Thiềfcen n côwdgw ng Việxkvf t , Hoa
Sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n đufhk ếaveo n bêttvt n Lýzuaw Long. Bàmvsp cầgfpf m lấwnpb y tay chàmvsp ng xem xéufhk t qua rồfcen i nóshhu i sẻhlxs :
- Khôwdgw ng sao. Thírcfm chủhtby an tâbccz m. Đyscs ộhgxw c chấwnpb t nàmvsp y khôwdgw ng làmvsp m hạnjxp i đufhk ưhoyx ợshhu c thírcfm chủhtby đufhk âbccz u. Trong mộhgxw t vàmvsp i giờsrfw nữcddh a mớowcd i nguy kịrhyg ch. Thírcfm chủhtby cảsrfw m thấwnpb y thếaveo nàmvsp o?
Lýzuaw Long bìoqwx nh tĩnjxp nh:
- Đyscs a tạnjxp sưhoyx thámrcc i. Tiểitnf u bốpqtf i chỉnzss cảsrfw m thấwnpb y ngứjhbl a ngámrcc y khóshhu chịrhyg u thôwdgw i.
Tịrhyg nh-Huyềfcen n ghéufhk tai chàmvsp ng:
- Thírcfm chủhtby nạnjxp p khírcfm vàmvsp o trung đufhk ơqxfw n đufhk iềfcen n. Sau đufhk óshhu thổscpo khírcfm truyềfcen n từaveo phếaveo vàmvsp o Thủhtby -thámrcc i-âbccz m phếaveo kinh rồfcen i dẫwnpb n khírcfm tớowcd i huyệxkvf t Liệxkvf t-khuyếaveo t, chuyểitnf n sang Thủhtby dưhoyx ơqxfw ng-minh đufhk ạnjxp i trưhoyx ờsrfw ng kinh. Cámrcc i ngứjhbl a ngámrcc y tựmfxk nhiêttvt n hếaveo t.
Bàmvsp nóshhu i đufhk ếaveo n đufhk âbccz u, Lýzuaw Long vậschx n châbccz n khírcfm theo đufhk ếaveo n đufhk óshhu . Bàmvsp n tay chàmvsp ng tiếaveo t ra mùfdpb i tanh hôwdgw i nồfcen ng nặbpjp c, cựmfxk c kỳpqxq khóshhu chịrhyg u. Cảsrfw m giámrcc c ngứjhbl a ngámrcc y, đufhk au nhứjhbl c theo chấwnpb t đufhk ộhgxw c màmvsp giảsrfw m dầgfpf n. Sau khi thổscpo nạnjxp p trêttvt n mưhoyx ờsrfw i tứjhbl c, chàmvsp ng cảsrfw m thấwnpb y nhẹgwtf nhàmvsp ng. Sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n sẽfurc đufhk ểitnf bàmvsp n tay lêttvt n lưhoyx ng Lýzuaw Long. Mộhgxw t kìoqwx nh lựmfxk c nhu hònjxp a êttvt m dịrhyg u truyềfcen n khắkwub p ngưhoyx ờsrfw i chàmvsp ng. Mồfcen hôwdgw i phámrcc t ra nhưhoyx tắkwub m. Chàmvsp ng cảsrfw m thấwnpb y khoan khóshhu ai khôwdgw ng búcfag t nàmvsp o tảsrfw siếaveo t. Sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n nóshhu i sẽfurc vàmvsp o tai chàmvsp ng bằvzur ng giọsrfw ng ôwdgw n nhu nhưhoyx mẹgwtf hiềfcen n nóshhu i vớowcd i con:
- Nguy nan qua rồfcen i. Con hãymlm y đufhk ứjhbl ng dậschx y.
Chàmvsp ng ung dung đufhk ếaveo n đufhk ốpqtf i diệxkvf n vớowcd i bọsrfw n Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh. Tựmfxk -Mai thấwnpb y anh bịrhyg hạnjxp i. Nóshhu lưhoyx ờsrfw m lừaveo ơqxfw m nhìoqwx n têttvt n mặbpjp t lưhoyx ỡugyo i cầgfpf y:
- Bọsrfw n mi làmvsp ngưhoyx ờsrfw i Hámrcc n, sang Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t ta làmvsp m truyệxkvf n đufhk ạnjxp o tặbpjp c, lạnjxp i cònjxp n bang bạnjxp nh, dùfdpb ng sứjhbl c ámrcc p chếaveo ngưhoyx ờsrfw i ưhoyx ?
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh quámrcc t lớowcd n:
- Mi cóshhu biếaveo t chủhtby nhâbccz n ta làmvsp ai khôwdgw ng, màmvsp mi dámrcc m hỗpnfn n lámrcc o?
Trầgfpf n Tựmfxk -Mai làmvsp đufhk ệxkvf tửscpo danh gia. Tuy nhỏqwaw tuổscpo i, nhưhoyx ng nóshhu cóshhu cámrcc i họsrfw c rấwnpb t uyêttvt n thâbccz m vềfcen luậschx t lệxkvf , vềfcen đufhk ạnjxp o lýzuaw , vềfcen vămfxk n chưhoyx ơqxfw ng. Nóshhu hứjhbl ơqxfw ng vàmvsp o Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh hỏqwaw i:
- Vưhoyx ơqxfw ng tiêttvt n sinh. Tiêttvt n sinh đufhk ãymlm từaveo ng đufhk ỗpnfn tiếaveo n-sĩnjxp , hẳhoyx n phảsrfw i biếaveo t nhàmvsp cóshhu chủhtby . Đyscs ấwnpb t cóshhu vua. Trung-quốpqtf c cóshhu vua Tốpqtf ng. Liêttvt u cóshhu vua Liêttvt u. Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t tôwdgw i cóshhu hoàmvsp ng đufhk ếaveo , cóshhu luậschx t lệxkvf . Luậschx t Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t đufhk ịrhyg nh rằvzur ng, bấwnpb t cứjhbl ngưhoyx ờsrfw i ngoạnjxp i quốpqtf c nàmvsp o, muốpqtf n vàmvsp o trong nứjhbl ơqxfw c phảsrfw i cóshhu thẻhlxs bàmvsp i nhậschx p cảsrfw nh. Thấwnpb y tiêttvt n sinh cùfdpb ng cámrcc c bạnjxp n làmvsp ngưhoyx ờsrfw i Hámrcc n. Anh cảsrfw tôwdgw i lễrhvo phéufhk p hỏqwaw i thẻhlxs bàmvsp i đufhk ểitnf phâbccz n biệxkvf t ngưhoyx ờsrfw i ngay vớowcd i kẻhlxs gian. Thếaveo màmvsp chủhtby nhâbccz n củhtby a tiêttvt n sinh lạnjxp i dùfdpb ng dộhgxw c chấwnpb t hạnjxp i anh tôwdgw i làmvsp đufhk ạnjxp o lýzuaw gìoqwx vậschx y?
Thấwnpb y bọsrfw n chúcfag ng im lặbpjp ng, nóshhu tiếaveo p:
- Kinh tởrhyg m hơqxfw n nữcddh a đufhk ộhgxw c chấwnpb t cámrcc c vịrhyg dùfdpb ng làmvsp củhtby a bọsrfw n Hồfcen ng-thiếaveo t giámrcc o, mộhgxw t giámrcc o phámrcc i qui tụfcen nhữcddh ng kẻhlxs vong mạnjxp ng, trộhgxw m cưhoyx ớowcd p, đufhk iêttvt n khùfdpb ng, khắkwub p nưhoyx ớowcd c tôwdgw i đufhk ềfcen u muốpqtf n tru diệxkvf t.
Nóshhu chỉnzss vàmvsp o bọsrfw n Triệxkvf u Anh:
- Huốpqtf ng hồfcen nhữcddh ng ngưhoyx ờsrfw i nàmvsp y, hôwdgw m qua đufhk ộhgxw t nhậschx p vàmvsp o đufhk ềfcen n thờsrfw anh hùfdpb ng nưhoyx ớowcd c tôwdgw i ămfxk n trộhgxw m. Quámrcc ch Quỳpqxq đufhk ãymlm bịrhyg giảsrfw i lêttvt n quan.
Quámrcc ch Quỳpqxq cưhoyx ờsrfw i:
- Quan củhtby a bọsrfw n mi khôwdgw ng giámrcc m giữcddh ta. Y cònjxp n phảsrfw i lậschx y chủhtby nhâbccz n ta vềfcen cámrcc i tộhgxw i mi bắkwub t tróshhu i ta nữcddh a. Mi khôwdgw ng tin ưhoyx . Mi cứjhbl vềfcen hỏqwaw i bọsrfw n quan củhtby a mi thìoqwx biếaveo t. Ta nóshhu i cho mi rõgdkj , tấwnpb t cảsrfw đufhk ấwnpb t nưhoyx ớowcd c nàmvsp y đufhk ềfcen u thuộhgxw c sởrhyg hữcddh u chủhtby củhtby a chúcfag ng ta. Cho nêttvt n chủhtby nhâbccz n ta khôwdgw ng cầgfpf n cámrcc i thẻhlxs bàmvsp i chóshhu mámrcc củhtby a bọsrfw n Việxkvf t nhàmvsp mi.
Chỉnzss thấwnpb y thấwnpb p thoámrcc ng bóshhu ng xanh, tiếaveo p theo hai tiếaveo ng bốpqtf p, bốpqtf p. Quámrcc ch Quỳpqxq bịrhyg Thanh-Mai támrcc t cho hai cámrcc i nảsrfw y lửscpo a. Nóshhu bưhoyx ng mặbpjp t lùfdpb i lạnjxp i. Thanh-Mai mắkwub ng:
- Nàmvsp y Quámrcc ch côwdgw ng tửscpo . Hôwdgw m qua, em ta bắkwub t đufhk ựmfxk ơqxfw c côwdgw ng tửscpo vàmvsp o đufhk ềfcen n thờsrfw Đyscs ứjhbl c Ôgdkj ng ămfxk n trộhgxw m. Giámrcc nhưhoyx chúcfag ng ta cho côwdgw ng tửscpo mộhgxw t nhámrcc t dao, rồfcen i bámrcc o quan, thìoqwx liệxkvf u cámrcc i tírcfm nh mệxkvf nh côwdgw ng tửscpo cóshhu cònjxp n khôwdgw ng? Lạnjxp i nhưhoyx vừaveo a rồfcen i, nếaveo u ta lấwnpb y tírcfm nh mệxkvf nh côwdgw ng tửscpo , thìoqwx giờsrfw nàmvsp y côwdgw ng tửscpo chỉnzss cònjxp n làmvsp cámrcc i xámrcc c khôwdgw ng hồfcen n. Côwdgw ng tửscpo nhụfcen c mạnjxp giònjxp ng giốpqtf ng Việxkvf t củhtby a chúcfag ng ta làmvsp chóshhu . Nếaveo u ta nhụfcen c mạnjxp giònjxp ng giốpqtf ng Hámrcc n củhtby a côwdgw ng tửscpo nhưhoyx vậschx y, côwdgw ng tửscpo cóshhu chịrhyg u khôwdgw ng?
Nho sinh hưhoyx ớowcd ng vàmvsp o Nùfdpb ng-Sơqxfw n tửscpo :
- Lãymlm o đufhk ạnjxp o sĩnjxp kia. Ngưhoyx ờsrfw i cóshhu mau thảsrfw Triệxkvf u Anh ra, rồfcen i xin lỗpnfn i y ngay khôwdgw ng. Nếaveo u chậschx m trễrhvo tírcfm nh mệxkvf nh têttvt n chủhtby nhâbccz n củhtby a mi nguy trong chốpqtf c lámrcc t. Vìoqwx y bịrhyg trúcfag ng đufhk ộhgxw c. Cònjxp n bọsrfw n mi sẽfurc khôwdgw ng cóshhu đufhk ấwnpb t màmvsp chôwdgw n.
Hàmvsp Thiệxkvf n-Lãymlm m quámrcc t lêttvt n:
- Khôwdgw ng bao giờsrfw . Khôwdgw ng bao giờsrfw thảsrfw bọsrfw n ămfxk n trộhgxw m. Cámrcc c ngưhoyx ờsrfw i cóshhu bảsrfw n lĩnjxp nh gìoqwx thìoqwx cứjhbl dởrhyg ra.
Têttvt n mặbpjp t lưhoyx ỡugyo i cầgfpf y hưhoyx ớowcd ng Thanh-Mai:
- Trầgfpf n côwdgw nưhoyx ơqxfw ng. Tạnjxp i hạnjxp chỉnzss muốpqtf n đufhk ốpqtf i thoạnjxp i vớowcd i côwdgw nưhoyx ơqxfw ng thôwdgw i. Đyscs ểitnf giữcddh hònjxp a khírcfm giữcddh a hai bêttvt n. Mong côwdgw nưhoyx ơqxfw ng thảsrfw Triệxkvf u Anh ra. Chúcfag ng ta cùfdpb ng cưhoyx ờsrfw i xònjxp a mộhgxw t tiếaveo ng, rồfcen i bỏqwaw qua hếaveo t. Côwdgw nưhoyx ơqxfw ng nghĩnjxp sao?
Thanh-Mai liếaveo c nhìoqwx n Nùfdpb ng-Sơqxfw n tửscpo , rồfcen i đufhk ámrcc p:
- Cũbjnx ng đufhk ưhoyx ợshhu c. Song côwdgw ng tửscpo phảsrfw i trao thuốpqtf c giảsrfw i cho anh cảsrfw tiểitnf u nữcddh trưhoyx ớowcd c đufhk ãymlm . Nàmvsp y côwdgw ng tửscpo , ngưhoyx ờsrfw i vẫwnpb n chưhoyx a cho chúcfag ng tôwdgw i biếaveo t cao danh quírcfm tírcfm nh đufhk ấwnpb y.
Gãymlm mặbpjp t lưhoyx ỡugyo i càmvsp y hưhoyx ớowcd ng vàmvsp o Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh:
- Ngưhoyx ờsrfw i cho côwdgw nưhoyx ơqxfw ng biếaveo t ta làmvsp ai đufhk i.
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh rúcfag t trong bọsrfw c ra mộhgxw t cuộhgxw n giấwnpb y, đufhk ưhoyx a cho Thanh-Mai:
- Trầgfpf n côwdgw nưhoyx ơqxfw ng. Côwdgw nưhoyx ơqxfw ng cứjhbl mởrhyg ra đufhk ọsrfw c sẽfurc biếaveo t chủhtby nhâbccz n tôwdgw i làmvsp ai?
Thanh-Mai đufhk ịrhyg nh tiếaveo p cuộhgxw n giấwnpb y, thìoqwx Tựmfxk -Mai la lớowcd n:
- Chịrhyg Thanh, cẩjgzy n thậschx n, coi chừaveo ng trúcfag ng đufhk ộhgxw c.
Gãymlm mặbpjp t lưhoyx ỡugyo i cầgfpf y cưhoyx ờsrfw i:
- Cậschx u em ơqxfw i. Sao cậschx u đufhk ầgfpf n lắkwub m vậschx y. Chịrhyg cậschx u làmvsp trang quốpqtf c sắkwub c thiêttvt n hưhoyx ơqxfw ng, dùfdpb kẻhlxs ngu phu ngu phụfcen trôwdgw ng thấwnpb y, hồfcen n phámrcc ch cũbjnx ng bay phơqxfw i phớowcd i. Huốpqtf ng hồfcen bọsrfw n ta? Vưhoyx ơqxfw ng tiêttvt n sinh làmvsp vămfxk n nhâbccz n, đufhk ỗpnfn tiếaveo n-sĩnjxp , đufhk ờsrfw i nàmvsp o nỡugyo hạnjxp i chịrhyg cậschx u. Hơqxfw n nữcddh a, Vưhoyx ơqxfw ng tiêttvt n sinh làmvsp ngưhoyx ờsrfw i theo hầgfpf u ta. Chịrhyg cậschx u đufhk ãymlm lọsrfw t mắkwub t ta. Tiêttvt n sinh cóshhu gan bằvzur ng trờsrfw i cũbjnx ng khôwdgw ng giámrcc m vớowcd i vôwdgw phéufhk p vớowcd i nàmvsp ng.
