsth bịphyn chứeskn ng mấmrug t trícrui nhớjreh ấmrug y chứeskn .
-Đsoda âohmc y làhfcj tuyệkodx t bảnkmk n àhfcj .
Phạfslh m Tưhihl Triệkodx t lắgnqk c đohdn ầafmp u.
-Đsoda ệkodx xem khôqhhs ng qua nămqbx m nămqbx m, lờpsvr i đohdn ạfslh i ca nóautf i khôqhhs ng viếpsvr t thơnkmk phai nhạfslh t đohdn i, lạfslh i nhậdpqc m chứeskn c trởnmau lạfslh i trong thi đohdn àhfcj n, phỏnkmk ng chừyxwz ng kiếpsvr m mộyxwz t đohdn ốqfvq ng tiềkbii n.
Phạfslh m Nhàhfcj n cưhihl ờpsvr i lắgnqk c đohdn ầafmp u, áxfey nh mắgnqk t rơnkmk i vàhfcj o mộyxwz t trang giấmrug y hồgahe ng phấmrug n góautf c thưhihl phònuip ng, hiếpsvr u kỳhgpb hỏnkmk i:
-Đsoda óautf làhfcj cáxfey i gìyahv ?
Phạfslh m Tưhihl Triệkodx t nóautf i rằtiwq ng:
-Danh mụbgll c quàhfcj tặsdly ng.
Phạfslh m Nhàhfcj n nao nao, lúdpqc c nàhfcj y mớjreh i nhớjreh tớjreh i ngàhfcj y đohdn ạfslh i hôqhhs n đohdn ãdqul gầafmp n kềkbii , thếpsvr nhưhihl ng gầafmp n đohdn âohmc y xảnkmk y ra nhiềkbii u chuyệkodx n tìyahv nh nhưhihl vậdpqc y, khôqhhs ng cầafmp n phảnkmk i nóautf i, tâohmc m tìyahv nh củmqbx a hắgnqk n cùzhkg ng vớjreh i lúdpqc c mớjreh i tớjreh i kháxfey nh miếpsvr u thìyahv cóautf kháxfey c biệkodx t rấmrug t nhỏnkmk . Mẫkbga u thâohmc n củmqbx a hắgnqk n khôqhhs ng thểrvbe cùzhkg ng tồgahe n tạfslh i vớjreh i hắgnqk n, hoàhfcj ng đohdn ếpsvr hiệkodx n giờpsvr cònuip n cóautf thểrvbe nắgnqk m trong tay tấmrug t cảnkmk , mộyxwz t ngàhfcj y hoàhfcj ng đohdn ếpsvr bệkodx hạfslh khôqhhs ng nắgnqk m đohdn ưhihl ợnkmk c mọmrug i thứeskn trong tay, tớjreh i lúdpqc c đohdn óautf , trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a nhấmrug t đohdn ịphyn nh sẽyahv giếpsvr t chếpsvr t mìyahv nh.
Cóautf lẽyahv nóautf i: nhấmrug t đohdn ịphyn nh mìyahv nh phảnkmk i giếpsvr t chếpsvr t trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a.
Đsoda ạfslh i hôqhhs n lễhsth màhfcj hắgnqk n chờpsvr đohdn ợnkmk i đohdn ãdqul lâohmc u dầafmp n dầafmp n tớjreh i gầafmp n rồgahe i, trong lònuip ng Phạfslh m Nhàhfcj n sinh ra mộyxwz t chúdpqc t bấmrug t an cùzhkg ng bi ai.
…
Sau mấmrug y ngàhfcj y Đsoda ạfslh m Bạfslh c thưhihl cụbgll c rốqfvq t cuộyxwz c cũrhfh ng báxfey n Báxfey n Nhàhfcj n Trai Thi Tậdpqc p ra ngoàhfcj i, lầafmp n nàhfcj y Đsoda ạfslh m Bạfslh c thưhihl cụbgll c đohdn ưhihl ợnkmk c quyềkbii n đohdn ưhihl a bàhfcj i cho nhàhfcj in, Phạfslh m Nhàhfcj n tựsxpj mìyahv nh dứeskn t khoáxfey t vứeskn t bỏnkmk hẳohmc n rồgahe i. Hắgnqk n vốqfvq n tưhihl ởnmau ng rằtiwq ng nhưhihl thếpsvr làhfcj an tâohmc m, khôqhhs ng ngờpsvr thưhihl cụbgll c làhfcj m mộyxwz t nghi lễhsth , mưhihl ợnkmk n lựsxpj c củmqbx a Phạfslh m Nhàhfcj n, mờpsvr i Tĩpoyj nh Vưhihl ơnkmk ng thếpsvr tửeskn , Tâohmc n Kỳhgpb Vậdpqc t thiếpsvr u khanh Hồgahe ng Lưhihl tựsxpj … tấmrug t cảnkmk tớjreh i xem.
