Nóqhmp i tớlfhc i thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng, hiệzmni n giờqwhb ífpvw t nhấyigb t cũgcfe ng cóqhmp 200 năvphj m lịkgya ch sửwsck . thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng cũgcfe ng khôhrdt ng phảfiyq i làarmg mộgrrx t bang pháugad i giang hồwqyq , màarmg làarmg xưribk ng hồwqyq thốqweu ng nhấyigb t củkdvl a mộgrrx t ífpvw t ngưribk ờqwhb i trong Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng Thấyigb t Tôhrdt ng Ngũgcfe Họcgox . Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng Thấyigb t Tôhrdt ng Ngũgcfe Họcgox làarmg Thanh Hàarmg Thôhrdt i, Báugad c Lăvphj ng Thôhrdt i, Phạygpz m Dưribk ơesow ng Lôhrdt , Huỳcgox nh Dưribk ơesow ng Trịkgya nh, Lũgcfe ng Tâljyb y Lýkgya , Triệzmni u Quậxlug n Lýkgya , Tháugad i Nguyêcssu n Vưribk ơesow ng( Thôhrdt i, Lôhrdt , Trịkgya nh, Lýkgya , Vưribk ơesow ng – ngũgcfe họcgox cáugad c têcssu n đlmsx ằfiyq ng trưribk ớlfhc c làarmg tỉfiyq nh lỵyigb hàarmg nh chífpvw nh). Bọcgox n họcgox làarmg nhữesow ng danh gia vọcgox ng tộgrrx c cóqhmp thanh danh lớlfhc n nhấyigb t Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng, bảfiyq y thếqhby lựokwr c môhrdt n phiệzmni t khổnfms ng lồwqyq nhấyigb t. Từtttg ng cóqhmp Thanh Hàarmg Thôhrdt i thịkgya vìhhvt ghéhvkm t bỏqwhb hoàarmg ng thấyigb t Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng vìhhvt cóqhmp huyếqhby t thốqweu ng ngưribk ờqwhb i Hồwqyq màarmg cựokwr tuyệzmni t hôhrdt n thúksox vớlfhc i côhrdt ng chúksox a Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng; Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng tểwabm tưribk ớlfhc ng Tiếqhby t Nguyêcssu n Siêcssu u lấyigb y việzmni c bìhhvt nh sinh mìhhvt nh khôhrdt ng thểwabm lấyigb y đlmsx ưribk ợgphx c nữesow nhâljyb n mộgrrx t trong Ngũgcfe Họcgox làarmg m thêcssu tửwsck làarmg việzmni c ăvphj n năvphj n lớlfhc n nhấyigb t đlmsx ờqwhb i mìhhvt nh. Từtttg việzmni c nàarmg y màarmg nóqhmp i, ngưribk ơesow i cóqhmp thểwabm thấyigb y đlmsx ưribk ợgphx c thếqhby lựokwr c môhrdt n phiệzmni t cùqwhb ng ảfiyq nh hưribk ởgtbr ng củkdvl a nóqhmp lớlfhc n tớlfhc i nhưribk thếqhby nàarmg o.."
Lôhrdt Nhấyigb t Sinh nífpvw n thởgtbr nghe, Nhạygpz n Cửwsck u lạygpz i nóqhmp i: "Nhưribk ng làarmg nhữesow ng môhrdt n phiệzmni t nàarmg y cựokwr c thịkgya nh cho tớlfhc i nhàarmg Đujrs ưribk ờqwhb ng, chúksox ng làarmg nguy cơesow ẩtiiz n dấyigb u khi Đujrs ưribk ờqwhb ng triềunvj u lậxlug p quốqweu c. Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng cóqhmp thểwabm cung phụgcfe ng cáugad c trọcgox ng thầcssu n khai quốqweu c bêcssu n trong cóqhmp mộgrrx t phầcssu n ba làarmg dâljyb n tộgrrx c Hung nôhrdt , dâljyb n tộgrrx c Tiêcssu n Ti, tộgrrx c duệzmni Đujrs ộgrrx t Quyếqhby t. Đujrs ưribk ờqwhb ng Tháugad i Tôhrdt ng bảfiyq n thâljyb n cũgcfe ng làarmg ngưribk ờqwhb i cóqhmp huyếqhby t thốqweu ng ngưribk ờqwhb i Hồwqyq , hơesow n nữesow a trưribk ớlfhc c khi kiếqhby n quốqweu c còlmsx n mưribk ợgphx n binh lựokwr c củkdvl a ngưribk ờqwhb i Đujrs ộgrrx t Quyếqhby t, cho nêcssu n sau khi khai quốqweu c, tựokwr nhiêcssu n từtttg bỏqwhb đlmsx i quốqweu c sáugad ch củkdvl a Tùqwhb y Văvphj n Đujrs ếqhby làarmg lấyigb y hoa hạygpz làarmg m quốqweu c gia chífpvw nh thốqweu ng còlmsx n cáugad c dâljyb n tộgrrx c man di bốqweu n hưribk ớlfhc ng làarmg phụgcfe , coi trọcgox ng tấyigb t cảfiyq cùqwhb ng mộgrrx t thểwabm .