Thanh-Mai mởrhyg trụfcen c giấwnpb y ra. Hai bêttvt n vẽfurc hai con rồfcen ng bằvzur ng thiếaveo p vàmvsp ng lóshhu ng lámrcc nh. Hai con rồfcen ng chầgfpf u vàmvsp o nhau trong tưhoyx thếaveo tranh viêttvt n ngọsrfw c đufhk ỏqwaw chóshhu i. Dưhoyx ớowcd i cóshhu hàmvsp ng chữcddh :
Thừaveo a thiêttvt n hưhoyx ng vậschx n, Thiêttvt n-thámrcc nh hoàmvsp ng đufhk ếaveo (1) chỉnzss dụfcen chọsrfw hoàmvsp ng thúcfag c làmvsp Bìoqwx nh-nam vưhoyx ơqxfw ng Triệxkvf u Thàmvsp nh, lĩnjxp nh phụfcen quốpqtf c thámrcc i úcfag y thay mặbpjp t trẫwnpb m kinh lýzuaw cámrcc c vùfdpb ng Mâbccz n-Quảsrfw ng đufhk ểitnf phủhtby dụfcen khêttvt đufhk ộhgxw ng, man di. Bámrcc ch quan vămfxk n võgdkj phảsrfw i nhấwnpb t nhấwnpb t tuâbccz n lệxkvf nh đufhk iềfcen u đufhk ộhgxw ng.
Ghi chúcfag ,
(1) Thoámrcc t-Thoámrcc t, Tốpqtf ng-sửscpo , quyểitnf n 9-10-11-12, Nhâbccz n-tôwdgw ng bảsrfw n kỷoyri , Trung-hoa thưhoyx cụfcen c Thưhoyx ợshhu ng-hảsrfw i xuấwnpb t bảsrfw n 1977, trang 175-253: Thiêttvt n-thámrcc nh, niêttvt n hiệxkvf u củhtby a vua Nhâbccz n-tôwdgw ng nhàmvsp Tốpqtf ng gồfcen m támrcc m nămfxk m (1023-1030). Sau khi chếaveo t, vua Nhâbccz n-tôwdgw ng đufhk ưhoyx ợshhu c suy tôwdgw n làmvsp Nhâbccz n-tôwdgw ng, thểitnf thiêttvt n phámrcc p đufhk ạnjxp o, cựmfxk c côwdgw ng toàmvsp n đufhk ứjhbl c, thầgfpf n vămfxk n thámrcc nh vũbjnx , duệxkvf triếaveo t, minh hiếaveo u hoàmvsp ng đufhk ếaveo
Thanh-Mai cưhoyx ờsrfw i nhạnjxp t:
- Thìoqwx ra Bìoqwx nh-nam vưhoyx ơqxfw ng nhàmvsp Đyscs ạnjxp i-Tốpqtf ng giámrcc lâbccz m Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t. Nàmvsp y vưhoyx ơqxfw ng gia. Trong chiếaveo u chỉnzss hoàmvsp ng đufhk ếaveo Đyscs ạnjxp i-Tốpqtf ng ủhtby y thámrcc c cho vưhoyx ơqxfw ng gia kinh lýzuaw Mâbccz n, Việxkvf t. Tạnjxp i sao vưhoyx ơqxfw ng gia lạnjxp i vàmvsp o Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t củhtby a chúcfag ng tôwdgw i.
Triệxkvf u Thàmvsp nh cưhoyx ờsrfw i:
- Trong chiếaveo u chỉnzss nóshhu i rõgdkj phủhtby dụfcen khêttvt đufhk ộhgxw ng, man di. Giao-chỉnzss làmvsp đufhk ấwnpb t man di. Nêttvt n côwdgw -gia phảsrfw i lặbpjp n lộhgxw i sang, hầgfpf u đufhk ạnjxp y dỗpnfn . Vua đufhk ấwnpb t Giao-chỉnzss củhtby a côwdgw nưhoyx ơqxfw ng làmvsp Lýzuaw Côwdgw ng-Uẩjgzy n đufhk ưhoyx ợshhu c bảsrfw n triềfcen u phong tưhoyx ớowcd c Giao-chỉnzss quậschx n-vưhoyx ơqxfw ng. Lãymlm nh đufhk ịrhyg a Giao-chỉnzss chẳhoyx ng qua làmvsp mộhgxw t quậschx n củhtby a thiêttvt n tửscpo . Côwdgw -gia đufhk ưhoyx ờsrfw ng đufhk ưhoyx ờsrfw ng làmvsp Thámrcc i-úcfag y phụfcen quốpqtf c. Côwdgw gia phảsrfw i đufhk ếaveo n tra xéufhk t, thìoqwx cóshhu chi làmvsp lạnjxp . Côwdgw nưhoyx ơqxfw ng nêttvt n biếaveo t côwdgw gia khôwdgw ng chỉnzss giữcddh chứjhbl c Phụfcen - quốpqtf c thámrcc i úcfag y.
Nghe Triệxkvf u Thàmvsp nh nóshhu i, Lýzuaw Long tỉnzss nh ngộhgxw . Chàmvsp ng chửscpo i thầgfpf m:
- Hôwdgw m trưhoyx ớowcd c đufhk ưhoyx ợshhu c tin tin bámrcc o Phụfcen -quốpqtf c thámrcc i úcfag y, hoàmvsp ng thúcfag c củhtby a vua Tốpqtf ng mưhoyx ợshhu n đufhk ưhoyx ờsrfw ng Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t, cầgfpf m đufhk ầgfpf u sứjhbl đufhk oàmvsp n sang Chiêttvt m. Ta cứjhbl tựmfxk hỏqwaw i nưhoyx ớowcd c Chiêttvt m nhỏqwaw béufhk . Xưhoyx a nay Tốpqtf ng chỉnzss cửscpo chứjhbl c quan ởrhyg biêttvt n giớowcd i Hoa-Việxkvf t đufhk i làmvsp đufhk ủhtby . Nay sao cóshhu sựmfxk lạnjxp đufhk ờsrfw i nhưhoyx vậschx y. Thìoqwx ra đufhk i sứjhbl chẳhoyx ng qua làmvsp lámrcc chắkwub n bềfcen ngoàmvsp i. Bêttvt n trong cònjxp n nhiềfcen u việxkvf c trọsrfw ng đufhk ạnjxp i nữcddh a.
Minh-Thiêttvt n đufhk ạnjxp i sưhoyx dùfdpb ng lămfxk ng khôwdgw ng truyềfcen n ngữcddh róshhu t vàmvsp o tai chàmvsp ng:
- Chủhtby nhâbccz n phảsrfw i cẩjgzy n thậschx n. Têttvt n Triệxkvf u Thàmvsp nh làmvsp nhâbccz n vậschx t kiệxkvf t hiệxkvf t bậschx c nhấwnpb t Tốpqtf ng triềfcen u. Mưhoyx u trírcfm củhtby a y hiếaveo m ai theo kịrhyg p. Y lạnjxp i làmvsp ngưhoyx ờsrfw i tinh minh mẫwnpb n cámrcc n, biếaveo t thu phụfcen c nhâbccz n tâbccz m. Y sang đufhk âbccz y vớowcd i niềfcen m kiêttvt u hãymlm nh. Ta hãymlm y làmvsp m nhưhoyx khôwdgw ng biếaveo t y làmvsp ai gâbccz y cho y mộhgxw t írcfm t thấwnpb t bạnjxp i. Khi y hếaveo t kiêttvt u hãymlm nh, ta tìoqwx m cámrcc ch đufhk ưhoyx a y lêttvt n. Nhưhoyx vậschx y y thàmvsp nh bạnjxp n củhtby a ta. Y đufhk ãymlm thâbccz n Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t, írcfm t ra ta cóshhu mưhoyx ơqxfw i nămfxk m thanh bìoqwx nh. Sau mưhoyx ơqxfw i nămfxk m, dâbccz n ta giầgfpf u, binh ta mạnjxp nh. Ta khôwdgw ng sợshhu Tốpqtf ng nữcddh a.
Lýzuaw Long dùfdpb ng lămfxk ng khôwdgw ng truyềfcen n ngữcddh nóshhu i vàmvsp o tai Thanh-Mai:
- Tam muộhgxw i! Phảsrfw i cẩjgzy n thậschx n. Khi chưhoyx a cóshhu ýzuaw kiếaveo n củhtby a anh, tuyệxkvf t đufhk ốpqtf i khôwdgw ng nêttvt n khinh thưhoyx ờsrfw ng bọsrfw n nàmvsp y. Tam muộhgxw i hãymlm y nhắkwub c lạnjxp i nguyêttvt n vămfxk n nhữcddh ng gìoqwx anh nóshhu i vàmvsp o tai tam muộhgxw i đufhk ểitnf đufhk ưhoyx a bọsrfw n nàmvsp y vàmvsp o bẫwnpb y.
Rồfcen i chàmvsp ng róshhu t vàmvsp o tai Thanh-Mai.
Thanh-Mai thảsrfw n nhiêttvt n:
- Rừaveo ng nàmvsp o, cọsrfw p ấwnpb y. Giang sơqxfw n nàmvsp o, anh hùfdpb ng ấwnpb y. Tiểitnf u nữcddh biếaveo t vưhoyx ơqxfw ng gia cònjxp n nhậschx n nhiềfcen u chứjhbl c tưhoyx ớowcd ng khámrcc c, kểitnf ra dàmvsp i đufhk ếaveo n trămfxk m chữcddh .
Triệxkvf u Thàmvsp nh tưhoyx ơqxfw i néufhk t mặbpjp t:
- Nếaveo u côwdgw nưhoyx ơqxfw ng nóshhu i đufhk ưhoyx ợshhu c rõgdkj côwdgw gia làmvsp ai. Côwdgw gia xin cúcfag i đufhk ầgfpf u tôwdgw n côwdgw nưhoyx ơqxfw ng làmvsp m sưhoyx mẫwnpb u.
Thanh-Mai hưhoyx ớowcd ng vàmvsp o Minh-Thiêttvt n, Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh:
- Ởzebj đufhk âbccz y cóshhu thủhtby toạnjxp Đyscs ạnjxp t-Ma đufhk ưhoyx ờsrfw ng chùfdpb a Thiếaveo u-lâbccz m cùfdpb ng Vưhoyx ơqxfw ng chuyểitnf n-vậschx n sứjhbl làmvsp m chứjhbl ng cho cuộhgxw c đufhk ámrcc nh đufhk ốpqtf nàmvsp y. Cứjhbl nhưhoyx Triệxkvf u vưhoyx ơqxfw ng gia nóshhu i, nếaveo u tiểitnf u nữcddh nóshhu i rõgdkj châbccz n tưhoyx ớowcd ng củhtby a vưhoyx ơqxfw ng gia. Vưhoyx ơqxfw ng gia sẽfurc tôwdgw n tiểitnf u nữcddh làmvsp m sưhoyx mẫwnpb u. Cóshhu phảsrfw i thếaveo khôwdgw ng?
Minh-Thiêttvt n, Duy-Chírcfm nh đufhk ồfcen ng nóshhu i:
- Đyscs úcfag ng thếaveo . Chúcfag ng tôwdgw i xin làmvsp m chứjhbl ng cho vưhoyx ơqxfw ng gia. Cònjxp n côwdgw nưhoyx ơqxfw ng, ai sẽfurc làmvsp m chứjhbl ng cho côwdgw nưhoyx ơqxfw ng?
Thanh-Mai hưhoyx ớowcd ng vàmvsp o Minh-Thiêttvt n:
- Xin đufhk ạnjxp i sưhoyx làmvsp m chứjhbl ng cho đufhk ệxkvf tửscpo .
Minh-Thiêttvt n gậschx t đufhk ầgfpf u. Nàmvsp ng lạnjxp i hưhoyx ớowcd ng vàmvsp o Tịrhyg nh-Huyềfcen n:
- Xin sưhoyx phụfcen làmvsp m chứjhbl ng cho đufhk ệxkvf tửscpo .
Tịrhyg nh-Huyềfcen n cũbjnx ng gậschx t đufhk ầgfpf u.
Thanh-Mai dơqxfw tay lêttvt n:
- Nếaveo u nhưhoyx tiểitnf u nữcddh khôwdgw ng nóshhu i đufhk ưhoyx ợshhu c châbccz n tưhoyx ớowcd ng vưhoyx ơqxfw ng gia. Tiểitnf u nữcddh nguyệxkvf n làmvsp m tỳpqxq nữcddh cho vưhoyx ơqxfw ng gia cảsrfw đufhk ờsrfw i. Cònjxp n nhưhoyx tiểitnf u nữcddh nóshhu i đufhk ưhoyx ợshhu c hếaveo t cuộhgxw c đufhk ờsrfw i vưhoyx ơqxfw ng gia ra, tiểitnf u nữcddh đufhk âbccz u đufhk ủhtby tàmvsp i đufhk ứjhbl c gìoqwx màmvsp dámrcc m làmvsp m sưhoyx mẫwnpb u vưhoyx ơqxfw ng gia. Bởrhyg i sưhoyx phụfcen vưhoyx ơqxfw ng gia làmvsp đufhk ạnjxp i sưhoyx Minh-Thiêttvt n, đufhk ạnjxp o cao đufhk ứjhbl c trọsrfw ng ai bìoqwx . Tiểitnf u nữcddh ngồfcen i cao bằvzur ng ngưhoyx ờsrfw i, khôwdgw ng tổscpo n thọsrfw màmvsp chếaveo t thìoqwx sưhoyx phụfcen , phụfcen thâbccz n cũbjnx ng đufhk ámrcc nh quèdwhk .
Triệxkvf u Thàmvsp nh hỏqwaw i:
- Vậschx y côwdgw nưhoyx ơqxfw ng muốpqtf n côwdgw gia làmvsp m gìoqwx ?
- Tiểitnf u nữcddh chỉnzss xin vưhoyx ơqxfw ng gia làmvsp m cho ba đufhk iềfcen u. Nhữcddh ng đufhk iềfcen u đufhk óshhu khôwdgw ng làmvsp m hạnjxp i đufhk ếaveo n quốpqtf c thểitnf Thiêttvt n-triềfcen u, cũbjnx ng khôwdgw ng trámrcc i vớowcd i luâbccz n lýzuaw Hoa, Việxkvf t.
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh thấwnpb y Thanh-Mai dámrcc m nhậschx n đufhk ámrcc nh cuộhgxw c cảsrfw đufhk ờsrfw i ngưhoyx ờsrfw i. Y chộhgxw t dạnjxp , đufhk ưhoyx a mắkwub t cho Triệxkvf u Thàmvsp nh, ýzuaw muốpqtf n bảsrfw o y lui đufhk i làmvsp hơqxfw n. Nhưhoyx ng Triệxkvf u Thàmvsp nh tin rằvzur ng trừaveo nhữcddh ng ngưhoyx ờsrfw i trong triềfcen u Tốpqtf ng, khôwdgw ng ai biếaveo t rõgdkj châbccz n tưhoyx ớowcd ng củhtby a y, nêttvt n y im lặbpjp ng chờsrfw đufhk ợshhu i.
Thanh-Mai hắkwub ng rặbpjp ng mộhgxw t tiếaveo ng, rồfcen i nóshhu i:
- Vưhoyx ơqxfw ng gia họsrfw Triệxkvf u thìoqwx đufhk úcfag ng. Song têttvt n khôwdgw ng phảsrfw i Thàmvsp nh. Vưhoyx ơqxfw ng gia ơqxfw i, vưhoyx ơqxfw ng gia nêttvt n vềfcen cámrcc ch chứjhbl c cámrcc i ôwdgw ng Vưhoyx ơqxfw ng Tămfxk ng (2) vềfcen tộhgxw i làmvsp m việxkvf c quâbccz n quốpqtf c trọsrfw ng sựmfxk màmvsp quámrcc hồfcen đufhk ồfcen đufhk i.
Ghi chúcfag
(2) Sámrcc ch đufhk ãymlm dẫwnpb n (1), quyểitnf n 310, trang mưhoyx ờsrfw i nghìoqwx n mộhgxw t trămfxk m támrcc m mưhoyx ơqxfw i hai đufhk ếaveo n trang mưhoyx ờsrfw i nghìoqwx n mộhgxw t trămfxk m támrcc m mưhoyx ơqxfw i sámrcc u (10.182-10.186), Vưhoyx ơqxfw ng Tămfxk ng liệxkvf t truyệxkvf n.
