Tựhxuz -Mai nghe Vưjhmd ơnaad ng gọdyog i têysbz n nưjhmd ớybxg c mìuxry nh làdnsq Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t, thìuxry biếgyvv t y thuộevcg c phe chốevcg ng Lưjhmd u hậmyoz u, thâolzv n vớybxg i Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t. Chàdnsq ng nózurc i thầlkoj m:
- Ôkfyg ng nàdnsq y chơnaad i đlkti ưjhmd ợqjui c.
Đqnmi ứgktz c-Dụplrt ng tiếgyvv p:
- Quốevcg c-côfbsm ng khôfbsm ng biệbjqi n minh đlkti ưjhmd ợqjui c, nhưjhmd vậmyoz y làdnsq nhậmyoz n tộevcg i. Câolzv u hỏjary i thứgktz nhìuxry làdnsq : Khi Quốevcg c-côfbsm ng mởfyoz ra, thấiumm y rõfipg ràdnsq ng trong hộevcg p cózurc thanh kiếgyvv m. Đqnmi áaixq ng lẽvxqs Quốevcg c-côfbsm ng phảganx i buôfbsm ng hộevcg p lùolzv i bưjhmd ớybxg c. Lýolzv đlkti âolzv u Quốevcg c-côfbsm ng lạnaad i mang kiếgyvv m ra đlkti ưjhmd a vàdnsq o trưjhmd ớybxg c ngựhxuz c hoàdnsq ng thưjhmd ợqjui ng. Nếgyvv u nhưjhmd khôfbsm ng cózurc Phiêysbz u-kịjgtg đlkti ạnaad i tưjhmd ớybxg ng quâolzv n đlkti ẩgtwb y Quốevcg c-côfbsm ng lui lạnaad i...
Ôkfyg ng ta chỉzurc vàdnsq o Tựhxuz -Mai:
- Hơnaad n nữzdpu a thiếgyvv u niêysbz n nàdnsq y khôfbsm ng đlkti em thâolzv n đlkti ỡaixq kiếgyvv m, cózurc lẽvxqs Hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng đlkti ãjmve bịjgtg hạnaad i rồznqu i. Chiếgyvv u luậmyoz t bảganx n triềbjqi u, tộevcg i kiêysbz u căwaak ng vớybxg i quâolzv n phụplrt , cùolzv ng tộevcg i thídyog chújary a, phảganx i tru di tam tộevcg c.
Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng nghe buộevcg c tộevcg i, y kinh hồznqu n táaixq ng đlkti ởfyoz m, nhưjhmd ng khôfbsm ng nózurc i đlkti ưjhmd ợqjui c, chỉzurc biếgyvv t lắzhqx c đlkti ầlkoj u, trong khi vẫogxe n quỳncxl gốevcg i.
Nhàdnsq vua nghĩcdtk thầlkoj m:
- Kểtlhq ra vớybxg i tộevcg i trạnaad ng têysbz n Tàdnsq o nàdnsq y làdnsq m từhxuz xưjhmd a đlkti ếgyvv n giờmyoz cũjgtg ng đlkti áaixq ng tru di tam tộevcg c. Nhưjhmd ng khốevcg n nỗlkoj i y làdnsq cốevcg mệbjqi nh đlkti ạnaad i thầlkoj n, ta khôfbsm ng thểtlhq giếgyvv t y ngay đlkti ưjhmd ợqjui c. Hơnaad n nữzdpu a hôfbsm m qua ta truyềbjqi n bắzhqx t giam con y vềbjqi tộevcg i hàdnsq hiếgyvv p lưjhmd ơnaad ng dâolzv n. Khi đlkti em việbjqi c nàdnsq y ra đlkti ìuxry nh nghịjgtg , chắzhqx c chắzhqx n con y bịjgtg xửaixq tửaixq . Y sẽvxqs bịjgtg cáaixq ch chứgktz c. Nhưjhmd vậmyoz y cũjgtg ng đlkti ủolzi rồznqu i. Còiumm n hôfbsm m nay, y ngay tìuxry nh, màdnsq ta bắzhqx t tộevcg i y, e phe đlkti ảganx ng y khôfbsm ng phụplrt c.
Nhàdnsq vua quay lạnaad i nózurc i vớybxg i Tựhxuz -Mai:
- Tàdnsq o quốevcg c-côfbsm ng làdnsq võfipg quan, nêysbz n thiếgyvv u tinh tếgyvv . Chứgktz sựhxuz thựhxuz c khôfbsm ng tàdnsq ýolzv . Nếgyvv u cózurc tàdnsq ýolzv , thìuxry đlkti êysbz m qua, trong lújary c hộevcg i kiếgyvv n vớybxg i trẫogxe m Quốevcg c-côfbsm ng đlkti ãjmve ra tay gia hạnaad i, chứgktz đlkti âolzv u đlkti ểtlhq đlkti ếgyvv n hôfbsm m nay? Tộevcg i củolzi a Tàdnsq o quốevcg c-côfbsm ng sẽvxqs đlkti ìuxry nh nghịjgtg sau. Nhịjgtg đlkti ệbjqi buôfbsm ng tha cho Quốevcg c-côfbsm ng.
Tựhxuz -Mai khoan thai bưjhmd ớybxg c đlkti ếgyvv n trưjhmd ớybxg c Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng, nózurc xoa tay vàdnsq o huyệbjqi t Đqnmi ạnaad i-trùolzv y. Lợqjui i-Dụplrt ng rùolzv ng mìuxry nh, châolzv n tay cửaixq đlkti ộevcg ng đlkti ưjhmd ợqjui c. Y lưjhmd ờmyoz m lưjhmd ờmyoz m nhìuxry n Trung-Đqnmi ạnaad o, rồznqu i vềbjqi chỗlkoj đlkti ứgktz ng.
Xuấiumm t thâolzv n pháaixq i Liêysbz u-Đqnmi ôfbsm ng, Tàdnsq o dùolzv ng võfipg côfbsm ng lậmyoz p nghiệbjqi p. Trong suốevcg t hai triềbjqi u Tháaixq i-tôfbsm ng, Châolzv n-tôfbsm ng khôfbsm ng ai đlkti ịjgtg ch nổxvde i Tàdnsq o. Từhxuz khi Lưjhmd u hậmyoz u nhiếgyvv p chídyog nh, Tàdnsq o giújary p bàdnsq đlkti iềbjqi u khiểtlhq n bọdyog n Tôfbsm n Đqnmi ứgktz c-Khắzhqx c, Lêysbz Lụplrt c-Vũjgtg , Sửaixq -vạnaad n Na-vưjhmd ợqjui ng, Khiếgyvv u Tam Bảganx n vàdnsq mưjhmd ờmyoz i trưjhmd ởfyoz ng lãjmve o bang Nhậmyoz t-hồznqu khốevcg ng chếgyvv triềbjqi u thầlkoj n, anh hùolzv ng thiêysbz n hạnaad . Tàdnsq o tuy làdnsq m Tảganx bộevcg c-xạnaad , nhưjhmd ng y lấiumm n áaixq t Lãjmve Di-Giảganx n làdnsq m Hữzdpu u-bộevcg c xạnaad . Khắzhqx p quầlkoj n thầlkoj n khôfbsm ng ai dáaixq m chốevcg ng đlkti ốevcg i y. Hôfbsm m nay y bịjgtg viêysbz n tổxvde ng lĩcdtk nh Ngựhxuz -lâolzv m quâolzv n, cùolzv ng thiếgyvv u niêysbz n vôfbsm danh làdnsq m nhụplrt c, y căwaak m hậmyoz n vôfbsm cùolzv ng, tựhxuz hứgktz a trong lòiumm ng:
- Đqnmi êysbz m nay ta sẽvxqs tìuxry m đlkti ếgyvv n chújary ng bay đlkti ểtlhq đlkti òiumm i mózurc n nợqjui nàdnsq y.
Mọdyog i ngưjhmd ờmyoz i cùolzv ng đlkti ưjhmd a mắzhqx t nhìuxry n Tựhxuz -Mai. Tháaixq i-hậmyoz u hỏjary i:
- Thiếgyvv u niêysbz n trung nghĩcdtk a kia làdnsq con cháaixq u củolzi a bậmyoz c đlkti ạnaad i thầlkoj n nàdnsq o vậmyoz y? Hãjmve y lạnaad i gầlkoj n đlkti âolzv y cho ta nhìuxry n rõfipg mặanid t.
Tựhxuz -Mai tiếgyvv n đlkti ếgyvv n trưjhmd ớybxg c màdnsq n rậmyoz p đlkti ầlkoj u bốevcg n lầlkoj n. Nhưjhmd ng chàdnsq ng khôfbsm ng nózurc i mộevcg t lờmyoz i nàdnsq o cảganx . Đqnmi ịjgtg nh-vưjhmd ơnaad ng lêysbz n tiếgyvv ng:
- Trầlkoj n hiềbjqi n đlkti ệbjqi . Hiềbjqi n đlkti ệbjqi khấiumm u đlkti ầlkoj u chưjhmd a đlkti ủolzi , lễwyyy nghi bảganx n triềbjqi u đlkti ịjgtg nh rằcpuu ng khi khấiumm u đlkti ầlkoj u phảganx i xưjhmd ng têysbz n họdyog . Hiềbjqi n đlkti ệbjqi xưjhmd ng têysbz n họdyog đlkti i.
Tựhxuz -Mai lắzhqx c đlkti ầlkoj u nhìuxry n nhàdnsq vua. Nhàdnsq vua nhắzhqx c:
- Nhịjgtg đlkti ệbjqi ! Nhịjgtg đlkti ệbjqi ra mắzhqx t Tháaixq i-hậmyoz u đlkti i.
Tựhxuz -Mai lạnaad i rậmyoz p đlkti ầlkoj u:
- Têysbz n nhàdnsq quêysbz Trầlkoj n Tựhxuz -Mai thuộevcg c Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t xin tham kiếgyvv n Tháaixq i-hậmyoz u. Kídyog nh chújary c Tháaixq i-hậmyoz u đlkti ưjhmd ợqjui c Trờmyoz i, Phậmyoz t hộevcg trìuxry vạnaad n sựhxuz nguyệbjqi n đlkti ắzhqx c nhưjhmd sởfyoz cầlkoj u. Muôfbsm n tâolzv u... khi thầlkoj n tớybxg i đlkti âolzv y, hoàdnsq ng thưjhmd ợqjui ng ban chỉzurc dụplrt : Tuyệbjqi t đlkti ốevcg i khôfbsm ng đlkti ưjhmd ợqjui c nózurc i. Dùolzv ai hỏjary i cũjgtg ng khôfbsm ng trảganx lờmyoz i. Vìuxry vậmyoz y hạnaad thầlkoj n chỉzurc khấiumm u đlkti ầlkoj u, màdnsq khôfbsm ng thỉzurc nh an Tháaixq i-hậmyoz u. Mãjmve i tớybxg i khi hoàdnsq ng thưjhmd ợqjui ng lêysbz n tiếgyvv ng cho phéilue p, thầlkoj n mớybxg i dáaixq m nózurc i.
Tháaixq i-hậmyoz u trầlkoj m ngâolzv m:
- Thiếgyvv u niêysbz n nàdnsq y dùolzv ng võfipg côfbsm ng gìuxry màdnsq khốevcg ng chếgyvv đlkti ưjhmd ợqjui c Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng, kểtlhq cũjgtg ng lạnaad . Vớybxg i tàdnsq i củolzi a y màdnsq ứgktz ng tuyểtlhq n phòiumm mãjmve , thìuxry thựhxuz c xứgktz ng đlkti áaixq ng.
Bàdnsq hỏjary i Tựhxuz -Mai:
- Cháaixq u bìuxry nh thâolzv n. Thìuxry ra cháaixq u làdnsq em củolzi a vưjhmd ơnaad ng phi Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng. Thứgktz c khinh thâolzv n vừhxuz a rồznqu i củolzi a cháaixq u hơnaad i giốevcg ng võfipg côfbsm ng Thiếgyvv u-lâolzv m. Lújary c co châolzv n đlkti áaixq bay kiếgyvv m làdnsq chiêysbz u gìuxry , ta nhìuxry n khôfbsm ng ra. Lạnaad i ba chỉzurc phózurc ng vàdnsq o Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng kìuxry nh lựhxuz c vôfbsm song. Ta chưjhmd a từhxuz ng thấiumm y qua.
Tựhxuz -Mai đlkti áaixq p:
- Tâolzv u tháaixq i hậmyoz u, chiêysbz u đlkti ózurc têysbz n Kìuxry nh ngưjhmd nhưjhmd ợqjui c thủolzi y thuộevcg c võfipg côfbsm ng pháaixq i Cửaixq u-châolzv n thờmyoz i Lĩcdtk nh-Nam. Còiumm n chỉzurc đlkti ózurc cózurc têysbz n Lĩcdtk nh-Nam chỉzurc pháaixq p.
Tháaixq i-hậmyoz u hỏjary i nhàdnsq vua:
- Hoàdnsq ng nhi, hoàdnsq ng nhi gặanid p Tựhxuz -Mai ởfyoz đlkti âolzv u? Tạnaad i sao lạnaad i gọdyog i làdnsq nhịjgtg đlkti ệbjqi ?
Nhàdnsq vua tâolzv u:
- Hàdnsq i nhi xuấiumm t thàdnsq nh vi hàdnsq nh, thăwaak m dâolzv n cho biếgyvv t sựhxuz tìuxry nh. Chẳtmsg ng may gặanid p bọdyog n áaixq c nhâolzv n nhậmyoz n diệbjqi n. Chújary ng đlkti ịjgtg nh hạnaad i hàdnsq i nhi. May nhờmyoz Trầlkoj n Tựhxuz -Mai đlkti áaixq nh đlkti uổxvde i chújary ng đlkti i. Hàdnsq i nhi đlkti ãjmve kếgyvv t huynh đlkti ệbjqi vớybxg i y.
