Hàrhxc Thiệbtrl n-Lãswfj m, Trầgqrx n Anh ngồgqrx i trêyqeg n lưqqfg ng ngựmcog a hưqqfg ớsons ng mắyqeg t nhìwoeq n xuốbhbi ng con đjvof ưqqfg ờyqeg ng dẫjvof n tớsons i châaomj n nújvof i. Bêyqeg n cạjlby nh nóqinc , Nguyễsobs n Khárzxh nh cũktzx ng nhìwoeq n theo.
Nguyễsobs n Khárzxh nh hỏkolj i:
- Nàrhxc y cậxpmy u. Tôjsdz i thấwoeq y cậxpmy u còktzx n nhỏkolj tuổnjcc i. Chắyqeg c khôjsdz ng phảdhfs i bạjlby n hữiltq u củbfxx a quan Đqinc iệbtrl n-tiềkjlx n chỉmcog -huy-sứwkge . Khuôjsdz n mặdhfs t cậxpmy u cũktzx ng khôjsdz ng giốbhbi ng ngưqqfg ờyqeg i, chắyqeg c chẳzgrx ng phảdhfs i anh em ruộrlgn t. Tạjlby i sao cậxpmy u lạjlby i gọbgqu i ngưqqfg ờyqeg i bằwfji ng anh hai?
- Thuậxpmy n-thiêyqeg n cửxpmy u hùtbua ng nghe kêyqeg u thựmcog c. Tạjlby chỉmcog huy sứwkge thìwoeq hùtbua ng nghe đjvof ưqqfg ợmwum c. Còktzx n cárzxh c cậxpmy u nhỏkolj quárzxh , xưqqfg ng hùtbua ng nghe khôjsdz ng ổnjcc n týkpwe nàrhxc o cảdhfs . Thếqpim chígdpq n ngưqqfg ờyqeg i làrhxc nhữiltq ng ai?
Thiệbtrl n-Lãswfj m cưqqfg ờyqeg i nhạjlby t:
- Tưqqfg ớsons ng-quâaomj n khinh chújvof ng tôjsdz i nhỏkolj tuổnjcc i khôjsdz ng đjvof árzxh ng gọbgqu i làrhxc anh hùtbua ng hẳzgrx n? Thếqpim tôjsdz i hỏkolj i tưqqfg ớsons ng-quâaomj n câaomj u nàrhxc y nhéczsd . Theo tưqqfg ớsons ng-quâaomj n thếqpim nàrhxc o mớsons i gọbgqu i làrhxc anh hùtbua ng?
- Thìwoeq nam nhi đjvof ạjlby i trưqqfg ợmwum ng phu, làrhxc m nhữiltq ng truyệbtrl n kinh thiêyqeg n đjvof ộrlgn ng đjvof ịsurf a tứwkge c làrhxc anh hùtbua ng.
Trầgqrx n Anh hừbgqu mộrlgn t tiếqpim ng:
- Sai, vừbgqu a sai vừbgqu a bậxpmy y. Tưqqfg ớsons ng-quâaomj n bảdhfs o muốbhbi n thàrhxc nh anh hùtbua ng phảdhfs i cóqinc hai đjvof iềkjlx u kiệbtrl n. Mộrlgn t, phảdhfs i làrhxc nam nhi đjvof ạjlby i trưqqfg ợmwum ng phu. Hai phảdhfs i làrhxc m truyệbtrl n kinh thiêyqeg n đjvof ộrlgn ng đjvof ịsurf a. Thếqpim vua Trưqqfg ng, Lệbtrl -hảdhfs i bàrhxc -vưqqfg ơjkus ng cóqinc làrhxc nam nhi đjvof âaomj u? Thếqpim màrhxc cárzxh c ngàrhxc i vẫjvof n làrhxc anh hùtbua ng! Còktzx n tưqqfg ớsons ng-quâaomj n bảdhfs o chújvof ng tôjsdz i còktzx n nhỏkolj khôjsdz ng đjvof árzxh ng gọbgqu i anh hùtbua ng. Thếqpim Phùtbua -đjvof ổnjcc ng Thiêyqeg n-vưqqfg ơjkus ng mớsons i cóqinc mấwoeq y tuổnjcc i, đjvof árzxh nh giặdhfs c Âxtly n khôjsdz ng làrhxc anh hùtbua ng sao? Đqinc iềkjlx u tưqqfg ớsons ng-quâaomj n hỏkolj i chújvof ng tôjsdz i chígdpq n ngưqqfg ờyqeg i làrhxc nhữiltq ng ai ưqqfg ? Đqinc ểsons tôjsdz i kểsons têyqeg n cho tưqqfg ớsons ng-quâaomj n nghe. Anh cảdhfs tôjsdz i họbgqu Lýkpwe têyqeg n Long-Bồgqrx .
Nguyễsobs n Khárzxh nh nghe đjvof ếqpim n chữiltq Long-Bồgqrx , y kinh khiếqpim p:
- Cậxpmy u khôjsdz ng đjvof ưqqfg ợmwum c nóqinc i đjvof ếqpim n têyqeg n hújvof y đjvof óqinc . Chỉmcog nêyqeg n dùtbua ng danh xưqqfg ng vưqqfg ơjkus ng-gia hay Khai-quốbhbi c vưqqfg ơjkus ng làrhxc đjvof ưqqfg ợmwum c rồgqrx i.
Nguyêyqeg n vàrhxc o thờyqeg i Lýkpwe , ảdhfs nh hưqqfg ởtbua ng củbfxx a Nho-giárzxh o tưqqfg ơjkus ng đjvof ốbhbi i gầgqrx n bằwfji ng đjvof ạjlby o Phậxpmy t, chứwkge khôjsdz ng còktzx n thuầgqrx n tújvof y Việbtrl t nhưqqfg hồgqrx i Lĩsebu nh-nam nữiltq a. Tụlpml c lệbtrl kiêyqeg ng hújvof y cũktzx ng theo cárzxh c văjlby n gia ảdhfs nh hưqqfg ởtbua ng đjvof ếqpim n đjvof ờyqeg i sốbhbi ng, luậxpmy t lệbtrl . Trong gia tộrlgn c khi mộrlgn t đjvof ứwkge a trẻdska sinh ra, muốbhbi n đjvof ặdhfs t têyqeg n phảdhfs i mởtbua gia phảdhfs phígdpq a nộrlgn i, phígdpq a ngọbgqu ai, xéczsd t xem têyqeg n đjvof ịsurf nh đjvof ặdhfs t cóqinc trùtbua ng vớsons i têyqeg n củbfxx a tổnjcc tiêyqeg n khôjsdz ng? Tấwoeq t cảdhfs nhữiltq ng têyqeg n đjvof óqinc , con chárzxh u phảdhfs i kiêyqeg ng khôjsdz ng đjvof ưqqfg ợmwum c nóqinc i tớsons i, gọbgqu i làrhxc hújvof y. Buộrlgn t miệbtrl ng gọbgqu i tớsons i làrhxc phạjlby m hújvof y. Nhưqqfg trong nhàrhxc cóqinc ôjsdz ng cốbhbi têyqeg n Minh thìwoeq con chárzxh u muốbhbi n nóqinc i đjvof ếqpim n tiếqpim ng Bìwoeq nh minh phảdhfs i nóqinc i trệbtrl ch đjvof i làrhxc Bìwoeq nh manh hay Bìwoeq nh mêyqeg nh. Hújvof y nhưqqfg vậxpmy y gọbgqu i làrhxc hújvof y gia. Khi đjvof ặdhfs t têyqeg n con cũktzx ng phảdhfs i xéczsd t xem cóqinc phạjlby m hújvof y đjvof ếqpim n chứwkge c sắyqeg c trong làrhxc ng, trong tổnjcc ng khôjsdz ng.
Quan trọbgqu ng hơjkus n khi nóqinc i, cũktzx ng nhưqqfg khi đjvof ặdhfs t têyqeg n con phảdhfs i kiêyqeg ng hújvof y cárzxh c vịsurf vua, thárzxh i hậxpmy u, hoàrhxc ng hậxpmy u, phi tầgqrx n, hoàrhxc ng tửxpmy , côjsdz ng chújvof a. Phạjlby m phảdhfs i thìwoeq bịsurf tộrlgn i nặdhfs ng. Ngàrhxc y xưqqfg a đjvof i thi cũktzx ng phảdhfs i kiêyqeg ng hújvof y. Trong khi làrhxc m bàrhxc i, lỡkhfn cóqinc tiếqpim ng trùtbua ng âaomj m, trùtbua ng têyqeg n vớsons i cárzxh c vịsurf thárzxh nh trong làrhxc ng Nho nhưqqfg Khổnjcc ng-tửxpmy , Mạjlby nh-tửxpmy , cùtbua ng 72 vịsurf tiêyqeg n-hiềkjlx n, họbgqu ăjlby c têyqeg n vua, chújvof a, cung đjvof iệbtrl n, thárzxh i hậxpmy u, hoàrhxc ng-hậxpmy u v.v. phảdhfs i viếqpim t chữiltq nhỏkolj hơjkus n, thiếqpim u mộrlgn t néczsd t vàrhxc đjvof ềkjlx bêyqeg n cạjlby nh câaomj u kígdpq nh khuyếqpim t nhấwoeq t bújvof t. Ngay đjvof ếqpim n hồgqrx i thuậxpmy t giảdhfs còktzx n niêyqeg n thiếqpim u, trứwkge ơjkus c năjlby m 1954 tụlpml c nàrhxc y vẫjvof n còktzx n. Trong khi nóqinc i truyệbtrl n lỡkhfn miệbtrl ng gọbgqu i Hưqqfg ng-đjvof ạjlby o vưqqfg ơjkus ng làrhxc Trầgqrx n Quốbhbi c-Tuấwoeq n, lậxpmy p tứwkge c bịsurf phụlpml huynh mắyqeg ng ngay, bắyqeg t phảdhfs i gọbgqu i làrhxc Đqinc ứwkge c thárzxh nh Trầgqrx n hay Hưqqfg ng-Đqinc ạjlby o vưqqfg ơjkus ng. Nóqinc i đjvof ếqpim n Phạjlby m Ngũktzx -Lãswfj o phảdhfs i gọbgqu i làrhxc Phạjlby m phòktzx mãswfj .
Thiệbtrl n-Lãswfj m kểsons tiếqpim p, đjvof ếqpim n Lýkpwe Mỹsobs -Linh, Nguyễsobs n Khárzxh nh khôjsdz ng biếqpim t làrhxc ai. Y ngơjkus ngárzxh c, thìwoeq Trầgqrx n Anh nóqinc i:
- Chịsurf tưqqfg còktzx n cóqinc têyqeg n làrhxc Bìwoeq nh-Dưqqfg ơjkus ng.
Nguyễsobs n Khárzxh nh àrhxc lêyqeg n mộrlgn t tiếqpim ng. Y trốbhbi mắyqeg t nhìwoeq n hai đjvof ứwkge a trẻdska , trong đjvof ầgqrx u y nghĩsebu khôjsdz ng biếqpim t hai đjvof ứwkge a làrhxc m thếqpim nàrhxc o màrhxc kếqpim t anh em vớsons i hoàrhxc ng tửxpmy , ngưqqfg ờyqeg i hiệbtrl n làrhxc chújvof a tưqqfg ớsons ng củbfxx a y, cóqinc thểsons chặdhfs t đjvof ầgqrx u y bấwoeq t cứwkge lújvof c nàrhxc o. Y làrhxc m hiệbtrl u újvof y bấwoeq y lâaomj u, cũktzx ng chưqqfg a từbgqu ng đjvof ưqqfg ợmwum c nhìwoeq n mặdhfs t hai ngưqqfg ờyqeg i, chứwkge đjvof ừbgqu ng nóqinc i đjvof ưqqfg ợmwum c tiếqpim p truyệbtrl n. Màrhxc nay hai thiếqpim u niêyqeg n nàrhxc y lạjlby i kếqpim t anh em vớsons i vưqqfg ơjkus ng gia, côjsdz ng chújvof a, ắyqeg t chújvof ng làrhxc con vưqqfg ơjkus ng côjsdz ng, đjvof ạjlby i thầgqrx n chứwkge khôjsdz ng tầgqrx m thưqqfg ờyqeg ng. Nguyễsobs n Khárzxh nh khôjsdz ng dárzxh m coi thưqqfg ờyqeg ng chújvof ng nữiltq a.