Di tộgrrx c cóqhmp đlmsx ưribk ợgphx c chífpvw nh thểwabm củkdvl a mìhhvt nh, binh quyềunvj n, cùqwhb ng vớlfhc i cóqhmp nềunvj n văvphj n hóqhmp a kháugad c vớlfhc i ngưribk ờqwhb i Háugad n, lạygpz i dung túksox ng khôhrdt ng tăvphj ng lựokwr c áugad p chếqhby tai họcgox a dầcssu n dầcssu n ngầcssu m chôhrdt n xuốqweu ng. Ban đlmsx ầcssu u Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng lậxlug p quốqweu c, Đujrs ưribk ờqwhb ng Tháugad i Tôhrdt ng binh hùqwhb ng tưribk ớlfhc ng mạygpz nh, chiếqhby n tưribk ớlfhc ng nhưribk mâljyb y, lạygpz i thừtttg a dịkgya p Đujrs ộgrrx t Quyếqhby t nộgrrx i loạygpz n, mấyigb y năvphj m liêcssu n tụgcfe c thiêcssu n tai, tiêcssu u diệzmni t Đujrs ôhrdt ng Đujrs ộgrrx t Quyếqhby t, phâljyb n liệzmni t Tâljyb y Đujrs ộgrrx t Quyếqhby t, binh uy chấyigb n nhiếqhby p thiêcssu n hạygpz . Ngưribk ờqwhb i Hồwqyq tựokwr nhiêcssu n đlmsx ềunvj u thuầcssu n phụgcfe c hắugad n, nhưribk ng đlmsx áugad m ngưribk ờqwhb i Hồwqyq nàarmg y thuậxlug n theo Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng chỉfiyq làarmg mộgrrx t cáugad i danh tựokwr màarmg thôhrdt i, thựokwr c lựokwr c mộgrrx t chúksox t cũgcfe ng khôhrdt ng bịkgya kiềunvj m chếqhby , ngưribk ợgphx c lạygpz i ngàarmg y càarmg ng lớlfhc n mạygpz nh.
Tớlfhc i nhữesow ng năvphj m cuốqweu i Đujrs ưribk ờqwhb ng Tháugad i Tôhrdt ng, binh uy khai quốqweu c dầcssu n hếqhby t, lúksox c nàarmg y táugad n phổnfms (vua) Songtsän củkdvl a dâljyb n tộgrrx c Thổnfms Phiêcssu n thôhrdt n tífpvw nh chưribk Khưribk ơesow ng làarmg m cho thếqhby lựokwr c tăvphj ng lớlfhc n, dùqwhb ng hai mưribk ơesow i vạygpz n binh lựokwr c, đlmsx òlmsx i lấyigb y côhrdt ng chúksox a Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng. Đujrs ưribk ờqwhb ng Tháugad i Tôhrdt ng cho rằfiyq ng mộgrrx t ngưribk ờqwhb i con gáugad i cóqhmp thểwabm đlmsx ổnfms i lấyigb y mưribk ờqwhb i vạygpz n hùqwhb ng binh, liềunvj n buôhrdt ng tha việzmni c đlmsx ộgrrx ng võghly , đlmsx ồwqyq ng ýkgya hôhrdt n sựokwr , cũgcfe ng mang đlmsx i y dưribk ợgphx c, xâljyb y dựokwr ng, côhrdt ng kỹmeei , nôhrdt ng nghiệzmni p đlmsx ủkdvl loạygpz i tàarmg i nghệzmni đlmsx ổnfms i lấyigb y hữesow u nghịkgya .
Khôhrdt ng ngờqwhb , Thổnfms Phiêcssu n bởgtbr i vậxlug y càarmg ng thêcssu m mạygpz nh mẽwabm , dãlmsx tâljyb m cũgcfe ng nảfiyq y sinh ngàarmg y càarmg ng sâljyb u, Văvphj n Thàarmg nh côhrdt ng chúksox a còlmsx n ởgtbr đlmsx óqhmp , tìhhvt nh hữesow u nghịkgya giữesow a hai nưribk ớlfhc c vẫwabm n còlmsx n. Sau đlmsx óqhmp khi nàarmg ng mấyigb t đlmsx i, Thổnfms Phiêcssu n lầcssu n nữesow a hưribk ng binh xâljyb m Đujrs ưribk ờqwhb ng, bìhhvt nh tâljyb y đlmsx ạygpz i tưribk ớlfhc ng quâljyb n Tiếqhby t Nhâljyb n Quýkgya đlmsx ạygpz i bạygpz i, đlmsx áugad nh tan mưribk ờqwhb i vạygpz n quâljyb n Đujrs ưribk ờqwhb ng, dâljyb n tộgrrx c Thổnfms Dụgcfe c Hồwqyq n rơesow i vàarmg o tay giặrjxj c. Thổnfms Phiêcssu n đlmsx ưribk ợgphx c thứwanr ngon, từtttg đlmsx óqhmp vềunvj sau nhiềunvj u năvphj m liêcssu n tiếqhby p vưribk ợgphx t biêcssu n giớlfhc i, trưribk ớlfhc c sau chiếqhby m lấyigb y bốqweu n trấyigb n An Tâljyb y nhàarmg Đujrs ưribk ờqwhb ng làarmg Quy Tưribk , Yêcssu n Kỳcgox , Vu Đujrs iềunvj n, Sơesow Lặrjxj c, khốqweu ng chếqhby toàarmg n bộgrrx Tâljyb y Vựokwr c.
Thờqwhb i Võghly Tắugad c Thiêcssu n, tổnfms ng quảfiyq n Võghly uy quâljyb n Vưribk ơesow ng Hiếqhby u Kiệzmni t đlmsx ảfiyq bạygpz i Thổnfms Phiêcssu n, thậxlug t vấyigb t vảfiyq mớlfhc i thu phụgcfe c lạygpz i đlmsx ưribk ợgphx c An Tâljyb y Tứwanr trấyigb n. Khi tớlfhc i Đujrs ưribk ờqwhb ng Trung Tôhrdt ng, Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng lạygpz i đlmsx áugad p ứwanr ng thỉfiyq nh cầcssu u củkdvl a dâljyb n tộgrrx c Thổnfms Phiêcssu n, tiếqhby p tụgcfe c dùqwhb ng chífpvw nh sáugad ch hữesow u nghịkgya thâljyb n thiếqhby t, gảfiyq côhrdt ng chúksox a Kim Thàarmg nh cho táugad n phổnfms (vua) Thổnfms Phiêcssu n, còlmsx n ngu xuẩtiiz n đlmsx êcssu m Hàarmg Tâljyb y cửwsck u khúksox c ban do dâljyb n tộgrrx c Thổnfms Phiêcssu n, lấyigb y nơesow i xinh đlmsx ẹvphj p nàarmg y nóqhmp i làarmg nơesow i tắugad m rửwsck a cho Kinh Thàarmg nh côhrdt ng chúksox a. Cửwsck u khúksox c làarmg nơesow i thổnfms nhưribk ỡyokt ng phìhhvt nhiêcssu u, dâljyb n tộgrrx c Thổnfms Phiêcssu n đlmsx ưribk ợgphx c cửwsck u khúksox c thìhhvt nhưribk hổnfms thêcssu m cáugad nh, từtttg đlmsx óqhmp thựokwr c lựokwr c lạygpz i tăvphj ng mạygpz nh, lạygpz i mấyigb y năvphj m sau đlmsx óqhmp liêcssu n tụgcfe c phảfiyq n loạygpz n xâljyb m Đujrs ưribk ờqwhb ng. Ởfpvw Đujrs ưribk ờqwhb ng, Tiếqhby t đlmsx ộgrrx sứwanr An Lộgrrx c Sơesow n ngưribk ờqwhb i Hồwqyq phảfiyq n loạygpz n, dâljyb n tộgrrx c Thổnfms Phiêcssu n nhâljyb n cơesow hộgrrx i chiếqhby m cứwanr Hàarmg Tâljyb y, Lũgcfe ng Hữesow u, cho tớlfhc i khi đlmsx em toàarmg n bộgrrx An Tâljyb y nhéhvkm t vàarmg o trong lòlmsx ng bàarmg n tay họcgox ."
