Tựnzlz -Mai nghe Vưognq ơvltm ng gọwcwn i têmkhx n nưognq ớgtxs c mìrmwo nh làoydt Đnghm ạftpq i-Việoydt t, thìrmwo biếrmwo t y thuộrmwo c phe chốapxv ng Lưognq u hậgasv u, thâemyq n vớgtxs i Đnghm ạftpq i-Việoydt t. Chàoydt ng nókinn i thầmmgs m:
- Ôftpq ng nàoydt y chơvltm i đvtxd ưognq ợjfpz c.
Đnghm ứyfzp c-Dụidqs ng tiếrmwo p:
- Quốapxv c-côytrc ng khôytrc ng biệoydt n minh đvtxd ưognq ợjfpz c, nhưognq vậgasv y làoydt nhậgasv n tộrmwo i. Câemyq u hỏsggs i thứyfzp nhìrmwo làoydt : Khi Quốapxv c-côytrc ng mởfdbo ra, thấznht y rõngdo ràoydt ng trong hộrmwo p cókinn thanh kiếrmwo m. Đnghm áukzd ng lẽsqct Quốapxv c-côytrc ng phảinev i buôytrc ng hộrmwo p lùadmj i bưognq ớgtxs c. Lýatfg đvtxd âemyq u Quốapxv c-côytrc ng lạftpq i mang kiếrmwo m ra đvtxd ưognq a vàoydt o trưognq ớgtxs c ngựnzlz c hoàoydt ng thưognq ợjfpz ng. Nếrmwo u nhưognq khôytrc ng cókinn Phiêmkhx u-kịuhyx đvtxd ạftpq i tưognq ớgtxs ng quâemyq n đvtxd ẩldss y Quốapxv c-côytrc ng lui lạftpq i...
Ôftpq ng ta chỉgtyg vàoydt o Tựnzlz -Mai:
- Hơvltm n nữupsm a thiếrmwo u niêmkhx n nàoydt y khôytrc ng đvtxd em thâemyq n đvtxd ỡznht kiếrmwo m, cókinn lẽsqct Hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng đvtxd ãujgh bịuhyx hạftpq i rồznht i. Chiếrmwo u luậgasv t bảinev n triềjemy u, tộrmwo i kiêmkhx u căovqd ng vớgtxs i quâemyq n phụidqs , cùadmj ng tộrmwo i thíwowe chúwowe a, phảinev i tru di tam tộrmwo c.
Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng nghe buộrmwo c tộrmwo i, y kinh hồznht n táukzd ng đvtxd ởfdbo m, nhưognq ng khôytrc ng nókinn i đvtxd ưognq ợjfpz c, chỉgtyg biếrmwo t lắcosc c đvtxd ầmmgs u, trong khi vẫgtxs n quỳatfg gốapxv i.
Nhàoydt vua nghĩkinn thầmmgs m:
- Kểvumu ra vớgtxs i tộrmwo i trạftpq ng têmkhx n Tàoydt o nàoydt y làoydt m từanja xưognq a đvtxd ếrmwo n giờognq cũgtyg ng đvtxd áukzd ng tru di tam tộrmwo c. Nhưognq ng khốapxv n nỗpnjz i y làoydt cốapxv mệoydt nh đvtxd ạftpq i thầmmgs n, ta khôytrc ng thểvumu giếrmwo t y ngay đvtxd ưognq ợjfpz c. Hơvltm n nữupsm a hôytrc m qua ta truyềjemy n bắcosc t giam con y vềjemy tộrmwo i hàoydt hiếrmwo p lưognq ơvltm ng dâemyq n. Khi đvtxd em việoydt c nàoydt y ra đvtxd ìrmwo nh nghịuhyx , chắcosc c chắcosc n con y bịuhyx xửoydt tửoydt . Y sẽsqct bịuhyx cáukzd ch chứyfzp c. Nhưognq vậgasv y cũgtyg ng đvtxd ủwntc rồznht i. Còddso n hôytrc m nay, y ngay tìrmwo nh, màoydt ta bắcosc t tộrmwo i y, e phe đvtxd ảinev ng y khôytrc ng phụidqs c.
Nhàoydt vua quay lạftpq i nókinn i vớgtxs i Tựnzlz -Mai:
- Tàoydt o quốapxv c-côytrc ng làoydt võngdo quan, nêmkhx n thiếrmwo u tinh tếrmwo . Chứyfzp sựnzlz thựnzlz c khôytrc ng tàoydt ýatfg . Nếrmwo u cókinn tàoydt ýatfg , thìrmwo đvtxd êmkhx m qua, trong lúwowe c hộrmwo i kiếrmwo n vớgtxs i trẫgtxs m Quốapxv c-côytrc ng đvtxd ãujgh ra tay gia hạftpq i, chứyfzp đvtxd âemyq u đvtxd ểvumu đvtxd ếrmwo n hôytrc m nay? Tộrmwo i củwntc a Tàoydt o quốapxv c-côytrc ng sẽsqct đvtxd ìrmwo nh nghịuhyx sau. Nhịuhyx đvtxd ệoydt buôytrc ng tha cho Quốapxv c-côytrc ng.
Tựnzlz -Mai khoan thai bưognq ớgtxs c đvtxd ếrmwo n trưognq ớgtxs c Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng, nókinn xoa tay vàoydt o huyệoydt t Đnghm ạftpq i-trùadmj y. Lợjfpz i-Dụidqs ng rùadmj ng mìrmwo nh, châemyq n tay cửoydt đvtxd ộrmwo ng đvtxd ưognq ợjfpz c. Y lưognq ờognq m lưognq ờognq m nhìrmwo n Trung-Đnghm ạftpq o, rồznht i vềjemy chỗpnjz đvtxd ứyfzp ng.
Xuấznht t thâemyq n pháukzd i Liêmkhx u-Đnghm ôytrc ng, Tàoydt o dùadmj ng võngdo côytrc ng lậgasv p nghiệoydt p. Trong suốapxv t hai triềjemy u Tháukzd i-tôytrc ng, Châemyq n-tôytrc ng khôytrc ng ai đvtxd ịuhyx ch nổtxil i Tàoydt o. Từanja khi Lưognq u hậgasv u nhiếrmwo p chíwowe nh, Tàoydt o giúwowe p bàoydt đvtxd iềjemy u khiểvumu n bọwcwn n Tôytrc n Đnghm ứyfzp c-Khắcosc c, Lêmkhx Lụidqs c-Vũgtyg , Sửoydt -vạftpq n Na-vưognq ợjfpz ng, Khiếrmwo u Tam Bảinev n vàoydt mưognq ờognq i trưognq ởfdbo ng lãujgh o bang Nhậgasv t-hồznht khốapxv ng chếrmwo triềjemy u thầmmgs n, anh hùadmj ng thiêmkhx n hạftpq . Tàoydt o tuy làoydt m Tảinev bộrmwo c-xạftpq , nhưognq ng y lấznht n áukzd t Lãujgh Di-Giảinev n làoydt m Hữupsm u-bộrmwo c xạftpq . Khắcosc p quầmmgs n thầmmgs n khôytrc ng ai dáukzd m chốapxv ng đvtxd ốapxv i y. Hôytrc m nay y bịuhyx viêmkhx n tổtxil ng lĩkinn nh Ngựnzlz -lâemyq m quâemyq n, cùadmj ng thiếrmwo u niêmkhx n vôytrc danh làoydt m nhụidqs c, y căovqd m hậgasv n vôytrc cùadmj ng, tựnzlz hứyfzp a trong lòddso ng:
- Đnghm êmkhx m nay ta sẽsqct tìrmwo m đvtxd ếrmwo n chúwowe ng bay đvtxd ểvumu đvtxd òddso i mókinn n nợjfpz nàoydt y.
Mọwcwn i ngưognq ờognq i cùadmj ng đvtxd ưognq a mắcosc t nhìrmwo n Tựnzlz -Mai. Tháukzd i-hậgasv u hỏsggs i:
- Thiếrmwo u niêmkhx n trung nghĩkinn a kia làoydt con cháukzd u củwntc a bậgasv c đvtxd ạftpq i thầmmgs n nàoydt o vậgasv y? Hãujgh y lạftpq i gầmmgs n đvtxd âemyq y cho ta nhìrmwo n rõngdo mặupsm t.
Tựnzlz -Mai tiếrmwo n đvtxd ếrmwo n trưognq ớgtxs c màoydt n rậgasv p đvtxd ầmmgs u bốapxv n lầmmgs n. Nhưognq ng chàoydt ng khôytrc ng nókinn i mộrmwo t lờognq i nàoydt o cảinev . Đnghm ịuhyx nh-vưognq ơvltm ng lêmkhx n tiếrmwo ng:
- Trầmmgs n hiềjemy n đvtxd ệoydt . Hiềjemy n đvtxd ệoydt khấznht u đvtxd ầmmgs u chưognq a đvtxd ủwntc , lễtzen nghi bảinev n triềjemy u đvtxd ịuhyx nh rằupsm ng khi khấznht u đvtxd ầmmgs u phảinev i xưognq ng têmkhx n họwcwn . Hiềjemy n đvtxd ệoydt xưognq ng têmkhx n họwcwn đvtxd i.
Tựnzlz -Mai lắcosc c đvtxd ầmmgs u nhìrmwo n nhàoydt vua. Nhàoydt vua nhắcosc c:
- Nhịuhyx đvtxd ệoydt ! Nhịuhyx đvtxd ệoydt ra mắcosc t Tháukzd i-hậgasv u đvtxd i.
Tựnzlz -Mai lạftpq i rậgasv p đvtxd ầmmgs u:
- Têmkhx n nhàoydt quêmkhx Trầmmgs n Tựnzlz -Mai thuộrmwo c Đnghm ạftpq i-Việoydt t xin tham kiếrmwo n Tháukzd i-hậgasv u. Kíwowe nh chúwowe c Tháukzd i-hậgasv u đvtxd ưognq ợjfpz c Trờognq i, Phậgasv t hộrmwo trìrmwo vạftpq n sựnzlz nguyệoydt n đvtxd ắcosc c nhưognq sởfdbo cầmmgs u. Muôytrc n tâemyq u... khi thầmmgs n tớgtxs i đvtxd âemyq y, hoàoydt ng thưognq ợjfpz ng ban chỉgtyg dụidqs : Tuyệoydt t đvtxd ốapxv i khôytrc ng đvtxd ưognq ợjfpz c nókinn i. Dùadmj ai hỏsggs i cũgtyg ng khôytrc ng trảinev lờognq i. Vìrmwo vậgasv y hạftpq thầmmgs n chỉgtyg khấznht u đvtxd ầmmgs u, màoydt khôytrc ng thỉgtyg nh an Tháukzd i-hậgasv u. Mãujgh i tớgtxs i khi hoàoydt ng thưognq ợjfpz ng lêmkhx n tiếrmwo ng cho phéuhtf p, thầmmgs n mớgtxs i dáukzd m nókinn i.
Tháukzd i-hậgasv u trầmmgs m ngâemyq m:
- Thiếrmwo u niêmkhx n nàoydt y dùadmj ng võngdo côytrc ng gìrmwo màoydt khốapxv ng chếrmwo đvtxd ưognq ợjfpz c Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng, kểvumu cũgtyg ng lạftpq . Vớgtxs i tàoydt i củwntc a y màoydt ứyfzp ng tuyểvumu n phòddso mãujgh , thìrmwo thựnzlz c xứyfzp ng đvtxd áukzd ng.
Bàoydt hỏsggs i Tựnzlz -Mai:
- Cháukzd u bìrmwo nh thâemyq n. Thìrmwo ra cháukzd u làoydt em củwntc a vưognq ơvltm ng phi Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng. Thứyfzp c khinh thâemyq n vừanja a rồznht i củwntc a cháukzd u hơvltm i giốapxv ng võngdo côytrc ng Thiếrmwo u-lâemyq m. Lúwowe c co châemyq n đvtxd áukzd bay kiếrmwo m làoydt chiêmkhx u gìrmwo , ta nhìrmwo n khôytrc ng ra. Lạftpq i ba chỉgtyg phókinn ng vàoydt o Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng kìrmwo nh lựnzlz c vôytrc song. Ta chưognq a từanja ng thấznht y qua.
Tựnzlz -Mai đvtxd áukzd p:
- Tâemyq u tháukzd i hậgasv u, chiêmkhx u đvtxd ókinn têmkhx n Kìrmwo nh ngưognq nhưognq ợjfpz c thủwntc y thuộrmwo c võngdo côytrc ng pháukzd i Cửoydt u-châemyq n thờognq i Lĩkinn nh-Nam. Còddso n chỉgtyg đvtxd ókinn cókinn têmkhx n Lĩkinn nh-Nam chỉgtyg pháukzd p.
Tháukzd i-hậgasv u hỏsggs i nhàoydt vua:
- Hoàoydt ng nhi, hoàoydt ng nhi gặupsm p Tựnzlz -Mai ởfdbo đvtxd âemyq u? Tạftpq i sao lạftpq i gọwcwn i làoydt nhịuhyx đvtxd ệoydt ?
Nhàoydt vua tâemyq u:
- Hàoydt i nhi xuấznht t thàoydt nh vi hàoydt nh, thăovqd m dâemyq n cho biếrmwo t sựnzlz tìrmwo nh. Chẳmmgs ng may gặupsm p bọwcwn n áukzd c nhâemyq n nhậgasv n diệoydt n. Chúwowe ng đvtxd ịuhyx nh hạftpq i hàoydt i nhi. May nhờognq Trầmmgs n Tựnzlz -Mai đvtxd áukzd nh đvtxd uổtxil i chúwowe ng đvtxd i. Hàoydt i nhi đvtxd ãujgh kếrmwo t huynh đvtxd ệoydt vớgtxs i y.
