Giang sơeitz n vôzvjg lệkhqd khấwwti p anh hùkjuu ng
(Phan Chu Trinh, Chípdwd thàudam nh thôzvjg ng thárwwa nh thi)
Nghĩzjtg a làudam :
Giang-sơeitz n khôzvjg ng còxakz n nưbktk ớvxec c mắvxec t đjzki ểosbj khófwqd c anh hùkjuu ng
Lạhzxb c tưbktk ớvxec ng Phạhzxb m Bárwwa ch nguyêkmwh n xuấwwti t thâhqqx n làudam ngoạhzxb i đjzki ồzhkx củkhqd a Đtsnt àudam o gia trang đjzki ờnkxj i thứontu sárwwa u. Theo vai vếjeoc thìbktk Đtsnt àudam o Thếjeoc Kiệkhqd t phảpmje i gọlbbi i ôzvjg ng làudam sưbktk huynh, Đtsnt àudam o Kỳhmih cũosbj ng nhưbktk Thiềudam u Hoa phảpmje i gọlbbi i ôzvjg ng làudam sưbktk bárwwa . Hồzhkx i niêkmwh n thiếjeoc u, ôzvjg ng đjzki ưbktk ợlufl c thâhqqx n phụxrlc củkhqd a Đtsnt àudam o Thếjeoc Kiệkhqd t nhậhqqx n làudam m ngoạhzxb i đjzki ồzhkx , họlbbi c võfcvs trong ba năingd m. Sau đjzki ófwqd ôzvjg ng bỏxuas lêkmwh n vùkjuu ng Linh-trưbktk ờnkxj ng lậhqqx p nghiệkhqd p. Cũosbj ng giốtyke ng nhưbktk sưbktk phụxrlc , ôzvjg ng tổhwpr chứontu c phárwwa rừbktk ng, làudam m ruộjeoc ng, đjzki árwwa nh cárwwa . Ôoilc ng còxakz n tổhwpr chứontu c hệkhqd thốtyke ng làudam m nưbktk ớvxec c mắvxec m bárwwa n. Nưbktk ớvxec c mắvxec m củkhqd a ôzvjg ng cófwqd tiếjeoc ng, suốtyke t vùkjuu ng Giao-chỉcmir , ai ăingd n nưbktk ớvxec c mắvxec m Linh-trưbktk ờnkxj ng củkhqd a ôzvjg ng cũosbj ng phảpmje i khen ngon. Mỗoilc i ngàudam y ôzvjg ng cófwqd hai toárwwa n tảpmje i nưbktk ớvxec c mắvxec n ra Bắvxec c bárwwa n. Chẳlufl ng bao lâhqqx u ôzvjg ng trởzvjg thàudam nh giàudam u cófwqd .
Tuy giàudam u cófwqd , nhưbktk ng ôzvjg ng vẫtyke n nhớvxec lờnkxj i sưbktk phụxrlc dặdyio n: Đtsnt ừbktk ng quêkmwh n cárwwa i hậhqqx n vong quốtyke c. Cho nêkmwh n ôzvjg ng lợlufl i dụxrlc ng bárwwa n nưbktk ớvxec c mắvxec m, liêkmwh n kếjeoc t hàudam o kiệkhqd t khắvxec p nơeitz i. Ôoilc ng cùkjuu ng Đtsnt àudam o Thếjeoc Kiệkhqd t, Đtsnt inh Đtsnt ạhzxb i thưbktk ờnkxj ng gặdyio p nhau đjzki ểosbj trao đjzki ổhwpr i nhữhzuz ng tin tứontu c trọlbbi ng đjzki ạhzxb i. Nay thấwwti y Đtsnt àudam o, Đtsnt inh nhàudam tan cửlmik a nárwwa t, ôzvjg ng khôzvjg ng khỏxuas i đjzki au lòxakz ng. Ôoilc ng vàudam o rừbktk ng gặdyio p đjzki ệkhqd tửlmik , gia đjzki inh củkhqd a Đtsnt àudam o trang, rồzhkx i phâhqqx n tárwwa n họlbbi thàudam nh 10 nhófwqd m khárwwa c nhau, mỗoilc i ngàudam y ôzvjg ng cho mộjeoc t nhófwqd m lêkmwh n đjzki ưbktk ờnkxj ng, vớvxec i nhữhzuz ng xe chởzvjg nưbktk ớvxec c mắvxec m. Ôoilc ng thấwwti y trong hàudam o kiệkhqd t đjzki ưbktk ơeitz ng thờnkxj i, thìbktk Cao hầrozx u ởzvjg Hoa-lưbktk ngưbktk ờnkxj i nhiềudam u thếjeoc mạhzxb nh, cófwqd thểosbj cho đjzki ệkhqd tửlmik Đtsnt àudam o trang ra đjzki ófwqd ẩyriu n thâhqqx n rồzhkx i tìbktk m cárwwa ch liêkmwh n lạhzxb c lạhzxb i vớvxec i Đtsnt àudam o Thếjeoc Kiệkhqd t vàudam Đtsnt inh Đtsnt ạhzxb i sau.
Toárwwa n cuốtyke i cùkjuu ng lêkmwh n đjzki ưbktk ờnkxj ng cófwqd Thiềudam u Hoa, Đtsnt àudam o Kỳhmih vàudam tárwwa m ngưbktk ờnkxj i nữhzuz a. Đtsnt ípdwd ch thâhqqx n ôzvjg ng đjzki i cùkjuu ng cárwwa c chárwwa u, đjzki ểosbj dòxakz la tin tứontu c gia đjzki ìbktk nh hai sưbktk đjzki ệkhqd hiệkhqd n phiêkmwh u bạhzxb t phưbktk ơeitz ng nàudam o. Đtsnt ếjeoc n ngàudam y lêkmwh n đjzki ưbktk ờnkxj ng thìbktk Trịontu nh Quang vẫtyke n còxakz n phảpmje i nằfwqd m trêkmwh n võfcvs ng cho đjzki ồzhkx ng môzvjg n khiêkmwh ng đjzki i.
Đtsnt oàudam n ngưbktk ờnkxj i khởzvjg i hàudam nh từbktk tờnkxj mờnkxj sárwwa ng, đjzki ếjeoc n khi hoàudam ng hôzvjg n, thìbktk xa xa hiệkhqd n ra hai dãvxec y núxrlc i chặdyio n ngang trưbktk ớvxec c mặdyio t.
Phạhzxb m Bárwwa ch chỉcmir núxrlc i cho Hoàudam ng Thiềudam u Hoa vàudam Đtsnt àudam o Kỳhmih coi rồzhkx i nófwqd i:
– Kìbktk a làudam núxrlc i Tam-đjzki iệkhqd p, tẻvvio ra hai hòxakz n núxrlc i Thiếjeoc t-giárwwa p vàudam Thầrozx n-đjzki ầrozx u. Giữhzuz hai ngọlbbi n núxrlc i làudam con sôzvjg ng Chípdwd nh-đjzki ạhzxb i đjzki ổhwpr ra cửlmik a biểosbj n Thầrozx n-phùkjuu .
Ghi chúxrlc củkhqd a thuậhqqx t giảpmje
Vịontu trípdwd nàudam y ngàudam y nay nằfwqd m vềudam phípdwd a Nam Phủkhqd -lývtag 79 km, cảpmje nh rấwwti t đjzki ẹhaui p. Hai hòxakz n núxrlc i Thiếjeoc t-giárwwa p vàudam Thầrozx n-đjzki ầrozx u kẹhaui p con sôzvjg ng Đtsnt árwwa y vàudam o giữhzuz a. Phong cảpmje nh túxrlc nhãvxec , nữhzuz sĩzjtg Hồzhkx Xuâhqqx n Hưbktk ơeitz ng thấwwti y cảpmje nh sôzvjg ng núxrlc i tưbktk ợlufl ng hìbktk nh cárwwa i củkhqd a quývtag củkhqd a đjzki àudam n bàudam , đjzki ãvxec tảpmje rằfwqd ng:
Hai bêkmwh n thìbktk núxrlc i, giữhzuz a thìbktk sôzvjg ng,
Cófwqd phảpmje i đjzki âhqqx y làudam Kẽontu m-trốtyke ng khôzvjg ng?
Theo sárwwa ch Phong-thuỷuijy kývtag thìbktk chỗoilc con sôzvjg ng bịontu kẹhaui p, giữhzuz a lòxakz ng cófwqd xoárwwa y nưbktk ớvxec c. Nếjeoc u tárwwa ng mảpmje tổhwpr tiêkmwh n vàudam o đjzki âhqqx y, thìbktk đjzki ờnkxj i đjzki ờnkxj i trong họlbbi sẽontu sinh ra nhữhzuz ng vịontu nữhzuz lưbktk u xinh đjzki ẹhaui p, làudam m nghiêkmwh ng ngửlmik a giang sơeitz n. Vua Thiệkhqd u Trịontu ra Bắvxec c kinh lưbktk ợlufl c, thấwwti y đjzki ịontu a thếjeoc kỳhmih lạhzxb khôzvjg ng dárwwa m đjzki i qua sợlufl bi ôzvjg uếjeoc thâhqqx n thểosbj mộjeoc t vịontu đjzki ếjeoc vưbktk ơeitz ng, bắvxec t dâhqqx n chúxrlc ng đjzki àudam o mộjeoc t con sôzvjg ng phípdwd a sau núxrlc i màudam đjzki i.
Hoàudam ng Thiềudam u Hoa mơeitz màudam ng nhìbktk n giang sơeitz n đjzki ẹhaui p nhưbktk gấwwti m, nhưbktk hoa, hỏxuas i:
– Cárwwa ch đjzki âhqqx y mấwwti y hôzvjg m mộjeoc t sưbktk huynh cófwqd nófwqd i cửlmik a biểosbj n Thầrozx n-phùkjuu ghêkmwh sợlufl lắvxec m, ai qua đjzki ófwqd khófwqd biếjeoc t rằfwqd ng sốtyke ng hay chếjeoc t. Chỉcmir ngưbktk ờnkxj i nàudam o phúxrlc c lớvxec n mớvxec i qua khỏxuas i màudam thôzvjg i. Khôzvjg ng biếjeoc t cófwqd đjzki úxrlc ng khôzvjg ng?
Phạhzxb m Bárwwa ch đjzki ãvxec qua đjzki âhqqx y nhiềudam u lầrozx n rồzhkx i, nêkmwh n rấwwti t am tưbktk ờnkxj ng đjzki ịontu a thếjeoc :
– Đtsnt úxrlc ng đjzki ấwwti y, cửlmik a Thầrozx n-phùkjuu làudam nơeitz i nhiềudam u con sôzvjg ng gặdyio p nhau gồzhkx m sôzvjg ng Hồzhkx ng-hàudam , sôzvjg ng Mãvxec , sôzvjg ng Vâhqqx n-sàudam ng, vàudam sôzvjg ng Đtsnt árwwa y. Sôzvjg ng thìbktk sâhqqx u, nưbktk ớvxec c chảpmje y mạhzxb nh, thàudam nh ra nhữhzuz ng xoárwwa y lớvxec n. Thêkmwh m giófwqd từbktk biểosbj n thổhwpr i vàudam o ngưbktk ợlufl c chiềudam u xoárwwa y. Hoárwwa cho nêkmwh n thuyềudam n bèzvjg bịontu nưbktk ớvxec c xoárwwa y mộjeoc t chiềudam u, giófwqd thổhwpr i mộjeoc t chiềudam u, nêkmwh n hầrozx u hếjeoc t đjzki ềudam u chìbktk m.
Trờnkxj i chậhqqx p choạhzxb ng tốtyke i thìbktk đjzki oàudam n ngưbktk ờnkxj i đjzki ãvxec vưbktk ợlufl t qua ngọlbbi n núxrlc i Thiếjeoc t-giárwwa p, lọlbbi t vàudam o thung lũosbj ng núxrlc i Thiếjeoc t-giárwwa p vàudam Thầrozx n-đjzki ầrozx u. Phạhzxb m Bárwwa ch chỉcmir cho đjzki ệkhqd tửlmik Đtsnt àudam o trang ngủkhqd trong mộjeoc t ngôzvjg i đjzki ềudam n lớvxec n.
Ngôzvjg i đjzki ềudam n khôzvjg ng biếjeoc t đjzki ưbktk ợlufl c xâhqqx y từbktk bao giờnkxj . Lớvxec p ngófwqd i đjzki ỏxuas đjzki ãvxec dầrozx y nhữhzuz ng rêkmwh u xanh bao phủkhqd . Tưbktk ờnkxj ng gạhzxb ch đjzki ỏxuas đjzki ãvxec cófwqd chỗoilc lõfcvs m vàudam o, tỏxuas ra đjzki ềudam n đjzki ãvxec chịontu u khôzvjg ng biếjeoc t bao nhiêkmwh u tuếjeoc nguyệkhqd t. Trưbktk ớvxec c đjzki ềudam n cófwqd hai con voi, hai con ngựdyio a bằfwqd ng đjzki árwwa xanh, đjzki ưbktk ợlufl c tạhzxb c rấwwti t khégbwt o. Trêkmwh n lưbktk ng voi, ngựdyio a làudam tưbktk ợlufl ng hai ngưbktk ờnkxj i lưbktk ng đjzki eo cung têkmwh n, tay cầrozx m gậhqqx y trong tưbktk thếjeoc chiếjeoc n đjzki ấwwti u. Sâhqqx n đjzki ềudam n rộjeoc ng mêkmwh nh môzvjg ng trồzhkx ng nhiềudam u hoa thơeitz m cỏxuas lạhzxb . Cổhwpr ng đjzki ềudam n đjzki ưbktk ợlufl c xâhqqx y bằfwqd ng đjzki árwwa , trêkmwh n nófwqd c đjzki ắvxec p hai con rồzhkx ng tranh châhqqx u. Hai bêkmwh n cổhwpr ng làudam hai câhqqx y đjzki a cao vúxrlc t tớvxec i tậhqqx n mâhqqx y xanh. Giữhzuz a sâhqqx n làudam mộjeoc t cárwwa i hồzhkx sen, hoa nởzvjg bốtyke c hưbktk ơeitz ng thơeitz m ngàudam o ngạhzxb t, trưbktk ớvxec c đjzki ềudam n cófwqd chữhzuz đjzki ềudam Cao Đtsnt ạhzxb i vưbktk ơeitz ng linh từbktk .
Phạhzxb m Bárwwa ch ra lệkhqd nh cho con trai ôzvjg ng làudam Phạhzxb m Quang Minh:
– Con dẫtyke n anh em Đtsnt àudam o trang vớvxec i ngưbktk ờnkxj i củkhqd a mìbktk nh vàudam o nhàudam sau, kiếjeoc m chỗoilc nghỉcmir vàudam nấwwti u cơeitz m ăingd n. Con làudam m cho bốtyke mâhqqx m cơeitz m tinh khiếjeoc t đjzki ểosbj cúxrlc ng Cao đjzki ạhzxb i vưbktk ơeitz ng.
Thiềudam u Hoa, Đtsnt àudam o Kỳhmih đjzki ịontu nh vàudam o nhàudam sau, thìbktk Phạhzxb m Bárwwa ch gọlbbi i lạhzxb i:
– Cárwwa c chárwwa u theo bárwwa c.
Ôoilc ng dẫtyke n hai ngưbktk ờnkxj i dạhzxb o quanh đjzki ềudam n, rồzhkx i chỉcmir bãvxec i cárwwa t trưbktk ớvxec c sâhqqx n kégbwt o dàudam i tớvxec i bờnkxj biểosbj n. Ôoilc ng thuậhqqx t:
– Đtsnt âhqqx y làudam chiếjeoc n đjzki ịontu a cuốtyke i cùkjuu ng thờnkxj i An-dưbktk ơeitz ng vưbktk ơeitz ng.Vưbktk ơeitz ng chạhzxb y đjzki ếjeoc n Hoa-lưbktk thìbktk anh em đjzki ạhzxb i tưbktk ớvxec ng Cao Nỗoilc , Cao Tứontu mang nỏxuas thầrozx n ra bắvxec n lui quâhqqx n Triệkhqd u Đtsnt àudam . Nhưbktk ng quâhqqx n Triệkhqd u đjzki ôzvjg ng hàudam ng mấwwti y vạhzxb n, trong khi anh em Cao tưbktk ớvxec ng quâhqqx n chỉcmir cófwqd mấwwti y trăingd m. Vìbktk vậhqqx y ôzvjg ng bịontu bạhzxb i. Anh em vừbktk a đjzki árwwa nh vừbktk a rúxrlc t tớvxec i đjzki âhqqx y thìbktk sứontu c cùkjuu ng lựdyio c kệkhqd t. Ôoilc ng thúxrlc c An-dưbktk ơeitz ng vưbktk ơeitz ng chạhzxb y vàudam o Nam, còxakz n anh em tửlmik chiếjeoc n chậhqqx n giặdyio c. Tạhzxb i chỗoilc nàudam y, Triệkhqd u Đtsnt àudam thấwwti y ôzvjg ng cófwqd tàudam i muốtyke n mua chuộjeoc c, cho ngưbktk ờnkxj i đjzki ếjeoc n trạhzxb i chiêkmwh u hàudam ng. Đtsnt àudam hứontu a nếjeoc u ôzvjg ng chịontu u quy thuậhqqx n thìbktk cho cai trịontu đjzki ấwwti t Giao-chỉcmir . Nàudam y chárwwa u Thiềudam u Hoa! Đtsnt àudam o Kỳhmih ! Nếjeoc u cárwwa c chárwwa u làudam Cao tưbktk ớvxec ng quâhqqx n thìbktk cárwwa c chárwwa u sẽontu xửlmik trípdwd nhưbktk thếjeoc nàudam o?