Vừbgqu a lújvof c đjvof óqinc từbgqu xa xa xuấwoeq t hiệbtrl n mộrlgn t cỗweom xe hai ngựmcog a kéczsd o. Thiệbtrl n-Lãswfj m chỉmcog tay nóqinc i:
- Kìwoeq a, xa giárzxh côjsdz ng chújvof a đjvof ếqpim n kìwoeq a.
Nguyễsobs n Khárzxh nh cầgqrx m tùtbua vàrhxc rújvof c lêyqeg n hai hồgqrx i. Từbgqu trêyqeg n đjvof ềkjlx n thờyqeg Bàrhxc -vưqqfg ơjkus ng, mộrlgn t hàrhxc ng ngưqqfg ờyqeg i mũktzx , árzxh o rựmcog c rỡkhfn đjvof i xuốbhbi ng. Thiệbtrl n-Lãswfj m chújvof ýkpwe thấwoeq y gầgqrx n đjvof ủbfxx mặdhfs t quan văjlby n võhcfa tạjlby i trấwoeq n Thanh-hóqinc a. Trong đjvof óqinc cóqinc cảdhfs An-vũktzx sứwkge Đqinc àrhxc m Toárzxh i-Trạjlby ng. Cárzxh c quan văjlby n vũktzx đjvof ứwkge ng xếqpim p hàrhxc ng hai bêyqeg n đjvof ưqqfg ờyqeg ng, dưqqfg ớsons i cổnjcc ng chàrhxc o kếqpim t hoa. Mộrlgn t ngưqqfg ờyqeg i đjvof ếqpim n bêyqeg n Thiệbtrl n-Lãswfj m, Trầgqrx n Anh hỏkolj i:
- Hai thằwfji ng quỷiwob con ăjlby n trộrlgn m sao dárzxh m đjvof ếqpim n dâaomj y?
Thiệbtrl n-Lãswfj m nhậxpmy n ra Đqinc àrhxc m An-Hòktzx a. Nóqinc cưqqfg ờyqeg i nhạjlby t:
- Ta đjvof ếqpim n đjvof âaomj y vìwoeq theo lệbtrl nh Đqinc iệbtrl n-tiềkjlx n chỉmcog huy sứwkge .
Đqinc àrhxc m An-Hòktzx a vung tay đjvof ịsurf nh tárzxh t Thiệbtrl n-Lãswfj m. Tay y vung lêyqeg n, nhưqqfg ng khôjsdz ng hạjlby xuốbhbi ng đjvof ưqqfg ợmwum c. Tiếqpim p theo mộrlgn t giọbgqu ng nóqinc i uy nghiêyqeg m:
- Khôjsdz ng thểsons vôjsdz phéczsd p.
Đqinc àrhxc m An-Hòktzx a quay lạjlby i nhìwoeq n, thìwoeq ra Nguyễsobs n Khárzxh nh dùtbua ng roi ngựmcog a quấwoeq n lấwoeq y tay y. Từbgqu lâaomj u An-Hòktzx a ỷiwob thếqpim cha làrhxc m đjvof ạjlby i thầgqrx n, chịsurf đjvof ưqqfg ợmwum c tuyểsons n vàrhxc o cung làrhxc m qújvof i phi. Y rong chơjkus i, họbgqu c võhcfa khôjsdz ng thàrhxc nh, họbgqu c văjlby n khôjsdz ng thôjsdz ng. Suốbhbi t ngàrhxc y lêyqeg u bêyqeg u ởtbua Thăjlby ng-long, ăjlby n quỵwkge t, nóqinc i lárzxh o. Mãswfj i năjlby m trưqqfg ớsons c đjvof âaomj y, nhâaomj n anh ruộrlgn t làrhxc Đqinc àrhxc m Toárzxh i-Trạjlby ng đjvof ang từbgqu chứwkge c Chiêyqeg u-thảdhfs o-sứwkge thăjlby ng bổnjcc làrhxc m An-vũktzx sứwkge Cửxpmy u-châaomj n. Y đjvof ưqqfg ợmwum c anh cho chứwkge c hiệbtrl u-újvof y. Tuy chứwkge c hiệbtrl u-újvof y nhỏkolj béczsd . Song y ỷiwob thếqpim anh, hếqpim t đjvof e dọbgqu a dâaomj n chújvof ng lạjlby i trêyqeg u ghẹsobs o con gárzxh i nhàrhxc làrhxc nh.
Bấwoeq y giờyqeg đjvof ang thờyqeg i thịsurf nh trịsurf triềkjlx u Lýkpwe , xãswfj hộrlgn i cóqinc kỷiwob cưqqfg ơjkus ng, quan lạjlby i côjsdz ng bằwfji ng. Vìwoeq vậxpmy y An-Hòktzx a tuy cóqinc dựmcog a thếqpim cha, anh, chịsurf song khôjsdz ng dárzxh m càrhxc n rỡkhfn qújvof a đjvof ộrlgn . Mấwoeq y hôjsdz m trưqqfg ớsons c y đjvof ưqqfg ợmwum c lệbtrl nh anh, thárzxh p tùtbua ng sứwkge bộrlgn Tốbhbi ng đjvof iềkjlx u tra vụlpml sứwkge bộrlgn bịsurf trộrlgn m cưqqfg ớsons p. Sau khi đjvof iềkjlx u tra, y biếqpim t sứwkge bộrlgn khôjsdz ng hềkjlx bịsurf mấwoeq t trộrlgn m. Trárzxh i lạjlby i họbgqu sang Đqinc ạjlby i-Việbtrl t ăjlby n trộrlgn m di thưqqfg thờyqeg i Lĩsebu nh-nam. Biếqpim t thếqpim , nhưqqfg ng An-Hòktzx a vẫjvof n nhắyqeg m mắyqeg t tuâaomj n theo lệbtrl nh sứwkge bộrlgn . Y sẵtbua n sàrhxc ng làrhxc m côjsdz ng việbtrl c gian manh, hy vọbgqu ng sứwkge bộrlgn tâaomj u lêyqeg n vua Tốbhbi ng, ban cho y chứwkge c tưqqfg ớsons c.
Song việbtrl c chưqqfg a đjvof i đjvof ếqpim n đjvof âaomj u. Sứwkge bộrlgn đjvof ãswfj trởtbua mặdhfs t phong chứwkge c tưqqfg ớsons c cho kẻdska mớsons i trưqqfg ớsons c đjvof óqinc mấwoeq y gìwoeq ơjkus còktzx n làrhxc tộrlgn i nhâaomj n. Sứwkge bộrlgn làrhxc m ngưqqfg ợmwum c, coi y nhưqqfg mộrlgn t thứwkge tôjsdz i mọbgqu i ngu hèlpbl n. Y cảdhfs m thấwoeq y cay đjvof ắyqeg ng, vìwoeq bịsurf vắyqeg t chanh, bỏkolj vỏkolj . Giữiltq a lújvof c cay đjvof ắyqeg ng. Y gặdhfs p lạjlby i Trầgqrx n Anh, Hàrhxc Thiệbtrl n-Lãswfj m làrhxc hai đjvof ứwkge a trẻdska trong trấwoeq n, y đjvof ãswfj vìwoeq tuâaomj n lệbtrl nh thiêyqeg n sứwkge bắyqeg t tróqinc i nhưqqfg con chóqinc ghẻdska ... đjvof ang đjvof ứwkge ng giữiltq a đjvof ưqqfg ờyqeg ng. Y trújvof t tấwoeq t cảdhfs bựmcog c tứwkge c lêyqeg n đjvof ầgqrx u hai đjvof ứwkge a, vung tay tárzxh t, thìwoeq bịsurf Nguyễsobs n Khárzxh nh tung roi ngựmcog a cảdhfs n lạjlby i.
Hồgqrx i còktzx n làrhxc m côjsdz ng tửxpmy ởtbua Thăjlby ng-long, nhiềkjlx u lầgqrx n phạjlby m tộrlgn i. Y đjvof ãswfj bịsurf đjvof ạjlby o cấwoeq m quâaomj n bắyqeg t giam. Sau nhờyqeg chịsurf gárzxh i can thiệbtrl p đjvof ưqqfg ợmwum c thảdhfs ra. Ngưqqfg ờyqeg i bắyqeg t y chígdpq nh làrhxc Nguyễsobs n Khárzxh nh. Nay thấwoeq y Nguyễsobs n Khárzxh nh, y nhưqqfg gàrhxc phảdhfs i cárzxh o.
Y hỏkolj i:
- Nguyễsobs n vũktzx -vệbtrl đjvof ạjlby i-tưqqfg ớsons ng quâaomj n xin đjvof ạjlby i-tưqqfg ớsons ng quâaomj n, bắyqeg t giam hai thằwfji ng nàrhxc y ngay lậxpmy p tứwkge c. Chújvof ng nóqinc làrhxc quâaomj n trộrlgn m cưqqfg ớsons p.
Nguyễsobs n Khárzxh nh cưqqfg ờyqeg i nhạjlby t:
- Đqinc àrhxc m côjsdz ng tửxpmy . Ngưqqfg ờyqeg i làrhxc cárzxh i gìwoeq màrhxc truyềkjlx n lệbtrl nh cho ta? Ngưqqfg ờyqeg i cóqinc biếqpim t lýkpwe lịsurf ch hai vịsurf tiểsons u côjsdz ng tửxpmy nàrhxc y khôjsdz ng, màrhxc dárzxh m vôjsdz phéczsd p? Ngưqqfg ờyqeg i liệbtrl u màrhxc giữiltq cárzxh i mồgqrx m. Nếqpim u khôjsdz ng ta e mấwoeq t chỗweom đjvof ộrlgn i nóqinc n.
Đqinc àrhxc m An-Hòktzx a đjvof ịsurf nh hỏkolj i nữiltq a, thìwoeq cỗweom xe từbgqu xa đjvof ãswfj đjvof ếqpim n gầgqrx n. An-Hòktzx a trốbhbi mắyqeg t nhìwoeq n. Y đjvof ưqqfg a tay dụlpml i mắyqeg t. Khôjsdz ng biếqpim t y trôjsdz ng lầgqrx m hay trong giấwoeq c mơjkus ... kìwoeq a làrhxc hòktzx a thưqqfg ợmwum ng Huệbtrl -Sinh, kìwoeq a làrhxc đjvof ạjlby o sĩsebu Nùtbua ng-Sơjkus n tửxpmy , kìwoeq a làrhxc Tạjlby Sơjkus n, kìwoeq a làrhxc Tôjsdz n Trung-Luậxpmy n đjvof ang cỡkhfn i ngựmcog a đjvof i cạjlby nh xe. Trêyqeg n xe rõhcfa ràrhxc ng Lêyqeg Thuậxpmy n-Tôjsdz ng đjvof ang ngồgqrx i đjvof óqinc . Phígdpq a sau còktzx n Trầgqrx n Thanh-Mai nữiltq a. Chẳzgrx ng thiếqpim u ai cảdhfs . Y lạjlby i bêyqeg n Đqinc àrhxc m Toárzxh i-Trạjlby ng nóqinc i nhỏkolj :
- Anh ơjkus i, coi chừbgqu ng bịsurf lầgqrx m. Bọbgqu n trộrlgn m cưqqfg ớsons p màrhxc em nóqinc i vớsons i anh, chígdpq nh làrhxc bọbgqu n đjvof i cạjlby nh xe côjsdz ng chújvof a. Chỉmcog còktzx n thiếqpim u mụlpml sưqqfg Tịsurf nh-Huyềkjlx n, hai con béczsd Thanh Nguyêyqeg n, Mỹsobs -Linh. Còktzx n têyqeg n Tôjsdz n Đqinc ảdhfs n, Trầgqrx n Tựmcog -Mai, Lýkpwe Long-Bồgqrx trốbhbi n mấwoeq t từbgqu hôjsdz m trưqqfg ớsons c.