Triềjemy u Tốapxv ng gồznht m toàoydt n Nho-thầmmgs n, họwcwn rấznht t trọwcwn ng nhữupsm ng ngưognq ờognq i trung nghĩkinn a. Vừanja a rồznht i họwcwn thấznht y Tựnzlz -Mai đvtxd em lưognq ng đvtxd ỡznht kiếrmwo m cho nhàoydt vua, nêmkhx n ngưognq ờognq i ngưognq ờognq i đvtxd ềjemy u nhìrmwo n chàoydt ng vớgtxs i con mắcosc t thiệoydt n cảinev m.
Trưognq ơvltm ng Sĩkinn -Tổtxil n hỏsggs i:
- Trầmmgs n côytrc ng tửoydt . Côytrc ng tửoydt đvtxd em lưognq ng đvtxd ỡznht kiếrmwo m cho Hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng làoydt cứyfzp u mộrmwo t Thiêmkhx n-tửoydt hay mộrmwo t nghĩkinn a huynh?
Tựnzlz -Mai đvtxd áukzd p:
- Thưognq a đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn , vãujgh n sinh khôytrc ng chủwntc tâemyq m đvtxd em lưognq ng đvtxd ỡznht kiếrmwo m cho ôytrc ng vua Trung-thổtxil . Vãujgh n sinh làoydt ngưognq ờognq i Việoydt t, chẳmmgs ng việoydt c gìrmwo phảinev i chếrmwo t thay cho ôytrc ng vua Tốapxv ng triềjemy u.
Mọwcwn i ngưognq ờognq i tỏsggs vẻstzs bựnzlz c mìrmwo nh:
- Thằupsm ng nhỏsggs nàoydt y vôytrc phéuhtf p quáukzd .
Tựnzlz -Mai tiếrmwo p:
- Nhưognq ng từanja lúwowe c vãujgh n sinh theo sứyfzp đvtxd oàoydt n sang Tốapxv ng, đvtxd ãujgh nghe khắcosc p anh hùadmj ng võngdo lâemyq m, nhâemyq n sĩkinn , dâemyq n Háukzd n ca tụidqs ng: Trong triềjemy u cókinn ôytrc ng vua cựnzlz c kỳatfg hiếrmwo u thảinev o, lạftpq i nhâemyq n từanja , thưognq ơvltm ng dâemyq n nhưognq thưognq ơvltm ng con. Vìrmwo vậgasv y vãujgh n sinh nghĩkinn mìrmwo nh đvtxd ưognq ợjfpz c chếrmwo t thay mộrmwo t nhâemyq n quâemyq n, đvtxd ểvumu nhâemyq n quâemyq n sốapxv ng màoydt ban phúwowe c cho dâemyq n, thìrmwo vãujgh n sinh sẵtzen n sàoydt ng.
Lãujgh Di-Giảinev n hỏsggs i:
- Chúwowe em bảinev o ngưognq ờognq i ta ca tụidqs ng hoàoydt ng thưognq ợjfpz ng nhâemyq n từanja , cùadmj ng hiếrmwo u thuậgasv n, vậgasv y họwcwn cókinn nókinn i nhâemyq n từanja cùadmj ng hiếrmwo u thuậgasv n ra sao khôytrc ng?
Tựnzlz -Mai đvtxd ịuhyx nh trảinev lờognq i, thìrmwo cókinn tiếrmwo ng Bảinev o-Hòddso a dùadmj ng lăovqd ng khôytrc ng truyềjemy n ngữupsm rókinn t vàoydt o tai:
- Tựnzlz -Mai ngoan. Hãujgh y nókinn i theo chịuhyx . Ta nịuhyx nh ôytrc ng vua cùadmj ng quầmmgs n thầmmgs n, đvtxd ểvumu dùadmj ng họwcwn diệoydt t bọwcwn n mưognq u chiếrmwo m Đnghm ạftpq i-Việoydt t. Nàoydt o nókinn i theo chịuhyx nàoydt o.
Tựnzlz -Mai nókinn i:
- Tểvumu tưognq ớgtxs ng thửoydt vãujgh n sinh hẳmmgs n? Từanja trưognq ớgtxs c đvtxd ếrmwo n giờognq , cứyfzp mỗpnjz i năovqd m vua lạftpq i tăovqd ng thuếrmwo . Thếrmwo màoydt Hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng lêmkhx n ngôytrc i mưognq ờognq i năovqd m khôytrc ng nhữupsm ng khôytrc ng tăovqd ng, màoydt còddso n tha thuếrmwo ba năovqd m. Hỏsggs i suốapxv t ba trăovqd m năovqd m qua, cókinn vịuhyx Hoàoydt ng-đvtxd ếrmwo nàoydt o nhâemyq n từanja nhưognq vậgasv y khôytrc ng?
Cảinev triềjemy u thầmmgs n cùadmj ng nhìrmwo n nhau gậgasv t đvtxd ầmmgs u, côytrc ng nhậgasv n lờognq i Tựnzlz -Mai nókinn i đvtxd úwowe ng. Chàoydt ng tiếrmwo p:
- Khi tiêmkhx n đvtxd ếrmwo băovqd ng hàoydt , xâemyq y lăovqd ng mộrmwo tốapxv n biếrmwo t bao? Cáukzd c vua đvtxd ờognq i trưognq ớgtxs c đvtxd ềjemy u bắcosc t dâemyq n đvtxd ókinn ng thêmkhx m thuếrmwo , hoặupsm c lấznht y côytrc ng khốapxv ra dùadmj ng. Đnghm âemyq y Hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng lạftpq i bắcosc t hậgasv u cung giảinev m chi. Thếrmwo màoydt sốapxv tiềjemy n xâemyq y lăovqd ng vẫgtxs n nhiềjemy u hơvltm n bao giờognq cảinev . Hỏsggs i trong hơvltm n nghìrmwo n năovqd m qua, cókinn vịuhyx Hoàoydt ng-đvtxd ếrmwo nàoydt o nhâemyq n từanja nhưognq vậgasv y khôytrc ng?
Mọwcwn i ngưognq ờognq i đvtxd ềjemy u gậgasv t đvtxd ầmmgs u. Tựnzlz -Mai nókinn i lớgtxs n:
- Lạftpq i nữupsm a, trong mưognq ờognq i năovqd m chấznht p chíwowe nh, Hoàoydt ng- thưognq ợjfpz ng luôytrc n giảinev m áukzd n cho tùadmj . Khắcosc p nưognq ớgtxs c chưognq a cókinn vụidqs xửoydt tửoydt hìrmwo nh nàoydt o cảinev . Hỏsggs i ngay thờognq i vua Văovqd n-vưognq ơvltm ng cũgtyg ng chưognq a chắcosc c hơvltm n. Nhưognq vậgasv y khôytrc ng phảinev i nhâemyq n từanja làoydt gìrmwo ?
Trưognq ơvltm ng Tri-Bạftpq ch hỏsggs i:
- Vìrmwo thấznht y Thiêmkhx n tửoydt Thiêmkhx n-triềjemy u nhâemyq n từanja , nêmkhx n chúwowe em mớgtxs i quyếrmwo t đvtxd ịuhyx nh bỏsggs Đnghm ạftpq i-Việoydt t theo Tốapxv ng hẳmmgs n?
Tựnzlz -Mai cưognq ờognq i lớgtxs n:
- Trưognq ơvltm ng đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn lầmmgs m rồznht i. Hôytrc m rồznht i vãujgh n sinh dạftpq o chơvltm i Biệoydt n-kinh, thấznht y ngưognq ờognq i ăovqd n màoydt y dắcosc t con chókinn . Gặupsm p ngưognq ờognq i nhàoydt giầmmgs u, ôytrc ng ta trảinev cho lãujgh o ăovqd n màoydt y trăovqd m đvtxd ồznht ng tiềjemy n đvtxd ểvumu mua chókinn . Nhưognq ng sau khi trảinev tiềjemy n, con chókinn nhấznht t đvtxd ịuhyx nh khôytrc ng theo ôytrc ng nhàoydt giầmmgs u. Chókinn còddso n khôytrc ng nỡznht tham phúwowe phụidqs bầmmgs n, huốapxv ng chi ngưognq ờognq i? Vãujgh n sinh cứyfzp u giáukzd làoydt cứyfzp u mộrmwo t ôytrc ng vua nhâemyq n từanja . Chứyfzp nếrmwo u Hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng áukzd c đvtxd ộrmwo c nhưognq Tùadmj y Dưognq ơvltm ng-Đnghm ếrmwo , e vãujgh n sinh đvtxd áukzd cho mộrmwo t đvtxd áukzd chếrmwo t tốapxv t, chứyfzp đvtxd ừanja ng nókinn i cứyfzp u giáukzd .
Mọwcwn i ngưognq ờognq i thấznht y Tựnzlz -Mai nókinn i ngỗpnjz nghịuhyx ch, nhưognq ng đvtxd úwowe ng đvtxd ạftpq o lýatfg , họwcwn đvtxd ềjemy u bậgasv t cưognq ờognq i. Tựnzlz -Mai tiếrmwo p:
- Vìrmwo lýatfg do đvtxd ókinn vãujgh n sinh khôytrc ng thểvumu bỏsggs chúwowe a Việoydt t theo hoàoydt ng thưognq ợjfpz ng. Vìrmwo bỏsggs chúwowe a Việoydt t, vãujgh n sinh khôytrc ng bằupsm ng con chókinn . Huốapxv ng hồznht chúwowe a Việoydt t cũgtyg ng làoydt ôytrc ng vua cựnzlz c kỳatfg nhâemyq n từanja . Nhâemyq n từanja nhấznht t cổtxil kim.
Lãujgh Di-Giảinev n hỏsggs i:
- Lýatfg Côytrc ng-Uẩldss n nhâemyq n từanja ởfdbo chỗpnjz nàoydt o?
Tựnzlz -Mai dõngdo ng dạftpq c kểvumu hếrmwo t nhữupsm ng năovqd m xáukzd thuếrmwo , tôytrc tưognq ợjfpz ng làoydt m chùadmj a, đvtxd úwowe c chuôytrc ng, cùadmj ng âemyq n xáukzd tùadmj nhâemyq n. Rồznht i nókinn tiếrmwo p:
- Chúwowe a Việoydt t làoydt m vua mưognq ờognq i táukzd m năovqd m, màoydt chỉgtyg thu thuếrmwo trưognq ớgtxs c sau cókinn bốapxv n năovqd m. Hỏsggs i còddso n chúwowe a nàoydt o nhâemyq n từanja hơvltm n? Nhàoydt tùadmj trốapxv ng trơvltm n. Ngay cảinev phảinev n thầmmgs n Đnghm àoydt m Can, mưognq u thíwowe chúwowe a màoydt ngưognq ờognq i cũgtyg ng khôytrc ng bắcosc t tộrmwo i.
Chàoydt ng nókinn i lớgtxs n:
- Cáukzd c vịuhyx ởfdbo đvtxd âemyq y đvtxd ềjemy u làoydt đvtxd ạftpq i Nho, trong lòddso ng đvtxd ầmmgs y trung quâemyq n. Hàoydt ng ngàoydt y phòddso táukzd đvtxd ấznht ng quâemyq n phụidqs nhâemyq n từanja . Nhưognq ng cáukzd c vịuhyx cókinn biếrmwo t lòddso ng nhâemyq n đvtxd ókinn trong tâemyq m Hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng ởfdbo đvtxd âemyq u màoydt nảinev y sinh khôytrc ng? Theo vãujgh n sinh nghĩkinn , mộrmwo t làoydt do từanja Tiêmkhx n-đvtxd ếrmwo cùadmj ng mẫgtxs u hậgasv u truyềjemy n lạftpq i. Hai làoydt do cáukzd c vịuhyx sưognq phókinn giảinev ng dạftpq y. Vãujgh n sinh khôytrc ng biếrmwo t ôytrc ng thầmmgs y nàoydt o đvtxd ãujgh dạftpq y Hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng họwcwn c? Ngưognq ờognq i đvtxd ókinn xứyfzp ng đvtxd áukzd ng làoydt m tểvumu thầmmgs n.
Cảinev triềjemy u đvtxd ìrmwo nh đvtxd ềjemy u đvtxd ưognq a mắcosc t nhìrmwo n Đnghm ịuhyx nh-vưognq ơvltm ng, Vưognq ơvltm ng Khâemyq m-Nhưognq ợjfpz c vớgtxs i Yếrmwo n Thùadmj .
Trưognq ơvltm ng Sĩkinn -Tổtxil n hỏsggs i:
- Theo chúwowe em, mộrmwo t vịuhyx vua cầmmgs n nhấznht t đvtxd ứyfzp c tíwowe nh gìrmwo ?
Tựnzlz -Mai vẫgtxs n nókinn i theo Bảinev o-Hòddso a:
- Theo vãujgh n sinh, mộrmwo t vịuhyx Thiêmkhx n-tửoydt khôytrc ng cầmmgs n thôytrc ng minh, chẳmmgs ng cầmmgs n võngdo côytrc ng cao, văovqd n chưognq ơvltm ng quáukzd n thếrmwo , màoydt cầmmgs n nhấznht t cáukzd i đvtxd ứyfzp c.
Sĩkinn -Tổtxil n hỏsggs i:
- Chúwowe em nókinn i thiêmkhx n tửoydt cầmmgs n đvtxd ứyfzp c. Nhưognq ng cókinn hàoydt ng trăovqd m đvtxd ứyfzp c: Đnghm ứyfzp c nhu, đvtxd ứyfzp c cưognq ơvltm ng, đvtxd ứyfzp c dũgtyg ng, đvtxd ứyfzp c liêmkhx m. Đnghm ứyfzp c nàoydt o cầmmgs n nhấznht t?