Thiềudam u Hoa đjzki árwwa p:
– Thưbktk a bárwwa c, chárwwa u giếjeoc t chếjeoc t sứontu giảpmje , tửlmik chiếjeoc n mộjeoc t trậhqqx n. Tuy khôzvjg ng thắvxec ng cũosbj ng làudam m cho giặdyio c kinh hồzhkx n tárwwa ng đjzki ởzvjg m, rồzhkx i chếjeoc t cho thoảpmje chípdwd ngưbktk ờnkxj i Lĩzjtg nh Nam. Bọlbbi n Triệkhqd u Đtsnt àudam võfcvs côzvjg ng khôzvjg ng cao, típdwd n nghĩzjtg a khôzvjg ng cófwqd , chỉcmir nhờnkxj xảpmje o quyệkhqd t màudam đjzki ắvxec c thếjeoc , ngưbktk ờnkxj i cầrozx m gưbktk ơeitz m khôzvjg ng thểosbj cùkjuu ng cộjeoc ng tárwwa c vớvxec i hắvxec n.
Đtsnt àudam o Kỳhmih cưbktk ờnkxj i khúxrlc c khípdwd ch.
Hoàudam ng Thiềudam u Hoa nghiêkmwh m négbwt t mặdyio t mắvxec ng:
– Tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd ! Chịontu chưbktk a típdwd nh tộjeoc i tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd vềudam vụxrlc Nghiêkmwh m Sơeitz n. Nay còxakz n đjzki ùkjuu a nữhzuz a sao? Trưbktk ớvxec c khi xảpmje y ra trậhqqx n đjzki árwwa nh cảpmje ng Bắvxec c, sưbktk mẫtyke u dặdyio n em rằfwqd ng: Mọlbbi i chuyệkhqd n nhấwwti t nhấwwti t phảpmje i nghe chịontu . Nay sao em dárwwa m cưbktk ờnkxj i chịontu . Chịontu nófwqd i vậhqqx y khôzvjg ng đjzki úxrlc ng hay sao?
Đtsnt àudam o Kỳhmih càudam ng cưbktk ờnkxj i lớvxec n:
– Bốtyke em thưbktk ờnkxj ng cho rằfwqd ng chịontu làudam ngưbktk ờnkxj i ôzvjg n nhu, màudam chípdwd khípdwd nhưbktk bậhqqx c nam nhi, quảpmje đjzki úxrlc ng. Nhưbktk ng giữhzuz a chípdwd khípdwd nam nhi vàudam khípdwd phárwwa ch củkhqd a bậhqqx c anh hùkjuu ng thìbktk khárwwa c nhau xa lắvxec m. Em cưbktk ờnkxj i làudam cưbktk ờnkxj i chịontu cófwqd chípdwd khípdwd nam nhi màudam khôzvjg ng đjzki ủkhqd khípdwd phárwwa ch củkhqd a bậhqqx c anh hùkjuu ng.
Hoàudam ng Thiềudam u Hoa xịontu u mặdyio t xuốtyke ng nàudam ng nófwqd i dỗoilc i:
– Tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd ! Thìbktk ra tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd cófwqd khípdwd phárwwa ch anh hùkjuu ng đjzki ấwwti y. Ta, Thiềudam u Hoa, xin kípdwd nh cẩyriu n rửlmik a tai nghe khípdwd phárwwa ch tiểosbj u anh hùkjuu ng củkhqd a sưbktk đjzki ệkhqd .
Đtsnt àudam o Kỳhmih vỗoilc tay vàudam o lưbktk ng sưbktk tỷuijy , nófwqd nheo mắvxec t, thèzvjg lưbktk ỡlmik i nhárwwa t Thiềudam u Hoa:
– Ngàudam y xưbktk a nưbktk ớvxec c Việkhqd t cófwqd nàudam ng Tâhqqx y Thi, đjzki ẹhaui p tuyệkhqd t trầrozx n. Nhưbktk ng mỗoilc i lầrozx n nàudam ng giậhqqx n hờnkxj n, cau mặdyio t càudam ng đjzki ẹhaui p hơeitz n. Vừbktk a rồzhkx i chịontu cau mặdyio t coi càudam ng đjzki ẹhaui p. Em làudam tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd còxakz n muốtyke n nhìbktk n huốtyke ng hồzhkx ngưbktk ờnkxj i ngoàudam i... Mọlbbi i khi em đjzki ùkjuu a đjzki ếjeoc n đjzki âhqqx u sưbktk tỷuijy cũosbj ng hỷuijy xảpmje bỏxuas qua. Khôzvjg ng hiểosbj u sao mấwwti y ngàudam y hôzvjg m nay bềudam ngoàudam i thìbktk sưbktk tỷuijy làudam m nhưbktk bìbktk nh thảpmje n, màudam trong lòxakz ng nófwqd ng nhưbktk lửlmik a đjzki ốtyke t. Trong khi tìbktk nh ývtag lạhzxb i dạhzxb t dàudam o nhưbktk sófwqd ng bểosbj Thầrozx n-phùkjuu .
Đtsnt àudam o Kỳhmih đjzki ãvxec đjzki árwwa nh trúxrlc ng tâhqqx m trạhzxb ng Thiềudam u Hoa. Từbktk đjzki êkmwh m giao chiếjeoc n vớvxec i Nghiêkmwh m Sơeitz n đjzki ếjeoc n giờnkxj , nàudam ng thấwwti y ngưbktk ờnkxj i nhưbktk cófwqd gìbktk khárwwa c lạhzxb . Mỗoilc i lầrozx n nghĩzjtg đjzki ếjeoc n trậhqqx n chiếjeoc n đjzki êkmwh m đjzki ófwqd , mặdyio t nàudam ng lạhzxb i nófwqd ng bừbktk ng lêkmwh n. Nàudam ng cảpmje m thấwwti y lo sợlufl : Hay làudam mìbktk nh đjzki ãvxec cảpmje m Nghiêkmwh m Sơeitz n? Nghĩzjtg đjzki ếjeoc n cảpmje nh vong quốtyke c hiệkhqd n tạhzxb i, nghĩzjtg đjzki ếjeoc n nhữhzuz ng lờnkxj i khắvxec t khe củkhqd a sưbktk phụxrlc khi nófwqd i đjzki ếjeoc n Mỵhwpr Châhqqx u, nàudam ng càudam ng cảpmje m thấwwti y mìbktk nh cófwqd tộjeoc i lỗoilc i vớvxec i tổhwpr tiêkmwh n, vớvxec i dâhqqx n tộjeoc c. Nay Đtsnt àudam o Kỳhmih nófwqd i câhqqx u đjzki ófwqd , nàudam ng lạhzxb i rộjeoc n lêkmwh n:
– Chịontu chỉcmir muốtyke n em trảpmje lờnkxj i câhqqx u hỏxuas i củkhqd a sưbktk bárwwa . Chứontu chịontu khôzvjg ng muốtyke n em đjzki ùkjuu a dỡlmik n. Chúxrlc ng ta đjzki ang đjzki ứontu ng trưbktk ớvxec c đjzki ềudam n thờnkxj vịontu anh hùkjuu ng dâhqqx n tộjeoc c, hơeitz n nữhzuz a làudam tổhwpr sưbktk củkhqd a võfcvs họlbbi c nhàudam mìbktk nh.
Đtsnt àudam o Kỳhmih thấwwti y sưbktk tỷuijy giậhqqx n, nófwqd khôzvjg ng dárwwa m đjzki ùkjuu a nữhzuz a:
– Chịontu chégbwt m chếjeoc t sứontu giảpmje , rồzhkx i quyếjeoc t chiếjeoc n mộjeoc t trậhqqx n, thìbktk chịontu làudam m cho giặdyio c sợlufl , vàudam tỏxuas đjzki ưbktk ợlufl c khípdwd phárwwa ch củkhqd a mìbktk nh. Còxakz n chịontu mỉcmir a mai em làudam tiểosbj u anh hùkjuu ng thựdyio c lòxakz ng chịontu bồzhkx i hồzhkx i nêkmwh n nófwqd i cũosbj ng sai. Từbktk ngàudam n xưbktk a, dùkjuu ngưbktk ờnkxj i lêkmwh n bảpmje y tuổhwpr i đjzki árwwa nh giặdyio c Ârozx n nhưbktk Phùkjuu -đjzki ổhwpr ng Thiêkmwh n-vưbktk ơeitz ng cũosbj ng làudam anh hùkjuu ng. Anh hùkjuu ng làudam anh hùkjuu ng, chứontu khôzvjg ng hềudam cófwqd tiểosbj u anh hùkjuu ng.
Thiềudam u Hoa thấwwti y mìbktk nh đjzki ấwwti u khẩyriu u vớvxec i cậhqqx u tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd thìbktk chỉcmir cófwqd nưbktk ớvxec c thua. Muôzvjg n ngàudam n lầrozx n nàudam ng khôzvjg ng phảpmje i làudam đjzki ốtyke i thủkhqd củkhqd a y, nêkmwh n làudam m mặdyio t giậhqqx n, khôzvjg ng nófwqd i năingd ng gìbktk nữhzuz a. Sốtyke ng bêkmwh n Đtsnt àudam o Kỳhmih từbktk bégbwt , Thiềudam u Hoa biếjeoc t típdwd nh cậhqqx u tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd ưbktk a phárwwa , ưbktk a đjzki ùkjuu a, nhưbktk ng mỗoilc i lầrozx n nhưbktk vậhqqx y nàudam ng tỏxuas ra giậhqqx n dỗoilc i, thìbktk y ngưbktk ng lạhzxb i liềudam n. Hôzvjg m nay Đtsnt àudam o Kỳhmih dồzhkx n Thiềudam u hoa vàudam o chỗoilc bípdwd , nàudam ng lạhzxb i dởzvjg chiêkmwh u thứontu c cũosbj ra. Quảpmje nhiêkmwh n Đtsnt àudam o Kỳhmih khôzvjg ng dárwwa m đjzki ùkjuu a nữhzuz a, nófwqd trảpmje lờnkxj i Phạhzxb m Bárwwa ch:
– Thưbktk a sưbktk bárwwa , nếjeoc u chárwwa u làudam Cao tưbktk ớvxec ng quâhqqx n thìbktk chárwwa u nhậhqqx n lờnkxj i đjzki ầrozx u hàudam ng. Khi đjzki ầrozx u hàudam ng rồzhkx i, sẽontu tìbktk m cárwwa ch khôzvjg i phụxrlc c giang sơeitz n, hơeitz n làudam tửlmik chiếjeoc n vôzvjg ípdwd ch.
Phạhzxb m Bárwwa ch ngâhqqx m se sẽontu :
Anh hùkjuu ng nhưbktk thểosbj khúxrlc c lưbktk ơeitz n,
Khi cuộjeoc n thìbktk ngắvxec n, khi vưbktk ơeitz n thìbktk dàudam i.
Chárwwa u quảpmje thậhqqx t xứontu ng đjzki árwwa ng con chárwwa u họlbbi Đtsnt àudam o. Nhưbktk ng Đtsnt ạhzxb i tưbktk ớvxec ng quâhqqx n Cao Nỗoilc lạhzxb i hàudam nh đjzki ộjeoc ng nhưbktk Thiềudam u Hoa. Ôoilc ng giếjeoc t chếjeoc t sứontu giảpmje , hẹhaui n ngàudam y hôzvjg m sau quyếjeoc t chiếjeoc n. Sárwwa ng hôzvjg m sau ôzvjg ng dẫtyke n trêkmwh n 50 đjzki ệkhqd tửlmik dàudam n trậhqqx n, đjzki ấwwti u vớvxec i ba vạhzxb n quâhqqx n củkhqd a Triệkhqd u Đtsnt àudam . Hầrozx u cỡlmik i ngựdyio a tiếjeoc n lêkmwh n trưbktk ớvxec c trậhqqx n nófwqd i:
– Triệkhqd u vưbktk ơeitz ng! Hôzvjg m nay nưbktk ớvxec c Ârozx u-lạhzxb c củkhqd a tôzvjg i đjzki ãvxec cùkjuu ng rồzhkx i. Chúxrlc ng tôzvjg i liềudam u mộjeoc t trậhqqx n tửlmik chiếjeoc n màudam thôzvjg i. Khôzvjg ng biếjeoc t bêkmwh n Triệkhqd u cófwqd ai đjzki ủkhqd can đjzki ảpmje m đjzki ấwwti u vớvxec i tôzvjg i khôzvjg ng? Hay làudam dùkjuu ng đjzki ôzvjg ng ngưbktk ờnkxj i đjzki ểosbj ăingd n hiếjeoc p ípdwd t ngưbktk ờnkxj i?
Triệkhqd u Đtsnt àudam bịontu khípdwd ch, y nófwqd i:
– Tưbktk ớvxec ng quâhqqx n muốtyke n đjzki ấwwti u gìbktk ? Gưbktk ơeitz m, đjzki ao, hay quyềudam n cưbktk ớvxec c?
Cao Nỗoilc nófwqd i:
– Tôzvjg i muốtyke n đjzki ấwwti u cung têkmwh n. Tôzvjg i mộjeoc t cung, chípdwd n mũosbj i têkmwh n. Bêkmwh n Triệkhqd u cửlmik mộjeoc t tưbktk ớvxec ng cũosbj ng mộjeoc t cung, chípdwd n mũosbj i têkmwh n. Nếjeoc u tôzvjg i bạhzxb i, thìbktk xin cúxrlc i đjzki ầrozx u cắvxec p gưbktk ơeitz m theo hầrozx u Đtsnt ạhzxb i-vưbktk ơeitz ng. Còxakz n nếjeoc u bêkmwh n Triệkhqd u bạhzxb i, thìbktk xin Đtsnt ạhzxb i-vưbktk ơeitz ng lui quâhqqx n 100 dậhqqx m, sau mưbktk ờnkxj i ngàudam y tárwwa i đjzki ấwwti u.
Bêkmwh n Triệkhqd u, đjzki ạhzxb i tưbktk ớvxec ng Triệkhqd u Thắvxec ng làudam mộjeoc t trong nhữhzuz ng thầrozx n tiễjeoc n. Y nghe Triệkhqd u Đtsnt àudam hàudam ng ngàudam y khen tàudam i thiệkhqd n xạhzxb củkhqd a Cao Nỗoilc màudam bựdyio c tứontu c trong lòxakz ng. Nhâhqqx n dịontu p nàudam y, y muốtyke n đjzki ấwwti u vớvxec i Cao Nỗoilc , liềudam n vọlbbi t ngựdyio a ra trưbktk ớvxec c trậhqqx n:
– Ta muốtyke n cùkjuu ng Cao tưbktk ớvxec ng quâhqqx n đjzki ấwwti u trậhqqx n nàudam y.
Y cởzvjg i gưbktk ơeitz m, cầrozx m cung vớvxec i chípdwd n mũosbj i têkmwh n đjzki ứontu ng đjzki ốtyke i diệkhqd n.
Quâhqqx n hai bêkmwh n lùkjuu i lạhzxb i.
Cao Nỗoilc thúxrlc c ngựdyio a chạhzxb y trưbktk ớvxec c. Triệkhqd u Thắvxec ng phi ngựdyio a đjzki uổhwpr i theo sau. Thắvxec ng lấwwti y cung nạhzxb p têkmwh n, nhắvxec m đjzki ầrozx u Cao Nỗoilc bắvxec n. Cao Nỗoilc chờnkxj têkmwh n bay sárwwa t tớvxec i đjzki ầrozx u, ôzvjg ng négbwt sang mộjeoc t bêkmwh n, tay bắvxec t lấwwti y têkmwh n bỏxuas vàudam o túxrlc i. Ôoilc ng vẫtyke n phi ngựdyio a chạhzxb y vòxakz ng quanh sâhqqx n. Triệkhqd u Thắvxec ng đjzki uổhwpr i theo, y bắvxec n mũosbj i têkmwh n thứontu hai nhắvxec m giữhzuz a lưbktk ng ôzvjg ng. Lầrozx n nàudam y ôzvjg ng khôzvjg ng bắvxec t têkmwh n nữhzuz a, chờnkxj têkmwh n sắvxec p tớvxec i lưbktk ng, ôzvjg ng cúxrlc i xuốtyke ng chốtyke ng hai tay vàudam o lưbktk ng ngựdyio a, têkmwh n bay giữhzuz a đjzki ầrozx u vàudam hai tay ôzvjg ng. Đtsnt ợlufl i têkmwh n bay qua, ôzvjg ng co hai tay rồzhkx i đjzki ẩyriu y mạhzxb nh lêkmwh n, ngưbktk ờnkxj i ôzvjg ng lạhzxb i cỡlmik i trêkmwh n lưbktk ng ngựdyio a, nhưbktk ng cỡlmik i ngưbktk ợlufl c, quay mặdyio t vềudam sau.
Quâhqqx n sĩzjtg hai bêkmwh n reo hòxakz ầrozx m ĩzjtg . Triệkhqd u Thắvxec ng bắvxec n liềudam n ba mũosbj i: Hai mũosbj i hai bêkmwh n, mộjeoc t mũosbj i vàudam o giữhzuz a mặdyio t ôzvjg ng. Ôoilc ng đjzki ưbktk a tay bắvxec t hai mũosbj i hai bêkmwh n. Mũosbj i thứontu ba tớvxec i trưbktk ớvxec c mặdyio t, ôzvjg ng hárwwa miệkhqd ng cho mũosbj i têkmwh n bay vàudam o tớvxec i giữhzuz a hai hàudam m răingd ng rồzhkx i cắvxec n chặdyio t lấwwti y. Mũosbj i têkmwh n còxakz n dưbktk lựdyio c chuôzvjg i rung rung khôzvjg ng ngớvxec t. Mộjeoc t bêkmwh n bắvxec n, mộjeoc t bêkmwh n trárwwa nh, bắvxec t, nhưbktk ng hai ngựdyio a vẫtyke n cárwwa ch nhau mộjeoc t khoảpmje ng đjzki ềudam u. Triệkhqd u Thắvxec ng đjzki ãvxec mấwwti t năingd m mũosbj i têkmwh n, y hoảpmje ng sợlufl lắvxec m. Y bắvxec n liềudam n ba mũosbj i têkmwh n nữhzuz a, mộjeoc t mũosbj i hưbktk ớvxec ng ngựdyio a, hai mũosbj i hưbktk ớvxec ng ngựdyio c Cao Nỗoilc .
