- Đhdwg úqhjf ng vậhzox y. Bấkdar y giờuqlh cóoqag viêsrze n tri phủzjws Nghi-châmqnn u tham nhũgpxc ng, làzxou m dâmqnn n chúqhjf ng oáazjp n giậhzox n. Họytkx bèzxou n cùsjjt ng hàzxou o kiệawip t, quâmqnn n sĩucmd nổyrzw i dậhzox y giếdmqu t chếdmqu t, chiếdmqu m Tuyêsrze n-châmqnn u, Liễhruu u-châmqnn u, Tưujwe ợzlfk ng-châmqnn u, Quảjkul ng-châmqnn u. Khắytkx p vùsjjt ng Quảjkul ng Đhdwg ôwhyd ng, Quảjkul ng-Tâmqnn y chấkdar n đveck ộhpzo ng. Lợzlfk i-Dụjrdm ng đveck ưujwe ợzlfk c phong Quảjkul ng-Nam an vũgpxc sứucmd ( Gồtbqv m Quảjkul ng-Đhdwg ôwhyd ng Nam lộhpzo vàzxou Quảjkul ng-Tâmqnn y Nam lộhpzo ) cầjrdm m quâmqnn n dẹsnsh p. Mộhpzo t đveck êsrze m Dụjrdm ng giếdmqu t chếdmqu t mưujwe ờuqlh i hai tưujwe ớawip ng giặawip c. Bìmlct nh đveck ịjrdm nh xong, đveck ưujwe ợzlfk c phong Dẫssrq n-tiếdmqu n-sứucmd . Sau dầjrdm n dầjrdm n đveck ưujwe ợzlfk c thăofit ng Lịjrdm ch-kháazjp ch tỉdexw nh sứucmd . Niêsrze n hiệawip u Đhdwg ạygcg i-trung tưujwe ờuqlh ng phùsjjt thứucmd bẩssrq y (Giáazjp p-Dầjrdm n, 1014) vua Châmqnn n-tôwhyd ng phong làzxou m Khu-mậhzox t việawip n phóoqag sứucmd , kiêsrze m Tuyêsrze n-huy Bắytkx c-việawip n sứucmd , Đhdwg ồtbqv ng-tri việawip n sựntoq . Chỉdexw íxoub t lâmqnn u sau lêsrze n tớawip i Khu-mậhzox t việawip n sứucmd , Đhdwg ồtbqv ng-trung thưujwe môwhyd n hạygcg bìmlct nh chưujwe ơromm ng sựntoq . Niêsrze n hiệawip u Thiêsrze n-hy thứucmd nhìmlct (Kỷewwr -Mùsjjt i, 1019) hai tểovdk thầjrdm n Đhdwg inh Vịjrdm , Lýwhyd Đhdwg iệawip t cãqihn i nhau trưujwe ớawip c mặawip t vua. Lýwhyd Đhdwg iệawip t tốnwxv Lợzlfk i-Dụjrdm ng vớawip i Đhdwg inh Vịjrdm gian tàzxou , hợzlfk p đveck ảjkul ng nhau. Vua nổyrzw i giậhzox n cáazjp ch chứucmd c cảjkul hai.
Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng hỏzlfk i:
- Bấkdar y giờuqlh hai ôwhyd ng kia đveck ang giữjlfb chứucmd c gìmlct ? Bịjrdm cáazjp ch tuộhpzo t xuốnwxv ng còrgzt n thứucmd dâmqnn n hay chỉdexw bịjrdm giáazjp ng chứucmd c thôwhyd i?
Bảjkul o-Hòrgzt a mởwzgt tậhzox p sáazjp ch trưujwe ớawip c mặawip t đveck ọytkx c lêsrze n:
- Bấkdar y giờuqlh Đhdwg inh Vịjrdm làzxou m Tháazjp i-tửssrq tháazjp i phóoqag , Khu-mậhzox t việawip n sứucmd , Bìmlct nh-chưujwe ơromm ng sựntoq . Vua giáazjp ng còrgzt n Hộhpzo -bộhpzo thưujwe ợzlfk ng thưujwe . Lýwhyd Đhdwg iệawip t làzxou m Tháazjp i-tửssrq thiếdmqu u phóoqag , Bìmlct nh-chưujwe ơromm ng sựntoq bịjrdm giáazjp ng còrgzt n Hộhpzo -bộhpzo thịjrdm lang.
Thiệawip u-Tháazjp i hỏzlfk i:
- Nhưujwe vậhzox y làzxou Lýwhyd Đhdwg iệawip t cóoqag thùsjjt hậhzox n vớawip i Lợzlfk i-Dụjrdm ng. Đhdwg iệawip t làzxou văofit n quan hay võuqlh quan? Vua cóoqag tin Đhdwg iệawip t khôwhyd ng?
- Đhdwg iệawip t làzxou văofit n quan. Vua nghe tốnwxv , hỏzlfk i Lợzlfk i-Dụjrdm ng. Dụjrdm ng đveck áazjp p :
Âpqyf « Dùsjjt ng văofit n gặawip p chúqhjf a, thầjrdm n khôwhyd ng bằntoq ng Đhdwg iệawip t. Nhưujwe ng lăofit n mìmlct nh vàzxou o chỗiajt chếdmqu t thắytkx ng giặawip c phòrgzt quâmqnn n vưujwe ơromm ng, Đhdwg iệawip t khôwhyd ng bằntoq ng thầjrdm n Âpqyf ».
Trầjrdm n Bảjkul o-Dâmqnn n cưujwe ờuqlh i:
- Thằntoq ng cha nàzxou y xuấkdar t thâmqnn n quan võuqlh màzxou khôwhyd n bỏzlfk mẹsnsh . Bảjkul n lĩucmd nh làzxou m quan thựntoq c cao thâmqnn m. Y nóoqag i nhưujwe vậhzox y làzxou cóoqag ýwhyd muốnwxv n tỏzlfk vớawip i nhàzxou vua rằntoq ng: Bọytkx n quan văofit n chỉdexw cóoqag miệawip ng lưujwe ỡshzi i, thìmlct việawip c Đhdwg iệawip t tốnwxv cáazjp o y làzxou vôwhyd lýwhyd . Y làzxou quan võuqlh , nhấkdar t tâmqnn m trung kiêsrze n, đveck em mạygcg ng sốnwxv ng ra phòrgzt táazjp quâmqnn n vưujwe ơromm ng. Sau vụjrdm nàzxou y chắytkx c Lýwhyd Đhdwg iệawip t bịjrdm cáazjp ch chứucmd c nữjlfb a.
- Đhdwg úqhjf ng vậhzox y. Hôwhyd m sau vua gọytkx i Đhdwg inh Vịjrdm vàzxou o cho giữjlfb chứucmd c nhưujwe cũgpxc . Còrgzt n Lýwhyd Đhdwg iệawip t bịjrdm cáazjp ch. Lợzlfk i-Dụjrdm ng đveck ưujwe ợzlfk c thăofit ng lêsrze n Kiểovdk m-hiệawip u tháazjp i-sưujwe kiêsrze m Tháazjp i-tửssrq thiếdmqu u bảjkul o, Hộhpzo i-linh quan sứucmd , Thưujwe ợzlfk ng-thưujwe hữjlfb u Bộhpzo c-xạygcg . Năofit m Càzxou n-hưujwe ng thứucmd nhấkdar t (Nhâmqnn m-Tuấkdar t 1022) thăofit ng lêsrze n Tảjkul -bộhpzo c xạygcg kiêsrze m Thịjrdm -trung, Võuqlh -ninh quâmqnn n tiếdmqu t đveck ộhpzo sứucmd . Sau đveck óoqag lêsrze n Tưujwe -khôwhyd ng. Tớawip i đveck âmqnn y Lợzlfk i-Dụjrdm ng lạygcg i bấkdar t hòrgzt a vớawip i Vưujwe ơromm ng Tăofit ng.
Lêsrze Văofit n nhăofit n mũgpxc i cưujwe ờuqlh i:
- Lãqihn o nàzxou y dễhruu hạygcg đveck ấkdar y. Vìmlct y thíxoub ch gâmqnn y hấkdar n vớawip i đveck ồtbqv ng liêsrze u, chắytkx c nhiềxgqc u kẻrcvd thùsjjt . Tạygcg i sao y gâmqnn y vớawip i Vưujwe ơromm ng Tăofit ng?
- Vưujwe ơromm ng Tăofit ng giữjlfb chứucmd c Chiêsrze u-văofit n quan đveck ạygcg i họytkx c sĩucmd . Nguyêsrze n quan chếdmqu triềxgqc u Tốnwxv ng đveck ịjrdm nh rằntoq ng Khu-mậhzox t việawip n sứucmd , Kiểovdk m hiệawip u tam tưujwe , kiêsrze m Thịjrdm -trung, Thưujwe ợzlfk ng-thưujwe lệawip nh, khi lâmqnn m triềxgqc u đveck ứucmd ng sau tểovdk tưujwe ớawip ng. Trong khi đveck óoqag chứucmd c Vưujwe ơromm ng Tăofit ng làzxou Chiêsrze u-văofit n quan đveck ạygcg i họytkx c sĩucmd tứucmd c tểovdk tưujwe ớawip ng, nhưujwe ng thứucmd bậhzox c Tham-tri chíxoub nh sựntoq lạygcg i nhỏzlfk hơromm n Tảjkul -bộhpzo c xạygcg , Thịjrdm -trung. Nếdmqu u lấkdar y đveck ẳmjuq ng trậhzox t, Lợzlfk i-Dụjrdm ng đveck ứucmd ng trưujwe ớawip c. Nếdmqu u lấkdar y chứucmd c vụjrdm , Vưujwe ơromm ng Tăofit ng đveck ứucmd ng trưujwe ớawip c. Viêsrze n Hạygcg p-môwhyd n cóoqag nhiệawip m vụjrdm xếdmqu p chỗiajt lâmqnn m triềxgqc u khôwhyd ng biếdmqu t giảjkul i quyếdmqu t sao. Lợzlfk i-Dụjrdm ng cho thủzjws hạygcg nhậhzox p dinh Vưujwe ơromm ng Tăofit ng, Trưujwe ơromm ng Tri-Bạygcg ch dùsjjt ng đveck ộhpzo c chưujwe ởwzgt ng khốnwxv ng chếdmqu . Hai ngưujwe ờuqlh i chịjrdm u néygcg p. Lợzlfk i-Dụjrdm ng trựntoq c tiếdmqu p chỉdexw huy bọytkx n Tôwhyd n Đhdwg ứucmd c-Khắytkx c, Lêsrze Lụjrdm c-Vũgpxc , Sửssrq -vạygcg n Na-vưujwe ợzlfk ng, Khiếdmqu u Tam Bảjkul n cùsjjt ng mưujwe ờuqlh i trưujwe ởwzgt ng lãqihn o bang Nhậhzox t-hồtbqv khốnwxv ng chếdmqu báazjp ch quan. Khắytkx p triềxgqc u thầjrdm n đveck ềxgqc u oáazjp n. Y còrgzt n dáazjp m ngang nghịjrdm ch cảjkul vớawip i Đhdwg ịjrdm nh-vưujwe ơromm ng. Tưujwe ớawip c củzjws a y hiệawip n tớawip i quốnwxv c côwhyd ng.(1)
Tựntoq -Mai hỏzlfk i:
- Trong triềxgqc u, nhữjlfb ng têsrze n nàzxou o chủzjws trưujwe ơromm ng mởwzgt rộhpzo ng Nam-biêsrze n? Têsrze n nàzxou o chủzjws trưujwe ơromm ng hòrgzt a bìmlct nh?
- Nhữjlfb ng têsrze n chủzjws xâmqnn m chiếdmqu m đveck ạygcg i Việawip t gồtbqv m: Tàzxou o Lợzlfk i-Dụjrdm ng, Lãqihn Di-Giảjkul n, Trưujwe ơromm ng Kỳarii , Hạygcg Tủzjws ng, Trầjrdm n Nghiêsrze u-Táazjp , Phạygcg m Ung, Triệawip u Thúqhjf c. Nhữjlfb ng ngưujwe ờuqlh i chủzjws hòrgzt a gồtbqv m Trưujwe ơromm ng Sĩucmd -Tổyrzw n, Lýwhyd Đhdwg iệawip t, Vưujwe ơromm ng Tùsjjt y, Lýwhyd Ty, Vưujwe ơromm ng Đhdwg ứucmd c-Dụjrdm ng. Còrgzt n Yếdmqu n Thùsjjt y đveck ứucmd ng giữjlfb a.
Trầjrdm n Bảjkul o-Dâmqnn n nóoqag i sẽjkul vàzxou o tai Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng:
- Yếdmqu n-Thùsjjt làzxou danh sĩucmd . Y vờuqlh theo Lưujwe u hậhzox u màzxou thôwhyd i. Y vốnwxv n gốnwxv c ngưujwe ờuqlh i Việawip t, kếdmqu t bạygcg n thâmqnn n vớawip i tôwhyd i. Ta cóoqag thểovdk nhờuqlh y nhiềxgqc u chuyệawip n.
Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng hỏzlfk i:
- Gốnwxv c tíxoub ch Yếdmqu n Thùsjjt ra sao?
- Phụjrdm thâmqnn n y làzxou di thầjrdm n Ngôwhyd triềxgqc u sang lậhzox p nghiệawip p ởwzgt Mâmqnn n-Việawip t. Bẩssrq y tuổyrzw i y nổyrzw i tiếdmqu ng thầjrdm n đveck ồtbqv ng. Thờuqlh i Cảjkul nh-đveck ứucmd c (1004-1007), Trưujwe ơromm ng Tri-Bạygcg ch đveck ang làzxou m An-vũgpxc sứucmd Giang-Nam, nghe tiếdmqu ng Yếdmqu n Thùsjjt , cho mờuqlh i tớawip i đveck àzxou m luậhzox n vềxgqc văofit n chưujwe ơromm ng. Y ứucmd ng đveck ốnwxv i nhưujwe nưujwe ớawip c chảjkul y. Tri-Bạygcg ch thưujwe ợzlfk ng biểovdk u vềxgqc triềxgqc u, nhàzxou vua cho gọytkx i Thùsjjt vàzxou o triềxgqc u. Bấkdar y giờuqlh Thùsjjt mớawip i mưujwe ờuqlh i hai tuổyrzw i. Thùsjjt cóoqag ngưujwe ờuqlh i bạygcg n gáazjp i têsrze n Phưujwe ơromm ng-Lan bằntoq ng tuổyrzw i Thùsjjt . Phưujwe ơromm ng-Lan cóoqag thuộhpzo c loạygcg i sắytkx c nưujwe ớawip c hưujwe ơromm ng trờuqlh i. Khi Thùsjjt lêsrze n đveck ưujwe ờuqlh ng, nàzxou ng nóoqag i : Ngưujwe ờuqlh i đveck i phen nàzxou y thếdmqu nàzxou o cũgpxc ng thanh vâmqnn n đveck ắytkx c lộhpzo , xin đveck ừdexw ng quêsrze n nhau. Thùsjjt hứucmd a : Dùsjjt cho sôwhyd ng cạygcg n đveck áazjp mòrgzt n, lòrgzt ng nàzxou y nàzxou o cóoqag đveck ổyrzw i. Thùsjjt đveck ếdmqu n kinh giữjlfb a lúqhjf c đveck ang đveck ìmlct nh thíxoub củzjws a hơromm n nghìmlct n tiếdmqu n sĩucmd . Vua Châmqnn n-tôwhyd ng truyềxgqc n cho Thùsjjt cùsjjt ng dựntoq thi. Thầjrdm n sắytkx c Thùsjjt thảjkul n nhiêsrze n, ung dung màzxou i mựntoq c viếdmqu t. Mỗiajt i lầjrdm n Thùsjjt làzxou m xong mộhpzo t đveck oạygcg n, vua vớawip i đveck ạygcg i thầjrdm n cùsjjt ng đveck ọytkx c. Vua cũgpxc ng nhưujwe đveck ạygcg i thầjrdm n đveck ềxgqc u tấkdar m tắytkx c khen. Vua ban thưujwe ởwzgt ng rồtbqv i âmqnn n tứucmd Đhdwg ồtbqv ng tiếdmqu n sĩucmd xuấkdar t thâmqnn n. Tểovdk -tưujwe ớawip ng Khấkdar u Chuẩssrq n dèzxou m : Thùsjjt khôwhyd ng phảjkul i ngưujwe ờuqlh i Háazjp n, y làzxou ngưujwe ờuqlh i Việawip t. Nhàzxou vua cưujwe ờuqlh i : Đhdwg ạygcg i thi hàzxou o Trưujwe ơromm ng Cửssrq u-Linh đveck ờuqlh i Đhdwg ưujwe ờuqlh ng cũgpxc ng ngưujwe ờuqlh i Việawip t vậhzox y.
Mỹtywv -Linh, Tựntoq -Mai, Lêsrze Văofit n vốnwxv n ưujwe a văofit n họytkx c, ba ngưujwe ờuqlh i suýwhyd t xoa:
- Tuyệawip t. Đhdwg áazjp nh giáazjp mộhpzo t ngưujwe ờuqlh i vềxgqc văofit n chưujwe ơromm ng, y họytkx c, võuqlh họytkx c khôwhyd ng thểovdk phâmqnn n chủzjws ng loạygcg i, sắytkx c dâmqnn n.
- Hai hôwhyd m sau, vua truyềxgqc n Thùsjjt làzxou m thi, phúqhjf , luậhzox n.
Thùsjjt tâmqnn u :
- Bệawip hạygcg muốnwxv n thửssrq kiếdmqu n thứucmd c trờuqlh i cho thầjrdm n, chứucmd khôwhyd ng phảjkul i thửssrq nhữjlfb ng gìmlct thầjrdm n họytkx c. Hôwhyd m trưujwe ớawip c bệawip hạygcg thâmqnn n ban đveck ềxgqc tàzxou i cho thíxoub sinh, thầjrdm n chưujwe a hềxgqc biếdmqu t qua, nhưujwe vậhzox y làzxou đveck úqhjf ng vớawip i long ýwhyd . Còrgzt n hôwhyd m nay bệawip hạygcg truyềxgqc n thầjrdm n làzxou m thi, phúqhjf , luậhzox n. Nhữjlfb ng thứucmd đveck óoqag thầjrdm n đveck ãqihn họytkx c, vàzxou làzxou m nhiềxgqc u rồtbqv i. Xin bệawip hạygcg cho đveck ềxgqc kháazjp c.