Phạfslh m Nhàhfcj n lạfslh i càhfcj ng hoảnkmk ng sợnkmk hơnkmk n khi muộyxwz i muộyxwz i tàhfcj i ba Phạfslh m Nhưhihl ợnkmk c Nhưhihl ợnkmk c củmqbx a mìyahv nh lạfslh i táxfey n thàhfcj nh xuấmrug t đohdn ầafmp u lộyxwz diệkodx n làhfcj m hìyahv nh tưhihl ợnkmk ng ngưhihl ờpsvr i pháxfey t ngôqhhs n, buổstsb i ra mắgnqk t vôqhhs cùzhkg ng náxfey o nhiệkodx t, màhfcj chícrui nh hắgnqk n muốqfvq n mưhihl ợnkmk n cớjreh bảnkmk o trìyahv cảnkmk m giáxfey c thầafmp n bícrui củmqbx a nhấmrug t đohdn ạfslh i thi tiêsenz n, trốqfvq n vàhfcj o trong biệkodx t việkodx n hoàhfcj ng thấmrug t, cùzhkg ng Lâohmc m Uyểrvbe n Nhi nóautf i chuyệkodx n luyếpsvr n áxfey i.
Báxfey t phẩnkmk m Hiệkodx p Luậdpqc t Lang phun ra hơnkmk n trămqbx m bàhfcj i thơnkmk làhfcj m cho mộyxwz t đohdn ờpsvr i đohdn ạfslh i gia Trang Mặsdly c Hàhfcj n thổstsb huyếpsvr t tạfslh i đohdn ưhihl ơnkmk ng trưhihl ờpsvr ng, cốqfvq sựsxpj nàhfcj y từyxwz lâohmc u đohdn ãdqul lan truyềkbii n ra khắgnqk p Kháxfey nh quốqfvq c rồgahe i. Mặsdly c dùzhkg cóautf mộyxwz t vàhfcj i bàhfcj i thơnkmk đohdn ưhihl ợnkmk c truyềkbii n lưhihl u ra ngoàhfcj i dâohmc n gian, nhưhihl ng tậdpqc p thơnkmk nàhfcj y đohdn ưhihl ợnkmk c xưhihl ng làhfcj táxfey c giảnkmk tựsxpj tay chỉpcno giáxfey o, tấmrug t nhiêsenz n khôqhhs ng tầafmp m thưhihl ờpsvr ng chúdpqc t nàhfcj o. Quảnkmk nhiêsenz n, thi tậdpqc p vừyxwz a mớjreh i báxfey n ra ngoàhfcj i kinh đohdn ôqhhs , thanh danh củmqbx a Phạfslh m Nhàhfcj n nhấmrug t thờpsvr i lạfslh i đohdn ưhihl ợnkmk c tămqbx ng lêsenz n mộyxwz t nấmrug c thang mớjreh i.
Tiểrvbe u lâohmc u tạfslh c dạfslh hựsxpj u thu phong.
(Gáxfey c nhỏnkmk đohdn êsenz m qua gióautf thu tớjreh i.)
Phạfslh m Nhàhfcj n ôqhhs n nhu nhìyahv n hôqhhs n thêsenz củmqbx a mìyahv nh, mỉpcno m cưhihl ờpsvr i nóautf i rằtiwq ng:
-Nàhfcj ng nóautf i biệkodx n pháxfey p nàhfcj y khôqhhs ng cóautf kếpsvr t quảnkmk .
Lâohmc m Uyểrvbe n Nhi mặsdly t màhfcj u ủmqbx êsenz , đohdn ôqhhs i môqhhs i khảnkmk áxfey i chu lêsenz n nóautf i:
-Nhiềkbii u ngàhfcj y rồgahe i cũrhfh ng khôqhhs ng đohdn ưhihl ợnkmk c ra ngoàhfcj i.
Kỳhgpb thựsxpj c vịphyn tiểrvbe u côqhhs nưhihl ơnkmk ng nàhfcj y cũrhfh ng biếpsvr t, nhữjzdd ng chuyệkodx n gầafmp n đohdn âohmc y ởnmau kinh đohdn ôqhhs , tuy rằtiwq ng nàhfcj ng từyxwz nhỏnkmk đohdn ãdqul lớjreh n lêsenz n trong hoàhfcj ng cung, giốqfvq ng nhưhihl đohdn ưhihl ợnkmk c cáxfey c nưhihl ơnkmk ng nưhihl ơnkmk ng ôqhhs m ấmrug p trong lònuip ng bàhfcj n tay vậdpqc y. Đsoda ồgahe ng thờpsvr i nàhfcj ng cũrhfh ng ốqfvq m yếpsvr u ôqhhs n nhu, khôqhhs ng cóautf khảnkmk nămqbx ng tạfslh o thàhfcj nh thưhihl ơnkmk ng tổstsb n cho nhữjzdd ng nưhihl ơnkmk ng nưhihl ơnkmk ng nàhfcj y, mặsdly c kháxfey c cũrhfh ng bởnmau i vìyahv hoàhfcj ng đohdn ếpsvr cũrhfh ng yêsenz u thưhihl ơnkmk ng nàhfcj ng vôqhhs cùzhkg ng.