Bâhqqx y giờnkxj Cao Nỗoilc mớvxec i nạhzxb p têkmwh n bắvxec n ngưbktk ợlufl c trởzvjg lạhzxb i ba mũosbj i têkmwh n. Tiếjeoc ng têkmwh n xégbwt giófwqd , cắvxec t đjzki ôzvjg i ba mũosbj i têkmwh n củkhqd a Triệkhqd u Thắvxec ng thàudam nh sárwwa u đjzki oạhzxb n.
Hầrozx u cho ngựdyio a phi chậhqqx m lạhzxb i, nạhzxb p têkmwh n vàudam o cung hôzvjg lớvxec n:
– Triệkhqd u Thắvxec ng, ta bắvxec n trảpmje ngưbktk ơeitz i đjzki âhqqx y. Ngưbktk ơeitz i hãvxec y coi ta bắvxec n trúxrlc ng mũosbj củkhqd a ngưbktk ơeitz i.
Mũosbj i têkmwh n xégbwt giófwqd bay đjzki ếjeoc n trúxrlc ng vàudam o mũosbj củkhqd a Triệkhqd u Thắvxec ng đjzki ếjeoc n choảpmje ng mộjeoc t tiếjeoc ng. Y hoảpmje ng hồzhkx n phi ngựdyio a chạhzxb y.
Hầrozx u lạhzxb i hôzvjg :
– Ta bắvxec n đjzki ứontu t giâhqqx y cưbktk ơeitz ng ngựdyio a củkhqd a ngưbktk ơeitz i đjzki âhqqx y.
Mũosbj i têkmwh n xégbwt giófwqd bay đjzki ếjeoc n bêkmwh n ngựdyio a Triệkhqd u Thắvxec ng, phựdyio t mộjeoc t cárwwa i, cưbktk ơeitz ng ngựdyio a bịontu đjzki ứontu t. Ngựdyio a Thắvxec ng khôzvjg ng cưbktk ơeitz ng chạhzxb y ngưbktk ợlufl c trởzvjg vềudam trậhqqx n Triệkhqd u.
Hầrozx u hôzvjg lớvxec n:
– Ta bắvxec n trúxrlc ng ngựdyio a ngưbktk ơeitz i đjzki âhqqx y.
Hầrozx u buôzvjg ng mộjeoc t lầrozx n ba mũosbj i. Mộjeoc t hưbktk ớvxec ng Triệkhqd u Đtsnt àudam , mộjeoc t hưbktk ớvxec ng Trọlbbi ng Thuỷuijy , mộjeoc t hưbktk ớvxec ng Triệkhqd u Thắvxec ng. Triệkhqd u Đtsnt àudam , Trọlbbi ng Thuỷuijy tuyệkhqd t khôzvjg ng ngờnkxj hầrozx u lạhzxb i cófwqd thểosbj bắvxec n mộjeoc t lầrozx n ba mũosbj i hưbktk ớvxec ng ba vịontu trípdwd . Đtsnt àudam hoảpmje ng hồzhkx n lộjeoc n ngưbktk ờnkxj i xuốtyke ng ngựdyio a trárwwa nh, nhưbktk ng mũosbj i têkmwh n cũosbj ng trúxrlc ng bắvxec p đjzki ùkjuu i y. Còxakz n Triệkhqd u Thắvxec ng thìbktk cảpmje ngưbktk ờnkxj i lẫtyke n ngựdyio a chếjeoc t tạhzxb i trậhqqx n tiềudam n. Trọlbbi ng Thuỷuijy chỉcmir bịontu trúxrlc ng vai trárwwa i thôzvjg i.
Quâhqqx n Triệkhqd u tràudam n sang nhưbktk nưbktk ớvxec c vỡlmik bờnkxj . Cao đjzki ạhzxb i tưbktk ớvxec ng quâhqqx n tửlmik chiếjeoc n đjzki ếjeoc n mũosbj i têkmwh n cuốtyke i cùkjuu ng rồzhkx i rúxrlc t kiếjeoc m tựdyio tửlmik .
Phạhzxb m Bárwwa ch kểosbj xong, thìbktk Đtsnt àudam o Kỳhmih , Hoàudam ng Thiềudam u Hoa cảpmje m thấwwti y nhưbktk còxakz n văingd ng vẳlufl ng đjzki âhqqx u đjzki âhqqx y tiếjeoc ng ngựdyio a hípdwd , quâhqqx n reo, tiếjeoc ng têkmwh n xégbwt giófwqd kêkmwh u vi vúxrlc t. Hoàudam ng Thiềudam u Hoa nưbktk ớvxec c mắvxec t đjzki ầrozx m đjzki ìbktk a. Còxakz n Đtsnt àudam o Kỳhmih mípdwd m môzvjg i nghiếjeoc n răingd ng:
– Khi gặdyio p thờnkxj i thìbktk anh chàudam ng câhqqx u cárwwa nhưbktk Hàudam n Típdwd n, anh chàudam ng bárwwa n thịontu t chófwqd nhưbktk Phàudam n Khoárwwa i cũosbj ng thàudam nh côzvjg ng. Còxakz n khi thờnkxj i đjzki ãvxec mấwwti t thìbktk dùkjuu cófwqd tàudam i nhưbktk Sởzvjg Bárwwa vưbktk ơeitz ng cũosbj ng phảpmje i tựdyio tậhqqx n trêkmwh n bếjeoc n Ôoilc -giang. Cao đjzki ạhzxb i tưbktk ớvxec ng quâhqqx n tàudam i trípdwd mộjeoc t thờnkxj i, giúxrlc p Thụxrlc c An Dưbktk ơeitz ng vưbktk ơeitz ng dựdyio ng nghiệkhqd p lớvxec n, chếjeoc ra nỏxuas thầrozx n, giếjeoc t Đtsnt ồzhkx Thưbktk , đjzki árwwa nh Triệkhqd u Đtsnt àudam nhiềudam u trậhqqx n kinh hồzhkx n tárwwa ng đjzki ởzvjg m. Nhưbktk ng đjzki ấwwti t Ârozx u-lạhzxb c ngưbktk ờnkxj i ípdwd t, dâhqqx n thưbktk a, lạhzxb i bịontu cárwwa i vạhzxb Mỵhwpr Châhqqx u làudam m cho đjzki ếjeoc n nỗoilc i mấwwti t nưbktk ớvxec c, phảpmje i tựdyio tậhqqx n. Tiếjeoc c thay cho nhữhzuz ng bậhqqx c anh hùkjuu ng!
Phạhzxb m Bárwwa ch dẫtyke n hai ngưbktk ờnkxj i vàudam o đjzki ềudam n thờnkxj , chỉcmir cho xem tưbktk ợlufl ng tưbktk ớvxec ng quâhqqx n Cao Nỗoilc , uy nghiêkmwh m nhưbktk ngưbktk ờnkxj i sốtyke ng. Bêkmwh n cạhzxb nh tưbktk ợlufl ng dựdyio ng mộjeoc t câhqqx y côzvjg n bằfwqd ng đjzki ồzhkx ng sárwwa ng chófwqd i.
Phạhzxb m Bárwwa ch hỏxuas i Đtsnt àudam o Kỳhmih :
– Bárwwa c nghe chárwwa u đjzki ãvxec đjzki ưbktk ợlufl c họlbbi c Cửlmik u-châhqqx n trưbktk ợlufl ng phárwwa p vàudam đjzki ãvxec luyệkhqd n đjzki ếjeoc n chỗoilc tuyệkhqd t kỹudam . Vậhqqx y chárwwa u cófwqd thểosbj biểosbj u diễjeoc n đjzki ểosbj bárwwa c coi đjzki ưbktk ợlufl c khôzvjg ng?
Đtsnt àudam o Kỳhmih tuâhqqx n lệkhqd nh, đjzki ếjeoc n trưbktk ớvxec c bàudam n thờnkxj Cao Nỗoilc qùkjuu y xuốtyke ng khấwwti n:
– Nếjeoc u Cao tổhwpr sưbktk cófwqd linh thiêkmwh ng xin chứontu ng cho đjzki ệkhqd tửlmik . Đtsnt ệkhqd tửlmik mạhzxb o muộjeoc i sửlmik dụxrlc ng đjzki ồzhkx ng côzvjg n củkhqd a ngàudam i, đjzki ểosbj biểosbj u diễjeoc n cho sưbktk bárwwa xem.
Đtsnt ồzhkx ng côzvjg n củkhqd a Cao Nỗoilc khôzvjg ng cófwqd hìbktk nh dárwwa ng tròxakz n, màudam làudam mộjeoc t câhqqx y gậhqqx y hìbktk nh tam cárwwa nh đjzki ềudam u đjzki ặdyio n, dàudam i khoảpmje ng gầrozx n mộjeoc t trưbktk ợlufl ng. Đtsnt àudam o Kỳhmih nhữhzuz ng tưbktk ởzvjg ng đjzki ồzhkx ng côzvjg n nặdyio ng lắvxec m, nhưbktk ng khi cầrozx m lêkmwh n lạhzxb i thấwwti y vừbktk a. Nófwqd ngạhzxb c nhiêkmwh n vôzvjg cùkjuu ng, tựdyio hỏxuas i:
– Hay làudam đjzki ồzhkx ng côzvjg n rỗoilc ng bêkmwh n trong?
Nófwqd rúxrlc t kiếjeoc m khẽontu gõfcvs vàudam o đjzki ồzhkx ng côzvjg n, thìbktk thấwwti y tiếjeoc ng cárwwa ch, cárwwa ch, tỏxuas ra đjzki ồzhkx ng côzvjg n đjzki ặdyio c chứontu khôzvjg ng phảpmje i rỗoilc ng. Nófwqd tựdyio nghĩzjtg :
– Chắvxec c câhqqx y côzvjg n nàudam y chỉcmir bọlbbi c ngoàudam i mộjeoc t lớvxec p đjzki ồzhkx ng, còxakz n bêkmwh n trong thìbktk bằfwqd ng chấwwti t gìbktk khárwwa c nhẹhaui hơeitz n đjzki ồzhkx ng.
Nófwqd hưbktk ớvxec ng vàudam o Phạhzxb m Bárwwa ch hàudam nh lễjeoc :
– Đtsnt ệkhqd tửlmik xin mạhzxb n phégbwt p, nếjeoc u cófwqd gìbktk sai xin sưbktk bárwwa chỉcmir đjzki iểosbj m cho.
Nófwqd i xong, nófwqd múxrlc a đjzki ủkhqd 18 lộjeoc Cửlmik u-châhqqx n côzvjg n phárwwa p, rồzhkx i ngừbktk ng lạhzxb i:
– Xin sưbktk bárwwa chỉcmir dạhzxb y.
Phạhzxb m Bárwwa ch mơeitz màudam ng nhớvxec lạhzxb i hồzhkx i còxakz n trẻvvio , sưbktk phụxrlc cófwqd dạhzxb y Thụxrlc c gia trưbktk ợlufl ng phárwwa p cho ôzvjg ng, nhưbktk ng vìbktk ôzvjg ng làudam ngoạhzxb i đjzki ồzhkx , nêkmwh n chỉcmir đjzki ưbktk ợlufl c họlbbi c cófwqd 10 lộjeoc màudam thôzvjg i. Nay thấwwti y Đtsnt àudam o Kỳhmih đjzki árwwa nh đjzki ủkhqd 18 lộjeoc , ôzvjg ng mớvxec i biếjeoc t Thụxrlc c gia trưbktk ợlufl ng phárwwa p cófwqd biếjeoc n hoárwwa phứontu c tạhzxb p vôzvjg cùkjuu ng, mỗoilc i lộjeoc bềudam ngoàudam i coi cụxrlc c mịontu ch nhưbktk ng bao hàudam m nhữhzuz ng sárwwa t chiêkmwh u ghêkmwh gớvxec m. Ôoilc ng đjzki ưbktk ợlufl c sưbktk phụxrlc giảpmje ng rằfwqd ng côzvjg n phárwwa p nàudam y do tảpmje tưbktk ớvxec ng Vũosbj Bảpmje o Trung tứontu c ôzvjg ng Nồzhkx i chếjeoc ra. Sau đjzki ófwqd ôzvjg ng đjzki ãvxec dùkjuu ng nófwqd đjzki ểosbj đjzki árwwa nh quâhqqx n Tầrozx n. Chípdwd nh Đtsnt ồzhkx Thưbktk bịontu giếjeoc t vềudam lộjeoc côzvjg n phárwwa p nàudam y. Sưbktk phụxrlc ôzvjg ng còxakz n nhấwwti n mạhzxb nh: Côzvjg n phárwwa p xuấwwti t phárwwa t từbktk Vạhzxb n-típdwd n hầrozx u Lývtag Thâhqqx n. Khi Vạhzxb n-típdwd n hầrozx u tựdyio tậhqqx n thìbktk đjzki ệkhqd tửlmik củkhqd a ngàudam i làudam Vũosbj Bảpmje o Trung mớvxec i dựdyio a theo đjzki ófwqd màudam sửlmik a đjzki ổhwpr i, thêkmwh m nhữhzuz ng kinh nghiệkhqd m vàudam o. Trưbktk ợlufl ng phárwwa p nổhwpr i danh ngang vớvxec i thầrozx n tiễjeoc n củkhqd a Cao Nỗoilc . Nófwqd cófwqd đjzki ặdyio c đjzki iểosbj m làudam dùkjuu ngưbktk ờnkxj i ngu, ngưbktk ờnkxj i giàudam , đjzki àudam n bàudam , trẻvvio con đjzki ềudam u họlbbi c đjzki ưbktk ợlufl c cảpmje . Khi sửlmik dụxrlc ng, tuỳhmih theo côzvjg ng lựdyio c. Côzvjg ng lựdyio c yếjeoc u, thìbktk uy mãvxec nh thưbktk ờnkxj ng, côzvjg ng lựdyio c mạhzxb nh thìbktk uy mãvxec nh tuyệkhqd t luâhqqx n.
Ghi chúxrlc củkhqd a thuậhqqx t giảpmje
Cao Nỗoilc , trưbktk ớvxec c theo vua Hùkjuu ng. Khi An-dưbktk ơeitz ng vưbktk ơeitz ng vâhqqx y vua Hùkjuu ng, Ngàudam i mởzvjg cửlmik a thàudam nh cho An-dưbktk ơeitz ng vưbktk ơeitz ng vàudam o ngàudam y mùkjuu ng sárwwa u thárwwa ng giêkmwh ng. Vềudam sau ngàudam y sárwwa u thárwwa ng giêkmwh ng trởzvjg thàudam nh ngàudam y hộjeoc i củkhqd a Cổhwpr -loa. Dâhqqx n chúxrlc ng coi nhưbktk ngàudam y lậhqqx p quốtyke c thứontu nhìbktk . Cófwqd câhqqx u tụxrlc c ngữhzuz :
“Chếjeoc t thìbktk bỏxuas con, bỏxuas chárwwa u,
Sốtyke ng thìbktk khôzvjg ng bỏxuas mùkjuu ng sárwwa u thárwwa ng giêkmwh ng”
Cao Nỗoilc làudam mộjeoc t trong Tứontu -trụxrlc đjzki ạhzxb i thầrozx n triềudam u Ârozx u-lạhzxb c làudam :
1. Đtsnt ạhzxb i-tưbktk mãvxec , Vạhzxb n-típdwd n hầrozx u Lývtag Thâhqqx n.
2. Đtsnt ạhzxb i-tưbktk khôzvjg ng, Trung-típdwd n hầrozx u Vũosbj Bảpmje o Trung.
3. Đtsnt ạhzxb i-tưbktk đjzki ồzhkx , Cao-cảpmje nh hầrozx u Cao Nỗoilc (Lỗoilc ).
4. Tểosbj -tưbktk ớvxec ng, Phưbktk ơeitz ng-chípdwd nh hầrozx u Trầrozx n Tựdyio -Minh.
Sau khi Vạhzxb n-típdwd n hầrozx u Lývtag Thâhqqx n tựdyio tậhqqx n, Cao Nỗoilc đjzki ưbktk ợlufl c thay thếjeoc lĩzjtg nh chứontu c Đtsnt ạhzxb i Tưbktk -mãvxec , tưbktk ơeitz ng đjzki ưbktk ơeitz ng vớvxec i ngàudam y nay làudam Tổhwpr ng Tưbktk -lệkhqd nh quâhqqx n đjzki ộjeoc i. Cũosbj ng cófwqd sárwwa ch chégbwt p ngàudam i lĩzjtg nh chứontu c Tảpmje -tưbktk ớvxec ng quâhqqx n. Vìbktk cófwqd châhqqx n tàudam i, lạhzxb i cófwqd côzvjg ng, ngàudam i đjzki ưbktk ợlufl c An-dưbktk ơeitz ng vưbktk ơeitz ng phong làudam m Cao Cảpmje nh-hầrozx u, Em Ngàudam i làudam Cao Tứontu đjzki ưbktk ợlufl c phong làudam Cao-dưbktk ơeitz ng hầrozx u. Ngàudam i làudam ngưbktk ờnkxj i phárwwa t minh ra nỏxuas thầrozx n, bắvxec n mộjeoc t loạhzxb t hàudam ng ngàudam n mũosbj i têkmwh n. Sau dâhqqx n chúxrlc ng huyềudam n thoạhzxb i hoárwwa đjzki i rằfwqd ng vua Thụxrlc c đjzki ưbktk ợlufl c thầrozx n Kim-quy cho mófwqd ng rùkjuu a làudam m nẫtyke y nỏxuas . Trưbktk ớvxec c đjzki âhqqx y, suốtyke t mộjeoc t dãvxec y bờnkxj biểosbj n từbktk Thanh-hoárwwa đjzki ếjeoc n Hàudam -nộjeoc i nơeitz i nàudam o cũosbj ng cófwqd đjzki ềudam n thờnkxj hai Ngàudam i.