Triềbjqi u Tốevcg ng gồznqu m toàdnsq n Nho-thầlkoj n, họdyog rấiumm t trọdyog ng nhữzdpu ng ngưjhmd ờmyoz i trung nghĩcdtk a. Vừhxuz a rồznqu i họdyog thấiumm y Tựhxuz -Mai đlkti em lưjhmd ng đlkti ỡaixq kiếgyvv m cho nhàdnsq vua, nêysbz n ngưjhmd ờmyoz i ngưjhmd ờmyoz i đlkti ềbjqi u nhìuxry n chàdnsq ng vớybxg i con mắzhqx t thiệbjqi n cảganx m.
Trưjhmd ơnaad ng Sĩcdtk -Tổxvde n hỏjary i:
- Trầlkoj n côfbsm ng tửaixq . Côfbsm ng tửaixq đlkti em lưjhmd ng đlkti ỡaixq kiếgyvv m cho Hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng làdnsq cứgktz u mộevcg t Thiêysbz n-tửaixq hay mộevcg t nghĩcdtk a huynh?
Tựhxuz -Mai đlkti áaixq p:
- Thưjhmd a đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk , vãjmve n sinh khôfbsm ng chủolzi tâolzv m đlkti em lưjhmd ng đlkti ỡaixq kiếgyvv m cho ôfbsm ng vua Trung-thổxvde . Vãjmve n sinh làdnsq ngưjhmd ờmyoz i Việbjqi t, chẳtmsg ng việbjqi c gìuxry phảganx i chếgyvv t thay cho ôfbsm ng vua Tốevcg ng triềbjqi u.
Mọdyog i ngưjhmd ờmyoz i tỏjary vẻfzbi bựhxuz c mìuxry nh:
- Thằcpuu ng nhỏjary nàdnsq y vôfbsm phéilue p quáaixq .
Tựhxuz -Mai tiếgyvv p:
- Nhưjhmd ng từhxuz lújary c vãjmve n sinh theo sứgktz đlkti oàdnsq n sang Tốevcg ng, đlkti ãjmve nghe khắzhqx p anh hùolzv ng võfipg lâolzv m, nhâolzv n sĩcdtk , dâolzv n Háaixq n ca tụplrt ng: Trong triềbjqi u cózurc ôfbsm ng vua cựhxuz c kỳncxl hiếgyvv u thảganx o, lạnaad i nhâolzv n từhxuz , thưjhmd ơnaad ng dâolzv n nhưjhmd thưjhmd ơnaad ng con. Vìuxry vậmyoz y vãjmve n sinh nghĩcdtk mìuxry nh đlkti ưjhmd ợqjui c chếgyvv t thay mộevcg t nhâolzv n quâolzv n, đlkti ểtlhq nhâolzv n quâolzv n sốevcg ng màdnsq ban phújary c cho dâolzv n, thìuxry vãjmve n sinh sẵwyyy n sàdnsq ng.
Lãjmve Di-Giảganx n hỏjary i:
- Chújary em bảganx o ngưjhmd ờmyoz i ta ca tụplrt ng hoàdnsq ng thưjhmd ợqjui ng nhâolzv n từhxuz , cùolzv ng hiếgyvv u thuậmyoz n, vậmyoz y họdyog cózurc nózurc i nhâolzv n từhxuz cùolzv ng hiếgyvv u thuậmyoz n ra sao khôfbsm ng?
Tựhxuz -Mai đlkti ịjgtg nh trảganx lờmyoz i, thìuxry cózurc tiếgyvv ng Bảganx o-Hòiumm a dùolzv ng lăwaak ng khôfbsm ng truyềbjqi n ngữzdpu rózurc t vàdnsq o tai:
- Tựhxuz -Mai ngoan. Hãjmve y nózurc i theo chịjgtg . Ta nịjgtg nh ôfbsm ng vua cùolzv ng quầlkoj n thầlkoj n, đlkti ểtlhq dùolzv ng họdyog diệbjqi t bọdyog n mưjhmd u chiếgyvv m Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t. Nàdnsq o nózurc i theo chịjgtg nàdnsq o.
Tựhxuz -Mai nózurc i:
- Tểtlhq tưjhmd ớybxg ng thửaixq vãjmve n sinh hẳtmsg n? Từhxuz trưjhmd ớybxg c đlkti ếgyvv n giờmyoz , cứgktz mỗlkoj i năwaak m vua lạnaad i tăwaak ng thuếgyvv . Thếgyvv màdnsq Hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng lêysbz n ngôfbsm i mưjhmd ờmyoz i năwaak m khôfbsm ng nhữzdpu ng khôfbsm ng tăwaak ng, màdnsq còiumm n tha thuếgyvv ba năwaak m. Hỏjary i suốevcg t ba trăwaak m năwaak m qua, cózurc vịjgtg Hoàdnsq ng-đlkti ếgyvv nàdnsq o nhâolzv n từhxuz nhưjhmd vậmyoz y khôfbsm ng?
Cảganx triềbjqi u thầlkoj n cùolzv ng nhìuxry n nhau gậmyoz t đlkti ầlkoj u, côfbsm ng nhậmyoz n lờmyoz i Tựhxuz -Mai nózurc i đlkti újary ng. Chàdnsq ng tiếgyvv p:
- Khi tiêysbz n đlkti ếgyvv băwaak ng hàdnsq , xâolzv y lăwaak ng mộevcg tốevcg n biếgyvv t bao? Cáaixq c vua đlkti ờmyoz i trưjhmd ớybxg c đlkti ềbjqi u bắzhqx t dâolzv n đlkti ózurc ng thêysbz m thuếgyvv , hoặanid c lấiumm y côfbsm ng khốevcg ra dùolzv ng. Đqnmi âolzv y Hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng lạnaad i bắzhqx t hậmyoz u cung giảganx m chi. Thếgyvv màdnsq sốevcg tiềbjqi n xâolzv y lăwaak ng vẫogxe n nhiềbjqi u hơnaad n bao giờmyoz cảganx . Hỏjary i trong hơnaad n nghìuxry n năwaak m qua, cózurc vịjgtg Hoàdnsq ng-đlkti ếgyvv nàdnsq o nhâolzv n từhxuz nhưjhmd vậmyoz y khôfbsm ng?
Mọdyog i ngưjhmd ờmyoz i đlkti ềbjqi u gậmyoz t đlkti ầlkoj u. Tựhxuz -Mai nózurc i lớybxg n:
- Lạnaad i nữzdpu a, trong mưjhmd ờmyoz i năwaak m chấiumm p chídyog nh, Hoàdnsq ng- thưjhmd ợqjui ng luôfbsm n giảganx m áaixq n cho tùolzv . Khắzhqx p nưjhmd ớybxg c chưjhmd a cózurc vụplrt xửaixq tửaixq hìuxry nh nàdnsq o cảganx . Hỏjary i ngay thờmyoz i vua Văwaak n-vưjhmd ơnaad ng cũjgtg ng chưjhmd a chắzhqx c hơnaad n. Nhưjhmd vậmyoz y khôfbsm ng phảganx i nhâolzv n từhxuz làdnsq gìuxry ?
Trưjhmd ơnaad ng Tri-Bạnaad ch hỏjary i:
- Vìuxry thấiumm y Thiêysbz n tửaixq Thiêysbz n-triềbjqi u nhâolzv n từhxuz , nêysbz n chújary em mớybxg i quyếgyvv t đlkti ịjgtg nh bỏjary Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t theo Tốevcg ng hẳtmsg n?
Tựhxuz -Mai cưjhmd ờmyoz i lớybxg n:
- Trưjhmd ơnaad ng đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk lầlkoj m rồznqu i. Hôfbsm m rồznqu i vãjmve n sinh dạnaad o chơnaad i Biệbjqi n-kinh, thấiumm y ngưjhmd ờmyoz i ăwaak n màdnsq y dắzhqx t con chózurc . Gặanid p ngưjhmd ờmyoz i nhàdnsq giầlkoj u, ôfbsm ng ta trảganx cho lãjmve o ăwaak n màdnsq y trăwaak m đlkti ồznqu ng tiềbjqi n đlkti ểtlhq mua chózurc . Nhưjhmd ng sau khi trảganx tiềbjqi n, con chózurc nhấiumm t đlkti ịjgtg nh khôfbsm ng theo ôfbsm ng nhàdnsq giầlkoj u. Chózurc còiumm n khôfbsm ng nỡaixq tham phújary phụplrt bầlkoj n, huốevcg ng chi ngưjhmd ờmyoz i? Vãjmve n sinh cứgktz u giáaixq làdnsq cứgktz u mộevcg t ôfbsm ng vua nhâolzv n từhxuz . Chứgktz nếgyvv u Hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng áaixq c đlkti ộevcg c nhưjhmd Tùolzv y Dưjhmd ơnaad ng-Đqnmi ếgyvv , e vãjmve n sinh đlkti áaixq cho mộevcg t đlkti áaixq chếgyvv t tốevcg t, chứgktz đlkti ừhxuz ng nózurc i cứgktz u giáaixq .
Mọdyog i ngưjhmd ờmyoz i thấiumm y Tựhxuz -Mai nózurc i ngỗlkoj nghịjgtg ch, nhưjhmd ng đlkti újary ng đlkti ạnaad o lýolzv , họdyog đlkti ềbjqi u bậmyoz t cưjhmd ờmyoz i. Tựhxuz -Mai tiếgyvv p:
- Vìuxry lýolzv do đlkti ózurc vãjmve n sinh khôfbsm ng thểtlhq bỏjary chújary a Việbjqi t theo hoàdnsq ng thưjhmd ợqjui ng. Vìuxry bỏjary chújary a Việbjqi t, vãjmve n sinh khôfbsm ng bằcpuu ng con chózurc . Huốevcg ng hồznqu chújary a Việbjqi t cũjgtg ng làdnsq ôfbsm ng vua cựhxuz c kỳncxl nhâolzv n từhxuz . Nhâolzv n từhxuz nhấiumm t cổxvde kim.
Lãjmve Di-Giảganx n hỏjary i:
- Lýolzv Côfbsm ng-Uẩgtwb n nhâolzv n từhxuz ởfyoz chỗlkoj nàdnsq o?
Tựhxuz -Mai dõfipg ng dạnaad c kểtlhq hếgyvv t nhữzdpu ng năwaak m xáaixq thuếgyvv , tôfbsm tưjhmd ợqjui ng làdnsq m chùolzv a, đlkti újary c chuôfbsm ng, cùolzv ng âolzv n xáaixq tùolzv nhâolzv n. Rồznqu i nózurc tiếgyvv p:
- Chújary a Việbjqi t làdnsq m vua mưjhmd ờmyoz i táaixq m năwaak m, màdnsq chỉzurc thu thuếgyvv trưjhmd ớybxg c sau cózurc bốevcg n năwaak m. Hỏjary i còiumm n chújary a nàdnsq o nhâolzv n từhxuz hơnaad n? Nhàdnsq tùolzv trốevcg ng trơnaad n. Ngay cảganx phảganx n thầlkoj n Đqnmi àdnsq m Can, mưjhmd u thídyog chújary a màdnsq ngưjhmd ờmyoz i cũjgtg ng khôfbsm ng bắzhqx t tộevcg i.
Chàdnsq ng nózurc i lớybxg n:
- Cáaixq c vịjgtg ởfyoz đlkti âolzv y đlkti ềbjqi u làdnsq đlkti ạnaad i Nho, trong lòiumm ng đlkti ầlkoj y trung quâolzv n. Hàdnsq ng ngàdnsq y phòiumm táaixq đlkti ấiumm ng quâolzv n phụplrt nhâolzv n từhxuz . Nhưjhmd ng cáaixq c vịjgtg cózurc biếgyvv t lòiumm ng nhâolzv n đlkti ózurc trong tâolzv m Hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng ởfyoz đlkti âolzv u màdnsq nảganx y sinh khôfbsm ng? Theo vãjmve n sinh nghĩcdtk , mộevcg t làdnsq do từhxuz Tiêysbz n-đlkti ếgyvv cùolzv ng mẫogxe u hậmyoz u truyềbjqi n lạnaad i. Hai làdnsq do cáaixq c vịjgtg sưjhmd phózurc giảganx ng dạnaad y. Vãjmve n sinh khôfbsm ng biếgyvv t ôfbsm ng thầlkoj y nàdnsq o đlkti ãjmve dạnaad y Hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng họdyog c? Ngưjhmd ờmyoz i đlkti ózurc xứgktz ng đlkti áaixq ng làdnsq m tểtlhq thầlkoj n.
Cảganx triềbjqi u đlkti ìuxry nh đlkti ềbjqi u đlkti ưjhmd a mắzhqx t nhìuxry n Đqnmi ịjgtg nh-vưjhmd ơnaad ng, Vưjhmd ơnaad ng Khâolzv m-Nhưjhmd ợqjui c vớybxg i Yếgyvv n Thùolzv .
Trưjhmd ơnaad ng Sĩcdtk -Tổxvde n hỏjary i:
- Theo chújary em, mộevcg t vịjgtg vua cầlkoj n nhấiumm t đlkti ứgktz c tídyog nh gìuxry ?
Tựhxuz -Mai vẫogxe n nózurc i theo Bảganx o-Hòiumm a:
- Theo vãjmve n sinh, mộevcg t vịjgtg Thiêysbz n-tửaixq khôfbsm ng cầlkoj n thôfbsm ng minh, chẳtmsg ng cầlkoj n võfipg côfbsm ng cao, văwaak n chưjhmd ơnaad ng quáaixq n thếgyvv , màdnsq cầlkoj n nhấiumm t cáaixq i đlkti ứgktz c.
Sĩcdtk -Tổxvde n hỏjary i:
- Chújary em nózurc i thiêysbz n tửaixq cầlkoj n đlkti ứgktz c. Nhưjhmd ng cózurc hàdnsq ng trăwaak m đlkti ứgktz c: Đqnmi ứgktz c nhu, đlkti ứgktz c cưjhmd ơnaad ng, đlkti ứgktz c dũjgtg ng, đlkti ứgktz c liêysbz m. Đqnmi ứgktz c nàdnsq o cầlkoj n nhấiumm t?