“Ngôqhhs n chỉpcno ” nóautf i vềkbii Trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a, nàhfcj ng tựsxpj nhiêsenz n khôqhhs ng cóautf thấmrug y, nhưhihl ng dầafmp n dầafmp n cũrhfh ng nghe đohdn ưhihl ợnkmk c vàhfcj i tin đohdn ồgahe n. Sau đohdn óautf lạfslh i nghe trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a rờpsvr i khỏnkmk i kinh đohdn ôqhhs đohdn i tớjreh i Tícrui n Dưhihl ơnkmk ng. Trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a đohdn ãdqul từyxwz ng tớjreh i biệkodx t việkodx n, mẹkbii con hai ngưhihl ờpsvr i ngồgahe i đohdn ốqfvq i diệkodx n cóautf chúdpqc t xa lạfslh mộyxwz t hồgahe i. Trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a liềkbii n lêsenz n xe ngựsxpj a rờpsvr i khỏnkmk i kinh đohdn ôqhhs .
Lâohmc m Uyểrvbe n Nhi tuy rằtiwq ng khôqhhs ng biếpsvr t Phạfslh m Nhàhfcj n cùzhkg ng chuyệkodx n mẫkbga u thâohmc n phảnkmk i rờpsvr i đohdn i cóautf quan hệkodx nhưhihl thếpsvr nàhfcj o, nhưhihl ng nàhfcj ng mẫkbga n cảnkmk m vẫkbga n nhậdpqc n ra đohdn ưhihl ợnkmk c tâohmc m tìyahv nh củmqbx a Phạfslh m Nhàhfcj n khôqhhs ng vui vẻmrug nhưhihl ngàhfcj y xưhihl a, cho nêsenz n nàhfcj ng đohdn ềkbii nghịphyn tìyahv m ngàhfcj y ra khỏnkmk i biệkodx t việkodx n đohdn i thưhihl ởnmau ng cảnkmk nh. Hồgahe ng Diệkodx p ởnmau tâohmc y sơnkmk n kinh đohdn ôqhhs rấmrug t cóautf danh tiếpsvr ng.
Nhưhihl ng nghe thấmrug y hai chữjzdd Tâohmc y Sơnkmk n, Phạfslh m Nhàhfcj n nghĩpoyj tớjreh i mộyxwz t phưhihl ờpsvr ng làhfcj m giấmrug y lũrhfh ng đohdn oạfslh n thìyahv trưhihl ờpsvr ng ởnmau kinh đohdn ôqhhs mộyxwz t thờpsvr i gian, đohdn ãdqul nghĩpoyj tớjreh i vẻmrug mặsdly t âohmc m trầafmp m khiếpsvr p nhưhihl ợnkmk c nhìyahv n mìyahv nh củmqbx a trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a rồgahe i.
Phạfslh m Nhàhfcj n rõnuip ràhfcj ng trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a đohdn ãdqul rờpsvr i khỏnkmk i kinh đohdn ôqhhs , cămqbx n bảnkmk n đohdn ềkbii u làhfcj do hoàhfcj ng đohdn ếpsvr bệkodx hạfslh , “Ngôqhhs n chỉpcno ” củmqbx a mìyahv nh chỉpcno làhfcj cấmrug p cho bệkodx hạfslh mộyxwz t cáxfey i lýnmau do đohdn ểrvbe thuyếpsvr t phụbgll c vớjreh i chícrui nh Tháxfey i Hậdpqc u màhfcj thôqhhs i.
Tớjreh i đohdn âohmc y phảnkmk i giảnkmk i thícrui ch mộyxwz t chúdpqc t, vua tôqhhs i Kháxfey nh quốqfvq c hiệkodx n giờpsvr đohdn ềkbii u gọmrug i nhữjzdd ng truyềkbii n đohdn ơnkmk n bay lảnkmk tảnkmk khắgnqk p kinh đohdn ôqhhs nhưhihl tuyếpsvr t rơnkmk i hôqhhs m đohdn óautf làhfcj “ngôqhhs n chỉpcno ”. Bởnmau i vìyahv cho rằtiwq ng đohdn âohmc y làhfcj mộyxwz t cáxfey ch làhfcj m sau khi nhâohmc n gian khôqhhs ng cóautf cáxfey ch nàhfcj o tốqfvq cáxfey o, đohdn àhfcj nh phảnkmk i viếpsvr t ra giấmrug y đohdn óautf ng góautf p ýnmau kiếpsvr n.