Niêkmwh n hiệkhqd u Trùkjuu ng-hưbktk ng thứontu 1 (1285) đjzki ờnkxj i vua Trầrozx n Nhâhqqx n-tôzvjg ng, sắvxec c phong ngàudam i làudam Nghịontu -vưbktk ơeitz ng. Năingd m Trùkjuu ng-hưbktk ng thứontu 4 (1288) gia phong Cưbktk ơeitz ng-chípdwd nh Nghịontu -vưbktk ơeitz ng. Niêkmwh n hiệkhqd u Hưbktk ng-long thứontu 21 (1313) đjzki ờnkxj i Trầrozx n Anh-tôzvjg ng gia phong Uy-huệkhqd Cưbktk ơeitz ng-chípdwd nh Nghịontu -vưbktk ơeitz ng.
Hiệkhqd n tôzvjg i còxakz n tìbktk m ra bốtyke n đjzki ềudam n thờnkxj ngàudam i:
1. Đtsnt ềudam n thứontu nhấwwti t, ởzvjg sốtyke 13B phốtyke Đtsnt àudam o Duy Từbktk , Hàudam -nộjeoc i,
2. Đtsnt ềudam n thứontu nhìbktk , ởzvjg đjzki ìbktk nh Ngũosbj -đjzki ăingd ng, Hàudam ng-bèzvjg , Hàudam -nộjeoc i. Tạhzxb i đjzki ìbktk nh Ngũosbj -đjzki ăingd ng cófwqd đjzki ắvxec p tưbktk ợlufl ng hai ôzvjg ng vàudam con voi cùkjuu ng tửlmik tiếjeoc t, vớvxec i đjzki ôzvjg i câhqqx u đjzki ốtyke i:
“Tôzvjg chửlmik nộjeoc ba đjzki àudam o, nhấwwti t phiếjeoc n tinh trung truyềudam n Thụxrlc c sửlmik ,
Loa thàudam nh huyềudam n nhậhqqx t nguyệkhqd t, cửlmik u trùkjuu ng hoa cổhwpr n tạhzxb i Đtsnt inh triềudam u”
Nghĩzjtg a làudam :
Sófwqd ng sôzvjg ng Tôzvjg -lịontu ch cuồzhkx n cuộjeoc n sófwqd ng căingd m hờnkxj n, tấwwti c dạhzxb trung thàudam nh truyềudam n sửlmik Thụxrlc c.
Thàudam nh Cổhwpr -loa treo cao vầrozx ng nhậhqqx t nguyệkhqd t, árwwa o hoa phong tặdyio ng tựdyio Đtsnt inh triềudam u.
Thờnkxj i nhàudam Đtsnt inh, vua Đtsnt inh Tiêkmwh n-hoàudam ng làudam đjzki ệkhqd tửlmik phárwwa i Hoa-lưbktk , hậhqqx u duệkhqd củkhqd a ngàudam i, khi lậhqqx p đjzki ưbktk ợlufl c đjzki ạhzxb i nghiệkhqd p, phong ngàudam i làudam Trung dũosbj ng đjzki ạhzxb i vưbktk ơeitz ng.
(Chi tiếjeoc t vềudam Cổhwpr -loa, xem hồzhkx i 10 trong sárwwa ch nàudam y),
3. Đtsnt ềudam n thứontu ba, tạhzxb i đjzki ìbktk nh Áxaei i-mộjeoc , tổhwpr ng Gia-thụxrlc y, nay làudam xãvxec Gia-thụxrlc y, huyệkhqd n Gia-lâhqqx m, Hàudam -nộjeoc i. Phổhwpr củkhqd a đjzki ìbktk nh chégbwt p ngàudam igiữhzuz chứontu c Tảpmje -tưbktk ớvxec ng quâhqqx n triềudam u Ârozx u-lạhzxb c. Ngàudam i làudam ngưbktk ờnkxj i chếjeoc ra nỏxuas thầrozx n, gọlbbi i làudam Linh-quang kim trảpmje o thầrozx n nỗoilc . Sau nàudam y, thếjeoc kỷuijy thứontu tárwwa m, viêkmwh n quan nhàudam Đtsnt ưbktk ờnkxj ng làudam Cao Biềudam n, sang cai trịontu nưbktk ớvxec c ta. Y bịontu a ra rằfwqd ng đjzki ưbktk ợlufl c ngàudam i nhậhqqx p mộjeoc ng bárwwa o cho biếjeoc t rằfwqd ng sẽontu đjzki em Thầrozx n-nỏxuas cùkjuu ng âhqqx m binh giúxrlc p y đjzki árwwa nh giặdyio c Nam-chiếjeoc u. Y cófwqd làudam m bàudam i thơeitz nófwqd i vềudam giấwwti c mộjeoc ng nàudam y nhưbktk sau:
Mỹudam hỹudam Giao-châhqqx u đjzki ịontu a,
Du du vạhzxb n tảpmje i lai.
Cổhwpr hiềudam n năingd ng đjzki ắvxec c kiếjeoc n,
Chung bấwwti t phụxrlc linh đjzki àudam i.
Tạhzxb m dịontu ch:
Giao-châhqqx u đjzki ấwwti t đjzki ẹhaui p thay,
Dằfwqd ng dặdyio c vạhzxb n năingd m nay.
Ngưbktk ờnkxj i hiềudam n xưbktk a nay thấwwti y,
Thựdyio c khôzvjg ng phụxrlc lòxakz ng nàudam y.
Tàudam i-liệkhqd u chữhzuz Hárwwa n:
Đtsnt VSKTT, Ngoạhzxb i-kỷuijy .
Bắvxec c-ninh tỉcmir nh thầrozx n típdwd ch.
4. Đtsnt ềudam n thứontu tưbktk , làudam Cao-côzvjg ng từbktk , đjzki ềudam n ởzvjg bờnkxj sôzvjg ng Đtsnt ạhzxb i-than, huyệkhqd n Gia-bìbktk nh, tỉcmir nh Bắvxec c-ninh. Nay làudam xãvxec Cao-đjzki ứontu c, huyệkhqd n Gia-lưbktk ơeitz ng, tỉcmir nh Hàudam Bắvxec c.
Tàudam i liệkhqd u chữhzuz Hárwwa n Việkhqd t-Nam:
Việkhqd t đjzki iệkhqd n U-linh.
Lĩzjtg nh Nam chípdwd ch quárwwa i.
Đtsnt VSKTT, Ngoạhzxb i-kỷuijy .
Thiêkmwh n-Nam vâhqqx n lụxrlc c.
Đtsnt NNTC.
Bắvxec c thàudam nh đjzki ịontu a dưbktk chípdwd lụxrlc c.
Đtsnt ạhzxb i Viêkmwh t đjzki ịontu a chípdwd .
Bắvxec c-ninh tỉcmir nh đjzki ịontu a dưbktk .
Bắvxec c-ninh phong cảpmje nh tậhqqx p.
Bắvxec c-ninh toàudam n tỉcmir nh đjzki ịontu a dưbktk chípdwd .
Bắvxec c-ninh toàudam n tỉcmir nh đjzki ịontu a dưbktk chípdwd .
Ngọlbbi c phảpmje cổhwpr lụxrlc c.
Tàudam i liệkhqd u Trung-quốtyke c:
Giao-châhqqx u ngoạhzxb i vựdyio c kývtag
Thủkhqd y-kinh chúxrlc q.14
Thárwwa i-bìbktk nh hoàudam n vũosbj kývtag , phầrozx n Nam Viêkmwh t kývtag , q.170
Tụxrlc c bárwwa c vậhqqx t kývtag
Nêkmwh n chúxrlc ývtag làudam cárwwa c sárwwa ch Trung-quốtyke c đjzki ềudam u chégbwt p têkmwh n ngàudam i làudam Cao Thôzvjg ng. Còxakz n cárwwa c sárwwa ch Việkhqd t thìbktk chégbwt p làudam Cao Nỗoilc hay Cao Lỗoilc .
Ngôzvjg i đjzki ềudam n màudam Đtsnt àudam o Kỳhmih vàudam Thiềudam u Hoa trúxrlc ngụxrlc đjzki ãvxec bịontu Trưbktk ơeitz ng Phụxrlc phárwwa năingd m 1407.
Hốtyke t nhiêkmwh n mộjeoc t phi tiễjeoc n xégbwt giófwqd hưbktk ớvxec ng Đtsnt àudam o Kỳhmih bay tớvxec i. Nófwqd đjzki ưbktk a côzvjg n gạhzxb t đjzki árwwa nh kịontu ch mộjeoc t tiếjeoc ng. Côzvjg n, tiễjeoc n đjzki ụxrlc ng nhau toégbwt lửlmik a, cárwwa nh tay nófwqd têkmwh chồzhkx n. Nófwqd đjzki ịontu nh nhặdyio t mũosbj i tiễjeoc n lêkmwh n xem thìbktk hai mũosbj i khárwwa c lạhzxb i bay đjzki ếjeoc n, mộjeoc t hưbktk ớvxec ng cổhwpr , mộjeoc t hưbktk ớvxec ng ngựdyio c.
Khôzvjg ng dárwwa m chầrozx n chờnkxj , nófwqd xuốtyke ng trung bìbktk nh tấwwti n đjzki ưbktk a côzvjg n gạhzxb t mũosbj i têkmwh n hưbktk ớvxec ng cổhwpr . Lầrozx n nàudam y kìbktk nh lựdyio c mạhzxb nh quárwwa , câhqqx y côzvjg n súxrlc t tay văingd ng ra xa, cảpmje ngưbktk ờnkxj i nófwqd bịontu rung đjzki ộjeoc ng. Nófwqd còxakz n đjzki ang bàudam ng hoàudam ng thìbktk mũosbj i têkmwh n thứontu nhìbktk đjzki ãvxec đjzki ếjeoc n trưbktk ớvxec c ngựdyio c. Nófwqd nghĩzjtg thầrozx m:
– Thôzvjg i thếjeoc làudam hếjeoc t đjzki ờnkxj i.
Hoàudam ng Thiềudam u Hoa thấwwti y sưbktk đjzki ệkhqd bịontu lâhqqx m nguy, nàudam ng rúxrlc t kiếjeoc m gạhzxb t. Mũosbj i tụxrlc tiễjeoc n chạhzxb m vàudam o kiếjeoc m đjzki árwwa nh choảpmje ng mộjeoc t cárwwa i. Câhqqx y tiễjeoc n đjzki ổhwpr i chiềudam u bay xẹhaui t qua tai Đtsnt àudam o Kỳhmih . Còxakz n Hoàudam ng Thiềudam u Hoa suývtag t văingd ng mấwwti t kiếjeoc m, cárwwa nh tay nàudam ng têkmwh chồzhkx n.
Vềudam võfcvs côzvjg ng thìbktk Phạhzxb m Bárwwa ch khôzvjg ng bằfwqd ng cárwwa c chárwwa u, nhưbktk ng ôzvjg ng kinh nghiệkhqd m lịontu ch lãvxec m nhiềudam u. Biếjeoc t đjzki âhqqx y làudam đjzki ạhzxb i cao thủkhqd , ôzvjg ng lêkmwh n tiếjeoc ng:
– Cao nhâhqqx n nàudam o, xin xuấwwti t hiệkhqd n. Tạhzxb i sao lạhzxb i nấwwti p nấwwti p, ẩyriu n ẩyriu n nhưbktk tiểosbj u nhâhqqx n vậhqqx y?
Bìbktk nh mộjeoc t tiếjeoc ng, cárwwa nh cửlmik a mởzvjg rộjeoc ng, hai ngưbktk ờnkxj i bưbktk ớvxec c vàudam o. Đtsnt ófwqd làudam mộjeoc t nam lùkjuu n tịontu t đjzki ểosbj chòxakz m ria môzvjg i trêkmwh n, tuổhwpr i trung niêkmwh n. Mộjeoc t nữhzuz dárwwa ng ngưbktk ờnkxj i yểosbj u đjzki iệkhqd u thanh thoárwwa t. Cảpmje hai đjzki eo trưbktk ờnkxj ng kiếjeoc m trêkmwh n lưbktk ng.
Phạhzxb m Bárwwa ch giậhqqx t mìbktk nh:
– Thìbktk ra Phong-châhqqx u Vũosbj gia. Thảpmje o nàudam o tụxrlc tiễjeoc n cófwqd kìbktk nh lựdyio c mạhzxb nh đjzki ếjeoc n thếjeoc ... Chẳlufl ng hay nhịontu vịontu tớvxec i đjzki âhqqx y cófwqd đjzki iềudam u chi dạhzxb y bảpmje o?
Nguyêkmwh n hai ngưbktk ờnkxj i nàudam y lạhzxb mộjeoc t cặdyio p vợlufl chồzhkx ng. Chồzhkx ng têkmwh n Vũosbj Hỷuijy , vợlufl têkmwh n Vũosbj Phưbktk ơeitz ng Anh. Họlbbi làudam sưbktk huynh, sưbktk muộjeoc i đjzki ồzhkx ng môzvjg n, xuấwwti t thâhqqx n từbktk phárwwa i Tảpmje n-viêkmwh n, làudam đjzki ệkhqd nhấwwti t danh môzvjg n chípdwd nh phárwwa i. Mấwwti y năingd m gầrozx n đjzki âhqqx y, tựdyio nhiêkmwh n họlbbi phảpmje n sưbktk môzvjg n, qua lạhzxb i tárwwa c quárwwa i trêkmwh n giang hồzhkx . Hàudam nh vi củkhqd a họlbbi thưbktk ờnkxj ng árwwa c đjzki ộjeoc c, ghêkmwh tởzvjg m, nêkmwh n ngưbktk ờnkxj i ta tặdyio ng cho họlbbi danh hiệkhqd u Phong-châhqqx u song quárwwa i. Tảpmje n-viêkmwh n làudam phárwwa i võfcvs chủkhqd trưbktk ơeitz ng phảpmje n Hárwwa n phụxrlc c Việkhqd t, nhưbktk ng Song-quárwwa iï lạhzxb i đjzki i làudam m việkhqd c cho phủkhqd Tếjeoc -tárwwa c củkhqd a Cửlmik u-châhqqx n. Võfcvs lâhqqx m Lĩzjtg nh Nam nghe đjzki ếjeoc n họlbbi khôzvjg ng ai màudam khôzvjg ng tárwwa ng đjzki ởzvjg m kinh hồzhkx n.
Phạhzxb m Bárwwa ch làudam đjzki ệkhqd tửlmik danh môzvjg n, tuổhwpr i đjzki ãvxec cao, ôzvjg ng khôzvjg ng muốtyke n dùkjuu ng danh từbktk Song quárwwa i nêkmwh n gọlbbi i trậhqqx t đjzki i làudam Phong-châhqqx u Vũosbj gia.
Vũosbj Hỷuijy hỏxuas i:
– Phạhzxb m lãvxec o tiêkmwh n sinh, dárwwa m hỏxuas i lãvxec o tiêkmwh n sinh đjzki i đjzki âhqqx u đjzki âhqqx y?
Phạhzxb m Bárwwa ch chộjeoc t dạhzxb , nhưbktk ng vẫtyke n cưbktk ờnkxj i dòxakz n:
– Hai vịontu khégbwt o đjzki ùkjuu a. Phạhzxb m gia chúxrlc ng tôzvjg i làudam m nghềudam chếjeoc mắvxec m, cấwwti t nưbktk ớvxec c mắvxec m đjzki ãvxec hơeitz n 40 năingd m. Từbktk Nam tớvxec i Bắvxec c, ai màudam khôzvjg ng từbktk ng ăingd n qua, hoặdyio c khôzvjg ng thìbktk cũosbj ng đjzki ãvxec từbktk ng ngửlmik i qua. Hôzvjg m nay lãvxec o tảpmje i mộjeoc t sốtyke hàudam ng ra Luy– lâhqqx u bárwwa n. Chẳlufl ng hay nhịontu vịontu cófwqd dắvxec t hàudam ng cho khôzvjg ng?
Phưbktk ơeitz ng Anh cưbktk ờnkxj i:
– Nếjeoc u thựdyio c vậhqqx y, thìbktk ra lãvxec o gia khôzvjg ng cófwqd ývtag gìbktk khárwwa c ưbktk ? Vìbktk mưbktk ờnkxj i ngàudam y qua, tôzvjg i thấwwti y đjzki ệkhqd tửlmik Phạhzxb m gia tảpmje i nưbktk ớvxec c mắvxec m hơeitz i nhiềudam u hơeitz n hàudam ng ngàudam y. Lạhzxb i nữhzuz a họlbbi đjzki ềudam u làudam nhữhzuz ng ngưbktk ờnkxj i võfcvs côzvjg ng cao cưbktk ờnkxj ng. Võfcvs côzvjg ng củkhqd a họlbbi làudam võfcvs côzvjg ng Đtsnt àudam o gia, chứontu khôzvjg ng phảpmje i củkhqd a Phạhzxb m gia.
Phạhzxb m Bárwwa ch suy nghĩzjtg :
– Cófwqd lẽontu hai con quỷuijy nàudam y nófwqd đjzki ãvxec khárwwa m phárwwa ra kếjeoc hoạhzxb ch củkhqd a mìbktk nh rồzhkx i chăingd ng?
Song ôzvjg ng vẫtyke n nófwqd i lảpmje ng:
– Phạhzxb m mỗoilc xuấwwti t thâhqqx n làudam đjzki ệkhqd tửlmik Đtsnt àudam o gia, thìbktk võfcvs côzvjg ng Đtsnt àudam o gia, Phạhzxb m gia cófwqd gìbktk khárwwa c nhau đjzki âhqqx u?