- Thưognq a trong bộrmwo Tháukzd nh-tổtxil sựnzlz tíwowe ch đvtxd ạftpq i nhâemyq n Vưognq ơvltm ng Đnghm ịuhyx nh-Quốapxv c (1) cókinn luậgasv n rồznht i . Tiêmkhx n sinh chẳmmgs ng từanja ng viếrmwo t :Âpvvd « Than ôytrc i, đvtxd ấznht ng quâemyq n phụidqs gặupsm p lúwowe c nưognq ớgtxs c loạftpq n cầmmgs n đvtxd ứyfzp c dũgtyg ng. Xãujgh tắcosc c đvtxd ókinn i khổtxil cầmmgs n đvtxd ứyfzp c từanja . Khi phảinev i xéuhtf t ngưognq ờognq i cầmmgs n đvtxd ứyfzp c minh. Nhưognq ng thờognq i nàoydt o cũgtyg ng cầmmgs n đvtxd ứyfzp c nhâemyq n. Khôytrc ng nhâemyq n thìrmwo sao thưognq ơvltm ng dâemyq n. Tháukzd nh nhâemyq n nókinn i: Bậgasv c vua chúwowe a nhưognq cha mẹoydt dâemyq n. Lo trưognq ớgtxs c cáukzd i lo củwntc a dâemyq n, vui sau cáukzd i vui củwntc a dâemyq n Âpvvd ».
Chúwowe giảinev i
(1) Ngưognq ờognq i xưognq a khi nókinn i tớgtxs i văovqd n gia, thưognq ờognq ng gọwcwn i têmkhx n tựnzlz đvtxd ểvumu tỏsggs ýatfg kíwowe nh trọwcwn ng. Vưognq ơvltm ng Khâemyq m-Nhưognq ợjfpz c tựnzlz làoydt Đnghm ịuhyx nh-Quốapxv c, vìrmwo vậgasv y Bảinev o-Hòddso a nhắcosc c Tựnzlz -Mai gọwcwn i têmkhx n tựnzlz củwntc a ôytrc ng ra, đvtxd ểvumu lấznht y lòddso ng.
Hiệoydt n nay bốapxv n biểvumu n tháukzd i bìrmwo nh, trong triềjemy u toàoydt n túwowe c Nho, trung thầmmgs n. Ngoàoydt i dâemyq n, chỗpnjz nàoydt o cũgtyg ng mởfdbo mang truyềjemy n báukzd đvtxd ạftpq o tháukzd nh Khổtxil ng. Thiêmkhx n-tửoydt cầmmgs n đvtxd ứyfzp c nhâemyq n hơvltm n cảinev . Tỷlvjw nhưognq vừanja a rồznht i, nếrmwo u Thiêmkhx n-tửoydt khôytrc ng nhâemyq n, ắcosc t Tàoydt o quốapxv c-côytrc ng bịuhyx chặupsm t đvtxd ầmmgs u. Cho nêmkhx n tiểvumu u sinh nghĩkinn : Mìrmwo nh theo sứyfzp đvtxd oàoydt n đvtxd ểvumu họwcwn c văovqd n minh Hoa-hạftpq , khôytrc ng ngờognq đvtxd ưognq ợjfpz c thấznht y mộrmwo t anh quâemyq n nhâemyq n từanja ... lạftpq i đvtxd ưognq ợjfpz c đvtxd ọwcwn c biếrmwo t bao sáukzd ch củwntc a Vưognq ơvltm ng đvtxd ạftpq i-nhâemyq n, Yếrmwo n đvtxd ạftpq i-nhâemyq n, Trưognq ơvltm ng đvtxd ạftpq i-nhâemyq n. Cókinn lẽsqct tiểvumu u sinh xin Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng cho ởfdbo lạftpq i íwowe t năovqd m đvtxd ểvumu họwcwn c nhữupsm ng cáukzd i hay củwntc a văovqd n minh Hoa-hạftpq .
Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng vốapxv n ghen tàoydt i vớgtxs i Khâemyq m-Nhưognq ợjfpz c. Y hậgasv n Tựnzlz -Mai đvtxd iểvumu m huyệoydt t, nêmkhx n cắcosc t ngang:
- Têmkhx n béuhtf con Nam-man kia, mi nókinn i đvtxd ãujgh đvtxd ọwcwn c sáukzd ch củwntc a Vưognq ơvltm ng Khâemyq m-Nhưognq ợjfpz c, thếrmwo mi đvtxd ãujgh đvtxd ọwcwn c nhữupsm ng bộrmwo nàoydt o?
Tựnzlz -Mai hỏsggs i nhàoydt vua:
- Tâemyq u đvtxd ạftpq i ca. Trong lịuhyx ch sửoydt Hoa-hạftpq , chưognq a đvtxd ờognq i nàoydt o văovqd n họwcwn c, tưognq tưognq ởfdbo ng thịuhyx nh bằupsm ng bảinev n triềjemy u. Tạftpq i sao cókinn mộrmwo t đvtxd ạftpq i thầmmgs n nókinn i năovqd ng nhưognq phưognq ờognq ng vôytrc họwcwn c bấznht t thuậgasv t vậgasv y kiàoydt . Xin hoàoydt ng huynh trao y cho Yếrmwo n đvtxd ạftpq i-nhâemyq n, Vưognq ơvltm ng đvtxd ạftpq i-nhâemyq n dạftpq y íwowe t bộrmwo sáukzd ch. Y bảinev o đvtxd ệoydt làoydt ngưognq ờognq i Nam-man, nhưognq ng đvtxd ệoydt dáukzd m tháukzd ch y thi văovqd n chưognq ơvltm ng vớgtxs i đvtxd ệoydt .
Triềjemy u đvtxd ìrmwo nh thấznht y Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng nókinn i năovqd ng cụidqs c súwowe c, đvtxd ềjemy u cau mặupsm t khókinn chịuhyx u. Nhàoydt vua nókinn i vớgtxs i Lợjfpz i-Dụidqs ng:
- Trầmmgs n nhịuhyx đvtxd ệoydt làoydt em kếrmwo t nghĩkinn a củwntc a trẫgtxs m. Quốapxv c-côytrc ng chẳmmgs ng nêmkhx n quáukzd lờognq i.
Nhàoydt vua nghe Lợjfpz i-Dụidqs ng nókinn i cũgtyg ng muốapxv n thửoydt kiếrmwo n thứyfzp c củwntc a Tựnzlz -Mai, nêmkhx n hỏsggs i nókinn :
- Nhịuhyx đvtxd ệoydt đvtxd ãujgh đvtxd ọwcwn c nhữupsm ng bộrmwo sáukzd ch nàoydt o củwntc a Vưognq ơvltm ng đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn ?
- Đnghm ệoydt mớgtxs i tớgtxs i kinh sưognq hai tháukzd ng qua, nêmkhx n chỉgtyg mớgtxs i đvtxd ọwcwn c đvtxd ưognq ợjfpz c cáukzd c bộrmwo : Thiêmkhx n-thưognq nghịuhyx chếrmwo , Tháukzd nh-tổtxil sựnzlz tíwowe ch, Ngũgtyg -nhạftpq c quảinev ng văovqd n kýatfg .
Ba bộrmwo sáukzd ch trêmkhx n làoydt ba bộrmwo Vưognq ơvltm ng Khâemyq m-Nhưognq ợjfpz c viếrmwo t vàoydt o thờognq i vua Châemyq n-tôytrc ng. Triềjemy u thầmmgs n cùadmj ng nghĩkinn rằupsm ng: Thưognq tịuhyx ch Trung-quốapxv c cókinn hàoydt ng nghìrmwo n, hàoydt ng vạftpq n. Sáukzd ch củwntc a Khâemyq m-Nhưognq ợjfpz c chỉgtyg mớgtxs i in gầmmgs n đvtxd âemyq y, thếrmwo màoydt thiếrmwo u niêmkhx n nàoydt y mớgtxs i sang đvtxd ãujgh đvtxd ọwcwn c hếrmwo t ba bộrmwo trêmkhx n, thìrmwo e sáukzd ch kháukzd c y đvtxd ọwcwn c đvtxd ếrmwo n hàoydt ng trăovqd m bộrmwo .
Tựnzlz -Mai nókinn i mộrmwo t hồznht i làoydt m Vưognq ơvltm ng Khâemyq m-Nhưognq ợjfpz c, Trưognq ơvltm ng Tri-Bạftpq ch, Yếrmwo n Thùadmj đvtxd ềjemy u khoan khoáukzd i trong lòddso ng. Nókinn chỉgtyg vàoydt o thanh kiếrmwo m:
- Tâemyq u hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng, xin hoàoydt ng-thưognq ợjfpz ng cầmmgs m thanh kiếrmwo m màoydt Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng đvtxd em cốapxv ng. Cam đvtxd oan long tâemyq m sẽsqct vui mừanja ng.
Nhàoydt vua cầmmgs m thanh kiếrmwo m lêmkhx n xem, áukzd nh théuhtf p lạftpq nh toáukzd t tỏsggs a ra. Thoáukzd ng nhìrmwo n qua, cũgtyg ng biếrmwo t thanh kiếrmwo m lâemyq u đvtxd ờognq i lắcosc m. Dưognq ớgtxs i chuôytrc i kiếrmwo m cókinn khắcosc c chữupsm :
Đnghm ạftpq i phong khởfdbo i hềjemy ,
Vâemyq n phi dưognq ơvltm ng.
Uy gia hảinev i nộrmwo i hềjemy ,
Qui cốapxv hưognq ơvltm ng,
An đvtxd ắcosc c mãujgh nh sĩkinn hềjemy ,
Thủwntc tứyfzp phưognq ơvltm ng.(2)
Ghi chúwowe
Đnghm âemyq y làoydt bàoydt i ca rấznht t cổtxil , do Lưognq u Bang, Cao-tổtxil nhàoydt Háukzd n làoydt m. Sau khi thắcosc ng Hạftpq ng Vũgtyg , thốapxv ng nhấznht t đvtxd ấznht t nưognq ớgtxs c, Lưognq u Bang vềjemy thăovqd m quêmkhx hưognq ơvltm ng, rồznht i làoydt m ra bàoydt i ca nàoydt y. Tạftpq m dịuhyx ch:
Giókinn lớgtxs n khởfdbo i chừanja ,
Mâemyq y bay cao.
Oai khắcosc p bốapxv n bểvumu chừanja ,
Vềjemy cốapxv hưognq ơvltm ng.
Sao đvtxd ưognq ợjfpz c mãujgh nh sĩkinn chừanja ,
Trấznht n giữupsm bốapxv n phưognq ơvltm ng.
Nhàoydt vua trầmmgs m ngâemyq m suy nghĩkinn , rồznht i tiếrmwo n đvtxd ếrmwo n bêmkhx n Đnghm ịuhyx nh-vưognq ơvltm ng:
- Hoàoydt ng-thúwowe c. Hoàoydt ng-thúwowe c xem nàoydt y, quýatfg vậgasv t màoydt đvtxd ứyfzp c Cao-tổtxil nhàoydt ta suốapxv t đvtxd ờognq i tìrmwo m kiếrmwo m khôytrc ng đvtxd ưognq ợjfpz c, nay đvtxd ãujgh thấznht y rồznht i đvtxd âemyq y.
Đnghm ịuhyx nh-vưognq ơvltm ng đvtxd ỡznht lấznht y kiếrmwo m xem qua mộrmwo t lưognq ợjfpz t, vưognq ơvltm ng hỏsggs i Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng:
- Nhịuhyx đvtxd ệoydt , báukzd u vậgasv t nàoydt y nhịuhyx đvtxd ệoydt tìrmwo m thấznht y ởfdbo đvtxd âemyq u vậgasv y?
Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng nókinn i:
- Tâemyq u bệoydt hạftpq , nguyêmkhx n thanh kiếrmwo m nàoydt y củwntc a Cao-tổtxil nhàoydt Háukzd n làoydt Lưognq u Bang. Khi Cao-tổtxil khởfdbo i nghiệoydt p đvtxd ãujgh dùadmj ng nókinn chéuhtf m rắcosc n khởfdbo i nghĩkinn a. Lúwowe c thàoydt nh đvtxd ạftpq i nghiệoydt p, Cao-tổtxil vềjemy đvtxd ấznht t Báukzd i, họwcwn p con em đvtxd ệoydt tửoydt , mởfdbo tiệoydt c mừanja ng. Trong tiệoydt c ngàoydt i hứyfzp ng chíwowe cầmmgs m kiếrmwo m múwowe a vàoydt làoydt m ra bàoydt i ca trêmkhx n. Cho nêmkhx n thanh kiếrmwo m cókinn têmkhx n Đnghm ạftpq i-phong.
Nhàoydt vua gậgasv t đvtxd ầmmgs u:
- Suốapxv t triềjemy u Tâemyq y-Háukzd n, cáukzd c vua dùadmj ng thanh Đnghm ạftpq i-phong nàoydt y làoydt m Thưognq ợjfpz ng-phưognq ơvltm ng bảinev o kiếrmwo m. Từanja sau khi Vưognq ơvltm ng Mãujgh ng cưognq ớgtxs p ngôytrc i, Đnghm ạftpq i-phong kiếrmwo m bịuhyx tuyệoydt t tíwowe ch.