Nguyễsobs n Khárzxh nh chỉmcog mặdhfs t Đqinc àrhxc m An-Hòktzx a:
- Đqinc àrhxc m hiệbtrl u újvof y. Ngưqqfg ờyqeg i liệbtrl u giữiltq mồgqrx m. Ngưqqfg ờyqeg i dárzxh m gọbgqu i têyqeg n củbfxx a vưqqfg ơjkus ng-gia, côjsdz ng chújvof a ra, đjvof ãswfj làrhxc mộrlgn t tộrlgn i đjvof árzxh ng chéczsd m đjvof ầgqrx u. Ngưqqfg ờyqeg i còktzx n dárzxh m bảdhfs o Tạjlby chỉmcog huy sứwkge vớsons i sưqqfg phụlpml củbfxx a thárzxh i tửxpmy làrhxc đjvof ạjlby o tặdhfs c ưqqfg ?
Đqinc àrhxc m An-Hòktzx a đjvof ưqqfg a mắyqeg t nhìwoeq n anh. Thấwoeq y anh quắyqeg c mắyqeg t đjvof ầgqrx y vẻdska nghiêyqeg m khắyqeg c.Y kinh hoảdhfs ng đjvof ếqpim n ngẩnjcc n ngưqqfg ờyqeg i ra. Y đjvof oárzxh n chắyqeg c cóqinc đjvof iềkjlx u gìwoeq bígdpq ẩnjcc n. Trong đjvof ầgqrx u óqinc c y, y cho rằwfji ng bọbgqu n Mỹsobs -Linh giảdhfs côjsdz ng chújvof a đjvof árzxh nh lừbgqu a mọbgqu i ngưqqfg ờyqeg i. Chi bằwfji ng cứwkge đjvof ểsons cho chújvof ng mạjlby o xưqqfg ng. Lárzxh t nữiltq a y sẽhbjw đjvof ứwkge ng ra tốbhbi cárzxh o bắyqeg t tróqinc i cảdhfs bọbgqu n chéczsd m đjvof ầgqrx u, lậxpmy p côjsdz ng lớsons n.
Xe đjvof ãswfj tớsons i nơjkus i. Đqinc àrhxc m Toárzxh i-Trạjlby ng hôjsdz lớsons n:
- Bọbgqu n hạjlby thầgqrx n làrhxc bárzxh quan văjlby n võhcfa trấwoeq n Thanh-hóqinc a kígdpq nh cẩnjcc n khấwoeq u đjvof ầgqrx u trưqqfg ớsons c côjsdz ng chújvof a đjvof iệbtrl n hạjlby .
Mọbgqu i ngưqqfg ờyqeg i đjvof ềkjlx u qùtbua i xuốbhbi ng hàrhxc nh lễsobs . Cóqinc tiếqpim ng thanh thoárzxh t từbgqu trong xe vọbgqu ng ra:
- Miễsobs n lễsobs .
Hơjkus n trăjlby m nhạjlby c côjsdz ng cửxpmy nhạjlby c.
Cứwkge nhưqqfg sửxpmy sárzxh ch ghi, nhạjlby c đjvof ờyqeg i Lýkpwe khôjsdz ng bịsurf ảdhfs nh hưqqfg ởtbua ng củbfxx a nhạjlby c Tốbhbi ng. Cũktzx ng chưqqfg a thấwoeq m mùtbua i yếqpim m thếqpim củbfxx a nhạjlby c Chiêyqeg m-thàrhxc nh. Nhạjlby c đjvof ầgqrx u đjvof ờyqeg i Lýkpwe bắyqeg t nguồgqrx n từbgqu chiếqpim n thắyqeg ng Bạjlby ch-đjvof ằwfji ng thờyqeg i tiềkjlx n Lêyqeg , cùtbua ng hùtbua ng khígdpq trong cárzxh c lầgqrx n chinh phụlpml c Chiêyqeg m-thàrhxc nh. Trốbhbi ng, chiêyqeg ng, sárzxh o, đjvof àrhxc n, nhịsurf truyềkjlx n nhữiltq ng âaomj m thanh hùtbua ng trárzxh ng vang vang đjvof i khắyqeg p nújvof i rừbgqu ng.
Lýkpwe Mỹsobs -Linh khoan thai bưqqfg ớsons c xuốbhbi ng xe giữiltq a hàrhxc ng trăjlby m ngàrhxc n tiếqpim ng hoan hôjsdz , chújvof c tụlpml ng củbfxx a bárzxh quan văjlby n võhcfa , củbfxx a dâaomj n chújvof ng. Trờyqeg i nắyqeg ng chang chang. Dâaomj n chújvof ng chen chújvof c hai bêyqeg n con đjvof ưqqfg ờyqeg ng. Cóqinc ngưqqfg ờyqeg i leo lêyqeg n câaomj y đjvof ểsons chiêyqeg m ngưqqfg ỡkhfn ng dung nhan côjsdz ng chújvof a.
Gióqinc hâaomj y hâaomj y thổnjcc i, quầgqrx n árzxh o nàrhxc ng bay nhèlpbl nhẹsobs . Nắyqeg ng chiếqpim u xuốbhbi ng làrhxc n da trắyqeg ng mịsurf n, làrhxc m da nàrhxc ng trởtbua thàrhxc nh hồgqrx ng tưqqfg ơjkus i. Nàrhxc ng lễsobs phéczsd p đjvof ứwkge ng trárzxh nh sang bêyqeg n cạjlby nh, chờyqeg sưqqfg thárzxh i Tịsurf nh-Huyềkjlx n xuốbhbi ng.
Đqinc ạjlby o Phậxpmy t làrhxc quốbhbi c giárzxh o đjvof ờyqeg i Lýkpwe . Tăjlby ng-ni đjvof ưqqfg ợmwum c đjvof ứwkge c hoàrhxc ng đjvof ếqpim đjvof ộrlgn cho, mớsons i đjvof ưqqfg ợmwum c đjvof i tu. Nghĩsebu a làrhxc ai muốbhbi n đjvof i tu phảdhfs i đjvof ưqqfg ợmwum c nhàrhxc vua cho phéczsd p, chứwkge khôjsdz ng phảdhfs i cứwkge cạjlby o đjvof ầgqrx u, vàrhxc o chùtbua a rồgqrx i đjvof òktzx i làrhxc m thầgqrx y ngưqqfg ờyqeg i ta, rồgqrx i nhâaomj n danh cárzxh i nàrhxc y, cárzxh i nọbgqu màrhxc lêyqeg n mặdhfs t. Vìwoeq vậxpmy y tăjlby ng ni đjvof ưqqfg ợmwum c kígdpq nh trọbgqu ng đjvof ặdhfs c biệbtrl t. Hôjsdz m nay dâaomj n chújvof ng thấwoeq y côjsdz ng chújvof a thiêyqeg n kim lễsobs phéczsd p theo sau mộrlgn t vịsurf ni sưqqfg . Họbgqu cho rằwfji ng nàrhxc ng làrhxc đjvof ệbtrl tửxpmy , khôjsdz ng dárzxh m đjvof i trưqqfg ớsons c sưqqfg phụlpml . Nàrhxc o ngờyqeg Tịsurf nh-Huyềkjlx n làrhxc thárzxh i-côjsdz , trưqqfg ớsons c đjvof âaomj y làrhxc côjsdz ng chújvof a. Đqinc ừbgqu ng nóqinc i Mỹsobs -Linh, đjvof ếqpim n thâaomj n phụlpml củbfxx a nàrhxc ng làrhxc thárzxh i-tửxpmy Phậxpmy t-Mãswfj tưqqfg ớsons c phong Khai-thiêyqeg n vưqqfg ơjkus ng cũktzx ng khôjsdz ng giárzxh m đjvof i trưqqfg ớsons c bàrhxc .
Quan tổnjcc ng trấwoeq n Thanh-hóqinc a Đqinc inh Ngôjsdz -Thưqqfg ơjkus ng hỏkolj i Tạjlby Sơjkus n:
- Tạjlby chỉmcog huy sứwkge . Trong chiếqpim u chỉmcog hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng dạjlby y rằwfji ng Khai-quốbhbi c vưqqfg ơjkus ng cùtbua ng côjsdz ng chújvof a gígdpq a lâaomj m. Sao nay chỉmcog cóqinc côjsdz ng chújvof a?
Tạjlby Sơjkus n nóqinc i sẽhbjw vàrhxc o tai Đqinc inh Ngôjsdz -Thưqqfg ơjkus ng:
—Quan tổnjcc ng trấwoeq n nóqinc i sẽhbjw thôjsdz i. Vưqqfg ơjkus ng gia cóqinc việbtrl c cơjkus mậxpmy t, khôjsdz ng thểsons xuấwoeq t hiệbtrl n. Ngưqqfg ờyqeg i giảdhfs dạjlby ng dâaomj n chújvof ng, thăjlby m dâaomj n cho biếqpim t sựmcog tìwoeq nh.
Câaomj u nóqinc i củbfxx a Tạjlby Sơjkus n làrhxc m Đqinc inh Ngôjsdz -Thưqqfg ơjkus ng kinh hỏkolj ang. Y cóqinc con gárzxh i đjvof ưqqfg ợmwum c tuyểsons n làrhxc m thứwkge phi củbfxx a thárzxh i-tửxpmy Phậxpmy t-Mãswfj vìwoeq vậxpmy y đjvof ưqqfg ợmwum c cửxpmy vàrhxc o vàrhxc o tổnjcc ng trấwoeq n vùtbua ng Thanh-hóqinc a. Uy quyềkjlx n củbfxx a y nhưqqfg ôjsdz ng vua con. Y dùtbua ng tiềkjlx n bạjlby c đjvof újvof t lóqinc t cárzxh c quan trong triềkjlx u hầgqrx u che dấwoeq u nhữiltq ng đjvof iềkjlx u tồgqrx i tệbtrl xẩnjcc y ra. Nay đjvof ígdpq ch thâaomj n thárzxh i tửxpmy đjvof i đjvof iềkjlx u tra, thìwoeq sao y dấwoeq u đjvof ưqqfg ợmwum c. Y biếqpim t, thárzxh i-tửxpmy thứwkge nhìwoeq tưqqfg ớsons c phong Khai-quốbhbi c vưqqfg ơjkus ng, mớsons i đjvof ưqqfg ợmwum c cửxpmy lĩsebu nh chứwkge c thárzxh i-újvof y, thốbhbi ng lĩsebu nh quâaomj n quốbhbi c trọbgqu ng sựmcog , kiêyqeg m nhiệbtrl m tổnjcc ng trấwoeq n từbgqu Trưqqfg ờyqeg ng-yêyqeg n cho tớsons i biêyqeg n giớsons i Chiêyqeg m-thàrhxc nh. Quốbhbi c-vưqqfg ơjkus ng Bồgqrx làrhxc ngưqqfg ờyqeg i tàrhxc i kiêyqeg m văjlby n võhcfa , trịsurf quâaomj n rấwoeq t nghiêyqeg m. Y cảdhfs m thấwoeq y lo lắyqeg ng khôjsdz ng nguôjsdz i.
Mộrlgn t cỗweom kiệbtrl u, do tárzxh m thiếqpim u nữiltq trong y phụlpml c mầgqrx u xanh, dâaomj y lưqqfg ng vàrhxc ng hạjlby trưqqfg ớsons c Lýkpwe Mỹsobs -Linh. Đqinc inh Ngôjsdz -Thưqqfg ơjkus ng kígdpq nh cẩnjcc n:
- Khảdhfs i tấwoeq u côjsdz ng chújvof a đjvof iệbtrl n hạjlby . Mờyqeg i côjsdz ng chújvof a đjvof iệbtrl n hạjlby lêyqeg n kiệbtrl u.
Mỹsobs -Linh ngoắyqeg t tay ra hiệbtrl u:
- Cảdhfs m ơjkus n Đqinc inh tổnjcc ng trấwoeq n. Tôjsdz i khôjsdz ng cầgqrx n kiệbtrl u.