- Thưjhmd a trong bộevcg Tháaixq nh-tổxvde sựhxuz tídyog ch đlkti ạnaad i nhâolzv n Vưjhmd ơnaad ng Đqnmi ịjgtg nh-Quốevcg c (1) cózurc luậmyoz n rồznqu i . Tiêysbz n sinh chẳtmsg ng từhxuz ng viếgyvv t :Âtmsg « Than ôfbsm i, đlkti ấiumm ng quâolzv n phụplrt gặanid p lújary c nưjhmd ớybxg c loạnaad n cầlkoj n đlkti ứgktz c dũjgtg ng. Xãjmve tắzhqx c đlkti ózurc i khổxvde cầlkoj n đlkti ứgktz c từhxuz . Khi phảganx i xéilue t ngưjhmd ờmyoz i cầlkoj n đlkti ứgktz c minh. Nhưjhmd ng thờmyoz i nàdnsq o cũjgtg ng cầlkoj n đlkti ứgktz c nhâolzv n. Khôfbsm ng nhâolzv n thìuxry sao thưjhmd ơnaad ng dâolzv n. Tháaixq nh nhâolzv n nózurc i: Bậmyoz c vua chújary a nhưjhmd cha mẹelih dâolzv n. Lo trưjhmd ớybxg c cáaixq i lo củolzi a dâolzv n, vui sau cáaixq i vui củolzi a dâolzv n Âtmsg ».
Chújary giảganx i
(1) Ngưjhmd ờmyoz i xưjhmd a khi nózurc i tớybxg i văwaak n gia, thưjhmd ờmyoz ng gọdyog i têysbz n tựhxuz đlkti ểtlhq tỏjary ýolzv kídyog nh trọdyog ng. Vưjhmd ơnaad ng Khâolzv m-Nhưjhmd ợqjui c tựhxuz làdnsq Đqnmi ịjgtg nh-Quốevcg c, vìuxry vậmyoz y Bảganx o-Hòiumm a nhắzhqx c Tựhxuz -Mai gọdyog i têysbz n tựhxuz củolzi a ôfbsm ng ra, đlkti ểtlhq lấiumm y lòiumm ng.
Hiệbjqi n nay bốevcg n biểtlhq n tháaixq i bìuxry nh, trong triềbjqi u toàdnsq n tújary c Nho, trung thầlkoj n. Ngoàdnsq i dâolzv n, chỗlkoj nàdnsq o cũjgtg ng mởfyoz mang truyềbjqi n báaixq đlkti ạnaad o tháaixq nh Khổxvde ng. Thiêysbz n-tửaixq cầlkoj n đlkti ứgktz c nhâolzv n hơnaad n cảganx . Tỷqeqo nhưjhmd vừhxuz a rồznqu i, nếgyvv u Thiêysbz n-tửaixq khôfbsm ng nhâolzv n, ắzhqx t Tàdnsq o quốevcg c-côfbsm ng bịjgtg chặanid t đlkti ầlkoj u. Cho nêysbz n tiểtlhq u sinh nghĩcdtk : Mìuxry nh theo sứgktz đlkti oàdnsq n đlkti ểtlhq họdyog c văwaak n minh Hoa-hạnaad , khôfbsm ng ngờmyoz đlkti ưjhmd ợqjui c thấiumm y mộevcg t anh quâolzv n nhâolzv n từhxuz ... lạnaad i đlkti ưjhmd ợqjui c đlkti ọdyog c biếgyvv t bao sáaixq ch củolzi a Vưjhmd ơnaad ng đlkti ạnaad i-nhâolzv n, Yếgyvv n đlkti ạnaad i-nhâolzv n, Trưjhmd ơnaad ng đlkti ạnaad i-nhâolzv n. Cózurc lẽvxqs tiểtlhq u sinh xin Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng cho ởfyoz lạnaad i ídyog t năwaak m đlkti ểtlhq họdyog c nhữzdpu ng cáaixq i hay củolzi a văwaak n minh Hoa-hạnaad .
Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng vốevcg n ghen tàdnsq i vớybxg i Khâolzv m-Nhưjhmd ợqjui c. Y hậmyoz n Tựhxuz -Mai đlkti iểtlhq m huyệbjqi t, nêysbz n cắzhqx t ngang:
- Têysbz n béilue con Nam-man kia, mi nózurc i đlkti ãjmve đlkti ọdyog c sáaixq ch củolzi a Vưjhmd ơnaad ng Khâolzv m-Nhưjhmd ợqjui c, thếgyvv mi đlkti ãjmve đlkti ọdyog c nhữzdpu ng bộevcg nàdnsq o?
Tựhxuz -Mai hỏjary i nhàdnsq vua:
- Tâolzv u đlkti ạnaad i ca. Trong lịjgtg ch sửaixq Hoa-hạnaad , chưjhmd a đlkti ờmyoz i nàdnsq o văwaak n họdyog c, tưjhmd tưjhmd ởfyoz ng thịjgtg nh bằcpuu ng bảganx n triềbjqi u. Tạnaad i sao cózurc mộevcg t đlkti ạnaad i thầlkoj n nózurc i năwaak ng nhưjhmd phưjhmd ờmyoz ng vôfbsm họdyog c bấiumm t thuậmyoz t vậmyoz y kiàdnsq . Xin hoàdnsq ng huynh trao y cho Yếgyvv n đlkti ạnaad i-nhâolzv n, Vưjhmd ơnaad ng đlkti ạnaad i-nhâolzv n dạnaad y ídyog t bộevcg sáaixq ch. Y bảganx o đlkti ệbjqi làdnsq ngưjhmd ờmyoz i Nam-man, nhưjhmd ng đlkti ệbjqi dáaixq m tháaixq ch y thi văwaak n chưjhmd ơnaad ng vớybxg i đlkti ệbjqi .
Triềbjqi u đlkti ìuxry nh thấiumm y Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng nózurc i năwaak ng cụplrt c sújary c, đlkti ềbjqi u cau mặanid t khózurc chịjgtg u. Nhàdnsq vua nózurc i vớybxg i Lợqjui i-Dụplrt ng:
- Trầlkoj n nhịjgtg đlkti ệbjqi làdnsq em kếgyvv t nghĩcdtk a củolzi a trẫogxe m. Quốevcg c-côfbsm ng chẳtmsg ng nêysbz n quáaixq lờmyoz i.
Nhàdnsq vua nghe Lợqjui i-Dụplrt ng nózurc i cũjgtg ng muốevcg n thửaixq kiếgyvv n thứgktz c củolzi a Tựhxuz -Mai, nêysbz n hỏjary i nózurc :
- Nhịjgtg đlkti ệbjqi đlkti ãjmve đlkti ọdyog c nhữzdpu ng bộevcg sáaixq ch nàdnsq o củolzi a Vưjhmd ơnaad ng đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk ?
- Đqnmi ệbjqi mớybxg i tớybxg i kinh sưjhmd hai tháaixq ng qua, nêysbz n chỉzurc mớybxg i đlkti ọdyog c đlkti ưjhmd ợqjui c cáaixq c bộevcg : Thiêysbz n-thưjhmd nghịjgtg chếgyvv , Tháaixq nh-tổxvde sựhxuz tídyog ch, Ngũjgtg -nhạnaad c quảganx ng văwaak n kýolzv .
Ba bộevcg sáaixq ch trêysbz n làdnsq ba bộevcg Vưjhmd ơnaad ng Khâolzv m-Nhưjhmd ợqjui c viếgyvv t vàdnsq o thờmyoz i vua Châolzv n-tôfbsm ng. Triềbjqi u thầlkoj n cùolzv ng nghĩcdtk rằcpuu ng: Thưjhmd tịjgtg ch Trung-quốevcg c cózurc hàdnsq ng nghìuxry n, hàdnsq ng vạnaad n. Sáaixq ch củolzi a Khâolzv m-Nhưjhmd ợqjui c chỉzurc mớybxg i in gầlkoj n đlkti âolzv y, thếgyvv màdnsq thiếgyvv u niêysbz n nàdnsq y mớybxg i sang đlkti ãjmve đlkti ọdyog c hếgyvv t ba bộevcg trêysbz n, thìuxry e sáaixq ch kháaixq c y đlkti ọdyog c đlkti ếgyvv n hàdnsq ng trăwaak m bộevcg .
Tựhxuz -Mai nózurc i mộevcg t hồznqu i làdnsq m Vưjhmd ơnaad ng Khâolzv m-Nhưjhmd ợqjui c, Trưjhmd ơnaad ng Tri-Bạnaad ch, Yếgyvv n Thùolzv đlkti ềbjqi u khoan khoáaixq i trong lòiumm ng. Nózurc chỉzurc vàdnsq o thanh kiếgyvv m:
- Tâolzv u hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng, xin hoàdnsq ng-thưjhmd ợqjui ng cầlkoj m thanh kiếgyvv m màdnsq Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng đlkti em cốevcg ng. Cam đlkti oan long tâolzv m sẽvxqs vui mừhxuz ng.
Nhàdnsq vua cầlkoj m thanh kiếgyvv m lêysbz n xem, áaixq nh théilue p lạnaad nh toáaixq t tỏjary a ra. Thoáaixq ng nhìuxry n qua, cũjgtg ng biếgyvv t thanh kiếgyvv m lâolzv u đlkti ờmyoz i lắzhqx m. Dưjhmd ớybxg i chuôfbsm i kiếgyvv m cózurc khắzhqx c chữzdpu :
Đqnmi ạnaad i phong khởfyoz i hềbjqi ,
Vâolzv n phi dưjhmd ơnaad ng.
Uy gia hảganx i nộevcg i hềbjqi ,
Qui cốevcg hưjhmd ơnaad ng,
An đlkti ắzhqx c mãjmve nh sĩcdtk hềbjqi ,
Thủolzi tứgktz phưjhmd ơnaad ng.(2)
Ghi chújary
Đqnmi âolzv y làdnsq bàdnsq i ca rấiumm t cổxvde , do Lưjhmd u Bang, Cao-tổxvde nhàdnsq Háaixq n làdnsq m. Sau khi thắzhqx ng Hạnaad ng Vũjgtg , thốevcg ng nhấiumm t đlkti ấiumm t nưjhmd ớybxg c, Lưjhmd u Bang vềbjqi thăwaak m quêysbz hưjhmd ơnaad ng, rồznqu i làdnsq m ra bàdnsq i ca nàdnsq y. Tạnaad m dịjgtg ch:
Giózurc lớybxg n khởfyoz i chừhxuz ,
Mâolzv y bay cao.
Oai khắzhqx p bốevcg n bểtlhq chừhxuz ,
Vềbjqi cốevcg hưjhmd ơnaad ng.
Sao đlkti ưjhmd ợqjui c mãjmve nh sĩcdtk chừhxuz ,
Trấiumm n giữzdpu bốevcg n phưjhmd ơnaad ng.
Nhàdnsq vua trầlkoj m ngâolzv m suy nghĩcdtk , rồznqu i tiếgyvv n đlkti ếgyvv n bêysbz n Đqnmi ịjgtg nh-vưjhmd ơnaad ng:
- Hoàdnsq ng-thújary c. Hoàdnsq ng-thújary c xem nàdnsq y, quýolzv vậmyoz t màdnsq đlkti ứgktz c Cao-tổxvde nhàdnsq ta suốevcg t đlkti ờmyoz i tìuxry m kiếgyvv m khôfbsm ng đlkti ưjhmd ợqjui c, nay đlkti ãjmve thấiumm y rồznqu i đlkti âolzv y.
Đqnmi ịjgtg nh-vưjhmd ơnaad ng đlkti ỡaixq lấiumm y kiếgyvv m xem qua mộevcg t lưjhmd ợqjui t, vưjhmd ơnaad ng hỏjary i Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng:
- Nhịjgtg đlkti ệbjqi , báaixq u vậmyoz t nàdnsq y nhịjgtg đlkti ệbjqi tìuxry m thấiumm y ởfyoz đlkti âolzv u vậmyoz y?
Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng nózurc i:
- Tâolzv u bệbjqi hạnaad , nguyêysbz n thanh kiếgyvv m nàdnsq y củolzi a Cao-tổxvde nhàdnsq Háaixq n làdnsq Lưjhmd u Bang. Khi Cao-tổxvde khởfyoz i nghiệbjqi p đlkti ãjmve dùolzv ng nózurc chéilue m rắzhqx n khởfyoz i nghĩcdtk a. Lújary c thàdnsq nh đlkti ạnaad i nghiệbjqi p, Cao-tổxvde vềbjqi đlkti ấiumm t Báaixq i, họdyog p con em đlkti ệbjqi tửaixq , mởfyoz tiệbjqi c mừhxuz ng. Trong tiệbjqi c ngàdnsq i hứgktz ng chídyog cầlkoj m kiếgyvv m mújary a vàdnsq làdnsq m ra bàdnsq i ca trêysbz n. Cho nêysbz n thanh kiếgyvv m cózurc têysbz n Đqnmi ạnaad i-phong.
Nhàdnsq vua gậmyoz t đlkti ầlkoj u:
- Suốevcg t triềbjqi u Tâolzv y-Háaixq n, cáaixq c vua dùolzv ng thanh Đqnmi ạnaad i-phong nàdnsq y làdnsq m Thưjhmd ợqjui ng-phưjhmd ơnaad ng bảganx o kiếgyvv m. Từhxuz sau khi Vưjhmd ơnaad ng Mãjmve ng cưjhmd ớybxg p ngôfbsm i, Đqnmi ạnaad i-phong kiếgyvv m bịjgtg tuyệbjqi t tídyog ch.