Vua khen tặawip ng Thùsjjt trung trựntoq c, khôwhyd ng dốnwxv i vua. Vua ra đveck ềxgqc tàzxou i đveck ặawip c biệawip t cho Thùsjjt : Di bấkdar t khảjkul loạygcg n Hoa.
Thùsjjt cầjrdm m búqhjf t viếdmqu t liềxgqc n hai vạygcg n chữjlfb . Thùsjjt báazjp c lờuqlh i Khổyrzw ng-tửssrq , bởwzgt i Khổyrzw ng phâmqnn n biệawip t ra Bắytkx c-đveck ịjrdm ch, Tâmqnn y-nhung, Đhdwg ôwhyd ng-di, Nam-man. Nhưujwe vậhzox y làzxou thiếdmqu u kiếdmqu n văofit n. Mỗiajt i nơromm i đveck ềxgqc u cóoqag sởwzgt trưujwe ờuqlh ng vềxgqc văofit n hóoqag a. Nhưujwe phưujwe ơromm ng Tâmqnn y cóoqag Phậhzox t-giáazjp o, phưujwe ơromm ng Nam cóoqag thiêsrze n-văofit n, phưujwe ơromm ng Bắytkx c cóoqag võuqlh -bịjrdm , phưujwe ơromm ng Đhdwg ôwhyd ng cóoqag văofit n họytkx c.
Lờuqlh i Thùsjjt rấkdar t hợzlfk p ýwhyd vua. Vua phong Thùsjjt làzxou m Mậhzox t thưujwe tỉdexw nh chíxoub nh tựntoq .
Thuậhzox n-Tôwhyd ng hỏzlfk i:
- Chứucmd c đveck óoqag làzxou chứucmd c gìmlct vậhzox y?
Mọytkx i ngưujwe ờuqlh i đveck ềxgqc u lắytkx c đveck ầjrdm u. Khấkdar u Kim-An đveck áazjp p:
- Chứucmd c nàzxou y nhỏzlfk , nhưujwe ng tíxoub n cẩssrq n lắytkx m, làzxou m việawip c cạygcg nh vua. Khi vua ban chỉdexw thìmlct sao chéygcg p, rồtbqv i gửssrq i cho tòrgzt a Bìmlct nh-chưujwe ơromm ng. Ởdkna đveck âmqnn y sẽjkul cho nhữjlfb ng ngưujwe ờuqlh i chữjlfb tốnwxv t soạygcg n thàzxou nh cáazjp c bảjkul n chiếdmqu u chỉdexw .
Mỹtywv -Linh hỏzlfk i:
- Thếdmqu Thùsjjt vinh quy báazjp i tổyrzw , cóoqag cưujwe ớawip i Phưujwe ơromm ng-Lan khôwhyd ng?
- Cóoqag . Khi Thùsjjt vinh quy vềxgqc , bốnwxv mẹsnsh Thùsjjt hỏzlfk i Phưujwe ơromm ng-Lan cho. Hai ngưujwe ờuqlh i lai kinh, ngàzxou y ngàzxou y ngâmqnn m vịjrdm nh, ai cũgpxc ng khen làzxou cặawip p tàzxou i tửssrq giai nhâmqnn n.
Lêsrze Văofit n lắytkx c đveck ầjrdm u:
- Hỏzlfk ng béygcg t. Anh chàzxou ng nàzxou y hỏzlfk ng béygcg t rồtbqv i!
Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng hỏzlfk i:
- Tạygcg i sao em bảjkul o hỏzlfk ng béygcg t?
- Đhdwg ạygcg i phàzxou m, con trai đveck ếdmqu n tuổyrzw i nhưujwe ợzlfk c quáazjp n (20 tuổyrzw i) tinh khíxoub mạygcg nh, thìmlct cưujwe ớawip i vợzlfk mớawip i tốnwxv t. Con gáazjp i đveck ếdmqu n tuổyrzw i mưujwe ờuqlh i sáazjp u tinh huyếdmqu t sung thịjrdm nh, lấkdar y chồtbqv ng thìmlct sau nàzxou y nhan sắytkx c bềxgqc n, con cáazjp i khoẻrcvd mạygcg nh thôwhyd ng minh. Thùsjjt cưujwe ớawip i vợzlfk sớawip m nhưujwe vậhzox y thếdmqu nàzxou o quảjkul chuốnwxv i tiêsrze u sẽjkul biếdmqu n thàzxou nh quảjkul ớawip t. Hay cũgpxc ng lâmqnn m cảjkul nh cúqhjf i đveck ầjrdm u e thẹsnsh n.
Đhdwg áazjp m đveck àzxou n ôwhyd ng, từdexw Bảjkul o-Dâmqnn n đveck ếdmqu n Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng đveck ềxgqc u bậhzox t cưujwe ờuqlh i. Mỹtywv -Linh ngơromm ngáazjp c hỏzlfk i:
- Cáazjp i gìmlct chuốnwxv i tiêsrze u thàzxou nh ớawip t rồtbqv i cúqhjf i đveck ầjrdm u e thẹsnsh n?
Lêsrze Văofit n hỏzlfk i ngưujwe ợzlfk c lạygcg i:
- Em khôwhyd ng thểovdk trảjkul lờuqlh i chịjrdm , vìmlct phảjkul i nóoqag i đveck ếdmqu n nhữjlfb ng đveck iềxgqc u cấkdar m con ghếdmqu nghe. Tuy vậhzox y, nếdmqu u anh cảjkul bảjkul o nóoqag i, thìmlct em nóoqag i.
Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng bậhzox t cưujwe ờuqlh i:
- Cáazjp i gìmlct màzxou cấkdar m vớawip i khôwhyd ng cấkdar m. Chuyệawip n đveck óoqag làzxou chuyệawip n thựntoq c tếdmqu , ai cũgpxc ng phảjkul i trảjkul i qua. Con gáazjp i nêsrze n nghe đveck ểovdk biếdmqu t. Vảjkul em làzxou thầjrdm y thuốnwxv c, cầjrdm n giảjkul ng giảjkul i cho mọytkx i ngưujwe ờuqlh i hiểovdk u. Ai cấkdar m, ta cho em vãqihn vàzxou o miệawip ng, vàzxou cắytkx t cáazjp i đveck óoqag đveck i.
Tựntoq -Mai cưujwe ờuqlh i khoáazjp i tráazjp :
- Sao anh giốnwxv ng bốnwxv quáazjp . Bốnwxv cũgpxc ng nóoqag i: Mấkdar y thằntoq ng hủzjws Nho làzxou m bộhpzo cấkdar m đveck oáazjp n con gáazjp i nghe truyệawip n tìmlct nh dụjrdm c, cấkdar m bàzxou n vềxgqc truyệawip n phòrgzt ng the, trong khi họytkx dâmqnn m kinh khủzjws ng. Truyệawip n đveck óoqag khôwhyd ng nhữjlfb ng khôwhyd ng cấkdar m màzxou còrgzt n phảjkul i viếdmqu t thàzxou nh sáazjp ch dạygcg y cho trai gáazjp i nữjlfb a.
Lêsrze Văofit n ngồtbqv i nghiêsrze m trang lạygcg i:
- Cáazjp i bộhpzo phậhzox n sinh con, đveck ẻrcvd cáazjp i củzjws a đveck àzxou n ôwhyd ng cóoqag nhiềxgqc u têsrze n gọytkx i kháazjp c nhau. Têsrze n Háazjp n-Việawip t làzxou dưujwe ơromm ng v*t. Têsrze n Việawip t gọytkx i làzxou con buồtbqv i, cáazjp i buồtbqv i, con ***, con củzjws ***, con *** lõuqlh . Nhưujwe ng đveck ôwhyd i khi khôwhyd ng muốnwxv n nóoqag i trắytkx ng ra, ngưujwe ờuqlh i ta dùsjjt ng nhữjlfb ng tiếdmqu ng kháazjp c thay thếdmqu nhưujwe : Con chim, con cu, con chim cu, con cáazjp chuốnwxv i, con cáazjp quảjkul , củzjws a làzxou m giốnwxv ng, cáazjp i đveck ầjrdm u gàzxou , thằntoq ng củzjws lẳmjuq ng, đveck ầjrdm u thằntoq ng nhỏzlfk . Bộhpzo phậhzox n nàzxou y gồtbqv m cóoqag hai phầjrdm n. Thứucmd nhấkdar t làzxou nang hoàzxou n, tứucmd c túqhjf i đveck ựntoq ng hòrgzt n dáazjp i, hay trứucmd ng dáazjp i. Cáazjp i túqhjf i co dãqihn n bấkdar t thưujwe ờuqlh ng, nhờuqlh lớawip p da dăofit n deo xếdmqu p lạygcg i. Bêsrze n trong cóoqag hai hạygcg t, lớawip n nhỏzlfk kháazjp c nhau tuỳarii giốnwxv ng, tùsjjt y tuổyrzw i, tùsjjt y ngưujwe ờuqlh i. Hai hạygcg t đveck óoqag cóoqag têsrze n hòrgzt n dáazjp i, trứucmd ng dáazjp i, hộhpzo t míxoub t, ngọytkx c hàzxou nh, hai hộhpzo t, hai trứucmd ng. Hai hòrgzt n nàzxou y vớawip i thậhzox n làzxou bộhpzo phậhzox n chíxoub nh đveck ểovdk sảjkul n xuấkdar t tinh khíxoub .
Thôwhyd ng-Mai hỏzlfk i:
- Cóoqag khi nàzxou o ngưujwe ờuqlh i đveck àzxou n ôwhyd ng chỉdexw cóoqag mộhpzo t hộhpzo t, hay khôwhyd ng cóoqag hộhpzo t khôwhyd ng?
Lêsrze Văofit n đveck ưujwe a mắytkx t nhìmlct n cửssrq tọytkx a mộhpzo t lưujwe ợzlfk t:
- Em sẵsnsh n sàzxou ng nóoqag i, nhưujwe ng yêsrze u cầjrdm u tấkdar t cảjkul đveck àzxou n ôwhyd ng, con trai cóoqag mặawip t phảjkul i chắytkx p tay, đveck ểovdk lêsrze n đveck ầjrdm u đveck ãqihn .
Thôwhyd ng-Mai đveck ểovdk tay lêsrze n đveck ầjrdm u rồtbqv i hỏzlfk i:
- Tạygcg i sao?
- Kinh nghiệawip m hàzxou ng trăofit m lầjrdm n giảjkul ng bàzxou i họytkx c nàzxou y cho cáazjp c ôwhyd ng, làzxou cáazjp c ôwhyd ng thọytkx c tay vàzxou o quầjrdm n kháazjp m hai hộhpzo t củzjws a mìmlct nh, nêsrze n em phảjkul i đveck ềxgqc phòrgzt ng sẵsnsh n.
Mọytkx i ngưujwe ờuqlh i cưujwe ờuqlh i ồtbqv lêsrze n. Lêsrze Văofit n tiếdmqu p:
- Đhdwg ạygcg i ca Thôwhyd ng-Mai hỏzlfk i nhưujwe vậhzox y làzxou phảjkul i. Hoặawip c vìmlct di truyềxgqc n, hoặawip c vìmlct trong khi mang thai, bàzxou mẹsnsh bịjrdm bệawip nh, ăofit n uốnwxv ng nhữjlfb ng thứucmd c đveck ộhpzo c, thìmlct đveck ứucmd a trẻrcvd ra đveck ờuqlh i chỉdexw cóoqag mộhpzo t hòrgzt n, hoăofit c mộhpzo t hòrgzt n lớawip n, mộhpzo t hòrgzt n nhỏzlfk , đveck ôwhyd i khi khôwhyd ng cóoqag hòrgzt n nàzxou o. Y kinh nóoqag i: Thậhzox n, nang hoàzxou n chủzjws vềxgqc chíxoub . Chíxoub tứucmd c ýwhyd chíxoub . Khi ngưujwe ờuqlh i đveck àzxou n ôwhyd ng cóoqag hộhpzo t lớawip n, hộhpzo t nhỏzlfk , tíxoub nh tìmlct nh thưujwe ờuqlh ng trôwhyd i nổyrzw i, thiếdmqu u chíxoub khíxoub khi họytkx c hỏzlfk i, khi làzxou m việawip c, hàzxou nh sựntoq trìmlct nghi khôwhyd ng quyếdmqu t đveck oáazjp n. Ngưujwe ờuqlh i cóoqag mộhpzo t hòrgzt n thìmlct tìmlct nh trạygcg ng nặawip ng hơromm n. Còrgzt n ngưujwe ờuqlh i khôwhyd ng cóoqag hòrgzt n nàzxou o, thìmlct tiếdmqu ng nóoqag i ỏzlfk n ẻrcvd n nhưujwe con gáazjp i, khôwhyd ng cóoqag râmqnn u, cơromm thểovdk yếdmqu u đveck uốnwxv i. Nhữjlfb ng ngưujwe ờuqlh i nàzxou y thưujwe ờuqlh ng đveck ưujwe ợzlfk c tuyểovdk n làzxou m tháazjp i giáazjp m.
Lêsrze Văofit n đveck ưujwe a mắytkx t nhìmlct n Thôwhyd ng-Mai:
- Bộhpzo phậhzox n thứucmd nhìmlct làzxou qui đveck ầjrdm u, tứucmd c đveck ầjrdm u rùsjjt a.
Rồtbqv i chàzxou ng đveck ứucmd ng lêsrze n vẽjkul hìmlct nh, giảjkul ng giảjkul i chi tiếdmqu t ốnwxv ng dẫssrq n tinh, đveck ưujwe ờuqlh ng dẫssrq n nưujwe ớawip c tiểovdk u v.v. cuốnwxv i cùsjjt ng kếdmqu t luậhzox n:
- Y kinh nóoqag i: Thậhzox n chủzjws nãqihn o, chủzjws tủzjws y. Anh chàzxou ng Yếdmqu n Thùsjjt làzxou m quan, cầjrdm n lao chíxoub nh sựntoq ởwzgt vàzxou o cáazjp i tuổyrzw i đveck áazjp ng lẽjkul đveck ưujwe ợzlfk c chạygcg y chơromm i, đveck ưujwe ợzlfk c pháazjp pháazjp ch; đveck óoqag làzxou mộhpzo t nguyêsrze n do thậhzox n hao. Anh chàzxou ng lạygcg i cưujwe ớawip i vợzlfk sớawip m, trong khi tinh khíxoub chưujwe a sung thịjrdm nh, đveck óoqag làzxou hai lýwhyd do thậhzox n hao. Anh chàzxou ng đveck ọytkx c sáazjp ch nhiềxgqc u, sáazjp ng táazjp c nhiềxgqc u, khiếdmqu n nãqihn o tủzjws y hưujwe khôwhyd ng, đveck óoqag làzxou ba đveck iềxgqc u thậhzox n hao. Năofit m nay anh chàzxou ng mớawip i vàzxou o tuổyrzw i trêsrze n ba mưujwe ơromm i, nhưujwe ng em chắytkx c cáazjp i đveck ầjrdm u nhỏzlfk thụjrdm t vàzxou o nhưujwe đveck ầjrdm u rùsjjt a mấkdar t.
Bảjkul o-Dâmqnn n vỗiajt vai Lêsrze Văofit n:
- Em giỏzlfk i thựntoq c. Mấkdar y tháazjp ng trưujwe ớawip c đveck âmqnn y cóoqag hai thiếdmqu u nữjlfb tuyệawip t sắytkx c têsrze n Hạygcg nh-Chi, Hạygcg nh-Diệawip p đveck ếdmqu n kinh thàzxou nh thảjkul thơromm tuyểovdk n phu. Anh ta trúqhjf ng cảjkul hai. Nhưujwe thếdmqu trong nhàzxou anh ta cóoqag Phưujwe ơromm ng-Lan, sáazjp u mỹtywv mữjlfb , nay thêsrze m hai giai nhâmqnn n nữjlfb a. Anh ta than: Hai giai nhâmqnn n chỉdexw đveck ểovdk màzxou nhìmlct n thôwhyd i, vìmlct ... cáazjp i đveck ầjrdm u nhỏzlfk anh ta cúqhjf i xuốnwxv ng e thẹsnsh n. Cáazjp c danh y đveck ềxgqc u chịjrdm u. Nếdmqu u Văofit n đveck ệawip trịjrdm đveck ưujwe ợzlfk c cho anh ta, thìmlct hay biếdmqu t mấkdar y.
- Trịjrdm thìmlct em dưujwe sứucmd c, song anh bắytkx t gãqihn phảjkul i giúqhjf p mìmlct nh.
- Chảjkul cầjrdm n em trịjrdm , anh ta cũgpxc ng giúqhjf p mìmlct nh tậhzox n tâmqnn m.