Triệxkvf u Thàmvsp nh nghe đufhk ếaveo n têttvt n Vưhoyx ơqxfw ng Tămfxk ng, thìoqwx giậschx t mìoqwx nh:
- Tạnjxp i sao lạnjxp i cámrcc ch chứjhbl c y?
Thanh-Mai lắkwub c đufhk ầgfpf u:
- Chếaveo t thựmfxk c! Nămfxk m trưhoyx ớowcd c đufhk âbccz y, thờsrfw i vua Châbccz n-tôwdgw ng, chấwnpb m đufhk ậschx u gầgfpf n hai nghìoqwx n tiếaveo n sĩnjxp . Nhâbccz n tàmvsp i nhưhoyx lámrcc trêttvt n rừaveo ng, màmvsp sao lạnjxp i dùfdpb ng gãymlm Vưhoyx ơqxfw ng Tămfxk ng hồfcen đufhk ồfcen thếaveo nhỉnzss ? Tiểitnf u nữcddh nghe, niêttvt n hiệxkvf u Càmvsp n-hưhoyx ng nguyêttvt n niêttvt n, thámrcc ng hai, ngàmvsp y Mậschx u-Ngọsrfw (1022). Vua Châbccz n-tôwdgw ng bămfxk ng, đufhk ưhoyx ợshhu c con làmvsp Thiêttvt n-thámrcc nh hoàmvsp ng đufhk ếaveo tôwdgw n làmvsp m Ứaveo ng phùfdpb kêttvt cổscpo , thầgfpf n côwdgw ng tuyêttvt n đufhk ứjhbl c, vămfxk n minh, vũbjnx đufhk ịrhyg nh, chưhoyx ơqxfw ng thámrcc nh nguyêttvt n hiếaveo u hoàmvsp ng đufhk ếaveo . Vừaveo a lêttvt n ngôwdgw i thámrcc ng hai, thámrcc ng bẩjgzy y, ngàmvsp y Tâbccz n-Mùfdpb i phong Vưhoyx ơqxfw ng Tămfxk ng làmvsp m Trung thưhoyx thịrhyg lang, đufhk ồfcen ng trung thưhoyx môwdgw n hạnjxp bìoqwx nh chưhoyx ơqxfw ng sựmfxk , Tậschx p-hiềfcen n việxkvf n đufhk ạnjxp i họsrfw c sĩnjxp . Cóshhu đufhk úcfag ng khôwdgw ng?
Triệxkvf u Thàmvsp nh gậschx t đufhk ầgfpf u. Thanh-Mai tiếaveo p:
- Nhưhoyx vậschx y chiếaveo u chỉnzss vừaveo a rồfcen i do y soạnjxp n, tâbccz u Thiêttvt n-thámrcc nh hoàmvsp ng đufhk ếaveo kiềfcen m thựmfxk . Y soạnjxp n chiếaveo u chỉnzss nhưhoyx thếaveo thựmfxk c dốpqtf t hếaveo t chỗpnfn nóshhu i !
- Vưhoyx ơqxfw ng đufhk ạnjxp i-họsrfw c sĩnjxp cóshhu chỗpnfn nàmvsp o dốpqtf t đufhk âbccz u?
- Sao lạnjxp i khôwdgw ng. Trong chiếaveo u chỉnzss y viếaveo t Hoàmvsp ng thúcfag c Triệxkvf u Thàmvsp nh làmvsp dốpqtf t rồfcen i!
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh lắkwub c đufhk ầgfpf u:
- Xin côwdgw nưhoyx ơqxfw ng nóshhu i rõgdkj hơqxfw n.
- Nàmvsp y nhéufhk , Thámrcc i-tôwdgw ng cóshhu mưhoyx ờsrfw i hoàmvsp ng tửscpo . Khi
đufhk ặbpjp t têttvt n cho cámrcc c con, vua Thámrcc i-tôwdgw ng đufhk ềfcen u tìoqwx m chữcddh cóshhu bộhgxw nhâbccz n đufhk ứjhbl ng bêttvt n cạnjxp nh. Vậschx y khi y viếaveo t chiếaveo u chỉnzss đufhk ặbpjp t cho vưhoyx ơqxfw ng gia cámrcc i têttvt n mớowcd i, cũbjnx ng phảsrfw i tìoqwx m chữcddh cóshhu bộhgxw nhâbccz n đufhk ứjhbl ng mớowcd i đufhk úcfag ng chứjhbl ? Cóshhu đufhk âbccz u lạnjxp i đufhk ặbpjp t têttvt n Thàmvsp nh, vớowcd i bộhgxw ngôwdgw n bêttvt n cạnjxp nh? (3).
Ghi chúcfag ,
(3) Sámrcc ch đufhk ãymlm dẫwnpb n (1), Liệxkvf t truyệxkvf n đufhk ệxkvf tứjhbl , Tôwdgw ng thấwnpb t truyệxkvf n 2, quyểitnf n 245, trang támrcc m nghìoqwx n sámrcc u trămfxk m chírcfm n mưhoyx ơqxfw i ba đufhk ếaveo n trang támrcc m nghìoqwx n bẩjgzy y trămfxk m mưhoyx ờsrfw i támrcc m (8.693-8.718).
Triệxkvf u Thàmvsp nh gậschx t đufhk ầgfpf u:
- Cho rằvzur ng Vưhoyx ơqxfw ng đufhk ạnjxp i-họsrfw c sĩnjxp sơqxfw xuấwnpb t. Song côwdgw nưhoyx ơqxfw ng đufhk ãymlm biếaveo t gìoqwx vềfcen côwdgw gia đufhk âbccz u?
Tựmfxk -Mai cưhoyx ờsrfw i khúcfag c khírcfm ch:
- Vưhoyx ơqxfw ng gia ơqxfw i! Chỉnzss nguyêttvt n nhữcddh ng chi tiếaveo t nhỏqwaw , cùfdpb ng ngàmvsp y thámrcc ng diễrhvo n ra trong triềfcen u Tốpqtf ng, phámrcc i Đyscs ôwdgw ng-a nhàmvsp tôwdgw i cũbjnx ng hay. Hỏqwaw i rằvzur ng biếaveo n cốpqtf lớowcd n hơqxfw n núcfag i Trưhoyx ờsrfw ng-sơqxfw n rằvzur ng vưhoyx ơqxfw ng gia làmvsp ai, khôwdgw ng lẽfurc chúcfag ng tôwdgw i khôwdgw ng biếaveo t. Chịrhyg Thanh, nóshhu i mau đufhk i.
Sựmfxk thựmfxk c câbccz u nàmvsp y Huệxkvf -Sinh dùfdpb ng lămfxk ng khôwdgw ng truyềfcen n ngữcddh nóshhu i vàmvsp o tai Tựmfxk -Mai xui nóshhu . Nguyêttvt n vămfxk n ôwdgw ng vírcfm lớowcd n hơqxfw n núcfag i Thámrcc i-sơqxfw n nhưhoyx ngưhoyx ờsrfw i Trung-quốpqtf c hay vírcfm von. Vìoqwx núcfag i Thámrcc i-sơqxfw n thựmfxk c ra khôwdgw ng lớowcd n, nhưhoyx ng vìoqwx nóshhu lớowcd n nhấwnpb t trong cámrcc c núcfag i ởrhyg quêttvt hưhoyx ơqxfw ng Khổscpo ng-tửscpo . Tựmfxk -Mai đufhk ưhoyx ợshhu c bốpqtf giámrcc o dụfcen c yêttvt u nưhoyx ớowcd c, nóshhu khôwdgw ng thírcfm ch vírcfm von kiểitnf u Tầgfpf u, màmvsp đufhk ổscpo i lạnjxp i vírcfm von theo ngưhoyx ờsrfw i Việxkvf t. Nóshhu i đufhk ổscpo i chữcddh Thámrcc i-sơqxfw n thàmvsp nh chửscpo Trưhoyx ờsrfw ng-sơqxfw n làmvsp têttvt n rặbpjp ng núcfag i dàmvsp i ởrhyg Nam Cửscpo u-châbccz n.
Thanh-Mai ngưhoyx ớowcd c mắkwub t nhìoqwx n trờsrfw i. Ádwhk nh trămfxk ng chiếaveo u trêttvt n khuôwdgw n mặbpjp t thanh túcfag củhtby a nàmvsp ng đufhk ẹgwtf p vôwdgw cùfdpb ng. Nàmvsp ng tiếaveo p:
- Thiêttvt n-thámrcc nh hoàmvsp ng đufhk ếaveo gọsrfw i vưhoyx ơqxfw ng gia làmvsp hoàmvsp ng thúcfag c. Nhưhoyx vậschx y vưhoyx ơqxfw ng gia làmvsp con vua Thámrcc i-tôwdgw ng. Vua Thámrcc i-tôwdgw ng cóshhu mưhoyx ờsrfw i hoàmvsp ng tửscpo . Vua Châbccz n-tôwdgw ng đufhk ứjhbl ng thứjhbl ba. Con cảsrfw têttvt n Nguyêttvt n-Támrcc , tưhoyx ớowcd c phong Hámrcc n vưhoyx ơqxfw ng. Ôgdkj ng nàmvsp y bịrhyg bệxkvf nh khậschx t khùfdpb ng, chắkwub c khôwdgw ng phảsrfw i vưhoyx ơqxfw ng gia.
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh gậschx t đufhk ầgfpf u tỏqwaw vẻhlxs côwdgw ng nhậschx n lờsrfw i Thanh-Mai nóshhu i đufhk úcfag ng.
- Con thứjhbl nhìoqwx têttvt n Nguyêttvt n-Hy làmvsp m thámrcc i tửscpo bịrhyg ámrcc m toámrcc n chếaveo t. Khi chếaveo t vẫwnpb n chẳhoyx ng cóshhu chứjhbl c tưhoyx ớowcd c gìoqwx . Khôwdgw ng cầgfpf n bàmvsp n đufhk ếaveo n. Con thứjhbl ba làmvsp vua Châbccz n-tôwdgw ng. Vua Châbccz n-tôwdgw ng mớowcd i bămfxk ng hàmvsp nămfxk m nămfxk m trưhoyx ớowcd c. Chắkwub c vưhoyx ơqxfw ng gia khôwdgw ng phảsrfw i ngàmvsp i.
Minh-Thiêttvt n thấwnpb y Thanh-Mai mớowcd i mưhoyx ờsrfw i támrcc m, mưhoyx ờsrfw i chírcfm n, đufhk ãymlm biếaveo t dùfdpb ng lýzuaw luậschx n loạnjxp i suy, tìoqwx m châbccz n tưhoyx ớowcd ng Triệxkvf u Thàmvsp nh. Ôgdkj ng gậschx t đufhk ầgfpf u tỏqwaw ýzuaw khâbccz m phụfcen c trong lònjxp ng:
- Mìoqwx nh nghe chưhoyx ởrhyg ng môwdgw n phámrcc i Đyscs ôwdgw ng-a khéufhk t tiếaveo ng thiêttvt n hạnjxp , quảsrfw khôwdgw ng sai. Mộhgxw t thiếaveo u nữcddh nhỏqwaw tuổscpo i thếaveo kia, màmvsp y huấwnpb n luyệxkvf n đufhk ầgfpf y mộhgxw t đufhk ầgfpf u kiếaveo n thứjhbl c. Nhưhoyx vậschx y đufhk ủhtby thấwnpb y y bámrcc c họsrfw c đufhk ếaveo n chừaveo ng nàmvsp o?
Minh-Thiêttvt n đufhk âbccz u ngờsrfw nhữcddh ng gìoqwx Thanh-Mai nóshhu i, đufhk ềfcen u do Lýzuaw Long róshhu t vàmvsp o tai nàmvsp ng cảsrfw .
- Con thứjhbl tưhoyx têttvt n Nguyêttvt n-Phậschx n tưhoyx ớowcd c phong Thưhoyx ơqxfw ng-vưhoyx ơqxfw ng. Ôgdkj ng nàmvsp y khôwdgw ng biếaveo t võgdkj côwdgw ng, chắkwub c chắkwub n chỉnzss luẩjgzy n quẩjgzy n ởrhyg Biệxkvf n-kinh, khôwdgw ng thểitnf làmvsp vưhoyx ơqxfw ng gia. Con thứjhbl nămfxk m têttvt n Nguyêttvt n-Kiệxkvf t tưhoyx ớowcd c phong Việxkvf t vưhoyx ơqxfw ng. Việxkvf t vưhoyx ơqxfw ng đufhk ang trấwnpb n thủhtby Đyscs àmvsp m-châbccz u. Hiệxkvf n Việxkvf t vưhoyx ơqxfw ng dồfcen n hếaveo t khảsrfw nămfxk ng tổscpo chứjhbl c đufhk ạnjxp i hộhgxw i vămfxk n nhâbccz n danh sĩnjxp , đufhk âbccz u cóshhu thờsrfw i giờsrfw sang Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t. Vưhoyx ơqxfw ng gia chẳhoyx ng cóshhu thểitnf làmvsp Việxkvf t vưhoyx ơqxfw ng.
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh gậschx t đufhk ầgfpf u côwdgw ng nhậschx n lýzuaw luậschx n củhtby a Thanh-Mai đufhk úcfag ng.
- Con thứjhbl sámrcc u têttvt n Nguyêttvt n-Súcfag c, tưhoyx ớowcd c phong Trấwnpb n vưhoyx ơqxfw ng. Trấwnpb n vưhoyx ơqxfw ng hiệxkvf n đufhk ang trọsrfw ng nhậschx m vùfdpb ng Bắkwub c biêttvt n, đufhk ốpqtf i đufhk ầgfpf u vớowcd i Liêttvt u. Vưhoyx ơqxfw ng gia khôwdgw ng thểitnf làmvsp Trấwnpb n vưhoyx ơqxfw ng đufhk ưhoyx ợshhu c. Con thứjhbl bẩjgzy y têttvt n Nguyêttvt n-Xứjhbl ng tưhoyx ớowcd c phong Sởrhyg vưhoyx ơqxfw ng. Cámrcc i ôwdgw ng Sởrhyg vưhoyx ơqxfw ng chỉnzss thírcfm ch thanh sắkwub c. Mộhgxw t ngàmvsp y khôwdgw ng nghe đufhk àmvsp n ngọsrfw t hámrcc t hay, e ôwdgw ng ta buồfcen n đufhk ếaveo n chếaveo t đufhk ưhoyx ợshhu c. Đyscs ờsrfw i nàmvsp o ôwdgw ng ta dámrcc m bỏqwaw cung đufhk iệxkvf n đufhk ếaveo n hoang sơqxfw n Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t làmvsp m chi. Vưhoyx ơqxfw ng gia càmvsp ng khôwdgw ng thểitnf làmvsp Sơqxfw vưhoyx ơqxfw ng.
Đyscs ếaveo n đufhk âbccz y, vìoqwx Lýzuaw Long chưhoyx a nóshhu i tiếaveo p đufhk ưhoyx ợshhu c. Thanh-Mai đufhk àmvsp nh ngừaveo ng lạnjxp i, nàmvsp ng nhìoqwx n trămfxk ng, nóshhu i bâbccz ng khuâbccz ng:
- Anh hùfdpb ng thiêttvt n hạnjxp đufhk âbccz u cóshhu nhiềfcen u. Tạnjxp i sao họsrfw khôwdgw ng ngồfcen i bêttvt n nhau, cùfdpb ng tạnjxp o hạnjxp nh phúcfag c cho dâbccz n Hoa, Việxkvf t nhỉnzss ?
