Tốtzay ng cung bícjzt sửojyo ---- -
Thuậdajj n-Tôatxn ng khôatxn ng hiểcfui u nhiềqupa u vềqupa võketr côatxn ng Tâvqhw y-vu. Nósghg hỏnpbl i Tựdgbm -Mai:
- Anh sáxufi u! Anh thửojyo đuwge oáxufi n xem ai sẽzqrk thắiyuj ng.
- Hiệqupa n khósghg cósghg thểcfui đuwge oáxufi n kếiyuj t quảhhfn đuwge i vềqupa đuwge âvqhw u. Hai ngưxgif ờdvkh i chỉzqrk họheas c quyềqupa n, chưxgif a luyệqupa n khícjzt côatxn ng, thàxjhi nh ra khôatxn ng pháxufi t chưxgif ởcurg ng đuwge ưxgif ợtzmt c. Thắiyuj ng hay bạrwks i đuwge ềqupa u trôatxn ng vàxjhi o sứsrqb c lựdgbm c cảhhfn .
Lưxgif u Tưxgif ờdvkh ng đuwge áxufi nh liềqupa n bốtzay n quyềqupa n nhưxgif bãyoyd o táxufi p. Vi Chấxsqd n lui lạrwks i tráxufi nh đuwge ưxgif ởcurg c hai quyềqupa n. Đudof ếiyuj n quyềqupa n thứsrqb ba, bắiyuj t buộggqp c y phảhhfn i dùudgy ng cưxgif ớfimg c đuwge ỡkqhm . Bốtzay p mộggqp t tiếiyuj ng, quyềqupa n đuwge áxufi nh trúaybb ng gốtzay i. Đudof au quáxufi , y nhảhhfn y lùudgy i bưxgif ớfimg c nữcurg a tớfimg i mécbsd p đuwge àxjhi i. Lưxgif u Tưxgif ờdvkh ng đuwge áxufi nh tiếiyuj p mộggqp t quyềqupa n nhưxgif vũfimg bãyoyd o. Thìcurg nh lìcurg nh Vi Chấxsqd n trầkqhm m ngưxgif ờdvkh i xuốtzay ng, luồfxgg n qua náxufi ch Lưxgif u Tưxgif ờdvkh ng, rồfxgg i quay lạrwks i đuwge ẩeuxg y mộggqp t cáxufi i. Lưxgif u Tưxgif ờdvkh ng ngãyoyd lộggqp n xuốtzay ng đuwge àxjhi i.
Cửojyo tọheas a vỗdzxd tay hoan hôatxn . Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c tuyêraxy n bốtzay :
- Theo thểcfui lệqupa , ứsrqb ng viêraxy n Vi Chấxsqd n thắiyuj ng trậdajj n đuwge ầkqhm u.
Lưxgif u Tưxgif ờdvkh ng đuwge ãyoyd lêraxy n đuwge àxjhi i. Vi Chấxsqd n tiếiyuj n đuwge ếiyuj n ôatxn m lấxsqd y Lưxgif u Tưxgif ờdvkh ng:
- Đudof ằodgz ng ýhflw ngãyoyd cósghg đuwge au lắiyuj m khôatxn ng? Xin lỗdzxd i nhécbsd .
- Khôatxn ng đuwge au cho lắiyuj m. Mìcurg nh chịyqnh u phụjafg c đuwge ấxsqd y.
Nósghg i rồfxgg i cưxgif ờdvkh i. Cảhhfn hai ứsrqb ng viêraxy n dắiyuj t nhau xuốtzay ng đuwge àxjhi i, phơheas i phớfimg i nhưxgif cuộggqp c dạrwks o chơheas i. Nếiyuj u khôatxn ng xem tậdajj n mắiyuj t, đuwge ốtzay ai cósghg thểcfui tin rằodgz ng mớfimg i đuwge âvqhw y hai ngưxgif ờdvkh i dùudgy ng hếiyuj t sứsrqb c lựdgbm c đuwge ấxsqd m đuwge áxufi nhau.
Quan kháxufi ch kinh ngạrwks c:
- Võketr đuwge ạrwks o Bắiyuj c-biêraxy n cao thựdgbm c. Hai trẻnhon đuwge ấxsqd u vớfimg i nhau màxjhi nhưxgif anh em tậdajj p dưxgif ợtzmt t vậdajj y. Tưxgif ơheas ng lai chúaybb ng khôatxn ng tầkqhm m thưxgif ờdvkh ng.
Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c xưxgif ớfimg ng:
- Mờdvkh i hai ứsrqb ng viêraxy n Lêraxy Thuậdajj n-Tôatxn ng, Yêraxy n Đudof ạrwks t lêraxy n đuwge àxjhi i.
Yêraxy n Đudof ạrwks t vọheas t ngưxgif ờdvkh i lêraxy n đuwge àxjhi i nhưxgif con écbsd n. Khi còfxgg n lơheas lửojyo ng trêraxy n khôatxn ng nósghg đuwge ãyoyd chắiyuj p tay hưxgif ớfimg ng cửojyo toạrwks váxufi i ba váxufi i. Thấxsqd y võketr côatxn ng Yêraxy n Đudof ạrwks t cao hơheas n Lưxgif u Tưxgif ờdvkh ng, Vi Châvqhw n quáxufi xa, dâvqhw n chúaybb ng vỗdzxd tay hoan hôatxn vang dậdajj y.
Lêraxy Thuậdajj n-Tôatxn ng khoan thai lêraxy n đuwge àxjhi i. Nósghg chắiyuj p tay váxufi i bốtzay n phícjzt a, rồfxgg i đuwge ứsrqb ng thủhflw thếiyuj . Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c hôatxn :
- Xuấxsqd t chiêraxy u.
Lêraxy Thuậdajj n-Tôatxn ng pháxufi t mộggqp t chiêraxy u Thiêraxy n-vưxgif ơheas ng chưxgif ởcurg ng, màxjhi Lêraxy Vădajj n dạrwks y nósghg , hai tay chắiyuj p lạrwks i nhưxgif hàxjhi nh lễojyo :
- Lêraxy Thuậdajj n-Tôatxn ng đuwge ệqupa tửojyo pháxufi i Mêraxy -linh xin tưxgif ơheas ng kiếiyuj n Yêraxy n huynh.
Yêraxy n Đudof ạrwks t khôatxn ng nhâvqhw n nhưxgif ợtzmt ng, nósghg xuấxsqd t mộggqp t chiêraxy u Võketr -đuwge ang chưxgif ởcurg ng đuwge áxufi nh thẳojyo ng vàxjhi o mặtjam t Thuậdajj n-Tôatxn ng, cửojyo chỉzqrk cựdgbm c kỳewtw vôatxn lễojyo .
Thuậdajj n-Tôatxn ng lùudgy i mộggqp t bưxgif ớfimg c, tay phảhhfn i nósghg khoanh tròfxgg n. Tay tráxufi i đuwge áxufi nh thẳojyo ng. Đudof ósghg làxjhi chiêraxy u Loa-thàxjhi nh nguyệqupa t ảhhfn nh củhflw a Cửojyo u-châvqhw n chưxgif ởcurg ng. Hai chưxgif ởcurg ng chạrwks m nhau đuwge ếiyuj n binh mộggqp t tiếiyuj ng. Cảhhfn hai lảhhfn o đuwge ảhhfn o lui lạrwks i nhìcurg n nhau.
Dưxgif ớfimg i đuwge àxjhi i Lêraxy Vădajj n cau màxjhi y:
- Khósghg quáxufi , côatxn ng lựdgbm c têraxy n nàxjhi y bỏnpbl xa bọheas n Quáxufi ch Quỳewtw , ngang vớfimg i Triệqupa u Tiếiyuj t. Khôatxn ng biếiyuj t Thuậdajj n-Tôatxn ng cósghg đuwge ưxgif ơheas ng nổraxy i khôatxn ng?
Đudof áxufi nh đuwge ếiyuj n chiêraxy u thứsrqb mưxgif ờdvkh i, thìcurg nh lìcurg nh Thuậdajj n-Tôatxn ng lùudgy i lạrwks i, pháxufi t mộggqp t chiêraxy u trong Côatxn i-sơheas n chưxgif ởcurg ng pháxufi p. Châvqhw n từbqgb Càxjhi n vịyqnh bưxgif ớfimg c sang Tốtzay n vịyqnh . Yêraxy n Đudof ạrwks t khôatxn ng biếiyuj t gìcurg vềqupa pho quyềqupa n nàxjhi y, y vung tay đuwge ỡkqhm . Binh mộggqp t tiếiyuj ng, mắiyuj t nósghg đuwge ổraxy lửojyo a, châvqhw n tay bảhhfn i hoảhhfn i nhưxgif ngưxgif ờdvkh i đuwge ósghg i, lồfxgg ng ngựdgbm c muốtzay n nổraxy tung ra. Nósghg nhảhhfn y lui liềqupa n ba bưxgif ớfimg c, trốtzay mắiyuj t nhìcurg n đuwge ốtzay i thủhflw .
Thuậdajj n-Tôatxn ng tuyệqupa t khôatxn ng ngờdvkh quyềqupa n pháxufi p Tựdgbm -Mai dạrwks y nósghg lạrwks i linh nghiệqupa m đuwge ếiyuj n thếiyuj . Nósghg ngâvqhw y ngưxgif ờdvkh i ra nhìcurg n đuwge ốtzay i thủhflw .
Tựdgbm -Mai vỗdzxd đuwge ùudgy i than:
- Trờdvkh i ơheas i! Nếiyuj u Thuậdajj n-Tôatxn ng đuwge áxufi nh tiếiyuj p chiêraxy u Sơheas n-trung hoa lạrwks c, châvqhw n từbqgb Tốtzay n bưxgif ớfimg c sang Chấxsqd n thìcurg têraxy n Yêraxy n Đudof ạrwks t ắiyuj t bay xuốtzay ng đuwge àxjhi i rồfxgg i.
Thuậdajj n-Tôatxn ng thuậdajj n tay pháxufi t mộggqp t chiêraxy u trong Côatxn i-sơheas n quyềqupa n pháxufi p cósghg kếiyuj t quảhhfn . Nósghg đuwge áxufi nh liềqupa n hai chiêraxy u, trong khi châvqhw n từbqgb Ly bưxgif ớfimg c sang Khôatxn n vịyqnh . Binh, binh. Yêraxy n Đudof ạrwks t rung đuwge ộggqp ng toàxjhi n thâvqhw n. Nósghg lùudgy i liềqupa n hai bưxgif ớfimg c. Thuậdajj n-Tôatxn ng đuwge áxufi nh tiếiyuj p ba chiêraxy u. Yêraxy n Đudof ạrwks t lạrwks i lùudgy i ba bưxgif ớfimg c nữcurg a.
Lêraxy Vădajj n than:
- Khổraxy quáxufi anh Tôatxn ng chưxgif a hiểcfui u hếiyuj t Dịyqnh ch-lýhflw , nêraxy n cứsrqb chiêraxy u mộggqp t, chiêraxy u mộggqp t đuwge áxufi nh ra. Giữcurg a hai chiêraxy u cósghg khoảhhfn ng trốtzay ng, thàxjhi nh ra chỉzqrk làxjhi m cho Yêraxy n Đudof ạrwks t bốtzay i rốtzay i, màxjhi khôatxn ng hạrwks đuwge ưxgif ợtzmt c nósghg . Giáxufi anh ấxsqd y biếiyuj t biếiyuj n hoáxufi chiêraxy u nọheas nốtzay i liềqupa n chiêraxy u kia nhưxgif mâvqhw y trôatxn i, nhưxgif nưxgif ớfimg c chảhhfn y, thìcurg mưxgif ờdvkh i têraxy n Yêraxy n Đudof ạrwks t kia cũfimg ng bỏnpbl mạrwks ng rồfxgg i. Cơheas chừbqgb ng nàxjhi y, nósghg phảhhfn n côatxn ng đuwge ếiyuj n nơheas i rồfxgg i.
Đudof ếiyuj n chiêraxy u thứsrqb mưxgif ờdvkh i hai, thìcurg nh lìcurg nh Yêraxy n Đudof ạrwks t tung ra mộggqp t chưxgif ởcurg ng. Bìcurg nh mộggqp t tiếiyuj ng, Thuậdajj n-Tôatxn ng choáxufi ng váxufi ng bậdajj t lui, châvqhw n tay nósghg cảhhfn m thấxsqd y vôatxn lựdgbm c. Nósghg còfxgg n đuwge ang hoảhhfn ng hốtzay t, Yêraxy n Đudof ạrwks t khôatxn ng nhâvqhw n nhưxgif ợtzmt ng, nósghg lạrwks i đuwge áxufi nh liềqupa n bốtzay n chiêraxy u. Thuậdajj n-Tôatxn ng vẫtjam n dùudgy ng Côatxn i-sơheas n quyềqupa n đuwge ỡkqhm . Cứsrqb sau mỗdzxd i lầkqhm n đuwge ỡkqhm , nósghg cảhhfn m thấxsqd y châvqhw n khícjzt mấxsqd t đuwge i mộggqp t phầkqhm n.
Tựdgbm -Mai hỏnpbl i Lêraxy Vădajj n:
- Càxjhi chớfimg n. Em cósghg biếiyuj t Yêraxy n-Đudof ạrwks t dùudgy ng võketr côatxn ng gìcurg khôatxn ng?
Lêraxy Vădajj n cau màxjhi y:
- Võketr côatxn ng Liêraxy u-Đudof ôatxn ng. Võketr -đuwge ang thuộggqp c danh môatxn n chícjzt nh pháxufi i Hoa-hạrwks , tạrwks i sao Yêraxy n Đudof ạrwks t lạrwks i biếiyuj t võketr côatxn ng Liêraxy u-Đudof ôatxn ng?
Nghe Lêraxy Vădajj n nósghg i, Tựdgbm -Mai kinh hãyoyd i, vìcurg nósghg nhớfimg lạrwks i truyệqupa n cũfimg :
- Hồfxgg i Bảhhfn o-Hòfxgg a, Mỹcfui -Linh tớfimg i Thiêraxy n-trưxgif ờdvkh ng. Bốtzay mìcurg nh giảhhfn ng vềqupa sựdgbm kháxufi c biệqupa t củhflw a thầkqhm n côatxn ng Yêraxy n-lãyoyd ng vớfimg i cáxufi c pháxufi i kháxufi c. Bốtzay mìcurg nh cósghg nósghg i: Thầkqhm n côatxn ng Yêraxy n-Lãyoyd ng hơheas i giốtzay ng nộggqp i côatxn ng pháxufi i Liêraxy u-Đudof ôatxn ng. Thầkqhm n côatxn ng Yêraxy n-Lãyoyd ng chỉzqrk hoáxufi giảhhfn i, cùudgy ng húaybb t côatxn ng lựdgbm c đuwge ốtzay i thủhflw khi đuwge ốtzay i thủhflw đuwge áxufi nh mìcurg nh. Còfxgg n nộggqp i côatxn ng Liêraxy u-Đudof ôatxn ng thìcurg khôatxn ng thếiyuj , nósghg làxjhi m tiêraxy u táxufi n côatxn ng lựdgbm c đuwge ốtzay i thủhflw , rồfxgg i truyềqupa n đuwge ộggqp c tốtzay vàxjhi o ngưxgif ờdvkh i. Cơheas chừbqgb ng nàxjhi y Thuậdajj n-Tôatxn ng nguy đuwge ếiyuj n nơheas i rồfxgg i.
Yêraxy n Đudof ạrwks t dồfxgg n Thuậdajj n-Tôatxn ng tớfimg i cuốtzay i đuwge àxjhi i bằodgz ng mưxgif ờdvkh i chiêraxy u kháxufi c nhau. Đudof ếiyuj n chiêraxy u thứsrqb mưxgif ờdvkh i mộggqp t, y dùudgy ng tấxsqd t cảhhfn bìcurg nh sinh côatxn ng lựdgbm c đuwge áxufi nh mộggqp t chiêraxy u nhưxgif sécbsd t nổraxy , hy vọheas ng đuwge ẩeuxg y đuwge ốtzay i thủhflw xuốtzay ng đuwge àxjhi i.
Cáxufi o chếiyuj t ba nădajj m quay đuwge ầkqhm u vềqupa núaybb i. Con ngưxgif ờdvkh i họheas c võketr cũfimg ng thếiyuj , khi gặtjam p nguy cấxsqd p, thưxgif ờdvkh ng phảhhfn n ứsrqb ng tựdgbm nhiêraxy n. Tựdgbm nhiêraxy n thìcurg chiêraxy u sốtzay mìcurg nh xửojyo dụjafg ng hàxjhi ng ngàxjhi y sẽzqrk xuấxsqd t ra. Trong lúaybb c Thuậdajj n-Tôatxn ng gặtjam p nguy hiểcfui m, tícjzt nh mệqupa nh nhưxgif treo trêraxy n sợtzmt i tósghg c, nósghg pháxufi t bừbqgb a mộggqp t chiêraxy u đuwge ỡkqhm . Chiêraxy u đuwge ósghg làxjhi Loa-thàxjhi nh nguyệqupa t ảhhfn o gốtzay c thuộggqp c Cửojyo u-châvqhw n. Bìcurg nh! Mộggqp t thâvqhw n ngưxgif ờdvkh i bay bổraxy ng lêraxy n cao, rơheas i xuốtzay ng giữcurg a đuwge àxjhi i. Ai cũfimg ng tưxgif ởcurg ng ngưxgif ờdvkh i đuwge ósghg làxjhi Thuậdajj n-Tôatxn ng, khôatxn ng ngờdvkh làxjhi Yêraxy n Đudof ạrwks t.
Thuậdajj n-Tôatxn ng vừbqgb a đuwge ịyqnh nh đuwge áxufi nh tiếiyuj p chiêraxy u nữcurg a, thìcurg cósghg tiếiyuj ng chiêraxy ng báxufi o hiệqupa u đuwge ãyoyd đuwge ưxgif ợtzmt c nădajj m mưxgif ơheas i hiệqupa p. Hai bêraxy n hưxgif u chiếiyuj n.
Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c dơheas tay nósghg i:
- Đudof úaybb ng luậdajj t lệqupa , hai bêraxy n đuwge ấxsqd u vớfimg i nhau đuwge ưxgif ợtzmt c nădajj m mưxgif ơheas i hiệqupa p. Tạrwks m nghỉzqrk nửojyo a giờdvkh rồfxgg i táxufi i đuwge ấxsqd u.
Thuậdajj n-Tôatxn ng xuốtzay ng đuwge àxjhi i. Lêraxy Vădajj n thoa bósghg p cáxufi c bắiyuj p thịyqnh t cho nósghg . Trong khi Tựdgbm -Mai dặtjam n:
- Phảhhfn i chúaybb ýhflw lắiyuj m mớfimg i đuwge ưxgif ợtzmt c. Mìcurg nh cósghg hai loạrwks i võketr côatxn ng khắiyuj c chếiyuj vớfimg i Yêraxy n Đudof ạrwks t. Khi thấxsqd y Yêraxy n Đudof ạrwks t dùudgy ng võketr côatxn ng Võketr -đuwge ang thìcurg mìcurg nh dùudgy ng Côatxn i-sơheas n quyềqupa n pháxufi p. Còfxgg n khi thấxsqd y nósghg dùudgy ng võketr côatxn ng Liêraxy u-Đudof ôatxn ng thìcurg mìcurg nh dùudgy ng võketr côatxn ng Mêraxy -linh. Bấxsqd t cứsrqb trưxgif ờdvkh ng hợtzmt p nàxjhi o, mìcurg nh cũfimg ng phảhhfn i đuwge áxufi nh nósghg mộggqp t chiêraxy u. Khi nósghg bịyqnh mộggqp t chiêraxy u khắiyuj c chếiyuj , ắiyuj t cădajj n bảhhfn n bịyqnh tuyệqupa t. Bấxsqd y giờdvkh mìcurg nh phảhhfn i đuwge áxufi nh liêraxy n tiếiyuj p nhưxgif sósghg ng vỗdzxd , nhưxgif núaybb i lởcurg , nhưxgif bădajj ng tan, nhưxgif mâvqhw y trôatxn i, ắiyuj t nósghg bịyqnh hạrwks liềqupa n.
Nósghg i rồfxgg i nósghg giảhhfn ng chi tiếiyuj t cáxufi ch biếiyuj n từbqgb Côatxn i-sơheas n quyềqupa n pháxufi p sang Mêraxy -linh quyềqupa n pháxufi p. Nósghg giảhhfn ng đuwge ưxgif ợtzmt c mộggqp t lầkqhm n, đuwge ang đuwge ịyqnh nh giảhhfn ng tiếiyuj p vềqupa phưxgif ơheas ng pháxufi p từbqgb biếiyuj n từbqgb võketr côatxn ng Mêraxy -linh sang quyềqupa n pháxufi p Côatxn i-sơheas n, thìcurg chiêraxy ng báxufi o hiệqupa u trậdajj n thứsrqb nhìcurg .
Lầkqhm n nàxjhi y đuwge ãyoyd cósghg kinh nghiệqupa m, Thuậdajj n-Tôatxn ng xuấxsqd t chiêraxy u trưxgif ớfimg c bằodgz ng Côatxn i-sơheas n quyềqupa n pháxufi p. Yêraxy n Đudof ạrwks t thấxsqd y chiêraxy u sốtzay củhflw a Thuậdajj n-Tôatxn ng hung hiểcfui m lạrwks thưxgif ờdvkh ng, lạrwks i khắiyuj c chếiyuj vớfimg i võketr côatxn ng củhflw a nósghg . Nósghg kinh hoảhhfn ng lùudgy i lạrwks i mộggqp t bưxgif ớfimg c tráxufi nh đuwge òfxgg n. Thuậdajj n-Tôatxn ng khôatxn ng nhâvqhw n nhưxgif ợtzmt ng tiếiyuj n lêraxy n đuwge áxufi nh liềqupa n ba chiêraxy u. Yêraxy n Đudof ạrwks t đuwge ỡkqhm đuwge ưxgif ợtzmt c hai chiêraxy u, đuwge ếiyuj n chiêraxy u thứsrqb ba nósghg đuwge ẩeuxg y ra mộggqp t chiêraxy u Liêraxy u-Đudof ôatxn ng. Bìcurg nh mộggqp t tiếiyuj ng, Thuậdajj n-Tôatxn ng bậdajj t lui liềqupa n ba bưxgif ớfimg c. Nósghg cảhhfn m thấxsqd y châvqhw n khícjzt bịyqnh biếiyuj n mấxsqd t.
Đudof ãyoyd cósghg kinh nghiệqupa m, nósghg mưxgif ợtzmt n đuwge àxjhi lui lạrwks i. Trong khi Yêraxy n Đudof ạrwks t truy kícjzt ch bằodgz ng hai chiêraxy u Liêraxy u-Đudof ôatxn ng. Thuậdajj n-Tôatxn ng pháxufi t chiêraxy u Hảhhfn i-triềqupa u lãyoyd ng lãyoyd ng. Bìcurg nh mộggqp t tiếiyuj ng Yêraxy n Đudof ạrwks t cảhhfn m thấxsqd y trờdvkh i long đuwge ấxsqd tt lởcurg , tai ùudgy đuwge i. Nósghg đuwge ang kinh hoàxjhi ng thìcurg lớfimg p thứsrqb nhìcurg tớfimg i. Bìcurg nh mộggqp t tiếiyuj ng, nósghg bậdajj t lui đuwge ếiyuj n mécbsd p đuwge àxjhi i, thìcurg lớfimg p thứsrqb ba đuwge ãyoyd bao trùudgy m khắiyuj p ngưxgif ờdvkh i. Nósghg tung mìcurg nh lêraxy n cao, châvqhw n đuwge áxufi giósghg mộggqp t cáxufi i, ngưxgif ờdvkh i bay vàxjhi o giữcurg a đuwge àxjhi i.
Thuậdajj n-Tôatxn ng chuyểcfui n mìcurg nh mộggqp t cáxufi i, lớfimg p thứsrqb tưxgif nhưxgif cáxufi i cầkqhm u vồfxgg ng đuwge áxufi nh vềqupa sau. Yêraxy n Đudof ạrwks t kinh hãyoyd i, nósghg đuwge áxufi nh ra mộggqp t chiêraxy u Võketr -đuwge ang. Bộggqp p, cảhhfn hai lảhhfn o đuwge ảhhfn o lui lạrwks i. Kinh nghiệqupa m, Thuậdajj n-Tôatxn ng đuwge ổraxy i sang Côatxn i-sơheas n quyềqupa n, nósghg co châvqhw n đuwge áxufi vòfxgg ng vàxjhi o tháxufi i dưxgif ơheas ng tráxufi i Yêraxy n-Đudof ạrwks t, trong khi tay đuwge ẩeuxg y thẳojyo ng vềqupa trưxgif ớfimg c. Yêraxy n Đudof ạrwks t trầkqhm m ngưxgif ờdvkh i xuốtzay ng tráxufi nh cưxgif ớfimg c. Hai tay nósghg chụjafg p lấxsqd y tay Thuậdajj n-Tôatxn ng.
Thuậdajj n-Tôatxn ng giậdajj t mạrwks nh mộggqp t cáxufi i, ngưxgif ờdvkh i Yêraxy n Đudof ạrwks t bay bổraxy ng lêraxy n cao rơheas i xuốtzay ng dưxgif ớfimg i đuwge àxjhi i.
Kháxufi n giảhhfn vỗdzxd tay vang dộggqp i hoan hôatxn . Nùudgy ng Dâvqhw n-Phúaybb chờdvkh Yêraxy n Đudof ạrwks t lêraxy n đuwge àxjhi i, y cho hai thiếiyuj u niêraxy n hàxjhi nh lễojyo vớfimg i nhau, rồfxgg i hưxgif ớfimg ng vàxjhi o cửojyo tọheas a:
- Tấxsqd u vua Bàxjhi . Thưxgif a quýhflw quan kháxufi ch, theo thểcfui lệqupa cuộggqp c đuwge ấxsqd u thiếiyuj u niêraxy n Lêraxy Thuậdajj n-Tôatxn ng thắiyuj ng trậdajj n nhìcurg . Bâvqhw y giờdvkh tớfimg i trậdajj n chung kếiyuj t. Lêraxy Thuậdajj n-Tôatxn ng đuwge ấxsqd u vớfimg i Vi Chấxsqd n. Ai thắiyuj ng sẽzqrk trởcurg thàxjhi nh ngưxgif ờdvkh i thừbqgb a kếiyuj Lưxgif u lạrwks c hầkqhm u, làxjhi m lạrwks c hầkqhm u Thưxgif ợtzmt ng-oai.
Vi Chấxsqd n chắiyuj p tay hưxgif ớfimg ng Thuậdajj n-Tôatxn ng:
- Lêraxy huynh võketr côatxn ng cao cưxgif ờdvkh ng. Muôatxn n ngàxjhi n lầkqhm n đuwge ệqupa khôatxn ng thểcfui làxjhi đuwge ốtzay i thủhflw . Đudof ệqupa xin cung kícjzt nh chịyqnh u thua.