- Đhdwg ưujwe ợzlfk c, em sẽjkul đveck i vớawip i anh đveck ểovdk trịjrdm cho y. Thôwhyd i, anh nóoqag i tiếdmqu p vềxgqc y đveck i. (2)
Bảjkul o-Dâmqnn n thuậhzox t:
- Thùsjjt ởwzgt cạygcg nh vua, tha hồtbqv đveck ọytkx c sáazjp ch. Sáazjp ch nàzxou o, tấkdar u chưujwe ơromm ng, quốnwxv c vụjrdm Thùsjjt đveck ềxgqc u đveck ọytkx c hếdmqu t. Năofit m mưujwe ờuqlh i bốnwxv n tuổyrzw i vua thăofit ng lêsrze n : Mậhzox t cáazjp c đveck ộhpzo c thưujwe . Tứucmd c chuyêsrze n đveck ọytkx c tấkdar t cảjkul tấkdar u chưujwe ơromm ng cáazjp c nơromm i gửssrq i vềxgqc , tóoqag m lưujwe ợzlfk c hầjrdm u vua. Năofit m sau đveck ưujwe ợzlfk c thăofit ng chứucmd c đveck ếdmqu n sáazjp u lầjrdm n: Chiếdmqu u thíxoub trung thưujwe , Tháazjp i-thưujwe ờuqlh ng-tựntoq lễhruu lang, Đhdwg ôwhyd ng-phong âmqnn n, Quang-lộhpzo c tựntoq thừdexw a, Tậhzox p hiềxgqc n hiệawip u lýwhyd . Cuốnwxv i năofit m phụjrdm thâmqnn n qua đveck ờuqlh i, y cáazjp o quan vềxgqc chịjrdm u tang. Hếdmqu t tang lai kinh đveck ưujwe ợzlfk c giữjlfb chứucmd c coi vềxgqc lễhruu nghi cung Tháazjp i-thanh, đveck ặawip c biệawip t ghi chéygcg p nhữjlfb ng lờuqlh i dạygcg y dỗiajt củzjws a tháazjp i hậhzox u, hoàzxou ng đveck ếdmqu cùsjjt ng hoàzxou ng hậhzox u ban cho quầjrdm n thầjrdm n, phi tầjrdm n. Khi mẫssrq u thâmqnn n qua đveck ờuqlh i, y xin vềxgqc cưujwe tang, vua khôwhyd ng thuậhzox n. Y làzxou m bàzxou i thơromm cổyrzw phong dàzxou i trăofit m câmqnn u khóoqag c mẹsnsh cựntoq c thảjkul m thiếdmqu t. Vua cùsjjt ng hoàzxou ng hậhzox u cảjkul m đveck ộhpzo ng, thăofit ng lêsrze n Tháazjp i-thưujwe ờuqlh ng tựntoq thừdexw a. Hoàzxou ng hậhzox u thấkdar y y thôwhyd ng minh, cho y giữjlfb chứucmd c Tham-quâmqnn n tạygcg i phủzjws Thăofit ng-vưujwe ơromm ng.
Thiệawip u-Tháazjp i hỏzlfk i:
- Thăofit ng vưujwe ơromm ng làzxou ai vậhzox y?
- Làzxou Thiêsrze n-Tháazjp nh hoàzxou ng đveck ếdmqu . Bấkdar y giờuqlh ôwhyd ng còrgzt n làzxou Tháazjp i-tửssrq , tưujwe ớawip c phong Thăofit ng-vưujwe ơromm ng. Cũgpxc ng năofit m đveck óoqag , y đveck ưujwe ợzlfk c thăofit ng Thưujwe ợzlfk ng-thưujwe hộhpzo bộhpzo ngoạygcg i lang, kiêsrze m Tháazjp i-tửssrq xáazjp nhâmqnn n. Ícnlr t lâmqnn u sau thăofit ng Hàzxou n-lâmqnn m họytkx c sĩucmd . Mỗiajt i khi vua hỏzlfk i Thùsjjt vềxgqc đveck iềxgqc u gìmlct , Thùsjjt lạygcg i lấkdar y trong tráazjp p khóoqag a kíxoub n ra mẩssrq u giấkdar y nhỏzlfk , ghi chúqhjf sựntoq sựntoq chi tiếdmqu t. Vua rấkdar t hàzxou i lòrgzt ng vềxgqc tíxoub nh cẩssrq n thậhzox n củzjws a y.
Mỹtywv -Linh hỏzlfk i:
- Y thôwhyd ng minh, cầjrdm n mẫssrq n, làzxou m quan lớawip n khi tuổyrzw i trẻrcvd nhưujwe vậhzox y màzxou khôwhyd ng bịjrdm ngưujwe ờuqlh i ta ghen tứucmd c ưujwe ?
- Khôwhyd ng. Y rấkdar t khiêsrze m tốnwxv n lễhruu đveck ộhpzo . Trong khi làzxou m quan, y đveck ểovdk nhiềxgqc u thờuqlh i giờuqlh sáazjp ng táazjp c văofit n họytkx c. Văofit n củzjws a y từdexw vua, đveck ạygcg i thầjrdm n cho đveck ếdmqu n thứucmd dâmqnn n đveck ềxgqc u ưujwe a chuộhpzo ng. Côwhyd ng chúqhjf a nêsrze n nhớawip cáazjp c quan cũgpxc ng nhưujwe dâmqnn n chúqhjf ng Tốnwxv ng rấkdar t trọytkx ng văofit n họytkx c. Nếdmqu u khi triềxgqc u kiếdmqu n, côwhyd ng chúqhjf a trổyrzw tàzxou i văofit n chưujwe ơromm ng ra, mớawip i thu phụjrdm c đveck ưujwe ợzlfk c nhâmqnn n tâmqnn m.(3)
- Khi Thiêsrze n-Tháazjp nh hoàzxou ng đveck ếdmqu lêsrze n ngôwhyd i vua. Chưujwe ơromm ng-hiếdmqu n Minh-túqhjf c hoàzxou ng tháazjp i hậhzox u tứucmd c Lưujwe u hậhzox u vâmqnn ng di chiếdmqu u buôwhyd ng rèzxou m thíxoub nh chíxoub nh, tểovdk thầjrdm n Đhdwg inh Vịjrdm , Khu-mậhzox t-việawip n Tàzxou o Lợzlfk i-Dụjrdm ng muốnwxv n chỉdexw mộhpzo t mìmlct nh mìmlct nh tấkdar u lêsrze n Tháazjp i-hậhzox u, chứucmd khôwhyd ng muốnwxv n đveck em ra đveck ìmlct nh nghịjrdm . Cáazjp c quan đveck ềxgqc u sợzlfk khôwhyd ng dáazjp m lêsrze n tiếdmqu ng. Mìmlct nh Thùsjjt dáazjp m tâmqnn u vớawip i tháazjp i hậhzox u : Quầjrdm n thầjrdm n tấkdar u lêsrze n Tháazjp i-hậhzox u, nàzxou o biếdmqu t sựntoq thểovdk ra sao? Tháazjp i-hậhzox u cóoqag ngồtbqv i sau màzxou n khôwhyd ng? Thàzxou nh ra ai cũgpxc ng tưujwe ởwzgt ng hai tểovdk thầjrdm n tựntoq quyếdmqu t. Tháazjp i-hậhzox u khen phảjkul i, truyềxgqc n việawip c gìmlct cũgpxc ng phảjkul i đveck ìmlct nh nghịjrdm . Sau vụjrdm nàzxou y Thùsjjt đveck ưujwe ợzlfk c thăofit ng lêsrze n Giáazjp n-nghịjrdm đveck ạygcg i phu kiêsrze m thịjrdm đveck ộhpzo c họytkx c sĩucmd .
Thiệawip n-Lãqihn m hỏzlfk i:
- Hai chứucmd c nàzxou y cóoqag lớawip n khôwhyd ng?
- Lớawip n. Hơromm n nữjlfb a chứucmd c vụjrdm rấkdar t tíxoub n cẩssrq n. Giáazjp n-nghịjrdm đveck ạygcg i phu chuyêsrze n đveck ểovdk can giáazjp n vua khi vua làzxou m sai, nóoqag i nôwhyd m na làzxou chứucmd c cốnwxv vấkdar n cho vua. Còrgzt n thịjrdm đveck ộhpzo c họytkx c sĩucmd làzxou chứucmd c hầjrdm u vua đveck ểovdk đveck ọytkx c tấkdar u chưujwe ơromm ng, giảjkul ng sáazjp ch cho vua, tứucmd c ôwhyd ng thầjrdm y củzjws a vua.
Lêsrze Văofit n thởwzgt dàzxou i:
- Triềxgqc u Tốnwxv ng đveck ang thịjrdm nh cóoqag kháazjp c. Họytkx dùsjjt ng mộhpzo t thầjrdm n đveck ồtbqv ng, mộhpzo t văofit n gia lỗiajt i lạygcg c vàzxou o chứucmd c giảjkul ng sáazjp ch, cũgpxc ng nhưujwe đveck ọytkx c tấkdar u chưujwe ơromm ng. Vua khôwhyd ng hiểovdk u thìmlct giảjkul ng giảjkul i cho. Hèzxou n chi họytkx muốnwxv n mởwzgt rộhpzo ng biêsrze n cưujwe ơromm ng.
- Đhdwg âmqnn u đveck ãqihn hếdmqu t. Tháazjp i-hậhzox u thấkdar y Thùsjjt làzxou cựntoq u thầjrdm n củzjws a Đhdwg ôwhyd ng-cung, màzxou chỉdexw
giữjlfb chứucmd c nhỏzlfk , dùsjjt tíxoub n cẩssrq n, nhưujwe vậhzox y khôwhyd ng xứucmd ng. Bàzxou thăofit ng cho Thùsjjt lêsrze n làzxou m Lễhruu -bộhpzo thịjrdm lang, Khu-mậhzox t việawip n phóoqag sứucmd . Khi làzxou m phóoqag sứucmd , y thấkdar y Khu-mậhzox t việawip n sứucmd Trưujwe ơromm ng Kỳarii vôwhyd tàzxou i. Y dâmqnn ng sớawip vạygcg ch ra nhữjlfb ng sai lầjrdm m củzjws a Kỳarii .
Thanh-Mai cau mặawip t:
- Y vốnwxv n nhũgpxc n nhặawip n, nhưujwe ng nay sao sinh chứucmd ng vậhzox y?
- Cóoqag gìmlct lạygcg đveck âmqnn u, y vốnwxv n làzxou bạygcg n củzjws a đveck ạygcg i sưujwe huynh, tam sưujwe huynh vớawip i ta. Nguyêsrze n Trưujwe ơromm ng Kỳarii cho rằntoq ng cầjrdm n phảjkul i mởwzgt rộhpzo ng Nam-thùsjjt y, sau khi cóoqag thêsrze m dâmqnn n, thêsrze m lúqhjf a gạygcg o, quay lêsrze n Bắytkx c diệawip t Liêsrze u, Tâmqnn y-hạygcg , Cao-ly. Bốnwxv n ta họytkx p nhau, cùsjjt ng vạygcg ch ra nhữjlfb ng sai lầjrdm m củzjws a Kỳarii : Nam-biêsrze n gồtbqv m Đhdwg ạygcg i-Việawip t, Đhdwg ạygcg i-lýwhyd , cảjkul hai luôwhyd n tuếdmqu cốnwxv ng, thầjrdm n phụjrdm c, văofit n họytkx c thịjrdm nh. Khi khôwhyd ng mang quâmqnn n đveck áazjp nh, thìmlct sĩucmd dâmqnn n ai phụjrdm c? Quâmqnn n tưujwe ớawip ng khôwhyd ng hếdmqu t lòrgzt ng. Chi bằntoq ng chấkdar n hưujwe ng Nho-họytkx c, khuyếdmqu n khíxoub ch nôwhyd ng tang cho dâmqnn n giầjrdm u, nhưujwe vậhzox y mớawip i làzxou đveck ấkdar ng nhâmqnn n quâmqnn n. Cáazjp c văofit n thầjrdm n đveck ềxgqc u phụjrdm theo Thùsjjt .
Bảjkul o-Hòrgzt a hỏzlfk i:
- Trong tậhzox p ghi chúqhjf vềxgqc Tốnwxv ng triềxgqc u, đveck ạygcg i ca Trầjrdm n Phụjrdm -Quốnwxv c cóoqag chéygcg p truyệawip n Thùsjjt bịjrdm cáazjp ch chứucmd c. Việawip c ấkdar y ra sao?
Bảjkul o-Dâmqnn n cưujwe ờuqlh i:
- Thùsjjt trưujwe ớawip c đveck ãqihn họytkx c võuqlh côwhyd ng Long-biêsrze n củzjws a phụjrdm thâmqnn n. Khi y làzxou m quan ởwzgt kinh đveck ếdmqu n tuổyrzw i mưujwe ờuqlh i táazjp m. Nghe tiếdmqu ng bọytkx n ta, y đveck ếdmqu n tham luậhzox n vềxgqc thi, vềxgqc họytkx a, nhạygcg c, rồtbqv i kếdmqu t bạygcg n. Chúqhjf ng ta mậhzox t cho y biếdmqu t rằntoq ng mìmlct nh cũgpxc ng ngưujwe ờuqlh i Việawip t. Y mừdexw ng lắytkx m. Chúqhjf ng ta đveck em võuqlh côwhyd ng Đhdwg ôwhyd ng-a dạygcg y y. Hiệawip n bảjkul n lĩucmd nh y ngang vớawip i bọytkx n ta.
Mỹtywv -Linh bậhzox t nóoqag i lớawip n:
- Cóoqag thếdmqu chứucmd . Tiểovdk u muộhpzo i nghĩucmd y làzxou văofit n quan, tróoqag i gàzxou khôwhyd ng chặawip t, sao cóoqag thểovdk đveck ủzjws sứucmd c khoẻrcvd vừdexw a họytkx c, vừdexw a làzxou m quan, vừdexw a viếdmqu t văofit n. Thìmlct ra y nhờuqlh võuqlh côwhyd ng, nêsrze n cóoqag sứucmd c khỏzlfk e đveck ểovdk làzxou m ba bốnwxv n chuyệawip n mộhpzo t lúqhjf c. Thếdmqu y bịjrdm cáazjp ch trong trưujwe ờuqlh ng hợzlfk p nàzxou o?
- Vìmlct ởwzgt chứucmd c vụjrdm thịjrdm đveck ộhpzo c họytkx c sĩucmd , y ra vàzxou o Ngọytkx c-thanh chiếdmqu u ứucmd ng cảjkul nh linh cung rấkdar t thưujwe ờuqlh ng. Mộhpzo t lầjrdm n cóoqag têsrze n tháazjp i giáazjp m họytkx Trịjrdm nh hầjrdm u nhàzxou vua từdexw nhỏzlfk cầjrdm m gậhzox y trúqhjf c chỉdexw vàzxou o mặawip t y nóoqag i đveck ùsjjt a : Ôakqc ng cóoqag phảjkul i Nam-man khôwhyd ng. Y nổyrzw i giậhzox n vung tay gạygcg t gậhzox y trúqhjf c. Châmqnn n khíxoub tòrgzt ng tâmqnn m pháazjp t ra, khiếdmqu n gậhzox y vỡshzi làzxou m nhiềxgqc u mảjkul nh bay tứucmd tung. Mộhpzo t mảjkul nh làzxou m gẫssrq y bốnwxv n răofit ng cửssrq a củzjws a Trịjrdm nh tổyrzw ng tháazjp i giáazjp m. Quan ngựntoq sửssrq dâmqnn ng sớawip đveck àzxou n hạygcg ch. Y bịjrdm cáazjp ch làzxou m tri huyệawip n Nghi-châmqnn u. Khi y lêsrze n đveck ưujwe ờuqlh ng, sĩucmd tửssrq theo y đveck ếdmqu n hàzxou ng ngàzxou n.
- Tạygcg i sao vậhzox y?
Thiệawip n-Lãqihn m hỏzlfk i.
- Khi y ởwzgt kinh, cóoqag mởwzgt trưujwe ờuqlh ng dạygcg y họytkx c. Trưujwe ờuqlh ng củzjws a y dàzxou nh cho Nho-sĩucmd sắytkx p thi tiếdmqu n sĩucmd . Mỗiajt i khoa thi, thíxoub sinh đveck ậhzox u tiếdmqu n sĩucmd do cửssrq a y xuấkdar t ra đveck ếdmqu n phâmqnn n nửssrq a. Vìmlct vậhzox y khi y bịjrdm giáazjp ng, họytkx c sinh đveck ềxgqc u theo y đveck i. Ởdkna Nghi-châmqnn u mấkdar y tháazjp ng, nhàzxou vua nhớawip nhữjlfb ng ngàzxou y cùsjjt ng y làzxou m việawip c, thăofit ng y coi phủzjws Ứuqlh ng-thiêsrze n. Ởdkna đveck âmqnn y y gặawip p Phạygcg m Trọytkx ng-Yêsrze m. Hai ngưujwe ờuqlh i bàzxou n đveck ịjrdm nh lậhzox p ra kếdmqu hoạygcg ch giáazjp o dụjrdm c họytkx c sinh trong nưujwe ớawip c. Tiếdmqu ng tăofit m hai ngưujwe ờuqlh i vang khắytkx p thiêsrze n hạygcg .
Mỹtywv -Linh gậhzox t đveck ầjrdm u:
- Đhdwg úqhjf ng thếdmqu , họytkx c phong thờuqlh i Đhdwg ưujwe ờuqlh ng cóoqag qui củzjws . Nhưujwe ng sau khi Đhdwg ưujwe ờuqlh ng tàzxou n, suốnwxv t thờuqlh i Ngũgpxc -đveck ạygcg i cho đveck ếdmqu n nay, nhờuqlh Thùsjjt , Yêsrze m, mớawip i thịjrdm nh lêsrze n.