Ghi chújary
Bộevcg Đqnmi ôfbsm ng-Háaixq n cảganx o lụplrt c chéilue p rằcpuu ng: Âtmsg « Khi Vưjhmd ơnaad ng-Mãjmve ng cưjhmd ớybxg p ngôfbsm i nhàdnsq Háaixq n, y đlkti oạnaad t thanh Đqnmi ạnaad i-phong. Y đlkti em cấiumm t chung vàdnsq o vớybxg i bảganx o vậmyoz t ởfyoz dưjhmd ớybxg i đlkti áaixq y đlkti iệbjqi n Vịjgtg -ưjhmd ơnaad ng, rồznqu i sai ngưjhmd ờmyoz i chôfbsm n ởfyoz hồznqu Đqnmi ộevcg ng-đlkti ìuxry nh Âtmsg ».
Thờmyoz i vua Trưjhmd ng thàdnsq nh đlkti ạnaad i nghiệbjqi p, ngàdnsq i sai côfbsm ng chújary a Trầlkoj n Năwaak ng, Quỳncxl nh-Hoa, Quếgyvv -Hoa đlkti àdnsq o kho tàdnsq ng Tầlkoj n-Háaixq n mang vềbjqi . Trong kho tàdnsq ng cózurc thanh Đqnmi ạnaad i-phong. Pháaixq i đlkti oàdnsq n Lĩcdtk nh-Nam chởfyoz kho tàdnsq ng vềbjqi tớybxg i Khújary c-giang, bịjgtg đlkti oàdnsq n cao thủolzi củolzi a Mãjmve hậmyoz u đlkti uổxvde i theo. Côfbsm ng chújary a Trầlkoj n Năwaak ng đlkti em chôfbsm n kho tàdnsq ng ởfyoz Tuyệbjqi t-phong.
Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng sai Bảganx o-Hòiumm a, Thôfbsm ng-Mai, Tựhxuz -Mai đlkti àdnsq o kho tàdnsq ng mang vềbjqi Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t, nhâolzv n đlkti ózurc đlkti em thanh Đqnmi ạnaad i-phong cho Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng làdnsq m lễwyyy vậmyoz t cốevcg ng Tốevcg ng-đlkti ếgyvv .
Theo tin tứgktz c tếgyvv táaixq c Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t, Tốevcg ng tháaixq i tổxvde Triệbjqi u Khuôfbsm ng-Duẫogxe n cưjhmd ớybxg p ngôfbsm i củolzi a ấiumm u quâolzv n nhàdnsq Chu. Cho nêysbz n trong lòiumm ng luôfbsm n luôfbsm n sợqjui thiêysbz n hạnaad dịjgtg nghịjgtg . Ôkfyg ng nghĩcdtk rằcpuu ng, nếgyvv u mìuxry nh cózurc thanh kiếgyvv m Đqnmi ạnaad i-phong trong tay, thìuxry dâolzv n chújary ng sẽvxqs tin rằcpuu ng trờmyoz i trao thiêysbz n hạnaad cho. Ôkfyg ng truyềbjqi n tìuxry m thanh kiếgyvv m nàdnsq y khắzhqx p nơnaad i màdnsq khôfbsm ng thấiumm y. Vìuxry vậmyoz y Bảganx o-Hòiumm a khuyêysbz n Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng nêysbz n cốevcg ng Tốevcg ng-đlkti ếgyvv , đlkti ểtlhq mua cảganx m tìuxry nh.
Quảganx nhiêysbz n Thiêysbz n-Tháaixq nh hoàdnsq ng đlkti ếgyvv mừhxuz ng khôfbsm ng bújary t nàdnsq o tảganx siếgyvv t. Ôkfyg ng bảganx o mộevcg t võfipg quan:
- Hoàdnsq ng-môfbsm n chỉzurc hạnaad p. Khanh đlkti ưjhmd a thanh kiếgyvv m nàdnsq y đlkti ểtlhq báaixq ch quan xem mộevcg t lầlkoj n cho biếgyvv t.
Lýolzv Chídyog nh vâolzv ng mệbjqi nh hai tay đlkti ỡaixq kiếgyvv m mang đlkti i khắzhqx p đlkti iệbjqi n.
Khai-Quốevcg c vưjhmd ơnaad ng cho mởfyoz bốevcg n ốevcg ng tre ra. Trong mỗlkoj i ốevcg ng cózurc mộevcg t ốevcg ng tiêysbz u chạnaad m trổxvde xàdnsq cừhxuz rấiumm t tinh vi. Mộevcg t ốevcg ng chạnaad m sựhxuz tídyog ch vua Đqnmi ếgyvv -Minh kếgyvv t hôfbsm n vớybxg i tiêysbz n nữzdpu ởfyoz nújary i Ngũjgtg -lĩcdtk nh, sinh ra tháaixq i tửaixq Lộevcg c-Tụplrt c. Nhàdnsq vua cầlkoj m ốevcg ng tiêysbz u xem:
- Ànkmq , đlkti âolzv y làdnsq sựhxuz tídyog ch triềbjqi u Thầlkoj n-Nôfbsm ng phâolzv n ra Bắzhqx c sau thàdnsq nh Trung-nguyêysbz n. Nam sau thàdnsq nh Lĩcdtk nh-Nam đlkti âolzv y.
Ốevcg ng thứgktz nhìuxry chạnaad m sựhxuz tídyog ch vua Đqnmi ếgyvv -Minh tếgyvv cáaixq o trờmyoz i đlkti ấiumm t ởfyoz Thiêysbz n-Đqnmi àdnsq i. Ốevcg ng thứgktz ba chạnaad m sựhxuz tídyog ch Lạnaad c-Long quâolzv n kếgyvv t hôfbsm n vớybxg i Âtmsg u-Cơnaad , đlkti ẻfzbi ra trăwaak m con.
Nhàdnsq vua cầlkoj m ba ốevcg ng tiêysbz u lêysbz n coi, tầlkoj n ngầlkoj n mộevcg t lújary c, rồznqu i nózurc i:
- Đqnmi újary ng rồznqu i, Háaixq n, Việbjqi t vốevcg n gốevcg c cùolzv ng ôfbsm ng tổxvde . Háaixq n làdnsq con nhàdnsq báaixq c làdnsq vai anh. Việbjqi t làdnsq con nhàdnsq chújary , làdnsq em.
Mộevcg t văwaak n thầlkoj n cầlkoj m ốevcg ng tiêysbz u lêysbz n xem xéilue t mộevcg t lújary c rồznqu i lắzhqx c đlkti ầlkoj u:
- Nam-man họdyog c tiêysbz u củolzi a Hoa-hạnaad , nhưjhmd ng cơnaad chừhxuz ng khôfbsm ng biếgyvv t tấiumm u, nêysbz n làdnsq m ốevcg ng to qújary a. Ốevcg ng tiêysbz u nàdnsq y chỉzurc dùolzv ng đlkti ểtlhq trang trídyog thôfbsm i, chứgktz dùolzv hơnaad i voi, hơnaad i trâolzv u cũjgtg ng khôfbsm ng tấiumm u nổxvde i.
Từhxuz lújary c nhậmyoz p đlkti iệbjqi n, Lêysbz Văwaak n đlkti ứgktz ng sau ngai vàdnsq ng, ídyog t ai chújary ýolzv đlkti ếgyvv n nózurc . Chàdnsq ng lẳtmsg ng lặanid ng nghe Bảganx o-Hòiumm a truyềbjqi n ngữzdpu cho Tựhxuz -Mai đlkti ốevcg i đlkti áaixq p. Đqnmi ếgyvv n đlkti âolzv y, thìuxry nh lìuxry nh tiếgyvv ng Bảganx o-Hòiumm a rózurc t vàdnsq o tai:
- Thằcpuu ng nàdnsq y têysbz n Phạnaad m Ung, rấiumm t giỏjary i âolzv m nhạnaad c. Văwaak n đlkti ệbjqi ra bẻfzbi gẫogxe y lýolzv luậmyoz n củolzi a y đlkti i.
Lêysbz Văwaak n bưjhmd ớybxg c ra chắzhqx p tay xáaixq Phạnaad m Ung:
- Ngàdnsq i cózurc phảganx i làdnsq Phạnaad m Ung, hiệbjqi n lĩcdtk nh Long-đlkti ồznqu cáaixq c trựhxuz c họdyog c sĩcdtk , kiêysbz m Khu-mậmyoz t việbjqi n phózurc sứgktz đlkti ấiumm y khôfbsm ng? Vãjmve n sinh họdyog Lêysbz têysbz n Văwaak n, y sinh nưjhmd ớybxg c Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t. Trưjhmd ớybxg c khi khởfyoz i hàdnsq nh, vãjmve n sinh nghe danh đlkti ạnaad i nhâolzv n nhưjhmd sấiumm m nổxvde bêysbz n tai. Khôfbsm ng ngờmyoz bâolzv y giờmyoz trưjhmd ớybxg c mắzhqx t vãjmve n sinh chỉzurc thấiumm y mộevcg t gãjmve hủolzi Nho hồznqu đlkti ồznqu .
Phạnaad m Ung nổxvde i giậmyoz n:
- Ta hồznqu đlkti ồznqu ởfyoz chỗlkoj nàdnsq o?
- Theo vãjmve n sinh, khi mộevcg t ngưjhmd ờmyoz i vịjgtg tớybxg i đlkti ạnaad i thầlkoj n, ắzhqx t phảganx i thôfbsm ng lịjgtg ch sửaixq . Ngàdnsq i khôfbsm ng thôfbsm ng lịjgtg ch sửaixq , màdnsq làdnsq m đlkti ạnaad i thầlkoj n thựhxuz c khổxvde cho trăwaak m họdyog . Thưjhmd a đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk , khắzhqx p thiêysbz n hạnaad , ai cũjgtg ng biếgyvv t rằcpuu ng nhạnaad c sưjhmd sáaixq ng chếgyvv ra ốevcg ng tiêysbz u họdyog Trưjhmd ơnaad ng têysbz n Chi. Ôkfyg ng làdnsq ngưjhmd ờmyoz i Việbjqi t. Trưjhmd ơnaad ng Chi chếgyvv ra ốevcg ng tiêysbz u vàdnsq o niêysbz n hiệbjqi u Hồznqu ng-bàdnsq ng bêysbz n Văwaak n-lang năwaak m 527 (Mậmyoz u-Thâolzv n, 2353 trưjhmd ớybxg c Tâolzv y-lịjgtg ch). Bấiumm y giờmyoz bêysbz n Trung-nguyêysbz n làdnsq niêysbz n hiệbjqi u vua Nghiêysbz u năwaak m thứgktz năwaak m.
Phạnaad m Ung ngơnaad ngáaixq c lắzhqx c đlkti ầlkoj u tỏjary ýolzv khôfbsm ng tin.
Lêysbz Văwaak n cưjhmd ờmyoz i khújary c khídyog ch:
- Hỡaixq i ôfbsm i! Đqnmi ạnaad i-họdyog c sĩcdtk lạnaad i quêysbz n quốevcg c sửaixq rồznqu i.
Chàdnsq ng hỏjary i Yếgyvv n Thùolzv :
- Thưjhmd a Hàdnsq n-lâolzv m thịjgtg đlkti ộevcg c họdyog c sĩcdtk . Xin tiêysbz n sinh dạnaad y dỗlkoj cho Phạnaad m đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk bàdnsq i sửaixq vềbjqi giai đlkti oạnaad n nàdnsq y đlkti i.
Yếgyvv n Thùolzv biếgyvv t Lêysbz Văwaak n muốevcg n đlkti ưjhmd a mìuxry nh lêysbz n, cùolzv ng hạnaad Phạnaad m Ung xuốevcg ng. Y cưjhmd ờmyoz i:
- Lêysbz huynh đlkti ệbjqi . Phạnaad m đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk muốevcg n thửaixq kiếgyvv n thứgktz c huynh đlkti ệbjqi đlkti ózurc thôfbsm i, chứgktz truyệbjqi n nàdnsq y ai màdnsq khôfbsm ng biếgyvv t. Nguyêysbz n thờmyoz i bấiumm y giờmyoz bêysbz n Trung-nguyêysbz n chưjhmd a biếgyvv t làdnsq m lịjgtg ch. Trong khi lịjgtg ch pháaixq p bêysbz n Văwaak n-lang lạnaad i rấiumm t tinh kỳncxl . Vua Hùolzv ng sai chéilue p phưjhmd ơnaad ng pháaixq p làdnsq m lịjgtg ch lêysbz n lưjhmd ng mộevcg t con rùolzv a rồznqu i mang sang cốevcg ng. Vua Nghiêysbz u truyềbjqi n chéilue p lạnaad i màdnsq dùolzv ng. Lịjgtg ch pháaixq p Hoa-hạnaad khởfyoz i đlkti ầlkoj u bằcpuu ng việbjqi c nàdnsq y, nêysbz n gọdyog i làdnsq Qui-lịjgtg ch. Sau nàdnsq y cáaixq c lịjgtg ch gia Trung-thổxvde nghiêysbz n cứgktz u rộevcg ng ra, chi tiếgyvv t hơnaad n, nhưjhmd ng vẫogxe n nằcpuu m trong nguyêysbz n tắzhqx c Qui-lịjgtg ch. Trong lễwyyy cốevcg ng Qui-lịjgtg ch còiumm n cózurc cảganx bốevcg n ốevcg ng tiêysbz u.
Lêysbz Văwaak n muốevcg n cho đlkti áaixq m quan lạnaad i chủolzi chiếgyvv n chiếgyvv m Nam-đlkti ịjgtg a chùolzv n nhụplrt t, đlkti ưjhmd a đlkti áaixq m chủolzi hòiumm a lêysbz n. Chàdnsq ng nózurc i:
- Hỡaixq i ôfbsm i! Yếgyvv n đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk đlkti újary ng làdnsq mộevcg t báaixq c họdyog c đlkti a năwaak ng. Sau khi Văwaak n-lang cốevcg ng tiêysbz u cho vua Nghiêysbz u, tiêysbz u thuậmyoz t truyềbjqi n sang Trung-nguyêysbz n. Nay Phạnaad m tiêysbz n sinh nózurc i ngưjhmd ợqjui c lạnaad i rằcpuu ng Việbjqi t tộevcg c họdyog c tiêysbz u củolzi a ngưjhmd ờmyoz i Hoa thìuxry còiumm n trờmyoz i đlkti ấiumm t nàdnsq o nữzdpu a.