Ghi chúwowe
Bộrmwo Đnghm ôytrc ng-Háukzd n cảinev o lụidqs c chéuhtf p rằupsm ng: Âpvvd « Khi Vưognq ơvltm ng-Mãujgh ng cưognq ớgtxs p ngôytrc i nhàoydt Háukzd n, y đvtxd oạftpq t thanh Đnghm ạftpq i-phong. Y đvtxd em cấznht t chung vàoydt o vớgtxs i bảinev o vậgasv t ởfdbo dưognq ớgtxs i đvtxd áukzd y đvtxd iệoydt n Vịuhyx -ưognq ơvltm ng, rồznht i sai ngưognq ờognq i chôytrc n ởfdbo hồznht Đnghm ộrmwo ng-đvtxd ìrmwo nh Âpvvd ».
Thờognq i vua Trưognq ng thàoydt nh đvtxd ạftpq i nghiệoydt p, ngàoydt i sai côytrc ng chúwowe a Trầmmgs n Năovqd ng, Quỳatfg nh-Hoa, Quếrmwo -Hoa đvtxd àoydt o kho tàoydt ng Tầmmgs n-Háukzd n mang vềjemy . Trong kho tàoydt ng cókinn thanh Đnghm ạftpq i-phong. Pháukzd i đvtxd oàoydt n Lĩkinn nh-Nam chởfdbo kho tàoydt ng vềjemy tớgtxs i Khúwowe c-giang, bịuhyx đvtxd oàoydt n cao thủwntc củwntc a Mãujgh hậgasv u đvtxd uổtxil i theo. Côytrc ng chúwowe a Trầmmgs n Năovqd ng đvtxd em chôytrc n kho tàoydt ng ởfdbo Tuyệoydt t-phong.
Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng sai Bảinev o-Hòddso a, Thôytrc ng-Mai, Tựnzlz -Mai đvtxd àoydt o kho tàoydt ng mang vềjemy Đnghm ạftpq i-Việoydt t, nhâemyq n đvtxd ókinn đvtxd em thanh Đnghm ạftpq i-phong cho Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng làoydt m lễtzen vậgasv t cốapxv ng Tốapxv ng-đvtxd ếrmwo .
Theo tin tứyfzp c tếrmwo táukzd c Đnghm ạftpq i-Việoydt t, Tốapxv ng tháukzd i tổtxil Triệoydt u Khuôytrc ng-Duẫgtxs n cưognq ớgtxs p ngôytrc i củwntc a ấznht u quâemyq n nhàoydt Chu. Cho nêmkhx n trong lòddso ng luôytrc n luôytrc n sợjfpz thiêmkhx n hạftpq dịuhyx nghịuhyx . Ôftpq ng nghĩkinn rằupsm ng, nếrmwo u mìrmwo nh cókinn thanh kiếrmwo m Đnghm ạftpq i-phong trong tay, thìrmwo dâemyq n chúwowe ng sẽsqct tin rằupsm ng trờognq i trao thiêmkhx n hạftpq cho. Ôftpq ng truyềjemy n tìrmwo m thanh kiếrmwo m nàoydt y khắcosc p nơvltm i màoydt khôytrc ng thấznht y. Vìrmwo vậgasv y Bảinev o-Hòddso a khuyêmkhx n Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng nêmkhx n cốapxv ng Tốapxv ng-đvtxd ếrmwo , đvtxd ểvumu mua cảinev m tìrmwo nh.
Quảinev nhiêmkhx n Thiêmkhx n-Tháukzd nh hoàoydt ng đvtxd ếrmwo mừanja ng khôytrc ng búwowe t nàoydt o tảinev siếrmwo t. Ôftpq ng bảinev o mộrmwo t võngdo quan:
- Hoàoydt ng-môytrc n chỉgtyg hạftpq p. Khanh đvtxd ưognq a thanh kiếrmwo m nàoydt y đvtxd ểvumu báukzd ch quan xem mộrmwo t lầmmgs n cho biếrmwo t.
Lýatfg Chíwowe nh vâemyq ng mệoydt nh hai tay đvtxd ỡznht kiếrmwo m mang đvtxd i khắcosc p đvtxd iệoydt n.
Khai-Quốapxv c vưognq ơvltm ng cho mởfdbo bốapxv n ốapxv ng tre ra. Trong mỗpnjz i ốapxv ng cókinn mộrmwo t ốapxv ng tiêmkhx u chạftpq m trổtxil xàoydt cừanja rấznht t tinh vi. Mộrmwo t ốapxv ng chạftpq m sựnzlz tíwowe ch vua Đnghm ếrmwo -Minh kếrmwo t hôytrc n vớgtxs i tiêmkhx n nữupsm ởfdbo núwowe i Ngũgtyg -lĩkinn nh, sinh ra tháukzd i tửoydt Lộrmwo c-Tụidqs c. Nhàoydt vua cầmmgs m ốapxv ng tiêmkhx u xem:
- Àwvwo , đvtxd âemyq y làoydt sựnzlz tíwowe ch triềjemy u Thầmmgs n-Nôytrc ng phâemyq n ra Bắcosc c sau thàoydt nh Trung-nguyêmkhx n. Nam sau thàoydt nh Lĩkinn nh-Nam đvtxd âemyq y.
Ốqumn ng thứyfzp nhìrmwo chạftpq m sựnzlz tíwowe ch vua Đnghm ếrmwo -Minh tếrmwo cáukzd o trờognq i đvtxd ấznht t ởfdbo Thiêmkhx n-Đnghm àoydt i. Ốqumn ng thứyfzp ba chạftpq m sựnzlz tíwowe ch Lạftpq c-Long quâemyq n kếrmwo t hôytrc n vớgtxs i Âpvvd u-Cơvltm , đvtxd ẻstzs ra trăovqd m con.
Nhàoydt vua cầmmgs m ba ốapxv ng tiêmkhx u lêmkhx n coi, tầmmgs n ngầmmgs n mộrmwo t lúwowe c, rồznht i nókinn i:
- Đnghm úwowe ng rồznht i, Háukzd n, Việoydt t vốapxv n gốapxv c cùadmj ng ôytrc ng tổtxil . Háukzd n làoydt con nhàoydt báukzd c làoydt vai anh. Việoydt t làoydt con nhàoydt chúwowe , làoydt em.
Mộrmwo t văovqd n thầmmgs n cầmmgs m ốapxv ng tiêmkhx u lêmkhx n xem xéuhtf t mộrmwo t lúwowe c rồznht i lắcosc c đvtxd ầmmgs u:
- Nam-man họwcwn c tiêmkhx u củwntc a Hoa-hạftpq , nhưognq ng cơvltm chừanja ng khôytrc ng biếrmwo t tấznht u, nêmkhx n làoydt m ốapxv ng to qúwowe a. Ốqumn ng tiêmkhx u nàoydt y chỉgtyg dùadmj ng đvtxd ểvumu trang tríwowe thôytrc i, chứyfzp dùadmj hơvltm i voi, hơvltm i trâemyq u cũgtyg ng khôytrc ng tấznht u nổtxil i.
Từanja lúwowe c nhậgasv p đvtxd iệoydt n, Lêmkhx Văovqd n đvtxd ứyfzp ng sau ngai vàoydt ng, íwowe t ai chúwowe ýatfg đvtxd ếrmwo n nókinn . Chàoydt ng lẳmmgs ng lặupsm ng nghe Bảinev o-Hòddso a truyềjemy n ngữupsm cho Tựnzlz -Mai đvtxd ốapxv i đvtxd áukzd p. Đnghm ếrmwo n đvtxd âemyq y, thìrmwo nh lìrmwo nh tiếrmwo ng Bảinev o-Hòddso a rókinn t vàoydt o tai:
- Thằupsm ng nàoydt y têmkhx n Phạftpq m Ung, rấznht t giỏsggs i âemyq m nhạftpq c. Văovqd n đvtxd ệoydt ra bẻstzs gẫgtxs y lýatfg luậgasv n củwntc a y đvtxd i.
Lêmkhx Văovqd n bưognq ớgtxs c ra chắcosc p tay xáukzd Phạftpq m Ung:
- Ngàoydt i cókinn phảinev i làoydt Phạftpq m Ung, hiệoydt n lĩkinn nh Long-đvtxd ồznht cáukzd c trựnzlz c họwcwn c sĩkinn , kiêmkhx m Khu-mậgasv t việoydt n phókinn sứyfzp đvtxd ấznht y khôytrc ng? Vãujgh n sinh họwcwn Lêmkhx têmkhx n Văovqd n, y sinh nưognq ớgtxs c Đnghm ạftpq i-Việoydt t. Trưognq ớgtxs c khi khởfdbo i hàoydt nh, vãujgh n sinh nghe danh đvtxd ạftpq i nhâemyq n nhưognq sấznht m nổtxil bêmkhx n tai. Khôytrc ng ngờognq bâemyq y giờognq trưognq ớgtxs c mắcosc t vãujgh n sinh chỉgtyg thấznht y mộrmwo t gãujgh hủwntc Nho hồznht đvtxd ồznht .
Phạftpq m Ung nổtxil i giậgasv n:
- Ta hồznht đvtxd ồznht ởfdbo chỗpnjz nàoydt o?
- Theo vãujgh n sinh, khi mộrmwo t ngưognq ờognq i vịuhyx tớgtxs i đvtxd ạftpq i thầmmgs n, ắcosc t phảinev i thôytrc ng lịuhyx ch sửoydt . Ngàoydt i khôytrc ng thôytrc ng lịuhyx ch sửoydt , màoydt làoydt m đvtxd ạftpq i thầmmgs n thựnzlz c khổtxil cho trăovqd m họwcwn . Thưognq a đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn , khắcosc p thiêmkhx n hạftpq , ai cũgtyg ng biếrmwo t rằupsm ng nhạftpq c sưognq sáukzd ng chếrmwo ra ốapxv ng tiêmkhx u họwcwn Trưognq ơvltm ng têmkhx n Chi. Ôftpq ng làoydt ngưognq ờognq i Việoydt t. Trưognq ơvltm ng Chi chếrmwo ra ốapxv ng tiêmkhx u vàoydt o niêmkhx n hiệoydt u Hồznht ng-bàoydt ng bêmkhx n Văovqd n-lang năovqd m 527 (Mậgasv u-Thâemyq n, 2353 trưognq ớgtxs c Tâemyq y-lịuhyx ch). Bấznht y giờognq bêmkhx n Trung-nguyêmkhx n làoydt niêmkhx n hiệoydt u vua Nghiêmkhx u năovqd m thứyfzp năovqd m.
Phạftpq m Ung ngơvltm ngáukzd c lắcosc c đvtxd ầmmgs u tỏsggs ýatfg khôytrc ng tin.
Lêmkhx Văovqd n cưognq ờognq i khúwowe c khíwowe ch:
- Hỡznht i ôytrc i! Đnghm ạftpq i-họwcwn c sĩkinn lạftpq i quêmkhx n quốapxv c sửoydt rồznht i.
Chàoydt ng hỏsggs i Yếrmwo n Thùadmj :
- Thưognq a Hàoydt n-lâemyq m thịuhyx đvtxd ộrmwo c họwcwn c sĩkinn . Xin tiêmkhx n sinh dạftpq y dỗpnjz cho Phạftpq m đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn bàoydt i sửoydt vềjemy giai đvtxd oạftpq n nàoydt y đvtxd i.
Yếrmwo n Thùadmj biếrmwo t Lêmkhx Văovqd n muốapxv n đvtxd ưognq a mìrmwo nh lêmkhx n, cùadmj ng hạftpq Phạftpq m Ung xuốapxv ng. Y cưognq ờognq i:
- Lêmkhx huynh đvtxd ệoydt . Phạftpq m đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn muốapxv n thửoydt kiếrmwo n thứyfzp c huynh đvtxd ệoydt đvtxd ókinn thôytrc i, chứyfzp truyệoydt n nàoydt y ai màoydt khôytrc ng biếrmwo t. Nguyêmkhx n thờognq i bấznht y giờognq bêmkhx n Trung-nguyêmkhx n chưognq a biếrmwo t làoydt m lịuhyx ch. Trong khi lịuhyx ch pháukzd p bêmkhx n Văovqd n-lang lạftpq i rấznht t tinh kỳatfg . Vua Hùadmj ng sai chéuhtf p phưognq ơvltm ng pháukzd p làoydt m lịuhyx ch lêmkhx n lưognq ng mộrmwo t con rùadmj a rồznht i mang sang cốapxv ng. Vua Nghiêmkhx u truyềjemy n chéuhtf p lạftpq i màoydt dùadmj ng. Lịuhyx ch pháukzd p Hoa-hạftpq khởfdbo i đvtxd ầmmgs u bằupsm ng việoydt c nàoydt y, nêmkhx n gọwcwn i làoydt Qui-lịuhyx ch. Sau nàoydt y cáukzd c lịuhyx ch gia Trung-thổtxil nghiêmkhx n cứyfzp u rộrmwo ng ra, chi tiếrmwo t hơvltm n, nhưognq ng vẫgtxs n nằupsm m trong nguyêmkhx n tắcosc c Qui-lịuhyx ch. Trong lễtzen cốapxv ng Qui-lịuhyx ch còddso n cókinn cảinev bốapxv n ốapxv ng tiêmkhx u.
Lêmkhx Văovqd n muốapxv n cho đvtxd áukzd m quan lạftpq i chủwntc chiếrmwo n chiếrmwo m Nam-đvtxd ịuhyx a chùadmj n nhụidqs t, đvtxd ưognq a đvtxd áukzd m chủwntc hòddso a lêmkhx n. Chàoydt ng nókinn i:
- Hỡznht i ôytrc i! Yếrmwo n đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn đvtxd úwowe ng làoydt mộrmwo t báukzd c họwcwn c đvtxd a năovqd ng. Sau khi Văovqd n-lang cốapxv ng tiêmkhx u cho vua Nghiêmkhx u, tiêmkhx u thuậgasv t truyềjemy n sang Trung-nguyêmkhx n. Nay Phạftpq m tiêmkhx n sinh nókinn i ngưognq ợjfpz c lạftpq i rằupsm ng Việoydt t tộrmwo c họwcwn c tiêmkhx u củwntc a ngưognq ờognq i Hoa thìrmwo còddso n trờognq i đvtxd ấznht t nàoydt o nữupsm a.