- Triềxgqc u đveck ìmlct nh nghịjrdm , triệawip u hồtbqv i y vềxgqc , phong Ngựntoq sửssrq trung thừdexw a, rồtbqv i Tưujwe -chíxoub nh đveck iệawip n họytkx c sĩucmd , kiêsrze m Hàzxou n-lâmqnn m đveck ộhpzo c họytkx c sĩucmd , Binh bộhpzo thịjrdm lang. Y vềxgqc tớawip i kinh, tháazjp i hậhzox u thăofit ng y lêsrze n Tham-tri chíxoub nh sựntoq , Thưujwe ợzlfk ng-thưujwe tảjkul thừdexw a. Hiệawip n y giữjlfb chứucmd c nàzxou y. Tuy làzxou m quan thâmqnn n tíxoub n, nhưujwe ng y cũgpxc ng bịjrdm Tôwhyd n Đhdwg ứucmd c-Khắytkx c khốnwxv ng chếdmqu bằntoq ng đveck ộhpzo c chưujwe ởwzgt ng. Láazjp t nữjlfb a đveck âmqnn y ta sẽjkul thăofit m y. Thiệawip u-Tháazjp i phảjkul i theo ta đveck i, đveck ểovdk giảjkul i Chu-sa ngũgpxc đveck ộhpzo c chưujwe ởwzgt ng cho y. Ta sẽjkul dạygcg y y phưujwe ơromm ng pháazjp p phảjkul n Chu-sa đveck ộhpzo c chưujwe ởwzgt ng củzjws a sưujwe phụjrdm .(4)
Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng xoa tay vàzxou o nhau:
- Đhdwg áazjp nh rắytkx n phảjkul i đveck áazjp nh dậhzox p đveck ầjrdm u. Chúqhjf ng ta cầjrdm n ghi tâmqnn m: Kẻrcvd nàzxou o chủzjws xâmqnn m Đhdwg ạygcg i-Việawip t ta dùsjjt ng đveck ủzjws mọytkx i phưujwe ơromm ng kếdmqu hạygcg chúqhjf ng. Dùsjjt phảjkul i xửssrq dụjrdm ng võuqlh côwhyd ng, vu oan giáazjp hạygcg , giếdmqu t chếdmqu t bốnwxv mẹsnsh , vợzlfk con chúqhjf ng. Ta đveck ãqihn loạygcg i đveck ưujwe ợzlfk c bốnwxv n têsrze n trợzlfk thủzjws đveck ắytkx c lựntoq c củzjws a Lưujwe u hậhzox u làzxou : Tôwhyd n Đhdwg ứucmd c-Khắytkx c, Lêsrze Lụjrdm c-Vũgpxc , Sửssrq -vạygcg n Na-vưujwe ợzlfk ng, Khiếdmqu u Tam Bảjkul n. Bâmqnn y giờuqlh tớawip i têsrze n Tàzxou o Lợzlfk i-Dụjrdm ng. Bảjkul o-Hòrgzt a, Thôwhyd ng-Mai cầjrdm n nghiêsrze n cứucmd u kếdmqu sáazjp ch sao cho mau chóoqag ng.
Thôwhyd ng-Mai đveck ưujwe a mắytkx t nhìmlct n năofit m cậhzox u em Đhdwg ảjkul n, Mai, Tôwhyd ng, Lãqihn m, Văofit n. Tia hàzxou n quang từdexw mắytkx t chàzxou ng chiếdmqu u ra uy nghiêsrze m, khiếdmqu n bọytkx n chúqhjf ng đveck ềxgqc u rùsjjt ng mìmlct nh, khôwhyd ng dáazjp m nhìmlct n thẳmjuq ng vàzxou o mặawip t chàzxou ng. Bọytkx n chúqhjf ng đveck ềxgqc u nhủzjws thầjrdm m: Hung dữjlfb nhưujwe Nhậhzox t-Hồtbqv lãqihn o nhâmqnn n, màzxou chúqhjf ng còrgzt n dáazjp m pháazjp pháazjp ch, khôwhyd ng hiểovdk u tạygcg i sao, chàzxou ng làzxou anh chúqhjf ng, màzxou chỉdexw đveck ưujwe a mắytkx t mộhpzo t cáazjp i khiếdmqu n chúqhjf ng kinh sợzlfk ?
Chỉdexw riêsrze ng Thanh-Mai, nàzxou ng đveck ãqihn đveck ưujwe ợzlfk c sưujwe phụjrdm Hồtbqv ng-Sơromm n giảjkul i cho rõuqlh : Xưujwe a Phùsjjt -Đhdwg ổyrzw ng thiêsrze n vưujwe ơromm ng thưujwe ờuqlh ng đveck ốnwxv t lửssrq a xung quanh đveck ểovdk luyệawip n võuqlh , vìmlct vậhzox y khóoqag i bay mùsjjt mịjrdm t. Nhâmqnn n đveck óoqag mắytkx t ngàzxou i phảjkul i chốnwxv ng vớawip i khóoqag i, riếdmqu t rồtbqv i nộhpzo i côwhyd ng củzjws a ngàzxou i khiếdmqu n ngưujwe ờuqlh i sau luyệawip n thàzxou nh, mắytkx t chiếdmqu u ra tia nhìmlct n cựntoq c mạygcg nh, dùsjjt bấkdar t cứucmd ai bịjrdm rọytkx i vàzxou o ngưujwe ờuqlh i cũgpxc ng phảjkul i rùsjjt ng mìmlct nh.
Thôwhyd ng-Mai chỉdexw năofit m trẻrcvd :
- Việawip c hạygcg Lưujwe u hậhzox u vớawip i bọytkx n châmqnn n tay khôwhyd ng khóoqag . Kếdmqu hoạygcg ch đveck ãqihn sẵsnsh n. Nhưujwe ng thàzxou nh hay khôwhyd ng do cáazjp c em. Cáazjp c em phảjkul i tuyệawip t đveck ốnwxv i nghe lờuqlh i ta.
Cảjkul năofit m trẻrcvd đveck ềxgqc u răofit m rắytkx p:
- Bọytkx n em tuyệawip t đveck ốnwxv i tuâmqnn n lờuqlh i sưujwe huynh.
Quốnwxv c-Vưujwe ơromm ng nóoqag i vớawip i Tựntoq -Mai:
- Việawip c hạygcg Lưujwe u hậhzox u cầjrdm n chờuqlh tớawip i cuộhpzo c tháazjp m thíxoub nh đveck êsrze m nay củzjws a Tựntoq -Mai đveck ãqihn . Cuộhpzo c tháazjp m thíxoub nh đveck êsrze m nay rấkdar t quan trọytkx ng. Nếdmqu u ta thàzxou nh côwhyd ng, cóoqag thểovdk bảjkul o vệawip Đhdwg ạygcg i-Việawip t íxoub t nhấkdar t trong ba mưujwe ơromm i năofit m khôwhyd ng sợzlfk Tốnwxv ng xâmqnn m lăofit ng. Lỡshzi ra bịjrdm lộhpzo , sẽjkul đveck ưujwe a đveck ếdmqu n Lýwhyd tháazjp i-phi, Thiêsrze n-Tháazjp nh hoàzxou ng đveck ếdmqu vàzxou tấkdar t cảjkul chúqhjf ng ta e khóoqag toàzxou n tíxoub nh mạygcg ng. Dùsjjt tíxoub nh mạygcg ng chúqhjf ng ta đveck ưujwe ợzlfk c bảjkul o toàzxou n, nhưujwe ng Tốnwxv ng-Việawip t sẽjkul cóoqag chiếdmqu n tranh. Em thửssrq nghĩucmd xem cóoqag làzxou m nổyrzw i khôwhyd ng?
- Em đveck ãqihn suy nghĩucmd kỹtywv , nếdmqu u em bịjrdm bắytkx t, chắytkx c chắytkx n sẽjkul bịjrdm giếdmqu t. Em sẽjkul xưujwe ng làzxou ngưujwe ờuqlh i củzjws a Tâmqnn y-hạygcg , rồtbqv i tựntoq tửssrq . Chịjrdm Bảjkul o-Hòrgzt a đveck ãqihn may cho em bộhpzo quầjrdm n áazjp o tháazjp i giáazjp m bằntoq ng vảjkul i Tâmqnn y-hạygcg rồtbqv i. Trong túqhjf i, em còrgzt n bỏzlfk mộhpzo t bộhpzo giảjkul n sửssrq Tâmqnn y-hạygcg nữjlfb a. Nhưujwe vậhzox y Lưujwe u hậhzox u nổyrzw i giậhzox n, thìmlct chiếdmqu n tranh Tốnwxv ng-Hạygcg sẽjkul xẩssrq y ra, chứucmd khôwhyd ng liêsrze n quan tớawip i Đhdwg ạygcg i-Việawip t.
- Đhdwg ưujwe ợzlfk c rồtbqv i. Ta sợzlfk trong đveck áazjp m thịjrdm vệawip cóoqag ngưujwe ờuqlh i nhậhzox n ra võuqlh côwhyd ng, chiêsrze u sốnwxv củzjws a mìmlct nh mớawip i phiềxgqc n.
- Chịjrdm Bảjkul o-Hòrgzt a đveck ãqihn tíxoub nh đveck ếdmqu n truyệawip n đveck óoqag . Trong khi đveck ấkdar u, em dùsjjt ng Tháazjp i-cựntoq c quyềxgqc n cùsjjt ng phéygcg p đveck iểovdk m huyệawip t. Hai pho võuqlh côwhyd ng nàzxou y chưujwe a truyềxgqc n ra ngoàzxou i, thìmlct bọytkx n thịjrdm vệawip khóoqag lòrgzt ng biếdmqu t nổyrzw i.
- Bằntoq ng vàzxou o dịjrdm ch lýwhyd củzjws a Nho-gia, Nhâmqnn n-qủzjws a củzjws a nhàzxou Phậhzox t, chúqhjf ng ta hàzxou nh sựntoq theo đveck ạygcg o lýwhyd , khôwhyd ng thểovdk chịjrdm u sựntoq thấkdar t bạygcg i. Em cứucmd cốnwxv gắytkx ng màzxou làzxou m.
Vưujwe ơromm ng ghéygcg tai Tựntoq -Mai dặawip n nhỏzlfk mộhpzo t lúqhjf c. Nóoqag gậhzox t đveck ầjrdm u liêsrze n tiếdmqu p:
- Nhưujwe vậhzox y sau nàzxou y gặawip p sưujwe phụjrdm , em phảjkul i xáazjp m hốnwxv i vềxgqc tộhpzo i ăofit n cắytkx p. Hàzxou , khôwhyd ng ngờuqlh bâmqnn y giờuqlh em thàzxou nh têsrze n trộhpzo m.
Vưujwe ơromm ng vỗiajt vai nóoqag :
- Mỗiajt i tộhpzo c cóoqag mộhpzo t nềxgqc n văofit n minh riêsrze ng. Hiệawip n vềxgqc phưujwe ơromm ng diệawip n đveck óoqag , Tốnwxv ng hơromm n ta nhiềxgqc u, ta phảjkul i họytkx c lấkdar y. Chứucmd đveck ừdexw ng tựntoq áazjp i dâmqnn n tộhpzo c, rồtbqv i phủzjws nhậhzox n hếdmqu t cáazjp i hay củzjws a ngưujwe ờuqlh i.
Vưujwe ơromm ng nhấkdar n mạygcg nh:
- Tộhpzo c Háazjp n cóoqag kẻrcvd tốnwxv t ngưujwe ờuqlh i xấkdar u. Em khôwhyd ng thểovdk vàzxou khôwhyd ng nêsrze n họytkx c thóoqag i dãqihn man củzjws a bọytkx n Lêsrze Ba, Vũgpxc Nhấkdar t-Trụjrdm , Lêsrze Đhdwg ứucmd c vơromm đveck ũgpxc a cảjkul nắytkx m. Thấkdar y mộhpzo t ngưujwe ờuqlh i Hoa xấkdar u, rồtbqv i kéygcg o cao cờuqlh xua đveck uổyrzw i họytkx , chéygcg m giếdmqu t họytkx , cưujwe ớawip p củzjws a mồtbqv hôwhyd i nưujwe ớawip c mắytkx t củzjws a họytkx . Háazjp n, Việawip t cùsjjt ng gốnwxv c từdexw vua Phụjrdm c-Hy, Thầjrdm n-Nôwhyd ng. Suốnwxv t mấkdar y nghìmlct n năofit m sốnwxv ng yêsrze n ổyrzw n vớawip i nhau. Mãqihn i tớawip i đveck ờuqlh i Tầjrdm n Thủzjws y-Hoàzxou ng, đveck ạygcg o lýwhyd suy đveck ồtbqv i y sai Đhdwg ồtbqv Thưujwe mang quâmqnn n sang đveck áazjp nh Âpqyf u-Lạygcg c; đveck ờuqlh i Háazjp n Quang-Vũgpxc mưujwe u diệawip t tộhpzo c Việawip t. Từdexw đveck óoqag Việawip t-Hoa mớawip i thùsjjt oáazjp n nhau. Quốnwxv c sáazjp ch củzjws a chúqhjf ng ta hiệawip n chủzjws xưujwe ớawip ng sao cho hai tộhpzo c sốnwxv ng thuậhzox n hoàzxou vớawip i nhau. Ta diệawip t tấkdar t cảjkul bọytkx n Háazjp n trịjrdm ch thưujwe ợzlfk ng, bọytkx n Việawip t áazjp c đveck ộhpzo c vớawip i Háazjp n. Ta chỉdexw chốnwxv ng cáazjp i dãqihn tâmqnn m củzjws a bọytkx n áazjp c đveck ộhpzo c muốnwxv n chiếdmqu m đveck ấkdar t nưujwe ớawip c ta, coi ta nhưujwe chóoqag nhưujwe lợzlfk n. Còrgzt n văofit n hóoqag a vốnwxv n vôwhyd tri, khôwhyd ng nêsrze n bỏzlfk cáazjp i hay củzjws a ngưujwe ờuqlh i. Họytkx sang đveck áazjp nh ta cưujwe ớawip p hếdmqu t sáazjp ch vềxgqc . Nay ta cũgpxc ng lấkdar y sáazjp ch củzjws a củzjws a họytkx .
Bảjkul o-Dâmqnn n, cùsjjt ng Thiệawip u-Tháazjp i, Lêsrze Văofit n lêsrze n đveck ưujwe ờuqlh ng đveck ếdmqu n bộhpzo Lễhruu trởwzgt vềxgqc , chàzxou ng thuậhzox t truyệawip n:
- Khi tôwhyd i xưujwe ng làzxou ngưujwe ờuqlh i củzjws a sứucmd đveck oàzxou n Đhdwg ạygcg i-Việawip t, viêsrze n tham-tri Phùsjjt ng Nguyêsrze n vộhpzo i kíxoub nh cẩssrq n mờuqlh i vàzxou o. Chíxoub nh lễhruu bộhpzo thưujwe ợzlfk ng thưujwe Tôwhyd n Thíxoub ch thâmqnn n róoqag t tràzxou mờuqlh i tôwhyd i. Y thấkdar y tôwhyd i nóoqag i giọytkx ng Biệawip n-kinh thìmlct phụjrdm c lắytkx m. Trong khi nóoqag i truyệawip n vôwhyd tìmlct nh y tiếdmqu t lộhpzo cho biếdmqu t Lưujwe u hậhzox u cựntoq c kỳarii bốnwxv i rốnwxv i khi mấkdar t tin hai lãqihn o Sửssrq cùsjjt ng Khiếdmqu u. Nhấkdar t làzxou hôwhyd m qua cóoqag tấkdar u chưujwe ơromm ng từdexw Kinh-châmqnn u tâmqnn u vềxgqc hai têsrze n đveck ạygcg i đveck ạygcg o Sửssrq -vạygcg n Na-vưujwe ợzlfk ng, Khiếdmqu u Tam Bảjkul n vàzxou o dinh kinh lưujwe ợzlfk c sứucmd trộhpzo m bảjkul o vậhzox t củzjws a sứucmd đveck oàzxou n Xiêsrze m. Tiếdmqu p theo sáazjp ng hôwhyd m qua Diêsrze u Vạygcg n cũgpxc ng dâmqnn ng biểovdk u vềxgqc việawip c dọytkx c đveck ưujwe ờuqlh ng cóoqag giao chiếdmqu n vớawip i hai têsrze n đveck ạygcg i đveck ạygcg o Sửssrq , Khiếdmqu u. Tháazjp i-tửssrq , côwhyd ng chúqhjf a An-nan Tam-gia La-sun cùsjjt ng tâmqnn u vềxgqc việawip c bịjrdm hai têsrze n đveck ạygcg o tặawip c Sửssrq , Khiếdmqu u cưujwe ớawip p bảjkul o vậhzox t. Tôwhyd i tớawip i thăofit m Yếdmqu n Thùsjjt . Thiệawip u-Tháazjp i đveck ãqihn trịjrdm bệawip nh cho y. Tôwhyd i dạygcg y y phưujwe ơromm ng pháazjp p phảjkul n Chu-sa đveck ộhpzo c chưujwe ởwzgt ng rồtbqv i.
- Thếdmqu bộhpzo Lễhruu cóoqag cho biếdmqu t bao giờuqlh chúqhjf ng ta vàzxou o triềxgqc u kiếdmqu n khôwhyd ng?
- Khôwhyd ng! Vềxgqc việawip c tuyểovdk n phòrgzt mãqihn . Nửssrq a tháazjp ng nữjlfb a tấkdar t cảjkul cáazjp c ứucmd ng sinh đveck ềxgqc u tềxgqc tựntoq u tạygcg i bộhpzo Lễhruu đveck ểovdk coi hìmlct nh dạygcg ng, cùsjjt ng bệawip nh tậhzox t. Vậhzox y mấkdar y cậhzox u em phảjkul i chuẩssrq n bịjrdm ngay mớawip i kịjrdm p.
Tựntoq -Mai cưujwe ờuqlh i lớawip n:
- Chịjrdm Bảjkul o-Hòrgzt a đveck ãqihn may quầjrdm n áazjp o cho bọytkx n em rồtbqv i. Em vớawip i Lêsrze Văofit n mặawip c y phụjrdm c thờuqlh i Lĩucmd nh-Nam. Anh Đhdwg ảjkul n mặawip c y phụjrdm c vùsjjt ng Bắytkx c biêsrze n.
Lêsrze Văofit n hỏzlfk i:
- Nghĩucmd a làzxou đveck ầjrdm u tiêsrze n cáazjp c quan bộhpzo Lễhruu nắytkx m châmqnn n, nắytkx m cẳmjuq mg xem bọytkx n em cóoqag đveck ẹsnsh p trai khôwhyd ng? Mắytkx t cóoqag bịjrdm láazjp c, miệawip ng cóoqag bịjrdm méygcg o khôwhyd ng? Tuổyrzw i cóoqag quáazjp giàzxou khôwhyd ng? Sau đveck óoqag bọytkx n em phảjkul i làzxou m gìmlct ?
- Bộhpzo Lễhruu loạygcg i ra mộhpzo t sốnwxv ngưujwe ờuqlh i. Nhữjlfb ng ngưujwe ờuqlh i trúqhjf ng cáazjp ch đveck ưujwe ợzlfk c mờuqlh i ăofit n tiệawip c. Hôwhyd m sau vàzxou o đveck ìmlct nh thíxoub .