Cửojyo toạrwks n vỗdzxd tay vang dộggqp i.
Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c nósghg i lớfimg n:
- Theo thểcfui lệqupa , ứsrqb ng viêraxy n Lêraxy Thuậdajj n-Tôatxn ng trúaybb ng cáxufi ch làxjhi m lạrwks c hầkqhm u Thưxgif ợtzmt ng-oai.
Thuậdajj n-Tôatxn ng ôatxn m lấxsqd y Vi Chấxsqd n. Cảhhfn hai cưxgif ờdvkh i vớfimg i nhau. Hai thiếiyuj u niêraxy n váxufi i nhau rồfxgg i xuốtzay ng đuwge àxjhi i.
Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c tiếiyuj p:
- Bâvqhw y giờdvkh tớfimg i bốtzay n ứsrqb ng viêraxy n Hàxjhi Thiệqupa n-Lãyoyd m, Hoàxjhi ng Tícjzt ch, Tu Kỷcjzt , Nùudgy ng Sơheas n-Bi tranh tàxjhi i làxjhi m lạrwks c hầkqhm u Phong-châvqhw u. Mờdvkh i bốtzay n ứsrqb ng viêraxy n lêraxy n đuwge àxjhi i.
Bốtzay n thiếiyuj u niêraxy n lêraxy n đuwge àxjhi i hưxgif ớfimg ng vàxjhi o vua Bàxjhi hàxjhi nh đuwge ạrwks i lễojyo , rốtzay i rúaybb t thădajj m. Sau khi kiểcfui m thădajj m, Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c tuyêraxy n bốtzay :
- Trậdajj n đuwge ầkqhm u Hàxjhi Thiệqupa n-Lãyoyd m đuwge ấxsqd u vớfimg i Hoàxjhi ng Tícjzt ch. Trậdajj n thứsrqb nhìcurg Tu Kỷcjzt đuwge ấxsqd u vớfimg i Nùudgy ng Sơheas n-Bi.
Tu Kỷcjzt , Nùudgy ng Sơheas n-Bi xuốtzay ng đuwge àxjhi i. Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c cho Lãyoyd m, Tícjzt ch đuwge ứsrqb ng đuwge ốtzay i diệqupa n nhau, rồfxgg i nhắiyuj c lạrwks i thểcfui lệqupa cuộggqp c đuwge ấxsqd u.
Nhớfimg chỉzqrk dụjafg củhflw a vua Bàxjhi , Thiệqupa n-Lãyoyd m tựdgbm nhủhflw :
- Bấxsqd t cứsrqb trưxgif ờdvkh ng hợtzmt p nàxjhi o ta cũfimg ng khôatxn ng thểcfui thẳojyo ng tay vớfimg i Hoàxjhi ng Tícjzt ch. Ta cầkqhm n tỏnpbl ra lễojyo đuwge ộggqp , mớfimg i mong thu phụjafg c nhâvqhw n tâvqhw m vùudgy ng Bắiyuj c-biêraxy n nàxjhi y.
Nósghg chắiyuj p tay hàxjhi nh lễojyo :
- Hàxjhi Thiệqupa n-Lãyoyd m, đuwge ệqupa tửojyo pháxufi i Tảhhfn n-viêraxy n kícjzt nh chàxjhi o Hoàxjhi ng huynh.
Hoàxjhi ng Tícjzt ch cũfimg ng chắiyuj p tay thàxjhi nh quyềqupa n:
- Đudof ệqupa Hoàxjhi ng Tícjzt ch, đuwge ệqupa tửojyo pháxufi i Tâvqhw y-vu kícjzt nh chàxjhi o Hàxjhi huynh. Mong Hàxjhi huynh nhẹdzxd tay cho.
Hoàxjhi ng Tícjzt ch phósghg ng quyềqupa n đuwge ếiyuj n vùudgy mộggqp t cáxufi i. Hàxjhi Thiệqupa n-Lãyoyd m nhậdajj n ngay ra đuwge ósghg làxjhi chiêraxy u Long-hổraxy quyềqupa n, rấxsqd t tinh diệqupa u, hung hiểcfui m, nhưxgif ng đuwge ưxgif ờdvkh ng đuwge ưxgif ờdvkh ng chícjzt nh chícjzt nh. Nósghg lùudgy i lạrwks i mộggqp t bưxgif ớfimg c tráxufi nh đuwge òfxgg n, miệqupa ng mỉzqrk m cưxgif ờdvkh i:
- Đudof ệqupa nhỏnpbl hơheas n Hoàxjhi ng huynh hai tuổraxy i. Vìcurg vậdajj y xin nhưxgif ờdvkh ng Hoàxjhi ng huynh mộggqp t chiêraxy u.
Hoàxjhi ng Tícjzt ch cưxgif ờdvkh i lớfimg n:
- Hàxjhi huynh đuwge ệqupa làxjhi con cháxufi u tháxufi nh Tảhhfn n cósghg kháxufi c, hàxjhi nh vi lễojyo đuwge ộggqp phi thưxgif ờdvkh ng.
Đudof ấxsqd u đuwge ưxgif ợtzmt c hai mưxgif ơheas i chiêraxy u, Thiệqupa n-Lãyoyd m thấxsqd y cădajj n bảhhfn n củhflw a Hoàxjhi ng Tícjzt ch rấxsqd t vữcurg ng chắiyuj c. Mỗdzxd i chiêraxy u, côatxn ng thủhflw , tiếiyuj n thoáxufi i đuwge úaybb ng khuôatxn n phécbsd p, tỏnpbl ra đuwge ưxgif ợtzmt c huấxsqd n luyệqupa n rấxsqd t cẩeuxg n thậdajj n. Nhưxgif ng côatxn ng lựdgbm c khôatxn ng đuwge ưxgif ợtzmt c làxjhi m bao. Nếiyuj u nósghg muốtzay n hạrwks Tícjzt ch, chỉzqrk cầkqhm n đuwge áxufi nh mưxgif ơheas i chiêraxy u Phụjafg c-ngưxgif u thầkqhm n chưxgif ởcurg ng thìcurg xong ngay. Nhưxgif ng nósghg đuwge ưxgif ợtzmt c Tựdgbm -Mai, Lêraxy Vădajj n dặtjam n trưxgif ớfimg c, nêraxy n cứsrqb dùudgy ng nhữcurg ng chiêraxy u rấxsqd t tầkqhm m thưxgif ờdvkh ng, lạrwks i chỉzqrk vậdajj n cósghg nădajj m thàxjhi nh côatxn ng lựdgbm c. Vìcurg vậdajj y trậdajj n đuwge ấxsqd u kécbsd o dàxjhi i.
Kháxufi n giảhhfn thuộggqp c giớfimg i võketr lâvqhw m chỉzqrk nhìcurg n qua cũfimg ng biếiyuj t sựdgbm thựdgbm c. Còfxgg n dâvqhw n chúaybb ng thìcurg cho rằodgz ng hai ngưxgif ờdvkh i ngang sứsrqb c.
Hai ngưxgif ờdvkh i đuwge ấxsqd u vớfimg i nhau đuwge ếiyuj n chiêraxy u thứsrqb chícjzt n mưxgif ơheas i, thìcurg trốtzay ng báxufi o hiệqupa u tớfimg i giờdvkh nghỉzqrk . Thiệqupa n-Lãyoyd m nhảhhfn y lùudgy i lạrwks i xáxufi mộggqp t xáxufi :
- Đudof a tạrwks Hoàxjhi ng huynh nhẹdzxd tay.
- Cảhhfn m ơheas n Hàxjhi huynh quáxufi khen.
Hai ngưxgif ờdvkh i dắiyuj t nhau xuốtzay ng đuwge àxjhi i. Kháxufi c vớfimg i nhữcurg ng cặtjam p đuwge ấxsqd u trưxgif ớfimg c. Khi xuốtzay ng đuwge àxjhi i, ai vềqupa chỗdzxd ngưxgif ờdvkh i đuwge ósghg , cósghg đuwge ồfxgg ng môatxn n thoa bósghg p cho. Lầkqhm n nàxjhi y hai đuwge ấxsqd u thủhflw cùudgy ng ngồfxgg i chung mộggqp t chỗdzxd , cùudgy ng uốtzay ng nưxgif ớfimg c suốtzay i, bósghg p châvqhw n, nắiyuj n tay cho nhau.
Thiệqupa n-Lãyoyd m vớfimg i Hoàxjhi ng Tícjzt ch mớfimg i gặtjam p nhau, màxjhi nhưxgif quen nhau từbqgb bao giờdvkh . Hai ngưxgif ờdvkh i cưxgif ờdvkh i nósghg i, bàxjhi n táxufi n vềqupa nhữcurg ng chiêraxy u đuwge ãyoyd đuwge ấxsqd u vớfimg i nhau. Hoàxjhi ng Tícjzt ch nósghg i:
- Hàxjhi huynh đuwge ệqupa nàxjhi y. Huynh nghe nósghg i bấxsqd t đuwge ứsrqb đuwge ệqupa tửojyo Tảhhfn n-viêraxy n nàxjhi o cũfimg ng cósghg quyềqupa n dẫtjam n bạrwks n lêraxy n Tảhhfn n-lĩqwxl nh chơheas i. Sau trậdajj n đuwge ấxsqd u nàxjhi y, huynh đuwge ệqupa đuwge ưxgif a ta lêraxy n lễojyo tháxufi nh Tảhhfn n đuwge i.
- Gìcurg chứsrqb đuwge iềqupa u đuwge ósghg thìcurg đuwge ưxgif ợtzmt c. Huynh lêraxy n đuwge ấxsqd y sẽzqrk thấxsqd y mâvqhw y đuwge i dưxgif ớfimg i châvqhw n mìcurg nh. Hoa trêraxy n đuwge ósghg nởcurg bốtzay n mùudgy a. Mùudgy a nàxjhi y làxjhi mùudgy a hoa cúaybb c đuwge âvqhw y. Cósghg hoa cúaybb c vàxjhi ng, cósghg hoa cúaybb c trắiyuj ng, lạrwks i cósghg cảhhfn hoa cúaybb c tícjzt m nữcurg a.
- Còfxgg n ngưxgif ợtzmt c lạrwks i ta sẽzqrk dẫtjam n huynh đuwge i sădajj n chim cu rừbqgb ng rồfxgg i nưxgif ớfimg ng ădajj n, Cu rừbqgb ng nưxgif ớfimg ng ngon lắiyuj m. Hơheas n hẳojyo n cu dưxgif ớfimg i miềqupa n xuôatxn i.
- Hoàxjhi ng huynh làxjhi chỗdzxd thếiyuj nàxjhi o vớfimg i lạrwks c hầkqhm u Hoàxjhi ng Sùudgy ng-Anh?
- Ta phảhhfn i gọheas i ngưxgif ờdvkh i bằodgz ng chúaybb họheas . Vìcurg cáxufi c đuwge ộggqp ng củhflw a ngưxgif ờdvkh i thiếiyuj u nhâvqhw n tàxjhi i, ngưxgif ờdvkh i khôatxn ng muốtzay n nhưxgif ờdvkh ng ngôatxn i cho ta, màxjhi xin tuyểcfui n thay thếiyuj đuwge ểcfui cósghg nhâvqhw n tàxjhi i. Bấxsqd t biếiyuj t ai thắiyuj ng, ngưxgif ờdvkh i cũfimg ng nhưxgif ờdvkh ng ngôatxn i ngay, đuwge ểcfui ngưxgif ờdvkh i ngao du sơheas n thủhflw y. Àxfiz , nghe nósghg i huynh đuwge ệqupa làxjhi nghĩqwxl a tửojyo củhflw a vua Bàxjhi phảhhfn i khôatxn ng?
- Đudof úaybb ng vậdajj y. Mạrwks mạrwks nuôatxn i đuwge ệqupa vớfimg i Thuậdajj n-Tôatxn ng từbqgb hơheas n hai nădajj m nay. Còfxgg n sinh phụjafg mẫtjam u quêraxy ởcurg trấxsqd n Thanh-hoáxufi .
- Ưhadm ớfimg c gìcurg huynh đuwge ệqupa thắiyuj ng trậdajj n nàxjhi y, vềqupa làxjhi m lạrwks c hầkqhm u Phong-châvqhw u, anh em mìcurg nh tha hồfxgg bàxjhi n truyệqupa n sao cho trang đuwge ộggqp ng mìcurg nh trởcurg thàxjhi nh giầkqhm u cósghg .
- Vậdajj y chúaybb ng mìcurg nh cùudgy ng ưxgif ớfimg c hẹdzxd n. Hễojyo ai thắiyuj ng mấxsqd y ngưxgif ờdvkh i kia phảhhfn i trợtzmt giúaybb p trong việqupa c pháxufi t triểcfui n trang ấxsqd p.
- Lờdvkh i huynh đuwge ệqupa sao giốtzay ng ôatxn ng Cúaybb rừbqgb ng quáxufi . Hôatxn m rồfxgg i ôatxn ng Cúaybb rừbqgb ng tớfimg i thădajj m chúaybb Sùudgy ng-Anh cũfimg ng khuyêraxy n chúaybb rằodgz ng, bấxsqd t cứsrqb ai trong bốtzay n chúaybb ng ta lêraxy n làxjhi m lạrwks c hầkqhm u, cũfimg ng mờdvkh i ba ngưxgif ờdvkh i còfxgg n lạrwks i giúaybb p sứsrqb c. Sáxufi ng nay chúaybb cósghg bàxjhi n vớfimg i dưxgif ỡkqhm ng phụjafg Tu Kỷcjzt , ôatxn ng ta lắiyuj c đuwge ầkqhm u khôatxn ng chịyqnh u.
- Sao vậdajj y?
Đudof ếiyuj n đuwge ósghg , trốtzay ng báxufi o hiệqupa u trậdajj n đuwge ấxsqd u thứsrqb nhìcurg . Hai trẻnhon dắiyuj t nhau lêraxy n đuwge àxjhi i. Trậdajj n đuwge ấxsqd u tiếiyuj p tụjafg c. Hoàxjhi ng Tícjzt ch vẫtjam n dùudgy ng Long-hổraxy quyềqupa n củhflw a pháxufi i Tâvqhw y-vu. Thiệqupa n-Lãyoyd m dùudgy ng Tảhhfn n-viêraxy n quyềqupa n. Hai ngưxgif ờdvkh i vừbqgb a đuwge ấxsqd u vừbqgb a cưxgif ờdvkh i, giốtzay ng nhưxgif đuwge ùudgy a vui. Đudof ấxsqd u đuwge ếiyuj n hiệqupa p thứsrqb trădajj m lẻnhon mộggqp t, trốtzay ng báxufi o hiệqupa u chấxsqd m dứsrqb t. Hai trẻnhon ôatxn m choàxjhi ng lấxsqd y nhau cưxgif ờdvkh i ha hảhhfn .
Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c tuyêraxy n bốtzay :
- Cảhhfn hai trậdajj n, khôatxn ng ai hạrwks đuwge ưxgif ợtzmt c ai. Bâvqhw y giờdvkh chờdvkh cộggqp ng đuwge iểcfui m.
Tồfxgg n-Phúaybb c bàxjhi n cùudgy ng cáxufi c giáxufi m khảhhfn o, rồfxgg i cộggqp ng đuwge iểcfui m lạrwks i. Y tuyêraxy n bốtzay :
- Vềqupa võketr đuwge ạrwks o cảhhfn hai bằodgz ng nhau, tháxufi i đuwge ộggqp thanh thảhhfn n, hoàxjhi thuậdajj n nhưxgif anh em trong nhàxjhi . Vềqupa nộggqp i lựdgbm c Thiệqupa n-Lãyoyd m sung mãyoyd n hơheas n Hoàxjhi ng Tícjzt ch. Vềqupa chiêraxy u sốtzay ngang nhau. Nhưxgif vậdajj y Thiệqupa n-Lãyoyd m thắiyuj ng cuộggqp c.
Hai trẻnhon quìcurg gốtzay i hưxgif ớfimg ng vua Bàxjhi hàxjhi nh lễojyo , rồfxgg i lạrwks i hàxjhi nh lễojyo vớfimg i giáxufi m khảhhfn o, sau đuwge ósghg dắiyuj t nhau xuốtzay ng đuwge àxjhi i.
Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c gọheas i Tu Kỷcjzt vớfimg i Nùudgy ng Sơheas n-Bi lêraxy n đuwge àxjhi i. Sau khi nhắiyuj c lạrwks i qui luậdajj t cùudgy ng phưxgif ơheas ng thứsrqb c tuyểcfui n lựdgbm a, y hôatxn lớfimg n:
- Xuấxsqd t chiêraxy u.
Tu Kỷcjzt lùudgy i mộggqp t bưxgif ớfimg c, ngưxgif ờdvkh i y vọheas t lêraxy n cao, đuwge áxufi mộggqp t hồfxgg i phong cưxgif ớfimg c vàxjhi o mặtjam t Sơheas n-Bi. Sơheas n-Bi trầkqhm m ngưxgif ờdvkh i xuốtzay ng tráxufi nh khỏnpbl i, y trảhhfn lạrwks i mộggqp t quyềqupa n, trúaybb ng bắiyuj p châvqhw n Kỷcjzt đuwge ếiyuj n bốtzay p mộggqp t tiếiyuj ng. Kỷcjzt loạrwks ng choạrwks ng suýhflw t ngãyoyd . Sơheas n-Bi thuậdajj n thếiyuj tung mộggqp t quyềqupa n vàxjhi o ngựdgbm c nósghg .
Thựdgbm c ra bảhhfn n lĩqwxl nh Tu Kỷcjzt cao hơheas n Sơheas n-Bi gấxsqd p bộggqp i. Chỉzqrk vìcurg y khinh đuwge ịyqnh ch, lạrwks i muốtzay n biểcfui u diễojyo n ta đuwge âvqhw y, màxjhi bịyqnh trúaybb ng hai đuwge òfxgg n. Đudof au quáxufi , hoáxufi khùudgy ng, y lùudgy i lạrwks i tung mộggqp t chưxgif ởcurg ng vàxjhi o ngựdgbm c Sơheas n-Bi. Thấxsqd y chưxgif ởcurg ng phong áxufi c liệqupa t, Sơheas n-Bi khoanh hai tay trưxgif ớfimg c ngựdgbm c đuwge ỡkqhm . Bìcurg nh mộggqp t tiếiyuj ng, chưxgif ởcurg ng trúaybb ng ngựdgbm c. Sơheas n-Bi bịyqnh đuwge ẩeuxg y lui hai bưxgif ớfimg c. Nósghg nghiếiyuj n rădajj ng lao vàxjhi o ngưxgif ờdvkh i đuwge ốtzay i thủhflw . Sứsrqb c lao củhflw a nósghg thựdgbm c phi thưxgif ờdvkh ng. Tu Kỷcjzt nécbsd sang bêraxy n cạrwks nh tráxufi nh khỏnpbl i, rồfxgg i túaybb m lấxsqd y đuwge ầkqhm u nósghg giậdajj t mạrwks nh trởcurg lạrwks i.
Sơheas n-Bi biếiyuj t nguy hiểcfui m, nósghg khôatxn ng gỡkqhm thếiyuj nắiyuj m, màxjhi tốtzay ng vàxjhi o ngựdgbm c đuwge ốtzay i thủhflw bằodgz ng cảhhfn hai quyềqupa n. Tu Kỷcjzt bịyqnh trúaybb ng đuwge òfxgg n đuwge ếiyuj n binh mộggqp t cáxufi i. Nósghg nghiếiyuj n rădajj ng chịyqnh u đuwge òfxgg n, tay tráxufi i chécbsd m vàxjhi o cổraxy đuwge ốtzay i thủhflw . Sơheas n-Bi kinh hoảhhfn ng nhảhhfn y vọheas t lêraxy n, đuwge ầkqhm u nósghg trúaybb ng hàxjhi m Tu Kỷcjzt , làxjhi m rădajj ng cắiyuj n vàxjhi o lưxgif ỡkqhm i. Tu Kỷcjzt đuwge au thấxsqd u tâvqhw m can.
Rõketr ràxjhi ng võketr côatxn ng mìcurg nh cao hơheas n đuwge ốtzay i thủhflw , nhưxgif ng vìcurg Sơheas n-Bi đuwge áxufi nh toàxjhi n nhữcurg ng đuwge òfxgg n nhưxgif ngưxgif ờdvkh i khôatxn ng biếiyuj t võketr , nêraxy n Tu-Kỷcjzt bịyqnh trúaybb ng liêraxy n tiếiyuj p. Tay vẫtjam n nắiyuj m tósghg c Sơheas n-Bi, nósghg giậdajj t mạrwks nh kécbsd o đuwge ốtzay i thủhflw lạrwks i gầkqhm n, dùudgy ng tay tráxufi i đuwge âvqhw m vàxjhi o mắiyuj t phảhhfn i đuwge ốtzay i thủhflw .
Sơheas n-Bi đuwge au quáxufi rúaybb lêraxy n mộggqp t tiếiyuj ng, máxufi u chảhhfn y đuwge ầkqhm y mặtjam t, hai tay nósghg chụjafg p hạrwks bộggqp Tu-Kỷcjzt bósghg p mạrwks nh. Tu Kỷcjzt thécbsd t lêraxy n, dùudgy ng tay tráxufi i chọheas c vàxjhi o mắiyuj t tráxufi i, rồfxgg i dùudgy ng hai tay gỡkqhm tay Sơheas n-Bi ra. Sơheas n-Bi bịyqnh mùudgy hai mắiyuj t, đuwge au đuwge ớfimg n cuồfxgg ng loạrwks n, nósghg cứsrqb bósghg p chặtjam t hạrwks bộggqp Tu-Kỷcjzt . Trong khi Tu-Kỷcjzt bósghg p cổraxy nósghg . Cảhhfn hai ngãyoyd lădajj n trêraxy n đuwge àxjhi i.
Đudof ếiyuj n đuwge ósghg trốtzay ng báxufi o hiệqupa u hếiyuj t trậdajj n thứsrqb nhấxsqd t. Nhưxgif ng hai trẻnhon cứsrqb ôatxn m nhau, lădajj n lộggqp n trêraxy n đuwge àxjhi i.
Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c kinh hoảhhfn ng vộggqp i chạrwks y lạrwks i gỡkqhm hai ngưxgif ờdvkh i ra, thìcurg hai mắiyuj t Tu Kỷcjzt trợtzmt n trừbqgb ng, hơheas i thởcurg chỉzqrk còfxgg n thoi thósghg p. Còfxgg n Sơheas n-Bi máxufi u me đuwge ầkqhm y ngưxgif ờdvkh i.
Lêraxy Vădajj n vọheas t lêraxy n đuwge àxjhi i xem xécbsd t. Nósghg nósghg i lớfimg n:
- Nùudgy ng huynh chếiyuj t rồfxgg i. Còfxgg n Tu huynh bịyqnh thưxgif ơheas ng nặtjam ng, tuy khôatxn ng chếiyuj t, nhưxgif ng e từbqgb nay khôatxn ng còfxgg n làxjhi m chồfxgg ng đuwge ưxgif ợtzmt c nữcurg a.
Hai đuwge ứsrqb a trẻnhon đuwge ưxgif ợtzmt c đuwge ưxgif a xuốtzay ng đuwge àxjhi i. Nùudgy ng Tồfxgg n-Phúaybb c tuyêraxy n bốtzay :
- Tu-Kỷcjzt thắiyuj ng Sơheas n-Bi. Tuy nhiêraxy n vìcurg Kỷcjzt đuwge áxufi nh tửojyo thưxgif ơheas ng Sơheas n-Bi, nêraxy n bịyqnh loạrwks i. Rúaybb t cụjafg c Hàxjhi Thiệqupa n-Lãyoyd m thắiyuj ng cuộggqp c, làxjhi m lạrwks c hầkqhm u Phong-châvqhw u.
Lễojyo -bộggqp thưxgif ợtzmt ng thưxgif lêraxy n đuwge àxjhi i, bàxjhi nósghg i vớfimg i Lêraxy Thuậdajj n-Tôatxn ng, Hàxjhi Thiệqupa n-Lãyoyd m:
- Hai cháxufi u đuwge ếiyuj n trưxgif ớfimg c vua Bàxjhi hàxjhi nh đuwge ạrwks i lễojyo .
Hai trẻnhon lễojyo đuwge ủhflw táxufi m lễojyo .
- Hai cháxufi u hưxgif ớfimg ng cáxufi c vịyqnh giáxufi m khảhhfn o lễojyo tạrwks .
Hai trẻnhon hưxgif ớfimg ng bốtzay n giáxufi m khảhhfn o lễojyo ba lễojyo .
- Ngàxjhi y mai hai cháxufi u sẽzqrk đuwge i cùudgy ng lạrwks c hầkqhm u Hoàxjhi ng Sùudgy ng-Anh, Lưxgif u Nguyêraxy n tớfimg i lễojyo Hồfxgg tiêraxy n côatxn cùudgy ng cáxufi c liệqupa t tổraxy pháxufi i Tâvqhw y-vu, rồfxgg i Thuậdajj n-Tôatxn ng theo Lưxgif u lạrwks c hầkqhm u, Thiệqupa n-Lãyoyd m theo Hoàxjhi ng lạrwks c hầkqhm u vềqupa tổraxy đuwge ưxgif ờdvkh ng Thưxgif ợtzmt ng-oai, Phong-châvqhw u làxjhi m lễojyo cáxufi o. Bắiyuj t đuwge ầkqhm u ngàxjhi y mùudgy ng mưxgif ờdvkh i tháxufi ng ba sang nădajj m, hai cháxufi u đuwge ếiyuj n lễojyo đuwge ềqupa n thờdvkh Quốtzay c-tổraxy Phụjafg c-Hy, Thầkqhm n-Nôatxn ng, Hùudgy ng-vưxgif ơheas ng, An-dưxgif ơheas ng vưxgif ơheas ng rồfxgg i nhậdajj n chứsrqb c.
Hơheas n tháxufi ng sau, sau khi chuẩeuxg n bịyqnh đuwge i sứsrqb xing, Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng truyềqupa n:
- Việqupa c ởcurg đuwge âvqhw y xong. Nădajj m em theo ta vớfimg i chịyqnh Thanh-Mai lêraxy n đuwge ưxgif ờdvkh ng đuwge i sứsrqb . Chúaybb ng ta sang Tốtzay ng. Hãyoyd y nhớfimg rằodgz ng chúaybb ng ta kếiyuj t hiếiyuj u vớfimg i họheas . Vìcurg vậdajj y kểcfui từbqgb khi vàxjhi o đuwge ấxsqd t Tốtzay ng, tuyệqupa t đuwge ốtzay i khôatxn ng dùudgy ng võketr côatxn ng. Chỉzqrk dùudgy ng võketr côatxn ng khi tícjzt nh mệqupa nh bịyqnh lâvqhw m nguy. Mọheas i việqupa c đuwge ểcfui quan quâvqhw n Tốtzay ng chịyqnh u tráxufi ch nhiệqupa m.