Phạftpq m Ung cưognq ờognq i nhạftpq t:
- Sửoydt sáukzd ch còddso n ghi: Tiêmkhx u Sửoydt thổtxil i tiêmkhx u màoydt đvtxd ưognq ợjfpz c Tầmmgs n Mụidqs c-côytrc ng gảinev Lộrmwo ng-Ngọwcwn c. Trưognq ơvltm ng Lưognq u-hầmmgs u thổtxil i tiêmkhx u ởfdbo Cai-hạftpq , làoydt m tan mưognq ờognq i vạftpq n binh củwntc a Sởfdbo -báukzd vưognq ơvltm ng. Rồznht i tiêmkhx u thuậgasv t lưognq u truyềjemy n lạftpq i hậgasv u thếrmwo . Mãujgh i sau nàoydt y ngưognq ờognq i Việoydt t mớgtxs i biếrmwo t thổtxil i tiêmkhx u, thìrmwo khôytrc ng họwcwn c củwntc a Hoa-hạftpq làoydt gìrmwo ?
- Tôytrc i dáukzd m hỏsggs i, ốapxv ng tiêmkhx u màoydt Trưognq ơvltm ng Lưognq ơvltm ng dùadmj ng bằupsm ng vàoydt ng hay bạftpq c?
- Bằupsm ng trúwowe c. Từanja Lưognq u hầmmgs u vềjemy trưognq ớgtxs c, ngưognq ờognq i ta dùadmj ng ốapxv ng tiêmkhx u bằupsm ng trúwowe c. Sau nàoydt y, đvtxd ếrmwo n đvtxd ờognq i Đnghm ưognq ờognq ng mớgtxs i chếrmwo ốapxv ng tiêmkhx u bằupsm ng bạftpq c, bằupsm ng vàoydt ng.
- Sai. Bộrmwo Tảinev -truyệoydt n chéuhtf p: Con gáukzd i Tầmmgs n-mụidqs c côytrc ng làoydt Lộrmwo ng-Ngọwcwn c, lớgtxs n tuổtxil i chưognq a chồznht ng. Mộrmwo t ngàoydt y, cókinn thanh niêmkhx n anh tuấznht n đvtxd ếrmwo n dùadmj ng ốapxv ng tiêmkhx u tấznht u nhạftpq c bêmkhx n nàoydt ng. Hai ngưognq ờognq i tâemyq m đvtxd ầmmgs u ýatfg hợjfpz p, Tầmmgs n Mụidqs c-côytrc ng bèaegf n gảinev Lộrmwo ng-Ngọwcwn c cho nhạftpq c sĩkinn . Vìrmwo vậgasv y ngưognq ờognq i ta gọwcwn i nhạftpq c sĩkinn làoydt Tiêmkhx u Sửoydt . Từanja Tầmmgs n Mụidqs c-côytrc ng đvtxd ếrmwo n Trưognq ơvltm ng Lưognq ơvltm ng ưognq ớgtxs c hơvltm n bẩldss y trăovqd m năovqd m. Nhưognq ng Trưognq ơvltm ng Chi chếrmwo tiêmkhx u trưognq ớgtxs c Tầmmgs n Mụidqs c-côytrc ng hơvltm n hai nghìrmwo n năovqd m, vậgasv y tiêmkhx u tộrmwo c Việoydt t cókinn trưognq ớgtxs c tộrmwo c Háukzd n.
- Trưognq ơvltm ng Chi chếrmwo tiêmkhx u trưognq ớgtxs c, biếrmwo t đvtxd âemyq u y chẳmmgs ng họwcwn c củwntc a Hoa-hạftpq .
- Đnghm ưognq ợjfpz c. Xin đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn cho vãujgh n sinh biếrmwo t: Cókinn phảinev i cổtxil thờognq i, từanja sôytrc ng Trưognq ờognq ng-giang vềjemy Nam thuộrmwo c tộrmwo c Việoydt t. Từanja Trưognq ờognq ng-giang vềjemy Bắcosc c thuộrmwo c tộrmwo c Háukzd n khôytrc ng?
- Dĩkinn nhiêmkhx n nhưognq thếrmwo . Nguồznht n gốapxv c tộrmwo c Việoydt t vớgtxs i tiêmkhx u sửoydt đvtxd âemyq u cókinn gìrmwo liêmkhx n hệoydt vớgtxs i nhau?
- Sao lạftpq i khôytrc ng? Đnghm ạftpq i họwcwn c sĩkinn côytrc ng nhậgasv n từanja Trưognq ờognq ng-giang trởfdbo xuốapxv ng thuộrmwo c lĩkinn nh thổtxil tộrmwo c Việoydt t. Vậgasv y thìrmwo đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn côytrc ng nhậgasv n tiêmkhx u tổtxil làoydt ngưognq ờognq i Việoydt t rồznht i.
- Ta côytrc ng nhậgasv n bao giờognq ?
- Khôytrc ng đvtxd úwowe ng ưognq ? Tiêmkhx u bằupsm ng trúwowe c, vìrmwo từanja hồznht Đnghm ộrmwo ng-đvtxd ìrmwo nh lêmkhx n phíwowe a Bắcosc c làoydt m gìrmwo cókinn trúwowe c màoydt ngưognq ờognq i Hoa chếrmwo tiêmkhx u? Côytrc ng nhậgasv n lãujgh nh thổtxil tộrmwo c Việoydt t từanja hồznht Đnghm ộrmwo ng-đvtxd ìrmwo nh xuốapxv ng Nam làoydt côytrc ng nhậgasv n tiêmkhx u tổtxil Trưognq ơvltm ng Chi.
Phạftpq m Ung cốapxv cãujgh i:
- Tiêmkhx u tổtxil làoydt ngưognq ờognq i Việoydt t hay Háukzd n cũgtyg ng đvtxd ưognq ợjfpz c. Nhưognq ng hiệoydt n nay ngưognq ờognq i Việoydt t chếrmwo ốapxv ng tiêmkhx u to nhưognq thếrmwo nàoydt y làoydt khôytrc ng biếrmwo t tấznht u tiêmkhx u rồznht i.
Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng cắcosc t ngang:
- Đnghm ạftpq i họwcwn c sĩkinn tranh biệoydt n vớgtxs i trẻstzs con làoydt m gìrmwo ? Tranh biệoydt n vôytrc íwowe ch. Lãujgh o phu đvtxd ềjemy nghịuhyx hai bêmkhx n tấznht u íwowe t bảinev n tiêmkhx u, đvtxd ểvumu mọwcwn i ngưognq ờognq i cùadmj ng nghe. Nhưognq vậgasv y sẽsqct phâemyq n biệoydt t ai làoydt ngưognq ờognq i cao thuậgasv t.
Lêmkhx Văovqd n cưognq ờognq i:
- Đnghm a tạftpq Tàoydt o quốapxv c-côytrc ng. Tôytrc i tuy còddso n niêmkhx n thiếrmwo u, họwcwn c chưognq a đvtxd ưognq ợjfpz c mộrmwo t phầmmgs n nghìrmwo n bảinev n lĩkinn nh củwntc a cao nhâemyq n nưognq ớgtxs c tôytrc i, nêmkhx n khôytrc ng thểvumu tranh tàoydt i cùadmj ng danh tiêmkhx u Hoa-hạftpq . Nhưognq ng vớgtxs i Phạftpq m đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn thìrmwo tôytrc i nhấznht t đvtxd ịuhyx nh hơvltm n. Thểvumu lệoydt thếrmwo nàoydt o, xin đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn dạftpq y cho.
- Giảinev n dịuhyx lắcosc m, mỗpnjz i ngưognq ờognq i cùadmj ng dùadmj ng ốapxv ng tiêmkhx u củwntc a mìrmwo nh tấznht u mộrmwo t bảinev n nhạftpq c. Tấznht u đvtxd i, tấznht u lạftpq i cho đvtxd ếrmwo n khi mệoydt t thìrmwo thôytrc i. Hễtzen ai tấznht u đvtxd ưognq ợjfpz c nhiềjemy u lầmmgs n thìrmwo thắcosc ng cuộrmwo c. Nhưognq ng nếrmwo u cảinev hai cùadmj ng tấznht u đvtxd ếrmwo n lầmmgs n thứyfzp năovqd m màoydt chưognq a phâemyq n thắcosc ng bạftpq i, thìrmwo thôytrc i khôytrc ng đvtxd ấznht u nữupsm a, coi nhưognq trậgasv n nàoydt y hòddso a, đvtxd ấznht u trậgasv n thứyfzp nhìrmwo . Trậgasv n thứyfzp nhìrmwo giảinev n dịuhyx thôytrc i: Cảinev hai cùadmj ng tấznht u mộrmwo t bảinev n, hễtzen âemyq m đvtxd iệoydt u củwntc a ngưognq ờognq i nàoydt o loạftpq n, coi nhưognq thua cuộrmwo c. Đnghm ókinn làoydt thểvumu lệoydt đvtxd ấznht u tiêmkhx u củwntc a Trung-nguyêmkhx n.
Lêmkhx Văovqd n cưognq ờognq i:
- Đnghm âemyq y thuộrmwo c đvtxd ấznht t Tốapxv ng dĩkinn nhiêmkhx n vãujgh n sinh phảinev i tuâemyq n theo lệoydt Tốapxv ng. Vãujgh n sinh chưognq a biếrmwo t lệoydt Tốapxv ng, ắcosc t khókinn bằupsm ng đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn . Giảinev nhưognq đvtxd ấznht u theo lệoydt Việoydt t, chắcosc c chắcosc n đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn thua ngay.
Nhàoydt vua vốapxv n thíwowe ch Lêmkhx Văovqd n ngay từanja khi gặupsm p y. Ôftpq ng hỏsggs i:
- Lệoydt Việoydt t thếrmwo nàoydt o? Hay làoydt thếrmwo nàoydt y, sau mộrmwo t trậgasv n đvtxd ấznht u theo lệoydt Tốapxv ng, hai ngưognq ờognq i lạftpq i đvtxd ấznht u mộrmwo t trậgasv n theo lệoydt Việoydt t.
Lêmkhx Văovqd n tâemyq u:
- Lệoydt Việoydt t đvtxd ịuhyx nh rằupsm ng khi đvtxd ấznht u vềjemy âemyq m nhạftpq c, cókinn ba phầmmgs n. Phầmmgs n thứyfzp nhấznht t ngồznht i trêmkhx n lưognq ng ngựnzlz a, vừanja a phi vừanja a tấznht u nhạftpq c. Ngựnzlz a ai vềjemy trưognq ớgtxs c, coi nhưognq thắcosc ng cuộrmwo c. Phầmmgs n thứyfzp nhìrmwo âemyq m thanh củwntc a ai íwowe t rốapxv i loạftpq n coi nhưognq thắcosc ng cuộrmwo c. Phầmmgs n thứyfzp ba, đvtxd em đvtxd ếrmwo n cặupsm p rắcosc n hay cặupsm p côytrc ng. Ai dùadmj ng tiêmkhx u khiếrmwo n chúwowe ng nhảinev y múwowe a theo mìrmwo nh đvtxd ưognq ợjfpz c coi nhưognq thắcosc ng cuộrmwo c.
Phạftpq m Ung nghe Lêmkhx Văovqd n nókinn i, y mừanja ng thầmmgs m. Bởfdbo i tuy làoydt văovqd n quan, nhưognq ng y nổtxil i tiếrmwo ng vềjemy thuậgasv t kịuhyx mãujgh sốapxv mộrmwo t đvtxd ếrmwo đvtxd ôytrc . Nhữupsm ng võngdo quan giỏsggs i nhấznht t trong đvtxd ộrmwo i thiếrmwo t kịuhyx cũgtyg ng khôytrc ng hơvltm n y. Y cưognq ờognq i thầmmgs m:
- Tựnzlz nhiêmkhx n mi chui đvtxd ầmmgs u vàoydt o rọwcwn . Mi đvtxd ừanja ng tráukzd ch trờognq i oáukzd n đvtxd ấznht t bữupsm a nhéuhtf .
Phạftpq m Ung nókinn i:
- Đnghm âemyq y thuộrmwo c đvtxd ấznht t Tốapxv ng. Ta làoydt chủwntc , ngưognq ờognq i làoydt kháukzd ch. Ta nhưognq ờognq ng cho ngưognq ờognq i tấznht u trưognq ớgtxs c. Nàoydt o, thi trậgasv n đvtxd ầmmgs u theo lệoydt Tốapxv ng.
Lêmkhx Văovqd n cầmmgs m lấznht y ốapxv ng tiêmkhx u lớgtxs n, đvtxd ểvumu cáukzd ch xa miệoydt ng hơvltm n gang tay, rồznht i vậgasv n nộrmwo i lựnzlz c dùadmj ng môytrc i đvtxd iềjemy u khiểvumu n khíwowe lọwcwn t vàoydt o lỗpnjz , thàoydt nh âemyq m đvtxd iệoydt u. Chàoydt ng thửoydt mấznht y tiếrmwo ng, âemyq m thanh vang đvtxd ộrmwo ng rấznht t xa, khiếrmwo n mọwcwn i ngưognq ờognq i đvtxd ềjemy u kinh ngạftpq c. Chàoydt ng hưognq ớgtxs ng nhàoydt vua:
- Tâemyq u hoàoydt ng thưognq ợjfpz ng, thầmmgs n xin tấznht u bảinev n Đnghm ộrmwo ng-đvtxd ìrmwo nh ca, nókinn i vềjemy Quốapxv c-tổtxil , Quốapxv c-mẫgtxs u tộrmwo c Việoydt t kếrmwo t hôytrc n, rồznht i lêmkhx n Tam-sơvltm n hưognq ởfdbo ng thanh phúwowe c.