- Thểovdk lệawip ra sao?
- Cáazjp c thíxoub sinh vàzxou o yếdmqu t kiếdmqu n nhàzxou vua. Sau đveck óoqag , mưujwe ờuqlh i bẩssrq y thiếdmqu u nữjlfb cùsjjt ng côwhyd ng chúqhjf a cũgpxc ng xuấkdar t hiệawip n, ngồtbqv i vàzxou o mưujwe ờuqlh i táazjp m chiếdmqu c ghếdmqu kêsrze thàzxou nh mộhpzo t hàzxou ng. Thíxoub sinh chọytkx n côwhyd nàzxou o, đveck ứucmd ng trưujwe ớawip c ghếdmqu côwhyd ấkdar y. Nhưujwe vậhzox y họytkx bịjrdm phâmqnn n thàzxou nh mưujwe ờuqlh i táazjp m toáazjp n. Nhàzxou vua ra đveck ầjrdm u đveck ềxgqc cho cáazjp c thíxoub sinh thi văofit n. Mỗiajt i toáazjp n lấkdar y trúqhjf ng cáazjp ch ba ngưujwe ờuqlh i. Ba ngưujwe ờuqlh i nàzxou y sẽjkul đveck ấkdar u võuqlh . Ngưujwe ờuqlh i nàzxou o thắytkx ng, đveck ưujwe ợzlfk c làzxou m tâmqnn n lang.
Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng bảjkul o Lêsrze Văofit n:
- Em đveck iểovdk m vàzxou o mấkdar y huyệawip t cho Tựntoq -Mai ngủzjws mộhpzo t giấkdar c. Hếdmqu t canh mộhpzo t gọytkx i y dậhzox y. Nhưujwe vậhzox y y khỏzlfk e mạygcg nh, tỉdexw nh táazjp o hơromm n.
Lêsrze Văofit n dùsjjt ng ngóoqag n tay trỏzlfk đveck iểovdk m vàzxou o huyệawip t Nộhpzo i-quan, Thầjrdm n-môwhyd n, Đhdwg ạygcg i-lăofit ng củzjws a Tựntoq -Mai. Quảjkul nhiêsrze n, Tựntoq -Mai ngáazjp p dàzxou i, rồtbqv i vàzxou o phòrgzt ng ngủzjws .
Trờuqlh i vừdexw a sậhzox p tốnwxv i, trêsrze n trờuqlh i cóoqag tiếdmqu ng chim ưujwe ng réygcg o. Thiệawip u-Tháazjp i nhắytkx c cậhzox u:
- Bảjkul o-Hòrgzt a sai chim ưujwe ng đveck ếdmqu n dẫssrq n đveck ưujwe ờuqlh ng cho Tựntoq -Mai đveck ấkdar y. Cháazjp u nghĩucmd cậhzox u nêsrze n cho cháazjp u vớawip i Mỹtywv -Linh vàzxou o hoàzxou ng-thàzxou nh đveck iềxgqc u khiểovdk n chim ưujwe ng theo dõuqlh i Tựntoq -Mai, lỡshzi cóoqag gìmlct còrgzt n cứucmd u trợzlfk kịjrdm p.
Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng gậhzox t đveck ầjrdm u. Tựntoq -Mai đveck ưujwe ợzlfk c đveck áazjp nh thứucmd c. Thanh-Mai thâmqnn n dọytkx n cơromm m cho em ăofit n. Nàzxou ng pha mộhpzo t bìmlct nh tràzxou đveck ặawip c cho Mỹtywv -Linh, Thiệawip u-Tháazjp i cùsjjt ng Tựntoq -Mai uốnwxv ng. Rồtbqv i dặawip n:
- Cẩssrq n thậhzox n nghe.
Ba ngưujwe ờuqlh i theo dấkdar u chim ưujwe ng dẫssrq n đveck ưujwe ờuqlh ng biếdmqu n vàzxou o đveck êsrze m tốnwxv i. Tớawip i khu cửssrq a Đhdwg ôwhyd ng hoàzxou ng-thàzxou nh nghe tiếdmqu ng tiêsrze u văofit ng vẳmjuq ng. Ba ngưujwe ờuqlh i lầjrdm n theo màzxou đveck i. Tớawip i mộhpzo t nơromm i thấkdar p nhấkdar t, bêsrze n trong chỉdexw làzxou bãqihn i đveck ấkdar t đveck ổyrzw ráazjp c, khôwhyd ng cóoqag thịjrdm vệawip canh coi. Ba ngưujwe ờuqlh i tung mìmlct nh nhảjkul y lêsrze n mặawip t thàzxou nh, rồtbqv i đveck áazjp p xuốnwxv ng nhưujwe chiếdmqu c láazjp rụjrdm ng.
Tựntoq -Mai đveck ãqihn quen đveck ưujwe ờuqlh ng, nóoqag dẫssrq n hai ngưujwe ờuqlh i đveck ếdmqu n cửssrq a Nam cấkdar m thàzxou nh, rồtbqv i chỉdexw mộhpzo t câmqnn y cao:
- Chịjrdm Mỹtywv -Linh ởwzgt dưujwe ớawip i canh chừdexw ng, anh Thiệawip u-Tháazjp i lêsrze n câmqnn y chỉdexw huy chim ưujwe ng. Em vàzxou o thàzxou nh.
Vìmlct tưujwe ờuqlh ng cấkdar m thàzxou nh quáazjp cao, Tựntoq -Mai phảjkul i dùsjjt ng dâmqnn y, mộhpzo t đveck ầjrdm u cóoqag thỏzlfk i chìmlct tung lêsrze n cho quấkdar n vàzxou o mộhpzo t trụjrdm thàzxou nh, rồtbqv i giậhzox t mạygcg nh. Ngưujwe ờuqlh i nóoqag tung lêsrze n cao, đveck áazjp p lêsrze n mặawip t thàzxou nh. Nóoqag thu cuộhpzo n dâmqnn y néygcg m ra ngoàzxou i cho Mỹtywv -Linh, rồtbqv i đveck áazjp p xuốnwxv ng đveck ấkdar t. Nhanh nhẹsnsh n, nóoqag băofit ng mìmlct nh vàzxou o khu vưujwe ờuqlh n thưujwe ợzlfk ng uyểovdk n nơromm i trồtbqv ng toàzxou n hoa quỳarii nh. Sau khi quan sáazjp t, nóoqag nghĩucmd :
- Theo bảjkul n đveck ồtbqv Lýwhyd tháazjp i phi vẽjkul cho ta, ngay Nam cấkdar m thàzxou nh làzxou Sùsjjt ng-chíxoub nh đveck iệawip n, nơromm i vua ngựntoq triềxgqc u. Vậhzox y thìmlct kia làzxou Sùsjjt ng-chíxoub nh đveck iệawip n rồtbqv i. Sau đveck iệawip n Sùsjjt ng-chíxoub nh tớawip i Tậhzox p-hiềxgqc n việawip n, nơromm i Thiêsrze n-Tháazjp nh hoàzxou ng đveck ếdmqu thưujwe ờuqlh ng làzxou m việawip c ban đveck êsrze m.
Nóoqag băofit ng mìmlct nh vưujwe ợzlfk t qua khu Sùsjjt ng-chíxoub nh tốnwxv i om, thấkdar y trưujwe ớawip c mặawip t làzxou ngôwhyd i đveck iệawip n kháazjp lớawip n, đveck èzxou n đveck uốnwxv c sáazjp ng choang. Nóoqag đveck oáazjp n làzxou đveck iệawip n Tậhzox p-hiềxgqc n. Bêsrze n ngoàzxou i thịjrdm vệawip cầjrdm m vũgpxc khíxoub đveck i đveck i, lạygcg i lạygcg i canh phòrgzt ng. Vòrgzt ng ra phíxoub a sau khôwhyd ng thấkdar y cóoqag thịjrdm vệawip , nóoqag núqhjf p ngay vàzxou o bụjrdm i câmqnn y sáazjp t bêsrze n cửssrq a sổyrzw .
Thìmlct nh lìmlct nh mộhpzo t luồtbqv ng gióoqag quạygcg t vàzxou o đveck ầjrdm u. Kinh hãqihn i, nóoqag tung ngưujwe ờuqlh i lêsrze n khôwhyd ng. Còrgzt n lơromm lửssrq ng trêsrze n cao, dưujwe ớawip i áazjp nh sáazjp ng lờuqlh mờuqlh , nóoqag nhậhzox n ra con Sơromm n-sơromm n. Lậhzox p tứucmd c nóoqag chụjrdm m miệawip ng gừdexw lêsrze n mấkdar y tiếdmqu ng rồtbqv i đveck áazjp p trêsrze n lưujwe ng cọytkx p. Con Sơromm n-sơromm n đveck ãqihn nhậhzox n ra Tựntoq -Mai, nóoqag đveck ểovdk nguyêsrze n cho Tựntoq -Mai cỡshzi i trêsrze n lưujwe ng. Cảjkul đveck ôwhyd i cọytkx p cùsjjt ng đveck ếdmqu n bêsrze n nóoqag . Nóoqag vuốnwxv t ve nhưujwe chơromm i vớawip i chóoqag . Nóoqag gừdexw thêsrze m mấkdar y tiếdmqu ng ngụjrdm ýwhyd dặawip n cọytkx p canh chừdexw ng phíxoub a sau.
Nóoqag nhìmlct n vàzxou o trong cửssrq a sổyrzw . Bêsrze n trong khôwhyd ng cóoqag áazjp nh sáazjp ng chiếdmqu u ra. Nóoqag đveck oáazjp n làzxou phòrgzt ng trốnwxv ng. Lắytkx ng tai nghe ngóoqag ng mộhpzo t lúqhjf c, nóoqag dùsjjt ng tay sẽjkul kéygcg o. Cửssrq a sổyrzw cóoqag then càzxou i. Nóoqag lùsjjt i lạygcg i, vậhzox n âmqnn m kìmlct nh pháazjp t nhẹsnsh mộhpzo t chưujwe ởwzgt ng. Then cửssrq a sổyrzw bịjrdm gẫssrq y, cáazjp nh cửssrq a từdexw từdexw mởwzgt ra. Nóoqag nhảjkul y ngay vàzxou o trong, rồtbqv i đveck óoqag ng cửssrq a lạygcg i.
Álzac nh sáazjp ng từdexw phòrgzt ng bêsrze n kia lọytkx t qua đveck ủzjws cho nóoqag nhìmlct n rõuqlh chỗiajt nóoqag đveck ứucmd ng làzxou phòrgzt ng chứucmd a sáazjp ch. Phòrgzt ng nàzxou y rộhpzo ng thêsrze nh thang. Nhìmlct n nhữjlfb ng bộhpzo sáazjp ch xếdmqu p ngay ngắytkx n trong hơromm n trăofit m giáazjp . Nóoqag than thầjrdm m:
- Sáazjp ch vởwzgt mấkdar y nghìmlct n năofit m củzjws a Trung-nguyêsrze n, cóoqag bao nhiêsrze u họytkx đveck ềxgqc u bảjkul o tồtbqv n đveck ưujwe ợzlfk c hếdmqu t. Bêsrze n mìmlct nh, văofit n tựntoq Khoa-đveck ẩssrq u nàzxou o cóoqag thua gìmlct Trung-nguyêsrze n. Nhưujwe ng nay bịjrdm hủzjws y diệawip t hếdmqu t rồtbqv i. Bâmqnn y giờuqlh chỉdexw cóoqag mấkdar y chụjrdm c bộhpzo , viếdmqu t bằntoq ng chữjlfb Háazjp n lưujwe u truyềxgqc n màzxou thôwhyd i.
Cóoqag tiếdmqu ng đveck ộhpzo ng từdexw phòrgzt ng bêsrze n kia vọytkx ng lạygcg i. Nóoqag leo lêsrze n giáazjp sáazjp ch nhìmlct n qua. Đhdwg óoqag làzxou mộhpzo t thưujwe phòrgzt ng, đveck èzxou n nếdmqu n sáazjp ng choang. Mộhpzo t thiếdmqu u niêsrze n đveck ang ngồtbqv i trêsrze n chiếdmqu c ngai sơromm n son thiếdmqu p vàzxou ng, cạygcg nh áazjp n thưujwe đveck ầjrdm y sáazjp ch. Mộhpzo t trung niêsrze n Háazjp n tửssrq mặawip c quầjrdm n áazjp o đveck ạygcg i thầjrdm n đveck ứucmd ng bêsrze n thiếdmqu u niêsrze n. Gầjrdm n đveck óoqag , hai tháazjp i giáazjp m đveck ang quạygcg t than lòrgzt sưujwe ởwzgt i đveck ỏzlfk rựntoq c. Tựntoq -Mai nghĩucmd thầjrdm m:
- Cơromm chừdexw ng gãqihn thanh niêsrze n nàzxou y làzxou Thiêsrze n-Tháazjp nh hoàzxou ng đveck ếdmqu đveck âmqnn y. Kểovdk ra tưujwe ớawip ng mạygcg o y coi đveck ưujwe ợzlfk c hơromm n anh cảjkul mìmlct nh. Còrgzt n trung niêsrze n Háazjp n tửssrq làzxou ai, màzxou tưujwe ớawip ng mạygcg o thanh nhãqihn , tiêsrze n phong đveck ạygcg o cốnwxv t, rõuqlh ra con nhàzxou Nho. Cóoqag đveck iềxgqc u chòrgzt m râmqnn u y hơromm i giốnwxv ng Nhậhzox t-Hồtbqv bêsrze n Đhdwg ạygcg i-Việawip t.
Mộhpzo t tháazjp i giáazjp m bưujwe ớawip c vàzxou o quỳarii gốnwxv i:
- Tâmqnn u bệawip hạygcg , tháazjp i hậhzox u cóoqag chỉdexw dụjrdm . Hôwhyd m nay ngưujwe ờuqlh i se mìmlct nh, khôwhyd ng thíxoub nh chíxoub nh. Vậhzox y bệawip hạygcg cùsjjt ng cáazjp c đveck ạygcg i họytkx c sĩucmd cứucmd tiếdmqu p tụjrdm c cầjrdm n lao chíxoub nh sựntoq .
Thiếdmqu u niêsrze n gậhzox t đveck ầjrdm u, rồtbqv i vẫssrq y tay ra hiệawip u cho tháazjp i giáazjp m lui. Tựntoq -Mai im lặawip ng theo dõuqlh i.
Bỗiajt ng thiếdmqu u niêsrze n ngửssrq ng đveck ầjrdm u lêsrze n hỏzlfk i trung niêsrze n Háazjp n tửssrq :
- Nàzxou y, Yếdmqu n họytkx c sĩucmd , trẫssrq m mệawip t quáazjp rồtbqv i, đveck ọytkx c tấkdar u chưujwe ơromm ng khôwhyd ng nổyrzw i nữjlfb a. Ngưujwe ờuqlh i tâmqnn u cho trẫssrq m rõuqlh vềxgqc sứucmd đveck oàzxou n Giao-chỉdexw đveck i. Vấkdar n đveck ềxgqc nàzxou y lôwhyd i thôwhyd i quáazjp .
Nghe thiếdmqu u niêsrze n nóoqag i, Tựntoq -Mai cưujwe ờuqlh i thầjrdm m:
- Thìmlct ra gãqihn làzxou Thiêsrze n-Tháazjp nh hoàzxou ng đveck ếdmqu thựntoq c. Còrgzt n Háazjp n tửssrq làzxou Yếdmqu n Thùsjjt đveck âmqnn y. . Hai năofit m trưujwe ớawip c y đveck ưujwe ợzlfk c phong Tham tri chíxoub nh sựntoq , Thưujwe ợzlfk ng thưujwe tảjkul thừdexw a, Hàzxou n-lâmqnn m thịjrdm đveck ộhpzo c họytkx c sĩucmd cho đveck ếdmqu n nay vẫssrq n còrgzt n giữjlfb chứucmd c nàzxou y. Theo quan chếdmqu nhàzxou Tốnwxv ng, chứucmd c vịjrdm y ngang vớawip i phóoqag tểovdk tưujwe ớawip ng.
Yếdmqu n Thùsjjt cung tay:
- Tâmqnn u bệawip hạygcg sựntoq việawip c nhưujwe sau. Tháazjp ng táazjp m năofit m trưujwe ớawip c, võuqlh lâmqnn m thuộhpzo c Lĩucmd nh-Nam cũgpxc , tổyrzw chứucmd c đveck ạygcg i hộhpzo i ởwzgt Thăofit ng-long, đveck ểovdk giỗiajt Bắytkx c-bìmlct nh vưujwe ơromm ng Đhdwg àzxou o Kỳarii . Táazjp m vùsjjt ng cóoqag ngưujwe ờuqlh i Việawip t sốnwxv ng, bầjrdm u Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng Lýwhyd Long-Bồtbqv làzxou m minh chủzjws , vàzxou tôwhyd n làzxou m trừdexw quâmqnn n.
- Việawip c nàzxou y trẫssrq m theo dõuqlh i rấkdar t chi tiếdmqu t.
- Sau đveck ạygcg i hộhpzo i, Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng cho rằntoq ng dâmqnn n chúqhjf ng ởwzgt Nam-thùsjjt y Tốnwxv ng thuộhpzo c Quảjkul ng-Đhdwg ôwhyd ng, Quảjkul ng-Tâmqnn y, Vâmqnn n-Nam phầjrdm n đveck ôwhyd ng làzxou ngưujwe ờuqlh i Hoa gốnwxv c Việawip t. Nếdmqu u cứucmd đveck ểovdk cho biêsrze n thầjrdm n hai bêsrze n gâmqnn y hấkdar n, bắytkx t dâmqnn n chúqhjf ng thùsjjt hậhzox n nhau mãqihn i, biếdmqu t đveck ếdmqu n bao giờuqlh cho yêsrze n. Vưujwe ơromm ng quyếdmqu t đveck ịjrdm nh lêsrze n đveck ưujwe ờuqlh ng sang Tốnwxv ng kếdmqu t hiếdmqu u, giảjkul i quyếdmqu t mọytkx i rắytkx c rốnwxv i vớawip i ta.