Trong mấmrug y ngàhfcj y nay, kinh đohdn ôqhhs khôqhhs ng ngờpsvr cứeskn lậdpqc p lạfslh i hàhfcj nh đohdn ộyxwz ng “ngôqhhs n chỉpcno ” làhfcj m cho Giáxfey m Sáxfey t việkodx n khẩnkmk n trưhihl ơnkmk ng mộyxwz t hồgahe i, trong đohdn óautf mớjreh i biếpsvr t đohdn ưhihl ợnkmk c mộyxwz t vàhfcj i chuyệkodx n. Thìyahv ra khổstsb dịphyn ch củmqbx a mỏnkmk đohdn ồgahe ng Tháxfey i Nguyêsenz n tớjreh i kinh thàhfcj nh ngựsxpj cáxfey o trạfslh ng, nhưhihl ng cămqbx n bảnkmk n khôqhhs ng tớjreh i đohdn ưhihl ợnkmk c vămqbx n việkodx n, cho nêsenz n mớjreh i họmrug c biệkodx n pháxfey p nhưhihl thếpsvr .
Giáxfey m Sáxfey t truy theo cămqbx n cứeskn , khôqhhs ng ngờpsvr pháxfey t hiệkodx n ra nhữjzdd ng giấmrug y tờpsvr đohdn ưhihl ợnkmk c cấmrug p cho đohdn áxfey m khổstsb dịphyn ch nàhfcj y khôqhhs ng ngờpsvr chícrui nh làhfcj giấmrug y củmqbx a phưhihl ờpsvr ng làhfcj m giấmrug y Tâohmc y Sơnkmk n!
Thếpsvr nhưhihl ng ngưhihl ờpsvr i giúdpqc p đohdn áxfey m khổstsb dịphyn ch nàhfcj y viếpsvr t ra cáxfey o trạfslh ng hàhfcj m oan, cũrhfh ng khôqhhs ng làhfcj m sao màhfcj tìyahv m ra đohdn ưhihl ợnkmk c, chỉpcno biếpsvr t néqfvq t búdpqc t nhu nhuậdpqc n đohdn ưhihl ợnkmk c pháxfey t ra từyxwz tay mộyxwz t ngưhihl ờpsvr i tưhihl ớjreh ng sốqfvq ngồgahe i bêsenz n cạfslh nh Kháxfey nh miếpsvr u. Thếpsvr nhưhihl ng Giáxfey m Sáxfey t việkodx n khi tớjreh i đohdn âohmc y tìyahv m tònuip i mớjreh i pháxfey t hiệkodx n ra, đohdn ịphyn a phưhihl ơnkmk ng nàhfcj y cămqbx n bảnkmk n khôqhhs ng cóautf ngưhihl ờpsvr i nàhfcj o làhfcj thầafmp y tưhihl ớjreh ng sốqfvq cảnkmk --- ngoạfslh i trừyxwz mộyxwz t đohdn ạfslh i tếpsvr tựsxpj cảnkmk đohdn ờpsvr i dưhihl ờpsvr ng nhưhihl khôqhhs ng bao giờpsvr đohdn i ra ngoàhfcj i miếpsvr u kia.
Chuyệkodx n tìyahv nh mỏnkmk đohdn ồgahe ng tựsxpj nhiêsenz n giao cho Nhấmrug t Xửeskn làhfcj m việkodx c, rấmrug t nhanh chóautf ng bắgnqk t mộyxwz t chuỗrsrm i quan viêsenz n ởnmau Tháxfey i Nguyêsenz n quay vềkbii kinh, chỉpcno chờpsvr sau mộyxwz t tháxfey ng thẩnkmk m vấmrug n làhfcj trảnkmk m. Nhưhihl ng làhfcj đohdn ốqfvq i vớjreh i loạfslh i hàhfcj nh đohdn ộyxwz ng “Ngôqhhs n chỉpcno ” nàhfcj y, triềkbii u đohdn ìyahv nh khôqhhs ng thểrvbe chịphyn u đohdn ựsxpj ng đohdn ưhihl ợnkmk c, cho nêsenz n tămqbx ng mạfslh nh việkodx c quảnkmk n lýnmau đohdn ốqfvq i vớjreh i nhữjzdd ng phưhihl ờpsvr ng làhfcj m giấmrug y, thếpsvr nhưhihl ng Trầafmp n việkodx n trưhihl ởnmau ng đohdn ạfslh i nhâohmc n củmqbx a Giáxfey m Sáxfey t việkodx n, khôqhhs ng cóautf xửeskn phạfslh t mấmrug y khổstsb dịphyn ch ởnmau núdpqc i đohdn ồgahe ng, trong mắgnqk t mọmrug i quan viêsenz n ởnmau đohdn âohmc y, Trầafmp n đohdn ạfslh i nhâohmc n dưhihl ờpsvr ng nhưhihl đohdn ãdqul nhẹkbii dạfslh hơnkmk n rấmrug t nhiềkbii u rồgahe i.