Nóqinc i rồgqrx i nàrhxc ng thoăjlby n thoắyqeg t theo Tịsurf nh-Huyềkjlx n lêyqeg n nújvof i. Đqinc i đjvof óqinc n côjsdz ng chújvof a cóqinc đjvof ủbfxx mặdhfs t mệbtrl nh phụlpml phu nhâaomj n. Cárzxh c bàrhxc cho rằwfji ng côjsdz ng chújvof a ắyqeg t liễsobs u yếqpim u đjvof àrhxc o tơjkus . Nay thấwoeq y Mỹsobs -Linh leo nújvof i nhẹsobs nhàrhxc ng. Khôjsdz ng nhữiltq ng leo nújvof i dễsobs dàrhxc ng. Nàrhxc ng còktzx n dừbgqu ng lạjlby i thăjlby m hỏkolj i dâaomj n chújvof ng đjvof ang đjvof ứwkge ng chàrhxc o hai bêyqeg n đjvof ưqqfg ờyqeg ng. Nàrhxc ng đjvof i đjvof ứwkge ng nhanh nhẹsobs n, phiêyqeg u hốbhbi t nhưqqfg mộrlgn t thiêyqeg n tiêyqeg n. Dâaomj n chújvof ng nhữiltq ng tưqqfg ởtbua ng phen nàrhxc y sẽhbjw đjvof ưqqfg ợmwum c thấwoeq y mộrlgn t côjsdz ng chújvof a trong y phụlpml c sang trọbgqu ng. Nàrhxc o ngờyqeg , họbgqu chỉmcog thấwoeq y Mỹsobs -Linh mặdhfs c quầgqrx n lụlpml a đjvof en, vớsons i chiếqpim c árzxh o tứwkge thâaomj n mầgqrx u mỡkhfn gàrhxc . Nàrhxc ng lạjlby i khôjsdz ng mang mộrlgn t móqinc n nữiltq trang nàrhxc o, ngoàrhxc i bôjsdz ng hoa nhàrhxc i trắyqeg ng màrhxc Thuậxpmy n-Tôjsdz ng đjvof ãswfj càrhxc i lêyqeg n márzxh i tóqinc c nàrhxc ng hồgqrx i trưqqfg a. Cárzxh c mệbtrl nh phụlpml phu nhâaomj n quầgqrx n árzxh o, son phấwoeq n lòktzx e loẹsobs t, ngưqqfg ờyqeg i đjvof eo đjvof ầgqrx y nữiltq trang, tựmcog nhiêyqeg n cảdhfs m thấwoeq y ngưqqfg ợmwum ng ngùtbua ng.
Bárzxh quan cũktzx ng nhưqqfg dâaomj n chújvof ng đjvof ềkjlx u cảdhfs m thấwoeq y ởtbua vịsurf côjsdz ng chújvof a nàrhxc y tàrhxc ng trữiltq nhữiltq ng tìwoeq nh cảdhfs m ấwoeq m árzxh p, dễsobs thâaomj n cậxpmy n. Cạjlby nh Mỹsobs -Linh họbgqu thấwoeq y Thanh-Mai, mộrlgn t thiếqpim u nữiltq ẻdska o lảdhfs , cóqinc sắyqeg c đjvof ẹsobs p tưqqfg ơjkus i hồgqrx ng, nhưqqfg ng bưqqfg ớsons c đjvof i nhẹsobs nhàrhxc ng, thâaomj n thểsons nẩnjcc y nởtbua câaomj n đjvof ốbhbi i. Họbgqu càrhxc ng ngạjlby c nhiêyqeg n khi thấwoeq y bọbgqu n Lêyqeg Thuậxpmy n-Tôjsdz ng, Hàrhxc Thiệbtrl n-Lãswfj m, Trầgqrx n Anh làrhxc nhữiltq ng thiếqpim u niêyqeg n nổnjcc i tiếqpim ng nghịsurf ch ngợmwum m ởtbua trấwoeq n Thanh-Hóqinc a đjvof i cạjlby nh côjsdz ng chújvof a.
Lăjlby ng bàrhxc Triệbtrl u khárzxh lớsons n. Phígdpq a trưqqfg ớsons c làrhxc cổnjcc ng bằwfji ng đjvof árzxh . Hai bêyqeg n cóqinc cộrlgn t đjvof ềkjlx đjvof ôjsdz i câaomj u đjvof ốbhbi i. Phígdpq a sau cổnjcc ng, trảdhfs i ra sâaomj n vớsons i mộrlgn t hàrhxc ng tưqqfg ợmwum ng đjvof árzxh . Từbgqu ngòktzx ai vàrhxc o, hai tưqqfg ợmwum ng hổnjcc , rồgqrx i tớsons i hai tưqqfg ợmwum ng voi. Cuốbhbi i cùtbua ng hai tưqqfg ợmwum ng rồgqrx ng chầgqrx u. Ởhcfa giữiltq a làrhxc tấwoeq m bia. Tấwoeq m bia nàrhxc y đjvof ưqqfg ợmwum c dựmcog ng vàrhxc o thờyqeg i kỳwvyv vua Ngôjsdz Quyềkjlx n còktzx n trấwoeq n tạjlby i đjvof âaomj y. Qua mộrlgn t lầgqrx n cổnjcc ng nữiltq a mớsons i tớsons i lăjlby ng. Phígdpq a sau lăjlby ng làrhxc đjvof ềkjlx n thờyqeg .
Lăjlby ng đjvof ãswfj đjvof ưqqfg ợmwum c làrhxc m cỏkolj sạjlby ch sẽhbjw . Câaomj y cốbhbi i cắyqeg t xéczsd n gọbgqu n gàrhxc ng. Tưqqfg ợmwum ng đjvof árzxh lau chùtbua i bóqinc ng loárzxh ng. Từbgqu cổnjcc ng, chiếqpim u hoa trảdhfs i dàrhxc i vàrhxc o trong. Hơjkus n 10 cárzxh i bàrhxc n phủbfxx vảdhfs i đjvof ỏkolj chóqinc i. Trêyqeg n bàrhxc n bầgqrx y đjvof ồgqrx tếqpim . Bởtbua i cuộrlgn c tếqpim bàrhxc Triệbtrl u do hoàrhxc ng tửxpmy , côjsdz ng chújvof a đjvof ạjlby i diệbtrl n đjvof ứwkge c Đqinc ạjlby i-Việbtrl t hoàrhxc ng đjvof ếqpim đjvof ứwkge ng chủbfxx . Lễsobs vậxpmy t do ba nơjkus i đjvof ếqpim n. Mộrlgn t làrhxc do côjsdz ng nho trấwoeq n Thanh-hóqinc a đjvof àrhxc i thọbgqu . Mộrlgn t phầgqrx n do hộrlgn i Lệbtrl -hảdhfs i Bàrhxc -vưqqfg ơjkus ng mua sắyqeg m. Mộrlgn t phầgqrx n do thậxpmy p phưqqfg ơjkus ng dâaomj ng lễsobs . Hơjkus n hai mưqqfg ơjkus i cárzxh i rạjlby p, cộrlgn t gỗweom , márzxh i tranh mớsons i đjvof ưqqfg ợmwum c cấwoeq t lêyqeg n theo hìwoeq nh chữiltq phẩnjcc m . Trong mỗweom i rạjlby p, cóqinc mưqqfg ờyqeg i hàrhxc ng ghếqpim bằwfji ng tre. Cárzxh c cộrlgn t rạjlby p kếqpim t bôjsdz ng, lárzxh rấwoeq t đjvof ẹsobs p.
Mỹsobs -Linh đjvof ưqqfg ợmwum c mờyqeg i ngồgqrx i vàrhxc o chiếqpim c ghếqpim bọbgqu c gấwoeq m đjvof ặdhfs t giữiltq a rạjlby p chígdpq nh. Cạjlby nh nàrhxc ng làrhxc sưqqfg thárzxh i Tịsurf nh-Huyềkjlx n, hòktzx a thưqqfg ợmwum ng Huệbtrl -Sinh, đjvof ạjlby o sưqqfg Nùtbua ng-Sơjkus n tửxpmy . Phígdpq a sau làrhxc Thanh-Mai, Lêyqeg Thuậxpmy n-Tôjsdz ng, Hàrhxc Thiệbtrl n-Lãswfj m, Thanh-Nguyêyqeg n. Còktzx n Tạjlby Sơjkus n đjvof iềkjlx u khiểsons n đjvof árzxh m thịsurf -vệbtrl bao vâaomj y quanh lăjlby ng.
Theo đjvof újvof ng chưqqfg ơjkus ng trìwoeq nh đjvof ãswfj đjvof ưqqfg ợmwum c duyệbtrl t trưqqfg ớsons c, lễsobs tếqpim Lệbtrl -hảdhfs i bàrhxc vưqqfg ơjkus ng cóqinc ba phầgqrx n chígdpq nh. Phầgqrx n đjvof ầgqrx u tuyêyqeg n đjvof ọbgqu c sắyqeg c phong củbfxx a Thuậxpmy n-thiêyqeg n hoàrhxc ng đjvof ếqpim (Lýkpwe Thárzxh i-tổnjcc ), phầgqrx n thứwkge nhìwoeq làrhxc lễsobs nghi tôjsdz n giárzxh o, tếqpim Bàrhxc -vưqqfg ơjkus ng. Phầgqrx n thứwkge ba cựmcog c kỳwvyv quan trọbgqu ng, Khai-quốbhbi c vưqqfg ơjkus ng, lĩsebu nh Thárzxh i-újvof y phụlpml quốbhbi c, thốbhbi ng lĩsebu nh quâaomj n quốbhbi c trọbgqu ng sựmcog đjvof ạjlby i diệbtrl n hoàrhxc ng đjvof ếqpim tiếqpim p đjvof ạjlby i diệbtrl n cárzxh c gia, cárzxh c phárzxh i võhcfa bàrhxc n truyệbtrl n giữiltq nưqqfg ớsons c.
Cứwkge nhưqqfg bộrlgn Việbtrl t-sửxpmy lưqqfg ợmwum c củbfxx a mộrlgn t tárzxh c giảdhfs vôjsdz danh viếqpim t đjvof ờyqeg i Trầgqrx n, vàrhxc bộrlgn Tưqqfg -trịsurf Thôjsdz ng-gígdpq am trưqqfg ờyqeg ng biêyqeg n củbfxx a đjvof ạjlby i sửxpmy gia Lýkpwe Đqinc àrhxc o đjvof ờyqeg i Tốbhbi ng thìwoeq vàrhxc o cárzxh c vua đjvof ầgqrx u triềkjlx u Lýkpwe , triềkjlx u đjvof ìwoeq nh dùtbua ng đjvof ạjlby o Phậxpmy t cai trịsurf dâaomj n, đjvof ưqqfg ợmwum c dâaomj n kígdpq nh trọbgqu ng tuyệbtrl t đjvof ốbhbi i. Trêyqeg n cao, vua lấwoeq y đjvof ứwkge c từbgqu bi, hỉmcog xảdhfs củbfxx a đjvof ạjlby o Phậxpmy t ban âaomj n cho dâaomj n. Cárzxh c quan thìwoeq thanh liêyqeg m hếqpim t lòktzx ng hếqpim t dạjlby thưqqfg ơjkus ng yêyqeg u trăjlby m họbgqu . Vìwoeq vậxpmy y sĩsebu dâaomj n thiêyqeg n hạjlby vớsons i triềkjlx u đjvof ìwoeq nh nhưqqfg mộrlgn t. Triềkjlx u đjvof ìwoeq nh xưqqfg ớsons ng xuấwoeq t đjvof iềkjlx u gìwoeq , khắyqeg p nưqqfg ớsons c đjvof ềkjlx u răjlby m rắyqeg p tuâaomj n theo. Phầgqrx n trêyqeg n đjvof ãswfj thuậxpmy t lờyqeg i củbfxx a cárzxh c nhâaomj n vậxpmy t, nhâaomj n bàrhxc n vềkjlx xuấwoeq t thâaomj n củbfxx a vua Lýkpwe Thárzxh i-tổnjcc . Nhữiltq ng lờyqeg i đjvof óqinc , đjvof ưqqfg ợmwum c đjvof ờyqeg i sau huyềkjlx n thọbgqu ai hóqinc a đjvof i. Thựmcog c sựmcog chígdpq nh nhàrhxc vua lạjlby i khôjsdz ng hềkjlx tủbfxx i hổnjcc vềkjlx đjvof ưqqfg ờyqeg ng xuấwoeq t thâaomj n củbfxx a mìwoeq nh. Cóqinc thuyếqpim t nóqinc i ngàrhxc i làrhxc con hoang, mẹsobs sợmwum khôjsdz ng chồgqrx ng màrhxc chửxpmy a, bịsurf làrhxc ng bắyqeg t phạjlby t, đjvof em con bỏkolj ngòktzx ai chùtbua a rồgqrx i nhàrhxc sưqqfg Lýkpwe Khárzxh nh-Vâaomj n đjvof em vềkjlx nuôjsdz i.