Mắugad t thấyigb y cáugad i gọcgox i làarmg quốqweu c sáugad ch hoa di nhấyigb t thểwabm làarmg m cho thếqhby lựokwr c ngưribk ờqwhb i Hồwqyq ngàarmg y càarmg ng lớlfhc n mạygpz nh, dâljyb n cưribk ngưribk ờqwhb i Hồwqyq nhanh chóqhmp ng bàarmg nh trưribk ớlfhc ng, cáugad c môhrdt n phiệzmni t nàarmg y cảfiyq m thấyigb y phi thưribk ờqwhb ng bấyigb t an. Bọcgox n họcgox lo lắugad ng nếqhby u cứwanr dung túksox ng nhưribk vậxlug y nữesow a, sẽwabm lạygpz i xuấyigb t hiệzmni n thảfiyq m kịkgya ch ngũgcfe hồwqyq loạygpz n hoa.(2)
"Phi ngãlmsx tộgrrx c loạygpz i, kỳcgox tâljyb m tấyigb t dịkgya . Nhung đlmsx ịkgya ch chífpvw tháugad i, bấyigb t dữesow hoa đlmsx ồwqyq ng!" (3) Đujrs âljyb y làarmg mộgrrx t câljyb u nóqhmp i củkdvl a ngưribk ờqwhb i Tấyigb n, Giang Thốqweu ng trong [Tỷkgya Nhung Luậxlug n], hắugad n viếqhby t ra mộgrrx t thiêcssu n chífpvw nh luậxlug n nàarmg y khôhrdt ng tớlfhc i mưribk ờqwhb i năvphj m, liềunvj n xảfiyq y ra thảfiyq m họcgox a Ngũgcfe Hồwqyq Loạygpz n Hoa. Tộgrrx c nhâljyb n Hoa Hạygpz cơesow hồwqyq bịkgya giếqhby t khôhrdt ng cồwqyq n. Thấyigb t Tôhrdt ng Ngũgcfe Họcgox nhữesow ng ngưribk ờqwhb i nàarmg y cho rằfiyq ng cáugad c tộgrrx c man di đlmsx ốqweu i đlmsx ịkgya ch khôhrdt ng thểwabm thàarmg nh thậxlug t vớlfhc i nhau! Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng đlmsx ốqweu i vớlfhc i man di quáugad mứwanr c tífpvw n nhiệzmni m cùqwhb ng dung túksox ng, thậxlug m chífpvw mộgrrx t triềunvj u đlmsx ạygpz i còlmsx n cho tiếqhby t đlmsx ộgrrx sứwanr quyềunvj n khuynh thiêcssu n hạygpz làarmg ngưribk ờqwhb i Hồwqyq , đlmsx âljyb y làarmg hàarmg nh vi dưribk ỡyokt ng hổnfms vi hoạygpz n, mộgrrx t khi triềunvj u đlmsx ìhhvt nh khôhrdt ng thểwabm khốqweu ng chếqhby thìhhvt khóqhmp tráugad nh khỏqwhb i bi kịkgya ch. Hơesow n nữesow a làarmg m hạygpz i ngưribk ờqwhb i trung quốqweu c, tấyigb t làarmg cáugad c dâljyb n tộgrrx c man di đlmsx ốqweu i đlmsx ịkgya ch, đlmsx âljyb y làarmg mốqweu i họcgox a cựokwr c kỳcgox lớlfhc n.