Hắgnqk n phụbgll c hồgahe i tinh thầafmp n lạfslh i, nhìyahv n khuôqhhs n mặsdly t u sầafmp u củmqbx a Uyểrvbe n Nhi, mỉpcno m cưhihl ờpsvr i đohdn i ra phícrui a trưhihl ớjreh c, nhẹkbii nhàhfcj ng vuốqfvq t vẻmrug cằtiwq m nàhfcj ng, ôqhhs n nhu nóautf i rằtiwq ng:
-Tưhihl ởnmau ng cáxfey i gìyahv đohdn âohmc y? Trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a đohdn ãdqul trởnmau vềkbii Tícrui n Dưhihl ơnkmk ng, chúdpqc ng ta sau hôqhhs n lễhsth tựsxpj nhiêsenz n phảnkmk i đohdn i báxfey i phỏnkmk ng rồgahe i.
Lờpsvr i nàhfcj y tựsxpj nhiêsenz n làhfcj nóautf i dốqfvq i, Phạfslh m Nhàhfcj n cảnkmk đohdn ờpsvr i nàhfcj y cũrhfh ng khôqhhs ng muốqfvq n đohdn i Tícrui n Dưhihl ơnkmk ng, cònuip n mong muốqfvq n trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a chếpsvr t giàhfcj ởnmau Tícrui n Dưhihl ơnkmk ng. Đsoda ưhihl ơnkmk ng nhiêsenz n hắgnqk n cũrhfh ng biếpsvr t, trưhihl ớjreh c khi khôqhhs ng thểrvbe đohdn ộyxwz ng tớjreh i trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a cùzhkg ng thếpsvr lựsxpj c đohdn ồgahe ng bọmrug n thầafmp n bícrui củmqbx a nàhfcj ng, hoàhfcj ng đohdn ếpsvr bệkodx hạfslh lạfslh i thícrui ch chơnkmk i chiêsenz u dẫkbga n xàhfcj xuấmrug t đohdn ộyxwz ng, trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a luôqhhs n luôqhhs n cóautf ngàhfcj y trởnmau vềkbii .
Lâohmc m Uyểrvbe n Nhi miễhsth n cưhihl ỡtrbz ng cưhihl ờpsvr i nóautf i rằtiwq ng:
-Xem ra, hôqhhs m qua khôqhhs ng vàhfcj o cung, chàhfcj ng cũrhfh ng biếpsvr t nhữjzdd ng việkodx c gầafmp n đohdn âohmc y trong cung, nhữjzdd ng nưhihl ơnkmk ng nưhihl ơnkmk ng đohdn ềkbii u tốqfvq t, chỉpcno làhfcj thâohmc n thểrvbe Tháxfey i Hậdpqc u dưhihl ờpsvr ng nhưhihl cóautf chúdpqc t khóautf chịphyn u. Bệkodx hạfslh đohdn ốqfvq i đohdn ãdqul i vớjreh i ta cũrhfh ng khôqhhs ng cònuip n thâohmc n thiếpsvr t nhưhihl xưhihl a rồgahe i.
Phạfslh m Nhàhfcj n trong lònuip ng thởnmau dàhfcj i. Nghĩpoyj thầafmp m hoàhfcj ng đohdn ếpsvr đohdn ang đohdn au đohdn ầafmp u hoàhfcj ng tửeskn cấmrug u kếpsvr t vớjreh i lãdqul o mụbgll củmqbx a nàhfcj ng tớjreh i tộyxwz t cùzhkg ng làhfcj ai, thếpsvr nàhfcj o cònuip n cóautf thểrvbe nhưhihl ngàhfcj y xưhihl a.
Hai ngưhihl ờpsvr i nóautf i chuyệkodx n phiếpsvr m vàhfcj i câohmc u, chợnkmk t nghe cóautf thanh âohmc m lãdqul o ma ma đohdn i lêsenz n lầafmp u. Phạfslh m Nhàhfcj n phảnkmk n xạfslh cóautf đohdn iềkbii u kiệkodx n, cựsxpj c kỳhgpb tiêsenz u sáxfey i thảnkmk ngưhihl ờpsvr i xuốqfvq ng, đohdn eo báxfey m trêsenz n bệkodx cửeskn a sổstsb , chuẩnkmk n bịphyn từyxwz cửeskn a sổstsb nhảnkmk y ra ngoàhfcj i. Lâohmc m Uyêsenz n Nhi cưhihl ờpsvr i nóautf i rằtiwq ng:
-Thậdpqc t đohdn údpqc ng làhfcj thóautf i quen rồgahe i àhfcj ?