Nhìoqwx n trămfxk ng, nhìoqwx n Lýzuaw Long, Triệxkvf u Thàmvsp nh rồfcen i nàmvsp ng tiếaveo p:
- Con thứjhbl támrcc m têttvt n Nguyêttvt n-Nghiễrhvo m tưhoyx ớowcd c phong Kinh vưhoyx ơqxfw ng. Ôgdkj ng nàmvsp y tiểitnf u nữcddh khôwdgw ng biếaveo t nhiềfcen u cho lắkwub m. Xin bỏqwaw trốpqtf ng. Con thứjhbl chírcfm n chếaveo t yểitnf u, chẳhoyx ng bàmvsp n làmvsp m chi. Con thứjhbl mưhoyx ờsrfw i têttvt n Nguyêttvt n-Nhưhoyx ợshhu ng, tưhoyx ớowcd c phong Sùfdpb ng vưhoyx ơqxfw ng. Sùfdpb ng vưhoyx ơqxfw ng vốpqtf n yếaveo u đufhk uốpqtf i, làmvsp con rểitnf đufhk ạnjxp i thầgfpf n Khấwnpb u Chuẩjgzy n, cóshhu hiềfcen m khírcfm ch vớowcd i Lưhoyx u quốpqtf c trưhoyx ợshhu ng, thâbccz n sinh Lưhoyx u thámrcc i hậschx u. Từaveo khi Lưhoyx u hậschx u thírcfm nh chírcfm nh, bàmvsp cámrcc ch chứjhbl c Khẩjgzy u Chuẩjgzy n hai lầgfpf n. Ôgdkj ng nàmvsp y phẫwnpb n uấwnpb t quámrcc màmvsp chếaveo t. Nhưhoyx vậschx y Sùfdpb ng vưhoyx ơqxfw ng hiệxkvf n bịrhyg nghi ngờsrfw , đufhk âbccz u cóshhu đufhk ưhoyx ợshhu c nắkwub m binh quyềfcen n, màmvsp sang Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t. Vưhoyx ơqxfw ng gia khôwdgw ng thểitnf làmvsp Sùfdpb ng vưhoyx ơqxfw ng.
Nghe Thanh-Mai đufhk ọsrfw c vanh vámrcc ch têttvt n, chứjhbl c tưhoyx ớowcd c củhtby a cámrcc c anh, em củhtby a chủhtby nhâbccz n ra, Duy-Chírcfm nh kinh hãymlm i. Nhưhoyx ng y vẫwnpb n nóshhu i cứjhbl ng:
- Cámrcc c vịrhyg vưhoyx ơqxfw ng, thiêttvt n hạnjxp ai khôwdgw ng biếaveo t têttvt n huýzuaw cùfdpb ng tưhoyx ớowcd c phong. Thếaveo chủhtby nhâbccz n tạnjxp i hạnjxp làmvsp ai?
- Cònjxp n ai nữcddh a! Chủhtby nhâbccz n củhtby a Vưhoyx ơqxfw ng đufhk ạnjxp i nhâbccz n làmvsp con thứjhbl támrcc m củhtby a vua Thámrcc i-tôwdgw ng.
Cảsrfw bọsrfw n Triệxkvf u Thàmvsp nh cùfdpb ng bậschx t lêttvt n tiếaveo ng:
- Giỏqwaw i.
- Theo luậschx t triềfcen u Tốpqtf ng, cámrcc c hoàmvsp ng tửscpo đufhk ếaveo n tuổscpo i mưhoyx ờsrfw i hai, mưhoyx ờsrfw i ba đufhk ềfcen u đufhk ưhoyx ợshhu c phong chứjhbl c tưhoyx ớowcd c, cho mởrhyg phủhtby đufhk ệxkvf riêttvt ng. Duy vưhoyx ơqxfw ng gia đufhk ưhoyx ợshhu c phụfcen hoàmvsp ng yêttvt u thưhoyx ơqxfw ng đufhk ặbpjp c biệxkvf t, cho hầgfpf u bêttvt n cạnjxp nh. Nămfxk m hai mưhoyx ơqxfw i tuổscpo i vẫwnpb n chưhoyx a cho mởrhyg phủhtby đufhk ệxkvf . Vìoqwx vậschx y trong cung gọsrfw i làmvsp Nhịrhyg thậschx p bámrcc t thámrcc i bảsrfw o. Ývnfh chỉnzss con thứjhbl támrcc m, hai mưhoyx ơqxfw i tuổscpo i chưhoyx a ởrhyg riêttvt ng. Chírcfm nh vìoqwx đufhk ưhoyx ợshhu c hầgfpf u cạnjxp nh vua phụfcen hoàmvsp ng. Vưhoyx ơqxfw ng gia thu thậschx p đufhk ưhoyx ợshhu c biếaveo t bao kinh nghiệxkvf m vềfcen tu thâbccz n, tềfcen gia, trịrhyg quốpqtf c, bìoqwx nh thiêttvt n hạnjxp . Cóshhu thểitnf nóshhu i trong triềfcen u Tốpqtf ng, cảsrfw hoàmvsp ng thâbccz n quốpqtf c thírcfm ch lẫwnpb n vămfxk n thầgfpf n, võgdkj tưhoyx ớowcd ng khôwdgw ng ai cóshhu thểitnf so sámrcc nh đufhk ưhoyx ợshhu c vớowcd i vưhoyx ơqxfw ng gia.
Triệxkvf u Thàmvsp nh muốpqtf n biếaveo t nhậschx n xéufhk t củhtby a hàmvsp o kiệxkvf t Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t vềfcen mìoqwx nh. Y hỏqwaw i:
- Khôwdgw ng thểitnf so sámrcc nh vềfcen phưhoyx ơqxfw ng diệxkvf n gìoqwx , thưhoyx a côwdgw nưhoyx ơqxfw ng?
- Võgdkj , vưhoyx ơqxfw ng gia khôwdgw ng thểitnf bằvzur ng Minh-Thiêttvt n đufhk ạnjxp i sưhoyx , cùfdpb ng Vưhoyx ơqxfw ng, đufhk ạnjxp i nhâbccz n, cũbjnx ng nhưhoyx Hoa-sơqxfw n tứjhbl lãymlm o, cùfdpb ng cámrcc c vịrhyg võgdkj trạnjxp ng nguyêttvt n, bảsrfw ng nhảsrfw n, thámrcc m hoa. Vămfxk n khôwdgw ng thểitnf bằvzur ng Tưhoyx -đufhk ồfcen kiêttvt m thịrhyg trung, thưhoyx ợshhu ng thưhoyx tảsrfw bộhgxw c xạnjxp Đyscs inh Vịrhyg . Lạnjxp i khôwdgw ng thểitnf bằvzur ng Tưhoyx -khôwdgw ng kiêttvt m thịrhyg trung, Khu-mậschx t việxkvf n sứjhbl , thưhoyx ợshhu ng thưhoyx hữcddh u bộhgxw c xa Phùfdpb ng Thừaveo a. Càmvsp ng khôwdgw ng thểitnf so sámrcc nh vớowcd i Thưhoyx ợshhu ng-thưhoyx tảsrfw bộhgxw c xạnjxp kiêttvt m thịrhyg trung Tàmvsp o Lợshhu i-Dụfcen ng. Tàmvsp i dùfdpb ng binh kéufhk m xa Khấwnpb u Chuẩjgzy n, nguyêttvt n Tưhoyx -mãymlm Đyscs ạnjxp o-châbccz u. Tinh minh, mẫwnpb n cámrcc n, ngồfcen i trong trưhoyx ớowcd ng quyếaveo t thắkwub ng ngoàmvsp i vạnjxp n dămfxk äm khôwdgw ng hơqxfw n Phạnjxp m Trọsrfw ng-Yêttvt m. Nhưhoyx ng...
Triệxkvf u Thàmvsp nh hồfcen i hộhgxw p:
- Nhưhoyx ng sao?
- Bàmvsp n vềfcen phưhoyx ơqxfw ng diệxkvf n nhai vămfxk n nhấwnpb m chữcddh , vưhoyx ơqxfw ng gia khôwdgw ng bằvzur ng cámrcc c vịrhyg vămfxk n quan. Luậschx n vềfcen nộhgxw i lựmfxk c, chiêttvt u sốpqtf võgdkj côwdgw ng, vưhoyx ơqxfw ng gia thua cámrcc c cao thủhtby nhiềfcen u lắkwub m. Song bỏqwaw cámrcc i hàmvsp o nhámrcc ng củhtby a vưhoyx ơqxfw ng tưhoyx ớowcd c, khuấwnpb t thâbccz n cầgfpf u hiềfcen n, vưhoyx ơqxfw ng gia cóshhu thểitnf so sámrcc nh vớowcd i Tiêttvt n-chúcfag a Lưhoyx u Bịrhyg , hay írcfm t ra cũbjnx ng khôwdgw ng thua Chu-côwdgw ng. Ngồfcen i trong màmvsp n, quyếaveo t thắkwub ng ngoàmvsp i ngàmvsp n dậschx m, giúcfag p chúcfag a an đufhk ịrhyg nh thiêttvt n hạnjxp , vưhoyx ơqxfw ng gia cóshhu thểitnf so sámrcc nh vớowcd i Trưhoyx ơqxfw ng Lưhoyx ơqxfw ng đufhk ờsrfw i Tâbccz y-Hámrcc n, Nghiêttvt m Tửscpo -Lămfxk ng thờsrfw i Đyscs ôwdgw ng-Hámrcc n. So vềfcen tàmvsp i dùfdpb ng binh, e Hàmvsp n Tírcfm n, Tàmvsp o Thámrcc o khóshhu hơqxfw n. Chỉnzss mộhgxw t ngưhoyx ờsrfw i cóshhu thểitnf so sámrcc nh vớowcd i vưhoyx ơqxfw ng gia làmvsp ...
- Làmvsp ai?
- Gia-cámrcc t Khổscpo ng Minh.
Cảsrfw bọsrfw n Triệxkvf u Thàmvsp nh đufhk ềfcen u bậschx t lêttvt n tiếaveo ng ồfcen .
Duy-Chírcfm nh gậschx t đufhk ầgfpf u côwdgw ng nhậschx n. Triệxkvf u Thàmvsp nh thấwnpb y nhưhoyx vậschx y làmvsp y thua cuộhgxw c. Y hỏqwaw i ngưhoyx ợshhu c lạnjxp i:
- Đyscs óshhu làmvsp côwdgw nưhoyx ơqxfw ng đufhk oámrcc n mònjxp . Côwdgw gia đufhk âbccz u phảsrfw i Nhịrhyg thậschx p bámrcc t thámrcc i bảsrfw o ?
Thanh-Mai tiếaveo p:
- Vưhoyx ơqxfw ng gia khôwdgw ng phảsrfw i Nhịrhyg thậschx p bámrcc t thámrcc i bảsrfw o thìoqwx làmvsp ai? Nàmvsp y vưhoyx ơqxfw ng gia ơqxfw i, khi vua Châbccz n-tôwdgw ng lêttvt n ngôwdgw i, phong cho vưhoyx ơqxfw ng gia làmvsp m Kiểitnf m hiệxkvf u thámrcc i bảsrfw o, tảsrfw lãymlm nh vệxkvf thưhoyx ợshhu ng tưhoyx ớowcd ng quâbccz n. Tàmvsp o quốpqtf c côwdgw ng . Nămfxk m sau gia tămfxk ng Bìoqwx nh hảsrfw i vưhoyx ơqxfw ng tiếaveo t đufhk ộhgxw sứjhbl , đufhk ồfcen ng trung thưhoyx môwdgw n hạnjxp bìoqwx nh chưhoyx ơqxfw ng sựmfxk . Kiểitnf m hiệxkvf u thámrcc i phóshhu . Tưhoyx ớowcd c Quảsrfw ng-lămfxk ng quậschx n vưhoyx ơqxfw ng . Mấwnpb y nămfxk m sau thămfxk ng Kiểitnf m-hiệxkvf u thámrcc i-úcfag y. Chỉnzss vìoqwx truyệxkvf n duyêttvt n tìoqwx nh lôwdgw i thôwdgw i, bịrhyg cámrcc ch hếaveo t chứjhbl c tưhoyx ớowcd c đufhk ếaveo n nỗpnfn i phảsrfw i đufhk i ởrhyg nhờsrfw phònjxp mãymlm đufhk ôwdgw úcfag y Thạnjxp ch Bảsrfw o-Cámrcc t.
Duy-Chírcfm nh kinh hãymlm i:
- Rồfcen i sao nữcddh a?
Nhưhoyx vậschx y y côwdgw ng nhậschx n Triệxkvf u Thàmvsp nh làmvsp con thứjhbl támrcc m Nhâbccz n-tôwdgw ng.
- Sau cóshhu lầgfpf n gặbpjp p vua Châbccz n-tôwdgw ng. Vưhoyx ơqxfw ng gia khóshhu c lóshhu c, anh em hònjxp a lạnjxp i vớowcd i nhau. Vua Châbccz n-tôwdgw ng phong vưhoyx ơqxfw ng làmvsp m An-hóshhu a quâbccz n tiếaveo t đufhk ộhgxw sứjhbl , Bàmvsp nh vưhoyx ơqxfw ng đufhk ưhoyx ợshhu c cửscpo làmvsp m Thámrcc i-phóshhu dạnjxp y thámrcc i tửscpo . Khi Thámrcc i- tửscpo lêttvt n ngôwdgw i vua, tứjhbl c Thiêttvt n-thámrcc nh hoàmvsp ng đufhk ếaveo , vưhoyx ơqxfw ng gia đufhk ưhoyx ợshhu c trọsrfw ng dụfcen ng, tưhoyx ớowcd c phong cựmfxk c phẩjgzy m Thámrcc i úcfag y, thưhoyx ợshhu ng thưhoyx lệxkvf nh, kiêttvt m trung thưhoyx lệxkvf nh, quảsrfw n Khu-mậschx t việxkvf n , tưhoyx ớowcd c phong Yêttvt n vưhoyx ơqxfw ng, rồfcen i Đyscs ịrhyg nh vưhoyx ơqxfw ng. Bâbccz y giờsrfw thêttvt m Bìoqwx nh-Nam vưhoyx ơqxfw ng khi vàmvsp o triềfcen u đufhk ưhoyx ợshhu c đufhk eo kiếaveo m lêttvt n đufhk iệxkvf n vua. Phàmvsp m tấwnpb u trìoqwx nh khỏqwaw i xưhoyx ng têttvt n. Tấwnpb u chưhoyx ơqxfw ng cũbjnx ng khôwdgw ng cầgfpf n viếaveo t têttvt n.
Thanh-Mai hỏqwaw i Triệxkvf u Thàmvsp nh:
- Chịrhyg tôwdgw i nóshhu i cóshhu sai câbccz u nàmvsp o chămfxk ng?
Triệxkvf u Thàmvsp nh buộhgxw t miệxkvf ng:
- Khôwdgw ng.
Tựmfxk -Mai hôwdgw :
- Nhưhoyx vậschx y vưhoyx ơqxfw ng gia thua cuộhgxw c rồfcen i. Triệxkvf u Nguyêttvt n-Nghiễrhvo m, mau quỳpqxq xuốpqtf ng bámrcc i kiếaveo n sưhoyx mẫwnpb u đufhk i chứjhbl ? Sau đufhk óshhu bámrcc i kiếaveo n mỗpnfn làmvsp m sưhoyx thúcfag c!
Triệxkvf u Thàmvsp nh cãymlm i chầgfpf y:
- Côwdgw gia làmvsp thầgfpf y củhtby a Thiêttvt n-tửscpo . Thiêttvt n-tửscpo làmvsp cha Thiêttvt n-hạnjxp . Nhưhoyx vậschx y côwdgw gia cao hơqxfw n Trầgfpf n côwdgw nưhoyx ơqxfw ng hai bậschx c. Trầgfpf n côwdgw nưhoyx ơqxfw ng thắkwub ng côwdgw gia, chỉnzss hơqxfw n côwdgw gia mộhgxw t bậschx c. Nếaveo u trừaveo đufhk i. Côwdgw gia vẫwnpb n cao hơqxfw n Trầgfpf n côwdgw nưhoyx ơqxfw ng màmvsp . Đyscs ấwnpb t nưhoyx ớowcd c nàmvsp y vẫwnpb n thuộhgxw c thẩjgzy m quyềfcen n côwdgw gia.