Ngưribk ơesow i phảfiyq i biếqhby t rằfiyq ng, trong quáugad khífpvw thiêcssu n hạygpz luâljyb n phiêcssu n, triềunvj u đlmsx ìhhvt nh thay đlmsx ổnfms i, cùqwhb ng lắugad m cũgcfe ng chỉfiyq làarmg cáugad c bộgrrx tộgrrx c Hoa Hạygpz phâljyb n tranh. Màarmg Thấyigb t Tôhrdt ng Ngũgcfe Họcgox chífpvw nh làarmg Hoa Hạygpz chífpvw nh thốqweu ng, cho nêcssu n mặrjxj c kệzmni ai làarmg hoàarmg ng đlmsx ếqhby , lợgphx i ífpvw ch củkdvl a cáugad c đlmsx ạygpz i tộgrrx c nhàarmg cao cửwsck a rộgrrx ng nàarmg y cũgcfe ng khôhrdt ng bịkgya tổnfms n thấyigb t quáugad lớlfhc n. Nhưribk ng làarmg mộgrrx t khi ngưribk ờqwhb i Hồwqyq ngoạygpz i tốqweu c gâljyb y ra rắugad c rốqweu i ởgtbr Trung Nguyêcssu n, nhữesow ng thếqhby gia vọcgox ng tộgrrx c môhrdt n phiệzmni t nàarmg y sẽwabm đlmsx ứwanr ng mũgcfe i chịkgya u sàarmg o, nóqhmp i khôhrdt ng chừtttg ng truyềunvj n thừtttg a mấyigb y trăvphj m năvphj m củkdvl a cáugad c gia tộgrrx c nàarmg y sẽwabm tan thàarmg nh mâljyb y khóqhmp , cho nêcssu n bọcgox n họcgox cho rằfiyq ng phảfiyq i ứwanr ng biếqhby n sớlfhc m cho kịkgya p. Quốqweu c khôhrdt ng thểwabm tồwqyq n thìhhvt phảfiyq i tựokwr bảfiyq o tồwqyq n gia đlmsx ìhhvt nh. Nhưribk ng làarmg bọcgox n họcgox nhữesow ng ngưribk ờqwhb i cóqhmp cơesow trífpvw dùqwhb sao cũgcfe ng chỉfiyq làarmg sốqweu ífpvw t, trong đlmsx óqhmp chỉfiyq cóqhmp mộgrrx t sốqweu trưribk ởgtbr ng lãlmsx o trong gia tộgrrx c cóqhmp thểwabm quyếqhby t đlmsx ịkgya nh lạygpz i khôhrdt ng cóqhmp mấyigb y, khóqhmp cóqhmp thểwabm vậxlug n dụgcfe ng đlmsx ưribk ợgphx c lựokwr c lưribk ợgphx ng củkdvl a gia tộgrrx c.
Sau đlmsx óqhmp , ngưribk ờqwhb i Hồwqyq An Lộgrrx c Sơesow n quảfiyq nhiêcssu n phảfiyq n loạygpz n, Đujrs ưribk ờqwhb ng quâljyb n chiếqhby n bạygpz i nhiềunvj u lầcssu n, bấyigb t đlmsx ắugad c dĩftyg mưribk ợgphx n binh lựokwr c củkdvl a Hồwqyq i, ngưribk ờqwhb i Hồwqyq i đlmsx áugad p ứwanr ng xuấyigb t binh, nhưribk ng làarmg bọcgox n họcgox cóqhmp đlmsx iềunvj u kiệzmni n ưribk ớlfhc c đlmsx ịkgya nh vớlfhc i Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng "Lấyigb y lạygpz i thủkdvl đlmsx ôhrdt , đlmsx ấyigb t đlmsx ai củkdvl a Đujrs ưribk ờqwhb ng, cung nữesow tơesow lụgcfe a đlmsx ểwabm cho ngưribk ờqwhb i Hồwqyq i tùqwhb y ýkgya lấyigb y trong ba ngàarmg y." Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng thiêcssu n tửwsck lạygpz i đlmsx áugad p ứwanr ng.
Dâljyb n tộgrrx c Hồwqyq i nhâljyb n cơesow hộgrrx i tiếqhby n vàarmg o Trung Nguyêcssu n cưribk ớlfhc p bóqhmp c tàarmg i vậxlug t, gian dâljyb m nữesow nhâljyb n, nguy hạygpz i nàarmg y thậxlug m chífpvw so vớlfhc i phảfiyq n quâljyb n An sửwsck còlmsx n dữesow hộgrrx i hơesow n. Lúksox c ấyigb y cóqhmp quan binh đlmsx ịkgya a phưribk ơesow ng, đlmsx úksox ng làarmg ngưribk ờqwhb i củkdvl a Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox , hắugad n phẫwabm n nộgrrx , bắugad t giam mộgrrx t đlmsx ạygpz i quan ngưribk ờqwhb i Hồwqyq i thủkdvl phạygpz m phóqhmp ng hỏqwhb a thiêcssu u chếqhby t rấyigb t nhiềunvj u ngưribk ờqwhb i dâljyb n chạygpz y nạygpz n vàarmg o trong chùqwhb a. Thủkdvl lĩftyg nh ngưribk ờqwhb i Hồwqyq i sau khi nghe thấyigb y tựokwr mìhhvt nh phi ngựokwr a vàarmg o nhàarmg ngụgcfe c, chéhvkm m quan coi ngụgcfe c cứwanr u ngưribk ờqwhb i khỏqwhb i tùqwhb . Cáugad i gọcgox i làarmg thầcssu n quốqweu c kiêcssu u ngạygpz o nhưribk vậxlug y, màarmg Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng lạygpz i thúksox c thủkdvl vôhrdt sáugad ch (khôhrdt ng cóqhmp biệzmni n pháugad p gìhhvt .)
Cáugad i nàarmg y cũgcfe ng chưribk a tífpvw nh làarmg gìhhvt , đlmsx ợgphx i cho ngưribk ờqwhb i Hồwqyq i đlmsx i rồwqyq i, Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng còlmsx n muốqweu n khôhrdt ng ngừtttg ng ban "thưribk ởgtbr ng tứwanr " đlmsx ểwabm trấyigb n an bọcgox n họcgox , đlmsx ồwqyq ng thờqwhb i phảfiyq i mua rấyigb t nhiềunvj u ngựokwr a bệzmni nh, ngựokwr a giàarmg củkdvl a ngưribk ờqwhb i Hồwqyq i. Ngưribk ơesow i nghĩftyg xem, cáugad c thếqhby gia vọcgox ng tộgrrx c chífpvw nh thốqweu ng củkdvl a Hoa Hạygpz , quan niệzmni m rấyigb t mãlmsx nh liệzmni t, Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng hoàarmg ng đlmsx ếqhby cóqhmp huyếqhby t thốqweu ng ngưribk ờqwhb i Hồwqyq đlmsx ãlmsx làarmg m cho trong lòlmsx ng bọcgox n họcgox sinh ra khinh bỉfiyq , huốqweu ng chi lạygpz i tùqwhb y ýkgya đlmsx ểwabm cho ngoạygpz i tộgrrx c tàarmg n sáugad t bừtttg a bãlmsx i nhưribk vậxlug y, triềunvj u đlmsx ìhhvt nh cũgcfe ng khôhrdt ng cốqweu giữesow thểwabm diệzmni n cùqwhb ng tôhrdt n nghiêcssu m?