Vũosbj Hỷuijy cưbktk ờnkxj i gằfwqd n:
– Tiêkmwh n sinh bằfwqd ng ấwwti y tuổhwpr i, màudam nófwqd i năingd ng còxakz n hồzhkx đjzki ồzhkx nhưbktk con nípdwd t vậhqqx y. Đtsnt ừbktk ng hòxakz ng lấwwti y vảpmje i thưbktk a màudam che mắvxec t thárwwa nh. Tiêkmwh n sinh làudam tụxrlc c gia đjzki ệkhqd tửlmik Đtsnt àudam o gia, võfcvs côzvjg ng tầrozx m thưbktk ờnkxj ng thôzvjg i. Đtsnt ằfwqd ng nàudam y trong nhữhzuz ng ngưbktk ờnkxj i đjzki i theo, đjzki ềudam u cófwqd võfcvs côzvjg ng tuyệkhqd t luâhqqx n cảpmje . Họlbbi làudam nộjeoc i đjzki ồzhkx củkhqd a Đtsnt àudam o gia. Ta nghe Đtsnt àudam o gia làudam m phảpmje n, Thárwwa i-thúxrlc Cửlmik u-châhqqx n sứontu c giấwwti y đjzki i khắvxec p thiêkmwh n hạhzxb , ai lấwwti y đjzki ưbktk ợlufl c đjzki ầrozx u Đtsnt àudam o Thếjeoc Kiệkhqd t, Đtsnt inh Đtsnt ạhzxb i thìbktk đjzki ưbktk ợlufl c thưbktk ởzvjg ng 1.000 lưbktk ợlufl ng vàudam ng, ai bắvxec t mộjeoc t nộjeoc i đjzki ồzhkx củkhqd a Đtsnt àudam o gia thìbktk đjzki ưbktk ợlufl c thưbktk ởzvjg ng 500 lưbktk ợlufl ng. Ai bắvxec t đjzki ưbktk ợlufl c ngoạhzxb i đjzki ồzhkx củkhqd a Đtsnt àudam o gia thìbktk đjzki ưbktk ợlufl c thưbktk ởzvjg ng 200 lưbktk ợlufl ng. Trong đjzki árwwa m ngưbktk ờnkxj i theo lãvxec o, ípdwd t ra cófwqd ba nộjeoc i đjzki ồzhkx , 50 ngoạhzxb i đjzki ồzhkx vàudam khoảpmje ng 60 gia đjzki inh.
Đtsnt àudam o Kỳhmih nghe Vũosbj Hỷuijy nófwqd i, thìbktk mừbktk ng lắvxec m. Nhưbktk vậhqqx y bốtyke , mẹhaui , cậhqqx u, mợlufl , anh chịontu , suy huynh chưbktk a ai bịontu bắvxec t. Cófwqd lẽontu tấwwti t cảpmje đjzki ang trêkmwh n đjzki ưbktk ờnkxj ng đjzki àudam o tẩyriu u, nêkmwh n thárwwa i thúxrlc mớvxec i treo thưbktk ởzvjg ng đjzki ểosbj bắvxec t.
Phưbktk ơeitz ng Anh chỉcmir Hoàudam ng Thiềudam u Hoa vàudam Đtsnt àudam o Kỳhmih :
– Hai ngưbktk ờnkxj i nàudam y cófwqd phảpmje i làudam đjzki ệkhqd tửlmik Đtsnt àudam o gia chăingd ng?
Hoàudam ng Thiềudam u Hoa hiêkmwh n ngang bưbktk ớvxec c ra nófwqd i:
– Đtsnt úxrlc ng, ta làudam tam đjzki ệkhqd tửlmik cuảpmje Đtsnt àudam o gia. Nếjeoc u hai ngưbktk ờnkxj i cófwqd bảpmje n lĩzjtg nh thìbktk lạhzxb i đjzki âhqqx y bắvxec t màudam nạhzxb p cho ngưbktk ờnkxj i Hárwwa n.
Dứontu t lờnkxj i nàudam ng rúxrlc t kiếjeoc m phófwqd ng mộjeoc t chiêkmwh u thầrozx n tốtyke c vàudam o mặdyio t Phưbktk ơeitz ng Anh. Phưbktk ơeitz ng Anh khôzvjg ng rúxrlc t kiếjeoc m phảpmje n côzvjg ng, thịontu négbwt ngưbktk ờnkxj i trárwwa nh khỏxuas i, rồzhkx i dùkjuu ng tay xỉcmir a vàudam o mặdyio t Thiềudam u Hoa. Thiềudam u Hoa biếjeoc n chiêkmwh u thầrozx n tốtyke c, đjzki ảpmje o kiếjeoc m thípdwd ch vàudam o mặdyio t thịontu . Bấwwti y giờnkxj thịontu mớvxec i nhảpmje y lui lạhzxb i quárwwa t:
– Quảpmje đjzki úxrlc ng làudam đjzki ệkhqd tửlmik Đtsnt àudam o gia. Ta nghe trong trậhqqx n chiếjeoc n ởzvjg Ngọlbbi c-đjzki ưbktk ờnkxj ng, ngưbktk ơeitz i đjzki ãvxec đjzki ấwwti u ngang tay vớvxec i Lĩzjtg nh Nam côzvjg ng Nghiêkmwh m Sơeitz n. Ta khôzvjg ng tin, vìbktk ngay sưbktk phụxrlc ngưbktk ơeitz i cũosbj ng khôzvjg ng cófwqd bảpmje n lĩzjtg nh đjzki ófwqd . Nay mớvxec i biếjeoc t, quảpmje thựdyio c ngưbktk ơeitz i cófwqd chúxrlc t bảpmje n sựdyio .
Nófwqd i rồzhkx i thịontu rúxrlc t kiếjeoc m nhằfwqd m ngựdyio c Thiềudam u Hoa xỉcmir a tớvxec i.
Hai ngưbktk ờnkxj i đjzki ềudam u làudam đjzki ệkhqd tửlmik danh môzvjg n chípdwd nh phárwwa i, cũosbj ng làudam nữhzuz lưbktk u, kiếjeoc m phárwwa p gầrozx n giốtyke ng nhau. Ngưbktk ờnkxj i nàudam y ra chiêkmwh u thìbktk ngưbktk ờnkxj i kia đjzki ỡlmik . Áxaei nh kiếjeoc m cuộjeoc n lấwwti y nhau nhưbktk hai quảpmje cầrozx u bạhzxb c.
Phạhzxb m Bárwwa ch đjzki ứontu ng ngoàudam i ngâhqqx y ngưbktk ờnkxj i ra nhìbktk n, ôzvjg ng tựdyio nhủkhqd :
– Sưbktk đjzki ệkhqd Đtsnt àudam o Thếjeoc Kiệkhqd t quảpmje thựdyio c làudam tàudam i giỏxuas i. Mộjeoc t thiếjeoc u nữhzuz xinh đjzki ẹhaui p thếjeoc kia, trôzvjg ng nhưbktk mộjeoc t côzvjg ng chúxrlc a, đjzki ầrozx y vẻvvio nhu mìbktk , thếjeoc màudam y huấwwti n luyệkhqd n thàudam nh mộjeoc t tay kiếjeoc m thuậhqqx t, cầrozx m cựdyio đjzki ưbktk ợlufl c vớvxec i Phong-châhqqx u song quárwwa i bằfwqd ng ấwwti y hiệkhqd p, kểosbj cũosbj ng hiếjeoc m cófwqd trêkmwh n thếjeoc gian nàudam y.
Đtsnt àudam o Kỳhmih chỉcmir lanh lợlufl i hơeitz n Thiềudam u Hoa, chứontu võfcvs côzvjg ng củkhqd a nófwqd còxakz n kégbwt m xa sưbktk tỷuijy . Đtsnt âhqqx y làudam lầrozx n đjzki ầrozx u tiêkmwh n nófwqd thấwwti y sưbktk tỷuijy đjzki ấwwti u vớvxec i ngưbktk ờnkxj i ngoàudam i, nêkmwh n ngâhqqx y ngưbktk ờnkxj i ra xem. Còxakz n Phưbktk ơeitz ng Anh dưbktk ờnkxj ng nhưbktk chỉcmir muốtyke n giảpmje o nghiệkhqd m võfcvs côzvjg ng Thiềudam u Hoa chứontu thựdyio c sựdyio y thịontu khôzvjg ng muốtyke n thắvxec ng ngay. Thiềudam u Hoa biếjeoc t đjzki ốtyke i phưbktk ơeitz ng võfcvs côzvjg ng cao gấwwti p mấwwti y mìbktk nh, chỉcmir khảpmje o nghiệkhqd m mìbktk nh, nêkmwh n nàudam ng khôzvjg ng cầrozx n phòxakz ng vệkhqd màudam lo tấwwti n côzvjg ng rárwwa o riếjeoc t.
Khoảpmje ng thờnkxj i gia tàudam n négbwt n hưbktk ơeitz ng, mồzhkx hôzvjg i Thiềudam u Hoa đjzki ãvxec vãvxec ra. Nàudam ng đjzki uốtyke i sứontu c lui dầrozx n đjzki ếjeoc n châhqqx n tưbktk ờnkxj ng.
Đtsnt àudam o Kỳhmih thấwwti y sưbktk tỷuijy lâhqqx m nguy, bấwwti t chấwwti p đjzki ốtyke i phưbktk ơeitz ng võfcvs côzvjg ng cao, nófwqd múxrlc a trưbktk ợlufl ng xôzvjg ng vàudam o.
Vũosbj Hỷuijy lạhzxb ng ngưbktk ờnkxj i đjzki i mộjeoc t cárwwa i, đjzki ãvxec nắvxec m đjzki ưbktk ợlufl c đjzki ồzhkx ng côzvjg n củkhqd a Kỳhmih , y kẹhaui p vàudam o hai ngófwqd n tay, lơeitz đjzki ãvxec ng đjzki ứontu ng xem cuộjeoc c chiếjeoc n giữhzuz a vợlufl vớvxec i Hoàudam ng Thiềudam u Hoa. Đtsnt àudam o Kỳhmih dùkjuu ng hếjeoc t sứontu c giậhqqx t đjzki ầrozx u côzvjg n ra, nhưbktk ng côzvjg n nhưbktk đjzki ófwqd ng chặdyio t vàudam o tưbktk ờnkxj ng, khôzvjg ng nhúxrlc c nhípdwd ch.
Nófwqd nghĩzjtg :
– Ta cófwqd cốtyke gắvxec ng giằfwqd ng lấwwti y côzvjg n cũosbj ng vôzvjg ípdwd ch, chi bằfwqd ng dùkjuu ng kếjeoc hay hơeitz n.
Nófwqd buôzvjg ng côzvjg n, nhảpmje y lui lạhzxb i quárwwa t lớvxec n:
– Ngừbktk ng tay!
Thiềudam u Hoa, Phưbktk ơeitz ng Anh cùkjuu ng nhảpmje y lui lạhzxb i.
Đtsnt àudam o Kỳhmih cưbktk ờnkxj i hềudam hềudam :
– Hai vịontu đjzki âhqqx y làudam cao nhâhqqx n đjzki ưbktk ơeitz ng thờnkxj i, nófwqd i thựdyio c ra, đjzki ếjeoc n gia phụxrlc chưbktk a chắvxec c đjzki ãvxec thắvxec ng đjzki ưbktk ợlufl c cárwwa c vịontu , huốtyke ng hồzhkx chúxrlc ng tôzvjg i. Cárwwa c vịontu làudam ngưbktk ờnkxj i cófwqd danh vọlbbi ng tạhzxb i sao lạhzxb i đjzki i hiếjeoc p ngưbktk ờnkxj i dưbktk ớvxec i, cárwwa c vịontu khôzvjg ng sợlufl thiêkmwh n hạhzxb chêkmwh cưbktk ờnkxj i sao?
Vũosbj Hỷuijy cưbktk ờnkxj i:
– Chêkmwh cưbktk ờnkxj i thìbktk thiêkmwh n hạhzxb chêkmwh cưbktk ờnkxj i từbktk lâhqqx u rồzhkx i. Ta đjzki âhqqx u cófwqd thèzvjg m lývtag đjzki ếjeoc n nhữhzuz ng lờnkxj i bìbktk nh luậhqqx n củkhqd a ngưbktk ờnkxj i đjzki ờnkxj i. Ta muốtyke n gìbktk thìbktk làudam m. Ta hárwwa sơeitz ai?
Đtsnt àudam o Kỳhmih cưbktk ờnkxj i:
– Tôzvjg i nghe cha tôzvjg i nófwqd i rằfwqd ng Phong-châhqqx u song quárwwa i võfcvs côzvjg ng trùkjuu m thiêkmwh n hạhzxb , nhưbktk ng cófwqd đjzki ặdyio c típdwd nh làudam coi lờnkxj i hứontu a nặdyio ng bằfwqd ng non. Vậhqqx y thìbktk thếjeoc nàudam y, xin nhịontu vịontu cho chúxrlc ng tôzvjg i mộjeoc t cơeitz hộjeoc i.
Phưbktk ơeitz ng Anh cưbktk ờnkxj i nhạhzxb t:
– Cứontu nófwqd i.
– Bâhqqx y giờnkxj mộjeoc t trong hai vịontu đjzki ấwwti u vớvxec i tôzvjg i. Nếjeoc u tôzvjg i bạhzxb i thìbktk mặdyio c quývtag vịontu muốtyke n giếjeoc t, muốtyke n bắvxec t làudam m trâhqqx u, làudam m ngựdyio a gìbktk cũosbj ng đjzki ưbktk ợlufl c. Còxakz n lỡlmik màudam tôzvjg i thắvxec ng nửlmik a chiêkmwh u thìbktk xin quývtag vịontu khôzvjg ng đjzki ưbktk ợlufl c hạhzxb i sưbktk bárwwa , sưbktk huynh, sưbktk tỷuijy củkhqd a tôzvjg i.
Vũosbj Hỷuijy nófwqd i:
– Nếjeoc u ngưbktk ơeitz i chịontu u đjzki ưbktk ợlufl c củkhqd a ta ba chiêkmwh u, thìbktk ta sẽontu tha cho cárwwa c ngưbktk ờnkxj i khỏxuas i chếjeoc t.
Đtsnt àudam o Kỳhmih cưbktk ờnkxj i ha hảpmje tiếjeoc n ra:
– Vậhqqx y chúxrlc ng ta cứontu thếjeoc màudam làudam m.
Vũosbj Hỷuijy khôzvjg ng tin rằfwqd ng thằfwqd ng nhỏxuas cófwqd thểosbj chịontu u đjzki ưbktk ợlufl c ba quyềudam n củkhqd a y.
Y phófwqd ng chiêkmwh u quárwwa t lớvxec n:
– Chiêkmwh u thứontu nhấwwti t.
Y vừbktk a phárwwa t chiêkmwh u, kìbktk nh lựdyio c đjzki ãvxec bao trùkjuu m ngưbktk ờnkxj i Đtsnt àudam o Kỳhmih . Nófwqd vộjeoc i négbwt ngưbktk ờnkxj i sang bêkmwh n, nấwwti p vàudam o cộjeoc t đjzki ềudam n. Quyềudam n củkhqd a Hỷuijy đjzki árwwa nh trúxrlc ng cộjeoc t đjzki ềudam n kêkmwh u đjzki ếjeoc n rầrozx m mộjeoc t cárwwa i. Nófwqd c đjzki ềudam n rung rinh nhưbktk muốtyke n đjzki ổhwpr .
Y quárwwa t:
– Ngưbktk ơeitz i khôzvjg ng dárwwa m đjzki ỡlmik , màudam trárwwa nh négbwt , nhưbktk vậhqqx y chiêkmwh u vừbktk a rồzhkx i khôzvjg ng kểosbj .
Đtsnt àudam o Kỳhmih nófwqd i:
– Ngưbktk ơeitz i nófwqd i, tôzvjg i chịontu u đjzki ưbktk ợlufl c ba quyềudam n. Chữhzuz chịontu u cófwqd nghĩzjtg a làudam gìbktk ? Tôzvjg i thấwwti y cófwqd nghĩzjtg a làudam dùkjuu ng võfcvs khípdwd chọlbbi i nhau, hoặdyio c dùkjuu ng quyềudam n đjzki ỡlmik lạhzxb i cófwqd đjzki úxrlc ng khôzvjg ng?
Vũosbj Hỷuijy nófwqd i:
– Đtsnt úxrlc ng.
Kỳhmih cưbktk ờnkxj i:
– Thếjeoc cộjeoc t đjzki ềudam n cófwqd thểosbj làudam m vũosbj khípdwd đjzki ưbktk ợlufl c khôzvjg ng?
Hỷuijy thấwwti y đjzki ứontu a trẻvvio nàudam y nófwqd i cófwqd lývtag , y gậhqqx t đjzki ầrozx u:
– Đtsnt ưbktk ợlufl c, coi nhưbktk chiêkmwh u thứontu nhấwwti t.
Y phófwqd ng hai quyềudam n vàudam o thárwwa i dưbktk ơeitz ng Đtsnt àudam o Kỳhmih theo thếjeoc Chung cổhwpr tềudam minh. Y muốtyke n đjzki ẩyriu y Kỳhmih vàudam o tưbktk ờnkxj ng rồzhkx i bắvxec t sốtyke ng. Kỳhmih biếjeoc n chiêkmwh u, xoèzvjg hai bàudam n tay ra đjzki ỡlmik vàudam o quyềudam n củkhqd a Hỷuijy , rồzhkx i mưbktk ợlufl n thếjeoc nhảpmje y lùkjuu i trởzvjg lạhzxb i. Tuy nófwqd khôzvjg ng bịontu nguy hiểosbj m, nhưbktk ng ngưbktk ờnkxj i cũosbj ng bịontu đjzki ậhqqx p vàudam o tưbktk ờnkxj ng. Nófwqd cốtyke nhịontu n đjzki au, từbktk từbktk đjzki ứontu ng dậhqqx y, nhưbktk ng ngựdyio c muốtyke n nhưbktk nghẹhaui t thởzvjg :
– Hai chiêkmwh u!
Vũosbj Hỷuijy cưbktk ờnkxj i:
– Trậhqqx n chiếjeoc n ởzvjg Ngọlbbi c-đjzki ưbktk ờnkxj ng cảpmje ng Bắvxec c, đjzki ếjeoc n cậhqqx u ngưbktk ơeitz i làudam Đtsnt inh Đtsnt ạhzxb i cũosbj ng chỉcmir chiụxrlc đjzki ưbktk ợlufl c cófwqd năingd m quyềudam n củkhqd a ta, suývtag t mấwwti t mạhzxb ng, huốtyke ng hồzhkx làudam ngưbktk ơeitz i. Anh cảpmje Nghi Sơeitz n củkhqd a ngưbktk ơeitz i cũosbj ng chỉcmir chịontu u đjzki ưbktk ợlufl c cófwqd ba quyềudam n, nay ngưbktk ơeitz i còxakz n nhỏxuas , hơeitz i sứontu c đjzki ưbktk ợlufl c làudam m bao?