Vưxgif ơheas ng nhìcurg n Lêraxy Vădajj n:
- Riêraxy ng sưxgif tỷcjzt Thanh-Mai vớfimg i chúaybb mưxgif ờdvkh i tha hồfxgg thi hàxjhi nh y đuwge ạrwks o. Càxjhi ng trịyqnh cho nhiềqupa u ngưxgif ờdvkh i càxjhi ng tốtzay t. Ta gâvqhw y cảhhfn m tìcurg nh trêraxy n đuwge ưxgif ờdvkh ng đuwge i. Chúaybb ng ta sẽzqrk sang Ung, rồfxgg i đuwge i Hổraxy -môatxn n, qua Khúaybb c-giang. Sau đuwge ósghg tớfimg i Trưxgif ờdvkh ng-sa sẽzqrk ngừbqgb ng lạrwks i cáxufi nh đuwge ồfxgg ng Tưxgif ơheas ng, qua hồfxgg Đudof ộggqp ng-đuwge ìcurg nh thădajj m đuwge ộggqp ng Tam-sơheas n, Quâvqhw n-sơheas n nơheas i cósghg di tícjzt ch Quốtzay c-tổraxy , Quốtzay c-mẫtjam u.
Vưxgif ơheas ng chỉzqrk Thiệqupa u-Cựdgbm c:
- Hệqupa thốtzay ng tếiyuj táxufi c củhflw a ta bêraxy n Tốtzay ng ra sao? Cháxufi u trìcurg nh bàxjhi y hiệqupa n tìcurg nh triềqupa u Tốtzay ng đuwge ểcfui mợtzmt vớfimg i cáxufi c em biếiyuj t, hầkqhm u còfxgg n đuwge ốtzay i phósghg .
Thiệqupa u-Cựdgbm c húaybb lêraxy n mộggqp t tiếiyuj ng, hai thiếiyuj u niêraxy n từbqgb ngoàxjhi i chạrwks y vàxjhi o. Chàxjhi ng ra lệqupa nh:
- Em sai mộggqp t trădajj m con sósghg i gáxufi c quanh tụjafg sảhhfn nh đuwge ưxgif ờdvkh ng. Mộggqp t trădajj m chim ưxgif ng tuầkqhm n phòfxgg ng trêraxy n trờdvkh i. Tuyệqupa t đuwge ốtzay i khôatxn ng cho bấxsqd t cứsrqb ai lai vãyoyd ng quanh đuwge âvqhw y mộggqp t trădajj m trưxgif ợtzmt ng.
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng hàxjhi i lòfxgg ng. Vưxgif ơheas ng khen cháxufi u:
- Cáxufi c em phảhhfn i chúaybb ýhflw họheas c lấxsqd y nhữcurg ng tinh tếiyuj , cẩeuxg n thậdajj n củhflw a anh Thiệqupa u-Cựdgbm c trêraxy n đuwge ưxgif ờdvkh ng đuwge i Tốtzay ng.
Thiệqupa u-Cựdgbm c đuwge em mộggqp t cuốtzay n trụjafg c treo lêraxy n, rồfxgg i chỉzqrk vàxjhi o đuwge ồfxgg hìcurg nh:
- Đudof âvqhw y làxjhi tổraxy chứsrqb c triềqupa u Tốtzay ng. Cáxufi c em phảhhfn i chúaybb ýhflw thuộggqp c lòfxgg ng. Đudof ầkqhm u tiêraxy n anh nósghg i vềqupa nhữcurg ng liêraxy n hệqupa hìcurg nh thàxjhi nh triềqupa u Tốtzay ng đuwge ãyoyd . Trưxgif ớfimg c tiêraxy n Nhậdajj t-Hồfxgg vốtzay n ngưxgif ờdvkh i Việqupa t lưxgif u lạrwks c sang Tâvqhw y-vựdgbm c, đuwge ưxgif ợtzmt c giáxufi o chủhflw Hồfxgg ng-thiếiyuj t giáxufi o thu làxjhi m đuwge ồfxgg đuwge ệqupa , rồfxgg i sai vềqupa phưxgif ơheas ng Đudof ôatxn ng truyềqupa n giáxufi o. Lãyoyd o nhâvqhw n gặtjam p Lưxgif u Trícjzt -Viễojyo n ngưxgif ờdvkh i bộggqp lạrwks c Sa-đuwge àxjhi , kếiyuj t làxjhi m huynh đuwge ệqupa , lậdajj p ra bang Nhậdajj t-Hồfxgg . Sau đuwge ósghg lãyoyd o bỏnpbl vềqupa Đudof ạrwks i-Việqupa t. Lưxgif u Trícjzt -Viễojyo n nhờdvkh bang chúaybb ng, nổraxy i lêraxy n làxjhi m vua ởcurg Đudof ạrwks i-lưxgif ơheas ng, xưxgif ng làxjhi m Háxufi n Cao-tổraxy (Đudof inh-Mùudgy i, 947).
Hàxjhi Thiệqupa n-Lãyoyd m hỏnpbl i:
- Em tưxgif ởcurg ng Háxufi n Cao-tổraxy họheas Lưxgif u têraxy n Bang chứsrqb ?
- Đudof úaybb ng thếiyuj , đuwge ósghg làxjhi truyệqupa n hơheas n nghìcurg n nădajj m trưxgif ớfimg c. Sửojyo gọheas i nhàxjhi Háxufi n củhflw a Lưxgif u Bang làxjhi Tâvqhw y-Háxufi n. Sau hơheas n ba trădajj m nădajj m Tâvqhw y-Háxufi n bịyqnh Vưxgif ơheas ng Mãyoyd ng cưxgif ớfimg p ngôatxn i, rồfxgg i Quang-Vũfimg khởcurg i binh trung hưxgif ng cai trịyqnh ngoàxjhi i hai trădajj m nădajj m nữcurg a, gọheas i làxjhi nhàxjhi Đudof ôatxn ng-Háxufi n. Bâvqhw y giờdvkh Trícjzt -Viễojyo n họheas Lưxgif u tuy khôatxn ng liêraxy n quan vớfimg i hai triềqupa u Háxufi n kia, nhưxgif ng vẫtjam n xưxgif ng làxjhi Háxufi n.
Thiệqupa n-Lãyoyd m bậdajj t cưxgif ờdvkh i:
- Vậdajj y nhàxjhi Háxufi n nàxjhi y làxjhi nhàxjhi Háxufi n Âzqrk »cùudgy iÂzqrk ».
- Cứsrqb tam gọheas i nhưxgif vậdajj y đuwge i. Trícjzt -Viễojyo n làxjhi m vua ícjzt t nădajj m, truyềqupa n ngôatxn i cho con tứsrqb c Háxufi n Ẩyjph n-đuwge ếiyuj . Ẩyjph n-đuwge ếiyuj làxjhi m vua đuwge ưxgif ợtzmt c ba nădajj m bịyqnh Quáxufi ch Ngạrwks n-Uy cưxgif ớfimg p ngôatxn i lậdajj p ra nhàxjhi Chu Âzqrk «cùudgy iÂzqrk » (Tâvqhw n-Hợtzmt i, 951). Ngạrwks n-Uy làxjhi m vua bốtzay n nădajj m rồfxgg i truyềqupa n ngôatxn i cho con nuôatxn i, cũfimg ng làxjhi cháxufi u vợtzmt têraxy n Sàxjhi i-Vinh (Giáxufi p-Dầkqhm n, 954). Tứsrqb c Chu Thếiyuj -Tôatxn ng. Chu Thếiyuj -Tôatxn ng làxjhi m vua sau sáxufi u nădajj m thìcurg chếiyuj t, nhưxgif ờdvkh ng ngôatxn i cho con làxjhi Chu Cung-Đudof ếiyuj . Cung đuwge ếiyuj làxjhi m vua hai nădajj m, bịyqnh sưxgif đuwge ệqupa củhflw a Chu Thếiyuj -Tôatxn ng têraxy n Triệqupa u Khuôatxn ng-Duẫtjam n cưxgif ớfimg p ngôatxn i lậdajj p ra nhàxjhi Tốtzay ng (Canh-Thâvqhw n, 960) .
Thuậdajj n-Tôatxn ng kêraxy u lêraxy n:
- Lộggqp n xộggqp n quáxufi .
- Khuôatxn ng-Duẫtjam n làxjhi m vua mưxgif ờdvkh i bẩeuxg y nădajj m thìcurg bădajj ng, truyềqupa n ngôatxn i cho em làxjhi Triệqupa u Khuôatxn ng-Nghiãyoyd (Bícjzt nh-Týhflw , 976). Sau khi Khuôatxn ng-Duẫtjam n chếiyuj t triềqupa u thầkqhm n tôatxn n Khuôatxn ng-Duẫtjam n làxjhi m Tháxufi i-tổraxy khảhhfn i-vậdajj n, lậdajj p cựdgbm c, anh võketr , duệqupa vădajj n, thầkqhm n đuwge ứsrqb c, tháxufi nh côatxn ng, chícjzt minh hoàxjhi ng đuwge ếiyuj .
Miếiyuj u hiệqupa u làxjhi Tháxufi i-tổraxy . Ta gọheas i làxjhi Tốtzay ng Tháxufi i-tổraxy .
Lêraxy Vădajj n cưxgif ờdvkh i:
- Khi mìcurg nh tiếiyuj p xúaybb c bớfimg i vua quan nhàxjhi Tốtzay ng, cứsrqb đuwge em cáxufi i têraxy n dàxjhi i thoòfxgg ng mưxgif ờdvkh i táxufi m chữcurg ra màxjhi nósghg i, ắiyuj t chúaybb ng khoáxufi i chícjzt lắiyuj m.
Thiệqupa u-Cựdgbm c gậdajj t đuwge ầkqhm u cưxgif ờdvkh i:
- Khuôatxn ng-Nghiãyoyd làxjhi m vua đuwge ưxgif ợtzmt c hai mưxgif ơheas i hai nădajj m thìcurg bădajj ng.Truyềqupa n ngôatxn i cho con thứsrqb ba làxjhi Triệqupa u Nguyêraxy n-Hằodgz ng (Mậdajj u-Tuấxsqd t, 998). Triềqupa u thầkqhm n tôatxn n Nghiãyoyd làxjhi m Tháxufi i-tôatxn ng thầkqhm n côatxn ng, tháxufi nh đuwge ứsrqb c, vădajj n võketr hoàxjhi ng đuwge ếiyuj .
Tôatxn n Đudof ảhhfn n gậdajj t đuwge ầkqhm u:
- Hôatxn m trưxgif ớfimg c trêraxy n núaybb i Chung-chinh sưxgif tỷcjzt Thanh-Mai đuwge ãyoyd nósghg i vềqupa cáxufi c con vua Tháxufi i-tôatxn ng rồfxgg i. Ôbena ng Triệqupa u Thàxjhi nh têraxy n thựdgbm c Nguyêraxy n-Nghiễojyo m, con thứsrqb táxufi m Tháxufi i-tôatxn ng tưxgif ớfimg c phong Bàxjhi nh-vưxgif ơheas ng sau đuwge ổraxy i thàxjhi nh Kinh-vưxgif ơheas ng, rồfxgg i Đudof ịyqnh nh-vưxgif ơheas ng. Cuốtzay i cùudgy ng Bìcurg nh-Nam vưxgif ơheas ng. Châvqhw n-tôatxn ng làxjhi m vua đuwge ưxgif ợtzmt c hai mưxgif ơheas i lădajj m nădajj m thìcurg chếiyuj t, nhưxgif ờdvkh ng ngôatxn i cho con thứsrqb sáxufi u têraxy n Trinh (Nhâvqhw m-Tuấxsqd t, 1022). Ôbena ng nàxjhi y lấxsqd y niêraxy n hiệqupa u Thiêraxy n-Tháxufi nh. Nhưxgif thếiyuj Triệqupa u Nguyêraxy n-Nghiễojyo m làxjhi chúaybb ruộggqp t hoàxjhi ng đuwge ếiyuj Thiêraxy n-Tháxufi nh. Chúaybb ng ta đuwge ưxgif ơheas ng phảhhfn i đuwge ốtzay i đuwge ầkqhm u vớfimg i ôatxn ng ta. Vậdajj y anh hãyoyd y trìcurg nh bầkqhm y tiểcfui u sửojyo ôatxn ng ta thựdgbm c chi tiếiyuj t cho chúaybb ng em nghe.
Thiệqupa u-Cựdgbm c gậdajj t đuwge ầkqhm u:
- Ôbena ng ta làxjhi con thứsrqb táxufi m vua Tháxufi i-tôatxn ng, do bàxjhi Vưxgif ơheas ng Đudof ứsrqb c-phi sinh ra. Tícjzt nh cựdgbm c kỳewtw hiếiyuj u thảhhfn o. Họheas c vădajj n thôatxn ng minh quáxufi n chúaybb ng. Họheas c võketr mau hơheas n bấxsqd t cứsrqb hoàxjhi ng tửojyo nàxjhi o. Tícjzt nh tìcurg nh hiếiyuj u hòfxgg a, hàxjhi nh sựdgbm cẩeuxg n trọheas ng. Vua Tháxufi i-tôatxn ng yêraxy u thưxgif ơheas ng đuwge ặtjam c biệqupa t, cósghg ýhflw muốtzay n nhưxgif ờdvkh ng ngôatxn i cho. Nghiễojyo m nghĩqwxl rằodgz ng ai làxjhi m vua cũfimg ng đuwge ưxgif ợtzmt c. Tốtzay ng triềqupa u cầkqhm n phảhhfn i cósghg mộggqp t thâvqhw n vưxgif ơheas ng ra ngoàxjhi i cầkqhm m quâvqhw n, mởcurg rộggqp ng biêraxy n cảhhfn nh, nêraxy n xin phụjafg hoàxjhi ng truyềqupa n ngôatxn i cho ngưxgif ờdvkh i kháxufi c.
Thấxsqd y cuộggqp c đuwge ờdvkh i Nguyêraxy n-Nghiễojyo m hơheas i giốtzay ng Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng. Mọheas i ngưxgif ờdvkh i đuwge ưxgif a mắiyuj t nhìcurg n vưxgif ơheas ng. Vưxgif ơheas ng mỉzqrk m cưxgif ờdvkh i.
Thiệqupa u-Cựdgbm c tiếiyuj p:
- Vua Tháxufi i-tôatxn ng cho chầkqhm u bêraxy n cạrwks nh, hầkqhm u giảhhfn ng giảhhfn i việqupa c trong ngoàxjhi i, phécbsd p trịyqnh nưxgif ớfimg c. Theo luậdajj t Tốtzay ng, cáxufi c con trai vua tuổraxy i mưxgif ờdvkh i ba, mưxgif ờdvkh i bốtzay n, đuwge ãyoyd đuwge ưxgif ợtzmt c cưxgif ớfimg i vợtzmt , phong chứsrqb c tưxgif ớfimg c, rồfxgg i cho mởcurg phủhflw đuwge ệqupa riêraxy ng. Vua Tháxufi i-tôatxn ng sủhflw ng áxufi i Nghiễojyo m, nêraxy n lưxgif u giữcurg ởcurg trong cung. Đudof ếiyuj n nădajj m y hai mưxgif ơheas i tuổraxy i, màxjhi vẫtjam n đuwge ưxgif ợtzmt c ởcurg Hoàxjhi ng-thàxjhi nh, vìcurg vậdajj y hoàxjhi ng thâvqhw n, phi tầkqhm n đuwge ềqupa u gọheas i y làxjhi Nhịyqnh thậdajj p báxufi t tháxufi i bảhhfn o. Nhịyqnh thậdajj p đuwge ểcfui chỉzqrk tuổraxy i hai mưxgif ơheas i. Báxufi t đuwge ểcfui chỉzqrk Nghiễojyo m con thứsrqb táxufi m.
Kim-Thàxjhi nh than:
- Vua Tháxufi i-tôatxn ng thưxgif ơheas ng ôatxn ng ta, hósghg a ra hạrwks i ôatxn ng ta. Giáxufi nhưxgif nădajj m mưxgif ờdvkh i ba cho ôatxn ng ta mởcurg phủhflw đuwge ệqupa riêraxy ng, phong chứsrqb c tưxgif ớfimg c rồfxgg i dầkqhm n dầkqhm n thădajj ng lêraxy n cósghg phảhhfn i nădajj m hai mưxgif ơheas i ôatxn ng ta cósghg đuwge ịyqnh a vịyqnh cựdgbm c cao khôatxn ng?
Thiệqupa u-Cựdgbm c gậdajj t đuwge ầkqhm u:
- Kim-Thàxjhi nh bàxjhi n đuwge úaybb ng. Vìcurg vậdajj y khi vua Châvqhw n-tôatxn ng lêraxy n ngôatxn i vua, mớfimg i cho Nghiễojyo m ra ngoàxjhi i, đuwge ưxgif ợtzmt c phong Kiểcfui m-hiệqupa u tháxufi i-bảhhfn o, Tảhhfn -vệqupa thưxgif ợtzmt ng tưxgif ớfimg ng quâvqhw n, Tàxjhi o-quốtzay c côatxn ng.
Hàxjhi Thiệqupa n-Lãyoyd m gãyoyd i đuwge ầkqhm u:
- Chứsrqb c tưxgif ớfimg c gìcurg màxjhi dàxjhi i quáxufi vậdajj y?
- Bảhhfn n triềqupa u cũfimg ng nhưxgif Tốtzay ng, đuwge ốtzay i vớfimg i cáxufi c quan thìcurg hoặtjam c chứsrqb c vădajj n hoặtjam c chứsrqb c võketr , rồfxgg i thêraxy m tưxgif ớfimg c vàxjhi o. Đudof ôatxn i khi mớfimg i cósghg ngưxgif ờdvkh i đuwge ưxgif ợtzmt c giữcurg quyềqupa n cảhhfn vădajj n lẫtjam n võketr . Còfxgg n đuwge ốtzay i vớfimg i vua chưxgif hầkqhm u, hoàxjhi ng-tửojyo , thưxgif ờdvkh ng đuwge ưxgif ợtzmt c phong cảhhfn chứsrqb c vădajj n, võketr chứsrqb c võketr lẫtjam n tưxgif ớfimg c. Nhưxgif Nguyêraxy n-Nghiễojyo m đuwge ầkqhm u tiêraxy n đuwge ưxgif ợtzmt c phong chứsrqb c vădajj n Kiểcfui m-hiệqupa u tháxufi i bảhhfn o tứsrqb c đuwge ứsrqb ng hàxjhi ng thứsrqb tưxgif sau Tháxufi i-sưxgif , Tháxufi i-úaybb y, Tháxufi i-phósghg . Chứsrqb c võketr thìcurg nhỏnpbl xícjzt u Tảhhfn -vệqupa thưxgif ợtzmt ng tưxgif ớfimg ng quâvqhw n. Còfxgg n tưxgif ớfimg c mớfimg i cósghg Tàxjhi o-quốtzay c côatxn ng.
Kim-Thàxjhi nh àxjhi lêraxy n:
- Em biếiyuj t ngay màxjhi . Bâvqhw y giờdvkh vua Tháxufi i-tôatxn ng bădajj ng rồfxgg i. Ôbena ng ta phảhhfn i ra khỏnpbl i cung, vớfimg i tưxgif ớfimg c Quốtzay c-côatxn ng chưxgif a đuwge ưxgif ợtzmt c quyềqupa n mởcurg phủhflw đuwge ệqupa riêraxy ng, chẳojyo ng cósghg châvqhw n tay. Cũfimg ng tộggqp i.
- Khi vua Châvqhw n-tôatxn ng cầkqhm m quyềqupa n, cósghg nhữcurg ng vấxsqd n đuwge ềqupa liêraxy n quan tớfimg i vua Tháxufi i-tôatxn ng, ôatxn ng ta bỡkqhm ngỡkqhm , phảhhfn i hỏnpbl i Nguyêraxy n-Nghiễojyo m, nhờdvkh y giúaybb p đuwge ỡkqhm . Nguyêraxy n-Nghiễojyo m tậdajj n tìcurg nh giúaybb p anh rấxsqd t đuwge ắiyuj c lựdgbm c, lạrwks i tỏnpbl ra khôatxn ng tham vọheas ng quyềqupa n bícjzt nh, màxjhi chỉzqrk muốtzay n mởcurg rộggqp ng giang sơheas n. Vìcurg vậdajj y vua hốtzay i hậdajj n, nêraxy n nădajj m sau mớfimg i phong cho làxjhi m Bìcurg nh-hảhhfn i quâvqhw n tiếiyuj t đuwge ộggqp sứsrqb , đuwge ồfxgg ng trung thưxgif môatxn n hạrwks bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm , kiểcfui m hiệqupa u tháxufi i phósghg , Quảhhfn ng-lădajj ng quậdajj n vưxgif ơheas ng.
Thuậdajj n-Tôatxn ng hỏnpbl i:
- Khi cósghg cáxufi i chứsrqb c Đudof ồfxgg ng trung thưxgif môatxn n hạrwks bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm , ôatxn ng ta mớfimg i cósghg quyềqupa n tuyểcfui n môatxn n hạrwks vădajj n võketr riêraxy ng? Đudof ồfxgg ng-trung thưxgif môatxn n hạrwks bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm tứsrqb c làxjhi quyềqupa n ngang Tểcfui tưxgif ớfimg ng. Tểcfui tưxgif ớfimg ng đuwge ưxgif ơheas ng nhiêraxy n tham dựdgbm nghịyqnh sựdgbm triềqupa u chícjzt nh, đuwge ểcfui cốtzay vấxsqd n cho ôatxn ng anh?
- Đudof úaybb ng thếiyuj . Ôbena ng ta nhãyoyd lưxgif ợtzmt ng, ôatxn n nhu, khuấxsqd t thâvqhw n cầkqhm u hiềqupa n tàxjhi i. Nhâvqhw n tàxjhi i theo vềqupa rấxsqd t đuwge ôatxn ng. Vua Châvqhw n-tôatxn ng gia thădajj ng cho Chiêraxy u-võketr , An-đuwge ứsrqb c-quâvqhw n tiếiyuj t đuwge ộggqp sứsrqb , Vinh-vưxgif ơheas ng. Rồfxgg i lạrwks i cảhhfn i thădajj ng Phậdajj n-âvqhw m kiêraxy m thịyqnh trung, trấxsqd n nhậdajj m vùudgy ng An-tĩqwxl nh, Võketr -tícjzt n, gia Kiểcfui m hiệqupa u tháxufi i-úaybb y kiêraxy m trung thưxgif lệqupa nh. Nhưxgif vậdajj y quan lêraxy n đuwge ếiyuj n tộggqp t đuwge ỉzqrk nh. Nhưxgif ng ôatxn ng vẫtjam n chưxgif a chịyqnh u tuyểcfui n vưxgif ơheas ng phi.
Mọheas i ngưxgif ờdvkh i bậdajj t cưxgif ờdvkh i nhìcurg n Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng, vìcurg thấxsqd y hàxjhi nh trạrwks ng hai ngưxgif ờdvkh i giốtzay ng nhau.
Thiệqupa u-Cựdgbm c tiếiyuj p:
- Vìcurg vua Châvqhw n-tôatxn ng muốtzay n lậdajj p Lưxgif u-phi làxjhi m Hoàxjhi ng-hậdajj u. Quầkqhm n thầkqhm n, thâvqhw n vưxgif ơheas ng nghịyqnh luậdajj n phâvqhw n vâvqhw n. Vua hỏnpbl i ýhflw kiếiyuj n Nghiễojyo m. Ôbena ng lẳojyo ng lặtjam ng chỉzqrk tay vàxjhi o ngựdgbm c, ýhflw nósghg i: Vua hãyoyd y tựdgbm quyếiyuj t. Vua bèldti n phong Lưxgif u-phi làxjhi m Hoàxjhi ng-hậdajj u. Lưxgif u-hậdajj u nhớfimg ơheas n Nghiễojyo m. Lúaybb c đuwge ầkqhm u phùudgy trìcurg cho ôatxn ng ta. Sau bàxjhi thấxsqd y Nghiễojyo m tinh minh mẫtjam n cáxufi n, sợtzmt khósghg lòfxgg ng cho việqupa c xen vàxjhi o triềqupa u chícjzt nh. Bàxjhi gâvqhw y ra vụjafg cho mộggqp t phi tầkqhm n giáxufi họheas a rằodgz ng tưxgif thôatxn ng vớfimg i Nghiễojyo m. Vua Châvqhw n-tôatxn ng đuwge oạrwks t ấxsqd n Võketr -tícjzt n, giáxufi ng làxjhi m Đudof oan-vưxgif ơheas ng, giảhhfn i táxufi n phủhflw đuwge ệqupa . Ôbena ng bơheas vơheas phảhhfn i đuwge i ởcurg nhờdvkh phòfxgg mãyoyd Thạrwks ch Bảhhfn o-Cáxufi t.
Kim-Thàxjhi nh than:
- Tộggqp i quáxufi .
- Sau, mộggqp t võketr lâvqhw m cao thủhflw , gia kháxufi ch củhflw a Nghiễojyo m, đuwge ang đuwge êraxy m lẻnhon n vàxjhi o cung bắiyuj t bọheas n tháxufi i giáxufi m, cung nữcurg tra ra manh mốtzay i, rồfxgg i đuwge ộggqp t nhậdajj p tẩeuxg m cung vua Châvqhw n-tôatxn ng tâvqhw u hếiyuj t mọheas i sựdgbm . Vua hốtzay i hậdajj n, giếiyuj t hơheas n mưxgif ờdvkh i ngưxgif ờdvkh i, giảhhfn i oan cho Nghiễojyo m, phong Trấxsqd n-hảhhfn i, An-hósghg a-quâvqhw n tiếiyuj t đuwge ộggqp sứsrqb , Bàxjhi nh-vưxgif ơheas ng, rồfxgg i Thôatxn ng-vưxgif ơheas ng, Kinh-vưxgif ơheas ng gia Tháxufi i-bảhhfn o.
Tựdgbm -Mai than:
- Vua gìcurg màxjhi đuwge ểcfui u vớfimg i em thếiyuj ?
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng hỏnpbl i:
- Sao chúaybb biếiyuj t?