Phạfslh m Nhàhfcj n cưhihl ờpsvr i cóautf chúdpqc t ngưhihl ợnkmk ng ngùzhkg ng, nhìyahv n khuôqhhs n mặsdly t cóautf chúdpqc t trắgnqk ng bệkodx ch củmqbx a Uyểrvbe n Nhi, trong lònuip ng nổstsb i nêsenz n nhu tìyahv nh, tiếpsvr n tớjreh i ôqhhs m nàhfcj ng vàhfcj o lònuip ng, nhỏnkmk giọmrug ng nóautf i rằtiwq ng:
-Trưhihl ớjreh c hôqhhs n lễhsth đohdn ừyxwz ng nghĩpoyj nhiềkbii u màhfcj mệkodx t, vềkbii phầafmp n bệkodx nh tìyahv nh củmqbx a nàhfcj ng, đohdn ừyxwz ng sợnkmk , tấmrug t cảnkmk cònuip n cóautf ta, sau nàhfcj y cònuip n ta màhfcj .
Nhữjzdd ng càhfcj nh câohmc y xanh láxfey ngoàhfcj i cửeskn a vẫkbga n quậdpqc t cưhihl ờpsvr ng duy trìyahv sứeskn c sốqfvq ng củmqbx a mìyahv nh giữjzdd a gióautf thu, nỗrsrm lựsxpj c chứeskn ng minh bấmrug t luậdpqc n ngoạfslh i cảnkmk nh tiêsenz u đohdn iềkbii u nhưhihl thếpsvr nàhfcj o, chúdpqc ng vẫkbga n luôqhhs n luôqhhs n hưhihl ớjreh ng tớjreh i đohdn iềkbii u gìyahv tốqfvq t đohdn ẹkbii p hơnkmk n.
Chỗrsrm quẹkbii o nơnkmk i thang lêsenz n lầafmp u, đohdn ạfslh i nha hoàhfcj n Tứeskn Kỳhgpb nhìyahv n côqhhs gia cùzhkg ng tiểrvbe u thưhihl mộyxwz t chỗrsrm , khôqhhs ng khỏnkmk i thèeskn đohdn ầafmp u lưhihl ỡtrbz i xinh đohdn ẹkbii p củmqbx a mìyahv nh ra, thầafmp m nghĩpoyj Phạfslh m gia côqhhs gia đohdn ềkbii u làhfcj nhấmrug t đohdn ạfslh i tàhfcj i tửeskn , thìyahv ra lạfslh i chẳohmc ng biếpsvr t xấmrug u hổstsb nhưhihl vậdpqc y.
…
Đsoda ạfslh i hôqhhs n sắgnqk p tớjreh i, toàhfcj n bộyxwz Phạfslh m phủmqbx đohdn ềkbii u rấmrug t náxfey o nhiệkodx t, trưhihl ởnmau ng côqhhs ng chúdpqc a khôqhhs ng ởnmau kinh đohdn ôqhhs , cho nêsenz n côqhhs ng táxfey c an bàhfcj i bêsenz n kia, dĩpoyj nhiêsenz n làhfcj do Thụbgll c quýnmau phi âohmc m thầafmp m ra tay chỉpcno đohdn iểrvbe m. Toàhfcj n bộyxwz Phạfslh m phủmqbx ngoàhfcj i việkodx c cảnkmk nh thấmrug y vinh quang, càhfcj ng thêsenz m cẩnkmk n thậdpqc n vôqhhs cùzhkg ng, rấmrug t sợnkmk mìyahv nh thiếpsvr u cẩnkmk n thậdpqc n, khôqhhs ng thícrui ch hợnkmk p vớjreh i quy củmqbx .
Nhưhihl ng quy củmqbx bảnkmk n thâohmc n nóautf cũrhfh ng làhfcj mộyxwz t chuyệkodx n rấmrug t khóautf rồgahe i. Thâohmc n phậdpqc n củmqbx a Lâohmc m Uyểrvbe n Nhi làhfcj quậdpqc n chúdpqc a, chỉpcno làhfcj cóautf táxfey c dụbgll ng trong cung, đohdn ặsdly t ởnmau thếpsvr giớjreh i ngoàhfcj i cung, thâohmc n phậdpqc n củmqbx a nàhfcj ng cũrhfh ng chỉpcno làhfcj con tưhihl sinh củmqbx a Lâohmc m tểrvbe tưhihl ớjreh ng, đohdn ầafmp u nămqbx m nay mớjreh i đohdn ưhihl ợnkmk c bệkodx hạfslh nhậdpqc n thứeskn c. Cho nêsenz n đohdn ạfslh i hôqhhs n lễhsth nàhfcj y, tớjreh i cùzhkg ng cũrhfh ng chỉpcno làhfcj nghi lễhsth quậdpqc n chúdpqc a bìyahv nh thưhihl ờpsvr ng thôqhhs i, quy cáxfey ch đohdn áxfey m cưhihl ớjreh i củmqbx a nhi nữjzdd cáxfey c đohdn ạfslh i thầafmp n bìyahv nh thưhihl ờpsvr ng, thủmqbx y chung cũrhfh ng khôqhhs ng thểrvbe chấmrug p nhậdpqc n đohdn ưhihl ợnkmk c.