Đtsnt àudam o Kỳhmih đjzki ãvxec đjzki ứontu ng dậhqqx y đjzki ưbktk ợlufl c, nhăingd n nhófwqd :
– Còxakz n mộjeoc t quyềudam n nữhzuz a. Lầrozx n nàudam y tôzvjg i ra tay trưbktk ớvxec c đjzki âhqqx y.
Nófwqd i xong nófwqd tiếjeoc n lêkmwh n, múxrlc a quyềudam n đjzki árwwa nh vàudam o ngựdyio c Hỷuijy . Vũosbj Hỷuijy khôzvjg ng coi Đtsnt àudam o Kỳhmih vàudam o đjzki âhqqx u. Y ưbktk ỡlmik n ngựdyio c ra chịontu u đjzki òxakz n.
Thếjeoc quyềudam n củkhqd a Đtsnt àudam o Kỳhmih rấwwti t quárwwa i dịontu , rõfcvs ràudam ng đjzki árwwa nh thẳlufl ng vàudam o ngựdyio c, nhưbktk ng đjzki i đjzki ếjeoc n nửlmik a đjzki ưbktk ờnkxj ng thìbktk lạhzxb i biếjeoc n thàudam nh chỉcmir chọlbbi c vàudam o mặdyio t Vũosbj Hỷuijy . Vũosbj Hỷuijy hoảpmje ng hồzhkx n ngửlmik a cổhwpr ra sau trárwwa nh, thìbktk Kỳhmih đjzki ãvxec dùkjuu ng tai tay chụxrlc p vàudam o vai y, đjzki ồzhkx ng thờnkxj i thúxrlc c hai đjzki ầrozx u gốtyke i vàudam o bụxrlc ng y, nhảpmje y vụxrlc t lêkmwh n cao, bay qua đjzki ầrozx u y. Khi còxakz n lơeitz lữhzuz ng trêkmwh n khôzvjg ng, nófwqd phófwqd ng chưbktk ởzvjg ng xuốtyke ng đjzki ỉcmir nh đjzki ầrozx u Vũosbj Hỷuijy .
Bốtyke p mộjeoc t tiếjeoc ng, Hỷuijy loạhzxb ng choạhzxb ng lùkjuu i lạhzxb i.
Vũosbj Hỷuijy trúxrlc ng chưbktk ởzvjg ng đjzki au quárwwa , đjzki ầrozx u ófwqd c choárwwa ng várwwa ng, y đjzki árwwa Đtsnt àudam o Kỳhmih mộjeoc t cárwwa i lăingd n long lófwqd c, quárwwa t lớvxec n:
– Phụxrlc c ngưbktk u thầrozx n chưbktk ởzvjg ng!
Đtsnt àudam o Kỳhmih gưbktk ợlufl ng gạhzxb o đjzki ứontu ng dậhqqx y:
– Phụxrlc c ngưbktk u thầrozx n chưbktk ởzvjg ng thìbktk đjzki ãvxec sao! Cárwwa i nàudam y khôzvjg ng phảpmje i bốtyke ta dạhzxb y ta.
Đtsnt àudam o Kỳhmih gưbktk ợlufl ng gạhzxb o đjzki ứontu ng dậhqqx y:
– Phụxrlc c ngưbktk u thầrozx n chưbktk ởzvjg ng thìbktk đjzki ãvxec sao! Cárwwa i nàudam y khôzvjg ng phảpmje i bốtyke ta dạhzxb y ta.
Vũosbj Hỷuijy nófwqd i:
– Dĩzjtg nhiêkmwh n cha ngưbktk ơeitz i khôzvjg ng biếjeoc t chưbktk ởzvjg ng phárwwa p nàudam y. Vậhqqx y ai đjzki ãvxec dạhzxb y mi? Mi phảpmje i nófwqd i mau? Nếjeoc u mi khôzvjg ng nófwqd i thìbktk ta cófwqd biệkhqd n phárwwa p bắvxec t mi phảpmje i nófwqd i.
Kỳhmih bưbktk ớvxec ng bỉcmir nh:
– Ta khôzvjg ng nófwqd i. Ngưbktk ơeitz i thua rồzhkx i, đjzki ạhzxb i trưbktk ợlufl ng phu nhấwwti t ngôzvjg n kývtag xuấwwti t, tứontu mãvxec nan truy, ngưbktk ơeitz i khôzvjg ng đjzki ưbktk ợlufl c làudam m khófwqd chúxrlc ng ta nữhzuz a.
Vũosbj Hỷuijy nófwqd i:
– Ta chỉcmir hứontu a tha chếjeoc t cho cárwwa c ngưbktk ơeitz i, chứontu khôzvjg ng hứontu a tha bắvxec t cárwwa c ngưbktk ơeitz i nộjeoc p quan. Ta phảpmje i mang ngưbktk ơeitz i đjzki i theo, cho đjzki ếjeoc n khi nàudam o ngưbktk ơeitz i chịontu u khai ra ai đjzki ãvxec dạhzxb y chưbktk ởzvjg ng phárwwa p nàudam y cho ngưbktk ơeitz i.
Nófwqd i xong y chụxrlc p lưbktk ng árwwa o Đtsnt àudam o Kỳhmih ra hiệkhqd u cho vợlufl , cùkjuu ng vọlbbi t ra cửlmik a.Thiềudam u Hoa thấwwti y tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd bịontu Vũosbj Hỷuijy bắvxec t, nàudam ng biếjeoc t khôzvjg ng phảpmje i đjzki ốtyke i thủkhqd củkhqd a y, nhưbktk ng khôzvjg ng lẽontu đjzki ểosbj y bắvxec t tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd đjzki i?
Nàudam ng quárwwa t lớvxec n:
– Oàudam i! Oàudam i! Mi bắvxec t sưbktk đjzki ệkhqd ta đjzki i đjzki âhqqx u?
Miệkhqd ng nófwqd i, tay nàudam ng phófwqd ng chưbktk ởzvjg ng. Chưbktk ởzvjg ng củkhqd a nàudam ng làudam chiêkmwh u Hảpmje i triềudam u lãvxec ng lãvxec ng cófwqd năingd m lớvxec p. Chưbktk ởzvjg ng vừbktk a phárwwa t kìbktk nh lựdyio c đjzki ãvxec bao trùkjuu m Phưbktk ơeitz ng Anh. Phưbktk ơeitz ng Anh biếjeoc t chưbktk ởzvjg ng nàudam y lợlufl i hạhzxb i, thửlmik cũosbj ng phófwqd ng chưbktk ởzvjg ng đjzki ỡlmik . Bốtyke p mộjeoc t tiếjeoc ng, cảpmje hai lùkjuu i lạhzxb i mộjeoc t bưbktk ớvxec c.
Phưbktk ơeitz ng Anh khen:
– Khárwwa lắvxec m, lầrozx n đjzki ầrozx u tiêkmwh n trêkmwh n đjzki ờnkxj i ta, cófwqd mộjeoc t ngưbktk ởzvjg i đjzki àudam n bàudam khiếjeoc n ta phảpmje lùkjuu i lạhzxb i mộjeoc t bưbktk ớvxec c.
Chiêkmwh u nàudam y cófwqd năingd m lớvxec p, lớvxec p thứontu nhấwwti t đjzki árwwa nh thẳlufl ng, lớvxec p thứontu nhìbktk chuyểosbj n vòxakz ng từbktk dưbktk ớvxec i lêkmwh n trêkmwh n, mạhzxb nh gấwwti p đjzki ôzvjg i lớvxec p thứontu nhấwwti t. Phưbktk ơeitz ng Anh hípdwd t mộjeoc t hơeitz i vậhqqx n khípdwd đjzki ởzvjg . Bùkjuu ng mộjeoc t tiếjeoc ng, thịontu lùkjuu i mộjeoc t bưbktk ớvxec c nữhzuz a.
Thịontu quárwwa t lớvxec n:
– Giỏxuas i đjzki ấwwti y!
Thiềudam u Hoa phófwqd ng lớvxec p thứontu ba, lớvxec p nàudam y hai tay cùkjuu ng ra chiêkmwh u, mộjeoc t đjzki árwwa nh thẳlufl ng, mộjeoc t đjzki árwwa nh từbktk trêkmwh n xuốtyke ng dưbktk ớvxec i. Phưbktk ơeitz ng Anh biếjeoc t thếjeoc chưbktk ởzvjg ng hung dữhzuz vôzvjg cùkjuu ng, khôzvjg ng dárwwa m coi thưbktk ờnkxj ng, châhqqx n đjzki ứontu ng theo đjzki inh tấwwti n, tay phảpmje i đjzki ỡlmik chưbktk ởzvjg ng trêkmwh n, tay trárwwa i đjzki ởzvjg chưbktk ởzvjg ng dưbktk ớvxec i, hai tay hợlufl p lạhzxb i thàudam nh mộjeoc t chiêkmwh u. Hai chưbktk ởzvjg ng gặdyio p nhau, bùkjuu ng mộjeoc t tiếjeoc ng, mụxrlc lui lạhzxb i mộjeoc t bưbktk ớvxec c. Trong khi Thiềudam u Hoa lùkjuu i ba bưbktk ớvxec c, lảpmje o đjzki ảpmje o muốtyke n ngãvxec .
Nguyêkmwh n thứontu c chưbktk ởzvjg ng Hảpmje i triềudam u lãvxec ng lãvxec ng do Thụxrlc c An Dưbktk ơeitz ng vưbktk ơeitz ng chếjeoc ra trong lúxrlc c uấwwti t khípdwd chồzhkx ng chấwwti t, côzvjg ng lựdyio c khôzvjg ng cófwqd chỗoilc phárwwa t tiếjeoc t, nêkmwh n đjzki ưbktk ợlufl c dịontu p phárwwa t, mạhzxb nh vôzvjg cùkjuu ng. Thàudam nh ra ngưbktk ờnkxj i sau muốtyke n sửlmik dụxrlc ng đjzki ưbktk ợlufl c năingd m lớvxec p thìbktk côzvjg ng lựdyio c phảpmje i thựdyio c cao. Thiềudam u Hoa làudam mộjeoc t thiếjeoc u nữhzuz 18 tuổhwpr i, côzvjg ng lựdyio c chưbktk a đjzki ưbktk ợlufl c làudam m bao, phárwwa t hai lớvxec p đjzki ầrozx u, đjzki ãvxec muốtyke n cạhzxb n châhqqx n khípdwd . Đtsnt ếjeoc n lớvxec p thứontu ba tuy chưbktk ởzvjg ng cófwqd ra thựdyio c, nhưbktk ng khôzvjg ng còxakz n đjzki ủkhqd sứontu c phárwwa t huy hếjeoc t uy lựdyio c, nêkmwh n chỉcmir mạhzxb nh bằfwqd ng lớvxec p thứontu nhìbktk màudam thôzvjg i. Trong khi đjzki ófwqd , Phưbktk ơeitz ng Anh làudam mộjeoc t đjzki ệkhqd nhấwwti t cao nhâhqqx n đjzki ưbktk ơeitz ng thờnkxj i, đjzki ãvxec cófwqd trêkmwh n 25 năingd m côzvjg ng lựdyio c, thìbktk Thiềudam u Hoa bịontu lạhzxb c bạhzxb i làudam phảpmje i.
Phưbktk ơeitz ng Anh gậhqqx t đjzki ầrozx u:
– Kểosbj ra vớvxec i tuổhwpr i củkhqd a ngưbktk ơeitz i, võfcvs côzvjg ng đjzki ếjeoc n trìbktk nh đjzki ộjeoc nàudam y cũosbj ng gọlbbi i làudam hiếjeoc m cófwqd trêkmwh n đjzki ờnkxj i. Ta khôzvjg ng giếjeoc t ngưbktk ơeitz i đjzki âhqqx u.
Vèzvjg o mộjeoc t cárwwa i Song Quárwwa i đjzki ãvxec biếjeoc n vàudam o đjzki êkmwh m tốtyke i. Thiềudam u Hoa kêkmwh u lớvxec n:
– Tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd ! Tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd !
...
Ngoàudam i trờnkxj i mưbktk a Thu rảpmje rípdwd ch trêkmwh n márwwa i ngófwqd i, tiếjeoc ng dếjeoc rêkmwh n rỉcmir đjzki árwwa p lạhzxb i, khôzvjg ng cófwqd tiếjeoc ng ngưbktk ờnkxj i. Hoàudam ng Thiềudam u Hoa khófwqd c rấwwti m rứontu c.
Phạhzxb m Bárwwa ch an ủkhqd i:
– Hai quárwwa i nhâhqqx n nàudam y, ta e rằfwqd ng hiệkhqd n nay khôzvjg ng cófwqd ai đjzki ịontu ch nổhwpr i chúxrlc ng nữhzuz a. Chúxrlc ng bắvxec t Đtsnt àudam o Kỳhmih đjzki i theo chỉcmir vớvxec i mụxrlc c đjzki ípdwd ch tra xégbwt t võfcvs côzvjg ng, chứontu khôzvjg ng hạhzxb i nófwqd đjzki âhqqx u, chárwwa u yêkmwh n tâhqqx m.
Hai ngưbktk ờnkxj i xuốtyke ng nhàudam bếjeoc p đjzki ểosbj tìbktk m đjzki árwwa m đjzki ệkhqd tửlmik , thìbktk thấwwti y tấwwti t cảpmje đjzki ềudam u bịontu trófwqd i nằfwqd m la liệkhqd t dưbktk ớvxec i đjzki ấwwti t. Hai ngưbktk ờnkxj i vộjeoc i cởzvjg i trófwqd i, gỡlmik giẻvvio nhégbwt t ởzvjg mồzhkx m mọlbbi i ngưbktk ờnkxj i ra. Khôzvjg ng ai bịontu thưbktk ơeitz ng.
Phạhzxb m Bárwwa ch hỏxuas i:
– Việkhqd c gìbktk đjzki ãvxec xảpmje y ra?
Mộjeoc t đjzki ệkhqd tửlmik Phạhzxb m gia nófwqd i:
– Chúxrlc ng con nấwwti u cơeitz m xong chưbktk a kịontu p ăingd n, thìbktk cófwqd mộjeoc t nam, nữhzuz vàudam o đjzki árwwa nh chúxrlc ng con. Võfcvs côzvjg ng chúxrlc ng cao quárwwa nêkmwh n mỗoilc i chiêkmwh u đjzki árwwa nh ra, mộjeoc t ngưbktk ờnkxj i ngãvxec . Rồzhkx i chúxrlc ng trófwqd i chúxrlc ng con lạhzxb i. Dưbktk ờnkxj ng nhưbktk chúxrlc ng khôzvjg ng cófwqd árwwa c ývtag , nêkmwh n khôzvjg ng giếjeoc t hoặdyio c hàudam nh hạhzxb mộjeoc t ai cảpmje . Sưbktk phụxrlc , chúxrlc ng làudam ai lạhzxb i vậhqqx y?
Phạhzxb m Bárwwa ch đjzki árwwa p gọlbbi n lỏxuas n:
– Phong-châhqqx u song quárwwa i.
Mọlbbi i ngưbktk ờnkxj i ồzhkx lêkmwh n mộjeoc t tiếjeoc ng, lộjeoc vẻvvio khủkhqd ng khiếjeoc p.
Đtsnt árwwa m đjzki ệkhqd tửlmik Đtsnt àudam o gia, ípdwd t lui tớvxec i giang hồzhkx , nêkmwh n khôzvjg ng biếjeoc t Phong-châhqqx u song quárwwa i. Còxakz n đjzki ệkhqd tửlmik Phạhzxb m gia thìbktk đjzki a sốtyke theo sưbktk phụxrlc buôzvjg n bárwwa n ngưbktk ợlufl c xuôzvjg i, nêkmwh n đjzki ãvxec từbktk ng nghe danh nhịontu quárwwa i. Chúxrlc ng thưbktk ờnkxj ng cófwqd hàudam nh tung bípdwd mậhqqx t, mỗoilc i hoạhzxb t đjzki ộjeoc ng đjzki ềudam u quárwwa i dịontu . Khófwqd cófwqd thểosbj đjzki oárwwa n chúxrlc ng làudam chípdwd nh phárwwa i hay tàudam phárwwa i. Ngưbktk ờnkxj i ta chỉcmir biếjeoc t mộjeoc t đjzki iềudam u làudam chúxrlc ng làudam m việkhqd c cho ngưbktk ờnkxj i Hárwwa n. Chúxrlc ng qua lạhzxb i khắvxec p cárwwa c châhqqx u Giao-chỉcmir , Cửlmik u-châhqqx n, Nhậhqqx t Nam. Nhấwwti t làudam dọlbbi c con sôzvjg ng Hồzhkx ng-hàudam , sôzvjg ng Đtsnt uốtyke ng, sôzvjg ng Luộjeoc c. Đtsnt âhqqx u đjzki âhqqx u chúxrlc ng cũosbj ng nổhwpr i danh tàudam n árwwa c vôzvjg cùkjuu ng, khôzvjg ng việkhqd c gìbktk màudam chúxrlc ng khôzvjg ng dárwwa m làudam m.
Trịontu nh Quang vẫtyke n còxakz n nằfwqd m trêkmwh n giưbktk ờnkxj ng hỏxuas i Hoàudam ng Thiềudam u Hoa:
– Sưbktk muộjeoc i, tiểosbj u sưbktk đjzki ệkhqd đjzki âhqqx u?
– Bịontu ngưbktk ờnkxj i ta bắvxec t đjzki i rồzhkx i.
Quang ngạhzxb c nhiêkmwh n:
– Làudam ???
– Phong-châhqqx u song quárwwa i.