Sựmcog thựmcog c, cho đjvof ếqpim n nay,sửxpmy khôjsdz ng cho biếqpim t đjvof ígdpq ch xárzxh c thâaomj n phụlpml ngàrhxc i làrhxc ai. Chỉmcog biếqpim t ngàrhxc i sinh ngàrhxc y 12 thárzxh ng 2 năjlby m Giárzxh p-tuấwoeq t ( 8-3-974), băjlby ng hàrhxc ngàrhxc y 3 thárzxh ng 3 năjlby m Mậxpmy u-thìwoeq n (31-3-1028). Vềkjlx nguồgqrx n gốbhbi c củbfxx a ngàrhxc i rấwoeq t mơjkus hồgqrx . Sửxpmy chỉmcog cho biếqpim t rằwfji ng, ngàrhxc i cóqinc anh trai, em trai, em gárzxh i. Anh em mồgqrx côjsdz i cha từbgqu nhỏkolj , mẹsobs khôjsdz ng đjvof ủbfxx sứwkge c nuôjsdz i, đjvof em ngàrhxc i lêyqeg n ởtbua chùtbua a. Nhàrhxc sưqqfg Lýkpwe Khárzxh nh-Vâaomj n thấwoeq y ngàrhxc i thôjsdz ng tuệbtrl khárzxh c thưqqfg ờyqeg ng nhậxpmy n làrhxc m con nuôjsdz i, vìwoeq vậxpmy y ngàrhxc i mang họbgqu Lýkpwe . Ngàrhxc i còktzx n đjvof ưqqfg ợmwum c thiềkjlx n-sưqqfg Vạjlby n-Hạjlby nh thu làrhxc m đjvof ệbtrl tửxpmy .
Vạjlby n-Hạjlby nh thiềkjlx n-sưqqfg làrhxc ngưqqfg ờyqeg i hôjsdz hàrhxc o sĩsebu dâaomj n Đqinc ạjlby i-Việbtrl t bỏkolj qua thùtbua hậxpmy n việbtrl c Lêyqeg Hoàrhxc n cưqqfg ớsons p ngôjsdz i nhàrhxc Đqinc inh, cùtbua ng đjvof ứwkge ng dậxpmy y chốbhbi ng quâaomj n Tốbhbi ng. Sau khi đjvof uổnjcc i giặdhfs c Tốbhbi ng, ngàrhxc i đjvof ưqqfg ợmwum c tôjsdz n làrhxc m Quốbhbi c-sưqqfg . Lýkpwe Côjsdz ng-Uẩnjcc n làrhxc đjvof ệbtrl tửxpmy củbfxx a ngàrhxc i, nêyqeg n đjvof ưqqfg ờyqeg ng tiếqpim n thâaomj n mau chóqinc ng. Hơjkus n nữiltq a đjvof ưqqfg ợmwum c gảdhfs côjsdz ng chújvof a, màrhxc thàrhxc nh phòktzx mãswfj . Dưqqfg ớsons i thờyqeg i Lêyqeg Ngọbgqu a-triềkjlx u, Lýkpwe làrhxc m tớsons i Tảdhfs thâaomj n vệbtrl đjvof iệbtrl n tiềkjlx n chỉmcog huy sứwkge . Tưqqfg ơjkus ng đjvof ưqqfg ơjkus ng vớsons i ngàrhxc y nay làrhxc Tổnjcc ng Tưqqfg -lệbtrl nh quâaomj n đjvof ộrlgn i. Khi Lêyqeg Long-Đqinc ĩsebu nh chếqpim t, tứwkge c em vợmwum ôjsdz ng. Ôhcfa âaomj ng đjvof ưqqfg ợmwum c ngưqqfg ờyqeg i sưqqfg đjvof iệbtrl t Đqinc àrhxc o Cam-Mộrlgn c làrhxc Vũktzx -vệbtrl đjvof ạjlby i tưqqfg ớsons ng quâaomj n, tưqqfg ơjkus ng đjvof ưqqfg ơjkus ng vớsons i ngàrhxc y nay làrhxc Tưqqfg -lệbtrl nh lụlpml c quâaomj n hôjsdz hàrhxc o triềkjlx u thầgqrx n tôjsdz n lêyqeg n làrhxc m vua.
Việbtrl c đjvof ầgqrx u tiêyqeg n củbfxx a Lýkpwe Côjsdz ng-Uẩnjcc n khi mớsons i lêyqeg n ngôjsdz i vua, làrhxc tôjsdz n sưqqfg phụlpml Vạjlby n-Hạjlby nh làrhxc m Quốbhbi c-sưqqfg , dùtbua ng niêyqeg n hiệbtrl u Thuậxpmy n-thiêyqeg n tỏkolj ýkpwe rằwfji ng ngàrhxc i thuậxpmy n theo mệbtrl nh trờyqeg i màrhxc lêyqeg n làrhxc m vua. Ngàrhxc i phong cho mẹsobs làrhxc m Thárzxh i-hậxpmy u Minh-đjvof ứwkge c, truy phong cha làrhxc m Hiểsons n-khárzxh nh đjvof ạjlby i vưqqfg ơjkus ng. Phong cho em gárzxh i làrhxc m côjsdz ng chújvof a Hồgqrx ng-Châaomj u. Phong cho anh làrhxc m Vũktzx -uy vưqqfg ơjkus ng, phong cho em làrhxc Dựmcog c-thárzxh nh vưqqfg ơjkus ng. Phong cho em con chújvof cárzxh c chứwkge c đjvof ôjsdz thốbhbi ng, tổnjcc ng-quảdhfs n, tưqqfg ớsons ng-quâaomj n. Nhưqqfg vậxpmy y ngàrhxc i biếqpim t rõhcfa cha làrhxc ai, mìwoeq nh họbgqu gìwoeq . Song làrhxc ngưqqfg ờyqeg i biếqpim t ơjkus n nghĩsebu a, ngàrhxc i khôjsdz ng trởtbua vềkjlx họbgqu mìwoeq nh, màrhxc vẫjvof n giữiltq họbgqu củbfxx a nghĩsebu a-phụlpml .
Xuấwoeq t thâaomj n con nuôjsdz i mộrlgn t vịsurf sưqqfg , đjvof ưqqfg ợmwum c mộrlgn t vịsurf sưqqfg thu làrhxc m đjvof ệbtrl tửxpmy , nhờyqeg thếqpim lựmcog c Phậxpmy t-gígdpq ao lêyqeg n làrhxc m vua. Ngàrhxc i tựmcog biếqpim t mìwoeq nh cóqinc tàrhxc i, nhưqqfg ng khôjsdz ng phảdhfs i làrhxc vua đjvof ựmcog ng nưqqfg ớsons c bằwfji ng chiếqpim n côjsdz ng nhưqqfg vua An-Dưqqfg ơjkus ng, lạjlby i càrhxc ng khôjsdz ng thểsons sárzxh nh bằwfji ng vua Trưqqfg ng. So vớsons i tiềkjlx n Lýkpwe , Dưqqfg ơjkus ng Diêyqeg n-Nghệbtrl , Ngôjsdz Quyềkjlx n, Đqinc inh Tiêyqeg n-Hòktzx ang, dựmcog ng nghiệbtrl p bằwfji ng chiếqpim n côjsdz ng đjvof uổnjcc i ngọbgqu ai xâaomj m. Đqinc ếqpim n vua Lêyqeg Đqinc ạjlby i-Hàrhxc nh, tuy dựmcog ng nghiệbtrl p bằwfji ng đjvof ưqqfg ờyqeg ng lốbhbi i xấwoeq u xa, nhưqqfg ng cũktzx ng cóqinc chiếqpim n côjsdz ng che lấwoeq p. Ngàrhxc i dựmcog ng nghiệbtrl p hơjkus i giốbhbi ng Lêyqeg Đqinc ạjlby i-Hàrhxc nh, màrhxc khôjsdz ng cóqinc côjsdz ng lao gìwoeq . Bởtbua i vậxpmy y ngàrhxc i lấwoeq y việbtrl c chăjlby m lo hạjlby nh phújvof c cho dâaomj n làrhxc m gốbhbi c.
Mạjlby nh-Tửxpmy nóqinc i Nhâaomj n chi sơjkus tígdpq nh bảdhfs n thiệbtrl n. Con ngưqqfg ờyqeg i ta khôjsdz ng bao gìwoeq ơjkus xa đjvof ưqqfg ợmwum c cárzxh i giárzxh o dụlpml c hồgqrx i thơjkus ấwoeq u. Thơjkus ấwoeq u củbfxx a Lýkpwe Thárzxh i-tổnjcc làrhxc gìwoeq ? Mồgqrx côjsdz i cha, đjvof ưqqfg ợmwum c nuôjsdz i trong chùtbua a. Chùtbua a ởtbua Việbtrl t-Nam, Trung-quốbhbi c, Nhậxpmy t-bảdhfs n, tuy cóqinc đjvof ờyqeg i sốbhbi ng đjvof ạjlby m bạjlby c, song cung cárzxh ch đjvof ốbhbi i xửxpmy cựmcog c kỳwvyv thanh nhãswfj , khoan hòktzx a, từbgqu árzxh i. Ngưqqfg ờyqeg i đjvof ãswfj sốbhbi ng trong khung cảdhfs nh mộrlgn t ngôjsdz i chùtbua a từbgqu nhỏkolj , sau nàrhxc y khôjsdz ng thểsons nàrhxc o bỏkolj đjvof ưqqfg ợmwum c nếqpim p sốbhbi ng đjvof óqinc (Trừbgqu nhữiltq ng ngưqqfg ờyqeg i đjvof i tu phárzxh giớsons i). Cho nêyqeg n trong suốbhbi t 19 năjlby m trịsurf vìwoeq , ngàrhxc i khôjsdz ng bao giờyqeg quêyqeg n nhiệbtrl m vụlpml mộrlgn t Phậxpmy t-tửxpmy , làrhxc luôjsdz n hoằwfji ng dưqqfg ơjkus ng đjvof ạjlby o phárzxh p: truyềkjlx n in kinh sárzxh ch, xâaomj y chùtbua a, cùtbua ng trùtbua ng tu chùtbua a.
Vềkjlx cuốbhbi i đjvof ờyqeg i, bịsurf ảdhfs nh hưqqfg ởtbua ng củbfxx a cárzxh c con, ngàrhxc i đjvof ồgqrx ng ýkpwe cho cárzxh c vịsurf hoàrhxc ng-tửxpmy phárzxh t triểsons n kinh tếqpim , huấwoeq n luyệbtrl n thanh niêyqeg n, mưqqfg u đjvof òktzx i lạjlby i phầgqrx n đjvof ấwoeq t bịsurf Trung-nguyêyqeg n chiếqpim m mấwoeq t từbgqu thờyqeg i Lĩsebu nh-nam. Ngưqqfg ờyqeg i chủbfxx xưqqfg ớsons ng làrhxc hòktzx ang-tửxpmy thứwkge nhìwoeq , tưqqfg ớsons c phong Khai-quốbhbi c vưqqfg ơjkus ng. Chứwkge ngàrhxc i, thìwoeq ngàrhxc i chủbfxx trưqqfg ơjkus ng cầgqrx n giữiltq lấwoeq y mảdhfs nh đjvof ấwoeq t Đqinc ạjlby i-Việbtrl t làrhxc đjvof ủbfxx rồgqrx i. Gâaomj y chiếqpim n tranh, chỉmcog thêyqeg m nújvof i xưqqfg ơjkus ng, sôjsdz ng márzxh u, màrhxc cóqinc đjvof òktzx i lạjlby i đjvof ưqqfg ợmwum c đjvof ấwoeq t cũktzx cũktzx ng khóqinc giữiltq .