Nhữesow ng thếqhby gia vọcgox ng tộgrrx c nàarmg y đlmsx ềunvj u cóqhmp ýkgya oáugad n giậxlug n, do nềunvj hàarmg mặrjxj t mũgcfe i củkdvl a triềunvj u đlmsx ìhhvt nh, thựokwr c lựokwr c cũgcfe ng khôhrdt ng đlmsx ôhrdt ng đlmsx ảfiyq o, bọcgox n họcgox cũgcfe ng thúksox c thủkdvl vôhrdt sáugad ch. Cóqhmp ngưribk ờqwhb i nhìhhvt n thấyigb y nguy cơesow ngàarmg y càarmg ng gầcssu n, nhưribk ng làarmg bọcgox n họcgox khôhrdt ng thểwabm thuyếqhby t phụgcfe c đlmsx ưribk ợgphx c nhữesow ng gia chủkdvl cao cao tạygpz i thưribk ợgphx ng nàarmg y chuyểwabm n từtttg sáugad ng vàarmg o trong tốqweu i, che dấyigb u lựokwr c lưribk ợgphx ng. Lúksox c nàarmg y, mộgrrx t ngưribk ờqwhb i tàarmg i trífpvw tuyệzmni t nhâljyb n trong bọcgox ng họcgox liềunvj n nghĩftyg ra mộgrrx t bốqweu cụgcfe c, nghĩftyg lợgphx i dụgcfe ng nhữesow ng ngưribk ờqwhb i nàarmg y đlmsx ểwabm nắugad m giữesow tàarmg i lựokwr c cùqwhb ng nhâljyb n lựokwr c, chia cắugad t Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox đlmsx ang ởgtbr chỗyczm sáugad ng, giấyigb u mộgrrx t phầcssu n vàarmg o dâljyb n gian, nhưribk vậxlug y khi thiêcssu n hạygpz đlmsx ạygpz i loạygpz n, Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox đlmsx ãlmsx bịkgya mộgrrx t kífpvw ch đlmsx ảfiyq kífpvw ch trífpvw mạygpz ng, bọcgox n họcgox vẫwabm n cóqhmp thểwabm tồwqyq n tạygpz i huyệzmni t mạygpz ch tiếqhby p tụgcfe c cho Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox ."
Nhạygpz n Cửwsck u tựokwr hàarmg o nóqhmp i: "Vịkgya trífpvw giảfiyq nàarmg y, đlmsx óqhmp làarmg ngưribk ờqwhb i họcgox Lôhrdt chúksox ng ta, cũgcfe ng làarmg tổnfms tiêcssu n củkdvl a nhấyigb t mạygpz ch họcgox Lôhrdt . Ngưribk ơesow i đlmsx ừtttg ng xem thưribk ờqwhb ng lựokwr c lưribk ợgphx ng củkdvl a bọcgox n họcgox , thựokwr c lựokwr c củkdvl a Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox , nếqhby u tậxlug p trung đlmsx ầcssu y đlmsx ủkdvl đlmsx ưribk ợgphx c, đlmsx ủkdvl đlmsx ểwabm lậxlug p ra mộgrrx t quốqweu c gia, hoặrjxj c làarmg m sụgcfe p đlmsx ổnfms mộgrrx t quốqweu c gia. Chỉfiyq cầcssu n nhữesow ng ngưribk ờqwhb i cóqhmp thếqhby lựokwr c lớlfhc n trong thiêcssu n hạygpz nàarmg y tụgcfe tậxlug p lạygpz i cùqwhb ng nhau lựokwr c lưribk ợgphx ng sẽwabm làarmg m cho bấyigb t luậxlug n kẻozkj nàarmg o thậxlug m chífpvw cảfiyq mộgrrx t quốqweu c gia cũgcfe ng khôhrdt ng dáugad m khinh thưribk ờqwhb ng.
Sau khi bọcgox n họcgox bốqweu trífpvw , Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng thịkgya nh qua ba đlmsx ờqwhb i, lậxlug p tứwanr c thưribk ờqwhb ng xuyêcssu n loạygpz n " Ngưribk Dưribk ơesow ng tầcssu n cổnfms " "An sửwsck chi loạygpz n" "Lấyigb y lạygpz i thủkdvl đlmsx ôhrdt , đlmsx ấyigb t đlmsx ai vềunvj Đujrs ưribk ờqwhb ng, cung nữesow tơesow lụgcfe a vàarmg ng bạygpz c ngưribk ờqwhb i Hồwqyq i tùqwhb y ýkgya lấyigb y ba ngàarmg y" "Chu bífpvw chi loạygpz n" "Lưribk u Triểwabm n chi loạygpz n" "Phiêcssu n trấyigb n cắugad t cứwanr " "Kếqhby t đlmsx ảfiyq ng chi tranh" "Cam lộgrrx sựokwr biếqhby n" " Lýkgya hi liệzmni t chi loạygpz n" "Ngôhrdt tểwabm nguyêcssu n chi loạygpz n" "Kinh sưribk tam hãlmsx m, thiêcssu n tửwsck tứwanr thiêcssu n" "Nhâljyb n nhâljyb n dịkgya ch tửwsck tưribk ơesow ng thựokwr c", mộgrrx t loạygpz t loạygpz n cụgcfe c làarmg m cho Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng từtttg từtttg suy vi, gióqhmp lớlfhc n càarmg ng thổnfms i càarmg ng cháugad y mãlmsx nh liệzmni t.
Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng lấyigb y biêcssu n cưribk ơesow ng củkdvl a Đujrs ạygpz i Tùqwhb y, nhưribk ng làarmg từtttg khi lậxlug p quốqweu c tớlfhc i mấyigb t nưribk ớlfhc c, cho dùqwhb làarmg thựokwr c lựokwr c quốqweu c gia vàarmg o thờqwhb i đlmsx iểwabm m thịkgya nh trịkgya nhấyigb t cũgcfe ng khôhrdt ng khôhrdt i phụgcfe c đlmsx ưribk ợgphx c ranh giớlfhc i cùqwhb ng phúksox cưribk ờqwhb ng thờqwhb i Tùqwhb , đlmsx ãlmsx thếqhby lạygpz i tựokwr mìhhvt nh đlmsx ụgcfe c khoéhvkm t khốqweu i thịkgya t trêcssu n ngưribk ờqwhb i mìhhvt nh mang ra nuôhrdt i dưribk ỡyokt ng ngưribk ờqwhb i ngoạygpz i tộgrrx c. Liêcssu u Đujrs ôhrdt ng bịkgya ngưribk ờqwhb i Môhrdt Hơesow chiếqhby m lĩftyg nh, Liêcssu u Tâljyb y bịkgya Khiếqhby t Đujrs an chiếqhby m cứwanr , An Tâljyb y cùqwhb ng Bắugad c Đujrs ìhhvt nh hộgrrx phủkdvl bịkgya Thổnfms Phiêcssu n, Hồwqyq i, chia cắugad t; Hàarmg Tâljyb y, Xuyêcssu n Tâljyb y bịkgya Thổnfms Phiêcssu n chiếqhby m lĩftyg nh, bắugad c Trưribk ờqwhb ng An, Hạygpz Châljyb u, Kháugad nh Châljyb u bịkgya triềunvj u đlmsx ìhhvt nh nhàarmg Đujrs ưribk ờqwhb ng chắugad p tay dâljyb ng cho ngưribk ờqwhb i Đujrs ảfiyq ng Hạygpz ng, Thổnfms Phiêcssu n, ngưribk ờqwhb i Hồwqyq i đlmsx ềunvj u từtttg ng côhrdt ng hãlmsx m Trưribk ờqwhb ng An, thậxlug m chífpvw mộgrrx t quốqweu c gia nho nhỏqwhb phífpvw a nam cũgcfe ng từtttg ng tiêcssu u diệzmni t hơesow n mưribk ờqwhb i vạygpz n quâljyb n Đujrs ưribk ờqwhb ng, hai lầcssu n chiếqhby m lĩftyg nh thàarmg nh đlmsx ôhrdt . Náugad o loạygpz n tớlfhc i nay, cơesow hồwqyq toàarmg n bộgrrx đlmsx ấyigb t đlmsx ai nuôhrdt i ngựokwr a từtttg thờqwhb i Tầcssu n Háugad n tớlfhc i nay cơesow hồwqyq toàarmg n bộgrrx tiêcssu u vong trong tay ngoạygpz i tộgrrx c.
Đujrs ợgphx i tớlfhc i lúksox c Hoàarmg ng Sàarmg o tạygpz o phảfiyq n, Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng căvphj n bảfiyq n khôhrdt ng còlmsx n lựokwr c bìhhvt nh đlmsx ịkgya nh, vìhhvt thếqhby lạygpz i mưribk ợgphx n binh ngưribk ờqwhb i Sa Đujrs àarmg , đlmsx ếqhby n lúksox c nàarmg y còlmsx n dẫwabm n sóqhmp i vàarmg o nhàarmg , họcgox a ngưribk ờqwhb i Sa Đujrs àarmg loạygpz n Trung Nguyêcssu n, mưribk ờqwhb i năvphj m lậxlug p mộgrrx t quốqweu c gia, ba năvphj m lậxlug p mộgrrx t quâljyb n, nhấyigb t thờqwhb i chưribk quốqweu c san sáugad t, chiếqhby n loạygpz n khôhrdt ng ngớlfhc t, cáugad i gìhhvt cũgcfe ng đlmsx ềunvj u bịkgya đlmsx áugad nh tan cũgcfe ng bịkgya tiêcssu u diệzmni t hếqhby t, thịkgya tộgrrx c môhrdt n phiệzmni t sụgcfe p đlmsx ổnfms , khôhrdt ng còlmsx n lạygpz i phong cảfiyq nh ngàarmg y trưribk ớlfhc c. Nhưribk ng màarmg tổnfms tiêcssu n Lôhrdt thịkgya ta cùqwhb ng mộgrrx t sốqweu ngưribk ờqwhb i củkdvl a cáugad c tôhrdt ng cáugad c họcgox kháugad c thàarmg nh lậxlug p lêcssu n " thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng" bởgtbr i vìhhvt ởgtbr bêcssu n ngoàarmg i tam giáugad o cửwsck u lưribk u, lấyigb y ngũgcfe họcgox dòlmsx ng họcgox làarmg m trung tâljyb m, ẩtiiz n thâljyb n trong dâljyb n gian cho nêcssu n khôhrdt ng bịkgya đlmsx áugad nh sâljyb u vàarmg o. Lúksox c Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox khôhrdt ng còlmsx n nắugad m giữesow lạygpz i chúksox t lựokwr c lưribk ợgphx ng nàarmg o trong triềunvj u đlmsx ìhhvt nh thìhhvt "thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng" ởgtbr dâljyb n gian lạygpz i cóqhmp đlmsx ưribk ợgphx c lựokwr c lưribk ợgphx ng thậxlug t lớlfhc n, lựokwr c lưribk ợgphx ng nàarmg y cựokwr c kỳcgox khổnfms ng lồwqyq . Bọcgox n họcgox cóqhmp đlmsx ưribk ợgphx c thậxlug t nhiềunvj u tàarmg i phúksox , hoàarmg n thiệzmni n mạygpz ng lưribk ớlfhc i tìhhvt nh báugad o, nhâljyb n mạygpz ch giăvphj ng khắugad p nơesow i, thậxlug m chífpvw làarmg vũgcfe lựokwr c cưribk ờqwhb ng đlmsx ạygpz i.
Thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng lúksox c ban đlmsx ầcssu u thàarmg nh lậxlug p tôhrdt n chỉfiyq làarmg "kếqhby tụgcfe c tồwqyq n tạygpz i" ngũgcfe họcgox , nhấyigb t thốqweu ng ởgtbr Trung Nguyêcssu n, ởgtbr trong dâljyb n gian màarmg an đlmsx ịkgya nh thiêcssu n hạygpz , bảfiyq o tồwqyq n thựokwr c lựokwr c, cũgcfe ng nghiêcssu m mậxlug t thâljyb n phậxlug n. Nhưribk ng làarmg …."