Thiềudam u Hoa mắvxec t êkmwh nh ếjeoc ch nhữhzuz ng nưbktk ớvxec c. Trong cárwwa c đjzki ệkhqd tửlmik , con chárwwa u củkhqd a Đtsnt àudam o gia thìbktk nàudam ng thưbktk ơeitz ng Đtsnt àudam o Kỳhmih nhấwwti t. Bởzvjg i Đtsnt àudam o Kỳhmih thôzvjg ng minh lanh lợlufl i, ngoan ngoãvxec n dễjeoc dạhzxb y. Thiềudam u Hoa thưbktk ờnkxj ng dẫtyke n Đtsnt àudam o Kỳhmih đjzki i chơeitz i núxrlc i, bờnkxj bểosbj , chịontu em nôzvjg đjzki ùkjuu a bêkmwh n nhau. Đtsnt àudam o Kỳhmih típdwd nh hay đjzki ùkjuu a nghịontu ch, nhưbktk ng mỗoilc i lầrozx n nófwqd phárwwa quárwwa , Thiềudam u Hoa liếjeoc c mắvxec t tỏxuas vẻvvio khôzvjg ng bằfwqd ng lòxakz ng làudam nófwqd lạhzxb i thôzvjg i ngay. Nófwqd họlbbi c văingd n, họlbbi c võfcvs đjzki ềudam u giỏxuas i, nhưbktk ng hay bàudam y biệkhqd n lộjeoc n xộjeoc n. Thiềudam u Hoa phảpmje i lo xếjeoc p dọlbbi n giúxrlc p nófwqd . Tiếjeoc ng rằfwqd ng sưbktk tỷuijy , sưbktk đjzki ệkhqd , nhưbktk ng Thiềudam u Hoa vừbktk a đjzki ófwqd ng vai bàudam mẹhaui , lạhzxb i kiêkmwh m bàudam chịontu bêkmwh n cạhzxb nh Đtsnt àudam o Kỳhmih . Nay biếjeoc n cốtyke xảpmje y ra, nhàudam tan cửlmik a nárwwa t. Sưbktk phụxrlc , sưbktk mẫtyke u, sưbktk huynh khôzvjg ng biếjeoc t phiêkmwh u bạhzxb t, sốtyke ng chếjeoc t ra sao? Còxakz n đjzki ứontu a em duy nhấwwti t cũosbj ng bịontu ngưbktk ờnkxj i ta bắvxec t đjzki i mấwwti t, cho nêkmwh n nàudam ng khófwqd c rấwwti m rứontu c.
Trịontu nh Quang an ủkhqd i nàudam ng:
– Sưbktk muộjeoc i! Hiệkhqd n thờnkxj i võfcvs côzvjg ng ta chưbktk a phụxrlc c hồzhkx i, cầrozx n phảpmje i ẩyriu n nárwwa u dưbktk ỡlmik ng thưbktk ơeitz ng ípdwd t lâhqqx u, sau đjzki ófwqd mớvxec i cófwqd thểosbj lêkmwh n đjzki ưbktk ờnkxj ng tìbktk m sưbktk phụxrlc , sưbktk mẫtyke u vàudam cárwwa c sưbktk huynh, sưbktk đjzki ệkhqd .
Phạhzxb m Bạhzxb ch dụxrlc c đjzki ệkhqd tửlmik bưbktk ng mâhqqx m cơeitz m lêkmwh n cúxrlc ng Cao Nỗoilc rồzhkx i cùkjuu ng ngồzhkx i ăingd n vớvxec i nhau. Bữhzuz a ăingd n yêkmwh n lặdyio ng, buồzhkx n thảpmje m.
Ăfwqd n xong Thiềudam u Hoa hỏxuas i Trịontu nh Quang:
– Sưbktk huynh, cuộjeoc c chiếjeoc n ởzvjg cảpmje ng Bắvxec c ra sao? Tạhzxb i sao sưbktk huynh lạhzxb i bịontu thưbktk ơeitz ng đjzki ếjeoc n mêkmwh man nhưbktk vậhqqx y?
Trịontu nh Quang nhắvxec m mắvxec t đjzki ểosbj tưbktk ởzvjg ng lạhzxb i cuộjeoc c chiếjeoc n đjzki êkmwh m đjzki ófwqd , rồzhkx i thuậhqqx t:
“...Ta tuâhqqx n lờnkxj i sưbktk phụxrlc , cùkjuu ng mãvxec phu Nguyễjeoc n Ngọlbbi c Danh vềudam đjzki ófwqd n chịontu vàudam cárwwa c chárwwa u. Sau khi thu xégbwt p hàudam nh trang, chúxrlc ng ta trởzvjg lạhzxb i trang, thìbktk thấwwti y lửlmik a chárwwa y ngụxrlc t trờnkxj i, trong trang khôzvjg ng mộjeoc t bófwqd ng ngưbktk ờnkxj i, chỉcmir cófwqd xárwwa c hai, ba trárwwa ng đjzki inh nằfwqd m chếjeoc t ởzvjg giữhzuz a sâhqqx n. Ta nghe thấwwti y cófwqd tiếjeoc ng rêkmwh n trong dàudam n hoa thiêkmwh n lývtag , vộjeoc i vàudam o tìbktk m kiếjeoc m, thìbktk thấwwti y chịontu Cúxrlc c, mìbktk nh mẩyriu y đjzki ầrozx m đjzki ìbktk a nhữhzuz ng márwwa u. Chịontu bịontu mộjeoc t mũosbj i têkmwh n trúxrlc ng ngựdyio c, nhưbktk ng chưbktk a chếjeoc t. Chịontu cho biếjeoc t trong lúxrlc c theo sưbktk muộjeoc i chạhzxb y ra biểosbj n, chịontu bịontu trúxrlc ng têkmwh n, rồzhkx i bịontu quâhqqx n Hárwwa n bắvxec t tra khảpmje o đjzki ểosbj biếjeoc t rõfcvs kếjeoc hoạhzxb ch củkhqd a sưbktk phụxrlc . Chịontu từbktk chốtyke i rằfwqd ng chịontu làudam phậhqqx n tôzvjg i tớvxec , chỉcmir biếjeoc t hầrozx u hạhzxb , khôzvjg ng biếjeoc t gìbktk cảpmje . Chịontu cho ta biếjeoc t, mọlbbi i ngưbktk ờnkxj i đjzki ang ởzvjg trong cảpmje ng Bắvxec c. Ta cùkjuu ng vợlufl con, mãvxec phu Danh bồzhkx ng chịontu chạhzxb y lêkmwh n cảpmje ng. Giữhzuz a đjzki ưbktk ờnkxj ng, chịontu chếjeoc t. Ta đjzki àudam nh bỏxuas xárwwa c chịontu ởzvjg ven núxrlc i. Ta tớvxec i cảpmje ng Bắvxec c thìbktk thấwwti y sưbktk phụxrlc ,sưbktk mẫtyke u, Nghi Sơeitz n, Biệkhqd n Sơeitz n, đjzki ạhzxb i sưbktk ca, Đtsnt inh sưbktk thúxrlc c, Đtsnt inh phu nhâhqqx n vàudam đjzki ôzvjg ng đjzki ủkhqd cảpmje đjzki ãvxec xuốtyke ng chiếjeoc n thuyềudam n hảpmje i quâhqqx n. Thuyềudam n rờnkxj i bếjeoc n đjzki ưbktk ợlufl c mưbktk ơeitz i trưbktk ợlufl ng. Phípdwd a sau giặdyio c đjzki ang àudam o tớvxec i.
Ta kêkmwh u cứontu u:
– Sưbktk phụxrlc , sưbktk mẫtyke u cứontu u con vớvxec i.
Sưbktk phụxrlc vẫtyke y cho đjzki oàudam n thuyềudam n ra khơeitz i, còxakz n chiếjeoc c củkhqd a ngưbktk ờnkxj i quay lạhzxb i bờnkxj đjzki ófwqd n ta. Sưbktk phụxrlc , sưbktk mẫtyke u nhảpmje y lêkmwh n bờnkxj bồzhkx ng con ta, còxakz n ta thìbktk bồzhkx ng vợlufl , rồzhkx i cùkjuu ng nhảpmje y xuốtyke ng thuyềudam n. Thuyềudam n vừbktk a quay mũosbj i ra thìbktk ba ngưbktk ờnkxj i từbktk trêkmwh n bộjeoc phi thâhqqx n xuốtyke ng. Thâhqqx n phárwwa p củkhqd a chúxrlc ng rấwwti t kỳhmih diệkhqd u, ngưbktk ờnkxj i còxakz n ởzvjg trêkmwh n khôzvjg ng đjzki ãvxec phófwqd ng chưbktk ởzvjg ng đjzki árwwa nh xuốtyke ng. Sưbktk phụxrlc , sưbktk mẫtyke u, Đtsnt inh sưbktk thúxrlc c đjzki ồzhkx ng quay lạhzxb i phófwqd ng chưbktk ởzvjg ng đjzki ỡlmik . Ta nghe đjzki ếjeoc n bùkjuu ng mộjeoc t cárwwa i. Sưbktk mẫtyke u loạhzxb ng choạhzxb ng ngãvxec ngồzhkx i xuốtyke ng thuyềudam n, sưbktk phụxrlc lảpmje o đjzki ảpmje o lùkjuu i lạhzxb i. Đtsnt inh sưbktk thúxrlc c thìbktk ôzvjg m ngựdyio c lắvxec c lưbktk , miệkhqd ng phun ra márwwa u”.
Thiềudam u Hoa árwwa i chàudam mộjeoc t tiếjeoc ng. Vìbktk nàudam ng biếjeoc t sưbktk phụxrlc vàudam sưbktk thúxrlc c Đtsnt inh Đtsnt ạhzxb i nổhwpr i tiếjeoc ng làudam Cửlmik u-châhqqx n song kiệkhqd t, võfcvs côzvjg ng cao thâhqqx m khôzvjg ng biếjeoc t đjzki âhqqx u màudam lưbktk ờnkxj ng, tạhzxb i sao chỉcmir mộjeoc t chiêkmwh u đjzki ãvxec bịontu lạhzxb c bạhzxb i, đjzki iềudam u màudam nàudam ng khôzvjg ng thểosbj tưbktk ởzvjg ng tưbktk ợlufl ng đjzki ưbktk ợlufl c. Khôzvjg ng ngờnkxj trong hàudam ng ngũosbj quâhqqx n Hárwwa n lạhzxb i cófwqd ba cao thủkhqd đjzki ếjeoc n dưbktk ờnkxj ng ấwwti y?
Trịontu nh Quang thởzvjg dàudam i:
– Sưbktk muộjeoc i ngạhzxb c nhiêkmwh n phảpmje i khôzvjg ng? Nếjeoc u sưbktk muộjeoc i biếjeoc t rõfcvs ba ngưbktk ờnkxj i đjzki ófwqd làudam ai, thìbktk sưbktk muộjeoc i khôzvjg ng ngạhzxb c nhiêkmwh n đjzki âhqqx u.
– Nófwqd làudam ???
– Phong-châhqqx u song quárwwa i vàudam Nghiêkmwh m Sơeitz n.
Tấwwti t cảpmje mọlbbi i ngưbktk ờnkxj i đjzki ềudam u “ồzhkx ” lêkmwh n, khôzvjg ng ai kinh ngạhzxb c nữhzuz a.
Phạhzxb m Bárwwa ch nófwqd i:
– Phong-châhqqx u song quárwwa i làudam m việkhqd c cho phủkhqd Tếjeoc -tárwwa c Cửlmik u-châhqqx n. Thárwwa i thúxrlc Cửlmik u-châhqqx n Nhâhqqx m Diêkmwh n cầrozx u việkhqd n vớvxec i Lĩzjtg nh Nam côzvjg ng làudam Nghiêkmwh m Sơeitz n. Sơeitz n mớvxec i đjzki em quâhqqx n vàudam o đjzki árwwa nh Đtsnt àudam o, Đtsnt inh trang.
Trịontu nh Quang kểosbj tiếjeoc p:
“...Sưbktk phụxrlc hípdwd t mộjeoc t hơeitz i dàudam i, châhqqx n khípdwd đjzki ãvxec phụxrlc c hồzhkx i đjzki ưbktk ợlufl c đjzki ôzvjg i chúxrlc t, chưbktk a biếjeoc t phảpmje n ứontu ng sao thìbktk Vũosbj Hỷuijy đjzki ãvxec nófwqd i:
– Tưbktk ởzvjg ng Cửlmik u-châhqqx n song kiệkhqd t thếjeoc nàudam o, khôzvjg ng ngờnkxj chỉcmir cófwqd vậhqqx y thôzvjg i àudam ?
Sưbktk mẫtyke u nhìbktk n ba đjzki ốtyke i thủkhqd ngẫtyke m nghĩzjtg mộjeoc t lúxrlc c rồzhkx i nófwqd i:
– Thìbktk ra hai vịontu đjzki âhqqx y làudam Phong-châhqqx u song quárwwa i, thậhqqx t làudam hâhqqx n hạhzxb nh chúxrlc ng tôzvjg i mắvxec t kégbwt m nhìbktk n khôzvjg ng ra. Còxakz n vịontu tưbktk ớvxec ng quâhqqx n đjzki âhqqx y làudam ...
Ngưbktk ờnkxj i tưbktk ớvxec ng trẻvvio đjzki ófwqd làudam Nghiêkmwh m Sơeitz n, y đjzki ấwwti u chưbktk ởzvjg ng vớvxec i Đtsnt inh sưbktk thúxrlc c, chỉcmir mộjeoc t chưbktk ởzvjg ng khiếjeoc n sưbktk thúxrlc c phảpmje i phun márwwa u miệkhqd ng, thìbktk đjzki ủkhqd tỏxuas côzvjg ng lựdyio c y khôzvjg ng phảpmje i tầrozx m thưbktk ờnkxj ng. Y khôzvjg ng trảpmje lờnkxj i, lùkjuu i lạhzxb i mộjeoc t bưbktk ớvxec c, árwwa nh đjzki ao bạhzxb c lấwwti p lárwwa nh, khôzvjg ng rõfcvs y rúxrlc t đjzki ao ra, tra đjzki ao vàudam o võfcvs nhưbktk thếjeoc nàudam o, màudam ngưbktk ờnkxj i tàudam i côzvjg ng lárwwa i đjzki òxakz đjzki ầrozx u bịontu gọlbbi t nhẵpczt n bófwqd ng, tófwqd c rơeitz i lảpmje tảpmje theo giófwqd .
Sưbktk mẫtyke u la lêkmwh n:
– Thìbktk ra Lĩzjtg nh Nam côzvjg ng, Bìbktk nh Nam đjzki ạhzxb i tưbktk ớvxec ng quâhqqx n đjzki âhqqx y! Thảpmje o nàudam o võfcvs côzvjg ng cárwwa i thếjeoc . Tôzvjg i nghe Nghiêkmwh m tưbktk ớvxec ng quâhqqx n cùkjuu ng sárwwa u vịontu huynh đjzki ệkhqd đjzki ưbktk ợlufl c Hárwwa n Quang Vũosbj cửlmik sang Lĩzjtg nh Nam đjzki ểosbj kinh lưbktk ợlufl c. Bọlbbi n Thárwwa i-thúxrlc bỏxuas Vưbktk ơeitz ng Mãvxec ng theo Hárwwa n. Chỉcmir vớvxec i sárwwa u ngưbktk ờnkxj i, Nghiêkmwh m tưbktk ớvxec ng quâhqqx n làudam m cho cárwwa c Thárwwa i-thúxrlc Giao-chỉcmir , Cửlmik u-châhqqx n, Nhậhqqx t-nam, Quếjeoc lâhqqx m, Nam-hảpmje i, Tưbktk ợlufl ng-quậhqqx n, cúxrlc i đjzki ầrozx u quy phụxrlc c Hárwwa n. Khôzvjg ng hiểosbj u tưbktk ớvxec ng quâhqqx n vớvxec i Thárwwa i-thúxrlc Cửlmik u-châhqqx n, ai làudam ngưbktk ờnkxj i cófwqd quyềudam n hơeitz n?”
Nguyêkmwh n sau khi Nghiêkmwh m Sơeitz n cứontu u Quang Vũosbj , khởzvjg i binh ởzvjg Côzvjg n-dưbktk ơeitz ng, chiếjeoc m đjzki ưbktk ợlufl c gầrozx n hếjeoc t Trung-nguyêkmwh n. Khi chiếjeoc m đjzki ưbktk ợlufl c Kinh-châhqqx u, Quang Vũosbj thấwwti y đjzki ấwwti t nàudam y khôzvjg ng vữhzuz ng, vìbktk phípdwd a sau làudam sárwwa u quậhqqx n Lĩzjtg nh Nam, còxakz n theo Vưbktk ơeitz ng Mãvxec ng. Quang Vũosbj bàudam n vớvxec i Nghiêkmwh m Sơeitz n, phảpmje i cửlmik ngưbktk ờnkxj i kinh lưbktk ợlufl c sárwwa u quậhqqx n, đjzki ểosbj cófwqd thêkmwh m lưbktk ơeitz ng thựdyio c, vũosbj khípdwd tranh hùkjuu ng vớvxec i Trung-nguyêkmwh n.
Nghiêkmwh m Sơeitz n khẳlufl ng khárwwa i nhậhqqx n lờnkxj i ra đjzki i vớvxec i Hợlufl p-phốtyke lụxrlc c hiệkhqd p.