Thanh-Mai vẫwnpb y tay cho em im lặbpjp ng:
- Giữcddh lờsrfw i hứjhbl a hay khôwdgw ng tùfdpb y vưhoyx ơqxfw ng gia. Dùfdpb sao tôwdgw i cũbjnx ng làmvsp đufhk ứjhbl a con gámrcc i quêttvt mùfdpb a. Cònjxp n vưhoyx ơqxfw ng gia, uy trấwnpb n Thiêttvt n-hạnjxp . Vưhoyx ơqxfw ng gia đufhk ốpqtf i xửscpo sao cho vạnjxp n dâbccz n ngưhoyx ớowcd c nhìoqwx n bậschx c tểitnf phụfcen đufhk ấwnpb y thìoqwx làmvsp m.
Triệxkvf u Thàmvsp nh móshhu c trong bọsrfw c ra cámrcc i túcfag i gấwnpb m. Y đufhk ổscpo trong túcfag i gấwnpb m ra ba cámrcc i thẻhlxs bàmvsp i bằvzur ng ngọsrfw c, mầgfpf u đufhk ỏqwaw nhưhoyx mámrcc u:
- Ba cámrcc i thẻhlxs nàmvsp y, nguyêttvt n củhtby a Tiêttvt n-đufhk ếaveo ban cho côwdgw gia. Khắkwub p Trung-nguyêttvt n ai nhìoqwx n thấwnpb y cũbjnx ng phảsrfw i kírcfm nh nhưhoyx kírcfm nh côwdgw gia. Vậschx y côwdgw nưhoyx ơqxfw ng cầgfpf m lấwnpb y. Sau nàmvsp y côwdgw nưhoyx ơqxfw ng muốpqtf n côwdgw gia phảsrfw i làmvsp m mộhgxw t đufhk iềfcen u gìoqwx thìoqwx đufhk ưhoyx a ra.
Thanh-Mai trịrhyg nh trọsrfw ng đufhk ỡugyo lấwnpb y bỏqwaw vàmvsp o túcfag i trưhoyx ớowcd c ngựmfxk c. Tim Triệxkvf u Thàmvsp nh đufhk ậschx p loạnjxp n lêttvt n. Y nóshhu i trong hơqxfw i thởrhyg dồfcen n dậschx p:
- Mong rằvzur ng côwdgw nưhoyx ơqxfw ng khôwdgw ng quêttvt n đufhk ưhoyx ợshhu c chủhtby củhtby a viêttvt n ngọsrfw c.
Thanh-Mai nghe y nóshhu i, nàmvsp ng chợshhu t tỉnzss nh ngộhgxw đufhk ưhoyx a mắkwub t nhìoqwx n Lýzuaw Long :
- Mìoqwx nh vớowcd i chàmvsp ng tuy chưhoyx a mai mốpqtf i, lễrhvo nghi,
nhưhoyx ng tìoqwx nh trong nhưhoyx đufhk ãymlm ưhoyx ớowcd c hẹgwtf n trămfxk m nămfxk m, chẳhoyx ng nêttvt n đufhk ểitnf cho chàmvsp ng phảsrfw i buồfcen n. Nghĩnjxp vậschx y nàmvsp ng ngửscpo a mặbpjp t nhìoqwx n trămfxk ng, ngâbccz m bàmvsp i thơqxfw thơqxfw bìoqwx nh dâbccz n Việxkvf t:
Âcivk « Trèdwhk o lêttvt n câbccz y bưhoyx ởrhyg i hámrcc i hoa,
Bưhoyx ớowcd c xuốpqtf ng ruộhgxw ng càmvsp hámrcc i nụfcen tầgfpf m xuâbccz n.
Nụfcen tầgfpf m xuâbccz n nởrhyg ra xanh biếaveo c,
Em cóshhu chồfcen ng anh tiếaveo c lắkwub m thay! Âcivk »
Âcivk « Ba đufhk ồfcen ng mộhgxw t mớowcd trầgfpf u cay,
Sao anh khôwdgw ng hỏqwaw i nhữcddh ng ngàmvsp y cònjxp n khôwdgw ng?
Bâbccz y giờsrfw em đufhk ãymlm cóshhu chồfcen ng.
Nhưhoyx chim vàmvsp o lồfcen ng, nhưhoyx cámrcc cắkwub n câbccz u.
Cámrcc cắkwub n câbccz u biếaveo t đufhk âbccz u màmvsp gỡugyo ?
Chim vàmvsp o lồfcen ng biếaveo t thủhtby a nàmvsp o ra? Âcivk »
Triệxkvf u Thàmvsp nh tuy họsrfw c tiếaveo ng Việxkvf t, nhưhoyx ng mấwnpb y câbccz u ca dao trêttvt n y tỏqwaw ra khôwdgw ng hiểitnf u hếaveo t ýzuaw . Y đufhk ưhoyx a mắkwub t hỏqwaw i Tựmfxk -Mai:
- Chúcfag em cóshhu thểitnf dịrhyg ch bàmvsp i hámrcc t vừaveo a rồfcen i sang Hoa vămfxk n cho côwdgw gia nghe đufhk ưhoyx ợshhu c chămfxk ng?
Tựmfxk -Mai lắkwub c đufhk ầgfpf u:
- Tôwdgw i khôwdgw ng đufhk ủhtby khảsrfw nămfxk ng dịrhyg ch. Song tôwdgw i cóshhu thểitnf đufhk ọsrfw c bàmvsp i thơqxfw củhtby a mộhgxw t thi hàmvsp o đufhk ờsrfw i Đyscs ưhoyx ờsrfw ng. Dưhoyx ờsrfw ng nhưhoyx thi hàmvsp o nàmvsp y biếaveo t tiếaveo ng Việxkvf t. Ôgdkj ng dịrhyg ch từaveo tiếaveo ng Việxkvf t sang tiếaveo ng Hoa. Thi hàmvsp o đufhk óshhu têttvt n Trưhoyx ơqxfw ng Tịrhyg ch.(4)
Nóshhu i rồfcen i nóshhu đufhk ọsrfw c lớowcd n lêttvt n:
Quâbccz n tri thiếaveo p hữcddh u phu,
Tặbpjp ng thiếaveo p song minh châbccz u.
Cảsrfw m quâbccz n triềfcen n miêttvt n ýzuaw ,
Hệxkvf tạnjxp i hồfcen ng làmvsp nhu.
Thiếaveo p gia cao lâbccz u liêttvt n uyểitnf n khởrhyg i,
Lưhoyx ơqxfw ng nhâbccz n chấwnpb p kírcfm ch Minh-quang lýzuaw .
Tri quâbccz n dụfcen ng tâbccz m nhưhoyx nhậschx t nguyệxkvf t,
Sựmfxk phu, thệxkvf nghĩnjxp đufhk ồfcen ng sinh tửscpo .
Hoàmvsp n quâbccz n minh châbccz u song lệxkvf thùfdpb y,
Hậschx n bấwnpb t tưhoyx ơqxfw ng phùfdpb ng vịrhyg giámrcc thìoqwx .(5)
Ghi chúcfag
(4) Trưhoyx ơqxfw ng Tịrhyg ch, thi hàmvsp o thờsrfw i thịrhyg nh Đyscs ưhoyx ờsrfw ng. Tựmfxk Vămfxk n-Xưhoyx ơqxfw ng, giỏqwaw i thơqxfw cốpqtf phong, nhạnjxp c phủhtby . Làmvsp m quan tớowcd i chứjhbl c Quốpqtf c-tửscpo tưhoyx nghiệxkvf p. Cùfdpb ng xưhoyx ớowcd ng hoạnjxp vớowcd i Bùfdpb i Đyscs ộhgxw , Lệxkvf nh-hồfcen Sởrhyg , Bạnjxp ch Cưhoyx -Dịrhyg , Nguyêttvt n Chẩjgzy n.
(5) Trầgfpf n Trọsrfw ng-Kim dịrhyg ch nhưhoyx sau:
Chàmvsp ng hay thiếaveo p cóshhu chồfcen ng rồfcen i,
Cònjxp n đufhk em cho thiếaveo p mộhgxw t đufhk ôwdgw i ngọsrfw c làmvsp nh.
Cảsrfw m lònjxp ng quyếaveo n luyếaveo n khôwdgw n đufhk àmvsp nh,
Thiếaveo p đufhk eo vàmvsp o ámrcc o lóshhu t mìoqwx nh mầgfpf u sen.
Vưhoyx ờsrfw n kia, nhàmvsp thiếaveo p kềfcen bêttvt n,
Lang quâbccz n chấwnpb p kírcfm ch trong đufhk ềfcen n Minh-quang.
Biếaveo t chàmvsp ng bụfcen ng sámrcc ng nhưhoyx gưhoyx ơqxfw ng,
Thờsrfw chồfcen ng thềfcen quyếaveo t đufhk ámrcc vàmvsp ng chẳhoyx ng phai.
Gạnjxp t châbccz u, trảsrfw ngọsrfw c chàmvsp ng thôwdgw i,
Tiếaveo c khôwdgw ng gặbpjp p gỡugyo đufhk ưhoyx ơqxfw ng thờsrfw i cònjxp n son.
Triệxkvf u Thàmvsp nh khôwdgw ng thểitnf ngờsrfw Thanh-Mai vớowcd i Long-Bồfcen cóshhu tìoqwx nh ýzuaw . Y nghĩnjxp nàmvsp ng đufhk ãymlm đufhk ưhoyx ợshhu c bốpqtf mẹgwtf hứjhbl a gảsrfw nơqxfw i nàmvsp o đufhk óshhu . Bấwnpb t giámrcc c y thởrhyg dàmvsp i:
- Uy quyềfcen n củhtby a côwdgw gia trùfdpb m Thiêttvt n-hạnjxp . Khôwdgw ng ngờsrfw vôwdgw lựmfxk c ởrhyg đufhk ấwnpb t Giao-chỉnzss nàmvsp y. Giao-chỉnzss chẳhoyx ng qua mộhgxw t quậschx n Nam-thùfdpb y, trong khi côwdgw gia ngồfcen i ôwdgw m Thiêttvt n-hạnjxp .
Huệxkvf -Sinh thấwnpb y đufhk ưhoyx a Triệxkvf u Thàmvsp nh lêttvt n cao nhưhoyx vậschx y đufhk ãymlm đufhk ủhtby . Ôgdkj ng muốpqtf n hạnjxp y xuốpqtf ng mộhgxw t chúcfag t, hầgfpf u y tựmfxk biếaveo t đufhk ấwnpb t Việxkvf t khôwdgw ng thiếaveo u hàmvsp o kiệxkvf t. Ôgdkj ng dùfdpb ng lămfxk ng khôwdgw ng truyềfcen n ngữcddh nóshhu i vàmvsp o tai Hàmvsp Thiệxkvf n-Lãymlm m.
Hàmvsp Thiệxkvf n-Lãymlm m cưhoyx ờsrfw i:
- Têttvt n Triệxkvf u Thàmvsp nh kia, mi nóshhu i thốpqtf i đufhk ếaveo ch chịrhyg u đufhk ưhoyx ợshhu c. Từaveo mấwnpb y ngàmvsp n nămfxk m nay, cưhoyx ơqxfw ng thổscpo nam, bắkwub c cóshhu khámrcc c, tiếaveo ng nóshhu i, phong tụfcen c chẳhoyx ng đufhk ồfcen ng. Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t tiếaveo n cốpqtf ng Trung-nguyêttvt n chẳhoyx ng qua làmvsp muốpqtf n giữcddh tìoqwx nh hònjxp a hiếaveo u. Mi đufhk ừaveo ng mơqxfw tưhoyx ởrhyg ng đufhk ấwnpb t nưhoyx ớowcd c nàmvsp y làmvsp củhtby a họsrfw Triệxkvf u nhàmvsp mi. Sôwdgw ng Bạnjxp ch-đufhk ằvzur ng hai phen chưhoyx a hếaveo t mùfdpb i mámrcc u tanh. Ảuemt i Chi-lămfxk ng xưhoyx ơqxfw ng khôwdgw cònjxp n đufhk óshhu . Mi đufhk ếaveo n Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t ta, màmvsp khôwdgw ng cóshhu thẻhlxs bàmvsp i. Chúcfag ng ta làmvsp con dâbccz n Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t, phảsrfw i bắkwub t gian.
Bọsrfw n thủhtby hạnjxp Triệxkvf u Thàmvsp nh thấwnpb y Thanh-Mai, Tựmfxk -Mai tâbccz ng bốpqtf c chủhtby mìoqwx nh. Nay Thiệxkvf n-Lãymlm m vôwdgw phéufhk p, chúcfag ng đufhk ịrhyg nh tấwnpb n côwdgw ng Thiệxkvf n-Lãymlm m. Song chúcfag ng thấwnpb y nóshhu đufhk ứjhbl ng cạnjxp nh sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n, nêttvt n chỉnzss gưhoyx ờsrfw m màmvsp thôwdgw i. Triệxkvf u Thàmvsp nh cưhoyx ờsrfw i nhạnjxp t:
- Nàmvsp y cậschx u béufhk . Ta nểitnf mặbpjp t Trầgfpf n côwdgw nưhoyx ơqxfw ng. Bằvzur ng khôwdgw ng ta lấwnpb y tírcfm nh mệxkvf nh chúcfag rồfcen i.
Thanh-Nguyêttvt n ngâbccz y thơqxfw hỏqwaw i:
- Thếaveo nghĩnjxp a làmvsp thếaveo nàmvsp o?
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh cưhoyx ờsrfw i:
- Nghĩnjxp a làmvsp chịrhyg củhtby a côwdgw sẽfurc thàmvsp nh vưhoyx ơqxfw ng phi củhtby a chủhtby nhâbccz n ta. Tứjhbl c làmvsp chủhtby mẫwnpb u ta. Ta đufhk âbccz u dámrcc m vôwdgw phéufhk p.
Lýzuaw Long cưhoyx ờsrfw i nhạnjxp t:
- Em ta làmvsp con rồfcen ng chámrcc u tiêttvt n. Khôwdgw ng bao giờsrfw lấwnpb y chồfcen ng ngoạnjxp i tộhgxw c. Cámrcc c ngưhoyx ờsrfw i đufhk ừaveo ng mơqxfw tưhoyx ởrhyg ng hãymlm o. Ărhvo n màmvsp y cònjxp n đufhk ònjxp i xôwdgw i vònjxp .
Triệxkvf u Thàmvsp nh húcfag lêttvt n mộhgxw t tiếaveo ng, y phóshhu ng chưhoyx ởrhyg ng nhằvzur m vàmvsp o đufhk ỉnzss nh đufhk ầgfpf u Lýzuaw Long. Chưhoyx ởrhyg ng vừaveo a phámrcc t ra, gióshhu lộhgxw ng àmvsp o àmvsp o. Lýzuaw Long ung dung lùfdpb i lạnjxp i hai bưhoyx ớowcd c, đufhk ẩjgzy y ra mộhgxw t chưhoyx ởrhyg ng nhẹgwtf nhàmvsp ng. Chưhoyx ởrhyg ng củhtby a chàmvsp ng chạnjxp m vàmvsp o chưhoyx ởrhyg ng đufhk ốpqtf i thủhtby , êttvt m đufhk ềfcen m, xùfdpb y mộhgxw t tiếaveo ng. Chưhoyx ởrhyg ng củhtby a y mấwnpb t tămfxk m mấwnpb t tírcfm ch. Y ngẩjgzy n ngưhoyx ờsrfw i ra, lùfdpb i ba bưhoyx ớowcd c mặbpjp t támrcc i méufhk t.
Thiềfcen n sưhoyx Minh-Thiêttvt n bậschx t lêttvt n tiếaveo ng úcfag i chàmvsp , đufhk ầgfpf y vẻhlxs kinh ngạnjxp c,rồfcen i lêttvt n tiếaveo ng:
- Lýzuaw thírcfm chủhtby . Chẳhoyx ng hay thírcfm chủhtby vớowcd i Minh-Đyscs ứjhbl c sưhoyx huynh cóshhu liêttvt n hệxkvf gìoqwx ?
Lýzuaw Long lắkwub c đufhk ầgfpf u:
- Bạnjxp ch thiềfcen n sưhoyx , tiểitnf u bốpqtf i chưhoyx a từaveo ng nghe nóshhu i đufhk ếaveo n đufhk ạnjxp i sưhoyx Minh-Đyscs ứjhbl c bao gìoqwx ơqxfw cảsrfw . Phảsrfw i chămfxk ng thiềfcen n sưhoyx Minh-Đyscs ứjhbl c thuộhgxw c phámrcc i Thiếaveo u-lâbccz m?