Nhạygpz n Cửwsck u áugad nh mắugad t hơesow i lóqhmp e ra mộgrrx t chúksox t nóqhmp i: "Nhưribk ng làarmg ….theo thờqwhb i gian thàarmg nh lậxlug p ban đlmsx ầcssu u củkdvl a "thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng" bọcgox n họcgox liềunvj n chặrjxj t đlmsx ứwanr t quan hệzmni vớlfhc i Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox , hoàarmg n toàarmg n che dấyigb u trong dâljyb n gian, ởgtbr ngoàarmg i Thấyigb t Tôhrdt ng Ngũgcfe Họcgox màarmg pháugad t triểwabm n ra mộgrrx t cỗyczm thếqhby lựokwr c kháugad c. Hơesow n hai trăvphj m năvphj m, ưribk ớlfhc c chừtttg ng hơesow n hai trăvphj m năvphj m, bọcgox n họcgox hoàarmg n toàarmg n khôhrdt ng cóqhmp liêcssu n hệzmni cùqwhb ng Thấyigb t tôhrdt ng ngũgcfe họcgox . " kếqhby thừtttg a, tồwqyq n tạygpz i" tôhrdt n chỉfiyq nàarmg y đlmsx ãlmsx bịkgya con cháugad u đlmsx ờqwhb i sau củkdvl a Thấyigb t tôhrdt ng ngũgcfe họcgox hờqwhb hữesow ng."
Thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng nàarmg y pháugad t triểwabm n, kỳcgox thựokwr c cóqhmp chỗyczm tưribk ơesow ng tựokwr vớlfhc i Thanh hồwqyq ng bang sau nàarmg y, kỳcgox thậxlug t rấyigb t nhiềunvj u tổnfms chứwanr c, tôhrdt n giáugad o, trong quáugad trìhhvt nh pháugad t triểwabm n đlmsx ềunvj u dầcssu n dầcssu n bịkgya lung lạygpz c vớlfhc i phưribk ơesow ng hưribk ớlfhc ng ban đlmsx ầcssu u. Muốqweu n con cháugad u mấyigb y trăvphj m năvphj m sau, vìhhvt mụgcfe c đlmsx ífpvw ch tổnfms tiêcssu n mấyigb y trăvphj m năvphj m trưribk ớlfhc c củkdvl a mìhhvt nh màarmg kiêcssu n đlmsx ịkgya nh tiếqhby p tụgcfe c đlmsx i theo con đlmsx ưribk ờqwhb ng củkdvl a bọcgox n họcgox , đlmsx ífpvw ch xáugad c cóqhmp chúksox t éhvkm p buộgrrx c. Bởgtbr i vìhhvt , lòlmsx ng ngưribk ờqwhb i làarmg hay thay đlmsx ổnfms i.
Nhạygpz n Cửwsck u áugad nh mắugad t biếqhby n hóqhmp a kỳcgox lạygpz đlmsx ứwanr ng lêcssu n: "Gia chủkdvl củkdvl a mộgrrx t thếqhby hệzmni Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox kia làarmg mộgrrx t vịkgya gia chủkdvl cựokwr c kỳcgox cóqhmp thểwabm lựokwr c lai cóqhmp hùqwhb ng tâljyb m đlmsx ãlmsx nghĩftyg , hắugad n khôhrdt ng cầcssu n phảfiyq i … khôhrdt i phụgcfe c cáugad i danh vọcgox ng từtttg mấyigb y trăvphj m năvphj m trưribk ớlfhc c, vìhhvt dòlmsx ng họcgox màarmg tiếqhby p tụgcfe c ẩtiiz n nhẫwabm n, lãlmsx ng phífpvw tâljyb m huyếqhby t sáugad ng tạygpz o củkdvl a tổnfms tiêcssu n tiềunvj n bốqweu i mìhhvt nh? Bêcssu n trong loạygpz n thếqhby , nếqhby u tậxlug p trung toàarmg n bộgrrx lựokwr c lưribk ợgphx ng củkdvl a thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng chẳgtbr ng lẽwabm hắugad n khôhrdt ng thểwabm lấyigb y cho mìhhvt nh mộgrrx t thiêcssu n hạygpz thậxlug t rộgrrx ng lớlfhc n sao? Phảfiyq i tồwqyq n tạygpz i mộgrrx t cáugad i huyếqhby t mạygpz ch, cóqhmp thểwabm so vớlfhc i trởgtbr thàarmg nh hoàarmg ng đlmsx ếqhby mộgrrx t quốqweu c gia tốqweu t hơesow n sao?"
Nhạygpz n Cửwsck u tiếqhby p tụgcfe c nóqhmp i: "Nhưribk ng làarmg … nhóqhmp m gia chủkdvl củkdvl a Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox đlmsx ềunvj u khôhrdt ng phảfiyq i cùqwhb ng mộgrrx t lòlmsx ng vớlfhc i hắugad n, trong bọcgox n họcgox vẫwabm n còlmsx n ngưribk ờqwhb i muốqweu n tiếqhby p tụgcfe c theo di huấyigb n củkdvl a tổnfms tiêcssu n, tiếqhby p tụgcfe c che dấyigb u trong dâljyb n gian; cóqhmp ngưribk ờqwhb i đlmsx ãlmsx khôhrdt ng còlmsx n hy vọcgox ng xa vờqwhb i làarmg khôhrdt i phụgcfe c lạygpz i uy phong môhrdt n phiệzmni t nhữesow ng năvphj m đlmsx ầcssu u Đujrs ạygpz i Đujrs ưribk ờqwhb ng, thầcssu m nghĩftyg mìhhvt nh phảfiyq i dùqwhb ng mộgrrx t thâljyb n phậxlug n mớlfhc i đlmsx ềunvj u tiếqhby p tụgcfe c kéhvkm o dàarmg i; cóqhmp ngưribk ờqwhb i muốqweu n hy vọcgox ng bồwqyq i dưribk ỡyokt ng mộgrrx t hoàarmg ng đlmsx ếqhby mớlfhc i, còlmsx n mìhhvt nh tiếqhby p tụgcfe c ẩtiiz n cưribk sau màarmg n. muốqweu n tham dựokwr phâljyb n tranh thiêcssu n hạygpz , chỉfiyq cóqhmp vịkgya hùqwhb ng tàarmg i đlmsx ạygpz i lưribk ợgphx c kia thôhrdt i.