Hiệoydt n diệoydt n nhiềjemy u ngưognq ờognq i biếrmwo t thổtxil i tiêmkhx u, nhiềjemy u ngưognq ờognq i kinh lịuhyx ch cókinn thừanja a, nhưognq ng chưognq a từanja ng ai thấznht y lốapxv i tấznht u tiêmkhx u, đvtxd ểvumu ốapxv ng xa miệoydt ng hơvltm n gang tay bao giờognq . Lêmkhx Văovqd n vậgasv n khíwowe nhưognq sợjfpz i tơvltm truyềjemy n vàoydt o ốapxv ng tiêmkhx u tạftpq o thàoydt nh tiếrmwo ng véuhtf o von. Khi cao lêmkhx n đvtxd ếrmwo n lưognq ng trờognq i khi trầmmgs m nhưognq nưognq ớgtxs c suốapxv i đvtxd ổtxil thấznht p đvtxd ếrmwo n đvtxd ộrmwo thoang thoảinev ng nhưognq tìrmwo nh nhâemyq n thủwntc thỉgtyg bêmkhx n tai. Nhữupsm ng ngưognq ờognq i biếrmwo t thổtxil i tiêmkhx u đvtxd ềjemy u kinh hãujgh i:
- Tạftpq i sao âemyq m đvtxd iệoydt u lạftpq i cókinn thểvumu xuốapxv ng thấznht p đvtxd ếrmwo n trìrmwo nh đvtxd ộrmwo nàoydt y nhỉgtyg ? Xuốapxv ng thấznht p nhưognq vậgasv y thìrmwo làoydt m sao thàoydt nh tiếrmwo ng đvtxd ưognq ợjfpz c?
Cảinev triềjemy u thầmmgs n nhưognq bịuhyx tiếrmwo ng tiêmkhx u củwntc a Lêmkhx Văovqd n làoydt m cho mơvltm mơvltm màoydt ng màoydt ng, tâemyq m hồznht n thưognq tháukzd i lạftpq lùadmj ng. Tấznht u liềjemy n năovqd m lầmmgs n, chàoydt ng cầmmgs m ngang ốapxv ng tiêmkhx u:
- Xin bệoydt hạftpq âemyq n xáukzd cho, vìrmwo tàoydt i thầmmgs n còddso n quáukzd non kéuhtf m.
Chàoydt ng nókinn i vớgtxs i Phạftpq m Ung:
- Đnghm ạftpq i-họwcwn c sĩkinn . Tàoydt i tôytrc i khôytrc ng hơvltm n bấznht t cứyfzp nhạftpq c côytrc ng nàoydt o củwntc a đvtxd ấznht t Tốapxv ng, nhưognq ng chắcosc c chắcosc n hơvltm n ngàoydt i.
Phạftpq m Ung khôytrc ng chấznht p trẻstzs con. Y rúwowe t trong bọwcwn c ra mộrmwo t ốapxv ng tiêmkhx u dàoydt i. Y cung tay hưognq ớgtxs ng nhàoydt vua:
- Thầmmgs n xin tấznht u bảinev n Trưognq ờognq ng-giang nguyệoydt t lãujgh ng hầmmgs u hoàoydt ng thưognq ợjfpz ng.
Nókinn i rồznht i y đvtxd ưognq a tiêmkhx u ngang miệoydt ng thổtxil i. Tiếrmwo ng tiêmkhx u vừanja a cấznht t lêmkhx n, Trầmmgs n Bảinev o-Dâemyq n, Lêmkhx Văovqd n đvtxd ềjemy u phảinev i gậgasv t đvtxd ầmmgs u côytrc ng nhậgasv n tàoydt i củwntc a y thựnzlz c hiếrmwo m thấznht y trêmkhx n đvtxd ờognq i. Trong đvtxd iệoydt n Sùadmj ng-chíwowe nh cókinn hơvltm n năovqd m trăovqd m ngưognq ờognq i, màoydt khôytrc ng mộrmwo t tiếrmwo ng đvtxd ộrmwo ng. Lêmkhx Văovqd n chúwowe ýatfg nghe, phâemyq n nhịuhyx p, đvtxd iệoydt u đvtxd ểvumu họwcwn c hỏsggs i thêmkhx m.
Phạftpq m Ung tấznht u đvtxd ưognq ợjfpz c hai lầmmgs n, thìrmwo Trầmmgs n Bảinev o-Dâemyq n bậgasv t lêmkhx n mấznht y tiếrmwo ng ho. Lạftpq lùadmj ng thay, tiếrmwo ng ho củwntc a Bảinev o-Dâemyq n làoydt m tiêmkhx u thanh hỗpnjz n loạftpq n. Hơvltm i củwntc a Phạftpq m Ung bịuhyx nghẽsqct n, y cốapxv gắcosc ng tấznht u nữupsm a, nhưognq ng khôytrc ng ra. Kinh hoảinev ng, y ngừanja ng lạftpq i, rồznht i tấznht u từanja đvtxd ầmmgs u. Tiếrmwo ng ho củwntc a Bảinev o-Dâemyq n chỉgtyg nhiễtzen u loạftpq n trong chốapxv c láukzd t, nêmkhx n lầmmgs n nàoydt y Phạftpq m Ung thổtxil i, âemyq m thanh nhu hòddso a vang đvtxd i rấznht t xa.
Cảinev đvtxd ìrmwo nh thầmmgs n khôytrc ng ai hiểvumu u tạftpq i sao. Duy sứyfzp đvtxd oàoydt n Đnghm ạftpq i-Việoydt t biếrmwo t Bảinev o-Dâemyq n dùadmj ng nộrmwo i côytrc ng thưognq ợjfpz ng thừanja a truyềjemy n vàoydt o tiếrmwo ng ho dàoydt i nhỏsggs nhưognq tơvltm xuyêmkhx n qua ốapxv ng tiêmkhx u, làoydt m rốapxv i loạftpq n âemyq m đvtxd iệoydt u củwntc a Ung.
Bảinev o-Dâemyq n dùadmj ng Lăovqd ng-khôytrc ng truyềjemy n ngữupsm nókinn i vớgtxs i Mỹuoyc -Linh:
- Côytrc ng chúwowe a, trong chúwowe ng ta, nộrmwo i côytrc ng âemyq m nhu củwntc a côytrc ng chúwowe a cựnzlz c cao. Hôytrc m đvtxd ạftpq i hộrmwo i Thăovqd ng-long côytrc ng chúwowe a đvtxd ãujgh dùadmj ng kiếrmwo m khíwowe đvtxd ấznht u vớgtxs i Đnghm ôytrc ng-Sơvltm n lãujgh o nhâemyq n. Bâemyq y giờognq côytrc ng chúwowe a dùadmj ng Lăovqd ng-khôytrc ng truyềjemy n ngữupsm xửoydt dụidqs ng Mêmkhx -linh kiếrmwo m pháukzd p tấznht n côytrc ng Phạftpq m Ung giúwowe p Văovqd n đvtxd ệoydt , bằupsm ng khôytrc ng y khókinn thắcosc ng têmkhx n họwcwn Phạftpq m.
Mỹuoyc -Linh tuyệoydt t khôytrc ng ngờognq Bảinev o-Dâemyq n lạftpq i giỏsggs i vềjemy âemyq m thanh nhưognq vậgasv y. Nghe y nókinn i, nàoydt ng thửoydt vậgasv n côytrc ng, rồznht i dùadmj ng Lăovqd ng-khôytrc ng truyềjemy n ngữupsm hưognq ớgtxs ng vàoydt o ốapxv ng tiêmkhx u củwntc a Phạftpq m Ung. Nàoydt ng xuấznht t chiêmkhx u Phong suy hoa lạftpq c. Âpvvd m thanh củwntc a Ung đvtxd ang véuhtf o von nhưognq chim hókinn t giữupsm a trờognq i, bỗpnjz ng tắcosc t nghẽsqct n bậgasv t thàoydt nh tiếrmwo ng ồznht ồznht nhưognq ngưognq ờognq i bịuhyx suyễtzen n. Mọwcwn i ngưognq ờognq i khôytrc ng nhịuhyx n đvtxd ưognq ợjfpz c, đvtxd ềjemy u cưognq ờognq i ồznht lêmkhx n. Phạftpq m Ung kinh ngạftpq c, cốapxv thổtxil i, nhưognq ng âemyq m khôytrc ng ra. Y ngừanja ng lạftpq i nhìrmwo n tiêmkhx u: Bêmkhx n trong vẫgtxs n nhưognq thưognq ờognq ng.
Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng hỏsggs i:
- Phạftpq m đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn . Sao vậgasv y?
- Tiểvumu u nhâemyq n cũgtyg ng khôytrc ng biếrmwo t nữupsm a.
Y lạftpq i cầmmgs m ốapxv ng tiêmkhx u thổtxil i. Âpvvd m thanh trỗpnjz i dậgasv y vi vu rấznht t thanh nhãujgh .
Thấznht y lốapxv i pháukzd pháukzd ch củwntc a Bảinev o-Dâemyq n cókinn kếrmwo t quảinev , Mỹuoyc -Linh tấznht n côytrc ng chiêmkhx u thứyfzp nhìrmwo , âemyq m thanh lầmmgs n nàoydt y khôytrc ng tắcosc t nghẽsqct n, màoydt bịuhyx đvtxd ổtxil i thanh đvtxd iệoydt u. Chỗpnjz đvtxd áukzd ng lẽsqct lêmkhx n cao, thìrmwo lạftpq i xuốapxv ng thấznht p. Chỗpnjz đvtxd áukzd ng lẽsqct xuốapxv ng thấznht p thìrmwo lạftpq i lêmkhx n cao, thàoydt nh ra âemyq m thanh hỗpnjz n tạftpq p, cựnzlz c kỳatfg khókinn nghe. Phạftpq m Ung cókinn cảinev m tưognq ởfdbo ng nhưognq bịuhyx ma trêmkhx u quỷlvjw áukzd m, mặupsm t y táukzd i đvtxd i vìrmwo giậgasv n.
Nhìrmwo n tìrmwo nh cảinev nh Phạftpq m Ung; Tựnzlz -Mai biếrmwo t Mỹuoyc -Linh pháukzd y. Nókinn dùadmj ng Lăovqd ng-khôytrc ng truyềjemy n ngữupsm nókinn i:
- Chịuhyx Mỹuoyc -Linh, nhưognq ờognq ng cho em đvtxd ùadmj a vớgtxs i gãujgh nàoydt y đvtxd i.
Vốapxv n tíwowe nh hiềjemy n hậgasv u, Mỹuoyc -Linh nghe Bảinev o-Dâemyq n pháukzd Phạftpq m Ung, màoydt trong lòddso ng nàoydt ng khôytrc ng nỡznht . Bâemyq y giờognq đvtxd ưognq ợjfpz c Tựnzlz -Mai lĩkinn nh nhiệoydt m vụidqs áukzd c đvtxd ứyfzp c dùadmj m, nàoydt ng mừanja ng quáukzd , thu chiêmkhx u.
Phạftpq m Ung đvtxd ang bịuhyx Mêmkhx -linh kiếrmwo m đvtxd áukzd nh vàoydt o âemyq m thanh làoydt m rốapxv i loạftpq n, bỗpnjz ng y cảinev m thấznht y hơvltm i pháukzd t ra êmkhx m dịuhyx u dìrmwo u dặupsm t. Vui mừanja ng, y tấznht u đvtxd ưognq ợjfpz c nửoydt a bảinev n bằupsm ng tấznht t cảinev nghệoydt thuậgasv t đvtxd iêmkhx u luyệoydt n củwntc a mìrmwo nh.
Tựnzlz -Mai dùadmj ng Lăovqd ng-khôytrc ng truyềjemy n ngữupsm , xuấznht t chiêmkhx u Phong hoa hợjfpz p bíwowe ch đvtxd áukzd nh vàoydt o tiêmkhx u Phạftpq m Ung. Ung đvtxd ang lêmkhx n bổtxil ng, xuốapxv ng trầmmgs m, thìrmwo nh lìrmwo nh bịuhyx tắcosc c nghẽsqct n, thổtxil i khôytrc ng ra hơvltm i. Y cảinev m thấznht y mệoydt t mỏsggs i, vộrmwo i buôytrc ng tiêmkhx u, than:
- Thựnzlz c làoydt bịuhyx ma trêmkhx u quỹuoyc áukzd m. Chắcosc c phíwowe a Giao-chỉgtyg đvtxd ùadmj ng tàoydt thuậgasv t hạftpq i thầmmgs n.