- Em mìcurg nh cósghg tàxjhi i cósghg côatxn ng, màxjhi vợtzmt bầkqhm y kếiyuj hạrwks i em mìcurg nh. Khi kháxufi m pháxufi ra phảhhfn i truấxsqd t phếiyuj vợtzmt , thădajj ng chứsrqb c tưxgif ớfimg c cho em lớfimg n hơheas n. Cósghg đuwge âvqhw u lạrwks i phong cho chứsrqb c tưxgif ớfimg c nhỏnpbl xícjzt u. Nhưxgif vậdajj y nhàxjhi vua vẫtjam n coi nhưxgif em cósghg tộggqp i, ra cáxufi i đuwge iềqupa u thưxgif ơheas ng hạrwks i, âvqhw n xáxufi , rồfxgg i ban ơheas n cho chứsrqb c tưxgif ớfimg c mớfimg i. Thếiyuj võketr lâvqhw m cao thủhflw ấxsqd y têraxy n gìcurg ?
- Đudof ôatxn ng-Sơheas n lãyoyd o nhâvqhw n.
Mọheas i ngưxgif ờdvkh i cùudgy ng àxjhi lêraxy n mộggqp t tiếiyuj ng.
- Khi Thiêraxy n-Tháxufi nh hoàxjhi ng-đuwge ếiyuj đuwge ưxgif ợtzmt c lậdajj p làxjhi m Tháxufi i-tửojyo . Vua Châvqhw n-tôatxn ng muốtzay n hoàxjhi giảhhfn i thùudgy oáxufi n giữcurg a Lưxgif u- hậdajj u vớfimg i Nghiễojyo m, bèldti n phong cho Nghiễojyo m làxjhi m Tháxufi i-phósghg dểcfui dạrwks y Tháxufi i-tửojyo . Trong khi dạrwks y họheas c, Nghiễojyo m thưxgif ơheas ng yêraxy u Tháxufi i-tửojyo cựdgbm c kỳewtw . Đudof ếiyuj n nỗdzxd i ădajj n ngủhflw , đuwge i đuwge âvqhw u chúaybb cháxufi u cũfimg ng ởcurg cạrwks nh nhau. Vua Châvqhw n-tôatxn ng đuwge au liệqupa t dưxgif ờdvkh ng, Lưxgif u-hậdajj u cầkqhm m quyềqupa n, bọheas n Khấxsqd u Chuẩeuxg n mưxgif u đuwge em quâvqhw n vàxjhi o cung truấxsqd t phếiyuj Lưxgif u-hậdajj u, đuwge ưxgif a Tháxufi i-tửojyo làxjhi m Giáxufi m-quốtzay c. Nguyêraxy n-Nghiễojyo m đuwge ậdajj p tan mưxgif u đuwge ósghg . Vìcurg vậdajj y Lưxgif u-hậdajj u kícjzt nh nểcfui Nghiễojyo m vôatxn cùudgy ng. Tháxufi i-tửojyo lêraxy n ngôatxn i tứsrqb c Thiêraxy n-Tháxufi nh hoàxjhi ng-đuwge ếiyuj , Lưxgif u-hậdajj u làxjhi m phụjafg chícjzt nh, phong cho Nghiễojyo m làxjhi m: Tháxufi i-úaybb y, thưxgif ợtzmt ng thưxgif lệqupa nh kiêraxy m trung thưxgif lệqupa nh, Đudof ịyqnh nh-vưxgif ơheas ng. Khi tâvqhw u khôatxn ng phảhhfn i xưxgif ng têraxy n, tấxsqd u chưxgif ơheas ng khỏnpbl i viếiyuj t têraxy n. Mớfimg i đuwge âvqhw y phong Tháxufi i-úaybb y, thưxgif ợtzmt ng thưxgif lệqupa nh kiêraxy m trung thưxgif lệqupa nh, quảhhfn n Khu-mậdajj t việqupa n, Bìcurg nh-Nam vưxgif ơheas ng. (1)
Ghi chúaybb
(1) Đudof oạrwks n nàxjhi y thuậdajj t nguyêraxy n vădajj n trong Tốtzay ng-sửojyo trang 8705-8706.
Tựdgbm -Mai hỏnpbl i:
- Hiệqupa n ôatxn ng Thiêraxy n-Tháxufi nh nàxjhi y bao nhiêraxy u tuổraxy i rồfxgg i?
- Ôbena ng ta sinh nădajj m Canh-Tuấxsqd t (1010) nădajj m nay làxjhi nădajj m Đudof inh-Mãyoyd o (1027), ôatxn ng ta đuwge ãyoyd mưxgif ờdvkh i táxufi m tuổraxy i. Nhưxgif vậdajj y lúaybb c lêraxy n ngôatxn i vua ôatxn ng ta mớfimg i cósghg mưxgif ờdvkh i ba tuổraxy i. Khi vua Châvqhw n-tôatxn ng sắiyuj p bădajj ng, di chiếiyuj u cho mẹdzxd Nguyêraxy n-Trinh làxjhi Lưxgif u hoàxjhi ng-hậdajj u quyềqupa n xửojyo trịyqnh việqupa c nưxgif ớfimg c. Chưxgif ơheas ng trìcurg nh thôatxn n tícjzt nh Thổraxy -phồfxgg n, Tâvqhw y-hạrwks , Đudof ạrwks i-lýhflw , Đudof ạrwks i-Việqupa t bắiyuj t đuwge ầkqhm u từbqgb đuwge âvqhw y.
Tôatxn n Đudof ảhhfn n dơheas tay lêraxy n làxjhi m hiệqupa u khâvqhw m phụjafg c:
- Bàxjhi nàxjhi y ghêraxy đuwge ấxsqd y. Đudof ốtzay i vớfimg i ta bàxjhi làxjhi kẻnhon thùudgy . Còfxgg n đuwge ốtzay i vớfimg i Tốtzay ng, bàxjhi làxjhi anh hùudgy ng. Dễojyo gìcurg cósghg đuwge àxjhi n bàxjhi màxjhi hùudgy ng tâvqhw m nhưxgif thếiyuj .
- Đudof úaybb ng vậdajj y. Nhâvqhw n sĩqwxl Tốtzay ng tuy chỉzqrk trícjzt ch, nhưxgif ng vẫtjam n khâvqhw m phụjafg c bàxjhi .
Tựdgbm -Mai hỏnpbl i:
- Em nghe nósghg i Lưxgif u hậdajj u xuấxsqd t thâvqhw n thuộggqp c gia đuwge ìcurg nh nghèldti o khósghg lắiyuj m phảhhfn i khôatxn ng?
- Nghèldti o khósghg còfxgg n kháxufi , phảhhfn i nósghg i rằodgz ng ty tiệqupa n mớfimg i đuwge úaybb ng.
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng nhìcurg n Tôatxn n Đudof ảhhfn n, Thuậdajj n-Tôatxn ng, Thiệqupa n-Lãyoyd m:
- Xuấxsqd t thâvqhw n nhưxgif thếiyuj mớfimg i hiểcfui u dâvqhw n tìcurg nh. Ngay Tựdgbm -Mai, Lêraxy Vădajj n nếiyuj u khôatxn ng lădajj n lộggqp n mấxsqd y nădajj m qua, chưxgif a chắiyuj c đuwge ãyoyd cósghg trìcurg nh đuwge ộggqp ngàxjhi y hôatxn m nay. Cháxufi u trìcurg nh bầkqhm y tiểcfui u sửojyo Lưxgif u-hậdajj u thựdgbm c chi tiếiyuj t, bằodgz ng cáxufi ch nàxjhi o bàxjhi từbqgb mộggqp t côatxn gáxufi i nghèldti o hèldti n, màxjhi leo lêraxy n tớfimg i tộggqp t đuwge ỉzqrk nh quyềqupa n uy?
- Lưxgif u tháxufi i-hậdajj u khôatxn ng rõketr họheas gìcurg . Bàxjhi gốtzay c ngưxgif ờdvkh i vùudgy ng Tháxufi i-nguyêraxy n sau di vềqupa đuwge ấxsqd t Hoa-dưxgif ơheas ng thuộggqp c Íewtw ch-châvqhw u. Khi tuyểcfui n cung, bàxjhi phảhhfn i khai lýhflw lịyqnh ch tổraxy tiêraxy n. Khôatxn ng biếiyuj t tổraxy tiêraxy n làxjhi ai, bàxjhi bịyqnh a ra rằodgz ng: Tổraxy têraxy n Diêraxy n-Kháxufi nh, làxjhi m quan dưxgif ớfimg i triềqupa u Tấxsqd n, Háxufi n tớfimg i chứsrqb c Hữcurg u kiêraxy u-vệqupa đuwge ạrwks i tưxgif ớfimg ng quâvqhw n. Phụjafg thâvqhw n têraxy n Thôatxn ng, lĩqwxl nh chứsrqb c Hổraxy -đuwge ôatxn chỉzqrk huy sứsrqb , lĩqwxl nh thứsrqb sửojyo Gia-châvqhw u. Trong lầkqhm n tùudgy ng chinh Tháxufi i-nguyêraxy n bịyqnh tửojyo trậdajj n. Bàxjhi làxjhi con gáxufi i thứsrqb nhìcurg trong nhàxjhi . Trưxgif ớfimg c đuwge âvqhw y, mộggqp t đuwge êraxy m thâvqhw n mẫtjam u bàxjhi nằodgz m mơheas thấxsqd y mặtjam t trădajj ng rơheas i vàxjhi o bụjafg ng, sau đuwge ósghg mang thai, sinh ra bàxjhi .
Tựdgbm -Mai, Lêraxy Vădajj n cùudgy ng nhìcurg n nhau cưxgif ờdvkh i khúaybb c khícjzt ch. Thiệqupa u-Cựdgbm c hỏnpbl i:
- Hai em cưxgif ờdvkh i gìcurg ?
Tôatxn n Đudof ảhhfn n bàxjhi o chữcurg a cho Mai, Vădajj n:
- Hai đuwge ứsrqb a nàxjhi y nósghg cưxgif ờdvkh i, vìcurg sáxufi ng nay bọheas n em bàxjhi n nhau rằodgz ng ngưxgif ờdvkh i Hoa luôatxn n huyềqupa n thoạrwks i thầkqhm n tháxufi nh vua, quan, anh hùudgy ng củhflw a họheas . Vua thìcurg cứsrqb phảhhfn i làxjhi rồfxgg ng làxjhi Thanh-y đuwge ồfxgg ng tửojyo giáxufi ng hạrwks . Võketr phảhhfn i Vũfimg -khúaybb c tinh quâvqhw n, Bạrwks ch-hổraxy tinh quâvqhw n. Vădajj n phảhhfn i sao Tháxufi i-bạrwks ch kim tinh, Vădajj n-khúaybb c tinh quâvqhw n. Cáxufi i ôatxn ng Tốtzay ng Tháxufi i-tổraxy cũfimg ng bìcurg nh thưxgif ờdvkh ng nhưxgif trădajj m ngưxgif ờdvkh i kháxufi c. Thếiyuj màxjhi họheas bịyqnh a rằodgz ng ôatxn ng ta vàxjhi o đuwge ềqupa n, thấxsqd y ngựdgbm a gỗdzxd , nhảhhfn y lêraxy n cỡkqhm i, lậdajj p tứsrqb c thầkqhm n nhậdajj p vàxjhi o, ngưxgif a phi nhưxgif bay. Bâvqhw y giờdvkh cáxufi i bàxjhi Lưxgif u-hậdajj u thốtzay i tha nàxjhi y đuwge ưxgif ợtzmt c bọheas n vădajj n quan bợtzmt đuwge ícjzt t, bịyqnh a ra rằodgz ng mặtjam t trădajj ng rơheas i vàxjhi o lòfxgg ng mẹdzxd . Vìcurg vậdajj y hai đuwge ứsrqb a nósghg mớfimg i cưxgif ờdvkh i.
- Bàxjhi ta mồfxgg côatxn i cảhhfn cha lẫtjam n mẹdzxd trong lúaybb c còfxgg n bếiyuj ngửojyo a. Bấxsqd y giờdvkh cósghg Lưxgif u Cung-Mỹcfui ngưxgif ờdvkh i đuwge ấxsqd t Thụjafg c bỏnpbl tiềqupa n ra mua làxjhi m tôatxn i tớfimg , rồfxgg i đuwge ưxgif a vềqupa kinh sưxgif . Nădajj m mưxgif ờdvkh i lădajj m tuổraxy i, đuwge ưxgif ợtzmt c tuyểcfui n làxjhi m cung nữcurg hầkqhm u hạrwks vua Châvqhw n-tôatxn ng, bấxsqd y giờdvkh Châvqhw n-tôatxn ng còfxgg n làxjhi Hoàxjhi i-vưxgif ơheas ng.
Tôatxn n Đudof ảhhfn n đuwge ưxgif a mắiyuj t nhìcurg n Tựdgbm -Mai, rồfxgg i cưxgif ờdvkh i:
- Chắiyuj c chắiyuj n cáxufi i ôatxn ng Tháxufi i-tửojyo Hằodgz ng bịyqnh côatxn cung nữcurg khôatxn n ngoan chădajj ng lưxgif ớfimg i bắiyuj t. Nêraxy n sau mớfimg i thàxjhi nh Hoàxjhi ng-hậdajj u rồfxgg i Tháxufi i-hậdajj u.
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng gậdajj t đuwge ầkqhm u:
- Đudof úaybb ng thếiyuj . Triềqupa u Tốtzay ng tuyểcfui n phi tầkqhm n cho cáxufi c Tháxufi i-tửojyo cũfimg ng khắiyuj t khe nhưxgif bảhhfn n triềqupa u. Vìcurg vậdajj y nhữcurg ng côatxn gáxufi i con quan, tuổraxy i mưxgif ờdvkh i ba đuwge ếiyuj n mưxgif ờdvkh i lădajj m bịyqnh đuwge ưxgif a vàxjhi o cung, ngâvqhw y ngâvqhw y ngôatxn chẳojyo ng biếiyuj t gìcurg . Vìcurg vậdajj y đuwge âvqhw u cósghg làxjhi m cho cáxufi c Tháxufi i-tửojyo say mêraxy ? Bàxjhi Lưxgif u hậdajj u sốtzay ng mồfxgg côatxn i, làxjhi m tôatxn i tớfimg từbqgb nhỏnpbl , cósghg thừbqgb a thósghg i lưxgif u manh dâvqhw n dãyoyd màxjhi lọheas t vàxjhi o cung, bàxjhi ta thiếiyuj u gìcurg bùudgy a phécbsd p làxjhi m cho ôatxn ng Tháxufi i-tửojyo Hằodgz ng mêraxy mệqupa t.
Thiệqupa n-Lãyoyd m nósghg i bâvqhw ng quơheas :
- Khi gặtjam p đuwge ưxgif ợtzmt c ngưxgif ờdvkh i màxjhi mìcurg nh mêraxy , bấxsqd t kểcfui xấxsqd u đuwge ẹdzxd p, giàxjhi trẻnhon , sang hèldti n, mìcurg nh vẫtjam n hạrwks nh phúaybb c hơheas n đuwge ốtzay i vớfimg i ngưxgif ờdvkh i kháxufi c.
Cảhhfn bọheas n nădajj m thiếiyuj u niêraxy n cùudgy ng cưxgif ờdvkh i khìcurg . Tôatxn n Đudof ảhhfn n cau màxjhi y suy nghĩqwxl , rồfxgg i hỏnpbl i Thiệqupa u-Cựdgbm c:
- Anh nghĩqwxl gìcurg vềqupa xuấxsqd t thâvqhw n củhflw a Lưxgif u hậdajj u?
Thiệqupa u-Cựdgbm c hỏnpbl i ngưxgif ợtzmt c lạrwks i:
- Em nghĩqwxl sao?
- Em thấxsqd y xung quanh Lưxgif u-hậdajj u bao trùudgy m màxjhi n bícjzt mậdajj t rấxsqd t khósghg giảhhfn i thícjzt ch. Mộggqp t làxjhi theo quan chếiyuj nhàxjhi Tốtzay ng khi mộggqp t vịyqnh quan đuwge ưxgif ợtzmt c phong tớfimg i tưxgif ớfimg c côatxn ng, mộggqp t phi tầkqhm n lêraxy n tớfimg i bậdajj c quýhflw -phi, Hoàxjhi ng-hậdajj u. Bộggqp Lễojyo sẽzqrk tâvqhw u trìcurg nh phong chứsrqb c tưxgif ớfimg c cho cha mẹdzxd , truy phong tổraxy tiêraxy n đuwge ếiyuj n tam đuwge ạrwks i. Anh em, cháxufi u gọheas i bằodgz ng báxufi c, chúaybb , côatxn cũfimg ng đuwge ưxgif ợtzmt c ban chứsrqb c quan. Thếiyuj màxjhi khi bàxjhi đuwge ưxgif ợtzmt c phong Hoàxjhi ng-hậdajj u, chỉzqrk đuwge ưxgif a têraxy n cósghg mộggqp t ngưxgif ờdvkh i chủhflw cũfimg làxjhi Lưxgif u Cung-Mỹcfui đuwge ểcfui nhậdajj n âvqhw n đuwge iểcfui n. Rõketr ràxjhi ng bàxjhi biếiyuj t tổraxy tiêraxy n, cha mẹdzxd làxjhi ai kia màxjhi ? Đudof ãyoyd biếiyuj t cha mẹdzxd , ắiyuj t biếiyuj t rõketr mìcurg nh họheas gìcurg chứsrqb ? Hàxjhi cớfimg lấxsqd y họheas củhflw a ngưxgif ờdvkh i chủhflw , màxjhi bàxjhi đuwge ãyoyd làxjhi m nôatxn bộggqp c cho y? Tạrwks i sao bàxjhi khôatxn ng đuwge ưxgif a têraxy n cha mẹdzxd , ôatxn ng bàxjhi cùudgy ng họheas ra?
Mọheas i ngưxgif ờdvkh i đuwge ềqupa u côatxn ng nhậdajj n lýhflw luậdajj n củhflw a Tôatxn n Đudof ảhhfn n đuwge úaybb ng. Nósghg tiếiyuj p:
- Hai làxjhi : Hiệqupa n bàxjhi lêraxy n tớfimg i Tháxufi i-hậdajj u, uy quyềqupa n bao la. Kẻnhon thùudgy cũfimg ng lắiyuj m, ngưxgif ờdvkh i theo cũfimg ng nhiềqupa u. Thếiyuj thưxgif ờdvkh ng khi kẻnhon yêraxy u, ngưxgif ờdvkh i ghécbsd t muốtzay n suy tôatxn n hay côatxn ng kícjzt ch đuwge ềqupa u nhắiyuj m vàxjhi o gia đuwge ìcurg nh họheas hàxjhi ng. Thếiyuj màxjhi triềqupa u Tốtzay ng vớfimg i hàxjhi ng vạrwks n quan chứsrqb c, khôatxn ng ai tìcurg m đuwge ưxgif ợtzmt c tôatxn ng tícjzt ch bàxjhi . Lýhflw lịyqnh ch bàxjhi rấxsqd t lờdvkh mờdvkh . Vậdajj y bàxjhi làxjhi ai?
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng gậdajj t đuwge ầkqhm u:
- Chícjzt nh ta cũfimg ng thắiyuj c mắiyuj c nhưxgif Đudof ảhhfn n, màxjhi khôatxn ng sao giảhhfn i thícjzt ch đuwge ưxgif ợtzmt c. Kỳewtw nàxjhi y tớfimg i Biệqupa n-kinh ta phảhhfn i dòfxgg cho ra. Thôatxn i Thiệqupa u-Cựdgbm c tiếiyuj p.
Thiệqupa u-Cựdgbm c tiếiyuj p:
- Nhưxgif ng cuộggqp c đuwge ờdvkh i bàxjhi đuwge âvqhw u cósghg giảhhfn n dịyqnh nhưxgif vậdajj y? Nhũfimg mẫtjam u củhflw a Tháxufi i-tửojyo Hằodgz ng làxjhi Tháxufi i-Quốtzay c phu nhâvqhw n vốtzay n ngưxgif ờdvkh i nghiêraxy m khắiyuj c. Bàxjhi đuwge em truyệqupa n Tháxufi i-tửojyo sủhflw ng áxufi i mộggqp t cung nữcurg xuấxsqd t thâvqhw n bầkqhm n tiệqupa n tâvqhw u vớfimg i vua Tháxufi i-tôatxn ng. Vìcurg vậdajj y Tháxufi i-tửojyo Hằodgz ng phảhhfn i đuwge ưxgif a bàxjhi ra ngoàxjhi i hoàxjhi ng thàxjhi nh, gửojyo i ởcurg nhàxjhi quảhhfn n gia têraxy n Trưxgif ơheas ng Kỳewtw . Khi Tháxufi i-tôatxn ng bădajj ng, Tháxufi i-tửojyo Hằodgz ng lêraxy n ngôatxn i vua tứsrqb c Châvqhw n-tôatxn ng. Vua đuwge em bàxjhi ta vàxjhi o cung phong làxjhi m Mỹcfui nữcurg . Vìcurg bàxjhi ta khôatxn ng cósghg thâvqhw n tícjzt ch họheas hàxjhi ng, cũfimg ng chẳojyo ng biếiyuj t cha họheas gìcurg , mớfimg i lấxsqd y họheas Lưxgif u củhflw a Cung-Mỹcfui , coi Lưxgif u Cung-Mỹcfui nhưxgif anh ruộggqp t. Hai nădajj m sau đuwge ưxgif ợtzmt c phong làxjhi m Tu-nghi (2), rồfxgg i leo tớfimg i chứsrqb c Phi.
Ghi chúaybb
(2) Quan chếiyuj hậdajj u cung triềqupa u Tốtzay ng cósghg nhiềqupa u bậdajj c kháxufi c nhau. Hãyoyd y kểcfui cáxufi c bàxjhi vợtzmt củhflw a vua. Vua cósghg nhiềqupa u vợtzmt quáxufi , thàxjhi nh ra phảhhfn i đuwge ặtjam t thứsrqb bậdajj c đuwge ểcfui dễojyo cai quảhhfn n. Cao nhấxsqd t làxjhi vợtzmt chícjzt nh củhflw a vua, gọheas i làxjhi hoàxjhi ng hậdajj u. Kếiyuj tiếiyuj p đuwge ếiyuj n cáxufi c bàxjhi phi: quýhflw -phi, thụjafg c-phi, đuwge ứsrqb c-phi, hiềqupa n-phi. Cáxufi c bàxjhi nghi: đuwge ạrwks i-nghi, quýhflw -nghi, thụjafg c-nghi, thụjafg c-dung, thuậdajj n-nghi, thuậdajj n-dung, uyểcfui n-nghi, uyểcfui n-dung, chiêraxy u-nghi, chiêraxy u-dung, chiêraxy u-viêraxy n, tu-nghi, tu-dung, tu-viêraxy n, sung-nghi, sung-dung, sung-viêraxy n. Cáxufi c bàxjhi tiệqupa p-dưxgif . Cáxufi c bàxjhi mỹcfui -nhâvqhw n. Cáxufi c bàxjhi tàxjhi i-nhâvqhw n, quýhflw -nhâvqhw n. Cáxufi c bàxjhi thấxsqd p nhấxsqd t làxjhi cung nữcurg . Cộggqp ng hai mưxgif ơheas i bẩeuxg y bậdajj c kháxufi c nhau.
Cho nêraxy n đuwge ộggqp c giảhhfn khôatxn ng lấxsqd y làxjhi m lạrwks rằodgz ng làxjhi m vua cósghg đuwge ủhflw thứsrqb thuốtzay c bổraxy , thầkqhm y thuốtzay c giỏnpbl i, màxjhi ôatxn ng nàxjhi o đuwge ếiyuj n tuổraxy i bốtzay n mưxgif ơheas i nếiyuj u chưxgif a chếiyuj t, thìcurg cũfimg ng hếiyuj t xícjzt quáxufi ch! Chịyqnh u sao nổraxy i hằodgz ng trădajj m bàxjhi !
Kim-Thàxjhi nh hỏnpbl i:
- Bấxsqd y giờdvkh vua Châvqhw n-tôatxn ng cósghg Hoàxjhi ng-hậdajj u chưxgif a?
- Rồfxgg i. Khi Châvqhw n-tôatxn ng lêraxy n ngôatxn i ( Mậdajj u-Tuấxsqd t, 998) bắiyuj t buộggqp c phảhhfn i lậdajj p Hoàxjhi ng-hậdajj u họheas Quáxufi ch, do vua Tháxufi i-tôatxn ng cưxgif ớfimg i cho. Đudof ếiyuj n niêraxy n hiệqupa u Cảhhfn nh-đuwge ứsrqb c thứsrqb tưxgif (Đudof inh-Mùudgy i, 1007) Quáxufi ch hậdajj u bădajj ng. Vua muốtzay n lậdajj p Lưxgif u phi lêraxy n làxjhi m Hoàxjhi ng-hậdajj u, quầkqhm n thầkqhm n cựdgbm c lựdgbm c phảhhfn n đuwge ốtzay i. Nguyêraxy n-Nghiễojyo m khuyêraxy n vua nêraxy n tựdgbm quyếiyuj t. Vua giữcurg nguyêraxy n ýhflw , lậdajj p Lưxgif u phi làxjhi m Hoàxjhi ng-hậdajj u.
Tựdgbm -Mai than:
- Thếiyuj làxjhi từbqgb mộggqp t côatxn gáxufi i lọheas lem, côatxn i cúaybb t, khôatxn ng họheas , khôatxn ng quêraxy , bỗdzxd ng nhiêraxy n thàxjhi nh mẫtjam u nghi thiêraxy n hạrwks . Bàxjhi ta màxjhi cai trịyqnh hậdajj u cung, đuwge ốtzay ai cựdgbm a quậdajj y nổraxy i.
- Bấxsqd y giờdvkh bàxjhi ta lớfimg n tuổraxy i màxjhi vẫtjam n chưxgif a con. Mộggqp t vădajj n quan têraxy n Đudof inh Vịyqnh xui bàxjhi đuwge i cầkqhm u tựdgbm . Sau khi cầkqhm u tựdgbm , bàxjhi mang thai, sinh ra mộggqp t Hoàxjhi ng-nam, tứsrqb c Thiêraxy n-Tháxufi nh hoàxjhi ng-đuwge ếiyuj hiệqupa n nay. Hai nădajj m sau cósghg thai, sinh ra mộggqp t Côatxn ng-chúaybb a. Côatxn ng chúaybb a têraxy n Huệqupa -Nhu.
Lêraxy Vădajj n hỏnpbl i:
- Côatxn ng chúaybb a Huệqupa -Nhu sau gảhhfn cho ai?
Thiệqupa u-Cựdgbm c bậdajj t cưxgif ờdvkh i:
- Chưxgif a, vìcurg côatxn ta còfxgg n nhỏnpbl , mớfimg i mưxgif ờdvkh i sáxufi u tuổraxy i. Em hỏnpbl i làxjhi m gìcurg vậdajj y? Bộggqp muốtzay n làxjhi m Phòfxgg -mãyoyd chădajj ng?