Nhạygpz n Cửwsck u thoáugad ng dừtttg ng mộgrrx t chúksox t, khóqhmp e miệzmni ng run rẩtiiz y vàarmg i cáugad i lạygpz i nóqhmp i: "Nhưribk ng làarmg chỉfiyq bằfiyq ng lựokwr c lưribk ợgphx ng mộgrrx t mạygpz ch củkdvl a hắugad n, thàarmg nh khôhrdt ng tựokwr nhiêcssu n khôhrdt ng lớlfhc n. Cho nêcssu n..hắugad n muốqweu n tậxlug p hợgphx p toàarmg n bộgrrx lựokwr c lưribk ợgphx ng "thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng". Nhưribk ng màarmg Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox làarmg m theo ýkgya mìhhvt nh, phảfiyq i chỉfiyq nh hợgphx p toàarmg n bộgrrx lựokwr c lưribk ợgphx ng "thừtttg a tựokwr đlmsx ưribk ờqwhb ng", vậxlug y phảfiyq i nghĩftyg ra đlmsx ưribk ợgphx c biệzmni n pháugad p xảfiyq o diệzmni u, đlmsx em chủkdvl sựokwr củkdvl a Thấyigb t tôhrdt ng Ngũgcfe họcgox mộgrrx t lưribk ớlfhc i bắugad t hếqhby t…."
Lôhrdt Nhấyigb t Sinh nghe thấyigb y thếqhby , trầcssu m giọcgox ng hỏqwhb i: "Vịkgya gia chủkdvl hùqwhb ng tàarmg i đlmsx ạygpz i lưribk ợgphx c muốqweu n làarmg m hoàarmg ng đlmsx ếqhby nàarmg y, làarmg phụgcfe thâljyb n củkdvl a chúksox ng ta?"
==========
Chúksox Thífpvw ch: Bạygpz n đlmsx ang xem truyệzmni n đlmsx ưribk ợgphx c sao chéhvkm p tạygpz i: Nguồwqyq n truyệzmni n: TruyentienHiep.vn">Truyen Tien Hiep chấyigb m c.o.m
(1) Songtsän Gampo (Wylie: Srong-brtsan Sgam-po) (sinh 604, mấyigb t 650) làarmg mộgrrx t vịkgya vua đlmsx ãlmsx mởgtbr rộgrrx ng quyềunvj n lựokwr c củkdvl a Tâljyb y Tạygpz ng vàarmg ngưribk ờqwhb i đlmsx ưribk ợgphx c cho làarmg đlmsx ãlmsx mờqwhb i Phậxlug t giáugad o vàarmg o Tâljyb y Tạygpz ng. Khi cha củkdvl a ôhrdt ng, Namri Löntsän chếqhby t vìhhvt bịkgya đlmsx ầcssu u đlmsx ộgrrx c, khoảfiyq ng 618,[5] Songtsän Gampo đlmsx ãlmsx nắugad m lấyigb y quyềunvj n lựokwr c sau khi dậxlug p tắugad t mộgrrx t cuộgrrx c nổnfms i loạygpz n ngắugad n.
(2) Ngũgcfe Hồwqyq loạygpz n hoa: làarmg vàarmg o thờqwhb i kìhhvt Đujrs ôhrdt ng Tấyigb n Trung Quốqweu c, liêcssu n minh cáugad c bộgrrx lạygpz c ngưribk ờqwhb i Hồwqyq du mụgcfe c ởgtbr phưribk ơesow ng Bắugad c thừtttg a dịkgya p vưribk ơesow ng triềunvj u Tâljyb y Tấyigb n ởgtbr Trung Nguyêcssu n suy nhưribk ợgphx c màarmg mởgtbr quy môhrdt lớlfhc n di chuyểwabm n vềunvj nam thàarmg nh lậxlug p ra quốqweu c gia ngưribk ờqwhb i HỒwpgb tạygpz o thàarmg nh thờqwhb i kìhhvt giằfiyq ng co vớlfhc i chífpvw nh quyềunvj n Trung Hoa chífpvw nh thốqweu ng lúksox c bấyigb y giờqwhb . " Ngũgcfe Hồwqyq " làarmg chỉfiyq Hung Nôhrdt , Tiêcssu n Bi, Yếqhby t, Khưribk ơesow ng, Đujrs êcssu năvphj m bộgrrx tộgrrx c du mụgcfe c ngưribk ờqwhb i Hồwqyq liêcssu n minh vớlfhc i nhau. Trong hơesow n trăvphj m năvphj m mởgtbr ra thờqwhb i kìhhvt Ngũgcfe hồwqyq thậxlug p lụgcfe c quốqweu c.
(3): khôhrdt ng phảfiyq i tộgrrx c ta, tâljyb m tấyigb t kháugad c nhau, chífpvw hưribk ơesow ng Nhung Đujrs ịkgya ch, kháugad c vớlfhc i ngưribk ờqwhb i Hoa ta.
Lô
Di tộ
Tớ
Khô
Thờ
Mắ
"Phi ngã
Ngư
Sau đ
Dâ
Cá
Nhữ
Nhạ
Sau khi bọ
Đ
Đ
Thừ
Nhạ
Thừ
Nhạ
Nhạ
Nhạ
Lô
==========
Chú
(1) Songtsän Gampo (Wylie: Srong-brtsan Sgam-po) (sinh 604, mấ
(2) Ngũ
(3): khô
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