Nghiêkmwh m Sơeitz n bípdwd mậhqqx t sang Giao-chỉcmir dòxakz thárwwa m, thìbktk đjzki ưbktk ợlufl c biếjeoc t cárwwa c Thárwwa i-thúxrlc đjzki ang phâhqqx n vâhqqx n chờnkxj thờnkxj i. Y bàudam n cùkjuu ng Hợlufl p-phốtyke lụxrlc c hiệkhqd p đjzki ếjeoc n Luy-lâhqqx u dòxakz thárwwa m tìbktk nh hìbktk nh. Thárwwa iùkjuu -thúxrlc Giao-chỉcmir làudam Típdwd ch Quang trong cuộjeoc c tiếjeoc p xúxrlc c vớvxec i Nghiêkmwh m Sơeitz n, y biếjeoc t đjzki ưbktk ợlufl c sứontu mạhzxb ng củkhqd a Nghiêkmwh m Sơeitz n vàudam Hợlufl p-phốtyke lụxrlc c hiệkhqd p, nêkmwh n y quy phụxrlc c Hárwwa n. Tuy nhiêkmwh n Sơeitz n làudam Lĩzjtg nh nam côzvjg ng, Bìbktk nh nam đjzki ạhzxb i tưbktk ớvxec ng quâhqqx n, nhưbktk ng chàudam ng vẫtyke n làudam mộjeoc t ôzvjg ng vua khôzvjg ng cófwqd quâhqqx n, vìbktk binh quyềudam n đjzki ịontu a phưbktk ơeitz ng đjzki ềudam u thuộjeoc c cárwwa c thárwwa i thúxrlc cảpmje . Chàudam ng nghĩzjtg đjzki ưbktk ợlufl c mộjeoc t kếjeoc , làudam đjzki i mờnkxj i cárwwa c hàudam o kiệkhqd t đjzki ịontu a phưbktk ơeitz ng ra làudam m quan, đjzki ểosbj thu phụxrlc c lòxakz ng ngưbktk ờnkxj i. Chàudam ng nghe đjzki ồzhkx n tạhzxb i Cửlmik u-châhqqx n cófwqd Đtsnt àudam o Thếjeoc Kiệkhqd t, Đtsnt inh Đtsnt ạhzxb i làudam hai ngưbktk ờnkxj i trípdwd dũosbj ng song toàudam n. Chàudam ng muốtyke n mờnkxj i ra làudam m quan, hầrozx u tổhwpr chứontu c thàudam nh phủkhqd Lĩzjtg nh Nam côzvjg ng nhưbktk mộjeoc t triềudam u đjzki ìbktk nh con. Khôzvjg ng ngờnkxj thárwwa i thúxrlc Nhâhqqx m Diêkmwh n lạhzxb i bárwwa o cárwwa o rằfwqd ng Đtsnt àudam o, Đtsnt inh làudam hai đjzki ầrozx u trộjeoc m đjzki uôzvjg i cưbktk ớvxec p, y xin Nghiêkmwh m mang quâhqqx n tiểosbj u trừbktk . Chàudam ng vộjeoc i đjzki iềudam u quâhqqx n từbktk Giao-chỉcmir vàudam o Cửlmik u-châhqqx n đjzki ểosbj dẹhaui p giặdyio c.
Nhưbktk ng giữhzuz a đjzki êkmwh m khuya, chàudam ng gặdyio p Thiềudam u Hoa, Đtsnt àudam o Kỳhmih . Chàudam ng làudam ngưbktk ờnkxj i văingd n võfcvs kiêkmwh m toàudam n, lạhzxb i ởzvjg đjzki ịontu a vịontu cao, thưbktk ờnkxj ng mơeitz màudam ng mộjeoc t bófwqd ng giai nhâhqqx n ôzvjg n nhu văingd n nhãvxec màudam phảpmje i biếjeoc t võfcvs thuậhqqx t. Chàudam ng đjzki ưbktk ợlufl c mai mốtyke i cho khôzvjg ng biếjeoc t bao nhiêkmwh u tiểosbj u thưbktk con chárwwa u quan lạhzxb i trong cárwwa c phủkhqd Thárwwa i-thúxrlc . Ngặdyio t mộjeoc t đjzki iềudam u ngưbktk ờnkxj i biếjeoc t võfcvs thìbktk thôzvjg kệkhqd ch, cụxrlc c súxrlc c; ngưbktk ờnkxj i đjzki ọlbbi c sárwwa ch ôzvjg n nhu thìbktk lạhzxb i mềudam m yếjeoc u, khôzvjg ng thểosbj cùkjuu ng luậhqqx n bàudam n võfcvs côzvjg ng, phi ngựdyio a lêkmwh n núxrlc i, xuốtyke ng biểosbj n, bôzvjg n ba giang hồzhkx . Nay bỗoilc ng nhiêkmwh n gặdyio p nhan sắvxec c tuyệkhqd t thếjeoc củkhqd a Hoàudam ng Thiềudam u Hoa vớvxec i vẻvvio ôzvjg n nhu văingd n nhãvxec , võfcvs côzvjg n khôzvjg ng kégbwt m gìbktk Nghiêkmwh m. Trong ófwqd c Nghiêkmwh m hiệkhqd n lêkmwh n mốtyke i tìbktk nh lãvxec ng mạhzxb n giữhzuz a Mỵhwpr Châhqqx u, Trọlbbi ng Thuỷuijy thuởzvjg nàudam o. Cho nêkmwh n giữhzuz a lúxrlc c phủkhqd Thárwwa i-thúxrlc bịontu đjzki ốtyke t phárwwa , Thárwwa i-thúxrlc hoang mang, nhờnkxj Nghiêkmwh m đjzki em quâhqqx n cứontu u việkhqd n, màudam Nghiêkmwh m cứontu chầrozx n chờnkxj .
Nghiêkmwh m vờnkxj đjzki ấwwti u vớvxec i Thiềudam u Hoa đjzki ểosbj biếjeoc t võfcvs côzvjg ng nàudam ng hơeitz n làudam đjzki árwwa nh thựdyio c tìbktk nh. Cảpmje nh Thiềudam u Hoa e lệkhqd , còxakz n Đtsnt àudam o Kỳhmih thìbktk mồzhkx m năingd m, miệkhqd ng mưbktk ờnkxj i liếjeoc ng thoắvxec ng, gầrozx n nhưbktk ngỏxuas ývtag ghégbwt p Nghiêkmwh m vớvxec i sưbktk tỷuijy củkhqd a y khiếjeoc n hồzhkx n phárwwa ch Nghiêkmwh m nhưbktk ngâhqqx y, nhưbktk dạhzxb i. Khi từbktk biệkhqd t, Đtsnt àudam o Kỳhmih còxakz n cưbktk ớvxec p nhárwwa nh hoa cúxrlc c bằfwqd ng vàudam ng trêkmwh n márwwa i tófwqd c Thiềudam u Hoa tặdyio ng Nghiêkmwh m, khiếjeoc n Nghiêkmwh m lâhqqx ng lâhqqx ng nhưbktk muốtyke n bay bổhwpr ng lêkmwh n cao. Nghiêkmwh m đjzki eo càudam nh hoa đjzki ófwqd trưbktk ớvxec c ngựdyio c.
Nay nghe Đtsnt àudam o phu nhâhqqx n hỏxuas i Nghiêkmwh m ởzvjg đjzki ịontu a vịontu trêkmwh n hay dưbktk ớvxec i Thárwwa i-thúxrlc Cửlmik u-châhqqx n thìbktk Nghiêkmwh m khôzvjg ng biếjeoc t trảpmje lờnkxj i sao? Nghiêkmwh m biếjeoc t bàudam làudam sưbktk mẫtyke u củkhqd a Thiềudam u Hoa, vìbktk thầrozx n nêkmwh n nểosbj câhqqx y đjzki a. Nghiêkmwh m khôzvjg ng dárwwa m vôzvjg lễjeoc .
Nghiêkmwh m khiêkmwh m tốtyke n đjzki árwwa p:
– Khôzvjg ng dárwwa m, vãvxec n bốtyke i làudam Lĩzjtg nh Nam côzvjg ng, trấwwti n nhậhqqx m toàudam n vùkjuu ng Lĩzjtg nh Nam. Còxakz n Nhâhqqx m Diêkmwh n làudam chúxrlc a tểosbj vùkjuu ng Cửlmik u-châhqqx n.
Đtsnt àudam o phu nhâhqqx n thấwwti y trêkmwh n ngựdyio c Nghiêkmwh m càudam i bôzvjg ng hoa củkhqd a Thiềudam u Hoa, bàudam kinh sợlufl : Khôzvjg ng biếjeoc t Thiềudam u Hoa vàudam Đtsnt àudam o Kỳhmih cófwqd mệkhqd nh hệkhqd nàudam o khôzvjg ng?
Bàudam run run hỏxuas i:
– Nghiêkmwh m tưbktk ớvxec ng quâhqqx n, chẳlufl ng hay tưbktk ớvxec ng quâhqqx n cófwqd gặdyio p tệkhqd đjzki ồzhkx Thiềudam u Hoa vàudam khuyểosbj n tửlmik Đtsnt àudam o Kỳhmih ?
Nghiêkmwh m Sơeitz n đjzki árwwa p:
– Trưbktk ớvxec c đjzki âhqqx y hai giờnkxj , vãvxec n bốtyke i cófwqd gặdyio p mộjeoc t tiểosbj u anh hùkjuu ng, võfcvs côzvjg ng cựdyio c cao, nghịontu luậhqqx n nhưbktk gưbktk ơeitz m treo, thựdyio c làudam Hạhzxb ng Thárwwa c tárwwa i sinh. Bêkmwh n cạhzxb nh đjzki ófwqd làudam mộjeoc t vịontu thiêkmwh n kim tiểosbj u thưbktk , nhan sắvxec c tuyệkhqd t thếjeoc . Vãvxec n bốtyke i cófwqd qua lạhzxb i mấwwti y chiêkmwh u vớvxec i hai vịontu đjzki ófwqd . Đtsnt ưbktk ợlufl c hai vịontu nhưbktk ờnkxj ng đjzki ưbktk ờnkxj ng cho đjzki i.
Đtsnt àudam o phu nhâhqqx n tuổhwpr i đjzki ãvxec ngoàudam i 40, bàudam cùkjuu ng chồzhkx ng dạhzxb y dỗoilc trêkmwh n trăingd m đjzki ệkhqd tửlmik vừbktk a nam vừbktk a nữhzuz , nêkmwh n bàudam rấwwti t ràudam nh tâhqqx m lývtag tuổhwpr i trẻvvio . Bàudam thấwwti y Nghiêkmwh m Sơeitz n rõfcvs ràudam ng thắvxec ng mìbktk nh, chỉcmir cầrozx n trởzvjg tay làudam bắvxec t đjzki ưbktk ợlufl c ôzvjg ng bàudam cùkjuu ng Đtsnt inh Đtsnt ạhzxb i. Thếjeoc màudam y khôzvjg ng bắvxec t, cũosbj ng khôzvjg ng cho Song-quárwwa i ra tay. Y còxakz n nófwqd i năingd ng lễjeoc đjzki ộjeoc vớvxec i bàudam . Bàudam biếjeoc t y cófwqd tìbktk nh ývtag vớvxec i Thiềudam u Hoa. Bàudam biếjeoc t Thiềudam u Hoa khôzvjg ng bịontu giếjeoc t, cũosbj ng khôzvjg ng bịontu bắvxec t. Nếjeoc u nàudam ng bịontu bắvxec t, thìbktk việkhqd c gìbktk Nghiêkmwh m Sơeitz n phảpmje i mêkmwh mẫtyke n đjzki eo bôzvjg ng hoa bêkmwh n mìbktk nh?
Bàudam thấwwti y Nghiêkmwh m thựdyio c tìbktk nh, cũosbj ng khôzvjg ng muốtyke n khárwwa ch sárwwa o nữhzuz a:
– Nghiêkmwh m tưbktk ớvxec ng quâhqqx n bảpmje o tệkhqd đjzki ồzhkx vàudam khuyểosbj n tửlmik nhưbktk ờnkxj ng cho ngàudam i ưbktk ? Thựdyio c ra ngàudam i đjzki ãvxec tha cho chúxrlc ng thìbktk đjzki úxrlc ng hơeitz n.
Phu nhâhqqx n ngừbktk ng mộjeoc t chúxrlc t rồzhkx i nófwqd i mộjeoc t mìbktk nh:
– Thựdyio c làudam châhqqx n tàudam i, lạhzxb i thêkmwh m nhũosbj n nhặdyio n nữhzuz a, sựdyio nghiệkhqd p tưbktk ớvxec ng quâhqqx n sau khôzvjg ng phảpmje i nhỏxuas .
Bâhqqx y giờnkxj thuyềudam n đjzki ãvxec ra khỏxuas i khárwwa xa, Nghiêkmwh m Sơeitz n chắvxec p tay várwwa i ôzvjg ng bàudam Đtsnt àudam o Thếjeoc Kiệkhqd t, rồzhkx i nhảpmje y ùkjuu m xuốtyke ng biểosbj n bơeitz i vàudam o bờnkxj . Còxakz n Phong-châhqqx u song quárwwa i túxrlc m lấwwti y Trịontu nh Quang:
– Ta vìbktk Nghiêkmwh m tưbktk ớvxec ng quâhqqx n, khôzvjg ng gâhqqx y hấwwti n vớvxec i Đtsnt àudam o trang nữhzuz a, nhưbktk ng têkmwh n nàudam y phảpmje i chèzvjg o mủkhqd ng đjzki ưbktk a ta vàudam o bờnkxj .
Trịontu nh Quang kếjeoc t luậhqqx n:
– Trêkmwh n thuyềudam n hảpmje i quâhqqx n cófwqd chiếjeoc c mủkhqd ng nỏxuas , ta phảpmje i chởzvjg song quárwwa i vàudam o bờnkxj . Tớvxec i bờnkxj Vũosbj Hỷuijy túxrlc m lấwwti y ta, liệkhqd ng lêkmwh n khôzvjg ng rồzhkx i đjzki árwwa nh mộjeoc t chưbktk ởzvjg ng. Ta ngấwwti t xỉcmir u khôzvjg ng biếjeoc t gìbktk nữhzuz a, cho tớvxec i lúxrlc c sưbktk muộjeoc i lạhzxb i cứontu u.
Kểosbj chuyệkhqd n xong, Trịontu nh Quang mệkhqd t quárwwa , nằfwqd m ngủkhqd thiếjeoc p đjzki i. Nhưbktk ng Thiềudam u Hoa lạhzxb i mơeitz màudam ng, hìbktk nh ảpmje nh Nghiêkmwh m Sơeitz n tuấwwti n mãvxec , uy dũosbj ng hiệkhqd n lêkmwh n trưbktk ớvxec c mắvxec t nàudam ng.
(Phan Chu Trinh, Chí
Nghĩ
Giang-sơ
Lạ
Tuy già
Toá
Đ
Phạ
– Kì
Ghi chú
Vị
Hai bê
Có
Theo sá
Hoà
– Cá
Phạ
– Đ
Trờ
Ngô
Phạ
– Con dẫ
Thiề
– Cá
Ô
– Đ
Thiề
– Thư
Đ
Hoà
– Tiể
Đ
– Bố
Hoà
– Tiể
Đ
– Ngà
Đ
– Chị
Đ
– Chị
Thiề
– Thư
Phạ
Anh hù
Khi cuộ
Chá
– Triệ
Triệ
– Tư
Cao Nỗ
– Tô
Bê
– Ta muố
Y cở
Quâ
Cao Nỗ
Quâ
Bâ
Hầ
– Triệ
Mũ
Hầ
– Ta bắ
Mũ
Hầ
– Ta bắ
Hầ
Quâ
Phạ
– Khi gặ
Phạ
Phạ
– Bá
Đ
– Nế
Đ
– Hay là
Nó
– Chắ
Nó
– Đ
Nó
– Xin sư
Phạ
Ghi chú
Cao Nỗ
“Chế
Số
Cao Nỗ
1. Đ
2. Đ
3. Đ
4. Tể
Sau khi Vạ
Niê
Hiệ
1. Đ
2. Đ
“Tô
Loa thà
Nghĩ
Só
Thà
Thờ
(Chi tiế
3. Đ
Mỹ
Du du vạ
Cổ
Chung bấ
Tạ
Giao-châ
Dằ
Ngư
Thự
Tà
Đ
Bắ
4. Đ
Tà
Việ
Lĩ
Đ
Thiê
Đ
Bắ
Đ
Bắ
Bắ
Bắ
Bắ
Ngọ
Tà
Giao-châ
Thủ
Thá
Tụ
Nê
Ngô
Hố
Khô
– Thô
Hoà
Về
– Cao nhâ
Bì
Phạ
– Thì
Nguyê
Phạ
Vũ
– Phạ
Phạ
– Hai vị
Phư
– Nế
Phạ
– Có
Song ô
– Phạ
Vũ
– Tiê
Đ
Phư
– Hai ngư
Hoà
– Đ
Dứ
– Quả
Nó
Hai ngư
Phạ
– Sư
Đ
Khoả
Đ
Vũ
Nó
– Ta có
Nó
– Ngừ
Thiề
Đ
– Hai vị
Vũ
– Chê
Đ
– Tô
Phư
– Cứ
– Bâ
Vũ
– Nế
Đ
– Vậ
Vũ
Y phó
– Chiê
Y vừ
Y quá
– Ngư
Đ
– Ngư
Vũ
– Đ
Kỳ
– Thế
Hỷ
– Đ
Y phó
– Hai chiê
Vũ
– Trậ
Đ
– Cò
Nó
Thế
Bố
Vũ
– Phụ
Đ
– Phụ
Đ
– Phụ
Vũ
– Dĩ
Kỳ
– Ta khô
Vũ
– Ta chỉ
Nó
Nà
– Oà
Miệ
Phư
– Khá
Chiê
Thị
– Giỏ
Thiề
Nguyê
Phư
– Kể
Vè
– Tiể
...
Ngoà
Phạ
– Hai quá
Hai ngư
Phạ
– Việ
Mộ
– Chú
Phạ
– Phong-châ
Mọ
Đ
Trị
– Sư
– Bị
Quang ngạ
– Là
– Phong-châ
Thiề
Trị
– Sư
Phạ
Ă
– Sư
Trị
“...Ta tuâ
Ta kê
– Sư
Sư
Thiề
Trị
– Sư
– Nó
– Phong-châ
Tấ
Phạ
– Phong-châ
Trị
“...Sư
– Tư
Sư
– Thì
Ngư
Sư
– Thì
Nguyê
Nghiê
Nghiê
Như
Nghiê
Nay nghe Đ
Nghiê
– Khô
Đ
Bà
– Nghiê
Nghiê
– Trư
Đ
Bà
– Nghiê
Phu nhâ
– Thự
Bâ
– Ta vì
Trị
– Trê
Kể
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