Minh-Thiêttvt n đufhk ámrcc p:
- Ngưhoyx ờsrfw i làmvsp sưhoyx huynh củhtby a bầgfpf n tămfxk ng. Lýzuaw thírcfm chủhtby , vậschx y Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng thírcfm chủhtby họsrfw c ởrhyg đufhk âbccz u? Trong thếaveo gian nàmvsp y, ngoàmvsp i sưhoyx huynh bầgfpf n tămfxk ng làmvsp Minh-Đyscs ứjhbl c ra, khôwdgw ng lẽfurc cònjxp n cóshhu ngưhoyx ờsrfw i thứjhbl nhìoqwx biếaveo t xửscpo dụfcen ng Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng. Thírcfm chủhtby nêttvt n biếaveo t Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng lấwnpb y yếaveo u chỉnzss trong kinh Kim-cưhoyx ơqxfw ng, làmvsp mộhgxw t tuyệxkvf t kỹqnvt vôwdgw song củhtby a bảsrfw n phámrcc i. Trong lịrhyg ch đufhk ạnjxp i mấwnpb y chụfcen c đufhk ờsrfw i, chỉnzss cóshhu khoảsrfw ng nămfxk m ngưhoyx ờsrfw i xửscpo dụfcen ng đufhk ưhoyx ợshhu c. Từaveo chírcfm n đufhk ờsrfw i qua, mớowcd i cóshhu mìoqwx nh sưhoyx huynh tạnjxp i hạnjxp luyệxkvf n thàmvsp nh màmvsp thôwdgw i. Bầgfpf n tămfxk ng biếaveo t Lýzuaw thírcfm chủhtby cóshhu cơqxfw duyêttvt n đufhk ưhoyx ợshhu c ngưhoyx ờsrfw i truyềfcen n thụfcen chưhoyx ởrhyg ng phámrcc p bảsrfw n phámrcc i. Thírcfm chủhtby làmvsp đufhk ệxkvf tửscpo Thiếaveo u-lâbccz m, thấwnpb y sưhoyx thúcfag c khôwdgw ng chịrhyg u ra mắkwub t ưhoyx ?
Lýzuaw Long chỉnzss vàmvsp o Huệxkvf -Sinh:
- Tấwnpb t cảsrfw bảsrfw n lĩnjxp nh củhtby a tạnjxp i hạnjxp đufhk ềfcen u do âbccz n sưhoyx truyềfcen n dạnjxp y. Âcivk n sưhoyx củhtby a tạnjxp i hạnjxp phámrcc p danh Huệxkvf -Sinh. Hiệxkvf u Long-thàmvsp nh đufhk ạnjxp i hiệxkvf p.
Cảsrfw bọsrfw n Minh-Thiêttvt n lẫwnpb n sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n đufhk ềfcen u bậschx t lêttvt n tiếaveo ng kinh ngạnjxp c. Sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n hỏqwaw i:
- Long thàmvsp nh đufhk ạnjxp i hiệxkvf p. Bầgfpf n ni nghe nóshhu i đufhk ạnjxp i hiệxkvf p ngộhgxw đufhk ạnjxp o gámrcc c kiếaveo m qui ẩjgzy n đufhk ãymlm lâbccz u. Thuậschx n-thiêttvt n hoàmvsp ng đufhk ếaveo củhtby a bảsrfw n triềfcen u ba lầgfpf n khẩjgzy n cầgfpf u đufhk ạnjxp i hiệxkvf p xuốpqtf ng núcfag i, trao việxkvf c lớowcd n làmvsp m tểitnf tưhoyx ớowcd ng, màmvsp đufhk ạnjxp i hiệxkvf p từaveo chốpqtf i. Khôwdgw ng ngờsrfw hôwdgw m nay đufhk ạnjxp i giámrcc cũbjnx ng đufhk ếaveo n chốpqtf n hoang sơqxfw n nàmvsp y.
Huệxkvf -Sinh chỉnzss vàmvsp o Lýzuaw Long:
- Tạnjxp i hạnjxp đufhk ãymlm theo vềfcen chủhtby nhâbccz n đufhk âbccz y rồfcen i. Nêttvt n khôwdgw ng thểitnf nhậschx n lờsrfw i củhtby a đufhk ứjhbl c kim thưhoyx ợshhu ng đufhk ựmfxk ơqxfw c.
Bỗpnfn ng Triệxkvf u Thàmvsp nh run lậschx p cậschx p, lảsrfw o đufhk ảsrfw o, muốpqtf n ngãymlm . Minh-Thiêttvt n chao ngưhoyx ờsrfw i mộhgxw t cámrcc i đufhk ỡugyo gãymlm dậschx y:
- Chủhtby nhâbccz n, cámrcc i gìoqwx vậschx y?
Triệxkvf u Thàmvsp nh xònjxp e bàmvsp n tay ra, bàmvsp n tay y tírcfm m bầgfpf m, sưhoyx ng vùfdpb . Y nóshhu i lắkwub p bắkwub p:
- Têttvt n Lýzuaw Long dùfdpb ng đufhk ộhgxw c chưhoyx ởrhyg ng.
Sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n lắkwub c đufhk ầgfpf u:
- Khôwdgw ng phảsrfw i thếaveo đufhk âbccz u. Lýzuaw thírcfm chủhtby đufhk âbccz y thâbccz n phậschx n khôwdgw ng tầgfpf m thưhoyx ờsrfw ng, lạnjxp i làmvsp danh môwdgw n đufhk ệxkvf tửscpo . Đyscs ờsrfw i nàmvsp o hạnjxp thểitnf dùfdpb ng đufhk ộhgxw c chưhoyx ởrhyg ng.
Minh-Thiêttvt n chỉnzss tay Triệxkvf u Thàmvsp nh:
- Thếaveo tạnjxp i sao Bìoqwx nh-nam vưhoyx ơqxfw ng gia củhtby a bầgfpf n
tămfxk ng lạnjxp i trúcfag ng đufhk ộhgxw c?
Thanh-Mai lắkwub c đufhk ầgfpf u:
- Minh-Thiêttvt n đufhk ạnjxp i sưhoyx . Chẳhoyx ng lẽfurc đufhk ếaveo n đufhk ạnjxp i sưhoyx màmvsp cũbjnx ng khôwdgw ng nhậschx n ra sựmfxk việxkvf c hay sao? Chủhtby nhâbccz n củhtby a đufhk ạnjxp i sưhoyx dùfdpb ng chấwnpb t đufhk ộhgxw c hạnjxp i anh cảsrfw củhtby a tiểitnf u nữcddh . Rồfcen i hai bêttvt n giao nhau mộhgxw t chưhoyx ởrhyg ng. Côwdgw ng lựmfxk c chủhtby nhâbccz n đufhk ạnjxp i sưhoyx thấwnpb p hơqxfw n, chấwnpb t đufhk ộhgxw c từaveo tay anh cảsrfw củhtby a tiểitnf u nữcddh nhậschx p vàmvsp o tay ngưhoyx ờsrfw i. Chứjhbl anh cảsrfw củhtby a tểitnf u nữcddh đufhk âbccz u cóshhu biếaveo t dùfdpb ng đufhk ộhgxw c chưhoyx ởrhyg ng!
Minh-Thiêttvt n khôwdgw ng chịrhyg u:
- Côwdgw nưhoyx ơqxfw ng nóshhu i lạnjxp . Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng củhtby a bảsrfw n phámrcc i đufhk ặbpjp t cơqxfw sởrhyg trêttvt n nộhgxw i côwdgw ng nhàmvsp Phậschx t, chỉnzss hóshhu a giảsrfw i chấwnpb t đufhk ộhgxw c chứjhbl khôwdgw ng biếaveo t đufhk ẩjgzy y chấwnpb t đufhk ộhgxw c vàmvsp o ngưhoyx ờsrfw i đufhk ốpqtf i thủhtby .
Thanh-Mai đufhk ịrhyg nh trảsrfw lờsrfw i. Lýzuaw Long dơqxfw tay vẫwnpb y:
- Trong tâbccz m đufhk ạnjxp i sưhoyx cứjhbl nghĩnjxp rằvzur ng chưhoyx ởrhyg ng củhtby a tạnjxp i hạnjxp làmvsp Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng củhtby a phámrcc i Thiếaveo u-Lâbccz m, nêttvt n từaveo lầgfpf m lẫwnpb n nàmvsp y đufhk ạnjxp i sưhoyx sang lầgfpf m lẫwnpb n khámrcc c. Đyscs ạnjxp i sưhoyx ơqxfw i, chưhoyx ởrhyg ng tạnjxp i hạnjxp vừaveo a xửscpo dụfcen ng làmvsp Tiêttvt u-sơqxfw n Tưhoyx ợshhu ng-đufhk ầgfpf u chưhoyx ởrhyg ng. Khôwdgw ng liêttvt n quan gìoqwx vớowcd i Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng Thiếaveo u-lâbccz m cảsrfw .
Minh-Thiêttvt n vung tay, hưhoyx ớowcd ng vàmvsp o ngựmfxk c Lýzuaw -Long đufhk ẩjgzy y mộhgxw t chửscpo ơqxfw ng. Chưhoyx ởrhyg ng chưhoyx a phámrcc t ra hếaveo t, Lýzuaw -Long đufhk ãymlm cảsrfw m thấwnpb y nghẹgwtf t thởrhyg . Chàmvsp ng hírcfm t mộhgxw t hơqxfw i, xửscpo dụfcen ng chiêttvt u Nhưhoyx huyễrhvo n bấwnpb t thàmvsp nh trong Tiêttvt u-Sơqxfw n chưhoyx ởrhyg ng phámrcc p. Bộhgxw p mộhgxw t tiếaveo ng, chàmvsp ng cảsrfw m thấwnpb y nhưhoyx trờsrfw i long đufhk ấwnpb t lởrhyg . Mặbpjp t màmvsp y choámrcc ng vámrcc ng. Chàmvsp ng phảsrfw i lùfdpb i đufhk ếaveo n nămfxk m bưhoyx ớowcd c mớowcd i hóshhu a giảsrfw i đufhk ưhoyx ợshhu c kìoqwx nh lựmfxk c. Chàmvsp ng biếaveo t Minh-Thiêttvt n khôwdgw ng cóshhu ámrcc c ýzuaw . Y chỉnzss vậschx n cóshhu nămfxk m thàmvsp nh côwdgw ng lựmfxk c. Chàmvsp ng chắkwub p tay:
- Đyscs a tạnjxp đufhk ạnjxp i sưhoyx nhẹgwtf tay.
Minh-Thiêttvt n thấwnpb y chưhoyx ởrhyg ng lựmfxk c củhtby a mìoqwx nh bịrhyg hóshhu a giảsrfw i mấwnpb t tămfxk m mấwnpb t tírcfm ch. Cònjxp n chưhoyx ởrhyg ng củhtby a Lýzuaw Long bao hàmvsp m nộhgxw i lựmfxk c âbccz m nhu, chírcfm nh đufhk ạnjxp i quang minh củhtby a nhàmvsp Phậschx t, giốpqtf ng nhưhoyx Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng phámrcc i Thiếaveo u-lâbccz m. Song trong Thiếaveo u-lâbccz m chửscpo ơqxfw ng chỉnzss hóshhu a giảsrfw i kìoqwx nh lựmfxk c đufhk ốpqtf i phưhoyx ơqxfw ng màmvsp thôwdgw i. Cònjxp n chưhoyx ởrhyg ng củhtby a Lýzuaw Long bao hàmvsp m sámrcc t thủhtby khủhtby ng khiếaveo p. Ôgdkj ng gậschx t đufhk ầgfpf u:
- Bầgfpf n tămfxk ng lầgfpf m. Chưhoyx ởrhyg ng củhtby a Lýzuaw thírcfm chủhtby qủhtby a khámrcc c vớowcd i Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng Thiếaveo u-lâbccz m. Song cóshhu đufhk ôwdgw i phầgfpf n giốpqtf ng nhau ởrhyg chỗpnfn cùfdpb ng xuấwnpb t phámrcc t từaveo thiềfcen n côwdgw ng. Thiếaveo u-lâbccz m Kim-cưhoyx ơqxfw ng chưhoyx ởrhyg ng thìoqwx nhẹgwtf nhàmvsp ng. Cònjxp n Tiêttvt u-sơqxfw n chưhoyx ởrhyg ng trong cámrcc i nhẹgwtf nhàmvsp ng cóshhu cámrcc i nặbpjp ng nềfcen . Trong cámrcc i hònjxp a giảsrfw i, cóshhu cámrcc i tấwnpb n côwdgw ng rấwnpb t hung dữcddh . Bầgfpf n tămfxk ng chưhoyx a hiểitnf u nổscpo i.
Lýzuaw Long nhìoqwx n sưhoyx phụfcen , chờsrfw sựmfxk giảsrfw i thírcfm ch. Huệxkvf -Sinh cũbjnx ng lắkwub c đufhk ầgfpf u. Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh cưhoyx ờsrfw i:
- Tạnjxp i hạnjxp hiểitnf u rồfcen i. Chắkwub c trưhoyx ớowcd c đufhk âbccz y cóshhu ngưhoyx ờsrfw i Việxkvf t nàmvsp o đufhk óshhu họsrfw c léufhk n võgdkj côwdgw ng Thiếaveo u-lâbccz m rồfcen i vềfcen thêttvt m thắkwub t đufhk ôwdgw i chúcfag t vàmvsp o, thàmvsp nh Tiêttvt u-sơqxfw n chưhoyx ởrhyg ng phámrcc p. Giảsrfw n dịrhyg quámrcc .
Thanh-Mai cưhoyx ờsrfw i nhạnjxp t:
- Vưhoyx ơqxfw ng tiêttvt n sinh! Tiêttvt n sinh nêttvt n biếaveo t rằvzur ng ởrhyg đufhk âbccz y lựmfxk c lưhoyx ợshhu ng chúcfag ng tôwdgw i mạnjxp nh hơqxfw n tiêttvt n sinh. Triệxkvf u Anh lạnjxp i bịrhyg bắkwub t. Tiêttvt n sinh cầgfpf n liệxkvf u lờsrfw i màmvsp nóshhu i, mớowcd i hy vọsrfw ng trởrhyg vềfcen Trung-thổscpo . Chứjhbl tiêttvt n sinh cứjhbl cámrcc i giọsrfw ng miệxkvf t thịrhyg ngưhoyx ờsrfw i Việxkvf t nhưhoyx vậschx y, anh cảsrfw chúcfag ng tôwdgw i cóshhu đufhk ạnjxp i lưhoyx ợshhu ng mấwnpb y cũbjnx ng khôwdgw ng tha cho cámrcc c vịrhyg đufhk âbccz u.
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh nghĩnjxp rấwnpb t nhanh. Nếaveo u đufhk ộhgxw ng thủhtby ra, thìoqwx Minh-Thiêttvt n khóshhu thắkwub ng đufhk ưhoyx ợshhu c sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n. Y khôwdgw ng thểitnf đufhk ịrhyg ch nổscpo i Nùfdpb ng-Sơqxfw n tửscpo . Cònjxp n lạnjxp i Ngôwdgw Tírcfm ch, Triệxkvf u Huy càmvsp ng khôwdgw ng phảsrfw i đufhk ốpqtf i thủhtby củhtby a Thanh-Mai, Lýzuaw Long. Trong khi đufhk óshhu cònjxp n Huệxkvf -Sinh, Tạnjxp Sơqxfw n. Y chữcddh a:
- Nếaveo u khôwdgw ng phảsrfw i vậschx y, thìoqwx sao hai thứjhbl võgdkj côwdgw ng giốpqtf ng nhau đufhk ếaveo n thếaveo ?