- Em nghĩqwxl kỳewtw nàxjhi y nhâvqhw n đuwge i sứsrqb , anh cảhhfn hỏnpbl i côatxn Huệqupa -Nhu cho mộggqp t trong bẩeuxg y đuwge ứsrqb a nàxjhi y. Nhưxgif vậdajj y mìcurg nh mấxsqd t ícjzt t lễojyo cốtzay ng, màxjhi lợtzmt i mộggqp t côatxn Côatxn ng-chúaybb a. Biếiyuj t đuwge âvqhw u nhờdvkh cuộggqp c hôatxn n nhâvqhw n, khiếiyuj n Tốtzay ng bỏnpbl tham vọheas ng chiếiyuj m Việqupa t chădajj ng.
Thanh-Mai thấxsqd y đuwge ềqupa nghịyqnh củhflw a Lêraxy Vădajj n cósghg lýhflw , nàxjhi ng vuốtzay t tósghg c nósghg :
- Đudof ưxgif ợtzmt c rồfxgg i, chịyqnh sẽzqrk làxjhi m nhưxgif em đuwge ềqupa nghịyqnh , nhưxgif ng nhữcurg ng ai ởcurg đuwge âvqhw u ra bẩeuxg y đuwge ứsrqb a?
- Anh Thiệqupa u-Tháxufi i, Thiệqupa u-Cựdgbm c vớfimg i nădajj m đuwge ứsrqb a trờdvkh i đuwge áxufi nh nàxjhi y cósghg phảhhfn i thàxjhi nh bẩeuxg y khôatxn ng?
Tựdgbm -Mai cốtzay c lêraxy n đuwge ầkqhm u Lêraxy Vădajj n:
- Suy nghĩqwxl kỹcfui rồfxgg i hãyoyd y nósghg i nghe. Xui anh cảhhfn hỏnpbl i vợtzmt cho ôatxn ng ỉzqrk n, e chịyqnh Mỹcfui -Linh xécbsd xáxufi c chúaybb ra chấxsqd m mắiyuj m tôatxn m ădajj n tưxgif ơheas i. Hỏnpbl i cho Cúaybb vọheas ưxgif ? Từbqgb nay đuwge ừbqgb ng hòfxgg ng ădajj n búaybb n riêraxy u củhflw a chịyqnh Thanh-Trúaybb c. Còfxgg n hỏnpbl i cho Thuậdajj n-Tôatxn ng, Thiệqupa n-Lãyoyd m thìcurg Kim-Thàxjhi nh, Trưxgif ờdvkh ng-Ninh sẽzqrk bằodgz m chúaybb ra làxjhi m chảhhfn trứsrqb ng đuwge ósghg . Rúaybb t cụjafg c chỉzqrk còfxgg n hai đuwge ứsrqb a mìcurg nh.
Tuy Tựdgbm -Mai nósghg i đuwge ùudgy a, nhưxgif ng cũfimg ng làxjhi m cho Thanh-Trúaybb c, Kim-Thàxjhi nh, Trưxgif ờdvkh ng-Ninh ngưxgif ợtzmt ng ngậdajj p. Thanh-Mai đuwge ưxgif a mọheas i ngưxgif ờdvkh i vềqupa thựdgbm c tạrwks i:
- Đudof ưxgif ợtzmt c rồfxgg i, triềqupa u Tốtzay ng cósghg hàxjhi ng trădajj m côatxn ng chúaybb a chịyqnh sẽzqrk hỏnpbl i cho Tựdgbm -Mai, Lêraxy Vădajj n, mỗdzxd i đuwge ứsrqb a hai ba côatxn . Thôatxn i Thiệqupa u-Cựdgbm c tiếiyuj p đuwge i.
- Lưxgif u hậdajj u tícjzt nh khảhhfn i ngộggqp , nghe nhiềqupa u, nhớfimg giai. Khi vua Châvqhw n-tôatxn ng làxjhi m việqupa c, bàxjhi ngồfxgg i hầkqhm u cạrwks nh. Tấxsqd u chưxgif ơheas ng, phong tặtjam ng việqupa c việqupa c bàxjhi đuwge ếiyuj u nhớfimg từbqgb đuwge ầkqhm u đuwge ếiyuj n cuốtzay i. Mỗdzxd i sựdgbm vua quêraxy n bàxjhi lạrwks i nhắiyuj c nhởcurg từbqgb ng chi tiếiyuj t mộggqp t.
Tôatxn n Đudof ảhhfn n thởcurg dàxjhi i, tỏnpbl vẻnhon lo lắiyuj ng:
- Lúaybb c đuwge ầkqhm u nghe nósghg i Lưxgif u hậdajj u cầkqhm m quyềqupa n, em tưxgif ởcurg ng bàxjhi ta cũfimg ng nhưxgif Lãyoyd hậdajj u, Mãyoyd hậdajj u đuwge ờdvkh i Háxufi n, Võketr hậdajj u đuwge ờdvkh i Đudof ưxgif ờdvkh ng. Khôatxn ng ngờdvkh bàxjhi ta tàxjhi i trícjzt nhưxgif vậdajj y! Hèldti n gìcurg bàxjhi muốtzay n chiếiyuj m hếiyuj t cáxufi c nưxgif ớfimg c xung quanh. Mìcurg nh phảhhfn i đuwge ốtzay i đuwge ầkqhm u vớfimg i bàxjhi , thựdgbm c khósghg thay.
- Đudof úaybb ng vậdajj y. Niêraxy n hiệqupa u Thiêraxy n-hy nguyêraxy n niêraxy n tháxufi ng giêraxy ng (Tâvqhw n-Dậdajj u, 1021) vua Châvqhw n-tôatxn ng bệqupa nh nặtjam ng. Mọheas i tấxsqd u chưxgif ơheas ng, do bàxjhi ngồfxgg i bêraxy n đuwge ọheas c, rồfxgg i vua ban chỉzqrk sao, bàxjhi phêraxy nhưxgif vậdajj y. Sau dầkqhm n dầkqhm n bệqupa nh vua nặtjam ng, bàxjhi tựdgbm duyệqupa t phêraxy . Từbqgb đuwge ósghg , trêraxy n thựdgbm c tếiyuj bàxjhi đuwge ãyoyd làxjhi m vua rồfxgg i. Lạrwks mộggqp t đuwge iềqupa u, nhữcurg ng quyếiyuj t đuwge ịyqnh nh, phêraxy chuẩeuxg n củhflw a bàxjhi rấxsqd t sáxufi ng suốtzay t, thứsrqb lớfimg p, việqupa c sau vớfimg i việqupa c trưxgif ớfimg c nhấxsqd t nhấxsqd t hợtzmt p nhau. Bấxsqd y giờdvkh bàxjhi mớfimg i nghĩqwxl đuwge ếiyuj n thựdgbm c sựdgbm cầkqhm m quyềqupa n. Đudof ầkqhm u tiêraxy n bàxjhi mưxgif ợtzmt n quyềqupa n vua thădajj ng chứsrqb c tưxgif ớfimg c cho cáxufi c quan đuwge ểcfui họheas khôatxn ng chốtzay ng bàxjhi . Mùudgy a Thu tháxufi ng bẩeuxg y ngàxjhi y Đudof inh-Tỵxbor , tểcfui tưxgif ớfimg ng Khấxsqd u Chuẩeuxg n mậdajj t nghịyqnh vớfimg i quầkqhm n thầkqhm n, làxjhi m tấxsqd u chưxgif ơheas ng tâvqhw u lêraxy n vua cho Tháxufi i-tửojyo làxjhi m giáxufi m quốtzay c.
- Chếiyuj t ôatxn ng Khẩeuxg u Chuẩeuxg n rồfxgg i!
Trưxgif ờdvkh ng-Ninh buộggqp t miệqupa ng than.
Thiệqupa n-Lãyoyd m hỏnpbl i:
- Sao Trưxgif ờdvkh ng-Ninh biếiyuj t?
- Cứsrqb suy ra thìcurg biếiyuj t. Bàxjhi thay vua cầkqhm m quyềqupa n đuwge ãyoyd lâvqhw u, mọheas i sựdgbm đuwge ềqupa u tốtzay t. Khi quyềqupa n vàxjhi o tay, đuwge ờdvkh i nàxjhi o bàxjhi chịyqnh u buôatxn ng ra? Tấxsqd u chưxgif ơheas ng củhflw a Khấxsqd u Chuẩeuxg n đuwge ưxgif a lêraxy n, bàxjhi ta đuwge ọheas c xong ắiyuj t nổraxy i giậdajj n, giảhhfn chiếiyuj u chỉzqrk củhflw a vua cáxufi ch chứsrqb c ôatxn ng ta liềqupa n.
- Truyệqupa n khôatxn ng dễojyo đuwge âvqhw u. Vìcurg Chuẩeuxg n làxjhi m tểcfui tưxgif ớfimg ng, tưxgif ớfimg c phong tớfimg i Côatxn ng, uy quyềqupa n quáxufi n chúaybb ng. Chuẩeuxg n vôatxn tộggqp i dễojyo gìcurg cáxufi ch chứsrqb c đuwge ưxgif ợtzmt c. Bàxjhi ta tìcurg m cáxufi ch lôatxn i kécbsd o quầkqhm n thầkqhm n.
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng dơheas tay ra hiệqupa u cho Thiệqupa u-Cựdgbm c:
- Cháxufi u trìcurg nh bầkqhm y thàxjhi nh phầkqhm n quan chứsrqb c triềqupa u Tốtzay ng bấxsqd y giờdvkh đuwge ãyoyd .
- Vâvqhw ng! Uy quyềqupa n nhấxsqd t bấxsqd y giờdvkh làxjhi Thôatxn ng-vưxgif ơheas ng Nguyêraxy n-Nghiễojyo m tứsrqb c Bìcurg nh-Nam vưxgif ơheas ng Triệqupa u Thàxjhi nh, em vua, lạrwks i làxjhi thầkqhm y dậdajj y Tháxufi i-tửojyo . Trưxgif ớfimg c đuwge ósghg mấxsqd y nădajj m bàxjhi luôatxn n luôatxn n tâvqhw u vua thădajj ng chứsrqb c tưxgif ớfimg c cho Nguyêraxy n-Nghiễojyo m, đuwge ểcfui Nghiễojyo m lo bảhhfn o vệqupa ngôatxn i vua cho họheas c tròfxgg . Ôbena ng nàxjhi y giữcurg binh quyềqupa n, cùudgy ng ngựdgbm lâvqhw m quâvqhw n trong tay. Ngưxgif ờdvkh i củhflw a bàxjhi gồfxgg m Hưxgif ớfimg ng Mẫtjam n-Trung mớfimg i đuwge ưxgif ợtzmt c phong Tảhhfn bộggqp c-xạrwks , Trung thưxgif thịyqnh lang, kiêraxy m Lễojyo -bộggqp thưxgif ợtzmt ng thưxgif , bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm . Đudof inh Vịyqnh làxjhi m bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm . Phùudgy ng Thừbqgb a lĩqwxl nh Lạrwks i-bộggqp thưxgif ợtzmt ng thưxgif , kiêraxy m Khu-mậdajj t-việqupa n sứsrqb , đuwge ồfxgg ng bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm . Nhậdajj m Trung-Chícjzt nh, Chu Khởcurg i làxjhi m Khu-mậdajj t-việqupa n phósghg sứsrqb . Lýhflw Đudof ịyqnh ch lĩqwxl nh Lạrwks i-bộggqp thịyqnh lang, kiêraxy m Tháxufi i-tửojyo thiếiyuj u bảhhfn o bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm . Nhưxgif ng bàxjhi ta cósghg bốtzay n nhâvqhw n vậdajj t cựdgbm c kỳewtw lợtzmt i hạrwks i, ẩeuxg n dưxgif ớfimg i lớfimg p áxufi o thịyqnh vệqupa . Võketr côatxn ng bốtzay n ngưxgif ờdvkh i nàxjhi y cao hơheas n bọheas n Vũfimg Nhấxsqd t-Trụjafg nhiềqupa u.
Tựdgbm -Mai ngồfxgg i nhổraxy m dậdajj y:
- Ai thếiyuj ?
- Khôatxn ng rõketr têraxy n tuổraxy i thựdgbm c. Têraxy n giảhhfn mộggqp t ngưxgif ờdvkh i làxjhi Tôatxn n Đudof ứsrqb c-Khắiyuj c, mộggqp t ngưxgif ờdvkh i làxjhi Lêraxy Lụjafg c-Vũfimg . Mộggqp t ngưxgif ờdvkh i gốtzay c Châvqhw n-lạrwks p têraxy n Khiếiyuj u Tam Bảhhfn n. Mộggqp t ngưxgif ờdvkh i gốtzay c Tháxufi i têraxy n Sửojyo -vạrwks n Na-vưxgif ợtzmt ng.
Thiệqupa u-Cựdgbm c ngừbqgb ng lạrwks i cho mọheas i ngưxgif ờdvkh i theo dõketr i kịyqnh p, rồfxgg i tiếiyuj p:
- Cũfimg ng tháxufi ng bẩeuxg y, nădajj m đuwge ósghg , ngàxjhi y Canh-Dầkqhm n, bàxjhi gọheas i Đudof inh Vịyqnh vàxjhi o, truyềqupa n chỉzqrk miệqupa ng cho y bắiyuj t Khấxsqd u Chuẩeuxg n cùudgy ng nhữcurg ng ai kýhflw vàxjhi o tờdvkh biểcfui u giam lạrwks i. Mộggqp t mặtjam t bàxjhi sai ngưxgif ờdvkh i bícjzt mậdajj t báxufi o cho Khấxsqd u Chuẩeuxg n biếiyuj t tin đuwge ósghg .
Tựdgbm -Mai xuýhflw t xoa:
- Khôatxn n. Bàxjhi biếiyuj t Chuẩeuxg n khôatxn ng tộggqp i khósghg cósghg thểcfui hạrwks bệqupa y. Bàxjhi làxjhi m nhưxgif vậdajj y, mộggqp t làxjhi y cúaybb i đuwge ầkqhm u rúaybb t biểcfui u lạrwks i. Hai làxjhi y dùudgy ng binh quyềqupa n lậdajj t bàxjhi . Chờdvkh cho y chuẩeuxg n bịyqnh , bàxjhi tósghg m cổraxy hếiyuj t, vớfimg i tộggqp i trạrwks ng ràxjhi nh ràxjhi nh Phảhhfn n nghịyqnh ch. Y chạrwks y đuwge âvqhw u cho thoáxufi t?
- Đudof úaybb ng thếiyuj . Chuẩeuxg n sai Nhậdajj p-nộggqp i đuwge ôatxn tri Chu Hoàxjhi i-Chícjzt nh đuwge em cấxsqd m quâvqhw n vàxjhi o cung phếiyuj Lưxgif u-hậdajj u, đuwge ưxgif a Chuẩeuxg n làxjhi m phụjafg chícjzt nh Tháxufi i-tửojyo . Hai ngưxgif ờdvkh i dưxgif ớfimg i quyềqupa n Chícjzt nh làxjhi Dưxgif ơheas ng Sùudgy ng-Đudof ảhhfn n, Dưxgif ơheas ng Hoàxjhi i-Cáxufi t đuwge ếiyuj n gặtjam p Đudof inh Vịyqnh tốtzay cáxufi o mọheas i sựdgbm . Đudof ang đuwge êraxy m Vịyqnh dẫtjam n hai ngưxgif ờdvkh i nhậdajj p cung trìcurg nh bầkqhm y vớfimg i hậdajj u. Khu-mậdajj t-việqupa n sứsrqb Tàxjhi o Lợtzmt i-Dụjafg ng cũfimg ng đuwge ưxgif ợtzmt c thôatxn ng báxufi o tin đuwge ósghg . Lợtzmt i-Dụjafg ng khảhhfn i vớfimg i Kinh-vưxgif ơheas ng Nguyêraxy n-Nghiễojyo m. Nghiễojyo m nghe tin, vộggqp i vàxjhi o cung ôatxn m cháxufi u tứsrqb c Tháxufi i-tửojyo đuwge ểcfui che chởcurg , rồfxgg i huy đuwge ộggqp ng binh mãyoyd dẹdzxd p loạrwks n. Đudof áxufi m cao thủhflw củhflw a Khấxsqd u Chuẩeuxg n bịyqnh Tàxjhi o Lợtzmt i-Dụjafg ng, Tôatxn n Đudof ứsrqb c-Khắiyuj c, Lêraxy Lụjafg c-Vũfimg giếiyuj t hếiyuj t. Nguyêraxy n-Nghiễojyo m truyềqupa n lệqupa nh bắiyuj t hếiyuj t phe đuwge ảhhfn ng Khấxsqd u Chuẩeuxg n, làxjhi m biểcfui u tâvqhw u lêraxy n rằodgz ng Chuẩeuxg n mưxgif u thícjzt chúaybb a.
- Thếiyuj thìcurg Nguyêraxy n-Nghiễojyo m bấxsqd t trícjzt , bịyqnh Lưxgif u hậdajj u cho vàxjhi o tròfxgg ng.
Kim-Thàxjhi nh bàxjhi n.
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng lắiyuj c đuwge ầkqhm u:
- Trưxgif ờdvkh ng hợtzmt p đuwge ósghg , nếiyuj u chúaybb ởcurg vàxjhi o đuwge ịyqnh a vịyqnh ôatxn ng Nguyêraxy n-Nghiễojyo m chúaybb cũfimg ng mắiyuj c mưxgif u trong nhấxsqd t thờdvkh i. Tạrwks i sao? Khấxsqd u Chuẩeuxg n đuwge em binh vàxjhi o cung khósghg cósghg thểcfui tin rằodgz ng y chỉzqrk truấxsqd t phếiyuj Lưxgif u hậdajj u. Biếiyuj t đuwge âvqhw u y cưxgif ớfimg p ngôatxn i vua thìcurg sao? Hơheas n nữcurg a khi binh nhậdajj p Hoàxjhi ng-thàxjhi nh, nơheas i vua, cung tầkqhm n, thâvqhw n vưxgif ơheas ng, hoàxjhi ng-tửojyo ởcurg , ắiyuj t sẽzqrk cósghg cuộggqp c chécbsd m giếiyuj t kinh khủhflw ng, làxjhi m sao cósghg thểcfui bảhhfn o toàxjhi n tôatxn ng tộggqp c nhàxjhi vua? Vảhhfn Chuẩeuxg n làxjhi m việqupa c đuwge ósghg thựdgbm c vôatxn pháxufi p, vôatxn thiêraxy n. Cho nêraxy n Nghiễojyo m vìcurg sựdgbm nghiệqupa p tổraxy tiêraxy n, vìcurg bảhhfn o hộggqp tôatxn n thấxsqd t cùudgy ng thưxgif ơheas ng cháxufi u, thưxgif ơheas ng họheas c tròfxgg , phảhhfn i hàxjhi nh xửojyo nhưxgif thếiyuj .
- Cậdajj u luậdajj n đuwge úaybb ng. Nguyêraxy n-Nghiễojyo m khôatxn ng mắiyuj c mưxgif u. Sau khi bắiyuj t hếiyuj t phe đuwge ảhhfn ng Khấxsqd u Chuẩeuxg n, ôatxn ng đuwge iềqupa u tra ra manh mốtzay i. Nhưxgif ng Chuẩeuxg n khôatxn ng thểcfui chốtzay i tộggqp i phảhhfn n nghịyqnh ch. Việqupa c nàxjhi y xẩeuxg y ra vàxjhi o niêraxy n hiệqupa u Thiêraxy n-hy thứsrqb tưxgif (Tâvqhw n-Dậdajj u, 1021) mùudgy a Thu tháxufi ng bẩeuxg y ngàxjhi y Đudof inh-Sửojyo u. Bọheas n Chu Hoàxjhi i-Chícjzt nh bịyqnh giếiyuj t. Tháxufi i-tửojyo tháxufi i phósghg Khấxsqd u Chuẩeuxg n bịyqnh giáxufi ng xuốtzay ng làxjhi m Tháxufi i-thưxgif ờdvkh ng tựdgbm khanh. Hàxjhi n-lâvqhw m họheas c sĩqwxl Thịyqnh nh-Đudof ộggqp , Khu-mậdajj t trựdgbm c họheas c sĩqwxl Vưxgif ơheas ng Thựdgbm đuwge ềqupa u bịyqnh bãyoyd i chứsrqb c. Từbqgb đuwge ấxsqd y Lưxgif u-hậdajj u mặtjam c sứsrqb c tung hoàxjhi nh. Nhưxgif ng bàxjhi vẫtjam n khécbsd o lécbsd o lấxsqd y lòfxgg ng Nguyêraxy n-Nghiễojyo m, vìcurg Nguyêraxy n-Nghiễojyo m cầkqhm m binh quyềqupa n trong tay. Mùudgy a Thu tháxufi ng táxufi m nădajj m đuwge ósghg , ngàxjhi y Nhâvqhw m-Dầkqhm n, biếiyuj m Khấxsqd u Chuẩeuxg n làxjhi m Đudof ạrwks o-châvqhw u tưxgif -mãyoyd .
Thiệqupa u-Cựdgbm c lấxsqd y ra mộggqp t sốtzay thẻnhon tre khắiyuj c chữcurg , rồfxgg i tiếiyuj p:
- Vua đuwge au yếiyuj u liệqupa t dưxgif ờdvkh ng. Bàxjhi vẫtjam n cầkqhm m quyềqupa n suốtzay t nădajj m đuwge ósghg . Nădajj m sau, cảhhfn i nguyêraxy n làxjhi Càxjhi n-hưxgif ng ( Nhâvqhw m-Tuấxsqd t, 1022). Mùudgy a Xuâvqhw n tháxufi ng hai ngàxjhi y Giáxufi p-Thìcurg n phong cho Đudof inh Vịyqnh làxjhi m Tàxjhi o-quốtzay c côatxn ng. Phùudgy ng Thừbqgb a làxjhi m Ngụjafg y-quốtzay c côatxn ng. Tàxjhi o Lợtzmt i-Dụjafg ng làxjhi m Hàxjhi n-quốtzay c côatxn ng.
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng thởcurg dàxjhi i:
- Tiếiyuj c thựdgbm c! Lưxgif u hậdajj u làxjhi mộggqp t nhâvqhw n tàxjhi i nhưxgif vậdajj y, màxjhi lạrwks i sinh làxjhi m ngưxgif ờdvkh i Hoa, kìcurg nh chốtzay ng Đudof ạrwks i-Việqupa t. Vìcurg bảhhfn o vệqupa tổraxy nghiệqupa p, bấxsqd t đuwge ắiyuj c dĩqwxl chúaybb ng ta phảhhfn i đuwge ốtzay i đuwge ầkqhm u vớfimg i bàxjhi . Bấxsqd y giờdvkh bàxjhi thựdgbm c sựdgbm làxjhi m vua rồfxgg i còfxgg n gìcurg nữcurg a?
- Nădajj m đuwge ósghg , mùudgy a Xuâvqhw n tháxufi ng hai, ngàxjhi y Mậdajj u-Ngọheas vua hôatxn n mêraxy , di chiếiyuj u truyềqupa n ngôatxn i cho Tháxufi i-tửojyo Trinh, phong Lưxgif u hậdajj u làxjhi m Tháxufi i-hậdajj u tạrwks m cầkqhm m quâvqhw n quốtzay c trọheas ng sựdgbm .
Lêraxy Vădajj n nhădajj n mặtjam t:
- Cósghg thựdgbm c thếiyuj khôatxn ng? Em nghĩqwxl trong lúaybb c vua hấxsqd p hốtzay i, đuwge âvqhw u biếiyuj t nhữcurg ng ai bêraxy n cạrwks nh? E rằodgz ng chiếiyuj u chỉzqrk đuwge ósghg do bàxjhi sai ngưxgif ờdvkh i viếiyuj t, rồfxgg i đuwge ểcfui vàxjhi o tay vua. Vua phêraxy làxjhi xong.
Thiệqupa u-Cựdgbm c xoa đuwge ầkqhm u Lêraxy Vădajj n:
- Em thôatxn ng minh thìcurg thôatxn ng minh thựdgbm c. Em đuwge oáxufi n đuwge úaybb ng. Nhưxgif ng lờdvkh i bàxjhi n củhflw a em trậdajj t hếiyuj t. Vìcurg em khôatxn ng biếiyuj t luậdajj t lệqupa cung đuwge ìcurg nh.
- Luậdajj t lệqupa nhưxgif thếiyuj nàxjhi o?
- Khi vua ban chiếiyuj u vềqupa vấxsqd n đuwge ềqupa trọheas ng đuwge ạrwks i nhưxgif vậdajj y, sẽzqrk truyềqupa n quan Lễojyo bộggqp thưxgif ợtzmt ng thưxgif hoặtjam c tảhhfn , hữcurg u bộggqp c xạrwks hoặtjam c Trung thưxgif lệqupa nh soạrwks n rồfxgg i kiềqupa m ấxsqd n. Vua cósghg hai ấxsqd n. Mộggqp t đuwge ểcfui ởcurg tẩeuxg m cung vua do Hoàxjhi ng-hậdajj u giữcurg . Mộggqp t đuwge ểcfui ởcurg Thừbqgb a-đuwge ứsrqb c đuwge iệqupa n do Tểcfui -tưxgif ớfimg ng giữcurg . Khi vua ban chiếiyuj u thưxgif ờdvkh ng, dùudgy ng ấxsqd n ởcurg đuwge âvqhw u cũfimg ng đuwge ưxgif ợtzmt c. Trưxgif ờdvkh ng hợtzmt p trọheas ng đuwge ạrwks i nhưxgif liêraxy n quan đuwge ếiyuj n Hoàxjhi ng-hậdajj u, phảhhfn i dùudgy ng ấxsqd n ởcurg đuwge iệqupa n Thừbqgb a-đuwge ứsrqb c. Còfxgg n ban chiếiyuj u liêraxy n quan đuwge ếiyuj n Tểcfui -tưxgif ớfimg ng, phảhhfn i dùudgy ng ấxsqd n ởcurg tẩeuxg m cung.
Chàxjhi ng nhìcurg n Lêraxy Vădajj n:
- Lưxgif u hậdajj u khôatxn n ngoan, đuwge âvqhw u dạrwks i gìcurg làxjhi m nhưxgif em nghĩqwxl . Bàxjhi cho triệqupa u Tảhhfn bộggqp c-xạrwks kiêraxy m Lễojyo -bộggqp thưxgif ợtzmt ng thưxgif Hứsrqb a Mẫtjam n-Trung, cùudgy ng bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm Đudof inh Vịyqnh , Lạrwks i-bộggqp thưxgif ợtzmt ng-thưxgif kiêraxy m Khu-mậdajj t-việqupa n sứsrqb Phùudgy ng Thừbqgb a vàxjhi o nghe vua truyềqupa n chỉzqrk . Ba ngưxgif ờdvkh i đuwge ósghg làxjhi châvqhw n tay bàxjhi , khósghg ai biếiyuj t sựdgbm thựdgbm c ra sao.