Thanh-Mai hỏkolj i Nùtbua ng-Sơjkus n tửxpmy :
- Đqinc ạjlby i sưqqfg bárzxh , chígdpq hưqqfg ớsons ng đjvof òktzx i lạjlby i đjvof ấwoeq t tổnjcc củbfxx a anh cảdhfs khởtbua i nguồgqrx n từbgqu đjvof âaomj u? Vàrhxc từbgqu bao gìwoeq ơjkus ?
Nùtbua ng-Sơjkus n tửxpmy nóqinc i sẽhbjw vàrhxc o tai nàrhxc ng:
- Bắyqeg t đjvof ầgqrx u vàrhxc o niêyqeg n hiệbtrl u Thuậxpmy n-thiêyqeg n thứwkge 4 (1013) tứwkge c năjlby m Qújvof i-Sửxpmy u, bêyqeg n Trung-nguyêyqeg n nhằwfji m niêyqeg n hiệbtrl u Đqinc ạjlby i-trung Tưqqfg ờyqeg ng-phùtbua thứwkge 6 (đjvof ờyqeg i vua Tốbhbi ng Thầgqrx n-tôjsdz ng). Vưqqfg ơjkus ng gia đjvof ưqqfg ợmwum c 13 tuổnjcc i. Nhâaomj n quan thárzxh i-phóqinc giảdhfs ng Bắyqeg c-sửxpmy , Nam-sửxpmy cho cárzxh c hoàrhxc ng tửxpmy nghe, vớsons i sựmcog chứwkge ng kiếqpim n củbfxx a hoàrhxc ng-thưqqfg ợmwum ng. Khi giảdhfs ng đjvof ếqpim n đjvof ọbgqu an vua An-dưqqfg ơjkus ng sai Trung-tígdpq n hầgqrx u cầgqrx m quâaomj n, diệbtrl t 50 vạjlby n quâaomj n Tầgqrx n, giếqpim t Đqinc ồgqrx Thưqqfg ởtbua Thiêyqeg n-cấwoeq m-sơjkus n. Cárzxh c hoàrhxc ng-tửxpmy khárzxh c khôjsdz ng nóqinc i gìwoeq . Chỉmcog riêyqeg ng Vưqqfg ơjkus ng-gia đjvof ặdhfs t câaomj u hỏkolj i : Tạjlby i sao sau khi thắyqeg ng giặdhfs c, vua An-Dưqqfg ơjkus ng khôjsdz ng nhâaomj n đjvof óqinc chiếqpim m lạjlby i vùtbua ng Tưqqfg ợmwum ng-quậxpmy n, Nam-hảdhfs i, Hợmwum p-phốbhbi ? . Hoàrhxc ng-thưqqfg ợmwum ng nhâaomj n đjvof óqinc hỏkolj i cárzxh c con : Nếqpim u cárzxh c con làrhxc vua An-dưqqfg ơjkus ng, cárzxh c con sẽhbjw làrhxc m gìwoeq ? . Thárzxh i-tửxpmy Phậxpmy t-Mãswfj đjvof árzxh p : Con hàrhxc nh đjvof ộrlgn ng nhưqqfg vua An-dưqqfg ơjkus ng, giữiltq vữiltq ng phầgqrx n đjvof ấwoeq t còktzx n lạjlby i, vỗweom vềkjlx trăjlby m họbgqu . Cárzxh c thárzxh i tửxpmy khárzxh c im lặdhfs ng khôjsdz ng cóqinc ýkpwe kiếqpim n. Riêyqeg ng Vưqqfg ơjkus ng-gia, ngưqqfg ờyqeg i khảdhfs ng khárzxh i : Trung-nguyêyqeg n vớsons i Lĩsebu nh-nam vốbhbi n phâaomj n cưqqfg ơjkus ng giớsons i từbgqu thờyqeg i vua Đqinc ếqpim -Minh, lấwoeq y Ngũktzx -lĩsebu nh làrhxc m mốbhbi c. Trung-nguyêyqeg n trảdhfs i qua Hoàrhxc ng-đjvof ếqpim , Hạjlby , Thưqqfg ơjkus ng, Chu, Tầgqrx n. Lĩsebu nh-nam trảdhfs i qua triềkjlx u Hồgqrx ng-Bàrhxc ng, Thụlpml c. Tiếqpim ng nóqinc i, văjlby n tựmcog , phong tụlpml c, cho đjvof ếqpim n ăjlby n uốbhbi ng, y phụlpml c khárzxh c nhau. Tầgqrx n Thủbfxx y-Hoàrhxc ng thốbhbi ng nhấwoeq t Trung-nguyêyqeg n còktzx n chưqqfg a cho làrhxc đjvof ủbfxx . Y muốbhbi n xâaomj m lăjlby ng Lĩsebu nh-nam. Nếqpim u cứwkge nhưqqfg ờyqeg ng nhịsurf n mãswfj i, rồgqrx i mộrlgn t ngàrhxc y kia nưqqfg ớsons c khôjsdz ng còktzx n. Nếqpim u con làrhxc vua An-dưqqfg ơjkus ng, con sẽhbjw chỉmcog nh bịsurf binh mãswfj , thừbgqu a thắyqeg ng, tiếqpim n lêyqeg n đjvof uổnjcc i giặdhfs c Tầgqrx n đjvof òktzx i lạjlby i đjvof ấwoeq t cũktzx .
Thanh-Mai gậxpmy t đjvof ầgqrx u:
- Tuyệbtrl t! Thếqpim hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng phárzxh n gìwoeq ?
—Ngàrhxc i gậxpmy t đjvof ầgqrx u khen : Khígdpq hùtbua ng, trígdpq dũktzx ng. Tiếqpim c rằwfji ng vua An-dưqqfg ơjkus ng khôjsdz ng làrhxc m thếqpim . Tiếqpim p đjvof ếqpim n khi quan thárzxh i-phóqinc giảdhfs ng tớsons i thờyqeg i Lĩsebu nh-nam, đjvof ếqpim n đjvof oạjlby n côjsdz ng-chújvof a Gia-Hưqqfg ng đjvof em quâaomj n đjvof ịsurf nh diệbtrl t nhàrhxc Hárzxh n, cai trịsurf Trung-nguyêyqeg n. Vưqqfg ơjkus ng-gia suýkpwe t xoa khoan khoárzxh i trong lòktzx ng. Hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng lạjlby i hỏkolj i ýkpwe kiếqpim n cárzxh c con. Thárzxh i-tửxpmy Phậxpmy t-Mãswfj khen vua Trưqqfg ng cóqinc quyếqpim t đjvof ịsurf nh sárzxh ng suốbhbi t làrhxc rújvof t quâaomj n vềkjlx . Vưqqfg ơjkus ng-gia lạjlby i khôjsdz ng đjvof ồgqrx ng ýkpwe . Ngưqqfg ờyqeg i nóqinc i Nếqpim u con làrhxc vua Trưqqfg ng, con truyềkjlx n lệbtrl nh cho côjsdz ng chújvof a Nguyệbtrl t-đjvof ứwkge c từbgqu Tưqqfg ợmwum ng-quậxpmy n hợmwum p vớsons i Vưqqfg ơjkus ng Nguyêyqeg n từbgqu Thụlpml c đjvof árzxh nh ra ngảdhfs Trưqqfg ờyqeg ng-an. Côjsdz ng chújvof a Phậxpmy t-Nguyệbtrl t vưqqfg ợmwum t Trưqqfg ờyqeg ng-giang đjvof árzxh nh chiếqpim m Kinh-châaomj u. Thờyqeg i trưqqfg ớsons c, Triệbtrl u-Đqinc àrhxc chẳzgrx ng từbgqu ng đjvof em quâaomj n đjvof árzxh nh Nam-quậxpmy n, Trưqqfg ờyqeg ng-sa đjvof óqinc sao? Còktzx n đjvof ạjlby i-tưqqfg -mãswfj Đqinc àrhxc o Kỳwvyv , tểsons -tưqqfg ớsons ng Phưqqfg ơjkus ng-Dung đjvof em quâaomj n theo tiếqpim p việbtrl n. Côjsdz ng chújvof a Thárzxh nh-Thiêyqeg n vưqqfg ợmwum t Nam-hảdhfs i đjvof árzxh nh vàrhxc o vùtbua ng Triếqpim t-giang. Nhưqqfg vậxpmy y chắyqeg c chắyqeg n Quang-Vũktzx phảdhfs i bỏkolj Lạjlby c-dưqqfg ơjkus ng màrhxc chạjlby y. Ta chia Trung-nguyêyqeg n làrhxc m ba. Phầgqrx n phígdpq a Tâaomj y trảdhfs cho Thụlpml c. Phígdpq a Đqinc ôjsdz ng giao cho Hợmwum p-phốbhbi lụlpml c hiệbtrl p. Trung-nguyêyqeg n chia làrhxc m ba đjvof árzxh nh nhau. Lĩsebu nh-nam ta yêyqeg n ổnjcc n. Chỉmcog cầgqrx n mưqqfg ờyqeg i năjlby m, bấwoeq y gìwoeq ơjkus Trung-nguyêyqeg n cóqinc thốbhbi ng nhấwoeq t ta khôjsdz ng sợmwum họbgqu nữiltq a .
Thanh-Mai lắyqeg c đjvof ầgqrx u:
- Khôjsdz ng đjvof ưqqfg ợmwum c rồgqrx i. Chắyqeg c chắyqeg n vưqqfg ơjkus ng gia vớsons i anh cảdhfs sẽhbjw cãswfj i nhau lớsons n.
Nùtbua ng-Sơjkus n tửxpmy ngạjlby c nhiêyqeg n:
- Sau chárzxh u biếqpim t?
- Chárzxh u đjvof oárzxh n vậxpmy y thôjsdz i. Thárzxh i-tửxpmy Phậxpmy t-Mãswfj nhưqqfg têyqeg n mang, vớsons i lòktzx ng dạjlby nhâaomj n từbgqu củbfxx a Phậxpmy t-tửxpmy , chắyqeg c chắyqeg n sẽhbjw khôjsdz ng chấwoeq p nhậxpmy n đjvof ưqqfg ờyqeg ng lốbhbi i chiếqpim n tranh. Hơjkus n nữiltq a Thárzxh i-tửxpmy Phậxpmy t-Mãswfj sợmwum phụlpml hoàrhxc ng chấwoeq p nhậxpmy n đjvof ưqqfg ờyqeg ng lốbhbi i củbfxx a anh cảdhfs . Khi đjvof ưqqfg ờyqeg ng lốbhbi i đjvof óqinc đjvof ưqqfg ợmwum c thi hàrhxc nh, đjvof ưqqfg ơjkus ng nhiêyqeg n anh cảdhfs sẽhbjw làrhxc ngưqqfg ờyqeg i cầgqrx m quâaomj n. Dùtbua thárzxh i-tửxpmy cóqinc tin anh cảdhfs mấwoeq y chăjlby ng nữiltq a, thìwoeq cárzxh i gưqqfg ơjkus ng sau khi Lêyqeg Hoàrhxc n chếqpim t, Long-Đqinc ĩsebu nh giếqpim t anh tranh ngôjsdz i vua cũktzx ng làrhxc m cho thárzxh i-tửxpmy sợmwum rằwfji ng em nắyqeg m quyềkjlx n, ngôjsdz i vua củbfxx a mìwoeq nh lung lay.