Y đvtxd ưognq a ốapxv ng tiêmkhx u lêmkhx n miệoydt ng thổtxil i mộrmwo t hơvltm i nữupsm a, âemyq m thanh vang lêmkhx n rấznht t mạftpq nh. Tựnzlz -Mai sưognq ớgtxs ng qúwowe a, nókinn dùadmj ng Lĩkinn nh-Nam chỉgtyg pháukzd p truyềjemy n lăovqd ng khôytrc ng đvtxd áukzd nh vàoydt o ngang ốapxv ng tiêmkhx u. Cứyfzp mỗpnjz i chỉgtyg , âemyq m thanh lạftpq i nghẽsqct n, thàoydt nh tiếrmwo ng tiêmkhx u khi tắcosc t, khi ra, khi lộrmwo c cộrmwo c nhưognq ngựnzlz a phi. Cảinev triềjemy u thầmmgs n đvtxd ềjemy u bậgasv t lêmkhx n tiếrmwo ng cưognq ờognq i. Họwcwn khôytrc ng hiểvumu u tạftpq i sao tựnzlz nhiêmkhx n Phạftpq m Ung lạftpq i biếrmwo n âemyq m hưognq ởfdbo ng kỳatfg lạftpq nhưognq thếrmwo . Cứyfzp vậgasv y hếrmwo t bảinev n. Y ngừanja ng lạftpq i, châemyq n tay bảinev i hoảinev i.
Tựnzlz -Mai reo lêmkhx n:
- Phạftpq m đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn thua rồznht i, vìrmwo trong khi tấznht u khi thìrmwo đvtxd ứyfzp t hơvltm i, khi thìrmwo lạftpq c đvtxd iệoydt u.
Lãujgh Di-Giảinev n nókinn i:
- Đnghm ứyfzp t hơvltm i làoydt thếrmwo nàoydt o, âemyq m đvtxd iệoydt u bảinev n nhạftpq c nhưognq thếrmwo đvtxd ókinn , chứyfzp Phạftpq m đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn đvtxd âemyq u cókinn đvtxd ứyfzp t hơvltm i?
Tựnzlz -Mai cưognq ờognq i nhạftpq t:
- Cáukzd c vịuhyx làoydt ngưognq ờognq i lớgtxs n, màoydt dốapxv i trẻstzs còddso n ưognq ? Nhưognq thếrmwo làoydt văovqd n phong củwntc a bậgasv c đvtxd ạftpq i Nho nhàoydt Tốapxv ng ưognq ? Nhưognq thếrmwo làoydt tưognq cáukzd ch củwntc a đvtxd ạftpq i thầmmgs n ưognq ?
Tàoydt o Lợjfpz i-Dụidqs ng, Lãujgh Di-Giảinev n nókinn i:
- Phạftpq m đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn vớgtxs i Lêmkhx côytrc ng tửoydt đvtxd ềjemy u tấznht u hếrmwo t năovqd m lầmmgs n bảinev n nhạftpq c củwntc a mìrmwo nh. Nhưognq vậgasv y làoydt hòddso a. Bâemyq y giờognq hai vịuhyx song tấznht u.
Tựnzlz -Mai hỏsggs i Lãujgh Di-Giảinev n:
- Quốapxv c côytrc ng. Phảinev i chăovqd ng bảinev n nhạftpq c vừanja a rồznht i mang têmkhx n Kịuhyx mãujgh xuyêmkhx n sơvltm n cho nêmkhx n cộrmwo c cộrmwo c khôytrc ng ra âemyq m hưognq ởfdbo ng gìrmwo cảinev ? Hay cókinn têmkhx n Đnghm ắcosc t-Kỷlvjw ho gàoydt ?
Di-Giảinev n hỏsggs i Phạftpq m Ung:
- Cókinn phảinev i bảinev n nhạftpq c vừanja a rồznht i môytrc tảinev tiếrmwo ng ngựnzlz a phi, tiếrmwo ng giókinn bãujgh o khôytrc ng?
Phạftpq m Ung đvtxd ỏsggs mặupsm t lêmkhx n, đvtxd úwowe ng thểvumu lệoydt , âemyq m thanh củwntc a y loạftpq n, coi nhưognq thua cuộrmwo c. Nhưognq ng Di-Giảinev n đvtxd ỡznht cho, y cũgtyg ng phảinev i làoydt m mặupsm t dầmmgs y gậgasv t đvtxd ầmmgs u.
Lêmkhx Văovqd n tuy thắcosc ng cuộrmwo c, nhưognq ng chàoydt ng tựnzlz biếrmwo t mìrmwo nh thắcosc ng làoydt do Bảinev o-Dâemyq n, Tựnzlz -Mai, Mỹuoyc -Linh côytrc ng pháukzd đvtxd ốapxv i thủwntc , nêmkhx n chàoydt ng khôytrc ng tranh luậgasv n nữupsm a. Nókinn nókinn i:
- Bâemyq y giờognq đvtxd ấznht u theo lệoydt Đnghm ạftpq i-Việoydt t.
Quầmmgs n thầmmgs n đvtxd ềjemy u ra trưognq ớgtxs c sâemyq n Sùadmj ng-chíwowe nh đvtxd iệoydt n. Hai con ngựnzlz a củwntc a thịuhyx vệoydt đvtxd ầmmgs y đvtxd ủwntc yêmkhx n cưognq ơvltm ng đvtxd ưognq ợjfpz c đvtxd ưognq a tớgtxs i. Tựnzlz -Mai, Lêmkhx Văovqd n hộrmwo giáukzd nhàoydt vua. Thanh-Mai, Thiếrmwo u-Mai, Mỹuoyc -Linh cũgtyg ng ra trưognq ớgtxs c sâemyq n. Nhưognq ng khôytrc ng thấznht y Lưognq u hậgasv u ra. Sâemyq n Sùadmj ng-chíwowe nh đvtxd iệoydt n rộrmwo ng mêmkhx nh môytrc ng.
Quan đvtxd iệoydt n tiềjemy n chỉgtyg huy sứyfzp , kiêmkhx m tổtxil ng lĩkinn nh thịuhyx vệoydt Trầmmgs n Trung-Đnghm ạftpq o nókinn i:
- Mộrmwo t vòddso ng sâemyq n nàoydt y hơvltm n hai mưognq ơvltm i dặupsm m (10 câemyq y sốapxv ngàoydt y nay). Thịuhyx vệoydt thưognq ờognq ng đvtxd ua ngựnzlz a vớgtxs i nhau. Bâemyq y giờognq hai vịuhyx cókinn thểvumu phi ngựnzlz a men theo lốapxv i cũgtyg . Khôytrc ng thểvumu cho ngựnzlz a chạftpq y vàoydt o trong vưognq ờognq n hoa, khôytrc ng thểvumu cho ngựnzlz a chạftpq y ra ngoàoydt i sâemyq n. Ai đvtxd ểvumu ngựnzlz a phi vàoydt o vưognq ờognq n hoa, hay ra ngoàoydt i sâemyq n coi nhưognq thua.
Phạftpq m Ung, Lêmkhx Văovqd n lĩkinn nh ngựnzlz a. Lêmkhx Văovqd n hưognq ớgtxs ng vàoydt o nhàoydt vua:
- Tâemyq u bệoydt hạftpq . Phàoydt m cỡznht i ngựnzlz a cókinn hai phéuhtf p. Mộrmwo t làoydt dùadmj ng yêmkhx n cưognq ơvltm ng nhưognq thưognq ờognq ng lệoydt . Còddso n ai cókinn thuậgasv t kịuhyx mãujgh cao, thìrmwo khôytrc ng cầmmgs n tớgtxs i yêmkhx n cưognq ơvltm ng.
Lêmkhx Văovqd n hỏsggs i Ung:
- Nàoydt o bâemyq y giờognq đvtxd ạftpq i họwcwn c sĩkinn cókinn dáukzd m phi ngựnzlz a khôytrc ng yêmkhx n cưognq ơvltm ng chăovqd ng? Rồznht i chúwowe ng ta cùadmj ng tấznht u mộrmwo t khúwowe c nhạftpq c. Tùadmj y quan đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn chọwcwn n.
Nghe Lêmkhx Văovqd n nókinn i, cáukzd c võngdo quan đvtxd ềjemy u kinh hãujgh i:
- Mìrmwo nh cókinn nghe nókinn i, xưognq a mộrmwo t danh tưognq ớgtxs ng bêmkhx n Văovqd n-lang giỏsggs i thuậgasv t kịuhyx mãujgh đvtxd ếrmwo n đvtxd ộrmwo khôytrc ng dùadmj ng yêmkhx n cưognq ơvltm ng. Y luyệoydt n mộrmwo t đvtxd ộrmwo i kịuhyx binh thuậgasv t đvtxd ókinn , rồznht i dùadmj ng đvtxd áukzd nh nhau vớgtxs i quâemyq n nhàoydt Âpvvd n. Sau khi thắcosc ng quâemyq n Âpvvd n, y bỏsggs khôytrc ng làoydt m quan, đvtxd ưognq ợjfpz c phong làoydt m Thiêmkhx n-vưognq ơvltm ng. Y gốapxv c làoydt ng Phùadmj -đvtxd ổtxil ng nêmkhx n võngdo lâemyq m gọwcwn i y làoydt Phùadmj -đvtxd ổtxil ng thiêmkhx n vưognq ơvltm ng. Y lậgasv p ra pháukzd i Sàoydt i-sơvltm n. Cókinn lẽsqct thiếrmwo u niêmkhx n nàoydt y thuộrmwo c pháukzd i võngdo Sàoydt i-sơvltm n đvtxd âemyq y.
Bịuhyx tháukzd ch, nhưognq ng Phạftpq m Ung nghĩkinn thầmmgs m:
- Trêmkhx n đvtxd ờognq i làoydt m gìrmwo cókinn ngưognq ờognq i cỡznht i ngựnzlz a khôytrc ng yêmkhx n cưognq ơvltm ng nhỉgtyg ? Thằupsm ng lỏsggs i láukzd u cáukzd nàoydt y bịuhyx a đvtxd ặupsm t dọwcwn a ta đvtxd âemyq y. Ta màoydt rúwowe t lui thìrmwo còddso n chi làoydt thểvumu thốapxv ng?
Y nókinn i:
- Nếrmwo u ngưognq ờognq i cókinn tàoydt i thìrmwo cỡznht i ngựnzlz a khôytrc ng yêmkhx n cưognq ơvltm ng thửoydt coi. Nàoydt o, chúwowe ng ta cùadmj ng tấznht u bảinev n Cai hạftpq loạftpq n Sởfdbo binh củwntc a Trưognq ơvltm ng Lưognq u hầmmgs u.
Lêmkhx Văovqd n nhắcosc c bổtxil ng yêmkhx n, tháukzd o cưognq ơvltm ng ra, trao trảinev việoydt n thịuhyx vệoydt kịuhyx mãujgh . Chàoydt ng quáukzd t mộrmwo t tiếrmwo ng, phi thâemyq n ngồznht i lêmkhx n trêmkhx n lưognq ng ngựnzlz a. Phạftpq n Ung cũgtyg ng nhảinev y lêmkhx n yêmkhx n, tay cầmmgs m cưognq ơvltm ng. Hai ngựnzlz a đvtxd ứyfzp ng song song. Nhàoydt vua cầmmgs m dùadmj i đvtxd áukzd nh mộrmwo t tiếrmwo ng trốapxv ng. Phạftpq m Ung thúwowe c châemyq n vàoydt o bụidqs ng ngựnzlz a, ra roi. Ngựnzlz a vọwcwn t tớgtxs i trưognq ớgtxs c. Lêmkhx Văovqd n quáukzd t lêmkhx n mộrmwo t tiếrmwo ng, con ngựnzlz a tung vókinn lêmkhx n sảinev i bưognq ớgtxs c nhưognq bay. Hai ngựnzlz a phi song song. Phạftpq m Ung đvtxd ưognq a tiêmkhx u lêmkhx n miệoydt ng thổtxil i. Còddso n Lêmkhx Văovqd n, chàoydt ng dùadmj ng hai tay giữupsm ốapxv ng tiêmkhx u bắcosc t nhịuhyx p, miệoydt ng vậgasv n khíwowe pháukzd t hơvltm i vàoydt o lỗpnjz . Tiếrmwo ng tiêmkhx u củwntc a chàoydt ng lớgtxs n gấznht p mấznht y tiếrmwo ng củwntc a Phạftpq m Ung. Đnghm ếrmwo n đvtxd ộrmwo ngưognq ờognq i nghe chỉgtyg thấznht y tiếrmwo ng tiêmkhx u củwntc a chàoydt ng, còddso n tiếrmwo ng tiêmkhx u củwntc a Phạftpq m Ung nhưognq sợjfpz i tơvltm .
Ngựnzlz a Phạftpq m Ung phi nhưognq bay. Trong khi ngựnzlz a Lêmkhx Văovqd n cùadmj ng sảinev i bưognq ớgtxs c song song. Hai ngựnzlz a chạftpq y hếrmwo t vòddso ng, trởfdbo lạftpq i trưognq ớgtxs c thềjemy m đvtxd iệoydt n Sùadmj ng-chíwowe nh. Phạftpq m Ung ghìrmwo cưognq ơvltm ng cho ngựnzlz a dừanja ng lạftpq i. Y hưognq ớgtxs ng hoàoydt ng-đvtxd ếrmwo , cúwowe i đvtxd ầmmgs u ba lầmmgs n.
Lêmkhx Văovqd n phi song song vớgtxs i Phạftpq m Ung, khi đvtxd ếrmwo n thềjemy m đvtxd iệoydt n, chàoydt ng vậgasv n khíwowe xuốapxv ng châemyq n truyềjemy n vàoydt o hai huyệoydt t Chưognq ơvltm ng-môytrc n củwntc a ngựnzlz a. Con ngựnzlz a dựnzlz ng đvtxd ứyfzp ng hai vókinn trưognq ớgtxs c, chụidqs m hai châemyq n vàoydt o nhau gậgasv t đvtxd ầmmgs u ba cáukzd i.