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng gậdajj t đuwge ầkqhm u:
- Cậdajj u nghĩqwxl rằodgz ng thựdgbm c. Tạrwks i sao ? Cứsrqb trong lýhflw màxjhi suy. Chiếiyuj u chỉzqrk cósghg hai phầkqhm n quan trọheas ng. Mộggqp t làxjhi nhưxgif ờdvkh ng ngôatxn i cho tháxufi i tửojyo Trinh. Hai làxjhi cửojyo bàxjhi cùudgy ng giảhhfn i quyếiyuj t việqupa c nưxgif ớfimg c. Vềqupa việqupa c thứsrqb nhấxsqd t, vua Châvqhw n-tôatxn ng rấxsqd t bằodgz ng lòfxgg ng Tháxufi i-tửojyo . Việqupa c truyềqupa n ngôatxn i cho Tháxufi i-tửojyo làxjhi lẽzqrk đuwge ưxgif ơheas ng nhiêraxy n. Còfxgg n cửojyo Lưxgif u-hậdajj u cùudgy ng Vua giảhhfn i quyếiyuj t việqupa c nưxgif ớfimg c cũfimg ng hợtzmt p lýhflw . Vìcurg khi Tháxufi i-tửojyo đuwge ưxgif ợtzmt c truyềqupa n ngôatxn i mớfimg i cósghg mưxgif ờdvkh i ba tuổraxy i. Lịyqnh ch đuwge ạrwks i cáxufi c triềqupa u đuwge ềqupa u cho phécbsd p Tháxufi i-hậdajj u buôatxn ng rèldti m thícjzt nh chícjzt nh vớfimg i ấxsqd u quâvqhw n. Đudof ốtzay i vớfimg i Lưxgif u hậdajj u, khi vua Châvqhw n-tôatxn ng khoẻnhon mạrwks nh, màxjhi bàxjhi đuwge ãyoyd cùudgy ng ôatxn ng chung lo quốtzay c sựdgbm , thìcurg nay con lêraxy n ngôatxn i vua, bàxjhi đuwge ưxgif ợtzmt c cửojyo giúaybb p con khôatxn ng cósghg gìcurg lạrwks cảhhfn . Thôatxn i, Thiệqupa u-Cựdgbm c tiếiyuj p.
- Luậdajj t lệqupa triềqupa u Tốtzay ng cấxsqd m khôatxn ng cho đuwge àxjhi n bàxjhi đuwge ếiyuj n nhữcurg ng đuwge iệqupa n Sùudgy ng-đuwge ứsrqb c, Sùudgy ng-chícjzt nh, Thừbqgb a-minh. Vìcurg vậdajj y Tháxufi i-hậdajj u khôatxn ng thểcfui dựdgbm cáxufi c buổraxy i triềqupa u. Đudof inh Vịyqnh thỉzqrk nh Lưxgif u hậdajj u ngựdgbm biệqupa t đuwge iệqupa n đuwge ểcfui hộggqp i triềqupa u thầkqhm n.
Trưxgif ờdvkh ng-Ninh bậdajj t cưxgif ờdvkh i:
- Cáxufi i ôatxn ng Đudof inh Vịyqnh đuwge ãyoyd cósghg côatxn ng tôatxn n phòfxgg bàxjhi , màxjhi khôatxn ng hiểcfui u gìcurg vềqupa bàxjhi . Đudof ềqupa nghịyqnh đuwge ósghg nhấxsqd t đuwge ịyqnh nh bàxjhi khôatxn ng chịyqnh u.
Thấxsqd y cháxufi u cósghg nhậdajj n xécbsd t tinh tếiyuj , Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng mừbqgb ng lắiyuj m. Vưxgif ơheas ng hỏnpbl i:
- Tạrwks i sao cháxufi u đuwge oáxufi n ra?
- Luậdajj t triềqupa u Tốtzay ng đuwge âvqhw u cósghg cho con cáxufi i dâvqhw n dãyoyd làxjhi m Vưxgif ơheas ng-phi? Dùudgy cósghg làxjhi m Vưxgif ơheas ng-phi sau cũfimg ng khôatxn ng thểcfui tôatxn n phong Hoàxjhi ng-hậdajj u. Đudof âvqhw y vua Châvqhw n-tôatxn ng vẫtjam n làxjhi m. Mộggqp t đuwge iềqupa u bàxjhi đuwge ưxgif ợtzmt c ưxgif u đuwge ãyoyd i vưxgif ợtzmt t luậdajj t. Thếiyuj thưxgif ờdvkh ng, cổraxy kim ngưxgif ờdvkh i hầkqhm u cậdajj n vua lúaybb c làxjhi m việqupa c, thưxgif ờdvkh ng làxjhi phụjafg chícjzt nh đuwge ạrwks i thầkqhm n, cósghg luậdajj t nàxjhi o cho Hoàxjhi ng-hậdajj u ngồfxgg i cạrwks nh giúaybb p vua giảhhfn i quyếiyuj t tấxsqd u chưxgif ơheas ng, cùudgy ng quyếiyuj t đuwge oáxufi n mọheas i sựdgbm ? Thếiyuj màxjhi vua Châvqhw n-tôatxn ng lạrwks i nhờdvkh bàxjhi . Hai đuwge iềqupa u ra ngoàxjhi i luậdajj t. Đudof ãyoyd cósghg hai đuwge iềqupa u đuwge ósghg rồfxgg i, bàxjhi ta khôatxn ng coi luậdajj t vàxjhi o đuwge âvqhw u nữcurg a. Vìcurg vậdajj y bàxjhi ta sẽzqrk nhấxsqd t đuwge ịyqnh nh khôatxn ng ngồfxgg i ởcurg biệqupa t đuwge iệqupa n.
- Đudof úaybb ng vậdajj y! Bàxjhi sai hoạrwks n quan Trưxgif ơheas ng Cảhhfn nh-Tôatxn ng tuyêraxy n chỉzqrk vớfimg i triềqupa u đuwge ìcurg nh rằodgz ng : Khi tiêraxy n đuwge ếiyuj còfxgg n tạrwks i thếiyuj , ngàxjhi y đuwge êraxy m ta phụjafg bêraxy n cạrwks nh. Nay đuwge ốtzay i vớfimg i con ta, ta lạrwks i phảhhfn i lùudgy i vềqupa biệqupa t đuwge iệqupa n ưxgif ?. Thếiyuj rồfxgg i triềqupa u thầkqhm n rưxgif ớfimg c bàxjhi cùudgy ng vua ngựdgbm ởcurg đuwge iệqupa n Thừbqgb a-minh. Vua ngồfxgg i bêraxy n tráxufi i, bàxjhi ngồfxgg i bêraxy n phảhhfn i. Từbqgb đuwge ấxsqd y, bấxsqd t cứsrqb chỉzqrk dụjafg gìcurg củhflw a vua cũfimg ng do bàxjhi cảhhfn .
Thiệqupa u-Cựdgbm c chỉzqrk vàxjhi o sơheas đuwge ồfxgg tổraxy chứsrqb c triềqupa u Tốtzay ng:
- Sau khi Thiêraxy n-Tháxufi nh hoàxjhi ng-đuwge ếiyuj lêraxy n ngôatxn i vua. Việqupa c đuwge ầkqhm u tiêraxy n, bàxjhi phong chứsrqb c tưxgif ớfimg c đuwge ềqupa n ơheas n cho ngưxgif ờdvkh i phòfxgg táxufi . Vua lêraxy n ngôatxn i đuwge ưxgif ợtzmt c táxufi m ngàxjhi y tứsrqb c ngàxjhi y Bícjzt nh-Dầkqhm n phong cho sưxgif phụjafg cũfimg ng làxjhi chúaybb vua tứsrqb c Kinh-vưxgif ơheas ng Nguyêraxy n-Nghiễojyo m đuwge ưxgif ợtzmt c tôatxn n làxjhi m Đudof ịyqnh nh-vưxgif ơheas ng, khi tâvqhw u khôatxn ng phảhhfn i xưxgif ng danh, đuwge ưxgif ợtzmt c đuwge eo kiếiyuj m khi chầkqhm u vua, lĩqwxl nh Tháxufi i-úaybb y phụjafg quốtzay c (3), quảhhfn n Khu-mậdajj t-việqupa n, thốtzay ng đuwge ốtzay c binh mãyoyd , quảhhfn n chếiyuj nộggqp i ngoạrwks i sựdgbm . Đudof inh-Vịyqnh lĩqwxl nh Tưxgif -đuwge ồfxgg kiêraxy m thịyqnh -trung, thưxgif ợtzmt ng thưxgif tảhhfn bộggqp c-xạrwks . Phùudgy ng-Thừbqgb a lĩqwxl nh Tưxgif -khôatxn ng kiêraxy m thịyqnh -trung Khu-mậdajj t-việqupa n sứsrqb , thưxgif ợtzmt ng thưxgif hữcurg u bộggqp c-xạrwks . Tàxjhi o-lợtzmt i-Dụjafg ng lĩqwxl nh thưxgif ợtzmt ng-thưxgif tảhhfn bộggqp c-xạrwks kiêraxy m thịyqnh trung. Cảhhfn ba ôatxn ng Đudof inh, Phùudgy ng, Tàxjhi o đuwge ềqupa u đuwge ưxgif ợtzmt c phong quốtzay c côatxn ng.
Ghi chúaybb
(3) Tốtzay ng sửojyo quyểcfui n 161 đuwge ếiyuj n quyểcfui n 172 (Trang 3760- 4154) Quan chếiyuj nhàxjhi Tốtzay ng phâvqhw n biệqupa t rấxsqd t nhiềqupa u loạrwks i, nếiyuj u kểcfui hếiyuj t ra, e ngang vớfimg i côatxn ng chứsrqb c củhflw a mộggqp t quốtzay c gia vădajj n minh ngàxjhi y nay. Sau đuwge âvqhw y tôatxn i xin tósghg m lưxgif ợtzmt c:
Nhàxjhi Đudof ưxgif ờdvkh ng mấxsqd t nghiệqupa p nădajj m Đudof inh-Mãyoyd o (907). Trung-quốtzay c lâvqhw m cảhhfn nh rốtzay i loạrwks n, chia làxjhi m nhiềqupa u sứsrqb quâvqhw n thôatxn n tícjzt nh nhau. Mỗdzxd i sứsrqb quâvqhw n lêraxy n làxjhi m vua đuwge ưxgif ợtzmt c mấxsqd y nădajj m, lạrwks i bịyqnh sứsrqb quâvqhw n kháxufi c thôatxn n tícjzt nh. Mỗdzxd i sứsrqb quâvqhw n đuwge ềqupa u làxjhi hậdajj u duệqupa củhflw a mộggqp t triềqupa u đuwge ạrwks i trưxgif ớfimg c, nêraxy n sửojyo thêraxy m chữcurg Âzqrk »Hậdajj uÂzqrk » vàxjhi o đuwge ểcfui phâvqhw n biệqupa t. Thờdvkh i gian nàxjhi y bao gồfxgg m 52 nădajj m (907-960). Sửojyo gọheas i thờdvkh i đuwge ạrwks i nàxjhi y làxjhi Ngũfimg -quýhflw hay Ngũfimg -đuwge ạrwks i.
Tốtzay ng nốtzay i tiếiyuj p nhàxjhi Hậdajj u Chu, vìcurg vậdajj y lúaybb c đuwge ầkqhm u phỏnpbl ng theo nhàxjhi Đudof ưxgif ờdvkh ng. Cáxufi c đuwge ờdvkh i vua sau, cảhhfn i tiếiyuj n dầkqhm n, thàxjhi nh hẳojyo n mộggqp t hệqupa thốtzay ng. Nhữcurg ng triềqupa u Nguyêraxy n, Minh, Thanh tuy cósghg thay đuwge ổraxy i, nhưxgif ng vẫtjam n giữcurg cădajj n bảhhfn n củhflw a triềqupa u Tốtzay ng.
Xin kểcfui nhữcurg ng chứsrqb c quan tốtzay i cao:
1. Tam sưxgif , Tam côatxn ng
Đudof âvqhw y làxjhi nhữcurg ng chứsrqb c quan cao nhấxsqd t. Tam sưxgif gồfxgg m Tháxufi i-sưxgif , Tháxufi i-phósghg , Tháxufi i-bảhhfn o. Tam côatxn ng gồfxgg m Tháxufi i-úaybb y, Tưxgif -đuwge ồfxgg , Tưxgif -khôatxn ng. Nhữcurg ng chứsrqb c nàxjhi y dùudgy ng gia phong cho thâvqhw n vưxgif ơheas ng, tểcfui tưxgif ớfimg ng. Nếiyuj u khôatxn ng kiêraxy m chứsrqb c tưxgif ớfimg c kháxufi c, thìcurg chỉzqrk đuwge ểcfui làxjhi m cảhhfn nh, chứsrqb khôatxn ng tham dựdgbm chícjzt nh sựdgbm . Nhưxgif mộggqp t thâvqhw n vưxgif ơheas ng đuwge ưxgif ợtzmt c phong Tháxufi i-bảhhfn o, thìcurg khi triềqupa u hộggqp i đuwge ứsrqb ng trêraxy n Tểcfui -tưxgif ớfimg ng, nhưxgif ng khôatxn ng nắiyuj m quyềqupa n gìcurg cảhhfn . Nhưxgif ng nếiyuj u mộggqp t vịyqnh nàxjhi o đuwge ósghg đuwge ưxgif ợtzmt c phong Tháxufi i-bảhhfn o, Đudof ồfxgg ng-trung thưxgif môatxn n hạrwks bìcurg nh chưxgif ơheas ng sựdgbm , tứsrqb c tểcfui tưxgif ớfimg ng. Thìcurg vẫtjam n tham dựdgbm chícjzt nh sựdgbm vớfimg i nhiệqupa m vụjafg tểcfui thầkqhm n.
Thưxgif ờdvkh ng từbqgb Tưxgif -đuwge ồfxgg gia Tháxufi i-bảhhfn o, Tháxufi i-phósghg gia Tháxufi i-úaybb y. Thờdvkh i Đudof ưxgif ờdvkh ng, Tháxufi i-úaybb y dưxgif ớfimg i Tam-sưxgif . Nhưxgif ng vìcurg chứsrqb c quan nàxjhi y thốtzay ng lĩqwxl nh quâvqhw n đuwge ộggqp i, nêraxy n sau trởcurg thàxjhi nh quan trọheas ng, đuwge ặtjam t trêraxy n Tháxufi i-phósghg .
2. Tểcfui -tưxgif ớfimg ng
Phụjafg táxufi thiêraxy n tửojyo , thốtzay ng báxufi ch quan, bìcurg nh thứsrqb chícjzt nh. Khôatxn ng sựdgbm gìcurg trong nưxgif ớfimg c màxjhi khôatxn ng thốtzay ng lĩqwxl nh. Nădajj m 1989, mộggqp t sinh viêraxy n vădajj n khoa Paris (Sorbonne) trìcurg nh luậdajj n áxufi n vềqupa sửojyo họheas c đuwge ờdvkh i Tốtzay ng, đuwge ãyoyd vícjzt chứsrqb c tểcfui tưxgif ớfimg ng vớfimg i Premier ministre củhflw a đuwge ệqupa ngũfimg Cộggqp ng-hòfxgg a Pháxufi p. Tôatxn i báxufi c, yêraxy u cầkqhm u dùudgy ng nguyêraxy n chữcurg tểcfui tưxgif ớfimg ng, rồfxgg i chúaybb giảhhfn i ởcurg dưxgif ớfimg i. Bởcurg i thủhflw -tưxgif ớfimg ng củhflw a Pháxufi p khôatxn ng cósghg quyềqupa n vềqupa phủhflw Tổraxy ng-thốtzay ng, Lưxgif ỡkqhm ng-việqupa n quốtzay c hộggqp i, Tốtzay i-cao Pháxufi p-việqupa n, Quốtzay c-gia tưxgif -vấxsqd n việqupa n v.v. Ngưxgif ợtzmt c lạrwks i tểcfui tưxgif ớfimg ng đuwge ờdvkh i Tốtzay ng phụjafg táxufi thiêraxy n tửojyo cảhhfn nhữcurg ng vấxsqd n đuwge ềqupa nộggqp i cung. Nhưxgif khi mộggqp t bàxjhi phi chếiyuj t, Lưxgif u tháxufi i hậdajj u muốtzay n an táxufi ng theo lễojyo nghi cung nữcurg . Tểcfui -tưxgif ớfimg ng Lãyoyd -di-Giảhhfn n khôatxn ng chịyqnh u, yêraxy u cầkqhm u táxufi ng theo nghi lễojyo mộggqp t phi-tầkqhm n.
Chứsrqb c Tểcfui -tưxgif ớfimg ng triềqupa u Tốtzay ng cósghg hai têraxy n gọheas i. Khi đuwge àxjhi m thoạrwks i thìcurg gọheas i làxjhi Tểcfui -tưxgif ớfimg ng. Còfxgg n trong vădajj n kiệqupa n thìcurg gọheas i làxjhi Đudof ồfxgg ng bìcurg nh-chưxgif ơheas ng sựdgbm . Thưxgif ờdvkh ng cósghg Tảhhfn , Hữcurg u tểcfui -tưxgif ớfimg ng. Ôbena ng nàxjhi o lĩqwxl nh thêraxy m chứsrqb c Chiêraxy u-vădajj n quan đuwge ạrwks i họheas c sĩqwxl giáxufi m tu quốtzay c sửojyo thìcurg ởcurg trêraxy n. Ôbena ng nàxjhi o lĩqwxl nh thêraxy m chứsrqb c Tậdajj p-hiềqupa n việqupa n đuwge ạrwks i họheas c sĩqwxl ởcurg dưxgif ớfimg i.
Đudof ặtjam c biệqupa t thờdvkh i Thầkqhm n-Tôatxn ng, vìcurg thiếiyuj u ngưxgif ờdvkh i nêraxy n đuwge ặtjam t ra "Tam tỉzqrk nh" làxjhi Thịyqnh -trung, Trung-thưxgif lệqupa nh vàxjhi Thưxgif ợtzmt ng-thưxgif lệqupa nh. Trong tòfxgg a Thưxgif ợtzmt ng-thưxgif lệqupa nh cósghg hai chứsrqb c Tảhhfn bộggqp c-xạrwks vàxjhi Hữcurg u bộggqp c-xạrwks , đuwge ưxgif ợtzmt c gọheas i làxjhi Tểcfui -tưxgif ớfimg ng. Tảhhfn bộggqp c-xạrwks kiêraxy m Môatxn n-hạrwks thịyqnh -lang lĩqwxl nh nhiệqupa m vụjafg Thịyqnh -trung. Hữcurg u bộggqp c-xạrwks kiêraxy m Trung-thưxgif thịyqnh lang lĩqwxl nh nhiệqupa m vụjafg Trung-thưxgif lệqupa nh.
3. Xửojyo tưxgif ớfimg ng
Thâvqhw n-vưxgif ơheas ng, Khu-mậdajj t việqupa n sứsrqb , hay Tiếiyuj t-đuwge ộggqp -sứsrqb màxjhi kiêraxy m nhiệqupa m Thịyqnh -trung, Trung-thưxgif lệqupa nh, Đudof ồfxgg ng-bìcurg nh chưxgif ơheas ng gọheas i làxjhi xửojyo tưxgif ớfimg ng. Nhữcurg ng ngưxgif ờdvkh i nàxjhi y khôatxn ng dựdgbm chícjzt nh sựdgbm đuwge ưxgif ơheas c gọheas i làxjhi xửojyo tưxgif ớfimg ng.
4. Tham tri chícjzt nh sựdgbm .
Tứsrqb c phósghg Tểcfui -tưxgif ớfimg ng
5. Dưxgif ớfimg i nhữcurg ng bậdajj c tểcfui thầkqhm n trêraxy n, cósghg cáxufi c cơheas quan cao cấxsqd p sau:
- Khu-mậdajj t việqupa n, tưxgif ơheas ng đuwge ưxgif ơheas ng vớfimg i Hộggqp i-đuwge ồfxgg ng an ninh quốtzay c gia ngàxjhi y nay, chỉzqrk huy trựdgbm c tiếiyuj p quâvqhw n đuwge ộggqp i, tìcurg nh báxufi o, an ninh quốtzay c nộggqp i, quốtzay c ngoạrwks i.
- Tuyêraxy n huy việqupa n, tưxgif ơheas ng đuwge ưxgif ơheas ng vớfimg i ngàxjhi y nay làxjhi bộggqp phủhflw Tốtzay ng-thốtzay ng, bộggqp Tàxjhi i-cháxufi nh.
- Tam-ty sứsrqb , Tưxgif ơheas ng dưxgif ơheas ng vớfimg i nha tổraxy ng giáxufi m đuwge ốtzay c thuếiyuj vụjafg .
- Hàxjhi n lâvqhw m họheas c sĩqwxl việqupa n. Trôatxn ng coi việqupa c soạrwks n chếiyuj , cáxufi o, lệqupa nh. Khi ban lệqupa nh liêraxy n quan đuwge ếiyuj n việqupa c: Lậdajj p hoàxjhi ng hậdajj u, phong thâvqhw n vưxgif ơheas ng, báxufi i Tểcfui - tưxgif ớfimg ng, Khu-mậdajj t-việqupa n sứsrqb , Tam côatxn ng, Tam thiếiyuj u, cùudgy ng cáxufi c chứsrqb c từbqgb Khai-phủhflw nghịyqnh đuwge ồfxgg ng tam tưxgif , Tiếiyuj t-đuwge ộggqp -sứsrqb , gia phong, gia Kiểcfui m-hiệqupa u thìcurg gọheas i làxjhi chếiyuj . Còfxgg n nhưxgif phong đuwge ạrwks i thầkqhm n từbqgb Đudof ạrwks i-trung đuwge ạrwks i-phu, Quan -sáxufi t sứsrqb trởcurg lêraxy n, thìcurg dùudgy ng chiếiyuj u.v.v
- Thịyqnh đuwge ộggqp c, thịyqnh giảhhfn ng. Chứsrqb c quan giảhhfn ng sáxufi ch, đuwge ọheas c sáxufi ch cho vua.
- Sùudgy ng-chícjzt nh đuwge iệqupa n thuyếiyuj t thưxgif . Sùudgy ng-chícjzt nh đuwge iệqupa n làxjhi nơheas i vua thiếiyuj t đuwge ạrwks i triềqupa u. Sùudgy ng-chícjzt nh đuwge iệqupa n thuyếiyuj t thưxgif phụjafg tráxufi ch đuwge ọheas c cáxufi c tấxsqd u chưxgif ơheas ng, giảhhfn i thícjzt ch kinh nghĩqwxl a cổraxy đuwge iểcfui n liêraxy n quan đuwge ếiyuj n chícjzt nh sựdgbm đuwge ưxgif ơheas ng thờdvkh i.
- Chưxgif đuwge iệqupa n họheas c sĩqwxl . Rấxsqd t nhiềqupa u nhưxgif : Quan-vădajj n đuwge iệqupa n đuwge ạrwks i họheas c sĩqwxl , Đudof oan-minh đuwge iệqupa n đuwge ạrwks i họheas c sĩqwxl v.v.
- Chưxgif cáxufi c họheas c sĩqwxl . Rấxsqd t nhiềqupa u nhưxgif Đudof ôatxn ng-cáxufi c đuwge iệqupa n đuwge ạrwks i họheas c sĩqwxl , Long-đuwge ồfxgg cáxufi c đuwge ạrwks i họheas c sĩqwxl , Thiêraxy n-chưxgif ơheas ng cáxufi c đuwge ạrwks i họheas c sĩqwxl v.v.
- Chưxgif tu tuyểcfui n trựdgbm c cáxufi c. Rấxsqd t nhiềqupa u nhưxgif Tậdajj p-anh đuwge iệqupa n tu tuyểcfui n, Hữcurg u-vădajj n đuwge iệqupa n tu tuyểcfui n v.v.
- Đudof ôatxn ng-cung quan. Cáxufi c quan trựdgbm c thuộggqp c Đudof ôatxn ng-cung tháxufi i tửojyo , giúaybb p tháxufi i tửojyo tậdajj p chícjzt nh sựdgbm . Nhữcurg ng vịyqnh quan nàxjhi y thưxgif ờdvkh ng làxjhi chứsrqb c quan triềqupa u đuwge ìcurg nh kiêraxy m nhiệqupa m. Bởcurg i vậdajj y khi tháxufi i tửojyo lêraxy n ngôatxn i vua, khôatxn ng bịyqnh bỡkqhm ngỡkqhm . Cáxufi c chứsrqb c nàxjhi y gồfxgg m Tháxufi i-tửojyo tháxufi i sưxgif , Tháxufi i-tửojyo tháxufi i phósghg , Tháxufi i-tửojyo tháxufi i bảhhfn o, Tháxufi i-tửojyo thiếiyuj u sưxgif , Tháxufi i-tửojyo thiếiyuj u phósghg , Tháxufi i-tửojyo thiếiyuj u bảhhfn o v.v.
- Vưxgif ơheas ng phủhflw quan. Cáxufi c quan thuộggqp c phủhflw thâvqhw n vưxgif ơheas ng.
- Lụjafg c bộggqp gồfxgg m: Lạrwks i-bộggqp , Hộggqp -bộggqp , Binh-bộggqp , Hìcurg nh-bộggqp , Côatxn ng-bộggqp .
Tựdgbm -Mai cưxgif ờdvkh i lớfimg n:
- Chếiyuj t tổraxy bàxjhi ôatxn ng Đudof inh Vịyqnh rồfxgg i.
Bậdajj t ra câvqhw u nósghg i tụjafg c, nósghg biếiyuj t rằodgz ng quáxufi vôatxn phécbsd p, ởcurg nơheas i bàxjhi n quâvqhw n quốtzay c trọheas ng sựdgbm . Nósghg nhìcurg n vua Bàxjhi Bắiyuj c-biêraxy n nhưxgif tạrwks lỗdzxd i. Vua Bàxjhi biếiyuj t ýhflw , cưxgif ờdvkh i:
- Phảhhfn i, chỉzqrk cósghg câvqhw u đuwge ósghg mớfimg i diễojyo n tảhhfn cáxufi i nguy củhflw a gãyoyd Đudof inh Vịyqnh .
Thuậdajj n-Tôatxn ng hỏnpbl i:
- Nhưxgif vậdajj y ôatxn ng Đudof inh Vịyqnh nhảhhfn y mộggqp t lúaybb c đuwge ếiyuj n nădajj m bậdajj c thădajj ng quan, sao lạrwks i chếiyuj t tổraxy bàxjhi ?