- Đqinc újvof ng thếqpim . Nghe em phárzxh t biểsons u, mặdhfs t thárzxh i-tửxpmy nhợmwum t nhạjlby t, tỏkolj ýkpwe khôjsdz ng vui. Chárzxh u nêyqeg n biếqpim t tấwoeq t cảdhfs vua Trung-quốbhbi c cũktzx ng nhưqqfg Đqinc ạjlby i-Việbtrl t, đjvof ưqqfg ơjkus ng thờyqeg i trịsurf vìwoeq , đjvof ềkjlx u chỉmcog đjvof ịsurf nh trừbgqu quâaomj n, sau kếqpim nghiệbtrl p. Trừbgqu quâaomj n đjvof ưqqfg ợmwum c gọbgqu i làrhxc thárzxh i tửxpmy . Song Thuậxpmy n-thiêyqeg n hoàrhxc ng đjvof ếqpim khôjsdz ng làrhxc m thếqpim . Tấwoeq t cảdhfs cárzxh c con trai củbfxx a ngàrhxc i đjvof ềkjlx u đjvof ưqqfg ợmwum c phong thárzxh i tửxpmy . Ngàrhxc i còktzx n ban dụlpml trong cárzxh c em cũktzx ng nhưqqfg con, ai tỏkolj ra cóqinc tàrhxc i trịsurf quốbhbi c, thu phụlpml c đjvof ưqqfg ợmwum c nhâaomj n tâaomj m ta sẽhbjw truyềkjlx n ngôjsdz i cho . Vìwoeq vậxpmy y giữiltq a cárzxh c vưqqfg ơjkus ng cóqinc sựmcog tranh đjvof ấwoeq u quyếqpim t liệbtrl t đjvof ểsons đjvof ưqqfg ợmwum c chỉmcog đjvof ịsurf nh làrhxc trừbgqu quâaomj n.
- Thếqpim cárzxh c vưqqfg ơjkus ng nàrhxc o đjvof ãswfj đjvof ưqqfg ợmwum c hoàrhxc ng-đjvof ếqpim chújvof ýkpwe ?
- Khai-thiêyqeg n vưqqfg ơjkus ng tỏkolj ra làrhxc ngưqqfg ờyqeg i nhâaomj n từbgqu , rấwoeq t đjvof ưqqfg ợmwum c lòktzx ng cárzxh c bàrhxc hoàrhxc ng hậxpmy u cùtbua ng thứwkge phi. Dựmcog c-thárzxh nh vưqqfg ơjkus ng võhcfa côjsdz ng cao cưqqfg ờyqeg ng, tàrhxc i kiêyqeg m văjlby n võhcfa , hiệbtrl n đjvof ưqqfg ợmwum c giữiltq quyềkjlx n Đqinc ạjlby i-đjvof ôjsdz đjvof ốbhbi c thốbhbi ng lĩsebu nh thủbfxx y quâaomj n, thàrhxc nh ra cárzxh c quan đjvof ềkjlx u cóqinc ýkpwe tôjsdz n ngưqqfg ờyqeg i làrhxc m trừbgqu quâaomj n. Vũktzx -đjvof ứwkge c vưqqfg ơjkus ng lạjlby i làrhxc Binh-bộrlgn thưqqfg ợmwum ng thưqqfg , tưqqfg ớsons ng soárzxh i nểsons phụlpml c. Đqinc ôjsdz ng-chinh vưqqfg ơjkus ng làrhxc Lạjlby i-bộrlgn thưqqfg ợmwum ng thưqqfg , cai trịsurf dâaomj n bằwfji ng đjvof ạjlby o đjvof ứwkge c.
- Hiệbtrl n chứwkge c tưqqfg ớsons c cárzxh c vưqqfg ơjkus ng ra sao?
- Lớsons n tuổnjcc i nhấwoeq t anh ruộrlgn t củbfxx a hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng đjvof ưqqfg ợmwum c phong Thárzxh i-phóqinc , trung thưqqfg thịsurf lang, bìwoeq nh chưqqfg ơjkus ng sựmcog , Đqinc ăjlby ng-châaomj u tiếqpim t đjvof ộrlgn sứwkge , Vũktzx -uy vưqqfg ơjkus ng . Vưqqfg ơjkus ng rấwoeq t hiềkjlx n làrhxc nh, khôjsdz ng tranh dàrhxc nh vớsons i ai. Thứwkge đjvof ếqpim n em hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng, đjvof ưqqfg ợmwum c phong Thárzxh i bảdhfs o, Trung thưqqfg lệbtrl nh, Đqinc ạjlby i Đqinc ôjsdz -đjvof ốbhbi c, thốbhbi ng lĩsebu nh thủbfxx y quâaomj n, Dựmcog c-thárzxh nh vưqqfg ơjkus ng . Vưqqfg ơjkus ng nhiềkjlx u mưqqfg u, lắyqeg m mẹsobs o, thâaomj n vớsons i Tốbhbi ng triềkjlx u.
- Nhưqqfg vậxpmy y vềkjlx võhcfa chứwkge c, cấwoeq p bựmcog c Dựmcog c-thárzxh nh vưqqfg ơjkus ng cao hơjkus n Vũktzx -uy vưqqfg ơjkus ng. Còktzx n vềkjlx văjlby n, Dựmcog c-thárzxh nh thấwoeq p hơjkus n Vũktzx -uy mộrlgn t bậxpmy c.
- Đqinc újvof ng thếqpim . Thárzxh i tửxpmy trưqqfg ởtbua ng Phậxpmy t-Mãswfj đjvof ưqqfg ợmwum c phong Thárzxh i phóqinc , thưqqfg ợmwum ng thưqqfg lệbtrl nh, bìwoeq nh chưqqfg ơjkus ng sựmcog , Long-thàrhxc nh tiếqpim t đjvof ộrlgn sứwkge , Khai-Thiêyqeg n vưqqfg ơjkus ng . Thárzxh i tửxpmy thứwkge nhìwoeq làrhxc chủbfxx nhâaomj n bầgqrx n đjvof ạjlby o mớsons i đjvof ưqqfg ợmwum c phong Thárzxh i-újvof y, Thưqqfg ợmwum ng-trụlpml quốbhbi c, chưqqfg ởtbua ng quảdhfs n Khu-mậxpmy t việbtrl n, Phụlpml -quốbhbi c đjvof ạjlby i tưqqfg ớsons ng quâaomj n, Tổnjcc ng-đjvof ốbhbi c binh mãswfj , Khai-quốbhbi c vưqqfg ơjkus ng .
Thanh-Mai hiểsons u ra:
- Nhưqqfg vậxpmy y anh cảdhfs tiểsons u nữiltq đjvof ưqqfg ợmwum c phong chứwkge c lớsons n nhấwoeq t. Văjlby n chỉmcog thua Thárzxh i-sưqqfg . Võhcfa ngưqqfg ờyqeg i lêyqeg n tớsons i Phụlpml -quốbhbi c đjvof ạjlby i tưqqfg ớsons ng quâaomj n, tứwkge c tộrlgn t đjvof ỉmcog nh. Đqinc ãswfj vậxpmy y còktzx n lĩsebu nh Khu-mậxpmy t việbtrl n. Hàrhxc , quan trọbgqu ng đjvof ấwoeq y. Còktzx n ýkpwe kiếqpim n cárzxh c quan vềkjlx việbtrl c lậxpmy p trừbgqu quâaomj n?
- Tạjlby Sơjkus n lĩsebu nh Nộrlgn i-đjvof iệbtrl n chỉmcog huy sứwkge , Khu-mậxpmy t việbtrl n sứwkge , thốbhbi ng lĩsebu nh Ngựmcog -lâaomj m quâaomj n, chỉmcog biếqpim t cóqinc vưqqfg ơjkus ng gia. Quan Tưqqfg -đjvof ồgqrx , kiêyqeg m thịsurf trung Tảdhfs Bộrlgn c-xạjlby Trầgqrx n Nam-Sơjkus n đjvof ứwkge ng giữiltq a. Quan Tưqqfg -khôjsdz ng kiêyqeg m Thịsurf - trung, thưqqfg ợmwum ng thưqqfg Hữiltq u Bộrlgn c-xạjlby Đqinc àrhxc o Kiếqpim n thâaomj n Khai-Thiêyqeg n vưqqfg ơjkus ng. Quan Thárzxh i-sưqqfg Trầgqrx n Phưqqfg ơjkus ng thâaomj n Vũktzx -đjvof ứwkge c vưqqfg ơjkus ng. Đqinc ôjsdz nguyêyqeg n-soárzxh i Đqinc àrhxc m Can thốbhbi ng lĩsebu nh thậxpmy p đjvof ạjlby o Thiêyqeg n-tửxpmy binh thâaomj n vớsons i Dựmcog c-thárzxh nh vưqqfg ơjkus ng.
- Nhưqqfg vậxpmy y cho đjvof ếqpim n giờyqeg phújvof t nàrhxc y hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng vẫjvof n chưqqfg a quyếqpim t đjvof ịsurf nh đjvof ấwoeq ng trừbgqu quâaomj n?
- Nguyêyqeg n do, nhưqqfg côjsdz nưqqfg ơjkus ng đjvof ãswfj biếqpim t. Đqinc ếqpim n thárzxh ng tárzxh m nàrhxc y, cárzxh c đjvof ạjlby i tôjsdz n sưqqfg võhcfa họbgqu c hộrlgn i nhau ởtbua Thăjlby ng-long, quyếqpim t đjvof ịsurf nh việbtrl c phùtbua Lêyqeg , phùtbua Lýkpwe . Cárzxh i nguy nhấwoeq t củbfxx a hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng làrhxc phárzxh i Đqinc ôjsdz ng-a, phárzxh i Sàrhxc i-sơjkus n. Cho nêyqeg n hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng truyềkjlx n chỉmcog cho cárzxh c thárzxh i tửxpmy , rằwfji ng ai thu phụlpml c đjvof ưqqfg ợmwum c, hoặdhfs c hoárzxh giảdhfs i đjvof ưqqfg ợmwum c hai mũktzx i dùtbua i nàrhxc y, ngàrhxc i sẽhbjw truyềkjlx n ngôjsdz i cho.
Ôhcfa ng ngừbgqu ng lạjlby i mộrlgn t lárzxh t rồgqrx i tiếqpim p:
- Vưqqfg ơjkus ng gia rấwoeq t hàrhxc o phóqinc ng, ngưqqfg ờyqeg i đjvof em hếqpim t củbfxx a cảdhfs i riêyqeg ng tưqqfg bárzxh n đjvof i, dùtbua ng tiềkjlx n đjvof óqinc tu bổnjcc đjvof ềkjlx n thờyqeg cárzxh c anh hùtbua ng thờyqeg i Lĩsebu nh-nam. Theo luậxpmy t củbfxx a bảdhfs n triềkjlx u, khi cárzxh c thárzxh i tửxpmy mưqqfg ờyqeg i ba tuổnjcc i đjvof ưqqfg ợmwum c mởtbua phủbfxx đjvof ệbtrl riêyqeg ng, tuyểsons n vưqqfg ơjkus ng phi. Thárzxh i-tửxpmy Phậxpmy t-Mãswfj năjlby m mưqqfg ờyqeg i hai tuổnjcc i đjvof ãswfj tuyểsons n bẩnjcc y bàrhxc chígdpq nh-phi, hai mưqqfg ơjkus i bốbhbi n phi-tầgqrx n, hơjkus n trăjlby m mỹsobs -nữiltq . Khi hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng tỏkolj ýkpwe kéczsd n vưqqfg ơjkus ng-phi cho vưqqfg ơjkus ng-gia. Vưqqfg ơjkus ng-gia khôjsdz ng muốbhbi n vưqqfg ớsons ng vígdpq u thêyqeg nhi sớsons m. Ngưqqfg ờyqeg i hỏkolj i ýkpwe kiếqpim n đjvof ạjlby i-sưqqfg Huệbtrl -Sinh. Đqinc ạjlby i-sưqqfg đjvof ồgqrx ng ýkpwe vớsons i Vưqqfg ơjkus ng-gia. Hôjsdz m sau vàrhxc o chầgqrx u hoàrhxc ng-thưqqfg ợmwum ng vớsons i hoàrhxc ng-hậxpmy u, vưqqfg ơjkus ng-gia tâaomj u : « Con sinh ra đjvof ưqqfg ợmwum c cárzxh i may mắyqeg n hơjkus n phụlpml hoàrhxc ng, vìwoeq đjvof ãswfj làrhxc con vua. Phụlpml -hoàrhxc ng thìwoeq mồgqrx côjsdz i, nghèlpbl o khổnjcc . Nếqpim u nay con vộrlgn i say mùtbua i phújvof qújvof i, rồgqrx i mai mộrlgn t chígdpq khígdpq đjvof i. Vìwoeq vậxpmy y con luôjsdz n nhớsons đjvof ếqpim n việbtrl c phụlpml hoàrhxc ng lậxpmy p nghiệbtrl p gian lao. Con xin phụlpml hoàrhxc ng cho con khoan việbtrl c thêyqeg nhi ígdpq t năjlby m đjvof ãswfj . Vảdhfs hiệbtrl n con đjvof ang luyệbtrl n Thiềkjlx n-côjsdz ng, nếqpim u sắyqeg c dụlpml c vàrhxc o, thìwoeq còktzx n đjvof âaomj u côjsdz ng lựmcog c nữiltq a. » Hoàrhxc ng-thưqqfg ợmwum ng khôjsdz ng ngớsons t khen ngợmwum i vưqqfg ơjkus ng-gia.