Liễhsth u thịphyn sau mộyxwz t lầafmp n vàhfcj o cung, rốqfvq t cuộyxwz c cũrhfh ng chiếpsvr m đohdn ưhihl ợnkmk c chỉpcno đohdn iểrvbe m chícrui nh xáxfey c củmqbx a Tháxfey i Hậdpqc u, tuy rằtiwq ng Tháxfey i Hậdpqc u cựsxpj c kỳhgpb khôqhhs ng thícrui ch Lâohmc m phủmqbx cóautf mặsdly t trong hôqhhs n sựsxpj củmqbx a ngoạfslh i tôqhhs n nhi bảnkmk o bốqfvq i củmqbx a mìyahv nh, nhưhihl ng vẫkbga n nhưhihl cũrhfh chịphyn u nhúdpqc n nhưhihl ờpsvr ng, ngầafmp m đohdn ồgahe ng ýnmau cho Lâohmc m phủmqbx thêsenz m vàhfcj o hôqhhs n sựsxpj nàhfcj y. Đsoda ồgahe ng thờpsvr i cũrhfh ng tuyêsenz n cáxfey o tiếpsvr n hàhfcj nh nghi lễhsth đohdn ạfslh i hôqhhs n khôqhhs ng theo phưhihl ơnkmk ng thứeskn c quậdpqc n chúdpqc a xuấmrug t giáxfey .
Tuy rằtiwq ng cao cấmrug p trong Phạfslh m thịphyn biếpsvr t chuyệkodx n cóautf chúdpqc t thấmrug t vọmrug ng nho nhỏnkmk , nhưhihl ng nghĩpoyj tớjreh i cùzhkg ng Tểrvbe tưhihl ớjreh ng làhfcj m đohdn áxfey m hỏnkmk i, cũrhfh ng làhfcj chuyệkodx n rấmrug t cóautf mặsdly t mũrhfh i rồgahe i, cho nêsenz n chuẩnkmk n bịphyn cũrhfh ng rấmrug t cẩnkmk n thậdpqc n.
Chỉpcno làhfcj mọmrug i ngưhihl ờpsvr i khôqhhs ng hềkbii nghĩpoyj tớjreh i, phong cảnkmk nh đohdn ạfslh i hôqhhs n củmqbx a Phạfslh m Nhàhfcj n cùzhkg ng Lâohmc m Uyểrvbe n Nhi, cònuip n hơnkmk n cảnkmk tràhfcj ng cảnkmk nh thàhfcj nh hôqhhs n giữjzdd a côqhhs ng chúdpqc a cùzhkg ng phònuip mãdqul , đohdn ềkbii u càhfcj ng đohdn áxfey ng cho mọmrug i ngưhihl ờpsvr i phảnkmk i nhớjreh trong nhiềkbii u nămqbx m.
----------oOo----------
======
Chúdpqc thícrui ch:
(1):
. Tứeskn đohdn ạfslh i danh táxfey c: Tâohmc y Du Kýnmau - Ngôqhhs Thừyxwz a Âfjyz n, Hồgahe ng Lâohmc u Mộyxwz ng - Tàhfcj o Tuyếpsvr t Cầafmp n, Thủmqbx y Hửeskn - Thi Nạfslh i Am, Tam Quốqfvq c Diễhsth n Nghĩpoyj a - La Quáxfey n Trung.
. Luậdpqc n Ngữjzdd làhfcj sáxfey ch sưhihl u tậdpqc p ghi chéqfvq p lạfslh i nhữjzdd ng lờpsvr i dạfslh y củmqbx a Khổstsb ng Tửeskn vàhfcj nhữjzdd ng lờpsvr i nóautf i củmqbx a ngưhihl ờpsvr i đohdn ưhihl ơnkmk ng thờpsvr i. Sáxfey ch Luậdpqc n Ngữjzdd gồgahe m 20 thiêsenz n, mỗrsrm i thiêsenz n đohdn ềkbii u lấmrug y chữjzdd đohdn ầafmp u màhfcj đohdn ặsdly t têsenz n, vàhfcj cáxfey c thiêsenz n khôqhhs ng cóautf liêsenz n hệkodx vớjreh i nhau.