Tựdgbm -Mai bẹdzxd o tai sưxgif đuwge ệqupa :
- Tôatxn ng nhớfimg nhécbsd ! Bâvqhw y giờdvkh em đuwge ãyoyd làxjhi Lạrwks c-hầkqhm u Thưxgif ợtzmt ng-oai phảhhfn i tiếiyuj p xúaybb c hàxjhi ng ngay vớfimg i biếiyuj t bao nhiêraxy u loạrwks i ngưxgif ờdvkh i, khôatxn n ngoan cósghg , ngu đuwge ầkqhm n cósghg , trung thựdgbm c cósghg , xảhhfn o quyệqupa t cósghg , gian mạrwks nh cósghg . Khôatxn ng cẩeuxg n thậdajj n, e bịyqnh mắiyuj c bẫtjam y nguy đuwge ếiyuj n tícjzt nh mệqupa nh cũfimg ng khôatxn ng đuwge áxufi ng kểcfui . Nhưxgif ng hỏnpbl ng đuwge ạrwks i kếiyuj dâvqhw n tộggqp c mớfimg i đuwge áxufi ng sợtzmt .
- Tựdgbm -Mai nhấxsqd n mạrwks nh:
- Vềqupa việqupa c Đudof inh Vịyqnh đuwge ưxgif ợtzmt c Lưxgif u hậdajj u ban cho từbqgb mộggqp t chứsrqb c nhỏnpbl , bỗdzxd ng chốtzay c thădajj ng nhảhhfn y vọheas t đuwge ếiyuj n bốtzay n nădajj m bậdajj c rõketr ràxjhi ng bàxjhi khôatxn ng hềqupa cósghg chủhflw ýhflw tưxgif ởcurg ng thưxgif ởcurg ng, màxjhi đuwge ưxgif a y vàxjhi o chỗdzxd chếiyuj t. Y đuwge ang từbqgb mộggqp t chứsrqb c Bìcurg nh-chưxgif ơheas ng sựdgbm tứsrqb c mộggqp t chứsrqb c quan dưxgif ớfimg i quyềqupa n Khấxsqd u Chuẩeuxg n, trôatxn ng coi việqupa c đuwge ọheas c cáxufi c tấxsqd u chưxgif ơheas ng từbqgb cáxufi c nơheas i gửojyo i vềqupa , rồfxgg i làxjhi m bảhhfn n tósghg m lưxgif ợtzmt c đuwge ưxgif a Khấxsqd u đuwge ểcfui đuwge ệqupa lêraxy n vua. Vìcurg đuwge ưxgif ợtzmt c tícjzt n cẩeuxg n trong vụjafg hạrwks bệqupa Khấxsqd u, bỗdzxd ng chốtzay c lêraxy n đuwge ếiyuj n Tưxgif -đuwge ồfxgg , mộggqp t chứsrqb c lớfimg n nhấxsqd t trong ba chứsrqb c vụjafg đuwge ầkqhm u nãyoyd o triềqupa u đuwge ìcurg nh. Nghiãyoyd làxjhi cao hơheas n Đudof ịyqnh nh-vưxgif ơheas ng Nguyêraxy n-Nghiễojyo m. Vôatxn tìcurg nh y bịyqnh Lưxgif u hậdajj u cho ngồfxgg i lêraxy n bàxjhi n chôatxn ng. Tạrwks i sao? Mộggqp t bịyqnh đuwge ồfxgg ng liêraxy u ghen ghécbsd t. Hai làxjhi bấxsqd t tàxjhi i, ngồfxgg i vàxjhi o vịyqnh trícjzt tểcfui thầkqhm n. Ba làxjhi do phảhhfn n bộggqp i ngưxgif ờdvkh i trêraxy n màxjhi lêraxy n chứsrqb c, màxjhi triềqupa u Tốtzay ng toàxjhi n Nho-gia trọheas ng khícjzt tiếiyuj t, nêraxy n ai cũfimg ng ghécbsd t y.
Thuậdajj n-Tôatxn ng nhưxgif ngưxgif ờdvkh i tỉzqrk nh ngủhflw . Nósghg cảhhfn m đuwge ộggqp ng:
- Đudof a tạrwks đuwge ạrwks i ca. Sau khi thưxgif ởcurg ng côatxn ng, chắiyuj c Lưxgif u hậdajj u tícjzt nh tớfimg i bọheas n chốtzay ng bàxjhi , đuwge ểcfui từbqgb nay mầkqhm m mốtzay ng ấxsqd y khôatxn ng còfxgg n nữcurg a.
Thiệqupa u-Cựdgbm c gậdajj t đuwge ầkqhm u:
- Đudof úaybb ng thếiyuj . Cũfimg ng vẫtjam n niêraxy n hiệqupa u Càxjhi n-hưxgif ng nguyêraxy n niêraxy n (Nhâvqhw m-Tuấxsqd t, 1022) mùudgy a Xuâvqhw n, tháxufi ng hai ngàxjhi y Mậdajj u-Thìcurg n, trưxgif ớfimg c đuwge ãyoyd biếiyuj m tểcfui tưxgif ớfimg ng Khấxsqd u Chuẩeuxg n làxjhi m Đudof ạrwks o-châvqhw u tưxgif -mãyoyd , nay biếiyuj m nữcurg a, hạrwks xuốtzay ng còfxgg n tưxgif -hộggqp tham quâvqhw m Lôatxn i-châvqhw u. Thưxgif ợtzmt ng-thưxgif hộggqp bộggqp thịyqnh lang Lýhflw Đudof ịyqnh ch làxjhi m Hằodgz ng-châvqhw u Đudof oàxjhi n-luyệqupa n phósghg sứsrqb . Tuyêraxy n-huy Nam-việqupa n sứsrqb Tàxjhi o Vi làxjhi m Tảhhfn -vệqupa đuwge ạrwks i tưxgif ớfimg ng quâvqhw n.
Thuậdajj n-Tôatxn ng lắiyuj c đuwge ầkqhm u:
- Đudof àxjhi n bàxjhi màxjhi thùudgy ai thìcurg ngưxgif ờdvkh i đuwge ósghg phảhhfn i chếiyuj t. Tốtzay t hơheas n hếiyuj t đuwge ừbqgb ng gâvqhw y truyệqupa n vớfimg i đuwge àxjhi n bàxjhi .
Nósghg i đuwge ếiyuj n đuwge ósghg biếiyuj t lỡkqhm lờdvkh i, nósghg đuwge ưxgif a mắiyuj t nhìcurg n vua Bàxjhi . Rồfxgg i nósghg i lảhhfn ng:
- Lúaybb c nãyoyd y anh nósghg i bàxjhi đuwge ưxgif a Đudof inh Vịyqnh lêraxy n đuwge ểcfui hạrwks i y. Thếiyuj sau nàxjhi y Đudof inh Vịyqnh cósghg bịyqnh hạrwks i khôatxn ng?
- Bịyqnh chứsrqb . Đudof inh Vịyqnh đuwge ắiyuj c thếiyuj màxjhi làxjhi m lớfimg n, cũfimg ng khôatxn ng tựdgbm biếiyuj t cáxufi i nguy. Y bịyqnh quan Ngựdgbm -sửojyo đuwge àxjhi n hặtjam c vìcurg phạrwks m nhiềqupa u tộggqp i: Trong khi tang vua Châvqhw n-Tôatxn ng, màxjhi y ădajj n tiêraxy u xa hoa, tuyểcfui n thêraxy m mỹcfui nữcurg . Nhấxsqd t làxjhi y ădajj n bớfimg t tiềqupa n xâvqhw y lădajj ng tẩeuxg m vua Châvqhw n-tôatxn ng. Cho nêraxy n bịyqnh biếiyuj m làxjhi m Nhai-châvqhw u tưxgif hộggqp tham quâvqhw n.
Nhữcurg ng gìcurg Thiệqupa u-Cựdgbm c thuyếiyuj t trìcurg nh, vua Bàxjhi Bắiyuj c-biêraxy n đuwge ềqupa u thuộggqp c nằodgz m lòfxgg ng. Bâvqhw y giờdvkh bàxjhi mớfimg i lêraxy n tiếiyuj ng:
- Thiệqupa u-Cựdgbm c đuwge ãyoyd trìcurg nh bầkqhm y nhữcurg ng bícjzt mậdajj t vềqupa triềqupa u Tốtzay ng. Mụjafg c đuwge ícjzt ch đuwge ểcfui cho Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng phi cùudgy ng nădajj m cháxufi u biếiyuj t. Bâvqhw y giờdvkh chúaybb ng ta sang nhữcurg ng vấxsqd n đuwge ềqupa thựdgbm c tếiyuj hơheas n, bícjzt hiểcfui m hơheas n: Xung đuwge ộggqp t trong nộggqp i bộggqp triềqupa u Tốtzay ng. Xung đuwge ộggqp t lớfimg n nhấxsqd t, khôatxn ng thểcfui cứsrqb u vãyoyd n làxjhi phe Lưxgif u hậdajj u vớfimg i phe Đudof ịyqnh nh-vưxgif ơheas ng Nguyêraxy n-Nghiễojyo m tứsrqb c Triệqupa u Thàxjhi nh.
Bàxjhi chỉzqrk Thiệqupa n-Lãyoyd m:
- Con làxjhi m lạrwks c hầkqhm u rồfxgg i. Con thửojyo luậdajj n xem, sựdgbm xung đuwge ộggqp t ấxsqd y cósghg nhữcurg ng gìcurg ? Nộggqp i dung ra sao. Nguyêraxy n do từbqgb đuwge âvqhw u?
Thiệqupa n-Lãyoyd m kícjzt nh cẩeuxg n đuwge áxufi p:
- Con thấxsqd y cuộggqp c xung đuwge ộggqp t nàxjhi y rấxsqd t đuwge ặtjam c biệqupa t. Thứsrqb nhấxsqd t vềqupa Lưxgif u-hậdajj u. Bàxjhi tuy cầkqhm m quyềqupa n, lấxsqd n quyềqupa n, nhưxgif ng quyềqupa n đuwge ósghg củhflw a con bàxjhi . Tứsrqb c bàxjhi lấxsqd n con. Thứsrqb nhìcurg Thiêraxy n-Tháxufi nh hoàxjhi ng-đuwge ếiyuj vớfimg i bàxjhi rấxsqd t hợtzmt p ýhflw nhau. Bàxjhi lạrwks i cósghg châvqhw n tàxjhi i, nêraxy n thờdvkh i gian qua, làxjhi m cho nưxgif ớfimg c giầkqhm u dâvqhw n mạrwks nh. Thứsrqb ba, kháxufi c vớfimg i Lãyoyd -hậdajj u, Mãyoyd -hậdajj u thờdvkh i Háxufi n, Võketr hậdajj u đuwge ờdvkh i Đudof ưxgif ờdvkh ng, cầkqhm m quyềqupa n, dâvqhw m đuwge ãyoyd ng, rồfxgg i mưxgif u cưxgif ớfimg p sựdgbm nghiệqupa p cho giòfxgg ng họheas mìcurg nh. Ngoạrwks i thícjzt ch lộggqp ng hàxjhi nh, đuwge ổraxy i niêraxy n hiệqupa u, đuwge ổraxy i triềqupa u đuwge ạrwks i. Nêraxy n quầkqhm n thầkqhm n, dâvqhw n chúaybb ng chốtzay ng đuwge ốtzay i. Ngưxgif ợtzmt c lạrwks i Lưxgif u-hậdajj u nhấxsqd t tâvqhw m nhấxsqd t chícjzt xâvqhw y dựdgbm ng cho họheas Triệqupa u, khôatxn ng dâvqhw m dãyoyd ng, khôatxn ng dùudgy ng ngoạrwks i thícjzt ch. Vìcurg vậdajj y mầkqhm m chốtzay ng đuwge ốtzay i ícjzt t. Nădajj m nay Thiêraxy n-Tháxufi nh hoàxjhi ng-đuwge ếiyuj mưxgif ờdvkh i táxufi m tuổraxy i, biếiyuj t đuwge âvqhw u bàxjhi chẳojyo ng trảhhfn quyềqupa n cho con? Đudof ịyqnh nh-vưxgif ơheas ng Nguyêraxy n-Nghiễojyo m khósghg cósghg thểcfui tìcurg m ra khe hởcurg hạrwks bàxjhi . Nhưxgif ng bàxjhi cósghg mộggqp t yếiyuj u đuwge iểcfui m lớfimg n làxjhi dùudgy ng dưxgif đuwge ảhhfn ng bang Nhậdajj t-hồfxgg Trung-quốtzay c làxjhi m châvqhw n tay. Trong khi triềqupa u Tốtzay ng truy lùudgy ng bang nàxjhi y rấxsqd t gấxsqd p.
Mọheas i ngưxgif ờdvkh i gậdajj t đuwge ầkqhm u khen ngợtzmt i Thiệqupa n-Lãyoyd m. Nósghg tiếiyuj p:
- Còfxgg n Nguyêraxy n-Nghiễojyo m. Ôbena ng ta cósghg nhiềqupa u ưxgif u đuwge iểcfui m. Thứsrqb nhấxsqd t khôatxn ng cósghg tham vọheas ng làxjhi m vua. Ôbena ng ta muốtzay n trởcurg thàxjhi nh Trưxgif ơheas ng Lưxgif ơheas ng, Nghiêraxy m Tửojyo Lădajj ng. Vua Nhâvqhw n-tôatxn ng đuwge ịyqnh nh truyềqupa n ngôatxn i cho ôatxn ng, màxjhi ôatxn ng chốtzay i. Thứsrqb nhìcurg , ôatxn ng ta nhấxsqd t tâvqhw m phùudgy trìcurg cho cháxufi u, cho họheas c tròfxgg . Ôbena ng vớfimg i Lưxgif u hậdajj u gặtjam p nhau ởcurg đuwge iểcfui m nàxjhi y. Thứsrqb ba, ôatxn ng ta thu phụjafg c đuwge ưxgif ợtzmt c võketr lâvqhw m, danh sĩqwxl hưxgif ớfimg ng vềqupa ôatxn ng. Lưxgif u hậdajj u cũfimg ng khôatxn ng tìcurg m đuwge ưxgif ợtzmt c khuyếiyuj t đuwge iểcfui m củhflw a ôatxn ng. Màxjhi dùudgy ôatxn ng cósghg khuyếiyuj t đuwge iểcfui m, chảhhfn ai dáxufi m đuwge ụjafg ng vàxjhi o ôatxn ng.
Vua Bàxjhi Bắiyuj c-biêraxy n lạrwks i gậdajj t đuwge ầkqhm u khen ngợtzmt i. Nósghg tiếiyuj p:
- Thếiyuj thìcurg hai ngưxgif ờdvkh i xung đuwge ộggqp t vớfimg i nhau vìcurg lýhflw do gìcurg ? Khôatxn ng thểcfui làxjhi quyềqupa n hàxjhi nh đuwge ưxgif ợtzmt c. Vìcurg ôatxn ng ta muốtzay n, thìcurg đuwge ãyoyd làxjhi m vua rồfxgg i! Chúaybb ng ta phảhhfn i tìcurg m cho ra tạrwks i sao cósghg truyệqupa n xung đuwge ộggqp t.
Thiệqupa u-Cựdgbm c nósghg i:
- Cuộggqp c xung đuwge ộggqp t giữcurg a Lưxgif u-hậdajj u vớfimg i Đudof ịyqnh nh-vưxgif ơheas ng cósghg lẽzqrk trong chúaybb ng ta biếiyuj t, chứsrqb triềqupa u Tốtzay ng chưxgif a chắiyuj c đuwge ãyoyd biếiyuj t. Ngay bọheas n tùudgy y tùudgy ng, mớfimg i chỉzqrk cósghg mộggqp t mìcurg nh Minh-Thiêraxy n biếiyuj t màxjhi thôatxn i. Hôatxn m trưxgif ớfimg c cậdajj u hai sai Bảhhfn o-Hoàxjhi vớfimg i anh Thôatxn ng-Mai theo dõketr i sứsrqb đuwge oàxjhi n Tốtzay ng. Sau đuwge ạrwks i hộggqp i Lộggqp c-hàxjhi , Minh-Thiêraxy n vớfimg i y kécbsd o nhau ra chỗdzxd kícjzt n nósghg i truyệqupa n riêraxy ng. Bảhhfn o-Hoàxjhi nghe đuwge ưxgif ợtzmt c. Nguyêraxy n vădajj n nhưxgif sau:
"Minh-Thiêraxy n:
- Vưxgif ơheas ng gia ơheas i! Nếiyuj u vưxgif ơheas ng gia khôatxn ng làxjhi m việqupa c đuwge ósghg ngay, đuwge ểcfui Lưxgif u hậdajj u hạrwks i Lýhflw tháxufi i phi rồfxgg i. Sau nàxjhi y hoàxjhi ng thưxgif ợtzmt ng kháxufi m pháxufi ra sựdgbm thựdgbm c, ắiyuj t tru di tam tộggqp c họheas Lưxgif u. Màxjhi cũfimg ng khôatxn ng còfxgg n kícjzt nh nểcfui vưxgif ơheas ng gia nữcurg a.
Triệqupa u-Thàxjhi nh:
- Khósghg quáxufi . Đudof ệqupa tửojyo sợtzmt mìcurg nh nósghg i ra, e thiêraxy n tửojyo khôatxn ng tin, rồfxgg i lộggqp cho bàxjhi biếiyuj t. Trưxgif ờdvkh ng hợtzmt p đuwge ósghg dĩqwxl nhiêraxy n bàxjhi phảhhfn i tổraxy chứsrqb c binh biếiyuj n trong hoàxjhi ng cung. Tuy đuwge ệqupa tửojyo cầkqhm m binh quyềqupa n thựdgbm c, nhưxgif ng bàxjhi ta ra tay bấxsqd t thầkqhm n trong cung thìcurg nguy thay. Nhấxsqd t làxjhi cạrwks nh bàxjhi cósghg bốtzay n têraxy n Lêraxy -lụjafg c-Vũfimg , Tôatxn n-đuwge ứsrqb c-Khắiyuj c, Sửojyo -vạrwks n Na-vưxgif ợtzmt ng, Khiếiyuj u-tam-Bảhhfn n thốtzay ng lĩqwxl nh mưxgif ờdvkh i trưxgif ởcurg ng lãyoyd o bang Nhậdajj t-hồfxgg . Bảhhfn n lĩqwxl nh bốtzay n lãyoyd o thếiyuj nàxjhi o, sưxgif phụjafg đuwge ãyoyd biếiyuj t. Chẳojyo ng may đuwge ệqupa tửojyo bịyqnh họheas a sáxufi t thâvqhw n cũfimg ng khôatxn ng sao. Nhưxgif ng bàxjhi sẽzqrk hạrwks i thiêraxy n tửojyo trưxgif ớfimg c, rồfxgg i lậdajj p mộggqp t ấxsqd u quâvqhw n lêraxy n thay. Sau đuwge ósghg Lýhflw phi cũfimg ng bịyqnh hạrwks i.
Minh-Thiêraxy n:
- Việqupa c nàxjhi y hiệqupa n mớfimg i cósghg Lưxgif u hậdajj u, Lýhflw tháxufi i phi, Dưxgif ơheas ng tháxufi i phi, vớfimg i vưxgif ơheas ng gia biếiyuj t màxjhi thôatxn i. Cósghg còfxgg n ai biếiyuj t nữcurg a khôatxn ng??
Triệqupa u-Thàxjhi nh:
- Nhữcurg ng ngưxgif ờdvkh i kháxufi c bịyqnh giếiyuj t hếiyuj t rồfxgg i. Chícjzt nh vìcurg vậdajj y màxjhi bàxjhi ta phảhhfn i chiềqupa u đuwge ãyoyd i Dưxgif ơheas ng tháxufi i phi, vớfimg i đuwge ệqupa tửojyo . Đudof ệqupa tửojyo biếiyuj t cáxufi i nguy củhflw a bàxjhi , nêraxy n cứsrqb đuwge ểcfui yêraxy n nhưxgif vậdajj y, khiếiyuj n bàxjhi phảhhfn i nghe theo đuwge ưxgif ờdvkh ng lốtzay i trịyqnh quốtzay c củhflw a đuwge ệqupa tửojyo . Mặtjam t kháxufi c, đuwge ệqupa tửojyo thấxsqd y bàxjhi cósghg hùudgy ng tâvqhw m, thờdvkh i gian qua bàxjhi vớfimg i đuwge ệqupa tửojyo làxjhi m cho Tốtzay ng giầkqhm u mạrwks nh hơheas n xưxgif a nhiềqupa u. Vìcurg vậdajj y đuwge ệqupa tửojyo muốtzay n đuwge ểcfui bàxjhi yêraxy n.
Minh-Thiêraxy n:
- Bàxjhi khôatxn ng dáxufi m trựdgbm c tiếiyuj p hạrwks i vưxgif ơheas ng. Nhưxgif ng bàxjhi đuwge ang tìcurg m cáxufi ch gàxjhi i vưxgif ơheas ng phạrwks m lỗdzxd i nhưxgif Đudof inh-Vịyqnh . Bấxsqd y giờdvkh bàxjhi mớfimg i giảhhfn nhâvqhw n, giảhhfn nghĩqwxl a âvqhw n xáxufi cho vưxgif ơheas ng. Nhưxgif ng vưxgif ơheas ng khôatxn ng còfxgg n uy tícjzt n gìcurg nữcurg a.
Triệqupa u-Thàxjhi nh:
- Đudof úaybb ng nhưxgif sưxgif phụjafg luậdajj n. Cáxufi i vụjafg bàxjhi bàxjhi n vớfimg i đuwge ệqupa tửojyo , rồfxgg i sai đuwge ệqupa tửojyo đuwge i sứsrqb Chiêraxy m tìcurg m hiểcfui u nộggqp i tìcurg nh cáxufi c nưxgif ớfimg c Đudof ạrwks i-lýhflw , Đudof ạrwks i-Việqupa t, Chiêraxy m-thàxjhi nh, Lãyoyd o-qua, sau sẽzqrk đuwge em quâvqhw n đuwge áxufi nh. Đudof ệqupa tửojyo tin thựdgbm c ra đuwge i. Bâvqhw y giờdvkh mớfimg i biếiyuj t rằodgz ng bàxjhi muốtzay n mưxgif ợtzmt n tay võketr lâvqhw m Giao-chỉzqrk hạrwks i đuwge ệqupa tửojyo . Hoặtjam c ícjzt t ra cũfimg ng gâvqhw y thùudgy chuốtzay c oáxufi n vớfimg i họheas . May thay đuwge ệqupa tửojyo thoáxufi t chếiyuj t. Còfxgg n vụjafg trósghg t gâvqhw y thùudgy oáxufi n bâvqhw y giờdvkh ta làxjhi m hòfxgg a cũfimg ng dễojyo thôatxn i. Đudof ệqupa tửojyo đuwge ịyqnh nh kếiyuj t thâvqhw n vớfimg i võketr lâvqhw m Việqupa t, rồfxgg i làxjhi m lộggqp hếiyuj t nhữcurg ng âvqhw m mưxgif u củhflw a bàxjhi cho họheas . Thếiyuj làxjhi mìcurg nh đuwge ưxgif ợtzmt c cảhhfn tộggqp c Việqupa t thàxjhi nh bạrwks n hữcurg u, họheas quay ra chốtzay ng bàxjhi .
Minh-Thiêraxy n:
- Cáxufi i chìcurg a khósghg a làxjhi Lýhflw -long-Bồfxgg . Nếiyuj u kếiyuj t thâvqhw n vớfimg i y đuwge ưxgif ợtzmt c thìcurg lo gìcurg ?
Triệqupa u-Thàxjhi nh:
- Kếiyuj t thâvqhw n vớfimg i y khôatxn ng khósghg . Vìcurg y làxjhi đuwge ấxsqd ng anh hùudgy ng đuwge ờdvkh i nay. Y muốtzay n gìcurg ? Muốtzay n thốtzay ng nhấxsqd t tộggqp c Việqupa t. Ta giúaybb p y. Ta lạrwks i truyềqupa n lệqupa nh biêraxy n thầkqhm n Nam-phưxgif ơheas ng chấxsqd m dứsrqb t gâvqhw y hấxsqd n vớfimg i y. Tốtzay ng-Việqupa t kếiyuj t thâvqhw n. Đudof ệqupa tửojyo tin rằodgz ng y vui vẻnhon ngay.
Minh-Thiêraxy n gậdajj t đuwge ầkqhm u:
- Nhưxgif vậdajj y mọheas i việqupa c xong xuôatxn i. Còfxgg n đuwge ốtzay i vớfimg i Lýhflw tháxufi i phi, ta ra đuwge iềqupa u kiệqupa n cho Lưxgif u tháxufi i hậdajj u rằodgz ng: Nếiyuj u bàxjhi hạrwks i Lýhflw tháxufi i phi, ta làxjhi m đuwge ổraxy bểcfui hếiyuj t.
- Đudof ệqupa tửojyo sẽzqrk làxjhi m theo lờdvkh i sưxgif phụjafg . Theo đuwge ệqupa tửojyo nghĩqwxl , chúaybb ng ta chỉzqrk cầkqhm n kếiyuj t thâvqhw n vớfimg i Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng, thìcurg trịyqnh bốtzay n đuwge ạrwks i ma đuwge ầkqhm u cạrwks nh Lưxgif u hậdajj u khôatxn ng khósghg . Việqupa c nàxjhi y đuwge ệqupa tửojyo đuwge ãyoyd làxjhi m xong mộggqp t nửojyo a rồfxgg i.
- Ýtfaa vưxgif ơheas ng gia muốtzay n nósghg i bốtzay n têraxy n Tôatxn n, Lêraxy , Sửojyo , Khiếiyuj u cùudgy ng mưxgif ờdvkh i trưxgif ởcurg ng lãyoyd o chuyêraxy n dùudgy ng đuwge ộggqp c chưxgif ởcurg ng khốtzay ng chếiyuj quầkqhm n thầkqhm n. Nếiyuj u bâvqhw y giờdvkh kếiyuj t thâvqhw n đuwge ưxgif ợtzmt c vớfimg i Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng, đuwge ưxgif ơheas ng nhiêraxy n ta xin vưxgif ơheas ng sai Thiệqupa u-Tháxufi i Hoa du, giảhhfn i đuwge ộggqp c cho quầkqhm n thầkqhm n. Bấxsqd y giờdvkh họheas khôatxn ng theo Lưxgif u hậdajj u nữcurg a, vưxgif ơheas ng gia sẽzqrk nắiyuj m đuwge ưxgif ợtzmt c hếiyuj t chădajj ng?
- Thưxgif a sưxgif phụjafg khôatxn ng hẳojyo n thếiyuj . Đudof ệqupa tửojyo muốtzay n nósghg i, chỉzqrk cầkqhm n mộggqp t trong Thiêraxy n-trưxgif ờdvkh ng ngũfimg kiệqupa t giúaybb p ta, dùudgy ng phảhhfn n Chu-sa đuwge ộggqp c chưxgif ởcurg ng, thìcurg bọheas n bốtzay n ma đuwge ầkqhm u, mưxgif ờdvkh i trưxgif ởcurg ng lãyoyd o quanh Lưxgif u hậdajj u kinh hồfxgg n táxufi ng đuwge ởcurg m, thầkqhm n phụjafg c ta.