- Nhưqqfg ng đjvof êyqeg m ấwoeq y hoàrhxc ng-hậxpmy u Tárzxh -Quốbhbi c tâaomj u rằwfji ng : Vưqqfg ơjkus ng-gia dốbhbi i cha lừbgqu a mẹsobs . Vìwoeq vưqqfg ơjkus ng-gia tuy tậxpmy p Thiềkjlx n-côjsdz ng Tiêyqeg u-sơjkus n thựmcog c, song chưqqfg a đjvof ếqpim n trìwoeq nh đjvof ộrlgn phảdhfs i kiêyqeg ng nữiltq sắyqeg c.
Thanh-Mai hỏkolj i:
- Hoàrhxc ng-hậxpmy u thiêyqeg n vịsurf con trưqqfg ởtbua ng hạjlby i con thứwkge sao?
- Khôjsdz ng phảdhfs i thếqpim . Hoàrhxc ng-thưqqfg ợmwum ng cóqinc ba hoàrhxc ng-hậxpmy u. Hoàrhxc ng-hậxpmy u Tárzxh -Quốbhbi c sinh ra Khai-Thiêyqeg n vưqqfg ơjkus ng. Còktzx n hoàrhxc ng-hậxpmy u Lậxpmy p-Nguyêyqeg n sinh ra vưqqfg ơjkus ng-gia. Hoàrhxc ng hậxpmy u Tárzxh -quốbhbi c làrhxc côjsdz ng chújvof a củbfxx a vua Lêyqeg Đqinc ạjlby i-hàrhxc nh.
Nùtbua ng-Sơjkus n tửxpmy ngừbgqu ng lạjlby i mộrlgn t lújvof c, rồgqrx i tiếqpim p:
- Khi nghe tâaomj u nhưqqfg vậxpmy y, hoàrhxc ng-thưqqfg ợmwum ng giậxpmy n lắyqeg m. Đqinc ang đjvof êyqeg m triệbtrl u vưqqfg ơjkus ng-gia vàrhxc o. Ngàrhxc i khôjsdz ng nóqinc i khôjsdz ng rằwfji ng ra chiêyqeg u Phổnjcc -quang chưqqfg ởtbua ng đjvof árzxh nh vàrhxc o vai vưqqfg ơjkus ng-gia. Vưqqfg ơjkus ng-gia vậxpmy n côjsdz ng chịsurf u đjvof òktzx n.
Thanh-Mai ngạjlby c nhiêyqeg n:
- Thếqpim nghĩsebu a làrhxc gìwoeq ?
- Võhcfa nghệbtrl củbfxx a vưqqfg ơjkus ng-gia đjvof ềkjlx u do hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng dạjlby y. Võhcfa côjsdz ng củbfxx a hoàrhxc ng-thưqqfg ợmwum ng gốbhbi c từbgqu Tiêyqeg u-sơjkus n. Nguyêyqeg n trưqqfg ớsons c đjvof âaomj y việbtrl c dạjlby y nộrlgn i côjsdz ng cho tụlpml c gia đjvof ệbtrl tửxpmy vàrhxc Phậxpmy t-gia đjvof ệbtrl tửxpmy hoàrhxc n toàrhxc n giốbhbi ng nhau. Đqinc ếqpim n đjvof ờyqeg i tổnjcc thứwkge tárzxh m, làrhxc ngàrhxc i Vôjsdz -Ngạjlby i, thìwoeq cóqinc sựmcog thay đjvof ổnjcc i. Tụlpml c gia đjvof ệbtrl tửxpmy tậxpmy p Thiềkjlx n-lựmcog c, árzxh p dụlpml ng vàrhxc o việbtrl c tậxpmy p võhcfa . Còktzx n Phậxpmy t-gia đjvof ệbtrl tửxpmy họbgqu c Thiềkjlx n-tuệbtrl làrhxc m chígdpq nh, Thiềkjlx n-lựmcog c làrhxc m phụlpml . Vìwoeq Thiềkjlx n-tuệbtrl đjvof ểsons đjvof i vàrhxc o con đjvof ưqqfg ờyqeg ng giảdhfs i thoárzxh t. Hoàrhxc ng-thưqqfg ợmwum ng chỉmcog đjvof ưqqfg ợmwum c dạjlby y Thiềkjlx n-lựmcog c thìwoeq khôjsdz ng kiêyqeg ng nữiltq sắyqeg c. Bâaomj y giờyqeg nghe Vưqqfg ơjkus ng-gia nóqinc i tậxpmy p Thiềkjlx n-côjsdz ng kiêyqeg ng nữiltq sắyqeg c, rồgqrx i nghe hoàrhxc ng hậxpmy u Lậxpmy p-Quốbhbi c tâaomj u vậxpmy y, ngàrhxc i mớsons i ra chiêyqeg u, đjvof ểsons thửxpmy côjsdz ng lựmcog c vưqqfg ơjkus ng-gia. Khi chưqqfg ởtbua ng đjvof árzxh nh xuốbhbi ng, mộrlgn t kìwoeq nh lựmcog c nhu hòktzx a làrhxc m tiêyqeg u tan côjsdz ng lựmcog c hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng. Ngàrhxc i mỉmcog m cưqqfg ờyqeg i hỏkolj i vưqqfg ơjkus ng-gia : « Thựmcog c làrhxc đjvof ạjlby i phújvof c. Con đjvof ịsurf nh đjvof i tu chăjlby ng? Cao nhâaomj n nàrhxc o trong bảdhfs n phárzxh i đjvof ãswfj thu con làrhxc m đjvof ệbtrl tửxpmy . » Vưqqfg ơjkus ng-gia nóqinc i thựmcog c làrhxc đjvof ạjlby i-sưqqfg Huệbtrl -Sinh. Hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng nghe vậxpmy y thìwoeq tưqqfg ơjkus i néczsd t mặdhfs t phárzxh n : « Đqinc ạjlby i sưqqfg huynh ta gớsons m thựmcog c, nhậxpmy n con làrhxc m đjvof ệbtrl tửxpmy màrhxc dấwoeq u ta. Đqinc ạjlby i phújvof c, ta đjvof ôjsdz ng con, mong cóqinc ngưqqfg ờyqeg i đjvof i tu mang phújvof c vềkjlx cho giòktzx ng họbgqu . Khôjsdz ng ngờyqeg con làrhxc ngưqqfg ờyqeg i ta ưqqfg ớsons c nguyệbtrl n. Tuy vậxpmy y, con phảdhfs i ởtbua trầgqrx n thếqpim mộrlgn t thờyqeg i gian, cứwkge u dâaomj n, đjvof ộrlgn nưqqfg ớsons c đjvof ãswfj , rồgqrx i hãswfj y hạjlby c nộrlgn i mâaomj y ngàrhxc . » Hôjsdz m sau hoàrhxc ng thưqqfg ợmwum ng ban chỉmcog cho vưqqfg ơjkus ng-gia trấwoeq n nhậxpmy m vùtbua ng Trưqqfg ờyqeg ng-yêyqeg n.
Thanh-Mai nghe đjvof ếqpim n đjvof âaomj y, lòktzx ng nàrhxc ng nổnjcc i lêyqeg n cơjkus n bãswfj o tárzxh p. Nàrhxc ng tựmcog hỏkolj i:
- Nhưqqfg vậxpmy y anh cảdhfs đjvof i tu chăjlby ng? Nếqpim u đjvof ịsurf nh đjvof i tu, sao còktzx n theo đjvof uổnjcc i ta ởtbua Trưqqfg ờyqeg ng-yêyqeg n, gửxpmy i hoa tặdhfs ng mấwoeq y thárzxh ng liềkjlx n? Rồgqrx i chàrhxc ng đjvof ềkjlx thơjkus ởtbua gốbhbi c đjvof àrhxc o tỏkolj ýkpwe thưqqfg ơjkus ng nhớsons ta? Rồgqrx i hôjsdz m rồgqrx i, trêyqeg n nújvof i Chung-chinh, đjvof ãswfj cùtbua ng ta tâaomj m tìwoeq nh gầgqrx n trọbgqu n đjvof êyqeg m. Ta phảdhfs i dòktzx mớsons i đjvof ưqqfg ợmwum c.
Thanh-Mai hỏkolj i tiếqpim p tụlpml c :
- Thìwoeq ra thếqpim . Từbgqu qua đjvof ếqpim n giờyqeg chárzxh u cứwkge thắyqeg c mắyqeg c tạjlby i sao anh cảdhfs tuổnjcc i đjvof ãswfj hai mưqqfg ơjkus i bẩnjcc y màrhxc chưqqfg a tuyểsons n phi-tầgqrx n. Ai ngờyqeg anh cảdhfs vưqqfg ợmwum t ra ngoàrhxc i đjvof ờyqeg i sốbhbi ng thếqpim tụlpml c. Khôjsdz ng biếqpim t anh cảdhfs chárzxh u đjvof ãswfj thụlpml giớsons i tỳwvyv -kheo chưqqfg a?
- Vưqqfg ơjkus ng-gia muốbhbi n, màrhxc đjvof ạjlby i-sưqqfg Huệbtrl -Sinh chưqqfg a cho. Đqinc ạjlby i-sưqqfg muốbhbi n Vưqqfg ơjkus ng-gia trảdhfs hiếqpim u cha mẹsobs , trảdhfs hiếqpim u đjvof ấwoeq t nưqqfg ớsons c đjvof ãswfj .
Nguyễ
- Nà
Hà
- Anh thắ
Nguyễ
- Thuậ
Thiệ
- Tư
- Thì
Trầ
- Sai, vừ
Nguyễ
- Cậ
Nguyê
Quan trọ
Thiệ
- Chị
Nguyễ
Vừ
- Kì
Nguyễ
- Hai thằ
Thiệ
- Ta đ
Đ
- Khô
Đ
Bấ
Song việ
Hồ
Y hỏ
- Nguyễ
Nguyễ
- Đ
Đ
- Anh ơ
Nguyễ
- Đ
Đ
Xe đ
- Bọ
Mọ
- Miễ
Hơ
Cứ
Lý
Gió
Đ
Quan tổ
- Tạ
Tạ
—Quan tổ
Câ
Mộ
- Khả
Mỹ
- Cả
Nó
Bá
Lă
Lă
Mỹ
Theo đ
Cứ
Sự
Vạ
Việ
Xuấ
Mạ
Về
Thanh-Mai hỏ
- Đ
Nù
- Bắ
Thanh-Mai gậ
- Tuyệ
—Ngà
Thanh-Mai lắ
- Khô
Nù
- Sau chá
- Chá
- Đ
- Thế
- Khai-thiê
- Hiệ
- Lớ
- Như
- Đ
Thanh-Mai hiể
- Như
- Tạ
- Như
- Nguyê
Ô
- Vư
- Như
Thanh-Mai hỏ
- Hoà
- Khô
Nù
- Khi nghe tâ
Thanh-Mai ngạ
- Thế
- Võ
Thanh-Mai nghe đ
- Như
Thanh-Mai hỏ
- Thì
- Vư
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