Sưhoyx thámrcc i Tịrhyg nh-Huyềfcen n lêttvt n tiếaveo ng:
- Đyscs ểitnf bầgfpf n ni giảsrfw i thírcfm ch cho Vưhoyx ơqxfw ng thírcfm chủhtby rõgdkj . Võgdkj côwdgw ng củhtby a Thiếaveo u-lâbccz m phámrcc t xuấwnpb t từaveo Thiềfcen n-côwdgw ng nhàmvsp Phậschx t. Trong khi võgdkj côwdgw ng Tiêttvt u-sơqxfw n cũbjnx ng phámrcc t xuấwnpb t từaveo nhàmvsp Phậschx t, thìoqwx giốpqtf ng nhau làmvsp sựmfxk thưhoyx ờsrfw ng.
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh lắkwub c đufhk ầgfpf u:
- Khôwdgw ng phảsrfw i. Võgdkj côwdgw ng Thiếaveo u-lâbccz m phámrcc t xuấwnpb t từaveo Đyscs ạnjxp t-Ma tổscpo sưhoyx . Ngàmvsp i đufhk ếaveo n Tung-sơqxfw n, diệxkvf n bírcfm ch chírcfm n nămfxk m, rồfcen i đufhk ắkwub c đufhk ạnjxp o. Ngàmvsp i truyềfcen n thụfcen Thiềfcen n côwdgw ng cho đufhk ệxkvf tửscpo . Từaveo đufhk óshhu Thiềfcen n côwdgw ng truyềfcen n sang Giao-chỉnzss . Chírcfm nh sửscpo sámrcc ch quýzuaw quốpqtf c cònjxp n ghi.
Thanh-Mai thắkwub c mắkwub c:
- Xin tiêttvt n sinh dạnjxp y cho tiểitnf u nữcddh biếaveo t đufhk óshhu làmvsp sửscpo nàmvsp o, sámrcc ch nàmvsp o?
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh gậschx t đufhk ầgfpf u:
- Dưhoyx ờsrfw ng nhưhoyx qúcfag i quốpqtf c cóshhu mộhgxw t thiềfcen n sưhoyx phámrcc p danh La Quírcfm -An ,đufhk ưhoyx ợshhu c phong quốpqtf c sưhoyx . La Qúcfag i-An đufhk ạnjxp i sưhoyx đufhk ãymlm vâbccz n du Trung-nguyêttvt n, hàmvsp nh hưhoyx ơqxfw ng chùfdpb a Thiếaveo u-lâbccz m, đufhk ểitnf lạnjxp i mộhgxw t bàmvsp i kýzuaw mang têttvt n Âcivk « Đyscs ămfxk ng Tung-sơqxfw n, du Thiếaveo u-lâbccz m kýzuaw Âcivk ». Bàmvsp i kýzuaw nàmvsp y vămfxk n chưhoyx ơqxfw ng uẩjgzy n súcfag c. Khắkwub p Trung-nguyêttvt n đufhk ềfcen u truyềfcen n tụfcen ng. Tạnjxp i hạnjxp vìoqwx hâbccz m mộhgxw , đufhk ọsrfw c nhiềfcen u lầgfpf n nêttvt n cũbjnx ng thuộhgxw c. Trong bàmvsp i kýzuaw trêttvt n, đufhk ạnjxp i sưhoyx La Quýzuaw -An khẳhoyx ng đufhk ịrhyg nh rằvzur ng Thiềfcen n-tôwdgw ng Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t xuấwnpb t phámrcc t từaveo Thiềfcen n-tôwdgw ng Trung-nguyêttvt n. Tạnjxp i hạnjxp xin đufhk ọsrfw c nguyêttvt n vămfxk n đufhk ểitnf côwdgw nưhoyx ơqxfw ng nghe.
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh cấwnpb t cao giọsrfw ng đufhk ọsrfw c. Bàmvsp i kýzuaw viếaveo t bằvzur ng Hámrcc n vămfxk n. Thiệxkvf n-Lãymlm m írcfm t họsrfw c, khôwdgw ng hiểitnf u. Nóshhu hỏqwaw i Tựmfxk -Mai:
- Nàmvsp y anh Sámrcc u. Nóshhu đufhk ọsrfw c gìoqwx màmvsp ộhgxw p ạnjxp p nhưhoyx ếaveo ch kêttvt u vậschx y.
Tựmfxk -Mai ghéufhk vàmvsp o tai Lãymlm m dịrhyg ch cho nóshhu nghe:
Âcivk « ...Bồfcen -támrcc t Tỳpqxq -ni-đufhk a Lưhoyx u-chi đufhk ưhoyx ợshhu c truyềfcen n phámrcc p từaveo tam tổscpo Tămfxk ng Sámrcc n, đufhk ếaveo n Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t hoằvzur ng dưhoyx ơqxfw ng đufhk ạnjxp o đufhk ứjhbl c Thếaveo -tôwdgw n, đufhk ếaveo n nay trảsrfw i đufhk ãymlm mấwnpb y trămfxk m nămfxk m.. Âcivk »
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh ngừaveo ng lạnjxp i cưhoyx ờsrfw i:
- Côwdgw nưhoyx ơqxfw ng, đufhk iềfcen u nàmvsp y cóshhu thựmfxk c chămfxk ng?
Thanh-Mai ngơqxfw ngámrcc c đufhk ưhoyx a mắkwub t hỏqwaw i ýzuaw kiếaveo n sưhoyx phụfcen . Tịrhyg nh-Huyềfcen n đufhk ịrhyg nh lêttvt n tiếaveo ng thìoqwx , Tựmfxk -Mai xua tay:
- Vưhoyx ơqxfw ng tiêttvt n sinh ơqxfw i, tạnjxp i hạnjxp cònjxp n nhỏqwaw tuổscpo i, phảsrfw i xin lỗpnfn i tiêttvt n sinh trưhoyx ớowcd c khi trảsrfw lờsrfw i câbccz u hỏqwaw i trêttvt n. Chếaveo t thậschx t, tiêttvt n sinh nổscpo i tiếaveo ng vămfxk n tựmfxk uyêttvt n bámrcc c, màmvsp lạnjxp i lầgfpf m lẫwnpb n đufhk ếaveo n thếaveo ưhoyx . Tiêttvt n sinh cầgfpf n phảsrfw i phâbccz n biệxkvf t Thiềfcen n-họsrfw c vớowcd i Thiềfcen n-côwdgw ng khôwdgw ng phảsrfw i làmvsp mộhgxw t. Thiềfcen n-họsrfw c cựmfxk c kỳpqxq cao qúcfag y, đufhk ưhoyx a đufhk ếaveo n giảsrfw i thoámrcc t con ngưhoyx ờsrfw i khỏqwaw i vònjxp ng sinh, lãymlm o, bệxkvf nh, tửscpo . Cònjxp n Thiềfcen n-côwdgw ng làmvsp luyệxkvf n nộhgxw i lựmfxk c, hầgfpf u ámrcc p dụfcen ng vàmvsp o việxkvf c xửscpo dụfcen ng võgdkj côwdgw ng. Đyscs ểitnf tạnjxp i hạnjxp nóshhu i cho tiêttvt n sinh rõgdkj hơqxfw n mộhgxw t chúcfag t. Nhưhoyx chịrhyg em tạnjxp i hạnjxp đufhk âbccz y đufhk ềfcen u làmvsp đufhk ệxkvf tửscpo phámrcc i Đyscs ôwdgw ng-a. Họsrfw c võgdkj côwdgw ng Đyscs ôwdgw ng-a.
Nghe nóshhu i đufhk ếaveo n chữcddh Đyscs ôwdgw ng-a mặbpjp t Triệxkvf u Thàmvsp nh nhămfxk n nhóshhu lạnjxp i thựmfxk c khóshhu coi, y đufhk ưhoyx a mắkwub t nhìoqwx n Minh-Thiêttvt n. Cảsrfw hai im lặbpjp ng nghe Tựmfxk -Mai nóshhu i.
Nóshhu chỉnzss vàmvsp o Tịrhyg nh-Huyềfcen n:
- Trong khi đufhk óshhu chịrhyg em tạnjxp i hạnjxp lạnjxp i xin qui y Tam-bảsrfw o vớowcd i ngưhoyx ờsrfw i. Tuy ngưhoyx ờsrfw i làmvsp cao nhâbccz n phámrcc i Mêttvt -Linh, nhưhoyx ng ngưhoyx ờsrfw i chỉnzss đufhk ạnjxp y chịrhyg em tạnjxp i hạnjxp vềfcen Thiềfcen n- họsrfw c cao quírcfm màmvsp thôwdgw i. Bồfcen -támrcc t Tỳpqxq -ni-đufhk a Lưhoyx -chi đufhk ưhoyx ợshhu c tổscpo Tămfxk ng Sámrcc n truyềfcen n phámrcc p làmvsp đufhk iềfcen u đufhk ưhoyx ơqxfw ng nhiêttvt n, quýzuaw bámrcc u khôwdgw ng gìoqwx sámrcc nh. Chứjhbl tổscpo Tămfxk ng Sámrcc n khôwdgw ng truyềfcen n Thiềfcen n-côwdgw ng chẳhoyx ng lấwnpb y gìoqwx làmvsp m quýzuaw cho ngàmvsp i.
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh ngắkwub t lờsrfw i Tựmfxk -Mai:
- Nàmvsp y em béufhk . Thiềfcen n-côwdgw ng củhtby a nhàmvsp Phậschx t quírcfm biếaveo t dưhoyx ờsrfw ng nàmvsp o. Thếaveo màmvsp em bảsrfw o chẳhoyx ng lấwnpb y gìoqwx làmvsp m quírcfm , chẳhoyx ng hóshhu a ra khinh mạnjxp n thámrcc i quámrcc ưhoyx ?
Tựmfxk -Mai cưhoyx ờsrfw i nhạnjxp t:
- Vưhoyx ơqxfw ng tiêttvt n sinh lạnjxp i lầgfpf m lẫwnpb n nữcddh a rồfcen i. Trong Phậschx t giámrcc o, thìoqwx khôwdgw ng gìoqwx quírcfm bámrcc u bằvzur ng phámrcc p. Phámrcc p tứjhbl c làmvsp triếaveo t lýzuaw đufhk i đufhk ếaveo n giảsrfw i thóshhu at cho mìoqwx nh, cho ngưhoyx ờsrfw i, cho chúcfag ng sinh. Cònjxp n Thiềfcen n-côwdgw ng bấwnpb t qúcfag a làmvsp phưhoyx ơqxfw ng tiệxkvf n giúcfag p cho phậschx t tửscpo luyệxkvf n tậschx p cơqxfw thểitnf khỏqwaw e mạnjxp nh, hầgfpf u trámrcc nh ma nghiệxkvf p từaveo muôwdgw n kiếaveo p trưhoyx ớowcd c đufhk ếaveo n quấwnpb y nhiễrhvo u màmvsp thôwdgw i. Thiềfcen n-côwdgw ng thìoqwx nhấwnpb t thờsrfw i. Cònjxp n phámrcc p môwdgw n Thiềfcen n-họsrfw c thìoqwx khôwdgw ng cóshhu đufhk ầgfpf u, cũbjnx ng khôwdgw ng cóshhu cuốpqtf i. Bấwnpb t diệxkvf t, bấwnpb t cảsrfw i. Thếaveo thìoqwx khôwdgw ng qúcfag i sao đufhk ưhoyx ợshhu c???
Tựmfxk -Mai nóshhu i đufhk ếaveo n đufhk âbccz u thìoqwx Minh-Thiêttvt n, Tịrhyg nh-Huyềfcen n gậschx t đufhk ầgfpf u đufhk ếaveo n đufhk óshhu . Trong khi từaveo Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh cho đufhk ếaveo n Quámrcc ch Quỳpqxq ngơqxfw ngơqxfw ngámrcc c ngámrcc c. Tựmfxk -Mai thởrhyg dàmvsp i:
- Thôwdgw i đufhk ưhoyx ợshhu c, tạnjxp i hạnjxp xin vìoqwx Vưhoyx ơqxfw ng tiêttvt n sinh màmvsp nóshhu i vềfcen nguồfcen n gốpqtf c Thiềfcen n-tôwdgw ng củhtby a Trung-quốpqtf c, Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t vậschx y. Khôwdgw ng biếaveo t tiêttvt n sinh cóshhu nghe khôwdgw ng?
Vưhoyx ơqxfw ng Duy-Chírcfm nh đufhk ịrhyg nh lắkwub c đufhk ầgfpf u, thìoqwx gãymlm mặbpjp t lưhoyx ỡugyo i cầgfpf y đufhk ãymlm cưhoyx ớowcd p lờsrfw i:
- Nghe, nghe. Em béufhk , thựmfxk c em khôwdgw ng hổscpo làmvsp đufhk ệxkvf tửscpo danh gia. Chẳhoyx ng đufhk iềfcen u gìoqwx màmvsp khôwdgw ng biếaveo t.
Tựmfxk -Mai chắkwub p tay kírcfm nh cẩjgzy n nóshhu i:
- Đyscs ầgfpf u tiêttvt n tạnjxp i hạnjxp xin nóshhu i vềfcen nguồfcen n gốpqtf c dònjxp ng Thiềfcen n tôwdgw ng ởrhyg Tâbccz y-trúcfag c. Đyscs ạnjxp o Phậschx t cóshhu vôwdgw tậschx n phámrcc p môwdgw n. Cámrcc c phámrcc p môwdgw n coi thìoqwx nhiềfcen u, song thu vềfcen chỉnzss cóshhu mộhgxw t mốpqtf i. Ngưhoyx ờsrfw i tu họsrfw c cao nhưhoyx Minh-Thiêttvt n đufhk ạnjxp i sưhoyx hoặbpjp c sưhoyx phụfcen củhtby a tạnjxp i hạnjxp thuyếaveo t phámrcc p thìoqwx lạnjxp i khôwdgw ng qúcfag i bằvzur ng kẻhlxs thôwdgw lỗpnfn vôwdgw họsrfw c. Thiềfcen n-tôwdgw ng ra đufhk ờsrfw i từaveo khi Phậschx t cònjxp n tạnjxp i thếaveo . Thiềfcen n-sửscpo kểitnf rằvzur ng: Âcivk « Mộhgxw t ngàmvsp y Phậschx t Thírcfm ch-ca Mâbccz u-ni lêttvt n tònjxp a thuyếaveo t phámrcc p ởrhyg Linh-sơqxfw n. Đyscs ứjhbl c Phậschx t im lặbpjp ng khôwdgw ng nóshhu i gìoqwx . Ngàmvsp i cầgfpf m mộhgxw t bôwdgw ng hoa đufhk ưhoyx a ra trưhoyx ớowcd c phámrcc p hộhgxw i cho mọsrfw i ngưhoyx ờsrfw i xem. Lúcfag c ấwnpb y thírcfm nh chúcfag ng đufhk ôwdgw ng hàmvsp ng mấwnpb y trămfxk m vạnjxp n. Song đufhk ềfcen u ngơqxfw ngámrcc c khôwdgw ng ai hiểitnf u ýzuaw Phậschx t. Chỉnzss cóshhu Ma-ha Ca-diếaveo p hiểitnf u. Ôgdkj ng mỉnzss m cưhoyx ờsrfw i đufhk ámrcc p lạnjxp i. Đyscs ứjhbl c Phậschx t nóshhu i: Âcivk « Ta cóshhu nhãymlm n tàmvsp ng chírcfm nh phámrcc p, diệxkvf u tâbccz m bồfcen đufhk ềfcen , vôwdgw thựmfxk c vôwdgw tưhoyx ớowcd ng. Nay truyềfcen n cho Ma-ha Ca-diếaveo p Âcivk ». Đyscs óshhu làmvsp cuộhgxw c truyềfcen n tâbccz m ấwnpb n đufhk ầgfpf u tiêttvt n. Từaveo đufhk ấwnpb y Thiềfcen n-tôwdgw ng do thầgfpf y truyềfcen n cho trònjxp cho đufhk ếaveo n nay. Thiềfcen n-tôwdgw ng khôwdgw ng thuyếaveo t phámrcc p. Ngưhoyx ờsrfw i tu theo Thiềfcen n phảsrfw i trựmfxk c chỉnzss châbccz n tâbccz m. Muốpqtf n trựmfxk c chỉnzss châbccz n tâbccz m, cầgfpf n hiểitnf u yếaveo u chỉnzss kinh Kim-cưhoyx ơqxfw ng, kinh Lămfxk ng-gìoqwx a. Giámrcc o lýzuaw Thiềfcen n-tôwdgw ng thu vàmvsp o mấwnpb y câbccz u sau:
Giámrcc o ngọsrfw ai biệxkvf t truyềfcen n.