Đsoda ọmrug c sáxfey ch nàhfcj y, ngưhihl ờpsvr i ta hiểrvbe u đohdn ưhihl ợnkmk c phẩnkmk m chấmrug t tưhihl cáxfey ch vàhfcj tícrui nh tìyahv nh củmqbx a Khổstsb ng Tửeskn , nhấmrug t làhfcj vềkbii giáxfey o dụbgll c, ôqhhs ng tỏnkmk ra làhfcj ngưhihl ờpsvr i thấmrug u hiểrvbe u tâohmc m lýnmau củmqbx a từyxwz ng họmrug c trònuip , khéqfvq o đohdn em lờpsvr i giảnkmk ng dạfslh y thícrui ch hợnkmk p vớjreh i từyxwz ng trìyahv nh đohdn ộyxwz , từyxwz ng hoàhfcj n cảnkmk nh củmqbx a mỗrsrm i ngưhihl ờpsvr i. Nhưhihl cóautf khi cùzhkg ng mộyxwz t câohmc u hỏnkmk i màhfcj ôqhhs ng trảnkmk lờpsvr i cho mỗrsrm i ngưhihl ờpsvr i mộyxwz t cáxfey ch.
. Tưhihl trịphyn thôqhhs ng giáxfey m (chữjzdd Háxfey n: 資治通鑒/资治通鉴; Wade-Giles: Tzuchih T'ungchien) làhfcj mộyxwz t cuốqfvq n biêsenz n niêsenz n sửeskn quan trọmrug ng củmqbx a Trung Quốqfvq c, vớjreh i tổstsb ng cộyxwz ng 294 thiêsenz n vàhfcj khoảnkmk ng 3 triệkodx u chữjzdd . Táxfey c giảnkmk chícrui nh củmqbx a cuốqfvq n sửeskn nàhfcj y làhfcj Tưhihl Mãdqul Quang – nhàhfcj sửeskn họmrug c thờpsvr i Tốqfvq ng.
. Sửeskn Kýnmau Tưhihl Mãdqul Thiêsenz n (chữjzdd Háxfey n chícrui nh thểrvbe : 史記/史记, latin hóautf a: Shǐjìyahv ), cònuip n đohdn ưhihl ợnkmk c gọmrug i bằtiwq ng têsenz n Sáxfey ch củmqbx a ôqhhs ng Tháxfey i sửeskn (太史公書, Tháxfey i sửeskn côqhhs ng thưhihl ) làhfcj cuốqfvq n sửeskn củmqbx a Tưhihl Mãdqul Thiêsenz n đohdn ưhihl ợnkmk c viếpsvr t từyxwz nămqbx m 109 TCN đohdn ếpsvr n 91 TCN, ghi lạfslh i lịphyn ch sửeskn Trung Quốqfvq c từyxwz thờpsvr i Hoàhfcj ng Đsoda ếpsvr thầafmp n thoạfslh i cho tớjreh i thờpsvr i ôqhhs ng sốqfvq ng. Vìyahv làhfcj vămqbx n bảnkmk n lịphyn ch sửeskn Trung Quốqfvq c cóautf hệkodx thốqfvq ng đohdn ầafmp u tiêsenz n, nóautf ảnkmk nh hưhihl ởnmau ng cựsxpj c lớjreh n tớjreh i việkodx c chéqfvq p sửeskn vàhfcj vămqbx n chưhihl ơnkmk ng Trung Quốqfvq c sau nàhfcj y, cóautf thểrvbe so sáxfey nh Tưhihl Mãdqul Thiêsenz n vớjreh i Herodotus vàhfcj Sửeskn Kýnmau vớjreh i cuốqfvq n Historiai củmqbx a ôqhhs ng (theo quan đohdn iểrvbe m ngưhihl ờpsvr i phưhihl ơnkmk ng Tâohmc y).
-Đ
Phạ
-Vậ
-À
Từ
Thi tậ
Phạ
Tứ
Nghĩ
Hắ
-Đ
Phạ
-Đ
Phạ
-Đ
Phạ
-Danh mụ
Phạ
Có
Đ
…
Sau mấ
Phạ
Bá
Tiể
(Gá
Phạ
-Nà
Lâ
-Nhiề
Kỳ
“Ngô
Lâ
Như
Phạ
Tớ
Trong mấ
Giá
Thế
Chuyệ
Hắ
-Tư
Lờ
Lâ
-Xem ra, hô
Phạ
Hai ngư
-Thậ
Phạ
-Trư
Nhữ
Chỗ
…
Đ
Như
Liễ
Tuy rằ
Chỉ
----------oOo----------
======
Chú
(1):
. Tứ
. Luậ
Đ
. Tư
. Sử
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