Tấznht t cảinev võngdo quan, thịuhyx vệoydt hiệoydt n diệoydt n đvtxd ềjemy u kinh hãujgh i:
- Trêmkhx n đvtxd ờognq i sao lạftpq i cókinn kẻstzs giỏsggs i thuậgasv t kịuhyx mãujgh đvtxd ếrmwo n thếrmwo kia? Khôytrc ng dùadmj ng yêmkhx n cưognq ơvltm ng màoydt đvtxd iềjemy u khiểvumu n đvtxd ưognq ợjfpz c ngựnzlz a thìrmwo mìrmwo nh cókinn thểvumu làoydt m đvtxd ưognq ợjfpz c. Nhưognq ng vừanja a phi ngựnzlz a khôytrc ng yêmkhx n cưognq ơvltm ng, vừanja a tấznht u nhạftpq c, rồznht i lạftpq i sai ngựnzlz a dựnzlz ng vókinn hàoydt nh lễtzen , thựnzlz c chưognq a từanja ng thấznht y qua.
Nhàoydt vua nókinn i:
- Vòddso ng đvtxd ầmmgs u hai ngựnzlz a vềjemy cùadmj ng, coi nhưognq hòddso a. Bâemyq y giờognq phi vòddso ng thứyfzp nhìrmwo .
Nhàoydt vua đvtxd áukzd nh tiếrmwo ng trốapxv ng. Hai ngựnzlz a vọwcwn t lêmkhx n nhưognq têmkhx n bắcosc n. Biếrmwo t rằupsm ng qua vòddso ng đvtxd ầmmgs u, ngựnzlz a đvtxd ãujgh thấznht m mệoydt t. Lêmkhx Văovqd n nghĩkinn thầmmgs m:
- Ta dùadmj ng khinh côytrc ng thưognq ợjfpz ng làoydt m cho cơvltm thểvumu nhẹoydt . Nhưognq vậgasv y dùadmj Phạftpq m Ung cỡznht i ngựnzlz a giỏsggs i đvtxd ếrmwo n đvtxd âemyq u cũgtyg ng thua ta.
Chàoydt ng tung mìrmwo nh lêmkhx n cao. Ởcoqb trêmkhx n khôytrc ng chàoydt ng lộrmwo n mộrmwo t vòddso ng, ngưognq ờognq i vọwcwn t vềjemy trưognq ớgtxs c. Khi chàoydt ng rơvltm i xuốapxv ng, ngựnzlz a vừanja a trờognq đvtxd ếrmwo n. Chàoydt ng đvtxd áukzd p mộrmwo t châemyq n lêmkhx n cuốapxv i sốapxv ng lưognq ng ngựnzlz a. Con ngựnzlz a củwntc a chàoydt ng mấznht t đvtxd i trọwcwn ng lưognq ợjfpz ng, vókinn câemyq u xẹoydt t nhưognq têmkhx n bắcosc n, lêmkhx n trưognq ớgtxs c ngựnzlz a Phạftpq m Ung đvtxd ếrmwo n hơvltm n hai trưognq ợjfpz ng. Kỳatfg diệoydt u ởfdbo chỗpnjz tuy chàoydt ng nhảinev y lêmkhx n cao, màoydt tiếrmwo ng tiêmkhx u vẫgtxs n khôytrc ng rồznht i loạftpq n. Thếrmwo làoydt ngựnzlz a Lêmkhx Văovqd n phi trưognq ớgtxs c ngựnzlz a Phạftpq m Ung mỗpnjz i lúwowe c mộrmwo t xa. Khi Lêmkhx Văovqd n vềjemy tớgtxs i thềjemy m đvtxd iệoydt n, thìrmwo ngựnzlz a Phạftpq m Ung mớgtxs i chạftpq y đvtxd ưognq ợjfpz c ba phầmmgs n tưognq vòddso ng. Y luôytrc n thúwowe c châemyq n vàoydt o bụidqs ng, nhưognq ng sứyfzp c ngựnzlz a cókinn hạftpq n. Rúwowe t cuộrmwo c y vềjemy sau Lêmkhx Văovqd n mộrmwo t lúwowe c kháukzd lâemyq u.
Nhàoydt vua pháukzd n:
- Cuộrmwo c nàoydt y Lêmkhx thếrmwo tửoydt thắcosc ng. Phạftpq m đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn thua rồznht i.
Nhàoydt vua muốapxv n biếrmwo t thêmkhx m khảinev năovqd ng củwntc a Lêmkhx Văovqd n. Ôftpq ng truyềjemy n:
- Đnghm em ra đvtxd âemyq y cặupsm p côytrc ng, đvtxd ểvumu hai ngưognq ờognq i cùadmj ng thổtxil i tiêmkhx u xem ai cókinn thểvumu làoydt m cho côytrc ng nhảinev y múwowe a.
La Sùadmj ng-Đnghm ảinev n đvtxd ãujgh đvtxd em đvtxd ếrmwo n hai cặupsm p côytrc ng từanja trưognq ớgtxs c. Tiếrmwo ng Bảinev o-Hòddso a rókinn t vàoydt o tai Lêmkhx Văovqd n:
- Em nhưognq ờognq ng Phạftpq m Ung tấznht u trưognq ớgtxs c, đvtxd ểvumu chịuhyx dạftpq y cho em íwowe t tiếrmwo ng nókinn i củwntc a loàoydt i côytrc ng. Em dùadmj ng tiếrmwo ng tiêmkhx u tạftpq o âemyq m thanh giốapxv ng hệoydt t tiếrmwo ng côytrc ng nókinn i, sai khiếrmwo n chúwowe ng hàoydt nh lễtzen , cùadmj ng lui tớgtxs i.
Trong khi đvtxd ókinn tiếrmwo ng Trầmmgs n Bảinev o-Dâemyq n rókinn t vàoydt o tai Lêmkhx Văovqd n:
- Hôytrc m trưognq ớgtxs c trêmkhx n hồznht Đnghm ộrmwo ng-đvtxd ìrmwo nh ta cùadmj ng em đvtxd ãujgh nghiêmkhx n cứyfzp u vềjemy âemyq m thanh vũgtyg -đvtxd ộrmwo ng. Chúwowe ng ta làoydt m bọwcwn n thủwntc y thủwntc cũgtyg ng nhưognq hai lãujgh o Tôytrc n Đnghm ứyfzp c-Khắcosc c, Lêmkhx Lụidqs c-Vũgtyg nhảinev y múwowe a nhưognq đvtxd iêmkhx n nhưognq loạftpq n. Bâemyq y giờognq em cũgtyg ng áukzd p dụidqs ng lốapxv i đvtxd ókinn khiếrmwo n loàoydt i côytrc ng múwowe a theo đvtxd iệoydt u Việoydt t mìrmwo nh. Còddso n ta, ta sẽsqct dùadmj ng Lăovqd ng-khôytrc ng truyềjemy n ngữupsm làoydt m cho têmkhx n Phạftpq m Ung nhảinev y chồznht m chồznht m cho bõngdo ghéuhtf t.
Nhàoydt vua hỏsggs i:
- Trong hai ngưognq ờognq i, ai sẽsqct trổtxil tàoydt i trưognq ớgtxs c?
Lêmkhx Văovqd n chắcosc p tay nókinn i:
- Tâemyq u bệoydt hạftpq , thầmmgs n chỉgtyg làoydt têmkhx n nhàoydt quêmkhx , sao cókinn thểvumu so vớgtxs i vịuhyx đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn . Xin mờognq i đvtxd ạftpq i-họwcwn c sĩkinn trổtxil tàoydt i trưognq ớgtxs c cho.
Tấznht u nhạftpq c cho hạftpq c, cho côytrc ng múwowe a làoydt môytrc n giảinev i tríwowe rấznht t cổtxil trong văovqd n hókinn a Háukzd n, Việoydt t. Hầmmgs u hếrmwo t nhữupsm ng ngưognq ờognq i hiệoydt n diệoydt n biếrmwo t chơvltm i nhạftpq c đvtxd ềjemy u đvtxd ãujgh họwcwn c qua. Phạftpq m Ung tiếrmwo n tớgtxs i chọwcwn n mộrmwo t cặupsm p côytrc ng. Hai tháukzd i giáukzd m ôytrc m cặupsm p côytrc ng đvtxd ểvumu trưognq ớgtxs c sâemyq n, rồznht i lui lạftpq i.
Trong khi đvtxd ókinn Bảinev o-Hòddso a dùadmj ng Lăovqd ng-khôytrc ng truyềjemy n ngữupsm dạftpq y Lêmkhx Văovqd n nhữupsm ng tiếrmwo ng nókinn i củwntc a loàoydt i côytrc ng. Vốapxv n thôytrc ng minh, lạftpq i giỏsggs i âemyq m thanh, Lêmkhx Văovqd n họwcwn c hơvltm n mưognq ờognq i câemyq u trong chốapxv c láukzd t.
Phạftpq m Ung cầmmgs m ôytrc ng tiêmkhx u lêmkhx n miệoydt ng tấznht u. Âpvvd m thanh dìrmwo u dặupsm t pháukzd t ra, đvtxd ôytrc i côytrc ng xòddso e cáukzd nh vưognq ơvltm n cổtxil múwowe a theo đvtxd iệoydt u nhạftpq c rấznht t đvtxd ẹoydt p mắcosc t. Khi thìrmwo chúwowe ng cùadmj ng hưognq ớgtxs ng vàoydt o nhau nhưognq đvtxd ôytrc i tìrmwo nh nhâemyq n e ấznht p. Khi thìrmwo chúwowe ng quay tròddso n, khiếrmwo n mọwcwn i ngưognq ờognq i hoa mắcosc t, vỗpnjz hay hoan hôytrc vang dậgasv y.
Thìrmwo nh lìrmwo nh con côytrc ng trốapxv ng bay lêmkhx n cao, rồznht i phókinn ng tớgtxs i mổtxil vàoydt o châemyq n Phạftpq m Ung. Phạftpq m Ung kinh hãujgh i lùadmj i lạftpq i. Lậgasv p tứyfzp c con máukzd i bay đvtxd ếrmwo n sau y dưognq ơvltm ng cổtxil lêmkhx n mổtxil . Y vộrmwo i buôytrc ng tiêmkhx u, chạftpq y ra sâemyq n. Đnghm ôytrc i côytrc ng đvtxd uổtxil i theo, xùadmj lôytrc ng, dưognq ơvltm ng cổtxil lêmkhx n màoydt mổtxil y. Y la lêmkhx n:
- Đnghm ôytrc i côytrc ng nàoydt y hókinn a đvtxd iêmkhx n rồznht i.
- Ô
Đ
- Quố
Ô
- Hơ
Tà
Nhà
- Kể
Nhà
- Tà
Tự
Xuấ
- Đ
Mọ
- Thiế
Tự
- Trầ
Tự
- Nhị
Tự
- Tê
Thá
- Thiế
Bà
- Chá
Tự
- Tâ
Thá
- Hoà
Nhà
- Hà
Triề
Trư
- Trầ
Tự
- Thư
Mọ
- Thằ
Tự
- Như
Lã
- Chú
Tự
- Tự
Tự
- Tể
Cả
- Khi tiê
Mọ
- Lạ
Trư
- Vì
Tự
- Trư
Mọ
- Vì
Lã
- Lý
Tự
- Chú
Chà
- Cá
Cả
Trư
- Theo chú
Tự
- Theo vã
Sĩ
- Chú
- Thư
Chú
(1) Ngư
Hiệ
Tà
- Tê
Tự
- Tâ
Triề
- Trầ
Nhà
- Nhị
- Đ
Ba bộ
Tự
- Tâ
Nhà
Đ
Vâ
Uy gia hả
Qui cố
An đ
Thủ
Ghi chú
Đ
Gió
Mâ
Oai khắ
Về
Sao đ
Trấ
Nhà
- Hoà
Đ
- Nhị
Khai-Quố
- Tâ
Nhà
- Suố
Ghi chú
Bộ
Thờ
Khai-Quố
Theo tin tứ
Quả
- Hoà
Lý
Khai-Quố
- À
Ố
Nhà
- Đ
Mộ
- Nam-man họ
Từ
- Thằ
Lê
- Ngà
Phạ
- Ta hồ
- Theo vã
Phạ
Lê
- Hỡ
Chà
- Thư
Yế
- Lê
Lê
- Hỡ
Phạ
- Sử
- Tô
- Bằ
- Sai. Bộ
- Trư
- Đ
- Dĩ
- Sao lạ
- Ta cô
- Khô
Phạ
- Tiê
Tà
- Đ
Lê
- Đ
- Giả
Lê
- Đ
Nhà
- Lệ
Lê
- Lệ
Phạ
- Tự
Phạ
- Đ
Lê
- Tâ
Hiệ
- Tạ
Cả
- Xin bệ
Chà
- Đ
Phạ
- Thầ
Nó
Phạ
Cả
Bả
- Cô
Mỹ
Tà
- Phạ
- Tiể
Y lạ
Thấ
Nhì
- Chị
Vố
Phạ
Tự
- Thự
Y đ
Tự
- Phạ
Lã
- Đ
Tự
- Cá
Tà
- Phạ
Tự
- Quố
Di-Giả
- Có
Phạ
Lê
- Bâ
Quầ
Quan đ
- Mộ
Phạ
- Tâ
Lê
- Nà
Nghe Lê
- Mì
Bị
- Trê
Y nó
- Nế
Lê
Ngự
Lê
Tấ
- Trê
Nhà
- Vò
Nhà
- Ta dù
Chà
Nhà
- Cuộ
Nhà
- Đ
La Sù
- Em như
Trong khi đ
- Hô
Nhà
- Trong hai ngư
Lê
- Tâ
Tấ
Trong khi đ
Phạ
Thì
- Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.