Minh-Thiêraxy n nghĩqwxl ngợtzmt i mộggqp t lúaybb c, hỏnpbl i:
- Theo nhưxgif vưxgif ơheas ng gia nghĩqwxl , hai nghi áxufi n Huyềqupa n-âvqhw m đuwge ộggqp c chưxgif ởcurg ng cũfimg ng do Lưxgif u hậdajj u gâvqhw y ra ưxgif ?
- Đudof ệqupa tửojyo nghi thôatxn i, chứsrqb chưxgif a chắiyuj c. Vìcurg chưxgif ởcurg ng Huyềqupa n-âvqhw m tuyệqupa t chủhflw ng từbqgb hơheas n nghìcurg n nădajj m nay, khôatxn ng lẽzqrk nay còfxgg n cósghg ngưxgif ờdvkh i biếiyuj t xửojyo dụjafg ng? Cáxufi ch đuwge âvqhw u ícjzt t lâvqhw u, đuwge ạrwks i huynh củhflw a đuwge ệqupa tửojyo làxjhi Sởcurg -vưxgif ơheas ng, trưxgif ớfimg c khi hoădajj ng đuwge ãyoyd nósghg i rõketr cho đuwge ệqupa tửojyo nghe rằodgz ng chícjzt nh Lưxgif u hậdajj u đuwge ãyoyd hạrwks i đuwge ạrwks i ca, nhịyqnh ca, đuwge ểcfui tam huynh lâvqhw n làxjhi m hoàxjhi ng đuwge ếiyuj .
- Bầkqhm n tădajj ng sợtzmt vưxgif ơheas ng gia bịyqnh gian nhâvqhw n áxufi m hạrwks i, nêraxy n lúaybb c nàxjhi o cũfimg ng theo sáxufi t bêraxy n cạrwks nh hầkqhm u đuwge ềqupa phòfxgg ng. Bầkqhm n tădajj ng nàxjhi o cósghg thấxsqd y vưxgif ơheas ng gia làxjhi m gìcurg kháxufi c lạrwks đuwge âvqhw u, thếiyuj màxjhi vưxgif ơheas ng gia bảhhfn o đuwge ãyoyd kếiyuj t thâvqhw n đuwge ưxgif ợtzmt c vớfimg i Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng? Sựdgbm thựdgbm c ra sao?
- Đudof ệqupa tửojyo sai Ngôatxn Anh giảhhfn mêraxy gáxufi i, rồfxgg i đuwge ịyqnh nh giếiyuj t y. Y trốtzay n sang đuwge ầkqhm u quâvqhw n cho Đudof ạrwks i-Việqupa t. Tấxsqd t nhiêraxy n Dưxgif -Tĩqwxl nh mậdajj t tấxsqd u vớfimg i Lưxgif u hậdajj u.
- Việqupa c nàxjhi y cósghg thểcfui qua mắiyuj t Dưxgif , nhưxgif ng đuwge âvqhw u qua mắiyuj t đuwge ưxgif ợtzmt c Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng?
- Đudof úaybb ng vậdajj y. Đudof ệqupa tửojyo chỉzqrk cầkqhm n qua mắiyuj t Dưxgif màxjhi thôatxn i. Còfxgg n đuwge ốtzay i vớfimg i ngưxgif ờdvkh i củhflw a Đudof ạrwks i-Việqupa t, họheas cho rằodgz ng Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng giảhhfn trúaybb ng kếiyuj đuwge ệqupa tửojyo , dùudgy ng Ngôatxn thôatxn ng báxufi o tin tứsrqb c ma cho đuwge ệqupa tửojyo . Nhưxgif ng khôatxn ng phảhhfn i thếiyuj . Sau khi theo Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng, Ngôatxn tìcurg m cáxufi ch yếiyuj t kiếiyuj n riêraxy ng, rồfxgg i trìcurg nh bầkqhm y thựdgbm c trạrwks ng đuwge ệqupa tửojyo muốtzay n kếiyuj t thâvqhw n Tốtzay ng-Việqupa t. Việqupa c nàxjhi y chỉzqrk cósghg Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng, Ngôatxn -Anh, vớfimg i đuwge ệqupa tửojyo biếiyuj t. Bâvqhw y giờdvkh thêraxy m sưxgif phụjafg .
- Mưxgif u kếiyuj củhflw a vưxgif ơheas ng cao thựdgbm c. Đudof ếiyuj n bầkqhm n tădajj ng cũfimg ng khôatxn ng nghĩqwxl tớfimg i. Àxfiz , phảhhfn i rồfxgg i, cósghg phảhhfn i việqupa c vưxgif ơheas ng gia cốtzay tìcurg nh thúaybb c cho Nhậdajj t-Hồfxgg lãyoyd o nhâvqhw n đuwge òfxgg i làxjhi m vua, làxjhi nằodgz m trong mưxgif u đuwge ồfxgg chung củhflw a Tốtzay ng-Việqupa t khôatxn ng?
- Vâvqhw ng. Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng nhờdvkh đuwge ệqupa tửojyo làxjhi m việqupa c đuwge ósghg , đuwge ểcfui cho Hồfxgg ng-thiếiyuj t giáxufi o đuwge òfxgg i làxjhi m vua. Võketr lâvqhw m tộggqp c Việqupa t kinh hãyoyd i, họheas mớfimg i chịyqnh u ngồfxgg i lạrwks i vớfimg i nhau, cùudgy ng diệqupa t chúaybb ng. Cũfimg ng chícjzt nh đuwge ệqupa tửojyo cung cấxsqd p tin tứsrqb c mụjafg Hoàxjhi ng-Liêraxy n, têraxy n Đudof ỗdzxd -xícjzt ch-Thậdajj p, Vũfimg -nhấxsqd t-Trụjafg làxjhi m gian tếiyuj cho ta; hầkqhm u Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng táxufi ch thầkqhm y tròfxgg chúaybb ng ra làxjhi m nhiềqupa u mảhhfn nh nhỏnpbl .
- Vưxgif ơheas ng gia làxjhi m nhưxgif vậdajj y cósghg hơheas i tàxjhi n nhẫtjam n vớfimg i Hoàxjhi ng, Đudof ỗdzxd , Vũfimg khôatxn ng?
- Sưxgif phụjafg ơheas i! Sưxgif phụjafg làxjhi Bồfxgg -táxufi t đuwge ắiyuj c đuwge ạrwks o, lòfxgg ng dạrwks từbqgb bi thìcurg nghĩqwxl thếiyuj . Theo nhưxgif ýhflw đuwge ệqupa tửojyo , ba đuwge ứsrqb a nàxjhi y làxjhi ngưxgif ờdvkh i Việqupa t, võketr côatxn ng lêraxy n tớfimg i đuwge ịyqnh a vịyqnh tốtzay i cao. Nếiyuj u chúaybb ng đuwge i chícjzt nh đuwge ạrwks o, nhấxsqd t tâvqhw m nhấxsqd t trícjzt phùudgy trợtzmt tộggqp c Việqupa t, thìcurg cáxufi i tưxgif ớfimg c vưxgif ơheas ng, tưxgif ớfimg c côatxn ng đuwge âvqhw u cósghg xa gìcurg ? Thếiyuj màxjhi chúaybb ng nhẫtjam n tâvqhw m báxufi n rẻnhon sưxgif thừbqgb a, môatxn n hộggqp , dâvqhw n tộggqp c, cùudgy ng tổraxy tiêraxy n làxjhi m tay sai cho ta. Hỏnpbl i rằodgz ng bọheas n đuwge ósghg cósghg nêraxy n tin chúaybb ng khôatxn ng? Huốtzay ng hồfxgg bảhhfn n triềqupa u lấxsqd y Nho-đuwge ạrwks o trịyqnh dâvqhw n, nếiyuj u đuwge ệqupa tửojyo dung túaybb ng chúaybb ng, e sĩqwxl dâvqhw n thiêraxy n hạrwks bấxsqd t phụjafg c. Giếiyuj t đuwge i ba têraxy n lưxgif u manh, gian xảhhfn o, đuwge ểcfui giữcurg chícjzt nh đuwge ạrwks o, làxjhi đuwge iềqupa u nêraxy n làxjhi m».
Tấxsqd t cảhhfn nhữcurg ng gìcurg Thiệqupa u-Cựdgbm c thuyếiyuj t trìcurg nh, Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng đuwge ãyoyd đuwge ưxgif ợtzmt c báxufi o đuwge ầkqhm y đuwge ủhflw . Duy đuwge oạrwks n đuwge ốtzay i thoạrwks i cuốtzay i cùudgy ng đuwge áxufi ng lẽzqrk Bảhhfn o-Hòfxgg a, Thôatxn ng-Mai báxufi o vớfimg i vưxgif ơheas ng. Nhưxgif ng vụjafg nàxjhi y nàxjhi y xẩeuxg y ra hôatxn m Thuậdajj n-Thiêraxy n hoàxjhi ng đuwge ếiyuj làxjhi m lễojyo tấxsqd n phong Thanh-Mai làxjhi m vưxgif ơheas ng phi. Vìcurg vậdajj y Bảhhfn o-Hòfxgg a sai chim ưxgif ng chuyểcfui n vềqupa đuwge ểcfui Thiệqupa u-Cựdgbm c báxufi o cho vưxgif ơheas ng.
Vưxgif ơheas ng trầkqhm m tưxgif , hỏnpbl i vua Bàxjhi cùudgy ng phòfxgg mãyoyd Thâvqhw n-thừbqgb a-Quýhflw :
- Anh chịyqnh nghĩqwxl sao?
Thâvqhw n phòfxgg mãyoyd nósghg i:
- Nộggqp i dung cuộggqp c đuwge ốtzay i thoạrwks i rấxsqd t quan trọheas ng. Trong đuwge ósghg ta thấxsqd y mấxsqd y đuwge iềqupa u sau. Mộggqp t làxjhi Lưxgif u hậdajj u cósghg bícjzt mậdajj t gìcurg liêraxy n quan đuwge ếiyuj n Tốtzay ng đuwge ếiyuj cùudgy ng Lýhflw phi. Bàxjhi sợtzmt bịyqnh lộggqp , nêraxy n muốtzay n hạrwks i Lýhflw phi. Triệqupa u Thàxjhi nh cũfimg ng biếiyuj t việqupa c đuwge ósghg , vìcurg vậdajj y bàxjhi phảhhfn i thuậdajj n theo Thàxjhi nh trong việqupa c trịyqnh nưxgif ớfimg c. Hai làxjhi Lưxgif u hậdajj u hiệqupa n cósghg bêraxy n cạrwks nh bốtzay n đuwge ạrwks i cao thủhflw Tôatxn n Đudof ứsrqb c-Khắiyuj c, Lêraxy Lụjafg c-Vũfimg , Khiếiyuj u Tam-Bảhhfn n, Sửojyo -vạrwks n Na-vưxgif ợtzmt ng màxjhi bảhhfn n lĩqwxl nh hơheas n Minh-Thiêraxy n. Ngoàxjhi i ra còfxgg n mưxgif ờdvkh i trưxgif ởcurg ng lãyoyd o bang Nhậdajj t-hồfxgg . Trong lầkqhm n đuwge i sứsrqb nàxjhi y, ta phảhhfn i tìcurg m cho ra nhữcurg ng bícjzt ẩeuxg n đuwge ósghg . Còfxgg n bang Nhậdajj t-hồfxgg Trung-quốtzay c hiệqupa n tìcurg nh ra sao?, Thiệqupa u-Cựdgbm c sẽzqrk trìcurg nh bầkqhm y.
Thiệqupa u-Cựdgbm c lấxsqd y ra mấxsqd y cáxufi i thẻnhon tre, rồfxgg i nósghg i:
- Sau khi Tốtzay ng Tháxufi i-tổraxy bădajj ng hàxjhi . Tháxufi i-tôatxn ng lêraxy n ngôatxn i, đuwge em quâvqhw n sang đuwge áxufi nh Đudof ạrwks i-Việqupa t thấxsqd t bạrwks i. Ôbena ng ta nghĩqwxl đuwge ếiyuj n võketr lâvqhw m Trung-nguyêraxy n. Trưxgif ớfimg c tiêraxy n ôatxn ng ta cho diệqupa t bang Nhậdajj t-hồfxgg , đuwge ểcfui nhữcurg ng ai còfxgg n nghĩqwxl đuwge ếiyuj n triềqupa u Háxufi n, Chu phảhhfn i tuyệqupa t vọheas ng. Vìcurg bịyqnh tậdajj p kícjzt ch bấxsqd t ngờdvkh , hơheas n trădajj m đuwge ạrwks i cao thủhflw trong bang bịyqnh chếiyuj t hếiyuj t. Hai đuwge ạrwks i cao thủhflw còfxgg n rấxsqd t trẻnhon giữcurg chứsrqb c vụjafg Tảhhfn hộggqp pháxufi p, Hữcurg u hộggqp pháxufi p trốtzay n thoáxufi t. Từbqgb hồfxgg i đuwge ósghg đuwge ếiyuj n giờdvkh khôatxn ng thấxsqd y xuấxsqd t hiệqupa n. Gầkqhm n đuwge âvqhw y mộggqp t bang cựdgbm c lớfimg n hoạrwks t đuwge ộggqp ng đuwge ọheas c sôatxn ng Trưxgif ờdvkh ng-giang đuwge iềqupa u khiểcfui n bởcurg i bẩeuxg y ngưxgif ờdvkh i xưxgif ng Trưxgif ờdvkh ng-giang thấxsqd t hùudgy ng. Nhưxgif ng chúaybb ng tàxjhi n áxufi c quáxufi , ngưxgif ờdvkh i đuwge ờdvkh i gọheas i làxjhi Trưxgif ờdvkh ng-giang thấxsqd t quỷcjzt . Bẩeuxg y đuwge ứsrqb a nàxjhi y chia làxjhi m ba nhósghg m. Đudof ứsrqb ng đuwge ầkqhm u làxjhi Trưxgif ờdvkh ng-giang song hùudgy ng Phưxgif ơheas ng-Hổraxy , Phưxgif ơheas ng-Báxufi o. Kếiyuj tiếiyuj p làxjhi Đudof ộggqp ng-đuwge ìcurg nh tam ưxgif ng, Tưxgif ơheas ng-giang nhịyqnh tiêraxy n. Cósghg ngưxgif ờdvkh i cho rằodgz ng Trưxgif ờdvkh ng-giang song hùudgy ng chícjzt nh làxjhi hai gãyoyd tảhhfn , hữcurg u hộggqp pháxufi p kia. Trưxgif ờdvkh ng-giang thấxsqd t quỷcjzt tuy làxjhi m đuwge ạrwks o tặtjam c, nhưxgif ng hai gãyoyd họheas Phưxgif ơheas ng lạrwks i làxjhi ngưxgif ờdvkh i củhflw a Lưxgif u hậdajj u, chícjzt nh bọheas n bang Trưxgif ờdvkh ng-giang cũfimg ng khôatxn ng biếiyuj t.
Tựdgbm -Mai hỏnpbl i:
- Thếiyuj màxjhi trưxgif ớfimg c em tưxgif ởcurg ng chỉzqrk cósghg Hồfxgg Dưxgif ơheas ng-Báxufi vớfimg i Đudof ỗdzxd Lệqupa -Thanh sốtzay ng sósghg t.
- Em nêraxy n nhớfimg rằodgz ng bang Nhậdajj t-hồfxgg lớfimg n vôatxn cùudgy ng. Ba bang trưxgif ởcurg ng Lưxgif u Trícjzt -Viễojyo n, Quáxufi ch Ngạrwks n-Oai, Sàxjhi i Vinh làxjhi m vua liêraxy n tiếiyuj p. Vìcurg vậdajj y bang chúaybb ng cósghg hàxjhi ng ngàxjhi n cao thủhflw làxjhi m tưxgif ớfimg ng trấxsqd n thủhflw khắiyuj p nơheas i. Nhàxjhi Tốtzay ng diệqupa t bang Nhậdajj t-hồfxgg , đuwge áxufi m cao thủhflw nàxjhi y trốtzay n đuwge i ẩeuxg n thâvqhw n hếiyuj t.
Tôatxn n Đudof ảhhfn n hỏnpbl i:
- Thựdgbm c lựdgbm c bang Nhậdajj t-hồfxgg Trung-quốtzay c hiệqupa n ra sao?
- Trong trậdajj n Tốtzay ng tấxsqd n côatxn ng bang Nhậdajj t-hồfxgg , đuwge ệqupa tửojyo thứsrqb nhìcurg củhflw a bang chủhflw cuốtzay i cùudgy ng Đudof ỗdzxd Ngạrwks n-Tiêraxy u têraxy n Đudof ặtjam ng Đudof ạrwks i-Bằodgz ng đuwge i vắiyuj ng, vìcurg vậdajj y y thoáxufi t chếiyuj t. Y âvqhw m thầkqhm m kếiyuj t nạrwks p bang chúaybb ng, táxufi i lậdajj p bang. Hiệqupa n thếiyuj lựdgbm c bang nàxjhi y khôatxn ng bằodgz ng Hồfxgg ng-thiếiyuj t giáxufi o Đudof ạrwks i-Việqupa t, nhưxgif ng cũfimg ng lớfimg n hơheas n pháxufi i Thiếiyuj u-lâvqhw m, Võketr -đuwge ang nhiềqupa u. Cósghg tin nósghg i bang nàxjhi y khốtzay ng chếiyuj Lưxgif u hậdajj u. Vìcurg vậdajj y Lưxgif u hậdajj u phảhhfn i tuâvqhw n lệqupa nh họheas , nhậdajj n cho mưxgif ờdvkh i trưxgif ởcurg ng lãyoyd o giảhhfn làxjhi m thịyqnh vệqupa trong cung. Cũfimg ng cósghg tin nósghg i Vũfimg Nhấxsqd t-Trụjafg cung cấxsqd p thuốtzay c giảhhfn i cho bàxjhi , vìcurg vậdajj y ngưxgif ợtzmt c lạrwks i Đudof ặtjam ng Đudof ạrwks i-Bằodgz ng bịyqnh bàxjhi khốtzay ng chếiyuj . Y nhậdajj n sắiyuj c phong, làxjhi m tếiyuj táxufi c cho bàxjhi . Y gửojyo i mưxgif ờdvkh i trưxgif ởcurg ng lãyoyd o đuwge ểcfui bàxjhi sai khiếiyuj n. Mộggqp t tin kháxufi c nósghg i, khôatxn ng phảhhfn i vậdajj y, màxjhi gãyoyd Tôatxn n-đuwge ứsrqb c-Khắiyuj c, Lêraxy Lụjafg c-Vũfimg vốtzay n làxjhi tảhhfn , hữcurg u hộggqp pháxufi p Hồfxgg ng-thiếiyuj t giáxufi o Đudof ạrwks i-Việqupa t theo bàxjhi . Cho nêraxy n hai têraxy n nàxjhi y giúaybb p bàxjhi giảhhfn i đuwge ộggqp c vĩqwxl nh viễojyo n cho Phưxgif ơheas ng Hổraxy , Phưxgif ơheas ng Báxufi o, Đudof ặtjam ng Đudof ạrwks i-Bằodgz ng, khiếiyuj n chúaybb ng phảhhfn i tuâvqhw n lệqupa nh bàxjhi , nhậdajj n sắiyuj c phong. Sựdgbm thựdgbm c ra sao, ta khósghg màxjhi biếiyuj t đuwge ưxgif ợtzmt c. Kỳewtw nàxjhi y cậdajj u đuwge i sứsrqb , cốtzay dòfxgg cho ra.
Vua Bàxjhi bảhhfn o Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng:
- Sau hôatxn m đuwge ạrwks i hộggqp i Lộggqp c-hàxjhi , Quốtzay c-sưxgif mờdvkh i cáxufi c tôatxn n sưxgif võketr lâvqhw m hộggqp i vớfimg i phụjafg hoàxjhi ng. Đudof ưxgif ờdvkh ng lốtzay i ra sao, cậdajj u bảhhfn o cósghg nêraxy n nósghg i cho cáxufi c cháxufi u nàxjhi y biếiyuj t khôatxn ng?
Khai-Quốtzay c vưxgif ơheas ng tỉzqrk nh ngộggqp , bảhhfn o mấxsqd y sưxgif đuwge ệqupa :
- Đudof úaybb ng ra vớfimg i tuổraxy i cáxufi c em, khôatxn ng thểcfui cho biếiyuj t nộggqp i dung buổraxy i họheas p tuyệqupa t mậdajj t nàxjhi y. Nhưxgif ng cáxufi c em đuwge ãyoyd tham dựdgbm vàxjhi o quốtzay c sựdgbm nhiềqupa u, côatxn ng lao cũfimg ng khôatxn ng nhỏnpbl . Bâvqhw y giờdvkh chúaybb ng ta lêraxy n đuwge ưxgif ờdvkh ng đuwge i sứsrqb kếiyuj t thâvqhw n vớfimg i Tốtzay ng. Anh muốtzay n cáxufi c em biếiyuj t rõketr đuwge ưxgif ờdvkh ng lốtzay i củhflw a triềqupa u đuwge ìcurg nh cùudgy ng cáxufi c đuwge ạrwks i tôatxn n sưxgif võketr lâvqhw m.
Thuậ
- Anh sá
- Hiệ
Lư
Cử
- Theo thể
Lư
- Đ
- Khô
Nó
Quan khá
- Võ
Nù
- Mờ
Yê
Lê
- Xuấ
Lê
- Lê
Yê
Thuậ
Dư
- Khó
Đ
Thuậ
Tự
- Trờ
Thuậ
Lê
- Khổ
Đ
Tự
- Cà
Lê
- Võ
Nghe Lê
- Hồ
Yê
Cá
Thuậ
Nù
- Đ
Thuậ
- Phả
Nó
Lầ
Đ
Thuậ
Thuậ
Khá
- Tấ
Vi Chấ
- Lê
Cử
Nù
- Theo thể
Thuậ
Nù
- Bâ
Bố
- Trậ
Tu Kỷ
Nhớ
- Bấ
Nó
- Hà
Hoà
- Đ
Hoà
- Đ
Hoà
- Hà
Đ
Khá
Hai ngư
- Đ
- Cả
Hai ngư
Thiệ
- Hà
- Gì
- Cò
- Hoà
- Ta phả
- Đ
- Ư
- Vậ
- Lờ
- Sao vậ
Đ
Nù
- Cả
Tồ
- Về
Hai trẻ
Nù
- Xuấ
Tu Kỷ
Thự
Sơ
Rõ
Sơ
Đ
Nù
Lê
- Nù
Hai đ
- Tu-Kỷ
Lễ
- Hai chá
Hai trẻ
- Hai chá
Hai trẻ
- Ngà
Hơ
- Việ
Vư
- Riê
Vư
- Hệ
Thiệ
- Em sai mộ
Khai-Quố
- Cá
Thiệ
- Đ
Hà
- Em tư
- Đ
Thiệ
- Vậ
- Cứ
Thuậ
- Lộ
- Khuô
Miế
Lê
- Khi mì
Thiệ
- Khuô
Tô
- Hô
Thiệ
- Ô
Thấ
Thiệ
- Vua Thá
Kim-Thà
- Vua Thá
Thiệ
- Kim-Thà
Hà
- Chứ
- Bả
Kim-Thà
- Em biế
- Khi vua Châ
Thuậ
- Khi có
- Đ
Mọ
Thiệ
- Vì
Kim-Thà
- Tộ
- Sau, mộ
Tự
- Vua gì
Khai-Quố
- Sao chú
- Em mì
- Đ
Mọ
- Khi Thiê
Ghi chú
(1) Đ
Tự
- Hiệ
- Ô
Tô
- Bà
- Đ
Tự
- Em nghe nó
- Nghè
Khai-Quố
- Xuấ
- Lư
Tự
- Hai em cư
Tô
- Hai đ
- Bà
Tô
- Chắ
Khai-Quố
- Đ
Thiệ
- Khi gặ
Cả
- Anh nghĩ
Thiệ
- Em nghĩ
- Em thấ
Mọ
- Hai là
Khai-Quố
- Chí
Thiệ
- Như
Ghi chú
(2) Quan chế
Cho nê
Kim-Thà
- Bấ
- Rồ
Tự
- Thế
- Bấ
Lê
- Cô
Thiệ
- Chư
- Em nghĩ
Thanh-Mai thấ
- Đ
- Anh Thiệ
Tự
- Suy nghĩ
Tuy Tự
- Đ
- Lư
Tô
- Lú
- Đ
- Chế
Trư
Thiệ
- Sao Trư
- Cứ
- Truyệ
Khai-Quố
- Chá
- Vâ
Tự
- Ai thế
- Khô
Thiệ
- Cũ
Tự
- Khô
- Đ
- Thế
Kim-Thà
Khai-Quố
- Trư
- Cậ
Thiệ
- Vua đ
Khai-Quố
- Tiế
- Nă
Lê
- Có
Thiệ
- Em thô
- Luậ
- Khi vua ban chiế
Chà
- Lư
Khai-Quố
- Cậ
- Luậ
Trư
- Cá
Thấ
- Tạ
- Luậ
- Đ
Thiệ
- Sau khi Thiê
Ghi chú
(3) Tố
Nhà
Tố
Xin kể
1. Tam sư
Đ
Thư
2. Tể
Phụ
Chứ
Đ
3. Xử
Thâ
4. Tham tri chí
Tứ
5. Dư
- Khu-mậ
- Tuyê
- Tam-ty sứ
- Hà
- Thị
- Sù
- Chư
- Chư
- Chư
- Đ
- Vư
- Lụ
Tự
- Chế
Bậ
- Phả
Thuậ
- Như
Tự
- Tô
- Tự
- Về
Thuậ
- Đ
Thiệ
- Đ
Thuậ
- Đ
Nó
- Lú
- Bị
Nhữ
- Thiệ
Bà
- Con là
Thiệ
- Con thấ
Mọ
- Cò
Vua Bà
- Thế
Thiệ
- Cuộ
"Minh-Thiê
- Vư
Triệ
- Khó
Minh-Thiê
- Việ
Triệ
- Nhữ
Minh-Thiê
- Bà
Triệ
- Đ
Minh-Thiê
- Cá
Triệ
- Kế
Minh-Thiê
- Như
- Đ
- Ý
- Thư
Minh-Thiê
- Theo như
- Đ
- Bầ
- Đ
- Việ
- Đ
- Mư
- Vâ
- Vư
- Sư
Tấ
Vư
- Anh chị
Thâ
- Nộ
Thiệ
- Sau khi Tố
Tự
- Thế
- Em nê
Tô
- Thự
- Trong trậ
Vua Bà
- Sau hô
Khai-Quố
- Đ
Chúc các bạn đọc truyện vui vẻ.