Phạnaad m Ung cưjhmd ờmyoz i nhạnaad t:
- Sửaixq sáaixq ch còiumm n ghi: Tiêysbz u Sửaixq thổxvde i tiêysbz u màdnsq đlkti ưjhmd ợqjui c Tầlkoj n Mụplrt c-côfbsm ng gảganx Lộevcg ng-Ngọdyog c. Trưjhmd ơnaad ng Lưjhmd u-hầlkoj u thổxvde i tiêysbz u ởfyoz Cai-hạnaad , làdnsq m tan mưjhmd ờmyoz i vạnaad n binh củolzi a Sởfyoz -báaixq vưjhmd ơnaad ng. Rồznqu i tiêysbz u thuậmyoz t lưjhmd u truyềbjqi n lạnaad i hậmyoz u thếgyvv . Mãjmve i sau nàdnsq y ngưjhmd ờmyoz i Việbjqi t mớybxg i biếgyvv t thổxvde i tiêysbz u, thìuxry khôfbsm ng họdyog c củolzi a Hoa-hạnaad làdnsq gìuxry ?
- Tôfbsm i dáaixq m hỏjary i, ốevcg ng tiêysbz u màdnsq Trưjhmd ơnaad ng Lưjhmd ơnaad ng dùolzv ng bằcpuu ng vàdnsq ng hay bạnaad c?
- Bằcpuu ng trújary c. Từhxuz Lưjhmd u hầlkoj u vềbjqi trưjhmd ớybxg c, ngưjhmd ờmyoz i ta dùolzv ng ốevcg ng tiêysbz u bằcpuu ng trújary c. Sau nàdnsq y, đlkti ếgyvv n đlkti ờmyoz i Đqnmi ưjhmd ờmyoz ng mớybxg i chếgyvv ốevcg ng tiêysbz u bằcpuu ng bạnaad c, bằcpuu ng vàdnsq ng.
- Sai. Bộevcg Tảganx -truyệbjqi n chéilue p: Con gáaixq i Tầlkoj n-mụplrt c côfbsm ng làdnsq Lộevcg ng-Ngọdyog c, lớybxg n tuổxvde i chưjhmd a chồznqu ng. Mộevcg t ngàdnsq y, cózurc thanh niêysbz n anh tuấiumm n đlkti ếgyvv n dùolzv ng ốevcg ng tiêysbz u tấiumm u nhạnaad c bêysbz n nàdnsq ng. Hai ngưjhmd ờmyoz i tâolzv m đlkti ầlkoj u ýolzv hợqjui p, Tầlkoj n Mụplrt c-côfbsm ng bèjauz n gảganx Lộevcg ng-Ngọdyog c cho nhạnaad c sĩcdtk . Vìuxry vậmyoz y ngưjhmd ờmyoz i ta gọdyog i nhạnaad c sĩcdtk làdnsq Tiêysbz u Sửaixq . Từhxuz Tầlkoj n Mụplrt c-côfbsm ng đlkti ếgyvv n Trưjhmd ơnaad ng Lưjhmd ơnaad ng ưjhmd ớybxg c hơnaad n bẩgtwb y trăwaak m năwaak m. Nhưjhmd ng Trưjhmd ơnaad ng Chi chếgyvv tiêysbz u trưjhmd ớybxg c Tầlkoj n Mụplrt c-côfbsm ng hơnaad n hai nghìuxry n năwaak m, vậmyoz y tiêysbz u tộevcg c Việbjqi t cózurc trưjhmd ớybxg c tộevcg c Háaixq n.
- Trưjhmd ơnaad ng Chi chếgyvv tiêysbz u trưjhmd ớybxg c, biếgyvv t đlkti âolzv u y chẳtmsg ng họdyog c củolzi a Hoa-hạnaad .
- Đqnmi ưjhmd ợqjui c. Xin đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk cho vãjmve n sinh biếgyvv t: Cózurc phảganx i cổxvde thờmyoz i, từhxuz sôfbsm ng Trưjhmd ờmyoz ng-giang vềbjqi Nam thuộevcg c tộevcg c Việbjqi t. Từhxuz Trưjhmd ờmyoz ng-giang vềbjqi Bắzhqx c thuộevcg c tộevcg c Háaixq n khôfbsm ng?
- Dĩcdtk nhiêysbz n nhưjhmd thếgyvv . Nguồznqu n gốevcg c tộevcg c Việbjqi t vớybxg i tiêysbz u sửaixq đlkti âolzv u cózurc gìuxry liêysbz n hệbjqi vớybxg i nhau?
- Sao lạnaad i khôfbsm ng? Đqnmi ạnaad i họdyog c sĩcdtk côfbsm ng nhậmyoz n từhxuz Trưjhmd ờmyoz ng-giang trởfyoz xuốevcg ng thuộevcg c lĩcdtk nh thổxvde tộevcg c Việbjqi t. Vậmyoz y thìuxry đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk côfbsm ng nhậmyoz n tiêysbz u tổxvde làdnsq ngưjhmd ờmyoz i Việbjqi t rồznqu i.
- Ta côfbsm ng nhậmyoz n bao giờmyoz ?
- Khôfbsm ng đlkti újary ng ưjhmd ? Tiêysbz u bằcpuu ng trújary c, vìuxry từhxuz hồznqu Đqnmi ộevcg ng-đlkti ìuxry nh lêysbz n phídyog a Bắzhqx c làdnsq m gìuxry cózurc trújary c màdnsq ngưjhmd ờmyoz i Hoa chếgyvv tiêysbz u? Côfbsm ng nhậmyoz n lãjmve nh thổxvde tộevcg c Việbjqi t từhxuz hồznqu Đqnmi ộevcg ng-đlkti ìuxry nh xuốevcg ng Nam làdnsq côfbsm ng nhậmyoz n tiêysbz u tổxvde Trưjhmd ơnaad ng Chi.
Phạnaad m Ung cốevcg cãjmve i:
- Tiêysbz u tổxvde làdnsq ngưjhmd ờmyoz i Việbjqi t hay Háaixq n cũjgtg ng đlkti ưjhmd ợqjui c. Nhưjhmd ng hiệbjqi n nay ngưjhmd ờmyoz i Việbjqi t chếgyvv ốevcg ng tiêysbz u to nhưjhmd thếgyvv nàdnsq y làdnsq khôfbsm ng biếgyvv t tấiumm u tiêysbz u rồznqu i.
Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng cắzhqx t ngang:
- Đqnmi ạnaad i họdyog c sĩcdtk tranh biệbjqi n vớybxg i trẻfzbi con làdnsq m gìuxry ? Tranh biệbjqi n vôfbsm ídyog ch. Lãjmve o phu đlkti ềbjqi nghịjgtg hai bêysbz n tấiumm u ídyog t bảganx n tiêysbz u, đlkti ểtlhq mọdyog i ngưjhmd ờmyoz i cùolzv ng nghe. Nhưjhmd vậmyoz y sẽvxqs phâolzv n biệbjqi t ai làdnsq ngưjhmd ờmyoz i cao thuậmyoz t.
Lêysbz Văwaak n cưjhmd ờmyoz i:
- Đqnmi a tạnaad Tàdnsq o quốevcg c-côfbsm ng. Tôfbsm i tuy còiumm n niêysbz n thiếgyvv u, họdyog c chưjhmd a đlkti ưjhmd ợqjui c mộevcg t phầlkoj n nghìuxry n bảganx n lĩcdtk nh củolzi a cao nhâolzv n nưjhmd ớybxg c tôfbsm i, nêysbz n khôfbsm ng thểtlhq tranh tàdnsq i cùolzv ng danh tiêysbz u Hoa-hạnaad . Nhưjhmd ng vớybxg i Phạnaad m đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk thìuxry tôfbsm i nhấiumm t đlkti ịjgtg nh hơnaad n. Thểtlhq lệbjqi thếgyvv nàdnsq o, xin đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk dạnaad y cho.
- Giảganx n dịjgtg lắzhqx m, mỗlkoj i ngưjhmd ờmyoz i cùolzv ng dùolzv ng ốevcg ng tiêysbz u củolzi a mìuxry nh tấiumm u mộevcg t bảganx n nhạnaad c. Tấiumm u đlkti i, tấiumm u lạnaad i cho đlkti ếgyvv n khi mệbjqi t thìuxry thôfbsm i. Hễwyyy ai tấiumm u đlkti ưjhmd ợqjui c nhiềbjqi u lầlkoj n thìuxry thắzhqx ng cuộevcg c. Nhưjhmd ng nếgyvv u cảganx hai cùolzv ng tấiumm u đlkti ếgyvv n lầlkoj n thứgktz năwaak m màdnsq chưjhmd a phâolzv n thắzhqx ng bạnaad i, thìuxry thôfbsm i khôfbsm ng đlkti ấiumm u nữzdpu a, coi nhưjhmd trậmyoz n nàdnsq y hòiumm a, đlkti ấiumm u trậmyoz n thứgktz nhìuxry . Trậmyoz n thứgktz nhìuxry giảganx n dịjgtg thôfbsm i: Cảganx hai cùolzv ng tấiumm u mộevcg t bảganx n, hễwyyy âolzv m đlkti iệbjqi u củolzi a ngưjhmd ờmyoz i nàdnsq o loạnaad n, coi nhưjhmd thua cuộevcg c. Đqnmi ózurc làdnsq thểtlhq lệbjqi đlkti ấiumm u tiêysbz u củolzi a Trung-nguyêysbz n.
Lêysbz Văwaak n cưjhmd ờmyoz i:
- Đqnmi âolzv y thuộevcg c đlkti ấiumm t Tốevcg ng dĩcdtk nhiêysbz n vãjmve n sinh phảganx i tuâolzv n theo lệbjqi Tốevcg ng. Vãjmve n sinh chưjhmd a biếgyvv t lệbjqi Tốevcg ng, ắzhqx t khózurc bằcpuu ng đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk . Giảganx nhưjhmd đlkti ấiumm u theo lệbjqi Việbjqi t, chắzhqx c chắzhqx n đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk thua ngay.
Nhàdnsq vua vốevcg n thídyog ch Lêysbz Văwaak n ngay từhxuz khi gặanid p y. Ôkfyg ng hỏjary i:
- Lệbjqi Việbjqi t thếgyvv nàdnsq o? Hay làdnsq thếgyvv nàdnsq y, sau mộevcg t trậmyoz n đlkti ấiumm u theo lệbjqi Tốevcg ng, hai ngưjhmd ờmyoz i lạnaad i đlkti ấiumm u mộevcg t trậmyoz n theo lệbjqi Việbjqi t.
Lêysbz Văwaak n tâolzv u:
- Lệbjqi Việbjqi t đlkti ịjgtg nh rằcpuu ng khi đlkti ấiumm u vềbjqi âolzv m nhạnaad c, cózurc ba phầlkoj n. Phầlkoj n thứgktz nhấiumm t ngồznqu i trêysbz n lưjhmd ng ngựhxuz a, vừhxuz a phi vừhxuz a tấiumm u nhạnaad c. Ngựhxuz a ai vềbjqi trưjhmd ớybxg c, coi nhưjhmd thắzhqx ng cuộevcg c. Phầlkoj n thứgktz nhìuxry âolzv m thanh củolzi a ai ídyog t rốevcg i loạnaad n coi nhưjhmd thắzhqx ng cuộevcg c. Phầlkoj n thứgktz ba, đlkti em đlkti ếgyvv n cặanid p rắzhqx n hay cặanid p côfbsm ng. Ai dùolzv ng tiêysbz u khiếgyvv n chújary ng nhảganx y mújary a theo mìuxry nh đlkti ưjhmd ợqjui c coi nhưjhmd thắzhqx ng cuộevcg c.
Phạnaad m Ung nghe Lêysbz Văwaak n nózurc i, y mừhxuz ng thầlkoj m. Bởfyoz i tuy làdnsq văwaak n quan, nhưjhmd ng y nổxvde i tiếgyvv ng vềbjqi thuậmyoz t kịjgtg mãjmve sốevcg mộevcg t đlkti ếgyvv đlkti ôfbsm . Nhữzdpu ng võfipg quan giỏjary i nhấiumm t trong đlkti ộevcg i thiếgyvv t kịjgtg cũjgtg ng khôfbsm ng hơnaad n y. Y cưjhmd ờmyoz i thầlkoj m:
- Tựhxuz nhiêysbz n mi chui đlkti ầlkoj u vàdnsq o rọdyog . Mi đlkti ừhxuz ng tráaixq ch trờmyoz i oáaixq n đlkti ấiumm t bữzdpu a nhéilue .
Phạnaad m Ung nózurc i:
- Đqnmi âolzv y thuộevcg c đlkti ấiumm t Tốevcg ng. Ta làdnsq chủolzi , ngưjhmd ờmyoz i làdnsq kháaixq ch. Ta nhưjhmd ờmyoz ng cho ngưjhmd ờmyoz i tấiumm u trưjhmd ớybxg c. Nàdnsq o, thi trậmyoz n đlkti ầlkoj u theo lệbjqi Tốevcg ng.
Lêysbz Văwaak n cầlkoj m lấiumm y ốevcg ng tiêysbz u lớybxg n, đlkti ểtlhq cáaixq ch xa miệbjqi ng hơnaad n gang tay, rồznqu i vậmyoz n nộevcg i lựhxuz c dùolzv ng môfbsm i đlkti iềbjqi u khiểtlhq n khídyog lọdyog t vàdnsq o lỗlkoj , thàdnsq nh âolzv m đlkti iệbjqi u. Chàdnsq ng thửaixq mấiumm y tiếgyvv ng, âolzv m thanh vang đlkti ộevcg ng rấiumm t xa, khiếgyvv n mọdyog i ngưjhmd ờmyoz i đlkti ềbjqi u kinh ngạnaad c. Chàdnsq ng hưjhmd ớybxg ng nhàdnsq vua:
- Tâolzv u hoàdnsq ng thưjhmd ợqjui ng, thầlkoj n xin tấiumm u bảganx n Đqnmi ộevcg ng-đlkti ìuxry nh ca, nózurc i vềbjqi Quốevcg c-tổxvde , Quốevcg c-mẫogxe u tộevcg c Việbjqi t kếgyvv t hôfbsm n, rồznqu i lêysbz n Tam-sơnaad n hưjhmd ởfyoz ng thanh phújary c.