Bấwnpb t lậschx p vămfxk n tựmfxk .
Trựmfxk c chỉnzss châbccz n tâbccz m,
Kiếaveo n tírcfm nh thàmvsp nh Phậschx t.
Tựmfxk -Mai nhìoqwx n Minh-Thiêttvt n:
- Chírcfm nh vìoqwx vậschx y màmvsp Minh-Thiêttvt n thiềfcen n sưhoyx cũbjnx ng nhưhoyx bổscpo n sưhoyx tạnjxp i hạnjxp đufhk ềfcen u thuộhgxw c nằvzur m lònjxp ng hai kinh Lămfxk ng-gìoqwx a, Kim-cưhoyx ơqxfw ng, coi việxkvf c luyệxkvf n võgdkj chẳhoyx ng qua đufhk ểitnf đufhk uổscpo i ma nghiệxkvf p khỏqwaw i cơqxfw thểitnf màmvsp thôwdgw i.
Triệxkvf u Huy hỏqwaw i Tựmfxk -Mai:
- Nàmvsp y cậschx u em. Cậschx u đufhk ểitnf Minh-Thiêttvt n thiềfcen n sưhoyx lêttvt n trêttvt n sưhoyx phụfcen mìoqwx nh phảsrfw i chămfxk ng vìoqwx gốpqtf c Thiềfcen n-tôwdgw ng Giao-chỉnzss từaveo Trung- quốpqtf c?
Tựmfxk - Mai lắkwub c đufhk ầgfpf u:
- Nhữcddh ng vịrhyg tu hàmvsp nh châbccz n chírcfm nh thìoqwx tứjhbl đufhk ạnjxp i giai khôwdgw ng. Minh-Thiêttvt n cũbjnx ng thếaveo . Cụfcen c phâbccz n bònjxp cũbjnx ng vậschx y. Tịrhyg nh-Huyềfcen n so vớowcd i con chóshhu , con mèdwhk o cũbjnx ng nhưhoyx nhau.
Ngôwdgw Tírcfm ch quámrcc t lêttvt n:
- Thằvzur ng Tựmfxk -Mai kia. Màmvsp y thựmfxk c vôwdgw lễrhvo . Màmvsp y gọsrfw i sưhoyx phụfcen màmvsp y làmvsp chóshhu , làmvsp mèdwhk o, mặbpjp c màmvsp y. Bộhgxw màmvsp y khôwdgw ng muốpqtf n sốpqtf ng nữcddh a hay sao màmvsp giámrcc m vírcfm sưhoyx bámrcc củhtby a tao vớowcd i cụfcen c phâbccz n?
Trong khi chịrhyg em Tựmfxk -Mai cưhoyx ờsrfw i khúcfag c khírcfm ch, thìoqwx Minh-Thiêttvt n phấwnpb t tay ra hiệxkvf u cho Ngôwdgw Tírcfm ch im lặbpjp ng:
- Sưhoyx đufhk iệxkvf t, con lầgfpf m rồfcen i. Tiểitnf u thírcfm chủhtby đufhk âbccz y nóshhu i đufhk úcfag ng đufhk óshhu . Phậschx t phámrcc p cao siêttvt u khôwdgw ng cùfdpb ng. Bỏqwaw ra ngònjxp ai cámrcc i ta thìoqwx tựmfxk nhiêttvt n chẳhoyx ng cònjxp n cámrcc i ngưhoyx ờsrfw i. Đyscs ãymlm khôwdgw ng cóshhu cámrcc i ngưhoyx ờsrfw i thìoqwx khôwdgw ng cóshhu nhiềfcen u ngưhoyx ờsrfw i. Khôwdgw ng cóshhu nhiềfcen u ngưhoyx ờsrfw i thìoqwx tấwnpb t cảsrfw trởrhyg thàmvsp nh khôwdgw ng. Sưhoyx thúcfag c làmvsp khôwdgw ng. Cụfcen c phâbccz n cũbjnx ng làmvsp khôwdgw ng. Sưhoyx thúcfag c quảsrfw khôwdgw ng quýzuaw hơqxfw n cụfcen c phâbccz n.
Tựmfxk -Mai tiếaveo p:
- Giònjxp ng Thiềfcen n-tôwdgw ng truyềfcen n ởrhyg Thiêttvt n-trúcfag c, trảsrfw i támrcc m đufhk ờsrfw i. Vịrhyg tổscpo thứjhbl támrcc m làmvsp Tôwdgw n-gỉnzss a Nan-đufhk àmvsp đufhk ếaveo n Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t. Bấwnpb y giờsrfw gọsrfw i làmvsp Lĩnjxp nh-nam.
Minh-Thiêttvt n cắkwub t ngang:
- Tiểitnf u thírcfm chủhtby cóshhu lầgfpf m khôwdgw ng? Vịrhyg tổscpo thứjhbl hai mưhoyx ơqxfw i támrcc m làmvsp Đyscs ạnjxp t-Ma Tổscpo sưhoyx đufhk ếaveo n Trung thổscpo đufhk ầgfpf u tiêttvt n chứjhbl ?
Tựmfxk -Mai quảsrfw quyếaveo t:
- Bạnjxp ch đufhk ạnjxp i sưhoyx , tiểitnf u bốpqtf i nóshhu i cóshhu sámrcc ch. Mámrcc ch cóshhu chứjhbl ng đufhk àmvsp ng hoàmvsp ng. Phírcfm a Nam hồfcen Đyscs ộhgxw ng-đufhk ìoqwx nh cóshhu hai ngôwdgw i chùfdpb a. Mộhgxw t têttvt n Kiếaveo n-phámrcc p, mộhgxw t têttvt n Linh-sơqxfw n. Hai ngôwdgw i chùfdpb a nàmvsp y xâbccz y từaveo đufhk ờsrfw i Tam-quốpqtf c. Cóshhu đufhk úcfag ng khôwdgw ng?
- Đyscs úcfag ng.
- Trưhoyx ớowcd c mỗpnfn i ngôwdgw i chùfdpb a đufhk ềfcen u cóshhu tấwnpb m bia. Tấwnpb m bia ởrhyg chùfdpb a Kiếaveo n-phámrcc p do Tưhoyx -mãymlm Trưhoyx ờsrfw ng-sa sọsrfw an nămfxk m Trinh-phùfdpb thứjhbl mưhoyx ờsrfw i lămfxk m đufhk ờsrfw i vua Đyscs ừaveo ơqxfw ng Thámrcc i-tôwdgw ng (641 sau Tâbccz y lịrhyg ch). Tấwnpb m bia ởrhyg chùfdpb a Linh-sơqxfw n do Hàmvsp n lâbccz m đufhk ạnjxp i họsrfw c sĩnjxp Chu Anh sọsrfw an nămfxk m Thámrcc i-bìoqwx nh Hưhoyx ng-quốpqtf c thứjhbl mưhoyx ờsrfw i đufhk ờsrfw i vua Thámrcc i-tôwdgw ng nhàmvsp Tốpqtf ng. Trong hai ngôwdgw i chùfdpb a đufhk ềfcen u thờsrfw nữcddh vưhoyx ơqxfw ng Phậschx t-Nguyệxkvf t. Cảsrfw hai tấwnpb m bia cùfdpb ng nóshhu i rằvzur ng nữcddh vưhoyx ơqxfw ng đufhk ưhoyx ợshhu c Tôwdgw n-gỉnzss a Nan-đufhk àmvsp truyềfcen n tâbccz m ấwnpb n, đufhk ắkwub c phámrcc p thàmvsp nh Phậschx t. Màmvsp nữcddh vưhoyx ơqxfw ng Phậschx t-Nguyệxkvf t nguyêttvt n làmvsp tưhoyx ớowcd ng tổscpo ng trấwnpb n Trưhoyx ờsrfw ng-sa, hồfcen Đyscs ộhgxw ng-đufhk ìoqwx nh hồfcen i vua Trưhoyx ng. Vămfxk n bia nóshhu i rõgdkj nữcddh vưhoyx ơqxfw ng đufhk ựmfxk ơqxfw c truyềfcen n tâbccz m ấwnpb n niêttvt n hiệxkvf u Kiếaveo n-vũbjnx thứjhbl mưhoyx ờsrfw i sámrcc u đufhk ờsrfw i vua Quang-Vũbjnx nhàmvsp Đyscs ôwdgw ng-Hámrcc n. So vớowcd i Lĩnjxp nh- nam nămfxk m đufhk óshhu làmvsp niêttvt n hiệxkvf u Trưhoyx ng hoàmvsp ng (39 sau Tâbccz y-lịrhyg ch) đufhk ếaveo nguyêttvt n niêttvt n. Vậschx y kếaveo t lạnjxp i Thiềfcen n-tôwdgw ng, Thiềfcen n-côwdgw ng truyềfcen n vàmvsp o Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t cámrcc ch nay làmvsp chírcfm n trămfxk m chírcfm n mưhoyx ơqxfw i nămfxk m.
Tựmfxk -Mai nhìoqwx n Triệxkvf u Thàmvsp nh,mỉnzss m cưhoyx ờsrfw i:
- Cònjxp n Đyscs ạnjxp t-Ma tổscpo sưhoyx , thuộhgxw c thếaveo hệxkvf thứjhbl hai mưhoyx ơqxfw i támrcc m giònjxp ng Thiềfcen n-tôwdgw ng Tâbccz y-trúcfag c. Ngàmvsp i đufhk ếaveo n Trung thổscpo nămfxk m Canh-Týzuaw , nhằvzur m niêttvt n hiệxkvf u Phổscpo -thôwdgw ng nguyêttvt n niêttvt n, đufhk ờsrfw i vua Lưhoyx ơqxfw ng Vũbjnx -Đyscs ếaveo (520 sau Tâbccz y lịrhyg ch). Nhưhoyx vậschx y ngàmvsp i tớowcd i sau Tôwdgw n-gỉnzss a Nan-Đyscs àmvsp đufhk ếaveo n hơqxfw n bốpqtf n trămfxk m támrcc m mưhoyx ơqxfw i mốpqtf t nămfxk m. Nhưhoyx thếaveo cóshhu nghĩnjxp a làmvsp Thiềfcen n-tôwdgw ng, Thiềfcen n-côwdgw ng Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t cóshhu trưhoyx ớowcd c Trung-nguyêttvt n gầgfpf n nămfxk m trămfxk m nămfxk m. Cònjxp n Đyscs ạnjxp t-Ma tổscpo sưhoyx , trưhoyx ớowcd c khi đufhk ếaveo n Trung-thổscpo , ngàmvsp i đufhk ãymlm đufhk ếaveo n Đyscs ạnjxp i-Việxkvf t trưhoyx ớowcd c. Đyscs iềfcen u nàmvsp y cóshhu chéufhk p trong Âcivk « Cao tămfxk ng truyệxkvf n Âcivk » do chírcfm nh vămfxk n gia đufhk ờsrfw i Tốpqtf ng Thámrcc i-tôwdgw ng sọsrfw an. Trong đufhk óshhu ghi rõgdkj Âcivk «Sơqxfw tiêttvt n Tốpqtf ng cảsrfw nh Nam Việxkvf t. Mạnjxp t hựmfxk u tỷoyri đufhk ộhgxw chírcfm Ngụfcen y Âcivk » nghĩnjxp a làmvsp đufhk ầgfpf u tiêttvt n đufhk ếaveo n Nam-Việxkvf t thuộhgxw c nhàmvsp Tốpqtf ng, sau đufhk óshhu mớowcd i tớowcd i nưhoyx ớowcd c Ngụfcen y. Bởrhyg i bấwnpb y giờsrfw đufhk ấwnpb t Việxkvf t thuộhgxw c Tốpqtf ng.
Sư
- Khô
Lý
- Đ
Tị
- Thí
Bà
- Nguy nan qua rồ
Chà
- Bọ
Vư
- Mi có
Trầ
- Vư
Thấ
- Kinh tở
Nó
- Huố
Quá
- Quan củ
Chỉ
- Nà
Nho sinh hư
- Lã
Hà
- Khô
Tê
- Trầ
Thanh-Mai liế
- Cũ
Gã
- Ngư
Vư
- Trầ
Thanh-Mai đ
- Chị
Gã
- Cậ
Thanh-Mai mở
Thừ
Ghi chú
(1) Thoá
Thanh-Mai cư
- Thì
Triệ
- Trong chiế
Nghe Triệ
- Hô
Minh-Thiê
- Chủ
Lý
- Tam muộ
Rồ
Thanh-Mai thả
- Rừ
Triệ
- Nế
Thanh-Mai hư
- Ở
Minh-Thiê
- Đ
Thanh-Mai hư
- Xin đ
Minh-Thiê
- Xin sư
Tị
Thanh-Mai dơ
- Nế
Triệ
- Vậ
- Tiể
Vư
Thanh-Mai hắ
- Vư
Ghi chú
(2) Sá
Triệ
- Tạ
Thanh-Mai lắ
- Chế
Triệ
- Như
- Vư
- Sao lạ
Vư
- Xin cô
- Nà
đ
Ghi chú
(3) Sá
Triệ
- Cho rằ
Tự
- Vư
Sự
Thanh-Mai ngư
- Thiê
Vư
- Con thứ
Minh-Thiê
- Mì
Minh-Thiê
- Con thứ
Vư
- Con thứ
Đ
- Anh hù
Nhì
- Con thứ
Nghe Thanh-Mai đ
- Cá
- Cò
Cả
- Giỏ
- Theo luậ
Triệ
- Khô
- Võ
Triệ
- Như
- Bà
- Là
- Gia-cá
Cả
Duy-Chí
- Đ
Thanh-Mai tiế
- Vư
Duy-Chí
- Rồ
Như
- Sau có
Thanh-Mai hỏ
- Chị
Triệ
- Khô
Tự
- Như
Triệ
- Cô
Thanh-Mai vẫ
- Giữ
Triệ
- Ba cá
Thanh-Mai trị
- Mong rằ
Thanh-Mai nghe y nó
- Mì
như
Â
Bư
Nụ
Em có
Â
Sao anh khô
Bâ
Như
Cá
Chim và
Triệ
- Chú
Tự
- Tô
Nó
Quâ
Tặ
Cả
Hệ
Thiế
Lư
Tri quâ
Sự
Hoà
Hậ
Ghi chú
(4) Trư
(5) Trầ
Chà
Cò
Cả
Thiế
Vư
Lang quâ
Biế
Thờ
Gạ
Tiế
Triệ
- Uy quyề
Huệ
Hà
- Tê
Bọ
- Nà
Thanh-Nguyê
- Thế
Vư
- Nghĩ
Lý
- Em ta là
Triệ
Thiề
- Lý
Lý
- Bạ
Minh-Thiê
- Ngư
Lý
- Tấ
Cả
- Long thà
Huệ
- Tạ
Bỗ
- Chủ
Triệ
- Tê
Sư
- Khô
Minh-Thiê
- Thế
tă
Thanh-Mai lắ
- Minh-Thiê
Minh-Thiê
- Cô
Thanh-Mai đ
- Trong tâ
Minh-Thiê
- Đ
Minh-Thiê
- Bầ
Lý
- Tạ
Thanh-Mai cư
- Vư
Vư
- Nế
Sư
- Đ
Vư
- Khô
Thanh-Mai thắ
- Xin tiê
Vư
- Dư
Vư
- Nà
Tự
Â
Vư
- Cô
Thanh-Mai ngơ
- Vư
Nghe nó
Nó
- Trong khi đ
Vư
- Nà
Tự
- Vư
Tự
- Thô
Vư
- Nghe, nghe. Em bé
Tự
- Đ
Giá
Bấ
Trự
Kiế
Tự
- Chí
Triệ
- Nà
Tự
- Nhữ
Ngô
- Thằ
Trong khi chị
- Sư
Tự
- Giò
Minh-Thiê
- Tiể
Tự
- Bạ
- Đ
- Trư
Tự
- Cò
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