Tựntoq -Mai nghĩucmd thầjrdm m:
- Ngưujwe ờuqlh i Tốnwxv ng cứucmd gọytkx i nưujwe ớawip c mìmlct nh làzxou Giao-chỉdexw . Trong khi Yếdmqu n Thùsjjt gọytkx i làzxou Đhdwg ạygcg i-Việawip t. Khi y nóoqag i tớawip i anh cảjkul , luôwhyd n gọytkx i làzxou vưujwe ơromm ng. Thếdmqu thìmlct đveck úqhjf ng y làzxou bạygcg n củzjws a đveck ạygcg i, nhịjrdm , tam sưujwe huynh. Y cóoqag thiệawip n cảjkul m vớawip i Đhdwg ạygcg i-Việawip t.
- Kháazjp đveck ấkdar y. Long-Bồtbqv cóoqag lòrgzt ng nhâmqnn n nhưujwe vậhzox y thựntoq c đveck áazjp ng khen.
- Khi sứucmd đveck oàzxou n tớawip i Quảjkul ng-Đhdwg ôwhyd ng Nam-lộhpzo , tuyêsrze n-vũgpxc sứucmd tấkdar u vềxgqc triềxgqc u. Khu-mậhzox t việawip n xin cửssrq thiếdmqu t kịjrdm theo hộhpzo tốnwxv ng. Tháazjp i hậhzox u chỉdexw dụjrdm rằntoq ng việawip c đveck óoqag n sứucmd đveck oàzxou n khôwhyd ng thuộhpzo c Khu-mậhzox t việawip n. Ngưujwe ờuqlh i sai Đhdwg àzxou m-châmqnn u tưujwe -mãqihn Tàzxou o Kháazjp nh cùsjjt ng mưujwe ờuqlh i thịjrdm vệawip võuqlh côwhyd ng cao nhấkdar t đveck i đveck óoqag n. Trêsrze n đveck ưujwe ờuqlh ng tớawip i Quảjkul ng-châmqnn u, sứucmd đveck oàzxou n bịjrdm bọytkx n Trưujwe ờuqlh ng-giang thấkdar t quỷewwr bắytkx t. Chúqhjf ng éygcg p sứucmd đveck oàzxou n khai ra bíxoub mậhzox t kho tàzxou ng Lĩucmd nh-Nam.
- Trẫssrq m nghe Lýwhyd Long-Bồtbqv võuqlh côwhyd ng cao lắytkx m, sao đveck ểovdk cho bọytkx n giặawip c cưujwe ớawip p bắytkx t đveck i?
- Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng làzxou ngưujwe ờuqlh i thủzjws lễhruu . Vưujwe ơromm ng cho rằntoq ng Tốnwxv ng làzxou nưujwe ớawip c lớawip n. Triềxgqc u đveck ìmlct nh đveck ãqihn cửssrq thiếdmqu t kịjrdm hộhpzo tốnwxv ng rồtbqv i, sứucmd đveck oàzxou n khôwhyd ng đveck ưujwe ợzlfk c dùsjjt ng võuqlh . Dụjrdm ng võuqlh trêsrze n đveck ấkdar t Tốnwxv ng làzxou vôwhyd lễhruu vớawip i tộhpzo c Háazjp n, vớawip i võuqlh lâmqnn m, vớawip i triềxgqc u đveck ìmlct nh.
- Cửssrq chỉdexw đveck áazjp ng khen. Giữjlfb lễhruu nhưujwe thếdmqu thựntoq c chưujwe a cóoqag nưujwe ớawip c nàzxou o hơromm n.
- Tâmqnn u bệawip hạygcg , trêsrze n đveck ưujwe ờuqlh ng đveck ếdmqu n Khúqhjf c-giang, sứucmd đveck oàzxou n khuyêsrze n răofit n thếdmqu nàzxou o khôwhyd ng biếdmqu t, Trưujwe ờuqlh ng-giang thấkdar t quỷewwr quay lạygcg i qui phụjrdm c triềxgqc u đveck ìmlct nh, thàzxou nh bộhpzo hạygcg củzjws a Đhdwg ịjrdm nh-vưujwe ơromm ng.
- Chắytkx c Tháazjp i-sưujwe vui lắytkx m.
- Vâmqnn ng. Giữjlfb a lúqhjf c đveck óoqag bang Nhậhzox t-hồtbqv đveck ạygcg i hộhpzo i ởwzgt Tuyệawip t-phong, đveck áazjp nh thuốnwxv c đveck ộhpzo c hạygcg i Đhdwg ịjrdm nh-vưujwe ơromm ng cùsjjt ng pháazjp i đveck oàzxou n củzjws a ngưujwe ờuqlh i. Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng vớawip i sứucmd đveck oàzxou n xuấkdar t hiệawip n. Sứucmd đveck oàzxou n dùsjjt ng võuqlh côwhyd ng chinh phụjrdm c bang nàzxou y. Họytkx đveck ồtbqv ng ýwhyd giảjkul i táazjp n, đveck ổyrzw i thàzxou nh bang Hoàzxou ng-Đhdwg ếdmqu , chuyêsrze n đveck i trịjrdm bệawip nh cho dâmqnn n chúqhjf ng. Vìmlct vậhzox y Đhdwg ịjrdm nh-vưujwe ơromm ng, Quốnwxv c-vưujwe ơromm ng kếdmqu t làzxou m anh em.
- Từdexw trưujwe ớawip c đveck ếdmqu n giờuqlh , triềxgqc u đveck ìmlct nh truy lùsjjt ng trảjkul i mấkdar y chụjrdm c năofit m, màzxou khôwhyd ng diệawip t đveck ưujwe ợzlfk c tụjrdm i Nhậhzox t-hồtbqv . Nay Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng khiếdmqu n chúqhjf ng cảjkul i tàzxou qui cháazjp nh. Nhưujwe vậhzox y vưujwe ơromm ng cóoqag côwhyd ng lớawip n vớawip i triềxgqc u đveck ìmlct nh. Hàzxou ! Triềxgqc u đveck ìmlct nh nợzlfk vưujwe ơromm ng hai móoqag n lớawip n quáazjp .
- Tháazjp i hậhzox u sai hai đveck ạygcg i thầjrdm n Tôwhyd n Đhdwg ứucmd c-Khắytkx c, Lêsrze Lụjrdm c-Vũgpxc cùsjjt ng mưujwe ờuqlh i thịjrdm vệawip võuqlh côwhyd ng cao nhấkdar t xuốnwxv ng Khúqhjf c-giang đveck óoqag n sứucmd đveck oàzxou n. Dọytkx c đveck ưujwe ờuqlh ng khôwhyd ng biếdmqu t mộhpzo t thếdmqu lựntoq c nàzxou o đveck óoqag , bắytkx t mấkdar t mưujwe ờuqlh i thịjrdm vệawip . Hai vịjrdm Tôwhyd n, Lêsrze thua tríxoub , hoáazjp đveck iêsrze n hoáazjp khùsjjt ng. Triềxgqc u đveck ìmlct nh mấkdar t tin tứucmd c sứucmd đveck oàzxou n.
- Võuqlh côwhyd ng hai vịjrdm nàzxou y bậhzox c nhấkdar t đveck ấkdar t Tốnwxv ng, thêsrze m mưujwe ờuqlh i thịjrdm vệawip màzxou sao còrgzt n đveck ểovdk thấkdar t bạygcg i.
- Thựntoq c khóoqag hiểovdk u! Tháazjp i hậhzox u lạygcg i sai hai vịjrdm đveck ạygcg i tưujwe ớawip ng quâmqnn n Sửssrq , Khiếdmqu u đveck i đveck óoqag n. Khôwhyd ng rõuqlh tạygcg i sao hai vịjrdm lạygcg i đveck ộhpzo t nhậhzox p dinh kinh lưujwe ợzlfk c sứucmd Kinh-châmqnn u ăofit n trộhpzo m cốnwxv ng phẩssrq m cửssrq a sứucmd bộhpzo Xiêsrze m rồtbqv i trốnwxv n mấkdar t. Hiệawip n sứucmd bộhpzo Xiêsrze m đveck ãqihn tớawip i Biệawip n-kinh.
- Trưujwe ớawip c đveck âmqnn y trẫssrq m đveck ãqihn tâmqnn u vớawip i tháazjp i hậhzox u rằntoq ng: Bọytkx n theo Hồtbqv ng-thiếdmqu t giáazjp o ởwzgt bấkdar t cứucmd đveck âmqnn u cũgpxc ng thuộhpzo c loạygcg i du thủzjws du thựntoq c, ngu ngu đveck ầjrdm n đveck ầjrdm n, đveck iêsrze n đveck iêsrze n khùsjjt ng khùsjjt ng. Mìmlct nh dùsjjt ng nóoqag , cóoqag ngàzxou y nóoqag cắytkx n mìmlct nh. Tụjrdm c ngữjlfb nóoqag i đveck ừdexw ng chơromm i vớawip i hổyrzw , cóoqag ngàzxou y nóoqag ăofit n thịjrdm t. Đhdwg ừdexw ng gầjrdm n vớawip i rắytkx n, cóoqag ngàzxou y nóoqag nhảjkul nọytkx c. Bọytkx n Hồtbqv ng-thiếdmqu t giáazjp o vừdexw a làzxou hổyrzw vừdexw a làzxou rắytkx n. Đhdwg ếdmqu n sứucmd đveck oàzxou n màzxou hai lãqihn o còrgzt n dáazjp m ăofit n trộhpzo m thìmlct trong cung nàzxou y khóoqag yêsrze n.
Ngừdexw ng lạygcg i suy nghĩucmd mộhpzo t lúqhjf c, nhàzxou vua tiếdmqu p:
- Thếdmqu sứucmd đveck oàzxou n Đhdwg ạygcg i-Việawip t đveck âmqnn u?
- Tâmqnn u vẫssrq n chưujwe a cóoqag tin tứucmd c gìmlct cảjkul .
Nhàzxou vua bứucmd t rứucmd t ra mặawip t:
- Nhưujwe vậhzox y thìmlct còrgzt n gìmlct thểovdk diệawip n củzjws a Thiêsrze n-triềxgqc u nữjlfb a. Bọytkx n Tôwhyd n, Lêsrze , Sửssrq , Khiếdmqu u tộhpzo i đveck áazjp ng xửssrq trảjkul m. Họytkx c sĩucmd soạygcg n cho trẫssrq m hai chỉdexw dụjrdm kểovdk tộhpzo i chúqhjf ng, trao cho đveck ìmlct nh thầjrdm n nghịjrdm tộhpzo i. Nếdmqu u khôwhyd ng xửssrq bọytkx n chúqhjf ng, từdexw nay cáazjp c phiêsrze n thầjrdm n khôwhyd ng qui phụjrdm c chúqhjf ng ta. Nguy lắytkx m.
Bỗiajt ng cóoqag tiếdmqu ng nóoqag i vọytkx ng vàzxou o:
- Tảjkul Bộhpzo c-xạygcg , Hàzxou n quốnwxv c côwhyd ng Tàzxou o Lợzlfk i-Dụjrdm ng xin vàzxou o triềxgqc u kiếdmqu n.
Thiêsrze n-Tháazjp nh hoàzxou ng đveck ếdmqu gậhzox t đveck ầjrdm u:
- Mờuqlh i quốnwxv c côwhyd ng.
Mộhpzo t đveck ạygcg i thầjrdm n thâmqnn n thểovdk hùsjjt ng vĩucmd , mũgpxc áazjp o chíxoub nh tềxgqc , tay cầjrdm m trụjrdm c giấkdar y tiếdmqu n vàzxou o, đveck ịjrdm nh quỳarii gốnwxv i hàzxou nh lễhruu . Nhàzxou vua đveck ứucmd ng dậhzox y phấkdar t tay:
- Quốnwxv c côwhyd ng an tọytkx a. Miễhruu n lễhruu . Đhdwg êsrze m khuya quốnwxv c côwhyd ng vàzxou o cóoqag việawip c gìmlct vậhzox y?
- Tâmqnn u bệawip hạygcg , sứucmd đveck oàzxou n Giao-chỉdexw tựntoq tớawip i Biệawip n-kinh, hiệawip n trúqhjf ngụjrdm ởwzgt kháazjp ch đveck iếdmqu m Nam-phong. Sáazjp ng nay họytkx đveck ếdmqu n bộhpzo Lễhruu cáazjp o tri.
- Thựntoq c nhụjrdm c quốnwxv c thểovdk . Tểovdk tưujwe ớawip ng phảjkul i chiếdmqu u luậhzox t trịjrdm tộhpzo i bọytkx n hộhpzo tốnwxv ng sứucmd đveck oàzxou n Đhdwg ạygcg i-Việawip t. Ai đveck ờuqlh i ba đveck oàzxou n đveck ưujwe ợzlfk c cửssrq đveck i, màzxou đveck ểovdk cho đveck ạygcg o tặawip c quấkdar y nhiễhruu u, rồtbqv i họytkx tựntoq tớawip i kinh bao giờuqlh . Theo ýwhyd tểovdk tưujwe ớawip ng nêsrze n cửssrq ai tiếdmqu p sứucmd cho tiệawip n?
Tựntoq -Mai chửssrq i thầjrdm m:
- Trong khi nhàzxou vua gọytkx i nưujwe ớawip c mìmlct nh làzxou Đhdwg ạygcg i-Việawip t. Màzxou lãqihn o giàzxou nàzxou y cứucmd gọytkx i làzxou Giao-chỉdexw , nhưujwe vậhzox y lãqihn o thuộhpzo c phe chốnwxv ng nưujwe ớawip c mìmlct nh đveck âmqnn y.
- Tâmqnn u bệawip hạygcg , sứucmd đveck oàzxou n Giao-chỉdexw gồtbqv m Lýwhyd Long-Bồtbqv cùsjjt ng vợzlfk têsrze n Trầjrdm n Thanh-Mai. Cháazjp u gáazjp i têsrze n Lýwhyd Mỹtywv -Linh. Cháazjp u trai têsrze n Thâmqnn n Thiệawip u-Tháazjp i. Ngoàzxou i ra cóoqag năofit m thiếdmqu u niêsrze n sang ứucmd ng tuyểovdk n phòrgzt mãqihn . Nhưujwe ng chỉdexw cóoqag ba ngưujwe ờuqlh i chíxoub nh thứucmd c đveck ưujwe ợzlfk c đveck ềxgqc cửssrq . Dọytkx c đveck ưujwe ờuqlh ng sứucmd đveck oàzxou n tuyểovdk n thêsrze m vợzlfk chồtbqv ng Trầjrdm n Bảjkul o-Dâmqnn n, con gáazjp i Ngôwhyd Quảjkul ng-Thiêsrze n têsrze n Ngôwhyd Cẩssrq m-Thi làzxou m hưujwe ớawip ng đveck ạygcg o. Theo ýwhyd ngu thầjrdm n, nêsrze n cửssrq Hàzxou n-lâmqnn m thịjrdm đveck ộhpzo c họytkx c sĩucmd Yếdmqu n Thùsjjt tiếdmqu p sứucmd đveck oàzxou n. Sởwzgt dĩucmd sứucmd đveck oàzxou n cóoqag phụjrdm nữjlfb vìmlct họytkx nghe tháazjp i hậhzox u lâmqnn m triềxgqc u, nêsrze n muốnwxv n bệawip kiếdmqu n.
- Đhdwg ưujwe ợzlfk c rồtbqv i, ngàzxou y mai truyềxgqc n cho Yếdmqu n Thùsjjt đveck em sứucmd đveck oàzxou n đveck ếdmqu n Nam-thanh đveck iệawip n ởwzgt . Thôwhyd i quốnwxv c côwhyd ng vềxgqc nghỉdexw , tuổyrzw i hạygcg c quốnwxv c côwhyd ng đveck ãqihn cao, màzxou khuya còrgzt n phảjkul i lao quốnwxv c sựntoq làzxou m trẫssrq m khôwhyd ng an tâmqnn m.
Nhàzxou vua róoqag t mộhpzo t chung tràzxou trao tay cho Tàzxou o Lợzlfk i-Dụjrdm ng:
- Đhdwg âmqnn y làzxou sâmqnn m thang. Quốnwxv c côwhyd ng uốnwxv ng mộhpzo t chung cho đveck ỡshzi mệawip t.
Lợzlfk i-Dụjrdm ng tạygcg ơromm n, bưujwe ng chung sâmqnn m thang uốnwxv ng. Nhàzxou vua lấkdar y trong tráazjp p ra mộhpzo t hộhpzo p bằntoq ng bạygcg c, trao tay cho Lợzlfk i-Dụjrdm ng:
- Hôwhyd m rồtbqv i sứucmd Cao-ly đveck em đveck ếdmqu n cốnwxv ng mưujwe ờuqlh i câmqnn n sâmqnn m. Trẫssrq m dâmqnn ng tháazjp i hậhzox u mộhpzo t câmqnn n, dùsjjt ng mộhpzo t câmqnn n. Quốnwxv c côwhyd ng nêsrze n dùsjjt ng mộhpzo t câmqnn n, bảjkul o vệawip sứucmd c khỏzlfk e.
Tàzxou o Lợzlfk i-Dụjrdm ng nóoqag i lờuqlh i tạygcg ơromm n rồtbqv i ra vềxgqc . Nhàzxou vua thâmqnn n tiễhruu n Tàzxou o khỏzlfk i đveck iệawip n rồtbqv i mớawip i trởwzgt vàzxou o. Tựntoq -Mai nghĩucmd thầjrdm m:
- Ôakqc ng vua nàzxou y thựntoq c nhâmqnn n từdexw , anh minh. Ôakqc ng đveck ốnwxv i vớawip i quầjrdm n thầjrdm n hơromm i giốnwxv ng nhưujwe Thuậhzox n-Thiêsrze n hoàzxou ng đveck ếdmqu . Vua, quan nhưujwe thếdmqu , hèzxou n chi nưujwe ớawip c họytkx giầjrdm u, dâmqnn n họytkx mạygcg nh, họytkx mớawip i nghĩucmd đveck ếdmqu n mởwzgt rộhpzo ng Nam-thùsjjt y.