Hiệbjqi n diệbjqi n nhiềbjqi u ngưjhmd ờmyoz i biếgyvv t thổxvde i tiêysbz u, nhiềbjqi u ngưjhmd ờmyoz i kinh lịjgtg ch cózurc thừhxuz a, nhưjhmd ng chưjhmd a từhxuz ng ai thấiumm y lốevcg i tấiumm u tiêysbz u, đlkti ểtlhq ốevcg ng xa miệbjqi ng hơnaad n gang tay bao giờmyoz . Lêysbz Văwaak n vậmyoz n khídyog nhưjhmd sợqjui i tơnaad truyềbjqi n vàdnsq o ốevcg ng tiêysbz u tạnaad o thàdnsq nh tiếgyvv ng véilue o von. Khi cao lêysbz n đlkti ếgyvv n lưjhmd ng trờmyoz i khi trầlkoj m nhưjhmd nưjhmd ớybxg c suốevcg i đlkti ổxvde thấiumm p đlkti ếgyvv n đlkti ộevcg thoang thoảganx ng nhưjhmd tìuxry nh nhâolzv n thủolzi thỉzurc bêysbz n tai. Nhữzdpu ng ngưjhmd ờmyoz i biếgyvv t thổxvde i tiêysbz u đlkti ềbjqi u kinh hãjmve i:
- Tạnaad i sao âolzv m đlkti iệbjqi u lạnaad i cózurc thểtlhq xuốevcg ng thấiumm p đlkti ếgyvv n trìuxry nh đlkti ộevcg nàdnsq y nhỉzurc ? Xuốevcg ng thấiumm p nhưjhmd vậmyoz y thìuxry làdnsq m sao thàdnsq nh tiếgyvv ng đlkti ưjhmd ợqjui c?
Cảganx triềbjqi u thầlkoj n nhưjhmd bịjgtg tiếgyvv ng tiêysbz u củolzi a Lêysbz Văwaak n làdnsq m cho mơnaad mơnaad màdnsq ng màdnsq ng, tâolzv m hồznqu n thưjhmd tháaixq i lạnaad lùolzv ng. Tấiumm u liềbjqi n năwaak m lầlkoj n, chàdnsq ng cầlkoj m ngang ốevcg ng tiêysbz u:
- Xin bệbjqi hạnaad âolzv n xáaixq cho, vìuxry tàdnsq i thầlkoj n còiumm n quáaixq non kéilue m.
Chàdnsq ng nózurc i vớybxg i Phạnaad m Ung:
- Đqnmi ạnaad i-họdyog c sĩcdtk . Tàdnsq i tôfbsm i khôfbsm ng hơnaad n bấiumm t cứgktz nhạnaad c côfbsm ng nàdnsq o củolzi a đlkti ấiumm t Tốevcg ng, nhưjhmd ng chắzhqx c chắzhqx n hơnaad n ngàdnsq i.
Phạnaad m Ung khôfbsm ng chấiumm p trẻfzbi con. Y rújary t trong bọdyog c ra mộevcg t ốevcg ng tiêysbz u dàdnsq i. Y cung tay hưjhmd ớybxg ng nhàdnsq vua:
- Thầlkoj n xin tấiumm u bảganx n Trưjhmd ờmyoz ng-giang nguyệbjqi t lãjmve ng hầlkoj u hoàdnsq ng thưjhmd ợqjui ng.
Nózurc i rồznqu i y đlkti ưjhmd a tiêysbz u ngang miệbjqi ng thổxvde i. Tiếgyvv ng tiêysbz u vừhxuz a cấiumm t lêysbz n, Trầlkoj n Bảganx o-Dâolzv n, Lêysbz Văwaak n đlkti ềbjqi u phảganx i gậmyoz t đlkti ầlkoj u côfbsm ng nhậmyoz n tàdnsq i củolzi a y thựhxuz c hiếgyvv m thấiumm y trêysbz n đlkti ờmyoz i. Trong đlkti iệbjqi n Sùolzv ng-chídyog nh cózurc hơnaad n năwaak m trăwaak m ngưjhmd ờmyoz i, màdnsq khôfbsm ng mộevcg t tiếgyvv ng đlkti ộevcg ng. Lêysbz Văwaak n chújary ýolzv nghe, phâolzv n nhịjgtg p, đlkti iệbjqi u đlkti ểtlhq họdyog c hỏjary i thêysbz m.
Phạnaad m Ung tấiumm u đlkti ưjhmd ợqjui c hai lầlkoj n, thìuxry Trầlkoj n Bảganx o-Dâolzv n bậmyoz t lêysbz n mấiumm y tiếgyvv ng ho. Lạnaad lùolzv ng thay, tiếgyvv ng ho củolzi a Bảganx o-Dâolzv n làdnsq m tiêysbz u thanh hỗlkoj n loạnaad n. Hơnaad i củolzi a Phạnaad m Ung bịjgtg nghẽvxqs n, y cốevcg gắzhqx ng tấiumm u nữzdpu a, nhưjhmd ng khôfbsm ng ra. Kinh hoảganx ng, y ngừhxuz ng lạnaad i, rồznqu i tấiumm u từhxuz đlkti ầlkoj u. Tiếgyvv ng ho củolzi a Bảganx o-Dâolzv n chỉzurc nhiễwyyy u loạnaad n trong chốevcg c láaixq t, nêysbz n lầlkoj n nàdnsq y Phạnaad m Ung thổxvde i, âolzv m thanh nhu hòiumm a vang đlkti i rấiumm t xa.
Cảganx đlkti ìuxry nh thầlkoj n khôfbsm ng ai hiểtlhq u tạnaad i sao. Duy sứgktz đlkti oàdnsq n Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t biếgyvv t Bảganx o-Dâolzv n dùolzv ng nộevcg i côfbsm ng thưjhmd ợqjui ng thừhxuz a truyềbjqi n vàdnsq o tiếgyvv ng ho dàdnsq i nhỏjary nhưjhmd tơnaad xuyêysbz n qua ốevcg ng tiêysbz u, làdnsq m rốevcg i loạnaad n âolzv m đlkti iệbjqi u củolzi a Ung.
Bảganx o-Dâolzv n dùolzv ng Lăwaak ng-khôfbsm ng truyềbjqi n ngữzdpu nózurc i vớybxg i Mỹcdtk -Linh:
- Côfbsm ng chújary a, trong chújary ng ta, nộevcg i côfbsm ng âolzv m nhu củolzi a côfbsm ng chújary a cựhxuz c cao. Hôfbsm m đlkti ạnaad i hộevcg i Thăwaak ng-long côfbsm ng chújary a đlkti ãjmve dùolzv ng kiếgyvv m khídyog đlkti ấiumm u vớybxg i Đqnmi ôfbsm ng-Sơnaad n lãjmve o nhâolzv n. Bâolzv y giờmyoz côfbsm ng chújary a dùolzv ng Lăwaak ng-khôfbsm ng truyềbjqi n ngữzdpu xửaixq dụplrt ng Mêysbz -linh kiếgyvv m pháaixq p tấiumm n côfbsm ng Phạnaad m Ung giújary p Văwaak n đlkti ệbjqi , bằcpuu ng khôfbsm ng y khózurc thắzhqx ng têysbz n họdyog Phạnaad m.
Mỹcdtk -Linh tuyệbjqi t khôfbsm ng ngờmyoz Bảganx o-Dâolzv n lạnaad i giỏjary i vềbjqi âolzv m thanh nhưjhmd vậmyoz y. Nghe y nózurc i, nàdnsq ng thửaixq vậmyoz n côfbsm ng, rồznqu i dùolzv ng Lăwaak ng-khôfbsm ng truyềbjqi n ngữzdpu hưjhmd ớybxg ng vàdnsq o ốevcg ng tiêysbz u củolzi a Phạnaad m Ung. Nàdnsq ng xuấiumm t chiêysbz u Phong suy hoa lạnaad c. Âtmsg m thanh củolzi a Ung đlkti ang véilue o von nhưjhmd chim hózurc t giữzdpu a trờmyoz i, bỗlkoj ng tắzhqx t nghẽvxqs n bậmyoz t thàdnsq nh tiếgyvv ng ồznqu ồznqu nhưjhmd ngưjhmd ờmyoz i bịjgtg suyễwyyy n. Mọdyog i ngưjhmd ờmyoz i khôfbsm ng nhịjgtg n đlkti ưjhmd ợqjui c, đlkti ềbjqi u cưjhmd ờmyoz i ồznqu lêysbz n. Phạnaad m Ung kinh ngạnaad c, cốevcg thổxvde i, nhưjhmd ng âolzv m khôfbsm ng ra. Y ngừhxuz ng lạnaad i nhìuxry n tiêysbz u: Bêysbz n trong vẫogxe n nhưjhmd thưjhmd ờmyoz ng.
Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng hỏjary i:
- Phạnaad m đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk . Sao vậmyoz y?
- Tiểtlhq u nhâolzv n cũjgtg ng khôfbsm ng biếgyvv t nữzdpu a.
Y lạnaad i cầlkoj m ốevcg ng tiêysbz u thổxvde i. Âtmsg m thanh trỗlkoj i dậmyoz y vi vu rấiumm t thanh nhãjmve .
Thấiumm y lốevcg i pháaixq pháaixq ch củolzi a Bảganx o-Dâolzv n cózurc kếgyvv t quảganx , Mỹcdtk -Linh tấiumm n côfbsm ng chiêysbz u thứgktz nhìuxry , âolzv m thanh lầlkoj n nàdnsq y khôfbsm ng tắzhqx t nghẽvxqs n, màdnsq bịjgtg đlkti ổxvde i thanh đlkti iệbjqi u. Chỗlkoj đlkti áaixq ng lẽvxqs lêysbz n cao, thìuxry lạnaad i xuốevcg ng thấiumm p. Chỗlkoj đlkti áaixq ng lẽvxqs xuốevcg ng thấiumm p thìuxry lạnaad i lêysbz n cao, thàdnsq nh ra âolzv m thanh hỗlkoj n tạnaad p, cựhxuz c kỳncxl khózurc nghe. Phạnaad m Ung cózurc cảganx m tưjhmd ởfyoz ng nhưjhmd bịjgtg ma trêysbz u quỷqeqo áaixq m, mặanid t y táaixq i đlkti i vìuxry giậmyoz n.
Nhìuxry n tìuxry nh cảganx nh Phạnaad m Ung; Tựhxuz -Mai biếgyvv t Mỹcdtk -Linh pháaixq y. Nózurc dùolzv ng Lăwaak ng-khôfbsm ng truyềbjqi n ngữzdpu nózurc i:
- Chịjgtg Mỹcdtk -Linh, nhưjhmd ờmyoz ng cho em đlkti ùolzv a vớybxg i gãjmve nàdnsq y đlkti i.
Vốevcg n tídyog nh hiềbjqi n hậmyoz u, Mỹcdtk -Linh nghe Bảganx o-Dâolzv n pháaixq Phạnaad m Ung, màdnsq trong lòiumm ng nàdnsq ng khôfbsm ng nỡaixq . Bâolzv y giờmyoz đlkti ưjhmd ợqjui c Tựhxuz -Mai lĩcdtk nh nhiệbjqi m vụplrt áaixq c đlkti ứgktz c dùolzv m, nàdnsq ng mừhxuz ng quáaixq , thu chiêysbz u.
Phạnaad m Ung đlkti ang bịjgtg Mêysbz -linh kiếgyvv m đlkti áaixq nh vàdnsq o âolzv m thanh làdnsq m rốevcg i loạnaad n, bỗlkoj ng y cảganx m thấiumm y hơnaad i pháaixq t ra êysbz m dịjgtg u dìuxry u dặanid t. Vui mừhxuz ng, y tấiumm u đlkti ưjhmd ợqjui c nửaixq a bảganx n bằcpuu ng tấiumm t cảganx nghệbjqi thuậmyoz t đlkti iêysbz u luyệbjqi n củolzi a mìuxry nh.
Tựhxuz -Mai dùolzv ng Lăwaak ng-khôfbsm ng truyềbjqi n ngữzdpu , xuấiumm t chiêysbz u Phong hoa hợqjui p bídyog ch đlkti áaixq nh vàdnsq o tiêysbz u Phạnaad m Ung. Ung đlkti ang lêysbz n bổxvde ng, xuốevcg ng trầlkoj m, thìuxry nh lìuxry nh bịjgtg tắzhqx c nghẽvxqs n, thổxvde i khôfbsm ng ra hơnaad i. Y cảganx m thấiumm y mệbjqi t mỏjary i, vộevcg i buôfbsm ng tiêysbz u, than:
- Thựhxuz c làdnsq bịjgtg ma trêysbz u quỹcdtk áaixq m. Chắzhqx c phídyog a Giao-chỉzurc đlkti ùolzv ng tàdnsq thuậmyoz t hạnaad i thầlkoj n.