Thiêsrze n-Tháazjp nh hoàzxou ng đveck ếdmqu cầjrdm m búqhjf t phêsrze vàzxou o tấkdar u chưujwe ơromm ng vềxgqc việawip c tiếdmqu p sứucmd , bỏzlfk ra bêsrze n cạygcg nh, rồtbqv i cúqhjf i xuốnwxv ng đveck ọytkx c tấkdar u chưujwe ơromm ng tiếdmqu p. Đhdwg ọytkx c đveck ưujwe ợzlfk c mộhpzo t láazjp t, nhàzxou vua buôwhyd ng búqhjf t hỏzlfk i Yếdmqu n Thùsjjt :
- Bâmqnn y giờuqlh đveck ếdmqu n vấkdar n đveck ềxgqc tuyểovdk n phòrgzt mãqihn . Từdexw trưujwe ớawip c đveck ếdmqu n giờuqlh trẫssrq m khôwhyd ng mấkdar y chúqhjf ýwhyd tớawip i việawip c nàzxou y. Hôwhyd m trưujwe ớawip c nghe tuyểovdk n phòrgzt mãqihn hoàzxou ng muộhpzo i khóoqag c lóoqag c khôwhyd ng muốnwxv n. Rồtbqv i mớawip i đveck âmqnn y tựntoq nhiêsrze n đveck ổyrzw i tháazjp i đveck ộhpzo , vui vẻrcvd kháazjp c thưujwe ờuqlh ng. Trẫssrq m cậhzox t vấkdar n, hoàzxou ng muộhpzo i chỉdexw cưujwe ờuqlh i, khôwhyd ng trảjkul lờuqlh i. Vềxgqc việawip c nàzxou y trẫssrq m cóoqag ýwhyd nghĩucmd : Thiếdmqu u niêsrze n anh hùsjjt ng thiêsrze n hạygcg thi nhau kéygcg o vềxgqc , trong lòrgzt ng họytkx cựntoq c hoan hỉdexw , phảjkul i làzxou m sao cho cuộhpzo c đveck ấkdar u võuqlh khôwhyd ng cóoqag kẻrcvd sốnwxv ng ngưujwe ờuqlh i chếdmqu t. Khanh nghĩucmd sao?
- Việawip c nàzxou y thầjrdm n khôwhyd ng đveck ưujwe ợzlfk c dựntoq vàzxou o. Mọytkx i việawip c do tháazjp i hậhzox u đveck ịjrdm nh đveck oạygcg t cảjkul . Chỉdexw còrgzt n tháazjp ng nữjlfb a bộhpzo Lễhruu kháazjp m bệawip nh, duyệawip t lýwhyd lịjrdm ch. Kỳarii tuyểovdk n nàzxou y chỉdexw lấkdar y cóoqag mộhpzo t trăofit m táazjp m mưujwe ơromm i ngưujwe ờuqlh i. Sau đveck óoqag cóoqag cuộhpzo c đveck iệawip n thíxoub . Đhdwg ềxgqc tàzxou i đveck iệawip n thíxoub do bệawip hạygcg ra.
- Trẫssrq m sẽjkul khôwhyd ng ra đveck ềxgqc tàzxou i trong Tứucmd -thưujwe , Ngũgpxc -kinh, màzxou ra đveck ềxgqc tàzxou i vềxgqc nhữjlfb ng việawip c trọytkx ng đveck ạygcg i bảjkul n triềxgqc u. Nhưujwe vậhzox y, sau nàzxou y ta cóoqag mưujwe ờuqlh i táazjp m thiếdmqu u niêsrze n anh tàzxou i từdexw võuqlh côwhyd ng đveck ếdmqu n kiếdmqu n thứucmd c đveck ềxgqc u siêsrze u đveck ẳmjuq ng.
- Tạygcg i Sùsjjt ng-chíxoub nh đveck iệawip n, cáazjp c ứucmd ng sinh đveck ưujwe ợzlfk c ban cho dựntoq yếdmqu n. Giữjlfb a yếdmqu n, côwhyd ng chúqhjf a cùsjjt ng mưujwe ờuqlh i bẩssrq y tiểovdk u thưujwe con đveck ạygcg i thầjrdm n xuấkdar t hiệawip n đveck i mộhpzo t vòrgzt ng cho sĩucmd tửssrq thấkdar y dung nhan. Mỗiajt i hoa khôwhyd i ngồtbqv i vàzxou o mộhpzo t ghếdmqu , trưujwe ớawip c ghếdmqu đveck ểovdk mộhpzo t áazjp n thưujwe , trêsrze n áazjp n thưujwe cóoqag nháazjp nh hoa bằntoq ng vàzxou ng. Sĩucmd tửssrq đveck ưujwe ợzlfk c quyềxgqc n chọytkx n hoa khôwhyd i. Ai muốnwxv n ứucmd ng làzxou m tâmqnn n lang củzjws a hoa khôwhyd i nàzxou o, thìmlct đveck ứucmd ng trưujwe ớawip c ghếdmqu hoa khôwhyd i đveck óoqag .
Nhàzxou vua bậhzox t cưujwe ờuqlh i:
- Lỡshzi ra mộhpzo t hoa khôwhyd i cóoqag hàzxou ng mấkdar y chụjrdm c ngưujwe ờuqlh i xin ứucmd ng tuyểovdk n thìmlct thựntoq c rầjrdm y ra to. Lạygcg i nữjlfb a, lỡshzi mộhpzo t hoa khôwhyd i khôwhyd ng ai đveck oáazjp i hoàzxou i thìmlct sao?
- Tâmqnn u bệawip hạygcg , tỷewwr nhưujwe hoa khôwhyd i Giáazjp p cóoqag hai mưujwe ơromm i ngưujwe ờuqlh i dựntoq tranh, họytkx sẽjkul phảjkul i đveck ấkdar u võuqlh vớawip i nhau. Ai thắytkx ng mưujwe ờuqlh i chíxoub n đveck ốnwxv i thủzjws thìmlct đveck ưujwe ợzlfk c. Lạygcg i nhưujwe hoa khôwhyd i Ấsrze t khôwhyd ng cóoqag ai xin dựntoq tranh, thìmlct sau khi nhữjlfb ng ngưujwe ờuqlh i dựntoq tranh cáazjp c hoa khôwhyd i kháazjp c bịjrdm loạygcg i, sẽjkul lạygcg i cóoqag quyềxgqc n táazjp i xin dựntoq tranh.
- Ai nghĩucmd ra thểovdk lệawip nàzxou y vậhzox y?
- Thầjrdm n khôwhyd ng rõuqlh , tấkdar t cảjkul do chỉdexw dụjrdm củzjws a tháazjp i hậhzox u truyềxgqc n cho Tàzxou o Lợzlfk i-Dụjrdm ng.
- Chắytkx c Tàzxou o bầjrdm y ra đveck âmqnn y.
Nhàzxou vua bảjkul o hai tháazjp i giáazjp m:
- Cho hai ngưujwe ờuqlh i rờuqlh i khỏzlfk i đveck âmqnn y. Trẫssrq m cóoqag việawip c riêsrze ng muốnwxv n nóoqag i chuyệawip n vớawip i Yếdmqu n đveck ạygcg i họytkx c sĩucmd .
Hai tháazjp i giáazjp m lui khỏzlfk i phòrgzt ng. Nhàzxou vua vẫssrq y Yếdmqu n Thùsjjt lạygcg i gầjrdm n. Ôakqc ng thởwzgt dàzxou i nãqihn o nuộhpzo t:
- Trẫssrq m cóoqag mộhpzo t đveck iềxgqc u khổyrzw tâmqnn m riêsrze ng, mong khanh cứucmd thựntoq c tìmlct nh tâmqnn u bầjrdm y, đveck ừdexw ng dấkdar u diếdmqu m trẫssrq m.
Yếdmqu n Thùsjjt rùsjjt ng mìmlct nh, cúqhjf i đveck ầjrdm u xuốnwxv ng:
- Thầjrdm n tộhpzo i đveck áazjp ng chếdmqu t, thâmqnn n làzxou m tớawip i đveck ạygcg i thầjrdm n, màzxou đveck ểovdk chúqhjf a cóoqag đveck iềxgqc u khổyrzw tâmqnn m. Tâmqnn u bệawip hạygcg đveck iềxgqc u đveck óoqag thầjrdm n biếdmqu t rấkdar t rõuqlh , nhưujwe ng quảjkul thựntoq c sứucmd c thầjrdm n cóoqag hạygcg n, khôwhyd ng làzxou m đveck ưujwe ợzlfk c gìmlct hơromm n.
- Khanh biếdmqu t rồtbqv i àzxou ? Việawip c đveck óoqag làzxou việawip c gìmlct ?
- Tâmqnn u bệawip hạygcg , việawip c nộhpzo i cung.
- Từdexw lâmqnn u trẫssrq m thắytkx c mắytkx c vềxgqc việawip c tháazjp i hậhzox u sinh ra trẫssrq m, thếdmqu nhưujwe ng ngưujwe ờuqlh i khôwhyd ng nuôwhyd i trẫssrq m, màzxou giao cho Dưujwe ơromm ng thụjrdm c-phi nuôwhyd i. Sau ngưujwe ờuqlh i sinh hoàzxou ng muộhpzo i Huệawip -Nhu cũgpxc ng giao cho Lýwhyd thầjrdm n-phi nuôwhyd i. Đhdwg úqhjf ng lýwhyd ra tháazjp i hậhzox u phảjkul i thưujwe ơromm ng yêsrze u trẫssrq m vớawip i hoàzxou ng muộhpzo i lắytkx m. Thếdmqu nhưujwe ng ngưujwe ờuqlh i đveck ốnwxv i vớawip i trẫssrq m hếdmqu t sứucmd c nghiêsrze m khắytkx c. Trong khi Lýwhyd thầjrdm n phi lạygcg i yêsrze u thưujwe ơromm ng trẫssrq m đveck ếdmqu n chỗiajt khôwhyd ng thểovdk tưujwe ởwzgt ng tưujwe ợzlfk ng nổyrzw i.
- Bệawip hạygcg tháazjp nh minh íxoub t ai sáazjp nh kịjrdm p.
- Từdexw khi trẫssrq m cóoqag tríxoub khôwhyd n, Lýwhyd thầjrdm n phi thưujwe ờuqlh ng tìmlct m cáazjp ch gầjrdm n trẫssrq m vàzxou o nhữjlfb ng lúqhjf c vắytkx ng ngưujwe ờuqlh i. Tin nàzxou y tớawip i tai tháazjp i hậhzox u, ngưujwe ờuqlh i cấkdar m khôwhyd ng cho Thầjrdm n-phi thăofit m trẫssrq m nữjlfb a. Trẫssrq m phảjkul i âmqnn m thầjrdm m thăofit m thầjrdm n phi.
- Tâmqnn u bệawip hạygcg , Thầjrdm n-phi vớawip i Tháazjp i-hậhzox u hai lầjrdm n cùsjjt ng mang thai, sinh cùsjjt ng ngàzxou y. Lầjrdm n đveck ầjrdm u tháazjp i hậhzox u sinh bệawip hạygcg , thầjrdm n phi sinh mộhpzo t hoàzxou ng nam. Đhdwg ưujwe ợzlfk c mấkdar y giờuqlh hoàzxou ng nam hoăofit ng. Lầjrdm n sau tháazjp i hậhzox u sinh côwhyd ng chúqhjf a Huệawip -Nhu. Lýwhyd thầjrdm n phi cũgpxc ng sinh mộhpzo t côwhyd ng chúqhjf a. Nhưujwe lầjrdm n trưujwe ớawip c, đveck ưujwe ợzlfk c mấkdar y giờuqlh cũgpxc ng hoăofit ng. Nhưujwe ng thầjrdm n biếdmqu t, bệawip hạygcg khôwhyd ng xuấkdar t từdexw Lưujwe u tháazjp i hậhzox u. Màzxou xuấkdar t từdexw Lýwhyd phi. Vụjrdm nàzxou y hiệawip n đveck ổyrzw bểovdk . Tháazjp i hậhzox u đveck ịjrdm nh dùsjjt ng hai lãqihn o Sửssrq , Khiếdmqu u đveck em thịjrdm vệawip hạygcg i tháazjp i phi, giáazjp ng bệawip hạygcg xuốnwxv ng tưujwe ớawip c vưujwe ơromm ng rồtbqv i sáazjp t hạygcg i. Sau đveck óoqag lậhzox p lêsrze n mộhpzo t ấkdar u quâmqnn n.
- Sao khanh biếdmqu t?
- Đhdwg ịjrdm nh-vưujwe ơromm ng ban dụjrdm rằntoq ng hiệawip n ngưujwe ờuqlh i củzjws a tháazjp i hậhzox u bao quanh hoàzxou ng thưujwe ợzlfk ng, vưujwe ơromm ng rấkdar t khóoqag tâmqnn u đveck iềxgqc u nàzxou y. Vìmlct vậhzox y vưujwe ơromm ng truyềxgqc n thầjrdm n thay vưujwe ơromm ng tấkdar u ngũgpxc sựntoq khẩssrq n yếdmqu u.
Nhàzxou vua nắytkx m lấkdar y tay Yếdmqu n Thùsjjt :
- Trẫssrq m thấkdar y từdexw hôwhyd m Nam-du vềxgqc đveck ếdmqu n giờuqlh tháazjp i sưujwe khôwhyd ng vàzxou o cung gặawip p trẫssrq m. Trẫssrq m cho rằntoq ng ngưujwe ờuqlh i mệawip t mỏzlfk i, nêsrze n nghỉdexw tĩucmd nh dưujwe ỡshzi ng. Thìmlct ra tháazjp i sưujwe dưujwe ơromm ng Đhdwg ôwhyd ng kíxoub ch Tâmqnn y nhưujwe thếdmqu đveck óoqag .
- Đhdwg iềxgqc u thứucmd nhấkdar t, nhâmqnn n vụjrdm Sửssrq , Khiếdmqu u lộhpzo bảjkul n tưujwe ớawip ng đveck ạygcg o tặawip c. Bệawip hạygcg phong hai đveck ạygcg i võuqlh lâmqnn m cao thủzjws , hiệawip n đveck ang làzxou m quan ởwzgt ngoàzxou i vàzxou o chứucmd c vụjrdm củzjws a chúqhjf ng đveck ểovdk cóoqag ngưujwe ờuqlh i tâmqnn m phúqhjf c hộhpzo vệawip .
- Đhdwg iềxgqc u nàzxou y sẽjkul làzxou m tháazjp i hậhzox u nổyrzw i lôwhyd i đveck ìmlct nh, nhưujwe ng bắytkx t buộhpzo c.
- Đhdwg iềxgqc u thứucmd nhìmlct , chuyểovdk n hai đveck ạygcg o thịjrdm vệawip Hoàzxou ng-thàzxou nh thay hai đveck ạygcg o thịjrdm vệawip Cấkdar m-thàzxou nh. Hai đveck ạygcg o Hoàzxou ng-thàzxou nh hầjrdm u hếdmqu t đveck ềxgqc u làzxou ngưujwe ờuqlh i thâmqnn n tíxoub n củzjws a tháazjp i sưujwe . Nhưujwe vậhzox y tháazjp i hậhzox u cóoqag muốnwxv n dùsjjt ng binh biếdmqu n truấkdar t phếdmqu bệawip hạygcg , cũgpxc ng khôwhyd ng làzxou m đveck ưujwe ợzlfk c nữjlfb a.
- Thìmlct ra tháazjp i sưujwe chuẩssrq n bịjrdm cảjkul rồtbqv i.
- Tâmqnn u bệawip hạygcg , tháazjp i hậhzox u bàzxou n Nam chinh vớawip i tháazjp i sưujwe . Tháazjp i sưujwe vờuqlh táazjp n thàzxou nh. Ngưujwe ờuqlh i còrgzt n xin đveck i sứucmd , đveck em cảjkul cháazjp u tháazjp i hậhzox u làzxou Dưujwe Tĩucmd nh theo, làzxou m nhưujwe nhấkdar t tâmqnn m vớawip i tháazjp i hậhzox u. Cho nêsrze n bềxgqc ngoàzxou i ngưujwe ờuqlh i giảjkul nhưujwe gâmqnn y hấkdar n vớawip i võuqlh lâmqnn m Nam phưujwe ơromm ng. Nhưujwe ng bềxgqc trong ngưujwe ờuqlh i mậhzox t sai Phạygcg m Trọytkx ng-Yêsrze m, Ngôwhyd Anh bíxoub mậhzox t liêsrze n lạygcg c, kếdmqu t thâmqnn n vớawip i võuqlh lâmqnn m nhâmqnn n sĩucmd Lĩucmd nh ngoạygcg i. Trong khi ngưujwe ờuqlh i vắytkx ng nhàzxou , tháazjp i hậhzox u tha hồtbqv tung hoàzxou nh. Tháazjp i hậhzox u đveck âmqnn u ngờuqlh tháazjp i sưujwe tuy vắytkx ng nhàzxou , nhưujwe ng ngưujwe ờuqlh i thâmqnn n tíxoub n thựntoq c nhiềxgqc u chuẩssrq n bịjrdm hếdmqu t mọytkx i sựntoq .
- Tuyệawip t.
- Đhdwg iềxgqc u thứucmd ba, Tháazjp i-sưujwe cửssrq ngưujwe ờuqlh i thay thếdmqu Tôwhyd n Đhdwg ứucmd c-Khắytkx c thốnwxv ng lĩucmd nh Ngựntoq -lâmqnn m quâmqnn n. Cáazjp c tưujwe ớawip ng trong Ngựntoq -lâmqnn m quâmqnn n toàzxou n ngưujwe ờuqlh i trung nghĩucmd a củzjws a triềxgqc u đveck ìmlct nh, màzxou tháazjp i sưujwe đveck ãqihn thay dầjrdm n vàzxou loạygcg i bọytkx n dưujwe đveck ảjkul ng bang Nhậhzox t-hồtbqv rồtbqv i.
- Tháazjp i sưujwe đveck ãqihn dựntoq trùsjjt cửssrq ai vàzxou o chứucmd c vụjrdm nàzxou y chưujwe a?