Y đlkti ưjhmd a ốevcg ng tiêysbz u lêysbz n miệbjqi ng thổxvde i mộevcg t hơnaad i nữzdpu a, âolzv m thanh vang lêysbz n rấiumm t mạnaad nh. Tựhxuz -Mai sưjhmd ớybxg ng qújary a, nózurc dùolzv ng Lĩcdtk nh-Nam chỉzurc pháaixq p truyềbjqi n lăwaak ng khôfbsm ng đlkti áaixq nh vàdnsq o ngang ốevcg ng tiêysbz u. Cứgktz mỗlkoj i chỉzurc , âolzv m thanh lạnaad i nghẽvxqs n, thàdnsq nh tiếgyvv ng tiêysbz u khi tắzhqx t, khi ra, khi lộevcg c cộevcg c nhưjhmd ngựhxuz a phi. Cảganx triềbjqi u thầlkoj n đlkti ềbjqi u bậmyoz t lêysbz n tiếgyvv ng cưjhmd ờmyoz i. Họdyog khôfbsm ng hiểtlhq u tạnaad i sao tựhxuz nhiêysbz n Phạnaad m Ung lạnaad i biếgyvv n âolzv m hưjhmd ởfyoz ng kỳncxl lạnaad nhưjhmd thếgyvv . Cứgktz vậmyoz y hếgyvv t bảganx n. Y ngừhxuz ng lạnaad i, châolzv n tay bảganx i hoảganx i.
Tựhxuz -Mai reo lêysbz n:
- Phạnaad m đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk thua rồznqu i, vìuxry trong khi tấiumm u khi thìuxry đlkti ứgktz t hơnaad i, khi thìuxry lạnaad c đlkti iệbjqi u.
Lãjmve Di-Giảganx n nózurc i:
- Đqnmi ứgktz t hơnaad i làdnsq thếgyvv nàdnsq o, âolzv m đlkti iệbjqi u bảganx n nhạnaad c nhưjhmd thếgyvv đlkti ózurc , chứgktz Phạnaad m đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk đlkti âolzv u cózurc đlkti ứgktz t hơnaad i?
Tựhxuz -Mai cưjhmd ờmyoz i nhạnaad t:
- Cáaixq c vịjgtg làdnsq ngưjhmd ờmyoz i lớybxg n, màdnsq dốevcg i trẻfzbi còiumm n ưjhmd ? Nhưjhmd thếgyvv làdnsq văwaak n phong củolzi a bậmyoz c đlkti ạnaad i Nho nhàdnsq Tốevcg ng ưjhmd ? Nhưjhmd thếgyvv làdnsq tưjhmd cáaixq ch củolzi a đlkti ạnaad i thầlkoj n ưjhmd ?
Tàdnsq o Lợqjui i-Dụplrt ng, Lãjmve Di-Giảganx n nózurc i:
- Phạnaad m đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk vớybxg i Lêysbz côfbsm ng tửaixq đlkti ềbjqi u tấiumm u hếgyvv t năwaak m lầlkoj n bảganx n nhạnaad c củolzi a mìuxry nh. Nhưjhmd vậmyoz y làdnsq hòiumm a. Bâolzv y giờmyoz hai vịjgtg song tấiumm u.
Tựhxuz -Mai hỏjary i Lãjmve Di-Giảganx n:
- Quốevcg c côfbsm ng. Phảganx i chăwaak ng bảganx n nhạnaad c vừhxuz a rồznqu i mang têysbz n Kịjgtg mãjmve xuyêysbz n sơnaad n cho nêysbz n cộevcg c cộevcg c khôfbsm ng ra âolzv m hưjhmd ởfyoz ng gìuxry cảganx ? Hay cózurc têysbz n Đqnmi ắzhqx t-Kỷqeqo ho gàdnsq ?
Di-Giảganx n hỏjary i Phạnaad m Ung:
- Cózurc phảganx i bảganx n nhạnaad c vừhxuz a rồznqu i môfbsm tảganx tiếgyvv ng ngựhxuz a phi, tiếgyvv ng giózurc bãjmve o khôfbsm ng?
Phạnaad m Ung đlkti ỏjary mặanid t lêysbz n, đlkti újary ng thểtlhq lệbjqi , âolzv m thanh củolzi a y loạnaad n, coi nhưjhmd thua cuộevcg c. Nhưjhmd ng Di-Giảganx n đlkti ỡaixq cho, y cũjgtg ng phảganx i làdnsq m mặanid t dầlkoj y gậmyoz t đlkti ầlkoj u.
Lêysbz Văwaak n tuy thắzhqx ng cuộevcg c, nhưjhmd ng chàdnsq ng tựhxuz biếgyvv t mìuxry nh thắzhqx ng làdnsq do Bảganx o-Dâolzv n, Tựhxuz -Mai, Mỹcdtk -Linh côfbsm ng pháaixq đlkti ốevcg i thủolzi , nêysbz n chàdnsq ng khôfbsm ng tranh luậmyoz n nữzdpu a. Nózurc nózurc i:
- Bâolzv y giờmyoz đlkti ấiumm u theo lệbjqi Đqnmi ạnaad i-Việbjqi t.
Quầlkoj n thầlkoj n đlkti ềbjqi u ra trưjhmd ớybxg c sâolzv n Sùolzv ng-chídyog nh đlkti iệbjqi n. Hai con ngựhxuz a củolzi a thịjgtg vệbjqi đlkti ầlkoj y đlkti ủolzi yêysbz n cưjhmd ơnaad ng đlkti ưjhmd ợqjui c đlkti ưjhmd a tớybxg i. Tựhxuz -Mai, Lêysbz Văwaak n hộevcg giáaixq nhàdnsq vua. Thanh-Mai, Thiếgyvv u-Mai, Mỹcdtk -Linh cũjgtg ng ra trưjhmd ớybxg c sâolzv n. Nhưjhmd ng khôfbsm ng thấiumm y Lưjhmd u hậmyoz u ra. Sâolzv n Sùolzv ng-chídyog nh đlkti iệbjqi n rộevcg ng mêysbz nh môfbsm ng.
Quan đlkti iệbjqi n tiềbjqi n chỉzurc huy sứgktz , kiêysbz m tổxvde ng lĩcdtk nh thịjgtg vệbjqi Trầlkoj n Trung-Đqnmi ạnaad o nózurc i:
- Mộevcg t vòiumm ng sâolzv n nàdnsq y hơnaad n hai mưjhmd ơnaad i dặanid m (10 câolzv y sốevcg ngàdnsq y nay). Thịjgtg vệbjqi thưjhmd ờmyoz ng đlkti ua ngựhxuz a vớybxg i nhau. Bâolzv y giờmyoz hai vịjgtg cózurc thểtlhq phi ngựhxuz a men theo lốevcg i cũjgtg . Khôfbsm ng thểtlhq cho ngựhxuz a chạnaad y vàdnsq o trong vưjhmd ờmyoz n hoa, khôfbsm ng thểtlhq cho ngựhxuz a chạnaad y ra ngoàdnsq i sâolzv n. Ai đlkti ểtlhq ngựhxuz a phi vàdnsq o vưjhmd ờmyoz n hoa, hay ra ngoàdnsq i sâolzv n coi nhưjhmd thua.
Phạnaad m Ung, Lêysbz Văwaak n lĩcdtk nh ngựhxuz a. Lêysbz Văwaak n hưjhmd ớybxg ng vàdnsq o nhàdnsq vua:
- Tâolzv u bệbjqi hạnaad . Phàdnsq m cỡaixq i ngựhxuz a cózurc hai phéilue p. Mộevcg t làdnsq dùolzv ng yêysbz n cưjhmd ơnaad ng nhưjhmd thưjhmd ờmyoz ng lệbjqi . Còiumm n ai cózurc thuậmyoz t kịjgtg mãjmve cao, thìuxry khôfbsm ng cầlkoj n tớybxg i yêysbz n cưjhmd ơnaad ng.
Lêysbz Văwaak n hỏjary i Ung:
- Nàdnsq o bâolzv y giờmyoz đlkti ạnaad i họdyog c sĩcdtk cózurc dáaixq m phi ngựhxuz a khôfbsm ng yêysbz n cưjhmd ơnaad ng chăwaak ng? Rồznqu i chújary ng ta cùolzv ng tấiumm u mộevcg t khújary c nhạnaad c. Tùolzv y quan đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk chọdyog n.
Nghe Lêysbz Văwaak n nózurc i, cáaixq c võfipg quan đlkti ềbjqi u kinh hãjmve i:
- Mìuxry nh cózurc nghe nózurc i, xưjhmd a mộevcg t danh tưjhmd ớybxg ng bêysbz n Văwaak n-lang giỏjary i thuậmyoz t kịjgtg mãjmve đlkti ếgyvv n đlkti ộevcg khôfbsm ng dùolzv ng yêysbz n cưjhmd ơnaad ng. Y luyệbjqi n mộevcg t đlkti ộevcg i kịjgtg binh thuậmyoz t đlkti ózurc , rồznqu i dùolzv ng đlkti áaixq nh nhau vớybxg i quâolzv n nhàdnsq Âtmsg n. Sau khi thắzhqx ng quâolzv n Âtmsg n, y bỏjary khôfbsm ng làdnsq m quan, đlkti ưjhmd ợqjui c phong làdnsq m Thiêysbz n-vưjhmd ơnaad ng. Y gốevcg c làdnsq ng Phùolzv -đlkti ổxvde ng nêysbz n võfipg lâolzv m gọdyog i y làdnsq Phùolzv -đlkti ổxvde ng thiêysbz n vưjhmd ơnaad ng. Y lậmyoz p ra pháaixq i Sàdnsq i-sơnaad n. Cózurc lẽvxqs thiếgyvv u niêysbz n nàdnsq y thuộevcg c pháaixq i võfipg Sàdnsq i-sơnaad n đlkti âolzv y.
Bịjgtg tháaixq ch, nhưjhmd ng Phạnaad m Ung nghĩcdtk thầlkoj m:
- Trêysbz n đlkti ờmyoz i làdnsq m gìuxry cózurc ngưjhmd ờmyoz i cỡaixq i ngựhxuz a khôfbsm ng yêysbz n cưjhmd ơnaad ng nhỉzurc ? Thằcpuu ng lỏjary i láaixq u cáaixq nàdnsq y bịjgtg a đlkti ặanid t dọdyog a ta đlkti âolzv y. Ta màdnsq rújary t lui thìuxry còiumm n chi làdnsq thểtlhq thốevcg ng?
Y nózurc i:
- Nếgyvv u ngưjhmd ờmyoz i cózurc tàdnsq i thìuxry cỡaixq i ngựhxuz a khôfbsm ng yêysbz n cưjhmd ơnaad ng thửaixq coi. Nàdnsq o, chújary ng ta cùolzv ng tấiumm u bảganx n Cai hạnaad loạnaad n Sởfyoz binh củolzi a Trưjhmd ơnaad ng Lưjhmd u hầlkoj u.
Lêysbz Văwaak n nhắzhqx c bổxvde ng yêysbz n, tháaixq o cưjhmd ơnaad ng ra, trao trảganx việbjqi n thịjgtg vệbjqi kịjgtg mãjmve . Chàdnsq ng quáaixq t mộevcg t tiếgyvv ng, phi thâolzv n ngồznqu i lêysbz n trêysbz n lưjhmd ng ngựhxuz a. Phạnaad n Ung cũjgtg ng nhảganx y lêysbz n yêysbz n, tay cầlkoj m cưjhmd ơnaad ng. Hai ngựhxuz a đlkti ứgktz ng song song. Nhàdnsq vua cầlkoj m dùolzv i đlkti áaixq nh mộevcg t tiếgyvv ng trốevcg ng. Phạnaad m Ung thújary c châolzv n vàdnsq o bụplrt ng ngựhxuz a, ra roi. Ngựhxuz a vọdyog t tớybxg i trưjhmd ớybxg c. Lêysbz Văwaak n quáaixq t lêysbz n mộevcg t tiếgyvv ng, con ngựhxuz a tung vózurc lêysbz n sảganx i bưjhmd ớybxg c nhưjhmd bay. Hai ngựhxuz a phi song song. Phạnaad m Ung đlkti ưjhmd a tiêysbz u lêysbz n miệbjqi ng thổxvde i. Còiumm n Lêysbz Văwaak n, chàdnsq ng dùolzv ng hai tay giữzdpu ốevcg ng tiêysbz u bắzhqx t nhịjgtg p, miệbjqi ng vậmyoz n khídyog pháaixq t hơnaad i vàdnsq o lỗlkoj . Tiếgyvv ng tiêysbz u củolzi a chàdnsq ng lớybxg n gấiumm p mấiumm y tiếgyvv ng củolzi a Phạnaad m Ung. Đqnmi ếgyvv n đlkti ộevcg ngưjhmd ờmyoz i nghe chỉzurc thấiumm y tiếgyvv ng tiêysbz u củolzi a chàdnsq ng, còiumm n tiếgyvv ng tiêysbz u củolzi a Phạnaad m Ung nhưjhmd sợqjui i tơnaad .
Ngựhxuz a Phạnaad m Ung phi nhưjhmd bay. Trong khi ngựhxuz a Lêysbz Văwaak n cùolzv ng sảganx i bưjhmd ớybxg c song song. Hai ngựhxuz a chạnaad y hếgyvv t vòiumm ng, trởfyoz lạnaad i trưjhmd ớybxg c thềbjqi m đlkti iệbjqi n Sùolzv ng-chídyog nh. Phạnaad m Ung ghìuxry cưjhmd ơnaad ng cho ngựhxuz a dừhxuz ng lạnaad i. Y hưjhmd ớybxg ng hoàdnsq ng-đlkti ếgyvv , cújary i đlkti ầlkoj u ba lầlkoj n.
Lêysbz Văwaak n phi song song vớybxg i Phạnaad m Ung, khi đlkti ếgyvv n thềbjqi m đlkti iệbjqi n, chàdnsq ng vậmyoz n khídyog xuốevcg ng châolzv n truyềbjqi n vàdnsq o hai huyệbjqi t Chưjhmd ơnaad ng-môfbsm n củolzi a ngựhxuz a. Con ngựhxuz a dựhxuz ng đlkti ứgktz ng hai vózurc trưjhmd ớybxg c, chụplrt m hai châolzv n vàdnsq o nhau gậmyoz t đlkti ầlkoj u ba cáaixq i.
Tấiumm t cảganx võfipg quan, thịjgtg vệbjqi hiệbjqi n diệbjqi n đlkti ềbjqi u kinh hãjmve i:
- Trêysbz n đlkti ờmyoz i sao lạnaad i cózurc kẻfzbi giỏjary i thuậmyoz t kịjgtg mãjmve đlkti ếgyvv n thếgyvv kia? Khôfbsm ng dùolzv ng yêysbz n cưjhmd ơnaad ng màdnsq đlkti iềbjqi u khiểtlhq n đlkti ưjhmd ợqjui c ngựhxuz a thìuxry mìuxry nh cózurc thểtlhq làdnsq m đlkti ưjhmd ợqjui c. Nhưjhmd ng vừhxuz a phi ngựhxuz a khôfbsm ng yêysbz n cưjhmd ơnaad ng, vừhxuz a tấiumm u nhạnaad c, rồznqu i lạnaad i sai ngựhxuz a dựhxuz ng vózurc hàdnsq nh lễwyyy , thựhxuz c chưjhmd a từhxuz ng thấiumm y qua.
Nhàdnsq vua nózurc i:
- Vòiumm ng đlkti ầlkoj u hai ngựhxuz a vềbjqi cùolzv ng, coi nhưjhmd hòiumm a. Bâolzv y giờmyoz phi vòiumm ng thứgktz nhìuxry .
Nhàdnsq vua đlkti áaixq nh tiếgyvv ng trốevcg ng. Hai ngựhxuz a vọdyog t lêysbz n nhưjhmd têysbz n bắzhqx n. Biếgyvv t rằcpuu ng qua vòiumm ng đlkti ầlkoj u, ngựhxuz a đlkti ãjmve thấiumm m mệbjqi t. Lêysbz Văwaak n nghĩcdtk thầlkoj m:
- Ta dùolzv ng khinh côfbsm ng thưjhmd ợqjui ng làdnsq m cho cơnaad thểtlhq nhẹelih . Nhưjhmd vậmyoz y dùolzv Phạnaad m Ung cỡaixq i ngựhxuz a giỏjary i đlkti ếgyvv n đlkti âolzv u cũjgtg ng thua ta.
Chàdnsq ng tung mìuxry nh lêysbz n cao. Ởiumm trêysbz n khôfbsm ng chàdnsq ng lộevcg n mộevcg t vòiumm ng, ngưjhmd ờmyoz i vọdyog t vềbjqi trưjhmd ớybxg c. Khi chàdnsq ng rơnaad i xuốevcg ng, ngựhxuz a vừhxuz a trờmyoz đlkti ếgyvv n. Chàdnsq ng đlkti áaixq p mộevcg t châolzv n lêysbz n cuốevcg i sốevcg ng lưjhmd ng ngựhxuz a. Con ngựhxuz a củolzi a chàdnsq ng mấiumm t đlkti i trọdyog ng lưjhmd ợqjui ng, vózurc câolzv u xẹelih t nhưjhmd têysbz n bắzhqx n, lêysbz n trưjhmd ớybxg c ngựhxuz a Phạnaad m Ung đlkti ếgyvv n hơnaad n hai trưjhmd ợqjui ng. Kỳncxl diệbjqi u ởfyoz chỗlkoj tuy chàdnsq ng nhảganx y lêysbz n cao, màdnsq tiếgyvv ng tiêysbz u vẫogxe n khôfbsm ng rồznqu i loạnaad n. Thếgyvv làdnsq ngựhxuz a Lêysbz Văwaak n phi trưjhmd ớybxg c ngựhxuz a Phạnaad m Ung mỗlkoj i lújary c mộevcg t xa. Khi Lêysbz Văwaak n vềbjqi tớybxg i thềbjqi m đlkti iệbjqi n, thìuxry ngựhxuz a Phạnaad m Ung mớybxg i chạnaad y đlkti ưjhmd ợqjui c ba phầlkoj n tưjhmd vòiumm ng. Y luôfbsm n thújary c châolzv n vàdnsq o bụplrt ng, nhưjhmd ng sứgktz c ngựhxuz a cózurc hạnaad n. Rújary t cuộevcg c y vềbjqi sau Lêysbz Văwaak n mộevcg t lújary c kháaixq lâolzv u.
Nhàdnsq vua pháaixq n:
- Cuộevcg c nàdnsq y Lêysbz thếgyvv tửaixq thắzhqx ng. Phạnaad m đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk thua rồznqu i.
Nhàdnsq vua muốevcg n biếgyvv t thêysbz m khảganx năwaak ng củolzi a Lêysbz Văwaak n. Ôkfyg ng truyềbjqi n:
- Đqnmi em ra đlkti âolzv y cặanid p côfbsm ng, đlkti ểtlhq hai ngưjhmd ờmyoz i cùolzv ng thổxvde i tiêysbz u xem ai cózurc thểtlhq làdnsq m cho côfbsm ng nhảganx y mújary a.
La Sùolzv ng-Đqnmi ảganx n đlkti ãjmve đlkti em đlkti ếgyvv n hai cặanid p côfbsm ng từhxuz trưjhmd ớybxg c. Tiếgyvv ng Bảganx o-Hòiumm a rózurc t vàdnsq o tai Lêysbz Văwaak n:
- Em nhưjhmd ờmyoz ng Phạnaad m Ung tấiumm u trưjhmd ớybxg c, đlkti ểtlhq chịjgtg dạnaad y cho em ídyog t tiếgyvv ng nózurc i củolzi a loàdnsq i côfbsm ng. Em dùolzv ng tiếgyvv ng tiêysbz u tạnaad o âolzv m thanh giốevcg ng hệbjqi t tiếgyvv ng côfbsm ng nózurc i, sai khiếgyvv n chújary ng hàdnsq nh lễwyyy , cùolzv ng lui tớybxg i.
Trong khi đlkti ózurc tiếgyvv ng Trầlkoj n Bảganx o-Dâolzv n rózurc t vàdnsq o tai Lêysbz Văwaak n:
- Hôfbsm m trưjhmd ớybxg c trêysbz n hồznqu Đqnmi ộevcg ng-đlkti ìuxry nh ta cùolzv ng em đlkti ãjmve nghiêysbz n cứgktz u vềbjqi âolzv m thanh vũjgtg -đlkti ộevcg ng. Chújary ng ta làdnsq m bọdyog n thủolzi y thủolzi cũjgtg ng nhưjhmd hai lãjmve o Tôfbsm n Đqnmi ứgktz c-Khắzhqx c, Lêysbz Lụplrt c-Vũjgtg nhảganx y mújary a nhưjhmd đlkti iêysbz n nhưjhmd loạnaad n. Bâolzv y giờmyoz em cũjgtg ng áaixq p dụplrt ng lốevcg i đlkti ózurc khiếgyvv n loàdnsq i côfbsm ng mújary a theo đlkti iệbjqi u Việbjqi t mìuxry nh. Còiumm n ta, ta sẽvxqs dùolzv ng Lăwaak ng-khôfbsm ng truyềbjqi n ngữzdpu làdnsq m cho têysbz n Phạnaad m Ung nhảganx y chồznqu m chồznqu m cho bõfipg ghéilue t.
Nhàdnsq vua hỏjary i:
- Trong hai ngưjhmd ờmyoz i, ai sẽvxqs trổxvde tàdnsq i trưjhmd ớybxg c?
Lêysbz Văwaak n chắzhqx p tay nózurc i:
- Tâolzv u bệbjqi hạnaad , thầlkoj n chỉzurc làdnsq têysbz n nhàdnsq quêysbz , sao cózurc thểtlhq so vớybxg i vịjgtg đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk . Xin mờmyoz i đlkti ạnaad i-họdyog c sĩcdtk trổxvde tàdnsq i trưjhmd ớybxg c cho.
Tấiumm u nhạnaad c cho hạnaad c, cho côfbsm ng mújary a làdnsq môfbsm n giảganx i trídyog rấiumm t cổxvde trong văwaak n hózurc a Háaixq n, Việbjqi t. Hầlkoj u hếgyvv t nhữzdpu ng ngưjhmd ờmyoz i hiệbjqi n diệbjqi n biếgyvv t chơnaad i nhạnaad c đlkti ềbjqi u đlkti ãjmve họdyog c qua. Phạnaad m Ung tiếgyvv n tớybxg i chọdyog n mộevcg t cặanid p côfbsm ng. Hai tháaixq i giáaixq m ôfbsm m cặanid p côfbsm ng đlkti ểtlhq trưjhmd ớybxg c sâolzv n, rồznqu i lui lạnaad i.
Trong khi đlkti ózurc Bảganx o-Hòiumm a dùolzv ng Lăwaak ng-khôfbsm ng truyềbjqi n ngữzdpu dạnaad y Lêysbz Văwaak n nhữzdpu ng tiếgyvv ng nózurc i củolzi a loàdnsq i côfbsm ng. Vốevcg n thôfbsm ng minh, lạnaad i giỏjary i âolzv m thanh, Lêysbz Văwaak n họdyog c hơnaad n mưjhmd ờmyoz i câolzv u trong chốevcg c láaixq t.
Phạnaad m Ung cầlkoj m ôfbsm ng tiêysbz u lêysbz n miệbjqi ng tấiumm u. Âtmsg m thanh dìuxry u dặanid t pháaixq t ra, đlkti ôfbsm i côfbsm ng xòiumm e cáaixq nh vưjhmd ơnaad n cổxvde mújary a theo đlkti iệbjqi u nhạnaad c rấiumm t đlkti ẹelih p mắzhqx t. Khi thìuxry chújary ng cùolzv ng hưjhmd ớybxg ng vàdnsq o nhau nhưjhmd đlkti ôfbsm i tìuxry nh nhâolzv n e ấiumm p. Khi thìuxry chújary ng quay tròiumm n, khiếgyvv n mọdyog i ngưjhmd ờmyoz i hoa mắzhqx t, vỗlkoj hay hoan hôfbsm vang dậmyoz y.
Thìuxry nh lìuxry nh con côfbsm ng trốevcg ng bay lêysbz n cao, rồznqu i phózurc ng tớybxg i mổxvde vàdnsq o châolzv n Phạnaad m Ung. Phạnaad m Ung kinh hãjmve i lùolzv i lạnaad i. Lậmyoz p tứgktz c con máaixq i bay đlkti ếgyvv n sau y dưjhmd ơnaad ng cổxvde lêysbz n mổxvde . Y vộevcg i buôfbsm ng tiêysbz u, chạnaad y ra sâolzv n. Đqnmi ôfbsm i côfbsm ng đlkti uổxvde i theo, xùolzv lôfbsm ng, dưjhmd ơnaad ng cổxvde lêysbz n màdnsq mổxvde y. Y la lêysbz n:
- Đqnmi ôfbsm i côfbsm ng nàdnsq y hózurc a đlkti iêysbz n rồznqu i.
- Ô
Đ
- Quố
Ô
- Hơ
Tà
Nhà
- Kể
Nhà
- Tà
Tự
Xuấ
- Đ
Mọ
- Thiế
Tự
- Trầ
Tự
- Nhị
Tự
- Tê
Thá
- Thiế
Bà
- Chá
Tự
- Tâ
Thá
- Hoà
Nhà
- Hà
Triề
Trư
- Trầ
Tự
- Thư
Mọ
- Thằ
Tự
- Như
Lã
- Chú
Tự
- Tự
Tự
- Tể
Cả
- Khi tiê
Mọ
- Lạ
Trư
- Vì
Tự
- Trư
Mọ
- Vì
Lã
- Lý
Tự
- Chú
Chà
- Cá
Cả
Trư
- Theo chú
Tự
- Theo vã
Sĩ
- Chú
- Thư
Chú
(1) Ngư
Hiệ
Tà
- Tê
Tự
- Tâ
Triề
- Trầ
Nhà
- Nhị
- Đ
Ba bộ
Tự
- Tâ
Nhà
Đ
Vâ
Uy gia hả
Qui cố
An đ
Thủ
Ghi chú
Đ
Gió
Mâ
Oai khắ
Về
Sao đ
Trấ
Nhà
- Hoà
Đ
- Nhị
Khai-Quố
- Tâ
Nhà
- Suố
Ghi chú
Bộ
Thờ
Khai-Quố
Theo tin tứ
Quả
- Hoà
Lý
Khai-Quố
- À
Ố
Nhà
- Đ
Mộ
- Nam-man họ
Từ
- Thằ
Lê
- Ngà
Phạ
- Ta hồ
- Theo vã
Phạ
Lê
- Hỡ
Chà
- Thư
Yế
- Lê
Lê
- Hỡ
Phạ
- Sử
- Tô
- Bằ
- Sai. Bộ
- Trư
- Đ
- Dĩ
- Sao lạ
- Ta cô
- Khô
Phạ
- Tiê
Tà
- Đ
Lê
- Đ
- Giả
Lê
- Đ
Nhà
- Lệ
Lê
- Lệ
Phạ
- Tự
Phạ
- Đ
Lê
- Tâ
Hiệ
- Tạ
Cả
- Xin bệ
Chà
- Đ
Phạ
- Thầ
Nó
Phạ
Cả
Bả
- Cô
Mỹ
Tà
- Phạ
- Tiể
Y lạ
Thấ
Nhì
- Chị
Vố
Phạ
Tự
- Thự
Y đ
Tự
- Phạ
Lã
- Đ
Tự
- Cá
Tà
- Phạ
Tự
- Quố
Di-Giả
- Có
Phạ
Lê
- Bâ
Quầ
Quan đ
- Mộ
Phạ
- Tâ
Lê
- Nà
Nghe Lê
- Mì
Bị
- Trê
Y nó
- Nế
Lê
Ngự
Lê
Tấ
- Trê
Nhà
- Vò
Nhà
- Ta dù
Chà
Nhà
- Cuộ
Nhà
- Đ
La Sù
- Em như
Trong khi đ
- Hô
Nhà
- Trong hai ngư
Lê
- Tâ
Tấ
Trong khi đ
Phạ
Thì
- Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