- Tâmqnn u bệawip hạygcg ngưujwe ờuqlh i xếdmqu p đveck ặawip t xong rồtbqv i. Đhdwg iềxgqc u thứucmd tưujwe , cóoqag ngưujwe ờuqlh i nhậhzox p cung trịjrdm Chu-sa ngũgpxc đveck ộhpzo c chưujwe ởwzgt ng cho Lýwhyd phi, truyềxgqc n phảjkul n Chu-sa ngũgpxc đveck ộhpzo c đveck ểovdk phi quay lạygcg i khốnwxv ng chếdmqu tháazjp i hậhzox u. Bấkdar y giờuqlh bệawip hạygcg mớawip i tôwhyd n phi lêsrze n làzxou m tháazjp i hậhzox u. Thâmqnn n phậhzox n Lưujwe u tháazjp i hậhzox u đveck ểovdk Lýwhyd tháazjp i hậhzox u quyếdmqu t đveck ịjrdm nh.
- Khanh khảjkul i vớawip i tháazjp i sưujwe rằntoq ng trẫssrq m xin tháazjp i sưujwe bảjkul o toàzxou n cho Lưujwe u tháazjp i hậhzox u. Dùsjjt gìmlct Lưujwe u hậhzox u cũgpxc ng làzxou ngưujwe ờuqlh i sủzjws ng áazjp i củzjws a tiêsrze n đveck ếdmqu .
- Thầjrdm n xin truyềxgqc n chỉdexw củzjws a bệawip hạygcg tớawip i tháazjp i sưujwe . Đhdwg iềxgqc u thứucmd năofit m, nhâmqnn n cóoqag sứucmd thầjrdm n Đhdwg ạygcg i-Việawip t tiếdmqu n cốnwxv ng. Bệawip hạygcg chúqhjf ýwhyd : Đhdwg ạygcg i thầjrdm n nàzxou o dùsjjt ng tiếdmqu ng Đhdwg ạygcg i-Việawip t, Thuậhzox n-Thiêsrze n hoàzxou ng đveck ếdmqu , Khai-Quốnwxv c vưujwe ơromm ng thìmlct làzxou ngưujwe ờuqlh i trung tíxoub n củzjws a bệawip hạygcg . Ngưujwe ờuqlh i nàzxou o dùsjjt ng tiếdmqu ng Giao-chỉdexw , Nam-man, Lýwhyd Côwhyd ng-Uẩssrq n, Lýwhyd Long-Bồtbqv thìmlct làzxou ngưujwe ờuqlh i củzjws a Lưujwe u tháazjp i hậhzox u.
- Nhưujwe ng cho đveck ếdmqu n nay trẫssrq m cũgpxc ng chưujwe a cóoqag bằntoq ng chứucmd ng đveck íxoub ch xáazjp c vềxgqc xuấkdar t thâmqnn n củzjws a mìmlct nh.
Yếdmqu n Thùsjjt ghéygcg miệawip ng vàzxou o tai nhàzxou vua nóoqag i nhỏzlfk . Nhàzxou vua rùsjjt ng mìmlct nh, đveck ịjrdm nh hỏzlfk i mộhpzo t vàzxou i chi tiếdmqu t, thìmlct nh lìmlct nh mộhpzo t tháazjp i giáazjp m vàzxou o quỳarii tâmqnn u:
- Tâmqnn u bệawip hạygcg cóoqag quan Tưujwe -mãqihn Kinh-châmqnn u Trầjrdm n Trung-Đhdwg ạygcg o vàzxou Chiêsrze u-võuqlh hiệawip u úqhjf y lĩucmd nh Đhdwg ôwhyd đveck ốnwxv c Tưujwe ơromm ng-giang hồtbqv Đhdwg ộhpzo ng-đveck ìmlct nh Vưujwe ơromm ng Văofit n xin vàzxou o bệawip kiếdmqu n mậhzox t tấkdar u khẩssrq n cấkdar p.
Yếdmqu n Thùsjjt nóoqag i:
- Mờuqlh i Tưujwe -mãqihn vàzxou o trưujwe ớawip c.
Tựntoq -Mai nghĩucmd thầjrdm m:
- Chắytkx c làzxou anh cảjkul , Đhdwg ịjrdm nh-vưujwe ơromm ng xếdmqu p đveck ặawip t vớawip i Yếdmqu n Thùsjjt đveck âmqnn y, chứucmd dễhruu gìmlct nhàzxou vua tiếdmqu p ngoạygcg i thầjrdm n trong đveck êsrze m. Nhấkdar t, tam sưujwe huynh vềxgqc đveck âmqnn y từdexw bao giờuqlh màzxou mìmlct nh khôwhyd ng biếdmqu t.
Trầjrdm n Trung-Đhdwg ạygcg o vàzxou o quỳarii gốnwxv i:
- Thầjrdm n Trầjrdm n Trung-Đhdwg ạygcg o, Tưujwe -mãqihn Kinh-châmqnn u, lĩucmd nh Phiêsrze u-kịjrdm đveck ạygcg i tưujwe ớawip ng quâmqnn n xin yếdmqu t kiếdmqu n tháazjp nh hoàzxou ng.
- Tưujwe mãqihn bìmlct nh thâmqnn n. Đhdwg êsrze m khuya Tưujwe -mãqihn tâmqnn u trìmlct nh việawip c chi khẩssrq n cấkdar p?
Trầjrdm n Trung-Đhdwg ạygcg o tâmqnn u:
- An-vũgpxc sứucmd Kinh-châmqnn u nhậhzox n chỉdexw củzjws a triềxgqc u đveck ìmlct nh tiếdmqu p sứucmd đveck oàzxou n Đhdwg ạygcg i-Việawip t, Xiêsrze m-la. Trong khi sứucmd đveck oàzxou n cưujwe ngụjrdm trong dinh An-vũgpxc sứucmd , thìmlct hai vịjrdm đveck ạygcg i thầjrdm n têsrze n Sửssrq -vạygcg n Na-vưujwe ợzlfk ng cùsjjt ng Khiếdmqu u Tam Bảjkul n cóoqag nhiệawip m vụjrdm tiếdmqu p sứucmd đveck oàzxou n Đhdwg ạygcg i-Việawip t, lạygcg i giảjkul làzxou m kẻrcvd trộhpzo m đveck ộhpzo t nhậhzox p trộhpzo m cốnwxv ng phẩssrq m.
Rồtbqv i Trung-Đhdwg ạygcg o trầjrdm n thuậhzox t vụjrdm trong khi giao đveck ấkdar u, kiếdmqu m Sửssrq , Khiếdmqu u bịjrdm gẫssrq y rơromm i lạygcg i, quâmqnn n-sĩucmd nhậhzox n diệawip n đveck ưujwe ợzlfk c, nêsrze n An-vũgpxc sứucmd sai vẽjkul hìmlct nh truy tầjrdm m. Dọytkx c đveck ưujwe ờuqlh ng chiêsrze u thảjkul o sứucmd Diêsrze u Vạygcg n hộhpzo tốnwxv ng sứucmd đveck oàzxou n Xiêsrze m gặawip p Sửssrq , Khiếdmqu u đveck ang áazjp p tảjkul i sứucmd đveck oàzxou n Đhdwg ạygcg i-Việawip t. Diêsrze u Vạygcg n đveck oạygcg t lạygcg i đveck ưujwe ợzlfk c cốnwxv ng phẩssrq m v.v.
Nhàzxou vua đveck ãqihn đveck ọytkx c qua tấkdar u chưujwe ơromm ng, nay Trung-Đhdwg ạygcg o diệawip n tấkdar u, khiếdmqu n nhàzxou vua nổyrzw i giậhzox n. Nhưujwe ng nhàzxou vua ớawip n vụjrdm Sửssrq , Khiếdmqu u thuộhpzo c nhóoqag m Nhậhzox t-hồtbqv theo giúqhjf p tháazjp i hậhzox u, nêsrze n ôwhyd ng còrgzt n trùsjjt trừdexw . Chợzlfk t nhớawip ra đveck iềxgqc u gìmlct nhàzxou vua hỏzlfk i:
- Võuqlh côwhyd ng Tưujwe -mãqihn so vớawip i Sửssrq , Khiếdmqu u ra sao?
Yếdmqu n Thùsjjt tâmqnn u:
- Võuqlh côwhyd ng Trầjrdm n Trung-Đhdwg ạygcg o thuộhpzo c võuqlh côwhyd ng Thiềxgqc n-môwhyd n. Ngưujwe ờuqlh i lạygcg i họytkx c đveck ưujwe ợzlfk c phưujwe ơromm ng pháazjp p phảjkul n Chu-sa đveck ộhpzo c chưujwe ởwzgt ng, nêsrze n mớawip i đveck áazjp nh đveck uổyrzw i nổyrzw i hai lãqihn o Sửssrq , Khiếdmqu u. Nay Sửssrq , Khiếdmqu u phạygcg m tộhpzo i đveck ạygcg o tặawip c, thầjrdm n nghĩucmd bệawip hạygcg nêsrze n lưujwe u Trung-Đhdwg ạygcg o ởwzgt kinh, hầjrdm u chờuqlh khi hai têsrze n kia trởwzgt lạygcg i, cóoqag ngưujwe ờuqlh i trịjrdm chúqhjf ng.
Nhàzxou vua gậhzox t đveck ầjrdm u:
- Mờuqlh i Tưujwe -mãqihn ngồtbqv i. Cho Vưujwe ơromm ng Văofit n vàzxou o.
Trầjrdm n Phụjrdm -Quốnwxv c vàzxou o, quỳarii gốnwxv i:
- Thầjrdm n Vưujwe ơromm ng Văofit n, lĩucmd nh Chiêsrze u-võuqlh hiệawip u uýwhyd , Đhdwg ôwhyd đveck ốnwxv c Tưujwe ơromm ng-giang hồtbqv Đhdwg ộhpzo ng-đveck ìmlct nh xin yếdmqu t kiếdmqu n tháazjp nh hoàzxou ng.
Yếdmqu n-Thùsjjt cầjrdm m bảjkul n tấkdar u chưujwe ơromm ng lêsrze n tóoqag m lưujwe ợzlfk c cho nhàzxou vua nghe vềxgqc vụjrdm hai đveck ạygcg i thầjrdm n Tôwhyd n Đhdwg ứucmd c-Khắytkx c, Lêsrze Lụjrdm c-Vũgpxc đveck ưujwe ợzlfk c chỉdexw dụjrdm đveck i đveck óoqag n sứucmd đveck oàzxou n Đhdwg ạygcg i-Việawip t cùsjjt ng mưujwe ờuqlh i thịjrdm vệawip . Mưujwe ờuqlh i thịjrdm vệawip mấkdar t tíxoub ch trong trưujwe ờuqlh ng hợzlfk p kỳarii lạygcg , rồtbqv i hai lãqihn o hóoqag a đveck iêsrze n hóoqag a khùsjjt ng giếdmqu t thuyềxgqc n trưujwe ởwzgt ng ởwzgt Tỷewwr -quy, nay khôwhyd ng biếdmqu t ra sao.
Nhàzxou vua hỏzlfk i Yếdmqu n Thùsjjt :
- Khanh nghĩucmd sao?
Yếdmqu n Thùsjjt ghéygcg sáazjp t miệawip ng vàzxou o tai nhàzxou vua:
- Nêsrze n phong Trung-Đhdwg ạygcg o vàzxou o chứucmd c củzjws a Tôwhyd n Đhdwg ứucmd c-Khắytkx c. Vưujwe ơromm ng Văofit n vàzxou o chứucmd c củzjws a Sửssrq -vạygcg n Na-vưujwe ợzlfk ng cùsjjt ng Khiếdmqu u Tam Bảjkul n. Nhưujwe vậhzox y bệawip hạygcg cóoqag ngưujwe ờuqlh i thâmqnn n tíxoub n hầjrdm u giảjkul i quyếdmqu t vụjrdm bảjkul o an cho Lýwhyd phi.
Nhàzxou vua tỏzlfk vẻrcvd cưujwe ơromm ng quyếdmqu t:
- Khanh soạygcg n chiếdmqu u chỉdexw cho trẫssrq m, ngay từdexw bâmqnn y giờuqlh . Mộhpzo t làzxou phong Trầjrdm n Trung-Đhdwg ạygcg o làzxou m Phiêsrze u-kịjrdm đveck ạygcg i tưujwe ớawip ng quâmqnn n, tổyrzw ng lĩucmd nh Ngựntoq -lâmqnn m quâmqnn n. Hai làzxou phong Vưujwe ơromm ng Văofit n làzxou m Trấkdar n-quốnwxv c đveck ạygcg i tưujwe ớawip ng quâmqnn n tổyrzw ng lĩucmd nh thịjrdm vệawip .
Yếdmqu n Thùsjjt cầjrdm m búqhjf t viếdmqu t chiếdmqu u chỉdexw , rồtbqv i tuyêsrze n đveck ọytkx c. Phụjrdm -Quốnwxv c, Trung-Đhdwg ạygcg o cúqhjf i đveck ầjrdm u lạygcg y tạygcg . Nhàzxou vua tuyêsrze n chỉdexw :
- Bấkdar t cứucmd trưujwe ờuqlh ng hợzlfk p nàzxou o, hai khanh khôwhyd ng thểovdk nghe lệawip nh ai, dùsjjt làzxou tểovdk thầjrdm n. Hai khanh chỉdexw trựntoq c tiếdmqu p nghe chỉdexw dụjrdm củzjws a trẫssrq m, hoặawip c trẫssrq m sai Yếdmqu n đveck ạygcg i họytkx c sĩucmd truyềxgqc n đveck ếdmqu n. Ngay bâmqnn y giờuqlh hai khanh cóoqag thểovdk đveck i nhậhzox m chứucmd c đveck ưujwe ợzlfk c rồtbqv i.
Nhàzxou vua nóoqag i nhỏzlfk vớawip i Yếdmqu n Thùsjjt :
- Ngưujwe ờuqlh i mậhzox t cáazjp o cho Đhdwg ịjrdm nh-vưujwe ơromm ng biếdmqu t nhữjlfb ng gìmlct mớawip i xẩssrq y ra. Ngưujwe ờuqlh i đveck i ngay, đveck ừdexw ng chầjrdm n chờuqlh nữjlfb a.
Yếdmqu n Thùsjjt cúqhjf i đveck ầjrdm u báazjp i biệawip t rờuqlh i khỏzlfk i đveck iệawip n.
Khai-Quố
- Bấ
Bả
- Bấ
Thiệ
- Như
- Đ
Â
Trầ
- Thằ
- Đ
Lê
- Lã
- Vư
Tự
- Trong triề
- Nhữ
Trầ
- Yế
Khai-Quố
- Gố
- Phụ
Mỹ
- Tuyệ
- Hai hô
Thù
- Bệ
Vua khen tặ
Thù
Lờ
Thuậ
- Chứ
Mọ
- Chứ
Mỹ
- Thế
- Có
Lê
- Hỏ
Khai-Quố
- Tạ
- Đ
Đ
- Cá
Lê
- Em khô
Khai-Quố
- Cá
Tự
- Sao anh giố
Lê
- Cá
Thô
- Có
Lê
- Em sẵ
Thô
- Tạ
- Kinh nghiệ
Mọ
- Đ
Lê
- Bộ
Rồ
- Y kinh nó
Bả
- Em giỏ
- Trị
- Chả
- Đ
Bả
- Thù
Thiệ
- Thă
- Là
Mỹ
- Y thô
- Khô
- Khi Thiê
Thiệ
- Hai chứ
- Lớ
Lê
- Triề
- Đ
giữ
Thanh-Mai cau mặ
- Y vố
- Có
Bả
- Trong tậ
Bả
- Thù
Mỹ
- Có
- Vì
- Tạ
Thiệ
- Khi y ở
Mỹ
- Đ
- Triề
Khai-Quố
- Đ
Thô
Chỉ
Thô
- Việ
Cả
- Bọ
Quố
- Việ
- Em đ
- Đ
- Chị
- Bằ
Vư
- Như
Vư
- Mỗ
Vư
- Tộ
Bả
- Khi tô
- Thế
- Khô
Tự
- Chị
Lê
- Nghĩ
- Bộ
- Thể
- Cá
Khai-Quố
- Em đ
Lê
Trờ
- Bả
Khai-Quố
- Cẩ
Ba ngư
Tự
- Chị
Vì
- Theo bả
Nó
Thì
Nó
Á
- Sá
Có
- Cơ
Mộ
- Tâ
Thiế
Bỗ
- Nà
Nghe thiế
- Thì
Yế
- Tâ
- Việ
- Sau đ
Tự
- Ngư
- Khá
- Khi sứ
- Trẫ
- Khai-Quố
- Cử
- Tâ
- Chắ
- Vâ
- Từ
- Thá
- Võ
- Thự
- Trư
Ngừ
- Thế
- Tâ
Nhà
- Như
Bỗ
- Tả
Thiê
- Mờ
Mộ
- Quố
- Tâ
- Thự
Tự
- Trong khi nhà
- Tâ
- Đ
Nhà
- Đ
Lợ
- Hô
Tà
- Ô
Thiê
- Bâ
- Việ
- Trẫ
- Tạ
Nhà
- Lỡ
- Tâ
- Ai nghĩ
- Thầ
- Chắ
Nhà
- Cho hai ngư
Hai thá
- Trẫ
Yế
- Thầ
- Khanh biế
- Tâ
- Từ
- Bệ
- Từ
- Tâ
- Sao khanh biế
- Đ
Nhà
- Trẫ
- Đ
- Đ
- Đ
- Thì
- Tâ
- Tuyệ
- Đ
- Thá
- Tâ
- Khanh khả
- Thầ
- Như
Yế
- Tâ
Yế
- Mờ
Tự
- Chắ
Trầ
- Thầ
- Tư
Trầ
- An-vũ
Rồ
Nhà
- Võ
Yế
- Võ
Nhà
- Mờ
Trầ
- Thầ
Yế
Nhà
- Khanh nghĩ
Yế
- Nê
Nhà
- Khanh soạ
Yế
- Bấ
Nhà
- Ngư
Yế
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.